Jaarverslag 2014 Kenniscentrum Phrenos Vijf jaar Phrenos

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2014 Kenniscentrum Phrenos Vijf jaar Phrenos"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2014 Kenniscentrum Phrenos en Vijf jaar Phrenos

2 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 3 1. MISSIE EN KERNTAKEN 4 2. ORGANISATIE 5 3. ONTWIKKELING EN IMPLEMENTATIE 9 4. BELEIDSBEÏNVLOEDING ONDERZOEK SYMPOSIA EN CURSUSSEN PUBLICATIES PRESENTATIES 25 2

3 VOORWOORD Op de laatste dag van 2014 bestond Phrenos vijf jaar. Een bijzonder moment om even bij stil te staan. Het was een mijlpaal dat de Schizofrenie Stichting Nederland en de Stichting Kenniscentrum Rehabilitatie eind 2009 besloten de krachten te bundelen en samen verder te gaan als Phrenos kenniscentrum voor ernstige psychische aandoeningen. Het kenschetst een ruimere blik op psychische aandoeningen: gericht op de combinatie van behandeling, herstel en rehabilitatie van ernstige psychische aandoeningen zoals psychosegevoeligheid. Door samen te gaan verbonden de twee stichtingen hun werelden met elkaar. Met als gemeenschappelijke missie: het bevorderen van persoonlijk herstel en maatschappelijke participatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen. De afgelopen jaren heeft Phrenos flink aan de weg getimmerd. Onder de vlag van Live (landelijk steunpunt voor de inzet van ervaringsdeskundigheid) investeerde Phrenos expliciet in het versterken van ervaringsdeskundigheid. Phrenos maakt zich al jaren hard voor stigmabestrijding. En brengt nieuwe methodieken en inzichten onder de aandacht van werkers in de ggz. Ook richtte Phrenos zich de afgelopen jaren meer op beïnvloeden van beleid. Met Over de Brug werd een belangrijke basis gelegd voor zorg in de samenleving, gericht op herstel en participatie. Wat ik bijzonder vind is dat de 34 aangesloten instellingen het mogelijk maken dat kennis wordt verzameld, gebundeld en ontwikkeld. Gezamenlijk wil men werken aan verandering en vernieuwing, verfijning, ontsluiting en delen van methodieken en inzichten, om herstel van mensen met ernstige psychische aandoeningen meer en beter mogelijk te maken. Ik vind het mooi dat zoveel mensen en organisaties werk willen maken van vernieuwing, nieuwsgierig zijn en open staan voor elkaar. Het geeft een gezamenlijke drive om met elkaar te werken aan betere behandeling en meer herstel en participatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen in de samenleving. Wat mij betreft gaan we de komende vijf jaar op die voet verder: met elkaar werken aan volwaardig burgerschap en meer herstel. Daar is nog een wereld in te winnen. Om te beginnen door opgeleide ervaringsdeskundigen in alle werksoorten een betaalde plek te geven. Dan raakt het perspectief van professionals en ervaringsdeskundigen meer met elkaar verbonden en versterkt het elkaar. Voorts door ons verder te richten op een inclusieve samenleving waarin het gewoon is dat een ieder kan meedoen, waarin ruimte is voor psychische problematiek of een andere culturele achtergrond. En door er met elkaar voor te zorgen dat de behandeling en ondersteuning in de samenleving beschikbaar is, gericht op herstel en participatie voor iedereen. En tot slot door ook deze zorg en doelstellingen te blijven behouden voor mensen die op het instellingsterrein wonen en voor wie het wonen buiten de instelling nog een brug te ver is. Marry Mos, voorzitter 3

4 1. MISSIE EN KERNTAKEN In onze visie moet het streven gericht zijn op een samenleving waarin mensen met een ernstige psychische aandoening worden geaccepteerd, gelijkwaardig kunnen participeren en zorg krijgen die het herstel ondersteunt. Herstel gaat over het opbouwen van een betekenisvol leven, gedefinieerd door de persoon zelf, al of niet met doorlopende of terugkerende symptomen of problemen. Dit is de richting waarin we de zorg voor en de ondersteuning van deze groep willen verbeteren. Het vraagt om het best mogelijke en optimaal toegankelijke aanbod van behandeling, rehabilitatie, andere vormen van herstelondersteuning en bevordering van maatschappelijke acceptatie. Dit behelst niet alleen een aanbod van professionals, maar ook activiteiten die uitgaan van (begeleide) zelfhulp en het benutten van de eigen mogelijkheden, inzet en energie van patiënten. Kenniscentrum Phrenos beoogt het persoonlijk herstel en de maatschappelijke participatie van mensen met psychotische of andere ernstige en langdurige aandoeningen te bevorderen. Kenniscentrum Phrenos doet dat conform de kenniscyclus door kennis te ontwikkelen, te bundelen, te verspreiden en te doen toepassen. Vanuit deze kennis wil Kenniscentrum Phrenos het beleid ten aanzien van de zorg voor mensen met psychotische of andere ernstige psychische aandoeningen (EPA) beïnvloeden. Kenniscyclus 4

5 2. ORGANISATIE Het Kenniscentrum Phrenos ontstond op 31 december 2009 uit een fusie van het Kenniscentrum Rehabilitatie en de Schizofreniestichting. Op 31 december 2014 bestond Kenniscentrum Phrenos dus vijf jaar en is het eerste lustrum een feit! Eind 2014 namen de volgende 34 instellingen deel aan Kenniscentrum Phrenos: Altrecht De Waterheuvel Dijk en Duin Dimence Emergis GGNet GGz Breburg GGZ Drenthe GGZ Friesland GGZ ingeest GGZ Noord-Holland-Noord GGZ Oost Brabant GGzE HVO-Querido Kwintes Lentis Lister Met ggz Mondriaan Parnassia Pro Persona RIBW Arnhem & Veluwe Vallei RIBW Brabant RIBW Gooi & Vechtstreek RIBW Groep Overijssel RIBW Heuvelland en Maasvallei RIBW Kennemerland/Amstelland en De Meerlanden RIBW Nijmegen & Rivierenland RIBW Zaanstreek, Waterland en West-Friesland Riwis Zorg & Welzijn Stichting Anton Constandse Stichting Pameijer Sociale psychiatrie Universitair Centrum Psychiatrie UMC Groningen Yulius 5

6 5 JAAR KENNISNETWERK Vanaf het begin zijn familieorganisatie Ypsilon, cliëntenorganisatie Anoiksis en vele instellingen verbonden aan Phrenos. In 2010 waren het 27 GGz-instellingen en RIBW s, in 2014 steeg dit tot 34. Later is ook het Netwerk Vroege Psychose erbij gekomen. Zij brengen allemaal hun expertise in en treden ook op als kennisvrager. Zij zijn onze natuurlijke samenwerkingspartners waarmee wij het doel van Phrenos, het bevorderen van het persoonlijk herstel en de maatschappelijke participatie van mensen met psychotische of andere ernstige aandoeningen, willen bereiken. In de loop van de afgelopen 5 jaar zijn er meer samenwerkingspartners bij gekomen. Dat zijn beroepsverenigingen, brancheorganisaties, organisaties zoals GGZ Nederland, Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ, Federatie Opvang, RIBW Alliantie, VNG, academische en andere kenniscentra, ministeries, zorgverzekeraars en partners in het sociale domein zoals Divosa en UWV. Het netwerk is dus breder geworden en dat is niet vanzelf gegaan. Door de ambulantisering en transities van de zorg zijn mensen met psychische aandoeningen voor hun herstel aangewezen op meer en andere zorg- en dienstverleners. Daarom heeft Phrenos vanaf 2013 zich ook toegelegd op de beleidsbeïnvloeding en veel inspanningen verricht om samen met (nieuwe) partners kennis over en visie op goede zorg uit te dragen. Jeanne Nitsche, directeur algemene zaken van Phrenos, wil dit kennisnetwerk graag de komende jaren uitbreiden: Ik zou graag zien dat er meer instellingen lid worden, zodat we ons netwerk van expertise verder kunnen uitbouwen en Phrenos van toegevoegde waarde is als verbinder van kennis en partijen. En ik zou er een kennisdomein aan willen toevoegen, het onderwijs. Dat is ten eerste belangrijk omdat we weten dat adolescenten kwetsbaar zijn voor psychische aandoeningen. Ten tweede zijn daar de scholen waar de hulpverleners van morgen worden opgeleid. Als wij via de opleidingen onze kennis door zouden kunnen geven, is dat fantastisch. In 2014 is een werkbezoek gebracht aan de volgende twaalf deelnemende instellingen: De Waterheuvel, GGNet, GGZ Drenthe, HVO-Querido, Kwintes, Lister, RIBW Gooi & Vechtstreek, RIBW Groep Overijssel, Riwis Zorg & Welzijn, Stichting Anton Constandse, Stichting Pameijer Sociale psychiatrie en Yulius. Naast de werkbezoeken vond er ook veelvuldig advisering en voorlichting over zorgprogramma s, onderzoek et cetera plaats aan individuele deelnemende instellingen. In 2014 heeft het bestuur van Phrenos de bestuurders van de deelnemende instellingen uitgenodigd voor een bijeenkomst. Tijdens de goed bezochte bijeenkomst werd het beleid van Phrenos toegelicht, informatie uitgewisseld en commitment voor de komende jaren gevraagd en gekregen. De bestuurders gaven aan dat zij meer rechtstreeks geïnformeerd willen worden. De deelnemersraad, het inhoudelijk platform van vertegenwoordigers van de deelnemende instellingen en adviesorgaan voor het bestuur, kwam in 2014 in april en oktober bijeen. Anoiksis (vereniging voor en door mensen met psychosegevoeligheid) en Ypsilon (vereniging van familieleden en naasten van mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychose) zijn als adviseur betrokken bij de deelnemersraad. 6

