Interventieonderzoek als onderdeel van docentenprofessionalering Een good practice

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interventieonderzoek als onderdeel van docentenprofessionalering Een good practice"

Transcriptie

1 Interventieonderzoek als onderdeel van docentenprofessionalering Een good practice

2 Interventieonderzoek als onderdeel van docentenprofessionalisering: het stimuleren van een onderzoekende houding bij honoursdocenten Een good practice Inge Wijkamp, Marjolein Heijne-Penninga, Martin Brouwer & Marca Wolfensberger 1

3 Het uitvoeren van praktijkonderzoek als geïntegreerd onderdeel van een professionaliseringstraject voor honoursdocenten komt ten goede aan: - de attitude van de docent, bijvoorbeeld als het gaat om zijn self-efficacy; - de kwaliteit van de invulling van hun honoursonderwijs.

4 Inhoud - Context: Leergang voor honoursdocenten A Teacher s road to Excellence (ATRE) - Good practice: Interventieonderzoek door honoursdocenten - Een illustratie: onderzoek naar (bounded) freedom en de perceptie van de honoursstudent - Resultaten en implicaties voor de toekomst

5 Context Waarom ATRE? - Honoursonderwijs binnen de HG is relatief nieuw - Vernieuwende karakter van dit type onderwijs leidde tot behoefte aan scholing op dit gebied - Honoursstudenten vragen een specifieke didactiek (Wolfensberger, 2012)

6 Context Wat? - ATRE beslaat één studiejaar met een tijdsinvestering van 140 uur. - Bestaat uit: - Een sollicitatiegesprek - 5 inhoudelijke studiedagen, waaronder een 24-uurs startbijeenkomst - 6 bijeenkomsten in communities of practice - Een afsluitend symposium waarin de deelnemers de resultaten van hun interventieonderzoeken presenteren - (optioneel: lesbezoek of individuele coachgesprek)

7 Context Hoe? Professionalisering van docenten is effectiever als de docent - zelf actief kennis construeert, - als hij samen met collega s leert én - als de inhoud aansluit bij en ingebed is in de dagelijkse werkpraktijk met al z n mogelijkheden en beperkingen (Van Veen et al, 2010) Succesvolle docent-professionaliseringstrajecten sluiten aan bij hun motivatie en volgen de goede volgorde: uitproberen - veranderingen bij de student zien verandering in attitude en overtuiging (Model of teacher change (Gusky, 2002)

8 Good practice Interventieonderzoek Ontwerpen, uitvoeren en evalueren van een onderwijskundige interventie in het eigen honoursprogramma expliciet bedoeld om het leren van de honoursstudent te stimuleren, verdiepen en verbeteren.

9 Een illustratie Interventieonderzoek (2013/2014) Martin Brouwer, honoursdocent SAGZ (Bounded) freedom in honoursonderwijs: het vinden van balans tussen de verwachtingen van docenten én studenten. Aanleiding: Grote uitval van het aantal studenten in het honours talentprogramma, waarbij de mate van begeleiding door honoursdocenten een rol leek te spelen

10 Een illustratie Achtergrond Honoursstudenten verschillen van reguliere studenten: - Ze leren sneller en kunnen meer autonomie en complexiteit aan (Scager, 2014); - Ze zijn meer intrinsiek gemotiveerd en gedreven om te excelleren; - hebben mee zelfvertrouwen; - scoren zichzelf hoger op competenties als kritisch denken en zelfregulatie (Kazemier et al., 2014; Scager et al., 2012)

11 Een illustratie Drie pijlers van honoursdidactiek: - Het bevorderen van academische competenties; - Het bieden van vrijheid en autonomie (freedom); - Het stimuleren van een bevlogen gemeenschap (Wolfensberger, 2012)

12 Een illustratie Doel: Inzicht krijgen in de verwachtingen van honoursstudenten over de mate van vrijheid vs. structuur die hen in het honoursonderwijs wordt geboden. Methode: Focusgroep-onderzoek onder honoursstudenten van het honours talentprogramma Healthy Ageing van de Academie voor Gezondheidsstudies Analyse: Vergelijken van de resultaten met de uitkomsten van focusgroep-discussies onder deelnemers aan ATRE.

13 Een illustratie Conclusie Het vinden van balans tussen de verwachtingen van de student en de eigen ideeën van de docent is belangrijk maar complex. - Studenten vragen om structuur, vooral in het begin. Aan de andere kant is vrijheid om eigen keuzes te maken erg belangrijk voor hen; - Het geven van feedback is belangrijk voor beide groepen. Nuance studenten: - constructieve feedback, bij voorkeur positief geformuleerd. - Feedback wordt gegeven op hun eigen verzoek; niet op initiatief van de docent.

14 Het uitvoeren van praktijkonderzoek als geïntegreerd onderdeel van een professionaliseringstraject voor honoursdocenten komt ten goede aan: - de attitude van de docent, bijvoorbeeld als het gaat om zijn self-efficacy; - de kwaliteit van de invulling van hun honoursonderwijs.

