Het besturen van portfolio s

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het besturen van portfolio s"

Transcriptie

1 Het besturen van Hedeman Consulting Hedeman Consulting biedt praktische hulp bij het verbeteren en inrichten van projectenorganisaties door het uitlijnen van projectenportfolios, het organiseren van besluitvorming rondom projecten, het trainen en ontwikkelen van benodigde skills en het bieden van interim project-, programma- en portfoliocapaciteit. Bert is als senior project- en programmamanager betrokken bij implementatie van project-, programma- en portfoliomanagement en het inrichten van PMO s in organisaties Bert is tevens assessor, coach en trainer in de methoden PRINCE2, MSP, P3O, MoP en IPMA. Bert heeft verschillende boeken geschreven over project- en programmamanagement. Managing partner Hedeman Consulting 1

2 Het besturen van Besturen van Het besturen van wordt steeds belangrijker. Dit komt door de toegenomen complexiteit van organisaties en de toename van de turbulentie waarin organisaties zich bevinden. Het managen van de samenhang tussen projecten en programma s en het kiezen van de juiste initiatieven is hierdoor niet meer zo gemakkelijk als vroeger. Ook kwesties als het toepassen van best practices binnen de verschillende organisatieonderdelen en het verzilveren van de baten wordt in onze steeds verder gedifferentieerde organisaties steeds lastiger in de greep te krijgen. Tenslotte is een integrale aanpak binnen de portfolio van projecten en programma s een voorwaarde om de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren en om de volwassenheid van onze veranderorganisatie te verhogen. Al het voorgaande zijn redenen voor de toegenomen aandacht voor het besturen van. - Doen we de juiste projecten en programma s? - Doen we deze projecten en programma s op een juiste wijze? - Realiseren we de op te leveren resultaten conform afspraak? - Verzilveren we de voorziene baten binnen de bedrijfsorganisatie? Wat is een portfolio? Een portfolio is in het algemeen een verzameling van werken of verwezenlijkingen. (Wikipedia). Binnen het kader van het doorvoeren van veranderingen is een portfolio het totaal van investeringen om veranderingen door te voeren. Portfoliomanagement is daarbij het geheel van processen en besluiten om strategische veranderingen door te voeren met behulp van projecten en programma s in balans met de bestaande bedrijfsvoering. Portfoliomanagement is het geheel van processen en besluiten om strategische veranderingen door te voeren met behulp van projecten en programma s in balans met de bestaande bedrijfsvoering. De eigenlijke aansturing van projecten gebeurt door de afzonderlijke projectmanagementteams. Het initiëren en afstemmen van projecten voor het realiseren van een specifiek doel en het zeker stellen dat dit doel met de bijbehorende baten door de bestaande organisatie ook worden gerealiseerd, valt binnen het kader van een programma. Portfoliomanagement is de overkoepelende aansturing van projecten en programma s om het geheel van de strategische doelstellingen in een organisatie veilig te stellen. 2

3 Relatie met de bedrijfsvoering De verbinding met de bestaande bedrijfsvoering is voor het besturen van een portfolio heel belangrijk. De reden van het bestaan van een portfolio is om de continuïteit van die bedrijfsvoering zeker te stellen. De projecten en programma s worden gedefinieerd vanuit de bedrijfsvoering. De uitvoering van de projecten en programma s wordt vormgegeven binnen de besturingsstructuur van de bestaande bedrijfsvoering en de resultaten van de projecten en programma s moeten uiteindelijk worden gebruikt door de bedrijfsvoering in een nieuwe wijze van werken om de voorziene baten te realiseren. Het besturen van een portfolio is dus onlosmakelijk verbonden aan de business as usual (zie figuur 1) Figuur 1 Run the business Change the business (bron: Management of Portfolios, OGC) Veel worden echter tamelijk stand alone vorm gegeven. Het ontbreken van de verbinding met de bedrijfsvoering is dan vaak een reden waarom niet de effecten worden gerealiseerd die waren voorzien of waarom het integraal besturen van de portfolio in geheel niet van de grond komt. Principes voor het besturen van een portfolio Voor het managen van heeft OGC 1 een vijftal principes gedefinieerd: 1. Commitment van het hoogste management portfoliomanagement ondersteunt en reguleert de besluitvorming van het hoogste management in een organisatie ten aanzien van de portfolio van projecten en programma s. Zonder commitment vanuit de top van de organisatie geen portfoliomanagement. Daarbij is het wezenlijk dat het portfoliomanagement ook een sponsor heeft op dit hoogste niveau, eindverantwoordelijk voor de portfolio en ook de persoon waaraan de portfoliomanager rapporteert. 2. Afstemming met de bedrijfsbesturing portfoliomanagement is een verbijzondering van de aansturing van de organisatie. De aansturing van de portfolio moet dan ook passen binnen het grotere geheel van de bedrijfsbesturing. Dit is met name op het gebied van de besturing en, 1 Management of Portfolios, OGC 3