7 Het bestuur van Kenniscentrum Phrenos was eind 2014 als volgt samengesteld: Marry Mos, voorzitter (ondersteuner Armoedecoalitie Utrecht en projectmedewerker Landelijk Platform GGz) Ronald Luijk, penningmeester (senior beleidsadviseur zorg, Zorgverzekeraars Nederland) Irene van de Giessen, lid (ervaringsdeskundige bij het Admiraal de Ruyter Ziekenhuis te Vlissingen en Molemann Mental Health en eigenaar van Convalescent Talent) Lidy Zaat, lid (directeur Stichting Anton Constandse) Marijke van Putten, lid (bestuurder GGZ Noord-Holland-Noord) Niels Mulder, lid (hoogleraar Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, psychiater en onderzoeker BavoEuropoort) José Manshanden, lid (themadirecteur Sociaal Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling gemeente Utrecht, kroonlid Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling) Per 1 januari 2015 expireerde de maximale bestuurstermijn van Marijke van Putten. Zij was ook als bestuurslid betrokken bij het Kenniscentrum Rehabilitatie, een van de rechtsvoorgangers van Kenniscentrum Phrenos. Onder dankzegging voor haar enorme bijdrage heeft het bestuur inmiddels afscheid genomen. Met haar vertrek is het laatste bestuurslid van het fusiebestuur gewisseld. Op verzoek van het bestuur en de Deelnemersraad zal Marijke van Putten in 2015 als voorzitter van de Deelnemersraad aanblijven. De bestuurszetel is per 1 januari 2015 ingenomen door Elsbeth de Ruijter, voorzitter Raad van bestuur van GGZ ingeest. V.l.n.r. Jeanne Nitsche, Tinka Verweij, Jaap van Weeghel, Chrisje Cauwenbergh, Fons van der Kar, Daniëlle van Duin, Dienke Boertien, Hetty van Hemme, Ellen Otto. Kristien Harmsen staat niet op de foto. 7

8 Eind 2014 telde het bureau van Kenniscentrum Phrenos tien medewerkers (totaal 6,8 fte): Dienke Boertien, herstel, ervaringsdeskundigheid en participatie Chrisje Couwenbergh, beleid en onderzoek Ernstige Psychische Aandoeningen en Netwerk Vroege Psychose (vanaf ) Daniëlle van Duin, implementatie en onderzoek Vroege Psychose (o.a. Netwerk Vroege Psychose tot ) Kristien Harmsen, communicatiemedewerker (vanaf 1 oktober 2014) Hetty van Hemme, secretariaat (coördinatie) Fons van de Kar, scholing en opleiding Jeanne Nitsche, directie, portefeuille algemene zaken Ellen Otto, Individuele Plaatsing en Steun (IPS) Tinka Verweij, secretariaat Jaap van Weeghel, directie, portefeuille wetenschap Op projectbasis werkten: Toine Ketelaars, onderzoeksignaleringen Gerdie Kienhorst, redacteur Debbie van der Linden, Quick Scan KRAS Jacqueline Smit, modeltrouwmeting IPS Nadira Rambocus, IPS en Onderwijs Anne Louise de Goeij, communicatie Bob Monter, website Herstelondersteuning Marianne van Bakel, Werkplaats Herstelondersteuning 8

9 3. KENNISONTWIKKELING EN IMPLEMENTATIE NETWERK VROEGE PSYCHOSE Het Netwerk Vroege Psychose is na een proefperiode van 2 jaar in 2014 officieel een onderdeel geworden van het Kenniscentrum Phrenos. Daarbij is een commissie geïnstalleerd onder wiens leiding de kennisontwikkeling van Vroege Psychosezorg binnen het Netwerk zal plaatsvinden. In 2014 organiseerde het Netwerk tweemaal een contactpersonenoverleg, de jaarlijkse conferentie en de jaarlijkse Masterclass. Het ACT-team Vroege Psychose, GGz Eindhoven was gastheer voor de jaarlijkse netwerkconferentie. Tijdens de netwerkconferentie, met ruim 100 deelnemers, werd gediscussieerd over certificering als handvat voor kwaliteitsverbetering. Het thema van de jaarlijkse Masterclass was Vroege psychose is meer dan schizofrenie light. Er waren 73 deelnemers. In 2014 is besloten om het lidmaatschap te veranderen. Vanaf 2015 zijn niet meer de teams lid, maar geldt het individuele lidmaatschap. Het eerste resultaat van de werving is positief; inmiddels hebben zich al 100 leden aangemeld. Om de werving te ondersteunen en de kennisuitwisseling binnen het Netwerk te bevorderen is een communicatieplan gemaakt dat in 2015 uitgevoerd zal worden. KWALITEITSTOETSING KRAS QUICKSCAN Kenniscentrum Phrenos heeft in 2014 alle nulmetingen, adviesrapportages (maatwerk per instelling en regio) en adviesgesprekken afgerond. In de periode 2013 en 2014 is de Quickscanversie van de Kwaliteitstoetsing Regionaal Aanbod Schizofreniezorg (KRAS) uitgevoerd in 14 regio s verspreid over het land. Daarbij waren voornamelijk lidinstellingen van Phrenos betrokken, in totaal 23 GGz-instellingen en RIBW en. Op basis van de uitkomsten van 9

10 5 JAAR VROEGE PSYCHOSE In dit eerste lustrum is het Netwerk Vroege Psychose (NVP) onderdeel geworden van Phrenos. Gezamenlijk hebben zij Vroege Interventie Psychose (VIP)-teams in Nederland ondersteund in het verbeteren van de zorg voor mensen met een vroege psychose. Ook is geprobeerd het draagvlak voor die gespecialiseerde zorg te vergroten. Het gaat immers om een groep in een ontwikkelingsfase, waarbij het van belang is dat de opbouw van opleiding, relaties en werk niet te lang wordt onderbroken. Jongeren willen graag zo normaal mogelijk zijn en zo aangesproken worden, dat blijkt goed te werken in een VIP-team. Het belangrijkste doel van het netwerk is kennis en ervaring uitwisselen. Dit gebeurt door middel van werkbijeenkomsten, congressen, een jaarlijkse masterclass, samenvattingen van wetenschappelijke literatuur, een nieuwsbrief en een website. Ook is er vanuit het netwerk een Handboek- en een Standaard Vroege psychose geschreven, met als doel de kwaliteit van zorg in VIP teams te waarborgen. Momenteel wordt de richtlijn Vroege psychose ontwikkeld, waar veel mensen uit het NVP aan bijdragen. Inmiddels wordt ook hard gewerkt aan het implementeren van de kwaliteitsstandaarden met het Doorbraakproject Vroege psychose, van het Trimbos-instituut en Kenniscentrum Phrenos. Negen VIPteams uit het NVP nemen hier aan deel. Met elkaar vormen ze 1,5 jaar lang een leernetwerk voor het toepassen van drie interventies: arbeidsrehabilitatie (IPS), cognitieve vaardigheidstraining en shared decision making. Dit wordt gecombineerd met een onderzoek naar het effect van toevoeging van cognitieve vaardigheidstraining aan IPS. Daniëlle van Duin, onderzoeker bij Phrenos zou willen dat de zichtbaarheid van het NVP nog groter wordt: Het zou mooi zijn als het NVP in Nederland een algemeen bekend begrip is en dat alle VIP-teams in Nederland zich aansluiten. We willen de uitwisseling nog versterken door ook producten te delen zoals trainingen, folders, zorgprogramma s en door elkaars werk als VIP-teams onderling te evalueren. de KRAS geeft Kenniscentrum Phrenos inzicht in de sterke en zwakke kanten van de toepassing van de Multidisciplinaire Richtlijn Schizofrenie in de organisatie(s) en regio. Tevens ontvangen de deelnemende regio s een adviesrapportage (maatwerk per regio). De eindrapportage van de nulmeting van de Quick scan wordt medio 2015 verwacht. WELLNESS RECOVERY ACTION PLAN In 2014 verzorgde Phrenos een aantal WRAP-cursussen (o.a. bij het Leger des Heils) en WRAPfacilitatortrainingen (o.a. in Gent). Naast het zelf geven van deze cursussen en trainingen kwam in 2014 meer het accent te liggen op de ondersteuning van de diverse regio s en instellingen waar WRAP geïmplementeerd is. De ondersteuning krijgt vorm in een Netwerk WRAP waarin wordt samengewerkt met de vijftien opgeleide Advanced Facilitators in Nederland. Samen met het HEE-team (Trimbos-instituut) verkreeg het Kenniscentrum Phrenos in 2014 de exclusieve licentie voor de Benelux voor de vertaling van het WRAP Trainingshandboek voor WRAP Facilitators. Ander goed nieuws betreft de recente erkenning van WRAP door de Erkenningencommissie Langdurende GGz op niveau 1 (d.w.z. goed onderbouwd). 10