15 Een illustratie Resultaten voor Martin Brouwer: Het heeft me meer inzicht gegeven in hoe studenten over honoursonderwijs denken en op welke manier je student goed kunt motiveren en prikkelen. Hierdoor ben ik regelmatig andere strategieën gaan gebruiken, ook in het reguliere onderwijs. Het honours talentprogramma - Aanpassing opzet en invulling coaching - Focusgroep discussie als vast onderdeel bij de start van het programma - Aanzienlijke afname van het aantal studenten dat tussentijds stopt

16 Good practice Resultaten na 3 jaar ATRE: - 28 gecertificeerde honoursdocenten - Kwaliteit van de geleverde producten neemt toe - Leiden tot aanpassingen in de eigen onderwijspraktijk en die van anderen

17 Good pratice - een toenemend gevoel van vertrouwen in de eigen kwaliteiten als honoursdocent - Vertrouwen in dat het anders kan, het durven loslaten van vaste gewoonten - Een opener opstelling naar andersdenkenden en het ter discussie durven stellen van de eigen visie - Een verrijking van didactische inzichten/toolbox. - Uitbreiding van het netwerk, ook ten voordele van de student

18 Interventieonderzoek Conclusie: Het uitvoeren van praktijkonderzoek als geïntegreerd onderdeel van een professionaliseringstraject voor honoursdocenten komt ten goede aan: - de attitude van de docent, bijvoorbeeld als het gaat om zijn self-efficacy; - de kwaliteit van de invulling van hun honoursonderwijs.

19 Literatuur - Kazemier, E., Offringa, J., Eggens, L. & Wolfensberger, M.V.C. (2014). Motivatie, leerstrategieën en voorkeur voor doceerbenadering van honoursstudenten in het hbo. Tijdschrift voor Hoger Onderwijs, 31, 4, Scager, K., Akkerman, S.F., Pilot, A. & Wubbels, T. (2014). Challenging high-ability students. Studies in Higher Education, 39/4, Scager, K. Akkerman, S.F., Keesen, F., Mainhard, M. Pilot, A., & Wubbels, T. (2012). Do honors students have more potential for excellence in their porfessional lives? Higher Education, 64/1, Van Veen, K. Zwart. R., & Meirink, J. (2012). What makes teacher professional development effective? A literature review. In: M. Kooy & K. van Veen (eds). Teacher learning that matters: international perspectives. New York: Routledge. - Wolfensberger, M.V.C. (2012). Teaching for Excellence: Honors Pedagogies revealed. Münster: Waxmann.

20 Inge Wijkamp, Martin Brouwer,

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Fellow onderzoeker Adviseur en coördinator 2 Opzet onderzoekspresentatie 1.

Nadere informatie

Autonomie support door docenten binnen de context van extra-curriculaire excellentieprogramma s Tineke Kingma

Autonomie support door docenten binnen de context van extra-curriculaire excellentieprogramma s Tineke Kingma Autonomie support door docenten binnen de context van extra-curriculaire excellentieprogramma s Tineke Kingma Wie ben ik? Tineke Kingma Fellow in de kenniskring Coördinator Honours programma s Onderwijskundig

Nadere informatie

Motivatie, leerstrategieën en voorkeur voor doceerbenadering van honoursstudenten in het hbo

Motivatie, leerstrategieën en voorkeur voor doceerbenadering van honoursstudenten in het hbo Motivatie, leerstrategieën en voorkeur voor doceerbenadering van honoursstudenten in het hbo Elles Kazemier, Johan Offringa, Lilian Eggens & Marca Wolfensberger * Deze studie verkent wat hbo-honoursstudenten,

Nadere informatie

Geaccepteerd voorstel Onderwijs Research Dagen 28, 29 en 30 juni 2017 te Antwerpen

Geaccepteerd voorstel Onderwijs Research Dagen 28, 29 en 30 juni 2017 te Antwerpen Geaccepteerd voorstel Onderwijs Research Dagen 8, 9 en 0 juni 017 te Antwerpen Melline Huiskamp (Iselinge Hogeschool), Emmy Vrieling (Open Universiteit) en Iwan Wopereis (Open Universiteit) Titel: Waardevol

Nadere informatie

Onderwijs en talentontwikkeling Op weg naar een nieuwe didactiek voor onderwijs aan getalenteerde studenten

Onderwijs en talentontwikkeling Op weg naar een nieuwe didactiek voor onderwijs aan getalenteerde studenten LDS 2006 Onderwijs en talentontwikkeling Op weg naar een nieuwe didactiek voor onderwijs aan getalenteerde studenten Pierre van Eijl (drs. P.J.) Marca Wolfensberger (drs. M.C.V.) en Albert Pilot (prof.