4 financieel management, maar ook op de terreinen van risico-, capaciteit- en performancemanagement. 3. Afstemming met de bedrijfsstrategie het geheel van projecten en programma s moet leiden tot het realiseren van de gekozen bedrijfsstrategie. Projecten en programma s die daar niet (optimaal) aan bijdragen moeten worden gestopt of aangepast. 4. Inrichten van een PMO Het hoogste management moet worden ondersteund in het managen van de portfolio wil het managen van de portfolio effectief kunnen zijn. Vanuit het bijzondere karakter van het portfolio is het verstandig dit onder te brengen in een afzonderlijk portfoliomanagementbureau ofwel Portfolio Management Office (PMO) en niet te faciliteren vanuit bestaande stafeenheden. 5. Versterken van de verandercultuur portfoliomanagement omvat niet alleen de noodzakelijke inhoudelijke processen en procedures om veranderingen door te voeren maar ook het formuleren en uitdragen van een richtinggevende visie binnen de gehele organisatie. Door het formuleren van een positief geformuleerd gemeenschappelijk doel, wordt samenwerking tussen partijen versterkt en worden niet de individuele targets maar het realiseren van deze gemeenschappelijke doelstelling het primaire aandachtspunt van de afzonderlijke bedrijfseenheden 2. Besturen van een portfolio De verantwoordelijkheid van het besturen van een portfolio wordt meestal neergelegd bij een afzonderlijke entiteit in opdracht van het hoogste besluitvormingsorgaan binnen de organisatie. Deze afzonderlijke entiteit kan een reeds bestaand overlegstructuur zijn, maar kan ook afzonderlijk voor het besturen van de portfolio worden ingericht. Een dergelijke portfoliostuurgroep rapporteert dan over de resultaten van de portfolio aan het hoogste besluitvormingsorgaan (zie figuur 2). Figuur 2: Portfolio-organisatie 2 Appreciative Inquiry Handbook, D. Cooperrider en anderen 4

5 Het hoogste besluitvormingsorgaan is verantwoordelijk is voor het vaststellen van de strategie en de bedrijfsdoelstellingen van de organisatie. Tevens definieert het hoogste besluitvormingsorgaan ook de initiële portefeuille van de portfolio in de jaarplannen. De portfoliostuurgroep is verantwoordelijk voor het managen de portfolio inclusief voor het accorderen van nieuwe initiatieven en het (voortijdig) afsluiten van lopende initiatieven. Het hoofd van de PMO functioneert vaak als portfoliomanager en rapporteert aan de voorzitter van de portfoliostuurgroep. De voorzitter van de portfoliostuurgroep rapporteert over de portfolio aan de top van de organisatie. Hij of zij is daarmee de linking pin tussen de portfoliostuurgroep en het hoogste besluitvormingsorgaan in de organisatie. In de portfoliostuurgroep hebben in principe de verschillende programmaopdrachtgevers en de opdrachtgevers van de belangrijkste stand alone projecten zitting. Verder hebben vaak ook de belangrijkste interne leveranciers van de benodigde mensen en middelen zitting in de portfoliostuurgroep. Soms wordt ook de bedrijfsarchitect voor een vergadering van de portfoliostuurgroep uitgenodigd. Separaat van de portfoliostuurgroep wordt vaak nog een afzonderlijk overleg ingeregeld tussen het portfoliomanager samen met zijn portfolioanalist, de bedrijfsarchitect en de verschillende programmamanagers en de projectmanagers van de stand alone projecten om de meer operationele zaken met elkaar af te stemmen. Figuur 3: Voorbeeld Bellendiagram In grotere gediversifieerde organisaties komt het regelmatig voor dat er meerdere worden gevormd, die ieder afzonderlijk door een portfoliostuurgroep worden aangestuurd. Het is dan verstandig een overkoepelende organisatieportfolio in te richten met in die portfoliostuurgroep de voorzitters van de afzonderlijke. De afzonderlijke portfoliostuurgroepen rapporteren dan aan de directies van de eigen organisatie-eenheden en aan de overkoepelende portfoliostuurgroep. De overkoepelende portfoliostuurgroep rapporteert aan top van de gehele organisatie. Bij bedrijven wordt een dergelijke overkoepelende portfolio vaak een enterprise portfolio ofwel e-portfolio genoemd. 5