11 5 JAAR HERSTEL Phrenos heeft de laatste vijf jaar veel bereikt op het gebied van herstel! Het LIVE-project waar 18 GGz-instellingen aan meededen zorgde voor meer gemeenschappelijk inzicht in de rol van ervaringsdeskundigheid. Herstel wordt nu door veel meer mensen in de GGz begrepen als een mogelijkheid voor een beter leven, ook als er geen sprake is van genezing van een psychische aandoening. Herstel is een persoonlijk proces waarover jij de enige deskundige bent en regie kan voeren al dan niet met hulp van anderen. De inbreng van ervaringsdeskundigen berust op het vermogen om op grond van eigen herstelervaringen voor anderen ruimte te maken voor herstel. In het LIVE-project werd ook duidelijk dat de scholing van ervaringsdeskundigheid nog aandacht vraagt. Dit heeft mede dankzij de inspanningen van Phrenos geleid tot een beroepscompetentieprofiel van ervaringsdeskundigen dat ook is goedgekeurd door werkgevers en de vakbonden. Dit profiel dient nu als basis voor de beschrijving van bouwstenen voor de scholing van ervaringsdeskundigen. n 2014 is de ontwikkeling van vier basismodules en vier praktijkmodules ver gevorderd. Ook de introductie van WRAP (Wellness Recovery Action Plan) in Nederland is erg succesvol geweest. Dit nietdiagnose gebonden zelfhulpinstrument geeft mensen een goed handvat in hun herstelproces. Door de scholing tot WRAPfacilitators kunnen ervaringsdeskundigen bovendien hun onderscheidende inzet vormgeven. In 2012 is de Werkplaats Herstelondersteuning opgericht, een samenwerkingsverband van 7 zorginstellingen en Kenniscentrum Phrenos. De instellingen werkten via concrete projecten aan herstelondersteuning in de eigen praktijk. In de werkplaats worden inzichten gedeeld en uitdagingen besproken. Dienke Boertien, stafmedewerker bij Phrenos, beseft dat er de komende 5 jaar nog veel werk ligt: De wens is dat we WRAP goed gaan borgen, meer herstel ondersteunende zorg in de praktijk kunnen realiseren, dat er een goede financiering komt voor ervaringsdeskundigen en een geaccrediteerde opleiding. Als we dat allemaal kunnen verenigen met de herstelacademies, dan kunnen we zien of we nog een derde keer vijf jaar nodig hebben. Helaas ontbreekt het in Nederland (in tegenstelling tot in de Verenigde Staten) nog aan wetenschappelijk onderzoek naar WRAP, waardoor een hoger niveau nog niet haalbaar is. In 2014 is in samenwerking met het Copeland Center VS gestart met de ontwikkeling van na- en bijscholingen voor WRAP-facilitators. Naar verwachting kan in het najaar 2015 gestart worden met deze na- en bijscholingen. WERKPLAATS HERSTELONDERSTEUNING In 2014 lanceerde de Werkplaats haar eigen website Herstelondersteuning: De praktijkkennis, opgedaan en verzameld tijdens drie jaar Werkplaats wordt op deze website gepresenteerd. In het najaar van 2014 werd besloten om de Werkplaats voor een volgende periode van drie jaar te vervolgen. De Werkplaats is klaar voor duurzaam kennis implementeren binnen en buiten de eigen projecten en voor focus op vernieuwende thema s als Herstelacademies (in samenwerking met het LpGGz) of Open Dialogue. 11

12 DIVERSE PLATFORMS HERSTEL EN REHABILITATIE In 2014 kwamen diverse platforms regelmatig bij elkaar om informatie uit te wisselen en kennisproducten te ontwikkelen. De platforms worden bezocht door medewerkers van de deelnemende instellingen van Phrenos. Het FACT Ervaringsdeskundigheid Platform ontwikkelde een presentatie voor deskundigheidsbevordering over herstel in F-ACT en ervaringsdeskundigheid in F-ACT. Het Platform Familie Ervaringsdeskundigheid heeft vragenlijsten afgenomen bij familie ervaringsdeskundigen die opgevolgd gaan worden met semigestructureerd interviews. De interviews worden gedaan door een onderzoeker en studenten van de Fontys Hogeschool. Tot slot heeft het Platform Rehabilitatie & Ouderen in de psychiatrie een plan ontwikkeld om te komen tot een scholingsadvies om het herstelconcept in de ouderenzorg te realiseren. KWALITEITSONTWIKKELING EN GENERIEKE MODULES In 2014 zette het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ vele opdrachten uit in het werkveld voor het opstellen van zorgstandaarden en generieke modules. Phrenos is hierop ingegaan en heeft aanvragen gedaan voor de ontwikkeling van een generieke module Destigmatisering en een generieke module Ernstige Psychische Aandoeningen. Beide aanvragen zijn recentelijk gehonoreerd. Tevens zal Phrenos door middel van deelname aan diverse werkgroepen gaan bijdragen aan de opstelling van diverse andere zorgstandaarden (bijvoorbeeld Opiaten en Alcohol) en generieke modules (familie en mantelzorg, herstelondersteuning). Phrenos is tevens lid van de Erkenningscommissie interventies langdurige GGz. INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN In 2014 zijn vier IPS implementatie- en IPS-trainingstrajecten afgerond, te weten bij GGZ Fries-land, Kwintes RIBW, Mondriaan en een gecombineerd traject van Arkin/Roads en GGZ InGeest. Alle deelnemers hebben de training afgerond met een certificaat. Kwintes is hiermee de eerste RIBW in Nederland waar IPS is geïmplementeerd. We verwachten en hopen dat er meer RIBW s in 2015 zullen volgen. In december 2014 is de eerste landelijke IPS-training gestart, waaraan trajectbegeleiders van vier verschillende instellingen deelnemen. Bijzonder was ook de start van een IPS-pilottraject in samenwerking met de gemeente Den Haag en Parnassia. Op 6 en 7 mei 2014 nam Phrenos weer deel aan de Annual Meeting te Kentucky van het Learning Collaborative van Dartmouth en Johnson&Johnson. Tijdens de meeting werd veel kennis opgedaan met name rond het meten van modeltrouw. In 2014 zijn twee IPS-platformbijeenkomsten georganiseerd, waarbij acquisitie en werkgeversnetwerken centraal stonden. Ook werd hard gewerkt aan filmopnamen in het land om een promotievideo en lesmateriaal samen te stellen. In februari 2015 zijn de korte filmpjes gelanceerd. WEGWIJZER PSYCHISCHE PROBLEMEN EN WMO De Wegwijzer GGz-Wmo is een initiatief van de leden van de Werkgroep transitie langdurige GGz. In hun opdracht hebben Kenniscentrum Phrenos en adviesbureau Andersson Elffers Felix eind 2014 een prototype opgesteld, onder aansturing van de gezamenlijke aanbieders (GGZ Nederland, Federatie Opvang en RIBW Alliantie) en de Vereniging Nederlandse gemeenten. De wegwijzer is bedoeld voor alle professionals die werken met mensen met (mogelijk ernstige) psychische problemen en willen beoordelen of ondersteuning binnen de Wmo gepast is. Dit doet zich voor in meerdere werksituaties van een sociaal (wijk)team, in de eerste lijn (huisarts en POH-GGz), de Basis GGz of de gespecialiseerde GGz en/of bijvoorbeeld bij een Wmo-loket. 12