Nadere informatie

Professionals uit de praktijk over de excellente professional

Professionals uit de praktijk over de excellente professional Professionals uit de praktijk over de excellente professional Input voor het honoursonderwijs Marjolein Heijne-Penninga & Inge Wijkamp Opzet 1. achtergrond en werkwijze onderzoek 2. focusgroep met de zaal

Nadere informatie

Van Afvinken naar Aanvonken

Van Afvinken naar Aanvonken Van Afvinken naar Aanvonken A. Ideevorming minor Overtref jezelf (tot excellente professional) 1. Idee Idee is als volgt: voor de minor Overtref jezelf schrijven zich 1 e jaars studenten in die vinden

Nadere informatie

Het spel van de teacher leader in een veranderproces

Het spel van de teacher leader in een veranderproces Het spel van de teacher leader in een veranderproces Symposium CPO van de Master Leren en Innoveren (MLI), locatie Helmond We are all in the game 17 juni 2016 drs. Monique van der Heijden Academic Director

Nadere informatie

Een praktijkreviewstudie naar het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond

Een praktijkreviewstudie naar het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond Een praktijkreviewstudie naar het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond Ineke van der Veen, Desirée Weijers, Liselotte Dikkers, Lisette Hornstra

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

Samen werken aan een. cultuur van excellentie. Lammert Tiesinga Marca Wolfensberger

Samen werken aan een. cultuur van excellentie. Lammert Tiesinga Marca Wolfensberger 1 Samen werken aan een cultuur van excellentie Lammert Tiesinga Marca Wolfensberger 2 3 passie plezier innovatief ethiek out of the box EXCELLENTIE gedreven ambitie portfolio verdieping toekomstgericht

Nadere informatie

Learning Community Identiteit en Gemeenschap. VSNU Onderwijscarrières Dr. Mariska Knol (Hoger Onderwijskunde) Dr. Christel Lutz (UCU/UU en TAUU)

Learning Community Identiteit en Gemeenschap. VSNU Onderwijscarrières Dr. Mariska Knol (Hoger Onderwijskunde) Dr. Christel Lutz (UCU/UU en TAUU) Learning Community Identiteit en Gemeenschap VSNU Onderwijscarrières Dr. Mariska Knol (Hoger Onderwijskunde) Dr. Christel Lutz (UCU/UU en TAUU) Moet ik Wat moet ik doen Hoe vind als ik een Mijn studenten

Nadere informatie

De professionele ontwikkeling van docenten: Nascholing of werkplekleren?

De professionele ontwikkeling van docenten: Nascholing of werkplekleren? De professionele ontwikkeling van docenten: Nascholing of werkplekleren? Jan van Driel, POOLL Congres Leren op de werkplek Leuven, 7 januari 2015 Professionele ontwikkeling van docenten Professional development

Nadere informatie

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Kim Schildkamp, Bernard Veldkamp, Maaike Heitink, Fabienne van der Kleij, Anne Dijkstra, Inge Hoogland, Wilma Kippers Het gebruik van toetsresultaten Review

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Excellente (ICT) studenten NIOC2013

Excellente (ICT) studenten NIOC2013 Excellente (ICT) studenten NIOC2013 1 Excellentie in onderwijs Regulier onderwijs vraagt (te) weinig van hooggetalenteerden Daardoor Komen zij niet volledig tot hun recht Kunnen motivatieproblemen optreden

Nadere informatie

Intensief Onderwijs. Onderwijs waar je van wakker ligt

Intensief Onderwijs. Onderwijs waar je van wakker ligt Intensief Onderwijs Onderwijs waar je van wakker ligt Teun Dekker - Vice-Dean of Academic Affairs - University College Maastricht Fried Keesen - Director of Education - University College Utrecht Leo de

Nadere informatie

Leergangen Algemene informatie

Leergangen Algemene informatie Leergangen Algemene informatie www.bntonderwijs.nl INHOUD I 5 Trainingsschema II 6 Algemene Informatie III 8 Onze Trainers L1 10 Formatieve Evaluatie L2 12 Action Research IV 14 Maatwerk b&t Leergangen

Nadere informatie

Uitdagingen voor onderzoek naar honoursonderwijs

Uitdagingen voor onderzoek naar honoursonderwijs Uitdagingen voor onderzoek naar honoursonderwijs Marca Wolfensberger & Albert Pilot * Het applaus van de bezoekers van het Amsterdams Concertgebouw was overweldigend. De 120 jonge muzikanten van het Boston

Nadere informatie

Wat is er excellent aan excellente studenten? Een nadere oriëntatie op criteria voor selectie en onderwijs gericht op excellente studenten

Wat is er excellent aan excellente studenten? Een nadere oriëntatie op criteria voor selectie en onderwijs gericht op excellente studenten Wat is er excellent aan excellente studenten? Een nadere oriëntatie op criteria voor selectie en onderwijs gericht op excellente studenten Divisie Hoger Onderwijs excellentie innovatie persoonskenmerken

Nadere informatie

Honoursdidactiek in een leergang voor honoursdocenten *

Honoursdidactiek in een leergang voor honoursdocenten * Honoursdidactiek in een leergang voor honoursdocenten * Hanne ten Berge & Rob van der Vaart ** In dit artikel onderbouwen we dat de strategieën voor goede honoursdidactiek voor studenten het creëren van