6 Definiëren van de portefeuille Het definiëren en actualiseren van de portefeuille is een doorlopende activiteit van het besturen van de portfolio. Het omvat het identificeren, definiëren, prioriteren, afwegen en selecteren en plannen van nieuwe initiatieven; hoe worden nieuwe initiatieven aangemeld, hoe wordt de nut en noodzaak van de nieuwe initiatieven vastgesteld, hoe wordt de nieuwe initiatieven onderling geprioriteerd, hoe vindt de uiteindelijke selectie plaats en hoe worden de gekozen initiatieven ingepland in het totaal van de portfolio? Vaak wordt een aparte sjabloon ontwikkeld om initiatieven aan te melden (identificeren). Na een eerste review wordt indien akkoord een haalbaarheidsstudie opgestart om het initiatief nader te specificeren en om een keuze te kunnen maken tussen verschillende opties (definiëren). Op basis van het resultaat kan vervolgens het initiatief worden geprioriteerd ten opzichte van andere initiatieven en de lopende projecten en programma s (prioriteren). Tenslotte beslist de portfolioboard om het initiatief al dan niet te accorderen (selecteren). Als laatste wordt het initiatief ingepland in het totaal van de portfolio (plannen). Bij het prioriteren van initiatieven wordt gekeken naar een breed scala van aspecten. In hoeverre draagt het bij de strategische doelstellingen? In hoeverre wordt de beschikbare capaciteit nuttig ingezet? Wat zijn de geplande kosten en doorlooptijd? Kan tussentijds eenvoudig worden bijgestuurd of niet, etc.? Daarbij wordt vaak gebruik gemaakt van multicriteria-analyses zoals het THEFDdiagram 3 en de scorekaart van Parker 4, in combinatie met de resultaten van een NCW-berekening. Meestal wordt echter binnen organisaties een eigen prioriteringsmodel ontwikkeld. Figuur 4: Voorbeeld tornadografiek 3 Programmamanagement Sturen op samenhang,, G. Wijnen en anderen 4 Analist Scorecard, D. Parker en anderen 6

7 Bij het afwegen en selecteren van de initiatieven tenslotte wordt gekeken in hoeverre de verschillende initiatieven bijdragen aan de onderscheidenlijke doelstellingen. Vaak wordt daarbij gebruik gemaakt van een grafische weergave zoals een bellendiagram (zie figuur 3) of een tornadografiek (zie figuur 4), waarmee eenvoudig inzichtelijk kan worden gemaakt hoe het geheel van initiatieven het geheel aan strategische doelstellingen van een organisatie ondersteunt. Managen van de portfolio Voor het beheersen van een portfolio is het van belang het portfoliobeheersingsproces vast te stellen. Tevens moet een rapportage worden opgezet voor alle te beheersen projecten en programma s inclusief de onderliggende algoritmen Daarnaast is het aan te bevelen om de voortgang van het geheel van projecten en programma s te visualiseren in een balkenschema. Bij het managen van de portfolio moet specifiek aandacht worden besteed aan de besturing van de projecten en programma s, het betrekken van de belanghebbenden, het financieel beheer van het totaal van de investeringen, het verzilveren van de baten, mogelijke risico s en het managen van de afhankelijkheden en de capaciteiten. Er zal nauw moeten worden samengewerkt met Financial & Control. In het portfoliobeheersingsproces worden de beslispunten op de verschillende niveaus van rapportage binnen het portfolio vastgesteld; wat zijn go/no-go momenten binnen de levenscycli van de onderliggende projecten en programma s en dienen gateway reviews te worden gehouden (zie figuur 5)? Figuur 5: Voorbeeld portfoliobeheersingsproces 7