13 5 JAAR INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN (IPS) IPS is een interventie om mensen met ernstige psychische aandoeningen te begeleiden naar werk of opleiding. In 2010 liep het SCION-onderzoek naar IPS en de positieve uitkomsten hiervan boden Kenniscentrum Phrenos een goede basis om IPS actief te gaan verspreiden, met resultaat. Waren er in 2010 in Nederland slechts 5 GGz-instellingen bezig met IPS, eind 2014 zijn dat er 17 en tellen we ongeveer 125 opgeleide IPS-professionals. Dat is nog steeds op beperkte schaal, maar laat wel zien dat rehabilitatie op de agenda staat bij de instellingen. IPS wordt meestal uitgevoerd binnen FACT- en VIP-teams. Het is geïntegreerd in de behandeling, en dat wil zeggen dat behandeling dan ondergeschikt is aan het zoeken naar en het hebben van een betaalde baan. De psychiater, de casemanager, de woonbegeleider plooien hun werk dan rondom het werk van de cliënt. In 2010 werd nog gedacht dat door mensen op te leiden tot IPS er, de interventie zich vanzelf zou verspreiden, maar er bleek meer nodig. Organisaties moeten namelijk een bewuste keuze maken, het opnemen in hun visie. Het vraagt een soort hersteldenken van de teams. IPS past helemaal binnen het herstelconcept, waarin je mensen hun rollen laat oppakken, hun eigen regie. Bovendien bleek de bekostiging van IPS een struikelblok voor de instellingen. Daar hebben Phrenos en andere belanghebbenden hard aan gewerkt. Er is nu een tijdelijke maatregel afgesproken met UWV en er komt bij steeds meer zorgverzekeraars draagvlak om IPS financieel te ondersteunen. Ellen Otto van Phrenos zou willen dat IPS nog breder toegankelijk wordt: We zien dat veel mensen de wens hebben om betaald werk te doen, maar dat nog steeds een te kleine groep toegang heeft tot IPS. Ook willen we ons meer gaan richten op het onderwijs, om cliënten te begeleiden om hun opleiding af te maken. Dat vergroot immers ook weer hun kansen op de arbeidsmarkt. De opgeleverde versie van de wegwijzer is een prototype dat, vooruitlopend op de veranderende situatie in 2015, is opgesteld na een toetsing aan de praktijk bij drie sociale (wijk)teams. In het voorjaar van 2015 wordt de wegwijzer doorontwikkeld op basis van een verdere toetsing in de praktijk. 13

14 4. BELEIDSBEÏNVLOEDING PLAN VAN AANPAK VOOR MENSEN MET ERNSTIGE PSYCHISCHE AANDOENINGEN Kenniscentrum Phrenos is in 2013 door de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie namens de partijen van het bestuurlijk akkoord gevraagd om een plan van aanpak op te stellen met betrekking tot de zorg voor mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA) in Nederland. Om dit te kunnen realiseren onderzocht een projectgroep onder andere hoe kwalitatief goede zorg voor EPA aansluit op de keten van de curatieve GGz volgens het nieuwe zorglandschap, de hervorming van de langdurige zorg, de afbouw van intramurale capaciteit en andere relevante beleidsafspraken. In het voorjaar organiseerde Phrenos samen met andere Kenniscentra een invitational Conference over het concept van het plan van Aanpak Ernstige Psychische Aandoeningen (zie ook congressen). De uiteindelijke bevindingen zijn verwerkt in het Rapport Over de brug en in september 2014 aangenomen door de politieke partijen. In oktober 2014 volgde de aanbieding van het rapport door Minister Schippers aan de Tweede kamer. In de brief werden de volgende aanbevelingen opgenomen: ontwikkel regionale herstelacademies, maak landelijke afspraken over voorwaarden en ontwikkel een innovatieprogramma. Voor de afspraken en het innovatieprogramma werd voorgesteld aan te sluiten bij de langdurige GGz. Conform het voorstel Over de Brug heeft het Landelijk Platform GGz het initiatief genomen 14

15 5 JAAR ERNSTIGE PSYCHISCHE AANDOENINGEN Mensen met ernstige psychische aandoeningen zijn vanaf het begin de doelgroep geweest van veel activiteiten van Phrenos. Deze mensen zijn niet zozeer onbehandelbaar, uitbehandeld of chronisch, maar het gaat om mensen die, niet alleen vanwege hun aandoening in engere zin maar minstens zoveel door maatschappelijke barrières, ernstig beperkt worden in hun dagelijks leven. De inzet van Phrenos is om de zorg voor deze mensen te verbeteren en hiermee hun symptomatische, persoonlijke en maatschappelijke herstel te bevorderen. Rehabilitatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen is inmiddels een urgent thema geworden voor partners buiten de ggz. De wijzigingen in het zorgstelsel, de nieuwe rol van gemeenten door de Wmo en de Participatiewet, en niet in de laatste plaats de herstelbenadering zorgen voor nieuwe samenwerkingspartners: ambtenaren, ervaringsdeskundigen, cliënten en hun naasten. Nu is het zaak dat de vele partijen waar mensen met ernstige psychische aandoeningen moeten aankloppen voor behandeling en begeleiding ook hun rol oppakken. Dat zij hun verantwoordelijkheden nemen. Phrenos heeft met vele anderen veel energie gestopt in het plan van aanpak Over de brug (2014), waarin een breed gedeelde visie op de benodigde zorg voor deze doelgroep is vastgelegd. Chrisje Couwenbergh, stafmedewerker bij Phrenos ziet nog voldoende werk voor de boeg: Over de brug is een kroon op het werk, maar het plan van aanpak moet nog wel worden uitgevoerd. Dat is de opdracht voor de komende tijd, voor Phrenos, cliënten, behandelaren en maatschappelijke partners. Het uiteindelijk doel is dat mensen met ernstige psychische aandoeningen thuis kunnen wonen en volwaardig, naar eigen vermogen en inzicht, kunnen deelnemen aan het sociale en maatschappelijke leven. voor de ontwikkeling van regionale herstelacademies. Ook is Phrenos door GGZ Nederland betrokken bij de gedachtenvorming over het innovatieprogramma langdurige GGz. Van het rapport verschenen ook een publieksversie, een presentatie, een artikel en een Engelstalige samenvatting. Diverse presentaties in het land volgden en het plan werd door diverse deelnemende instellingen van Phrenos aan beleidskader voor de toekomst ontvangen. Alhoewel het project werd afgerond heeft de projectgroep besloten om de komende drie jaar te blijven functioneren als behartiger van de ambitie om in 2015 een derde meer herstel te realiseren. BEVORDERING PARTICIPATIE VAN MENSEN MET PSYCHISCHE PROBLEMEN Phrenos participeerde actief in het project van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gericht op de bevordering van participatie van mensen met psychische problemen. In dit project staat participatie centraal, maar is de bijzondere focus gericht op arbeidsparticipatie. Phrenos was lid van de stuurgroep, werkgroep, klankbordgroep onderzoek en congrescommissie. Het ministerie presenteerde haar resultaten tijdens het druk bezochte congres Mensenwerk in februari Namens Phrenos werd daar ook een pledge gedaan; een inspanningsbelofte voor de toekomst. 15

16 BEKOSTIGING VAN INDIVIDUELE PLAATSING EN SUPPORT EN DE INZET VAN ERVARINGSDESKUNDIGEN In 2014 ging Phrenos verder met het beïnvloeden van randvoorwaarden voor de bekostiging van de methode IPS en van de inzet van het beroep Ervaringsdeskundigen. Een goede ontwikkeling betrof de introductie van een tijdelijke bekostigingsconstructie van het UWV voor IPS. Phrenos kreeg daarbij een rol om de kwaliteit van IPS te bevorderen en borgen d.m.v. scholing en modeltrouwmeting. Inmiddels wordt het overleg met het UWV, ministerie van Sociale Zaken en werkgelegenheid, GGZ Nederland, zorgverzekeraars en VNG vervolgd. Het is de bedoeling dat dit overleg leidt tot een duurzaam resultaat voor de bekostiging van IPS. Kenniscentrum Phrenos was ook in 2014 lid van de stuurgroep landelijk convenant GGZ Nederland en UWV. In 2014 werd duidelijk dat de bekostiging van ervaringsdeskundigen verder onder druk kwam te staan vanwege de aangescherpte DBC-declaratieregels. Diverse lidinstellingen sloegen alarm. Dit leidde onder meer tot een inventarisatie onder lidinstellingen van de problematiek. De urgentie van het probleem werd bevestigd en Phrenos werkt samen met GGZ Nederland en een aantal lidinstellingen aan een oplossing. Binnenkort worden daar ook zorgverzekeraars bij betrokken. 16