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

Identificatie van excellente studenten

Identificatie van excellente studenten Arie Kool & Marca Wolfensberger * Inleiding De aandacht voor excellentie in het hoger onderwijs is de laatste jaren, mede onder invloed van het Siriusproject, sterk gestegen (Drayer, De Jong, & Wolfensberger,

Nadere informatie

Bevlogenheid van studenten en docenten. Debbie Jaarsma Hoogleraar Evidence-Based Medical Education & Innovation (UMCG)

Bevlogenheid van studenten en docenten. Debbie Jaarsma Hoogleraar Evidence-Based Medical Education & Innovation (UMCG) Bevlogenheid van studenten en docenten Debbie Jaarsma Hoogleraar Evidence-Based Medical Education & Innovation (UMCG) UPPER Jubileumsymposium 24 juni 2014 Bevlogenheid is een toestand van opperste voldoening

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Leren met je hart, je hoofd en je handen. Play Learn Change is partner van LEGO Education

Leren met je hart, je hoofd en je handen. Play Learn Change is partner van LEGO Education Leren met je hart, je hoofd en je handen Play Learn Change is partner van LEGO Education Wat is ook weer het doel van leren? Jouw wereld ontdekken en begrijpen Jouw eigen plek ontdekken Jezelf staande

Nadere informatie

De cultuur van honoursstudenten en de mogelijke invloed op de reguliere studiecultuur

De cultuur van honoursstudenten en de mogelijke invloed op de reguliere studiecultuur ARTIKELEN De cultuur van honoursstudenten en de mogelijke invloed op de reguliere studiecultuur Lammert Tiesinga & Marca Wolfensberger * Excellentie en studiecultuur staan in het hoger onderwijsbeleid

Nadere informatie

ipads in onderwijs invoeren Wilfred Rubens

ipads in onderwijs invoeren Wilfred Rubens ipads in onderwijs invoeren Wilfred Rubens E-learning invoeren: factoren Politiek-bestuurlijke context Management Curriculum Mensen Infrastructuur Foto:Ian Britton FreeFoto.com Vier in Balans, Kennisnet

Nadere informatie

ONDERZOEK ALS EFFECTIEVE INTERVENTIE OM DE PRAKTIJK TE VERSTERKEN MARCO SNOEK

ONDERZOEK ALS EFFECTIEVE INTERVENTIE OM DE PRAKTIJK TE VERSTERKEN MARCO SNOEK ONDERZOEK ALS EFFECTIEVE INTERVENTIE OM DE PRAKTIJK TE VERSTERKEN MARCO SNOEK Onderwijs ontwikkeling 2 INHOUD Onderzoek als impuls voor onderwijsontwikkeling? Wat weten we over onderwijsontwikkeling? De

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING - Wat is formatief toetsen - De relatie tot bijvoorbeeld SRL en motivatie - Introduceren

Nadere informatie

Onderzoek naar Honors programma s op Saxion

Onderzoek naar Honors programma s op Saxion Onderzoek naar Honors programma s op Saxion Studiekeuzeconferentie Toegankelijk, Talent en Living Technology Simone van der Donk MSc Onderzoeksgroep Dr. Mark Gellevij Coördinatie en eindredactie Simone

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

New developments in Higher Education Teachers College, 30 september 2015. Tineke Kingma

New developments in Higher Education Teachers College, 30 september 2015. Tineke Kingma New developments in Higher Education Teachers College, 30 september 2015. Tineke Kingma Opbouw van de lezing Wat zijn de functies van onderwijs? Wat is de invloed van politieke ontwikkelingen in het HO

Nadere informatie

Specialist Digitale Didactiek 2016-2017 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Specialist Digitale Didactiek 2016-2017 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Specialist Digitale Didactiek 2016-2017 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo If we teach today s students as we taught yesterday we rob them of tomorrow Specialist Digitale Didactiek Leiding

Nadere informatie

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Inhoud Pagina 1. Inleiding 3 2. Over zontrainingen 3 3. Over

Nadere informatie

Md winter Wilke van Beest en René Butter Hoe herkent u innovators in uw organisatie?

Md winter Wilke van Beest en René Butter Hoe herkent u innovators in uw organisatie? 14 Wilke van Beest en René Butter Hoe herkent u innovators in uw organisatie? Er is nog geen valide meetinstrument dat innovatief vermogen kan meten en daarbij expliciet rekening houdt met de relatie tussen

Nadere informatie

Teacher feedback in the classroom

Teacher feedback in the classroom Teacher feedback in the classroom A study of learning enhancing feedback and its use in the classroom Feedback: theory and classroom practice A study of the occurrence of learning enhancing feedback in

Nadere informatie

OVER LEIDERS, PROFESSIONALS EN GRENZEN

OVER LEIDERS, PROFESSIONALS EN GRENZEN OVER LEIDERS, PROFESSIONALS EN GRENZEN ECBO, 27 November 2014 Marco Snoek INHOUD Beelden over leiderschap Flipping the system Leiderschap en professionele ruimte Theory of improvement Transfer of learning