8 Voor het opzetten van een dashboard is het van belang, dat niet alleen de voortgang en de bestedingen van de project en programmaresultaten worden bewaakt, maar dat ook wordt gerapporteerd over de mate van actualiteit en de kwaliteit van de informatie, de mate waarin de individuele initiatieven bijdragen aan de strategische doelen en of de (voorziene) baten zijn/worden gerealiseerd. Is de informatie waarop de rapportage is gebaseerd actueel en wordt op de overeengekomen wijze gewerkt (hygiëne check)? Dragen de initiatieven nog bij aan de strategische doelen? Wat is het totaal van de (voorziene) baten en worden deze gerealiseerd? Welke issues en risico s spelen er? Voor de overzichtelijkheid is het belangrijk met classificaties te werken. Daarnaast is het ook belangrijk het historisch perspectief aan te geven; hoe is de status ten opzichte van de vorige keer. Belangrijk is verder de eenheid van rapportage. Alle begrippen moeten voor eenieder eenzelfde betekenis hebben. Iedere score moet voor eenieder eenzelfde waardering vertegenwoordigen. Daarnaast moet vanuit de PMO gezorgd worden dat de rapportages de werkelijke en niet de wenselijke waarden weergeven. De PMO dient de verantwoordelijke managers hierop aan te spreken (challengen). Tenslotte is het belangrijk er voor te zorgen dat informatie slechts eenmaal wordt ingevoerd en dat vanuit de onderliggende rapportages de opvolgende rapportages worden gegenereerd. Niets is meer frustrerend voor het management als ogenschijnlijk meerdere waarheden worden gepresenteerd. Sluit dit ook kort met Financial & Control van de reguliere bedrijfsvoering. Naast een samenvattende dashboard kan gewerkt worden met afzonderlijke overzichten. Bij de afstemming van de lopende en nieuwe projecten en programma s moet nadrukkelijk gekeken worden naar de blijvende bijdrage aan de strategische doelen, de voortdurende rechtvaardiging van de investering, de onderlinge afhankelijkheden tussen de projecten en programma s en de benodigde en beschikbare capaciteiten. Dit laatste niet alleen om de verschillende resultaten te realiseren, maar ook om de voorziene baten te verzilveren. Vanuit de productie kunnen individuele personen en middelen kritisch zijn, maar ook opeenvolgende afdelingen, zoals in een ontwikkelstraat. Dan moet aandacht worden besteed aan de afstemming van de opeenvolgende releases. Vanuit de business moet worden gekeken naar de verandercapaciteit van de betreffende afdelingen en in hoeverre de gewenste veranderingen elkaar in de realisatie niet zullen frustreren. 8

9 Invoeren van portfoliomanagement Het opzetten en managen van is geen eenvoudige zaak. De verandering van besluitvorming en aansturing heeft een diepe impact op de gehele organisatie en beperkt zich zeker niet tot alleen een aantal nieuwe procedures en templates. De aanpak wijzigt. De inrichting van de onderneming verandert. De processen veranderen. De aansturing verandert. De benodigde competenties van de staf en de het HRM verandert. De kerncompetenties van een onderneming veranderen. En zelfs of misschien wel als eerste moet de opvatting hoe binnen de organisatie de dingen dienen te gebeuren veranderen. Dat is geen sinecure. Dit is een programma op zichzelf. Tijdens en na invoering van portfoliomanagement is het aan te bevelen om tenminste halfjaarlijks de opvolging van de gemaakte afspraken en de effectiviteit van het besturen via te beoordelen. Al met al een uitdagende job. Bert Hedeman 9

Invoeren van een PMO. Hedeman Consulting

Invoeren van een PMO. Hedeman Consulting Invoeren van een PMO Hedeman Consulting Hedeman Consulting biedt praktische hulp bij het verbeteren en inrichten van projectenorganisaties door het uitlijnen van projectenportfolio s, het organiseren van

Nadere informatie

Verzilveren van de baten. De heilige graal bij projecten en programma s 8-5-2012

Verzilveren van de baten. De heilige graal bij projecten en programma s 8-5-2012 1 Verzilveren van de baten De heilige graal bij projecten en programma s 8-5-2012 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors 3 Workshop Verzilveren van de baten De heilige graal bij projecten en programma