17 5. ONDERZOEK Kenniscentrum Phrenos wil een belangrijke rol spelen in het ontwikkelen, bundelen en overdragen van kennis binnen zijn werkgebied. Daarbij gaat het om zowel onderzoekskennis als praktijkkennis. Ook wil het kenniscentrum bijdragen aan het opstellen van een meerjarige onderzoeksagenda. Kenniscentrum Phrenos voert in bescheiden mate zelf onderzoek uit, zie de eerder beschreven RCT bij Vroege Psychose, veelal participerend in onderzoeken waarvan anderen hoofduitvoerder zijn. SIGNALERINGEN ENGELSTALIGE PUBLICATIES Op de website, in de Nieuwsbrief Vroege Psychose en in het Tijdschrift voor Rehabilitatie publiceerde Kenniscentrum Phrenos regelmatig nieuwe onderzoeksamenvattingen in de rubriek Signaleringen. Hierbij ging het hoofdzakelijk om publicaties over rehabilitatie, herstel, maatschappelijke participatie, vroege psychose en psychotische aandoeningen uit gezaghebbende Engelstalige tijdschriften. Deze publicaties worden door Kenniscentrum Phrenos geselecteerd, samengevat en vertaald naar het Nederlands. DEELNAME AAN ONDERZOEKSPROJECTEN Op 9 april 2015 worden de resultaten van het onderzoek van het Trimbos-instituut naar het effect van de toevoeging van WRAP aan Supported Employment, en in het bijzonder IPS, op duurzame inzetbaarheid in het arbeidsproces. De resultaten van het project worden tijdens de werkconferentie Herstel met werk met WRAP op 9 april 2015 gepresenteerd. De belangstelling voor de conferentie is enorm. Phrenos heeft een adviesrol bij het onderzoek vervuld en een coördinerende rol bij de eindconferentie en brochure. PANEL PSYCHISCH GEZIEN Landelijk panel Psychisch Gezien is een representatieve groep van ruim 800 mensen met ernstige psychische aandoeningen. Doel van het panel is om gedegen kennis te verwerven over de leef- en zorgsituatie en de participatie van deze groep in Nederland en over hun wensen, verwachtingen, mogelijkheden en keuzepatronen hierin. In 2014 heeft alweer 17

18 5 JAAR STIGMA Phrenos heeft aan twee grote stigmaonderzoeken meegedaan. Eerst Indigo, een onderzoek naar stigma en discriminatie van mensen met schizofrenie of psychose. Dat heeft zich in zo n dertig landen afgespeeld en daarover is gepubliceerd in The Lancet en over het Nederlandse gedeelte in MGv (Plooy en Van Weeghel, 2009). Het tweede is Aspen, een internationaal onderzoek naar stigma bij mensen met depressie, ook met een publicaties in The Lancet. Dat onderzoek heeft mensen in Nederland weer gestimuleerd tot initiatieven rondom stigma. Tien jaar geleden was het nog geen thema in Nederland, maar nu wel degelijk. Vanuit Phrenos is er rond 2012 een werkgroep Stigmaonderzoekers gestart, voor synergie en afstemming. Er zitten onderzoekers in vanuit Groningen, Drenthe, Maastricht, Tilburg, Trimbosinstituut, Phrenos. Vandaaruit is onder andere het initiatief voor het Handboek Stigmabestrijding gekomen. Het wordt een kloek boek over hoe stigma en zelfstigma tegen te gaan, dat in het najaar van 2015 zal uitkomen. Een ander initiatief was de Wegwijzer stigmabestrijding in de ggz die Phrenos samen met Samen Sterk Zonder Stigma en GGZ Drenthe heeft gemaakt. De wegwijzer is in 2014 verschenen. Jaap van Weeghel, directeur van Phrenos, zou graag meer verbinding zien tussen wetenschappelijke kennis en de maatschappelijke praktijk: Stigmabestrijding is nou typisch iets dat een heel lange adem vergt, een beweging die gevoed moet worden met goede kennis. Je moet een kenniscyclus op gang brengen. Mijn wens voor de komende jaren is dat we samen met relevante partijen een academische werkplaats starten zodat je op basis van praktijkkennis, ervaringskennis en wetenschappelijke kennis goede antistigmaprogramma s kunt ontwikkelen, er vervolgens effectonderzoek naar kunt doen en daarna de uitkomsten van die onderzoeken weer kunt gaan implementeren in de praktijk van stigmabestrijding. peiling vijf en zes plaats gevonden. De vijfde peiling betrof E-mental health en de zesde ging over Werk, eenzaamheid en stigma. Het Trimbos-instituut coördineert het panel. Samenwerkingpartners zijn onder meer Phrenos, Landelijk Platform GGz en het Nederlands instituut onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL). Jaap van Weeghel is voorzitter van de Programmacommissie van het panel. Via de aangesloten instellingen van Phrenos zijn in 2014 nieuwe panelleden geworven. WERKGROEPEN ONDERZOEK In 2014 zijn de voorbereidingen gestart voor de werkgroep Phrenos-onderzoekers nieuwe stijl. De doelstelling hiervan is om de werkgroep meer in te zetten voor uitwisseling tussen jonge onderzoekers uit de deelnemende instellingen. In 2014 is de Werkgroep Stigmaonderzoekers eenmaal bij elkaar gekomen. De werkgroep is daarnaast betrokken bij het samenstellen van het Handboek Stigma. LANDELIJKE EXPERTGROEP ROM- ERNSTIGE PSYCHISCHE AANDOENINGEN Kenniscentrum Phrenos is in 2013 door de Stichting Benchmark GGZ en het Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGZ gevraagd een bijdrage te leveren aan de expertgroep EPA, met name in de vorm van het voorzitterschap. De expertraad adviseert over de doorontwikkeling van ROM en benchmarken in de GGz. De expertraad is in 2014 vier keer bij elkaar gekomen. 18

19 DIVERSEN Jaap van Weeghel nam voorts namens Kenniscentrum Phrenos deel aan diverse landelijke commissies en werkgroepen/externe representaties: Lid Onderzoeksraad Parnassia Groep Referent Tijdschrift voor Psychiatrie, Psychiatric Services, Psychiatric Rehabilitation Journal, Psychological Medicine Lid Comité van aanbeveling van de Psyche Mediaprijs Lid Adviescommissie Antonia Wilhelmina Fonds Lid van klankbordgroep van het antistigmaproject Zo gek nog niet van Stichting GAK Lid van de expertcommissie ADHD/Participatie van de Gezondheidsraad Lid werkgroep ART (duurzame langdurige GGz-zorg) Lid Erkenningscommissie interventies langdurige GGz 19

20 6. SYMPOSIA EN CURSUSSEN Naast de eerder beschreven jaarlijkse Masterclass en de Netwerkconferentie van het Netwerk Vroege Psychose vonden in 2014 twee succesvolle congressen plaats. INVITATIONAL CONFERENCE PLAN VAN AANPAK ERNSTIGE PSYCHISCHE AANDOENINGEN 6 MAART 2014 TE WOLFHEZE Centraal stond de bespreking van het conceptplan Over de brug met vertegenwoordigers uit diverse geledingen. Het plan kwam voort uit het Bestuurlijk Akkoord toekomst GGZ met het oog op de voorgenomen ambulantisering van de zorg. Achterliggende vraag was of er specifieke zorg nodig is om recht te kunnen doen aan de specifieke kwetsbaarheden en mogelijkheden van mensen met een ernstige psychische aandoening. Aan de conferentie namen 93 personen deel. De conferentie werd door Kenniscentrum Phrenos georganiseerd in samenwerking met de Kenniscentra Persoonlijkheidsstoornissen, Bipolaire Stoornissen en Angst en Depressie. De algehele indruk was dat het een geslaagde bijeenkomst was. 10E PHRENOS-PSYCHOSECONGRES GRENZEN VERLEGGEN 13 NOVEMBER 2014 TE ZWOLLE Het congres schetste een beeld van de grensverleggende ontwikkelingen binnen en buiten de GGz, waarin behandeling en ondersteuning beter aansluiten bij het functioneren in het dagelijks leven. In de ochtend vonden vijf plenaire lezingen plaats. s Middags werden er 29 verschillende workshops, twee onderzoekspresentaties en twee parallelsymposia uitgevoerd. De posterprijs in de categorie Wetenschappelijk ging naar Jojanneke Bruins, Universitair Centrum Psychiatrie & RGOc, UMC Groningen, met het onderwerp: het effect van cannabis op metabole stoornissen en psychotische symptomen. De posterprijs in de categorie Zorginnovatie ging naar Mandy de Goederen, Parnassia Groep, met het onderwerp: Behoud je netwerk in tijden van psychische instabilititeit. GGz-medewerkers en social designers 20

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

10 jaar Lectoraat Rehabilitatie

10 jaar Lectoraat Rehabilitatie 10 jaar Lectoraat Rehabilitatie Overzicht Goede Tijden, Slechte Tijden Onderweg naar Morgen Goede Tijden Lectoraat Rehabilitatie, Hanzehogeschool Groningen Willem Marrie Jannie Ben Caroline Peter Hanny