Nadere informatie

Talentgerichte benadering

Talentgerichte benadering Talentgerichte benadering 4. Strengths-based development (*) Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Hoe creëren we een stimulerend leerklimaat waarin studenten het beste uit zichzelf kunnen halen? Dit was de

Nadere informatie

Rekenen: ook in de andere vmbo vakken

Rekenen: ook in de andere vmbo vakken Rekenen: ook in de andere vmbo vakken verdiepingsconferenties Freudenthal Instituut Korte inhoud werkgroep Het onderhouden en uitbreiden van rekenvaardigheden is een belangrijk thema in klas 3 en 4 van

Nadere informatie

3 21 Competentiegericht beoordelen en de veranderende rol van de opleider 21 Anja Heida en Marco Snoek

3 21 Competentiegericht beoordelen en de veranderende rol van de opleider 21 Anja Heida en Marco Snoek Inhoud 1 11 Bekwaamheid op de proef gesteld 11 1.1 11 Onderwijsvernieuwing als karikatuur 11 1.2 12 Onderwijsvernieuwing als permanent ontwerpproces 12 1.3 13 Verbinden van leeromgevingen en soorten leren

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

De inspirerende docent. De dag van de leraar

De inspirerende docent. De dag van de leraar De inspirerende docent De inspirerende docent Door: Eline Elshof, groepsdocent havo bovenbouw en coördinator havo bovenbouw En: Tineke Kingma, onderwijskundige en onderzoeker binnen Honours onderwijs 8

Nadere informatie

30 DAGEN FOCUS TRAINING

30 DAGEN FOCUS TRAINING BROCHURE 30 DAGEN FOCUS TRAINING Voor medewerkers van woningcorporaties In samenwerking met de corporatie-academie Informatie colofon en aanmeldprocedure: zie einde brochure Simpel en snel leren op je

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN LECTOR ONDERWIJSEXCELLENTIE ROOSEVELT CENTRE FOR EXCELLENCE IN EDUCATION HOGESCHOOL ZEELAND HET DOEL VAN DEZE LEZING - Ingaan op formatief

Nadere informatie

Effectiviteit van Probleemgestuurd Onderwijs binnen de Erasmus School of Law. Marit Wijnen Lunchbijeenkomst onderzoeksagenda 2 februari 2016

Effectiviteit van Probleemgestuurd Onderwijs binnen de Erasmus School of Law. Marit Wijnen Lunchbijeenkomst onderzoeksagenda 2 februari 2016 Effectiviteit van Probleemgestuurd Onderwijs binnen de Erasmus School of Law Marit Wijnen Lunchbijeenkomst onderzoeksagenda 2 februari 2016 September 2012 Nadruk op hoorcolleges Vakken parallel Sommige

Nadere informatie

Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem

Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem Docentevaluaties worden gebruikt om studenten feedback te laten geven op de kwaliteit van de docenten. In dit artikel wordt ingegaan op de randvoorwaarden

Nadere informatie

Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011

Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011 Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011 Welke middelen kan een docent tijdens zijn les gebruiken / hanteren om leerlingen van havo 4 op het Sophianum meer te motiveren? Motivatie

Nadere informatie

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Kempelonderzoekscentrum Jeannette Geldens, lector Monique van der Heijden, docentonderzoeker Herman L. Popeijus, erelector Popeijus, H. L., & Geldens,

Nadere informatie

PostHBO CultuurBegeleider

PostHBO CultuurBegeleider PostHBO CultuurBegeleider Vervolg op ICC en CQ / ICQ; Functiemix: 2014: 40% LB schaal; Doorlopende lijn professionalisering leraren: bachelor Post HBO master Verbinding kunst- en cultuurinstellingen en

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

6 HET GROTE VINDINGRIJKBOEK

6 HET GROTE VINDINGRIJKBOEK 6 HET GROTE VINDINGRIJKBOEK CREATIVITEIT KUN JE LEREN Ieder mens wordt geboren met creativiteit. Het vermogen om creatief te denken en te handelen; bekende dingen anders zien, nieuwe combinaties maken

Nadere informatie

Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent

Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent Amersfoortse Docenten Academie Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent in samenwerking met: Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent De Academie nodigt jou uit om deel te nemen aan ons

Nadere informatie

Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren

Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren STIMULEREN VAN LEREN IN STUDENTGERICHTE LEEROMGEVINGEN? Marlies Baeten Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren Probleemgestuurd leren Projectonderwijs Casusgebaseerd onderwijs

Nadere informatie

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Kempelonderzoekscentrum Jeannette Geldens, lector Monique van der Heijden, promovenda-docentonderzoeker Herman L. Popeijus, erelector Doelen en

Nadere informatie

Werkplekleren: professionalisering van de opleiders in de artsenopleiding

Werkplekleren: professionalisering van de opleiders in de artsenopleiding Werkplekleren: professionalisering van de opleiders in de artsenopleiding Prof. dr. Lieve Van den Block Vakgroep Huisartsgeneeskunde Vakgroep Klinische Wetenschappen VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL (VUB) Centraal