Nadere informatie

Integraal referentiemodel PMO-competenties

Integraal referentiemodel PMO-competenties Beschrijving functies, rollen en competentieprofielen -medewerkers Integraal referentiemodel -competenties oorvoeren van veranderingen wordt meer en meer een constante factor binnen organisaties. Hierdoor

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland PRINCE2, MSP, M_o_R, P3O, MoP & MoV are Registered Trade Marks of the Office of Government Commerce Centraal PMO:

Nadere informatie

MoP Foundation training

MoP Foundation training MoP Foundation training Tijdens onze MoP Foundation training maakt u op inspirerende wijze kennis met MoP en leert u MoP toepassen op uw eigen portfolio. Onder leiding van onze expert trainers wordt het

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Het Foundation examen

Het Foundation examen Het Foundation examen Proefexamen 1 - Nederlands Mei 2012 Multiple Choice 40 minuten Instructies 1. Getracht moet worden om alle 50 vragen te beantwoorden. 2. Alle vragen moeten op het bijgeleverde antwoordblad

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Het beheersen van de veranderinitiatieven in uw organisatie met behulp van Management of Portfolios

Het beheersen van de veranderinitiatieven in uw organisatie met behulp van Management of Portfolios Het beheersen van de veranderinitiatieven in uw organisatie met behulp van Management of Portfolios De wereld is dynamisch, het lijkt wel alsof alles alleen nog draait om veranderen. Nieuwe internationale

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Project Management Office in haar contextuele diversiteit

Project Management Office in haar contextuele diversiteit Project Management Office in een contextuele diversiteit Stelt u zich voor: u bent projectmanager bij organisatie X en tijdens een congres over projectmanagement maakt u kennis met een programmamanager

Nadere informatie

Dr. Projects Management B.V.

Dr. Projects Management B.V. --009 Dr. Projects Management B.V. Printversie van gepresenteerde beelden van de website www.drprojects.nl Dr. Projects Management Dit is de bundeling van de website presentaties per onderdeel. De diensten

Nadere informatie

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl Training IPMA PMO Nóg sterker worden binnen het vak van PMO Training van WIN PMO. De IPMA PMO opleiding Sinds 2015 is het mogelijk om een IPMA PMO certificaat te behalen bij IPMA Certificering NL (voormaling

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen Trefdag ZORG Meer resultaten door strategische inzet van middelen September 2013 Francis Manas fm@amelior.be Herkenbaar? Aantal projecten neemt toe Projecten zonder link met doelen organisatie: geen fit

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Wat maakt een project en/of programma succesvol?

Wat maakt een project en/of programma succesvol? Wat maakt een project en/of programma succesvol? Bijeenkomst 4 april 2011 Drs. Sylvie Rath Voor informatie verwijs ik graag naar de website van WagenaarHoes, mijn laatste werkgever (www.wagenaarhoes.nl)

Nadere informatie

Project Management: Introductie tot Prince2

Project Management: Introductie tot Prince2 Bijeenkomst Detaco professionals Project Management: Introductie tot Prince2 Stefan van Duren 22 september 2011 Het Turfschip Etten-Leur Gebaseerd op het boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Managen van agile projecten

Managen van agile projecten WHITEPAPER Managen van agile projecten Bert Hedeman Iedereen Agile? Nee! Agile kan absoluut eenvoudig en effectief worden toegepast in ieder project waarbij een sterke samenwerking met de gebruikers gewenst

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Projectmanagement update

Projectmanagement update Projectmanagement update Alfred Krol Triple Plus BV Even voorstellen PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries. The Swirl logo is

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Met de juiste competenties het maximale resultaat halen uit een matrixorganisatie

Met de juiste competenties het maximale resultaat halen uit een matrixorganisatie organisatiestructuur i Met de juiste competenties het maximale resultaat halen uit een matrixorganisatie Behoefte aan competentiegerichte opleidingen Als het gaat om de structuur van een (ICT-service)organisatie,

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

ICT- en informatiebeleid als speerpunt van strategierealisatie. Ed Clevers Matthé Drost

ICT- en informatiebeleid als speerpunt van strategierealisatie. Ed Clevers Matthé Drost ICT- en informatiebeleid als speerpunt van strategierealisatie Ed Clevers Matthé Drost Wie zijn Ed en Matthé? Ed Clevers Manager PPM bureau ROC Nijmegen E.Clevers@roc-nijmegen.nl 06-19 49 36 72 Matthé

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

Volwassenheidsmodellen - stap voor stap met P3M3

Volwassenheidsmodellen - stap voor stap met P3M3 Volwassenheidsmodellen - stap voor stap met P3M3 Wat kun je met zo n volwassenheidsmodel, wat levert het op, hoe zet je het zinvol en krachtig in? Met behulp van het P3M3 volwassenheidsmodel kun je op

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership

De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership 11.45: Ontwikkeling Agile bij ING en de veranderende rol van de projectleider bij ING Jan Gastkemper 12:15:

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HANDBOEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Profiel. Strategisch HR adviseur. 8 december 2015. Opdrachtgever Stichting Openbaar Onderwijs Noord

Profiel. Strategisch HR adviseur. 8 december 2015. Opdrachtgever Stichting Openbaar Onderwijs Noord Profiel Strategisch HR adviseur 8 december 2015 Opdrachtgever Stichting Openbaar Onderwijs Noord Voor meer informatie over de functie Erik Frieling, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 evt. mobielnummer

Nadere informatie

Meer zuivere speeltijd door PMO

Meer zuivere speeltijd door PMO Meer zuivere speeltijd door PMO Over Ordina Ordina implementeert strategie in bedrijfsprocessen en ICT. Wij bedenken en bouwen oplossingen voor een duurzame digitale wereld. Samenwerking met onze klanten,

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os Managing Quality and Business Risks in Programmes Mario van Os Mario van Os Mario van Os Programma Kwaliteitsmanager Email: mario@mvanos.nl Afgestudeerd TUE Wiskunde & Informatica 1986 gestart bij Interprogram

Nadere informatie

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER

E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden WHITE PAPER E-HRM systemen die strategie met HR processen verbinden De nieuwe generatie E-HRM systemen onderscheidt zich niet alleen door gebruikersgemak

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Raamwerk voor het inrichten van de veranderorganisatie met behulp van Portfolio, Programma en Project Offices

Raamwerk voor het inrichten van de veranderorganisatie met behulp van Portfolio, Programma en Project Offices P3O Raamwerk voor het inrichten van de veranderorganisatie met behulp van Portfolio, Programma en Project Offices In november 2008 heeft het Cabinet Office een nieuwe loot aan de stam van modellen en methoden

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010 Sturen of Avonturen Nieuwegein 30 November 2010 1 Agenda Inleiding Projectbesturing Workshop Sturen of Avonturen BREAK Conclusies Workshop De workshop in de praktijk Afronding BORREL 2 Productvernieuwing

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management MoP FOUNDATION TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER MoP (MANAGEMENT OF PORTFOLIOS) Met een toenemende druk op de budgetten

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Programmamanagement. PMI-interestgroup Programmamanagement Theo van der Tak en Rix Hof. PMI Interestgroup PGM

Programmamanagement. PMI-interestgroup Programmamanagement Theo van der Tak en Rix Hof. PMI Interestgroup PGM Programmamanagement PMI-interestgroup Programmamanagement Theo van der Tak en Rix Hof Inhoud 1. Plaatsbepaling 2. Wat is het? 3. Wat doe ik? 4. De organisatie 5. Stellingen vs programma Resultaat Tactisch

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO ONTWIKKELPLANNEN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl.

WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl. WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl Opleidingen 2014 Opzetten Project Management Office Basistraining voor de startende

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

ConQuaestor Summer Game Week

ConQuaestor Summer Game Week ConQuaestor Summer Game Week Glue It: lean management bij productiebedrijven Alles moet snel én alles moet goed. U heeft te maken met (toenemende) eisen en wensen van klanten op het gebied van kwaliteit,

Nadere informatie

Profielschets. Procesmanager Bouw & Onderhoud Woonwaard

Profielschets. Procesmanager Bouw & Onderhoud Woonwaard Profielschets Procesmanager Bouw & Onderhoud Woonwaard ERLY the consulting company Opdrachtgever: Woonwaard Datum: maart 2015 Inleiding Woonwaard is een klantgerichte en vernieuwende woningcorporatie,

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECTSTART-UPS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie Historie Royal Sens, opgericht in 1896, is werkzaam in de verpakking producerende sector en richt zich met name op de productie van papier- en kunststof etiketten, gesneden, gestanst én van de rol. De

Nadere informatie

Resultaten PPM mini-enquête 2013

Resultaten PPM mini-enquête 2013 Resultaten PPM mini-enquête 203 Stand van Project Portfolio Management in Nederland drs. Jan G. Bloem CMC t.b.v. 9 e PPM Jaarcongres 29 mei 203 Het speelveld Project Por)olio Management Rond deze thema

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Managen versus leidinggeven... 13 1.1 Management... 13 1.2 Leiding geven... 13 1.3 Competenties en taakaspecten van de leidinggevende... 16 1.4 Samenvattend... 16 Hoofdstuk

Nadere informatie

inhoudsopgave naar een strategy driven hr beleid 1. Inleiding...4 1.1 Het historisch perspectief... 5

inhoudsopgave naar een strategy driven hr beleid 1. Inleiding...4 1.1 Het historisch perspectief... 5 Deel i naar een strategy driven hr beleid 1. Inleiding...4 1.1 Het historisch perspectief... 5 2. Strategisch HR beleid...8 2.1 Van strategie naar instrument... 9 3. Meten is weten...13 4. Ken- en stuurgetallen

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Agenda Voorstellen Waarom doen we het? Hoe ziet de verandering eruit? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen? 2 Voorstellen

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI CHANGE MANAGEMENT PLAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model P3M3 Self Assessment Portfolio, Programma en Project Maturity Model Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Introductie... 2 1. Management Control... 5 2. Benefits Management... 6 3. Financieel Management...

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Programmamanagement actuele visies en vraagstukken

Programmamanagement actuele visies en vraagstukken Welkom Programmamanagement actuele visies en vraagstukken Wat mag u verwachten Een leuke en leerzame ontmoeting met: Keuzemenu programma-management Overview zes visies Vergelijking en vragen 1 Welkom namens

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HEALTH CHECKS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office

Nadere informatie

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 FUNCTIEDOCUMENT RWS Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 CONTEXT RWS heeft vier afdelingen (Strategie & Beleid, Klant, Vastgoed en Bedrijfsvoering). Deze afdelingen

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO TOOLS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen

Profiel. Hoofd Beleid en Advies. 2 juni 2016. Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Profiel Hoofd Beleid en Advies 2 juni 2016 Opdrachtgever Stichting de Haagse Scholen Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement Prince2 audit Kwaliteitsmaatregel met rendement Niek Pluijmert Dga INQA (samen met Hans) Project- en kwaliteitmanagement Sedert 1979 in ICT Bestuurslid Spider Bestuurslid KvK Midden Nederland TU Delft

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management MoP FAST TRACK TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER MoP (MANAGEMENT OF PORTFOLIOS) Met een toenemende druk op de budgetten

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

BROCHURE Cursus Prestatiemanagement. Prestatiemanagement (BSC) Sales Force Consulting

BROCHURE Cursus Prestatiemanagement. Prestatiemanagement (BSC) Sales Force Consulting BROCHURE Cursus Prestatiemanagement Prestatiemanagement (BSC) Sales Force Consulting inleiding Bedrijven die prestatiemanagement hebben doorgevoerd, presteren aanzienlijk beter dan organisaties die geen

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ant: B Dit is het doel van het proces.

Ant: B Dit is het doel van het proces. In welk proces vormt het voor aanpassingen in de informatievoorziening beschikbaar gestelde budget een mandaat voor besluitvorming? A: Contractmanagement B: Financieel management C: Transitie D: Wijzigingenbeheer

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support

DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support Inhoud Wat is een Business Case Waarom een Business Case voor een PMO Ontwikkeling van de PMO Business Case Positie van het PMO Gewenste situatie Kosten/Baten

Nadere informatie

Manager PMO Fulltime

Manager PMO Fulltime Manager PMO Fulltime Achtergrondinformatie Koninklijke De Heus De Heus is een wereldwijde, vooraanstaande leverancier van producten voor dieren. Het bedrijf is opgericht in 1911 en is recent uitgeroepen

Nadere informatie