Nadere informatie

Grenzen verleggen 10E PHRENOS PSYCHOSECONGRES ZWOLLE, 13 NOVEMBER 2014

Grenzen verleggen 10E PHRENOS PSYCHOSECONGRES ZWOLLE, 13 NOVEMBER 2014 Grenzen verleggen 10 E PHRENOS PSYCHOSECONGRES ZWOLLE, 13 NOVEMBER 2014 Programma 09.00 Ontvangst en registratie 09.45 Opening door dagvoorzitter dr. R. Bruggeman, psychiater, Universitair Centrum Psychiatrie

Nadere informatie

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Bestemming: werk Supported employment en herstel H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Inhoud Mensen met ernstige psychische aandoeningen Arbeidsparticipatie Arbeidsre-integratie

Nadere informatie

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Geen belangen Disclosure Persbericht 15 oktober 2014 Veranderend zorglandschap vraagt om vernieuwde

Nadere informatie

Project I GGz-jongeren aan het werk

Project I GGz-jongeren aan het werk Project I GGz-jongeren aan het werk Met het project GGz-jongeren aan het werk willen het Landelijk Platform GGz en het Fonds Psychische Gezondheid (PG) de persoonlijke ervaringen van de jongeren uit goedlopende

Nadere informatie

Arbeidsrehabilitatie en herstel

Arbeidsrehabilitatie en herstel Arbeidsrehabilitatie en herstel Ontwikkelingen in kennis H. Michon, symposium GGNET Alternatief; werken aan perspectief 11 oktober 2011 Inhoud Arbeidsparticipatie Arbeidsrehabilitatie Herstel Gezamenlijk

Nadere informatie

René Keet Zwolle, 13 november 2014

René Keet Zwolle, 13 november 2014 René Keet Zwolle, 13 november 2014 Over de brug (Titel Plan van Aanpak) Ik zag de nieuwe brug. Twee overzijden die elkaar schenen te vermijden, worden weer buren Uit: De moeder de vrouw (1934), Martinus

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen Presentatie Congres Phrenos 13 november 2014 Elly van Kooten Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS 1 Inhoud

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Werkplan Herstel en Burgerschap 2012 en verder

Werkplan Herstel en Burgerschap 2012 en verder Werkplan Herstel en Burgerschap 2012 en verder Het door VWS gesubsidieerde project Herstel en burgerschap is gestopt. De visie en ambities uit het gelijknamige visiedocument blijven echter actueel. Daarom

Nadere informatie

Stichting Kenniscentrum Phrenos te Utrecht. Jaarrekening 2015

Stichting Kenniscentrum Phrenos te Utrecht. Jaarrekening 2015 Stichting Kenniscentrum Phrenos te Utrecht Jaarrekening 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Algemeen 1.1 Oprichting van de stichting 2 1.2 Doel van de stichting 2 1.3 Begroting 2 2. De jaarrekening 2.1 Balans

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Ellen Otto IPS projectcoördinator Kenniscentrum Phrenos docent IPS leergang Phrenos Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV)

Nadere informatie

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open SCION employment Netherlands Effectiviteit IPS in Nederland H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 Inhoud Individuele

Nadere informatie

Pub u l b ic i at a i t e i s

Pub u l b ic i at a i t e i s Internationale publicaties (Peer ( Peer-reviewed reviewed journal articles) Castelein S, Gaag M van der, Bruggeman R, Busschbach JT van, Wiersma, D. Empowerment in People with Psychotic Disorders: A Comparison

Nadere informatie

Stichting Kenniscentrum Phrenos te Utrecht. Jaarrekening 2014

Stichting Kenniscentrum Phrenos te Utrecht. Jaarrekening 2014 Stichting Kenniscentrum Phrenos te Utrecht Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Algemeen 1.1 Oprichting van de stichting 2 1.2 Doel van de stichting 2 1.3 Begroting 2 2. De jaarrekening 2.1 Balans

Nadere informatie

Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk

Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk Vanuit Taskforce EPA Utrecht: Gerard de Valk, Leidinggevende Altrecht F-ACT Projectleider proeftuinen Taskforce EPA MWU Marga Vink, beleidsmedewerker

Nadere informatie

Supported Employment modelgetrouwheid in Vlaamse arbeidsrehabilitatieprogramma s Knaeps J. & Van Audenhove Ch. GGZ-congres, 2012 Overzicht Inleiding Onderzoek Onderzoeksvragen Methode Analyse Resultaten

Nadere informatie

Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s

Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s Bijlage Overzicht onderwerpen en thema s Op basis van de werkplannen en voortgangsrapportages zijn de 133 onderwerpen thematisch te rangschikken onder de volgende 18 thema s: - Actief Burgerschap - Armoede

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE DOOR INDIVIDUELE REHABILITATIE

MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE DOOR INDIVIDUELE REHABILITATIE MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE DOOR INDIVIDUELE REHABILITATIE voor jongeren met psychische beperkingen 13 OKTOBER 2010, Vergadercentrum Vredenburg te Utrecht Lectoraat Rehabilitatie ABC voor jongeren met

Nadere informatie

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert.

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert. Nummer 2, jaargang 4, juli 2015 Special Cursusaanbod Bureau Herstel Beste lezer.. Voor je ligt de Herstel nieuwsbrief. Deze keer met als onderwerp het cursusaanbod van Bureau Herstel. Cursusaanbod voor

Nadere informatie

'Hoe geven wij herstelondersteuning vorm in onze organisaties en wat zijn daarbij de noodzakelijke voorwaarden?'

'Hoe geven wij herstelondersteuning vorm in onze organisaties en wat zijn daarbij de noodzakelijke voorwaarden?' Position Paper Werkplaats Herstelondersteuning Dienke Boertien, Marianne van Bakel, Martijn Kole maart 2012 I Inleiding Herstel is binnen de GGz een vernieuwend concept dat heeft geleid tot een steeds

Nadere informatie

Visiedocument FACT GGZ Friesland

Visiedocument FACT GGZ Friesland Visiedocument FACT GGZ Friesland Soort document: Visiedocument Versie: 02 Visie Rehabilitatie begint bij de voordeur! Vanaf het eerste behandelcontact staat het individuele herstelproces van de patiënt

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1 De stichting bestaat uit het Fonds Psychische Gezondheid, GGZ NL, het Landelijk Platform GGZ, NVvP. En er wordt samen gewerkt met o.a. Kenniscentrum Phrenos, Landelijk Steunpunt Kwartiermaken, Parnassia

Nadere informatie

Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen

Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen Dröes, J.T.P.M. (1992) Het proceskarakter van deïnstitutionalisering. In: H. Beijers, H. Henkens, K.Klein Ikkink (Red.) Psychiatrie als sociale

Nadere informatie

Rehabilitatie & Herstel

Rehabilitatie & Herstel Symposium Rehabilitatie & Herstel Welkom Groningen 27 juni 2011 Betoging in Den Haag tegen de bezuinigingen in de GGz Teken de petitie!! http://www.ggznederland.nl/actueel/nieuwslijsten/petitie.html Lectoraat

Nadere informatie

Workshop Klinisch FACT Duurzaam Wonen. GGZ Breburg Groep 23 september 2010 Marij de Roos, Tom van Mierlo en Linda Peeters

Workshop Klinisch FACT Duurzaam Wonen. GGZ Breburg Groep 23 september 2010 Marij de Roos, Tom van Mierlo en Linda Peeters Workshop Klinisch FACT Duurzaam Wonen GGZ Breburg Groep 23 september 2010 Marij de Roos, Tom van Mierlo en Linda Peeters Agenda Inventariseren van de vragen die u heeft bij deze workshop. Presentatie Klinisch

Nadere informatie

Samenvatting Projectplan Herstel en burgerschap

Samenvatting Projectplan Herstel en burgerschap Samenvatting Projectplan Herstel en burgerschap Ondersteuning van mensen met ernstige psychische aandoeningen Lilly Buurke GGZ Nederland Januari 2010 Kenmerk: KV/lybe/savs/119990/2010 Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

MGv medium voor ggz en verslavingszorg. Vroege psychose: onderzoek en praktijk

MGv medium voor ggz en verslavingszorg. Vroege psychose: onderzoek en praktijk pagina 1 van 5 MGv medium voor ggz en verslavingszorg Home Over MGv Reageren op inhoud Abonneren Adverteren Redactie Richtlijnen voor auteurs Nieuwsbrief Contact Ter Discussie Brieven Columns Lopende zaken

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge HEE in de praktijk Improving Mental Health by Sharing Knowledge inhoud Wat is HEE Wat doet HEE Wie is HEE Waar is HEE Herstel Empowerment Wat is HEE Ervaringsdeskundigheid HEE geeft invulling aan deze