Nadere informatie

Windows of Opportunity

Windows of Opportunity Windows of Opportunity VOOR DE INTERNATIONALISERING VAN DE OPLEIDINGEN * EEN UITDAGING Internationalisering van het curriculum door integratie van I@H Het creëren van Mobility Windows en De impact van

Nadere informatie

De docent als lerende professional

De docent als lerende professional De docent als lerende professional Prof. dr. Jan van Driel Opening PENTA Academie 6 oktober 2011 De rol van de docent Leerlingen weten haarscherp te formuleren wat een goede docent is en welke rol de docent

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

HET WERK EN DE LEERBEHOEFTEN VAN LERARENOPLEIDERS

HET WERK EN DE LEERBEHOEFTEN VAN LERARENOPLEIDERS HET WERK EN DE LEERBEHOEFTEN VAN LERARENOPLEIDERS VELONCONGRES 2017 J.J.DENGERINK@VU.NL 1 LERARENOPLEIDERS UIT Noorwegen NTNU Trondheim Engeland UEL London Schotland U Aberdeen Ierland U Limerick Vlaanderen

Nadere informatie

De opleider als rolmodel

De opleider als rolmodel De opleider als rolmodel De opleider als rolmodel programma 14.00 welkom 14.15 voorstelronde/verwachtingen 14.35 excellent teacher en excellent rolemodel 14.55 groepswerk 15.10 plenaire rapportage 15.35

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN ONDERWIJS RESEARCH DAGEN, ROTTERDAM, 26 MEI 2016 CHRISTEL H.D. WOLTERINCK WILMA B. KIPPERS KIM SCHILDKAMP CINDY L. POORTMAN FORMATIEF

Nadere informatie

Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga

Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga Docent is keyin blended learning Valkuilen, middelen en begeleiding van docenten Klaas Bellinga Blended learning Blended learning omvat een mix van e-learning en andere vormen van onderwijs, Daarbij gaat

Nadere informatie

Herman Van de Mosselaer

Herman Van de Mosselaer Herman Van de Mosselaer Breda, 28 maart 2012 Waar gaat onderwijs in essentie over? Onderzoek en onderzoeksresultaten: Welke eerstejaars doen het beter? Longitudinaal onderzoek Visie en doelen rond de Lemo-test

Nadere informatie

Het belang van een evidence based benadering in het onderwijs. Martin Valcke Martin.Valcke@UGent.be

Het belang van een evidence based benadering in het onderwijs. Martin Valcke Martin.Valcke@UGent.be Het belang van een evidence based benadering in het onderwijs Martin Valcke Martin.Valcke@UGent.be Structuur Vlaanderen aan de top versus Vlaanderen in de problemen Even kwaliteit testen Complexer benaderen

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

Training met persolog profielen

Training met persolog profielen Training met persolog profielen Verkrijg de beste resultaten op het werk en in uw dagelijks leven Ontdek een praktische manier om uw persoonlijkheid te ontwikkelen: U leert verschillende gedragstendensen

Nadere informatie

Voorstel 33 Bart Zandvliet

Voorstel 33 Bart Zandvliet Naam indiener (contactpersoon): Bart Zandvliet Mailadres: bzandvliet@novacollege.nl Telefoonnummer: 06-11343636 Naam van de presentator: Bart Zandvliet 1. Titel van de presentatie: Docententeam ontwikkelt

Nadere informatie

Evidence based: theorie en praktijk. Wim Groot Top Institute Evidence Based Education Research (TIER) Teachers Academy

Evidence based: theorie en praktijk. Wim Groot Top Institute Evidence Based Education Research (TIER) Teachers Academy Evidence based: theorie en praktijk Wim Groot Top Institute Evidence Based Education Research (TIER) Wat is evidence based onderwijs? Evidence based onderwijs is de filosofie dat onderwijsbeleid en -praktijk

Nadere informatie

Hoe krijg ik mijn collega s mee op lean reis? LEIDEN, 19 OKTOBER 2017

Hoe krijg ik mijn collega s mee op lean reis? LEIDEN, 19 OKTOBER 2017 Hoe krijg ik mijn collega s mee op lean reis? LEIDEN, 19 OKTOBER 2017 Hoe krijg je mensen mee? Motiveren Invloed of macht Overtuigen, beïnvloeden Leiderschap Laten zien of voelen (ervaren) Bewijzen (prove

Nadere informatie

PRESENTATIE 2P6. Een recept voor Sterrenregen Hans Nottet hogeschooldocent en voorzitter Honourscommissie bij ILC-FNT

PRESENTATIE 2P6. Een recept voor Sterrenregen Hans Nottet hogeschooldocent en voorzitter Honourscommissie bij ILC-FNT PRESENTATIE 2P6 Een recept voor Sterrenregen Hans Nottet hogeschooldocent en voorzitter Honourscommissie bij ILC-FNT We gaan toch niet echt stempelen? Steven Nijhuis onderzoeker bij het lectoraat Vernieuwing

Nadere informatie

Opleiden in het. zorgonderwijs. Modules leergangen master

Opleiden in het. zorgonderwijs. Modules leergangen master het zorgonderwijs Modules leergangen master Kies je eigen professionaliseringstraject Ben je docent of (praktijk)opleider in het zorgonderwijs? Of ben je werkzaam in de zorg en wil je toekomstige zorgprofessionals

Nadere informatie

Opleiden op school. nieuw denken. nieuw doen?

Opleiden op school. nieuw denken. nieuw doen? Opleiden op school nieuw denken en nieuw doen? 1 Leraren opleiden in twee contexten School Inst. Theo Thijssen Werkplekleren: Leren docent te worden door het te zijn, erover te praten en na te denken met

Nadere informatie

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Leraarschap en leiderschap. Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Leraarschap en leiderschap Marco Snoek Hogeschool van Amsterdam Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding Inhoud De opkomst van de leraar Beelden over leiderschap Shit & assholes Leiderschapskwaliteiten Structuur

Nadere informatie

Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum Helmond. Peter Bom & Han Schipper Christelijke Hogeschool Ede

Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum Helmond. Peter Bom & Han Schipper Christelijke Hogeschool Ede Persoonlijk Meesterschap op de werkplek Professionele identiteitsspanningen die aanstaande en beginnende leraren op de werkplek ervaren en hoe ze ermee leren omgaan Jeannette Geldens & Tyche de Groot Kempelonderzoekscentrum

Nadere informatie

In Dialoog: Professionele Ruimte in het Voortgezet Onderwijs Paulien Meijer, Jacobiene Meirink, Helma Oolbekkink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Han

In Dialoog: Professionele Ruimte in het Voortgezet Onderwijs Paulien Meijer, Jacobiene Meirink, Helma Oolbekkink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Han In Dialoog: Professionele Ruimte in het Voortgezet Onderwijs Paulien Meijer, Jacobiene Meirink, Helma Oolbekkink, Harmen Schaap, Rosanne Zwart, Han Leeferink, Monika Louws, Anna van der Want, Itzel Zuiker

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Protocolnummer: 035 Ontwikkeld door: geïnspireerd door Nancy Dana en aangepast aan de Europese context door Katholiek Onderwijs Vlaanderen Titel

Protocolnummer: 035 Ontwikkeld door: geïnspireerd door Nancy Dana en aangepast aan de Europese context door Katholiek Onderwijs Vlaanderen Titel Protocolnummer: 035 Ontwikkeld door: geïnspireerd door Nancy Dana en aangepast aan de Europese context door Katholiek Onderwijs Vlaanderen Titel Onderzoeksplan opstellen Bronnen Dana, F.N. and Yendol-Hoppey,

Nadere informatie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie thomas more hogeschool Leiderschapsacademie Colofon 2015 Rotterdam, mei 2015 Thomas More Hogeschool, Rotterdam Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

Nadere informatie

Onderzoekenderwijs naar beter onderwijs

Onderzoekenderwijs naar beter onderwijs Onderzoekenderwijs naar beter onderwijs Roos Scharten (Expertisecentrum Nederlands) Georgia Vasilaras (ROC de Leijgraaf) Edith Vissers (KPC Groep) 12 november 2015 Ons uitgangspunt! Elke professional werkzaam

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Opleiden in het zorgonderwijs? Modules leergangen master

Opleiden in het zorgonderwijs? Modules leergangen master het zorgonderwijs? Modules leergangen master Kies je eigen professionaliseringstraject Ben je docent of (praktijk)opleider in het hoger gezondheidszorg onderwijs (HGZO)? Of ben je werkzaam in de zorg en

Nadere informatie

Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen

Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen Research in Higher Professional Education: A staff perspective. Mw. D.M.E. Griffioen This chapter is part of: Griffioen, D.M.E. (2013). Research in Higher Professional Education: A Staff Perspective. Chapter

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELING & DTT

SCHOOLONTWIKKELING & DTT SCHOOLONTWIKKELING & DTT Jeroen Spek & Jacob Raap 9 december 2015 WERKGROEP SCHOOLONTWIKKELING EN DTT Algemene inleiding Praktijkvoorbeeld Bespreken dillema s met stellingen Delen uitkomsten bespreking

Nadere informatie

DOCENT ALS KLOPPEND HART VAN BEROEPSONDERWIJS PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE PROFESSIONALISERING

DOCENT ALS KLOPPEND HART VAN BEROEPSONDERWIJS PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE PROFESSIONALISERING DOCENT ALS KLOPPEND HART VAN BEROEPSONDERWIJS PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE PROFESSIONALISERING www.cinopadvies.nl CINOP Advies Postbus 1585 5200 BP s-hertogenbosch 073-6800800 info@cinop.nl www.cinopadvies.nl

Nadere informatie

Naar een facultair meerjarenplan Opbrengst visiebijeenkomsten

Naar een facultair meerjarenplan Opbrengst visiebijeenkomsten Naar een facultair meerjarenplan 2016-2021 Opbrengst visiebijeenkomsten Het faculteitsbestuur van Geesteswetenschappen heeft eind mei en begin juni visiebijeenkomsten georganiseerd voor respectievelijk

Nadere informatie

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

Anders kijken, anders leren, anders doen

Anders kijken, anders leren, anders doen Anders kijken, anders leren, anders doen Grensoverstijgend leren en opleiden in zorg en welzijn in het digitale tijdperk HOOFDLIJN 5 Hoofdlijn 5. Consistente en op elkaar aansluitende leertrajecten in

Nadere informatie

Wat wordt er van de opleiders verwacht? Noblesse oblige? Edith W.M.T. ter Braak, internist Hoogleraar medisch onderwijs

Wat wordt er van de opleiders verwacht? Noblesse oblige? Edith W.M.T. ter Braak, internist Hoogleraar medisch onderwijs Wat wordt er van de opleiders verwacht? Noblesse oblige? Edith W.M.T. ter Braak, internist Hoogleraar medisch onderwijs E.terBraak@umcutrecht.nl 1 reflectie MSF portfolio KPB logboek OSCE - KPB Reflectie

Nadere informatie

Ondernemerschaponderwijs. Kansloze onderneming?

Ondernemerschaponderwijs. Kansloze onderneming? Ondernemerschaponderwijs Kansloze onderneming? Probleemstelling Theoretisch kader Methode van Onderzoek Resultaten Conclusie Discussie Effectiviteit van Ondernemerschaponderwijs Probleemstelling Belang

Nadere informatie

Paper 3 Onderzoeksinstrumenten

Paper 3 Onderzoeksinstrumenten Paper 3 Onderzoeksinstrumenten Auteur: Erik de Vries Gonggrijp September/oktober 2014 1 Inhoudsopgave 1: samenvatting paper 1 blz. 22 2: beschrijving van de onderzoeksmethode blz. 22 Literatuur blz. 28

Nadere informatie

Begeleiding werknemer / docent

Begeleiding werknemer / docent Begeleidingsplan Uitgangspunt Elke docent die in dienst komt krijgt in principe drie jaar coaching. Ook docenten die langer in dienst zijn bij de organisatie kunnen in overleg met de leidinggevende aanspraak

Nadere informatie

Benodigde leerkrachtcompetenties voor het onderwijzen van W&T volgens de didactiek van onderzoekend leren. Ester Alake-Tuenter Manon Tiedink

Benodigde leerkrachtcompetenties voor het onderwijzen van W&T volgens de didactiek van onderzoekend leren. Ester Alake-Tuenter Manon Tiedink Benodigde leerkrachtcompetenties voor het onderwijzen van W&T volgens de didactiek van onderzoekend leren Ester Alake-Tuenter Manon Tiedink Vragen stellen http://www.youtube.com/watch?v=47rqktpww2i Overview

Nadere informatie

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen Effectieve maatregelen In het taal- en rekenonderwijs Pieter Danes 27 maart 2012 Bijeenkomst Taal in mbo 01-11-2011 Presentatie toen: Van Anja Schaafsma (ROC Mondriaan) Over effectief onderwijs Presentatie

Nadere informatie

5. Excellentie vanuit het perspectief van professionals

5. Excellentie vanuit het perspectief van professionals 5. Excellentie vanuit het perspectief van professionals Inge Wijkamp, Wolter Paans en Marca Wolfensberger In dit hoofdstuk schetsen we een beeld van de visie op professionele excellentie vanuit het perspectief

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

Professionaliseren in Netwerken. Maarten de Laat

Professionaliseren in Netwerken. Maarten de Laat Professionaliseren in Netwerken Maarten de Laat maarten.delaat@ou.nl Het Nieuwe Leren Het Nieuwe Leren Het Nieuwe Leren Nadruk o.a. op Leren Leren Leren omgaan met verandering en onzekerheid There are

Nadere informatie

Format good practice pijler 3

Format good practice pijler 3 Format good practice pijler 3 Naam good Implementatie van Gentle Teaching Organisatie Stichting Leekerweide, (naam organisatie Simone Schipper, gedragswetenschapper en gegevens contactpersoon) Reden van

Nadere informatie

Danielle Cools Gorik Van Helleputte

Danielle Cools Gorik Van Helleputte A Danielle Cools Gorik Van Helleputte Lerarenopleiding UC Leuven (Limburg) Lector binnen opleiding Leraar Kleuter- & Leraar Lager Onderwijs Onderzoekers binnen expertisecel Art of Teaching Project OutdAre

Nadere informatie

Van peer tot peer: Collegiaal leren en auditen. 1 oktober 2015

Van peer tot peer: Collegiaal leren en auditen. 1 oktober 2015 Van peer tot peer: Collegiaal leren en auditen 1 oktober 2015 Welkom Voorstellen. Karin van Wijnen, Kwaliteitsnetwerk mbo Carlijn van Diepen, ROC A12 en BVMBO Marloes van Bussel, NCP EQAVET Doelen 1. Deelnemers

Nadere informatie