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012. Overzicht. Aanleiding Wmo-werkplaatsen. Opzet, bevindingen en resultaten. Aanleiding Wmo-werkplaatsen

Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012. Overzicht. Aanleiding Wmo-werkplaatsen. Opzet, bevindingen en resultaten. Aanleiding Wmo-werkplaatsen Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012 Opzet, bevindingen en resultaten Lies Korevaar, lector Rehabilitatie Overzicht Aanleiding Wmo-werkplaatsen Opzet Wmo-werkplaats Groningen- Drenthe Activiteiten

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Nieuwsbrief. In deze nieuwsbrief: Introductie. nummer 5, mei 2012

Nieuwsbrief. In deze nieuwsbrief: Introductie. nummer 5, mei 2012 Nieuwsbrief nummer 5, mei 2012 In deze nieuwsbrief: Vooraankondiging: jaarlijkse ROM-bijeenkomst SynQuest op 6 november Databewerking ROM van start Laatste loodjes 100 procent betrouwbaar maken vragenlijsten

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Individual Placement & Support (IPS) Zó werkt het

Individual Placement & Support (IPS) Zó werkt het Individual Placement & Support (IPS) Zó werkt het Jaap van Weeghel Startsymposium AWAG Psychische gezondheid, werk en duurzame inzetbaarheid Tilburg, 17 april 2015 Inhoud Betekenis van werk Wat is IPS?

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

#5052485 1. 1 Hervorming Langdurige Zorg

#5052485 1. 1 Hervorming Langdurige Zorg Agendapunt 6 060915 BOSD Vergadering : Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein Regio Amersfoort Datum : 17 september 2015 Onderwerp : Notitie aansluiting regionaal HLZ agenda op vast te stellen regionaal convenant

Nadere informatie

Belang van wetenschappelijk onderzoek in de psychiatrie in GGz Breburg

Belang van wetenschappelijk onderzoek in de psychiatrie in GGz Breburg Belang van wetenschappelijk onderzoek in de psychiatrie in GGz Breburg Prof.dr. Christina van der Feltz-Cornelis Studieochtend De weg naar herstel ligt open hoe nu verder? CM van der Feltz-Cornelis Disclosure

Nadere informatie

Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie?

Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie? Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie? Hans Kroon Studiedag NEDKAD 1 juli 2010 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Drie rehabilitatiegoeroes "Over rehabilitatie bij chronische depressie

Nadere informatie

Bijeenkomst LND. 14 oktober 2015

Bijeenkomst LND. 14 oktober 2015 Bijeenkomst LND 14 oktober 2015 JONGE MENSEN MET DEMENTIE Marian Salari en Monique Hertogs Doelgroep Mensen met dementie, waarbij de ziekte begint vóór 65 jaar. 15.000-25.000 mensen Meer sprake van erfelijkheid

Nadere informatie

Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ

Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ Kennisinfrastructuur GGZ 1 2 Achtergronddocument bij advies Hoogspecialistische GGZ 1 Ontstaan van een kennisinfrastructuur in de GGZ In 1954 verzuchtte hoogleraar

Nadere informatie

flexibel ACT wordt volwassen F- ACT Nederland Philippe Delespaul Masterclass Flexible ACT Congres Amsterdam 16 september 2015

flexibel ACT wordt volwassen F- ACT Nederland Philippe Delespaul Masterclass Flexible ACT Congres Amsterdam 16 september 2015 flexibel ACT wordt volwassen F- ACT Nederland Philippe Delespaul Masterclass Flexible ACT Congres Amsterdam 16 september 2015 uit het visie document f- ACT Nederland Over de toekomst van flexible- ACT

Nadere informatie

Over de brug. Plan van aanpak voor de behandeling, begeleiding en ondersteuning bij ernstige psychische aandoeningen. Aanpak in vogelvlucht

Over de brug. Plan van aanpak voor de behandeling, begeleiding en ondersteuning bij ernstige psychische aandoeningen. Aanpak in vogelvlucht Over de brug Plan van aanpak voor de behandeling, begeleiding en ondersteuning bij ernstige psychische aandoeningen Aanpak in vogelvlucht Kennis delen over herstel, behandeling en participatie bij ernstige

Nadere informatie

GGZ-NHN. IPS Trajectbegeleiding/herstelgericht werken Oprichten coöperaties Afstemming P&O en IPS

GGZ-NHN. IPS Trajectbegeleiding/herstelgericht werken Oprichten coöperaties Afstemming P&O en IPS GGZ-NHN IPS Trajectbegeleiding/herstelgericht werken Oprichten coöperaties Afstemming P&O en IPS Even voorstellen Ingrid Vermeulen: Manager P&O Connie van Breugel: IPS Trajectbegeleider bij het Centrum

Nadere informatie

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV)

Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Samenwerken met sociale werkvoorzieningen en UWV Anne Marie Eeftink (Reinier van Arkelgroep) ism Peter Smit (UWV) Programma Kennismaking Presentatie participatieladder Demarrage Samenwerkingspilot met

Nadere informatie

Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie

Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie Anja Reilman en Saskia van Duin Expertverpleegkundigen Projectleiders implementatie zorgprogramma s schizofrenie & dubbele diagnose GGZ Noord Holland

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

Rapportage EPA vignettenstudie

Rapportage EPA vignettenstudie Rapportage EPA vignettenstudie Zorgverzekeraars Nederland Mei 2014 1. Inleiding Aanleiding van de EPA vignettenstudie Op 5 december 2013 hebben de initiatiefnemers vanuit Altrecht (Rob de Jong) en Kwintes

Nadere informatie

Juryrapport Douglas Bennett Award 2010

Juryrapport Douglas Bennett Award 2010 Juryrapport Douglas Bennett Award 2010 Het is mij een eer en genoegen namens het bestuur van Kenniscentrum Phrenos hier te mogen staan. In Kenniscentrum Phrenos, ontstaan vanuit een fusie van de Schizofreniestichting

Nadere informatie

familie als (co) producent

familie als (co) producent Verdreven uit het paradijs; familie als (co) producent Auke van Dijk Luisteren is een werkwoord AMC 8 juni 2012 1989 Maastricht - Eerste psychose zoonlief 1990 Amsterdam - Adolescentenkliniek 1992 Amsterdam

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten 10-11-2010 Zichtbaar beter? INHOUD 1 Inleiding 2 Telezorg in 2 wijkteams 3 Onderzoeksresultaten 4 Kansen en belemmeringen 5 DVD Aanraken en je hebt contact Lex Hulsbosch, onderzoeker Trimbos-instituut

Nadere informatie

Centrum Chronisch Ziek en Werk.

Centrum Chronisch Ziek en Werk. Centrum Chronisch Ziek en Werk. Het kenniscentrum werd in 2012 opgericht door, voor en met mensen die zelf een chronische aandoening hebben en specialist zijn op het thema mens en arbeid. Uniek! Twee oprichters,

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

MANTELZORGONDERSTEUNING BIJ HERSENLETSEL

MANTELZORGONDERSTEUNING BIJ HERSENLETSEL MANTELZORGONDERSTEUNING BIJ HERSENLETSEL Nieuwsbrief No 5 April 2012 Ontwikkelwerkplaatsen OWP-Groningen Bij OWP-Groningen is de casuïstiekbespreking in volle gang. Daarnaast is het voorstel voor het cliëntvolgsysteem

Nadere informatie

GGZ en Maatschappelijke Opvang 2011 Ranking o.b.v. omzet en eigen vermogen. Augustus 2012

GGZ en Maatschappelijke Opvang 2011 Ranking o.b.v. omzet en eigen vermogen. Augustus 2012 GGZ en Maatschappelijke Opvang Ranking o.b.v. omzet en eigen vermogen Augustus 2012 INHOUD Deel 1 : omzet - Totaal per sector pag. 2 - Geïntegreerde GGZ pag. 3 - Ambulante GGZ pag. 4 - Kind en Jeugd pag.

Nadere informatie

Wetenschap en praktijk: door co-creatie verbonden. Petri Embregts

Wetenschap en praktijk: door co-creatie verbonden. Petri Embregts Wetenschap en praktijk: door co-creatie verbonden Petri Embregts 11 april 2013 Kwaliteit van zorg- en hulpverlening vindt in de meest wezenlijke vorm plaats in een betekenisvolle relatie tussen de cliënt

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV) voorafgaand aan plaatsing in echte

Nadere informatie

10 Jaar Lectoraat Rehabilitatie. Welkom

10 Jaar Lectoraat Rehabilitatie. Welkom 10 Jaar Lectoraat Rehabilitatie Welkom Groningen 7 oktober 2013 Annemarie Zijlstra, Promens Care a.zijlstra@promens-care.nl In deze bijdrage Kenniscirculatie Partners 3 thema s: praktijk, onderzoek & innovatie,

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid presentatie ESPRi Symposium 26-11-2015 Michiel Boog, klinisch psycholoog, psychotherapeut Titel:

Nadere informatie

Routebeschrijving Auto Als u met de auto komt, neem dan vanaf de A28 afslag Assen- Zuid en volg de borden Wilhelminaziekenhuis of GGZ Drenthe.

Routebeschrijving Auto Als u met de auto komt, neem dan vanaf de A28 afslag Assen- Zuid en volg de borden Wilhelminaziekenhuis of GGZ Drenthe. Doelgroep Dit symposium is bedoeld voor psychiaters, arts-assistenten, onderzoekers, psychologen, verpleegkundigen, managers, beleidsmedewerkers en cliëntenraden van de noordelijke ggz-instellingen en

Nadere informatie

Alle activiteiten van het lectoraat hebben zowel een spin-off richting het onderwijs, de beroepspraktijk en de wetenschap.

Alle activiteiten van het lectoraat hebben zowel een spin-off richting het onderwijs, de beroepspraktijk en de wetenschap. Lectoraat Participatie, zorg en ondersteuning Doelstellingen en activiteiten 2014 Doelstellingen van het lectoraat PZO in 2014 zijn: 1. Vervolgen van een aantal onderzoeksprojecten in het kader van het

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Jaarplan Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant 1 Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan de volgende activiteiten

Nadere informatie

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting

Agendapunt 011015 BO GGDRU Vergadering Datum Onderwerp Bijlage Doel agendering Toelichting Agendapunt Mededelingen 011015 BO GGDRU Vergadering : BO Adviescommissie GGDrU Datum : 15 oktober 2015 Onderwerp : Voortgang gezondheidscommunicatie, alcoholpreventie en convenant jeugd Bijlage : Evaluatie

Nadere informatie

Venturaplus. Werkplan 2016 Dit willen wij in 2016 realiseren

Venturaplus. Werkplan 2016 Dit willen wij in 2016 realiseren Venturaplus Werkplan 2016 Dit willen wij in 2016 realiseren Venturaplus is een samenwerkingsverband van werkgevers in zorg en welzijn en beroepsopleidingen in Friesland. Onze focus is de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

plan van aanpak opschaling e- health

plan van aanpak opschaling e- health plan van aanpak opschaling e- health Matthijs Jantzen Projectleider E-health GGz Centraal even voorstellen Historicus Informatiemanager Webmaster Stafmedewerker historie e-health GGz Centraal 2008 eerste

Nadere informatie

Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk

Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk Lex Burdorf, hoogleraar Determinanten van Volksgezondheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Academische Werkplaats Publieke Gezondheid CEPHIR

Nadere informatie

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Jaar van 'oprichting' Wij behartigen uw belangen zodat ook u mee kunt doen! Platform Maatschappelijke Ondersteuning Opgericht: 20 juni 2012 Adres:

Nadere informatie

Samen Bouwen aan Participatie

Samen Bouwen aan Participatie Samen Bouwen aan Participatie Voucherproject 2016-2018 1 Samen bouwen aan participatie Meedoen. Gelijkwaardig kunnen (blijven) deelnemen aan de samenleving. Dat is een grote wens van een belangrijk deel

Nadere informatie

Samenhangende palliatieve zorg in de regio Gelderse Vallei

Samenhangende palliatieve zorg in de regio Gelderse Vallei Samenhangende palliatieve zorg in de regio Gelderse Vallei Klankbordbijeenkomst september 2015 Kien Smulders Programma 1. Welkom 2. Missie, visie, waarden & organisatie van het netwerk 3. Presentatie bestuur

Nadere informatie

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag HOVO Nederland www.hovonederland.nl info@hovonederland.nl secretariaat Pb 1061 2302 BB Leiden HOVO NEDERLAND Jaarverslag 2013 HOVO-Nederland Jaarverslag 2013 In 2013 heeft HOVO Nederland een nieuwe start

Nadere informatie

De Stemmenpolikliniek

De Stemmenpolikliniek Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 1 Stemmen horen 1 De behandeling 2 Kennismaking 3 De inhoud van de behandeling 3 Behandelaars 4 Vragen 4 Belangrijke adressen

Nadere informatie

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM PROGRAMMA Relatie onderzoek - praktijk Een gedeelde onderzoeksagenda Methoden Resultaten

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen Promenzo werkt Promenzo begeleidt en ondersteunt mensen met ernstige psychiatrische of psychische problemen bij het zoeken naar, vinden en behouden van

Nadere informatie

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Annemein Kemps, Henny Sinnema VGCT najaarscongres 2013 INHOUD

Nadere informatie

Meerjaren beleidsplan Stichting Perceval 2014-2016

Meerjaren beleidsplan Stichting Perceval 2014-2016 Meerjaren beleidsplan Stichting Perceval 204-206 Inhoud Doelstelling van Stichting Perceval Het actuele beleid Werkzaamheden van de stichting Wijze van fondsenwerven Beheer en besteding fondsen en vermogen

Nadere informatie

Herstel als maat voor de praktijk Aanzet tot het werkplan 2015

Herstel als maat voor de praktijk Aanzet tot het werkplan 2015 Herstel als maat voor de praktijk Aanzet tot het werkplan 2015 1. Over het Zwarte Gat De invoering van de WMCZ (Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen) in 1996 heeft geleid tot de instelling van

Nadere informatie

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens Kennisnetwerk CVA Nederland Voor en door CVA zorgketens Inhoudsopgave Inleiding p. 2 1. Hoe werkt het Kennisnetwerk CVA Nederland? p. 4 Kennisnetwerk CVA Nederland 2. Wat biedt het Kennisnetwerk aan? En

Nadere informatie

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens

Kennisnetwerk CVA Nederland. Voor en door CVA zorgketens Kennisnetwerk CVA Nederland Voor en door CVA zorgketens Inhoudsopgave Inleiding p. 2 1. Hoe werkt het Kennisnetwerk CVA Nederland? p. 4 2. Wat biedt het Kennisnetwerk aan? En wat is de bijdrage van de

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Professionals leren van mmmensen met mogelijkheden

Professionals leren van mmmensen met mogelijkheden Professionals leren van mmmensen met mogelijkheden Samenwerkende beroepsgroepen Monique Klompé, voorzitter besturen NVvA en AKC Marga van Liere, NVVG Tjeerd Hulsman, projectmanager /programmadirecteur

Nadere informatie

Bedden tellen. Landelijke trends en resultaten tweede meting Monitor Intramurale GGZ. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

Bedden tellen. Landelijke trends en resultaten tweede meting Monitor Intramurale GGZ. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Improving Mental Health by Sharing Knowledge Bedden tellen Landelijke trends en resultaten tweede meting Monitor Intramurale GGZ Frank van Hoof Milou Haggenburg Zeist Maaike van Vugt 7 november 2012 Te

Nadere informatie

Wegwijzer naar ondersteuning Wmo voor mensen met psychische problemen/aandoeningen

Wegwijzer naar ondersteuning Wmo voor mensen met psychische problemen/aandoeningen Wegwijzer naar ondersteuning Wmo voor mensen met psychische problemen/aandoeningen Studiedag, 15 september 2015 Sophie van der Spek, AEF Chrisje Couwenbergh, Phrenos In deze workshop nemen we jullie mee

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

Transitie jeugdzorg informatieavond gemeenteraden BAR

Transitie jeugdzorg informatieavond gemeenteraden BAR Transitie jeugdzorg informatieavond gemeenteraden BAR Ronald Buijs, directeur Kind- en jeugdpsychiatrie Yulius Ireza Versteeg, programmamanager transitie jeugdzorg Yulius 1 Opzet presentatie Kind- en jeugdpsychiatrie

Nadere informatie

Handreiking inzet van e-learning in de SW

Handreiking inzet van e-learning in de SW Leidraad Regionale aanpak Samenwerking met VG, GGZ en MO Handreiking inzet van e-learning in de SW 2 Strategische bouwstenen Strategische bouwstenen Strategische bouwstenen Praktijkvoorbeelden Wachtlijst

Nadere informatie

Psychiatrie. De Stemmenpolikliniek

Psychiatrie. De Stemmenpolikliniek Psychiatrie De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 0 Stemmen horen 0 Klachten en symptomen 0 Oorzaken De behandeling 0 Doel 0 Voor wie 0 Tijdsduur 0 De inhoud van de behandeling 0 Coping-training 0 Psycho-educatie

Nadere informatie

Cliëntenparticipatie in onderzoek

Cliëntenparticipatie in onderzoek Cliëntenparticipatie in onderzoek VOOR ONDERZOEKERS Informatie voor u als onderzoeker over het betrekken van cliënten (vertegenwoordigers) bij praktijkgericht onderzoek KENNISMAKING MET CLIËNTENPARTICIPATIE

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie