Lesvoorbereidingsformulier

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lesvoorbereidingsformulier"

Transcriptie

1 FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Vakgroep Onderwijskunde Lerarenopleiding Lesvoorbereidingsformulier Stageplaats: OLVI Pius X-instituut - ZELE Nummer van de stageles: 1 Persoonlijke leerdoelen voor deze les: - Niet te lange zinnen formuleren - Euhm vermijden - Recht schrijven aan bord 1. ADMINISTRATIEVE RUBRIEK - Naam van de student: Lore Van Damme - SLO: Biologie - Naam van de mentor / stageleider: Els Dheer - School en adres: OLVI Pius X-instituut - Klas en studierichting: 6A9 Wetenschappen - wiskunde (6u) - Leervak: Biologie - Aantal leerlingen/studenten/cursisten: 19 - Datum: 23 maart Lokaal: Biologielokaal B-blok - Lesuur: van tot 13.50u Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Vakgroep Onderwijskunde H. Dunantlaan, 2 B-9000 Gent

2 2. LESONDERWERP De Mendeliaanse overerving 3. LEERPLANDOELSTELLINGEN + NUMMERS LEERPLAN Leerplan VVKSO geldig voor het vak biologie voor de derde graad aso in studierichtingen met component wetenschappen (D/2014/7841/011) B36 De wetten van Mendel afleiden uit de resultaten van zijn mono- en dihybride kruisingsproeven. 4. BEGINSITUATIE (van leerlingen/studenten/cursisten, leeromgeving,..) Leerlingen uit het zesde middelbaar, studierichting wetenschappen-wiskunde: Lln hebben voorkennis over celdelingsmechanismen (meiose). Lln hebben voorkennis over de geslachtelijke voortplanting (bij planten). Lln kunnen de basisbegrippen van de erfelijkheidsleer beschrijven. Ze begrijpen deze begrippen en kunnen ze toepassen in voorbeelden. 5. LESDOELSTELLINGEN LD 1 = Lln tonen interesse in genetica die terug te vinden is in het dagelijkse leven. LD 2 = Lln kunnen in eigen woorden de eerste wet van Mendel formuleren. LD 3 = Lln kunnen in eigen woorden de tweede wet van Mendel formuleren. LD 4 = Lln kunnen de begrippen die aan bod komen in kruisingsexperimenten beschrijven. LD 5 = Lln kunnen een kruisingstabel opstellen.

3 I. LESDOELSTELLINGEN Doelstellinge per lesfase (zie 2.1) II. LEER- EN VORMINGSPROCES Timing Leerinhouden Leerlingenactiviteiten en leerkrachtenactiviteiten: didactische werkvormen en -principes, organisatie an groeperingsvormen Media III. EVALUATIE (per lesfase) INLEIDING Motiveringsfase LD1 0 Overerfbare kenmerken van een erwtplant, peul en erwt (p. 13 Biogenie 6.2) Lkr toont erwtplant & start klassikaal OLG. Lln zoeken naar kenmerken van de erwt door de plant grondig te bekijken en met elkaar & lkr te overleggen (AP, BP en ACP). Lkr schrijft de gevonden kenmerken aan bord. Pisum sativum (erwtenplant) + fotos (slides) Bord Welke plant is dit? Welke kenmerken vallen je op aan deze plant? kleur vorm bloemen... MIDDEN Herhalingsfase 8 Zelfbestuiving & kruisbestuiving Lkr vraagt naar de voortplanting bij planten in een klassikaal OLG. Lln vertellen wat ze nog weten over voortplanting, kruis- en zelfbestuiving (HP). Hoe planten planten zich voort? Wat is het verschil tussen kruisbestuiving en zelfbestuiving? Lkr toont een afbeelding over kruis- en zelfbestuiving en geeft extra uitleg indien nodig (DOC). Slides + Bord Probleemstellingsfase 12 Opzetten van een kruisingsexperiment Lkr laat lln nadenken over de opzet van een experiment om na te gaan hoe de overerving van plantenkenmerken wordt bestudeerd via een OLG (ACP). Bord Hoe kan je de overerving van een kenmerk aan de hand van de voortplanting bij planten onderzoeken? Waarom is de erwt ideaal om overerving te bestuderen? Instructiefase 16 Gregor Mendel Kruisingen met erwtenplanten Lkr vertelt over Gregor Mendel en zijn kruisingsexperimenten met erwten (DOC). Maar gaat nog niet dieper in op zijn resultaten. Lln luisteren aandachtig (AP) Slides LD4 Begrippen kruisingsexperimenten Lkr verklaart de begrippen die aan bod komen in een kruisingsexperiment aan de hand van voorbeelden met erwtenplanten (DOC). Achteraf stelt de lkr vragen om te kijken of de lln de begrippen begrijpen. Slides Wie kan uitleggen wat raszuiver is zonder in zijn boek te kijken? Wat was weer het verschil tussen genotype en fenotype?

4 LD2 23 1e wet van Mendel Uniformiteitswet (p. 12 Biogenie 6.2) Lkr toont de resultaten van monohybride kruisingen met erwtenplanten en laat lln onderzoeken wat de uniformiteitswet betekent a.d.h.v. OLG. Slides + Bord Zijn de ouders homozygoot of heterozygoot? Wat valt je op aan het fenotype van de F1 generatie? Is dit ook zo voor het genotype van de F1? Mendel leidde uit deze resultaten de uniformiteitswet af. Wat betekent uniform? Wie doet een poging om de uniformiteitswet nu eens in eigen woorden te formuleren? LD3 33 2e wet van Mendel Seggregatiewet/splitsingswet (p. 14 Biogenie 6.2) Lkr toont de resultaten van de zelfbestuiving van de F1 generatie uit de vorige experimenten en laat lln onderzoeken wat de seggregatiewet betekent a.d.h.v OLG. Slides + bord Mendel kruiste de F1 generatie met zichzelf. Zijn dit (F1) heterozygote of homozygote organismen? Wat valt je op aan de nakomelingen uit deze kruisingen? (let vooral op aantallen) Zodra de lln de fenotype ratios gevonden hebben tekent de lkr het kruisingschema aan bord. Zodat de lln ook de genotype ratios kunnen ontdekken via een OLG. Welke ratio is er tussen de dominante en recessieve fenotypes? Vind je deze ratios terug in het kruisingsschema? Zijn de genotype ratios gelijk aan de fenotype ratios? Seggregatie betekent splitsing. Wie probeert nu eens de seggregatiewet in eigen woorden te formuleren? SLOT Evaluatiefase LD5 ACP%=%Activiteitsprincipe% AP%=%Aanschouwelijkheidsprincipe% BP%=%Belangstellingsprincipe% CP%=%Creativiteitsprincipe% DOC%=%Doceren% 43 Extra voorbeeld Lkr toont een nieuw kruisingsexperiment waarvoor de lln zelf de kruisingstabel moeten tekenen en de resultaten voorspellen aan de hand van de eerste en tweede wet van Mendel (AP en IP). GP%=%Geleidelijkheidsprincipe% HP%=%Herhalingsprincipe% INP%=%Individualisatieprincipe% IP%=%Integratieprincipe% LD=%lesdoel% % MP%=%Motivatieprincipe% OLG%=%Onderwijsleergesprek!!!! bord Welk%kenmerk%is%hier%dominant/welk% recessief?% % Zijn%de%ouders%homozygoot%of% heterozygoot?% % Hoe%zal%de%F1%generatie%er%uit%zien? o Door%welke%wet%weet%je%dit? Hoe%ziet%de%F2%generatie%eruit%als%we%de% F1%kruisen%door%zelfbevruchting?% o Hoe%ziet%de%kruisingstabel%er% dan%uit?% o Door%welke%wet%weet%je%dit?

5 . Erfelijkheidsleer 6. Schema s (bord, transparant,...)! Kenmerkenerwtenplant Zelfbestuiving/kruisbestuiving BORD%1% Zelfbestuiving%=stuifmeelopstempeleigenplant Kruisbestuiving=stuifmeelopstempelandereplant Controleineenexperiment: KnipmeeldradenbloemAweg StuifmeelbloemAmetpenseelopstempelbloemB. Monohybridekruisingsexperimenten homozygote%groene%erwt%x%homozygote%gele%erwt%% BORD%2% F1%x%F1% Uniformiteitswet%%p.%12%biogenie%6.2% Seggregatiewet%p.%14%biogenie%6.2%

6 7. Overzicht van bijlagen (o.a. media) - Pisum sativum plant (met zoveel mogelijk zichtbare kenmerken) + Indien weersomstandigheden (serre) dit niet toelaten! fotos van vorige jaren - Slides 8. Bronnen - Boeken " Biogenie 6.2 (Dhaeninck, Dekeersmaeker, Geris & Goossens) - Internetsites " Erfelijkheid " sjc-gent.be/~natuurwetenschap/h7%20erfelijkheid.doc Mendeliaanse overerving

7 13/11/16% Pisum sativum - erwtenplant% Mendeliaanse overerving Voortplanting bij planten% Kruisbestuiving,%zel4estuiving%of%geen% bestuiving?% Gregor Mendel Gregor Mendel o Geboren in 1822 in Oostenrijk o Monnik in het Augustijnenklooster in Brno o Fysica en natuurwetenschappen o Bestudeerde in de tuin van het klooster de overerving van erwtenplantjes o Kruisingsexperiment - verloop van één kenmerk o Hij plantte zaden liet deze uitgroeien o Stuifmeel op de stempel van andere planten o Kruisbestuiving of zelfbestuiving? o Plantte de verkregen zaden en bestudeerde de eigenschappen van de nieuwe planten. 1%

8 13/11/16% o Ontdekking van een aantal wetmatigheden. o In 1865: Publicatie Gregor Mendel o In 1900 (her)ontdekt door drie onafhankelijke onderzoekers o Hugo De Vries o Carl Correns o Erich von Tschermak o Sindsdien = Wetten van Mendel Onderzoek op erwtenplanten o Kenmerken zijn gemakkelijk waar te nemen o Groot # nageslacht o Van nature aan zelfbestuiving o Kruisbestuiving mogelijk o Korte regeneratietijd o Makkelijk te kweken o Goed gekarakteriseerd Herhaling - Genen en allelen o Gen is een deeltje van een chromosoom voor één bepaalde eigenschap (vb: peulkeur) o Een allel is een variant van een bepaald gen (vb: een allel voor gele kleur of een allel voor groene kleur) o Dominant allel Groen = G o Recessief allel Geel = g Herhaling - Genen en allelen o Fenotype: wat je waarneemt (Groen of geel) o Genotype: erfelijke info op het genoom (PP, Pp of pp) o Homozygoot: 2 identieke kopieën o Heterozygoot: 2 verschillende kopieën Monohybride kruisingen = kruising waarbij men let op de overerving van één erfelijk kenmerk o Stap 1: kruising van de parentale generatie o Ouders of parentale generatie worden voorgesteld met P o Mendel startte altijd met raszuivere of homozygote ouders Monohybride kruisingen o Stap 2: Zelfbestuiving van de F1 generatie o Dan liet Mendel de F1 aan zelfbestuiving doen o Na bevruchting, zaadvorming en kiemen van de nieuwe zaden krijgen we planten van de tweede generatie: F2 o Kruisen door stuifmeel op stempels van een andere plant te brengen. o Na bevruchting, zaadvorming en kiemen van de nieuwe zaden krijgen we planten van de eerste generatie: F1 2%

9 13/11/16% Dihybride kruisingen = kruising waarbij men let op de overerving van twee erfelijke kenmerken o Kruising waarbij ouders of parentale generatie verschillen in 2 kenmerken (homozygoot!) o Verloop van de kruising is hetzelfde als bij monohybride kruisingen o Allelen van beide kenmerken worden voorgesteld door letters o Voorbeeld:! Peulkleur: G (groenallel) en g (geel allel)! erwtkleur: E (groen allel) en e (blauw allel)! Homozygoot groene peul, groene erwt wordt dan GGEE 1 e %wet%van%mendel%=%uniformiteitswet% Geno%=%100%%%Gg% Feno%=%100%%%groen% 1 e %wet%van%mendel%=%uniformiteitswet% 2 e %wet%van%mendel%=%splitsingswet% Geno%=%100%%%Bb% Feno%=%100%%%paars% Geno%=%25%%GG;%50%%Gg,%25%%gg% Feno%=%25%%%geel,%75%%%groen% 2 e %wet%van%mendel%=%splitsingswet% Extra%voorbeeld% 3%

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER: Oefenles 2

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER: Oefenles 2 Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen ACADEMISCHE INITIËLE LERARENOPLEIDING Academiejaar 2004/2005 Vakdidactiek: informatica Lesgever: Prof. A. Hoogewijs Vakgroep Pure wiskunde en computeralgebra

Nadere informatie

Leerplan 2007/ De mogelijkheden van de ontwikkelomgeving gebruiken om de oplossing te implementeren, te testen en te verbeteren

Leerplan 2007/ De mogelijkheden van de ontwikkelomgeving gebruiken om de oplossing te implementeren, te testen en te verbeteren FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Vakgroep Onderwijskunde Lerarenopleiding LEIDRAAD VOOR OBSERVATIE LESSEN MENTOR 1. ADMINISTRATIEVE RUBRIEK - Naam van de student: De Kuyper Jirka - Naam

Nadere informatie

Leerplan : VVKSO 2007/ De mogelijkheden van de ontwikkelomgeving gebruiken om de oplossing te implementeren, te testen en te verbeteren

Leerplan : VVKSO 2007/ De mogelijkheden van de ontwikkelomgeving gebruiken om de oplossing te implementeren, te testen en te verbeteren FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Vakgroep Onderwijskunde Lerarenopleiding LEIDRAAD VOOR OBSERVATIE LESSEN MENTOR 1. ADMINISTRATIEVE RUBRIEK - Naam van de student: De Kuyper Jirka - Naam

Nadere informatie

Level 1. Vul het juiste woord in

Level 1. Vul het juiste woord in Level 1 Vul het juiste woord in Keuze uit: Gen, Allel, Locus, Dominant, Recessief, Co-dominantie, Monohybride kruising, Dihybride kruising, Autosoom, Autosomale overerving, X-chromosomale overerving, Intermediair

Nadere informatie

Paragraaf Homologe chromosomen

Paragraaf Homologe chromosomen Paragraaf Homologe chromosomen Opbouw: Lees de les op biologielessn.nl over homologe chromosomen goed door. Maak de onderstaande vragen van deze bladzijde. Reproductie vragen: 1. Wat zijn homologe chromosomen?

Nadere informatie

Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren

Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren Inhoudsopgave: Uitleg begrippen Inleiding Plan van aanpak Werkwijze Het onderzoek De resultaten Conclusie/discussie Uitleg begrippen, termen

Nadere informatie

Level 1. Vul het juiste woord in

Level 1. Vul het juiste woord in Level 1 Vul het juiste woord in Keuze uit: Gen, Allel, Locus, Dominant, Recessief, Co-dominantie, Monohybride kruising, Dihybride kruising, Autosoom, Autosomale overerving, X-chromosomale overerving, Intermediair

Nadere informatie

2 Voortplanten met organen Bouw en werking van geslachtsorganen Werking van geslachtshormonen Afsluiting 31

2 Voortplanten met organen Bouw en werking van geslachtsorganen Werking van geslachtshormonen Afsluiting 31 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Voortplanten van genen 9 1.1 Genetica 9 1.2 Kruisingen 13 1.3 Crossing-over en mutatie 16 1.4 Erfelijkheid en praktijk 17 1.5 Inteelt en inteeltdepressie 21 1.6 Afsluiting

Nadere informatie

Let er op dat je voor iedere vraag een uitwerking maakt met kruisingsschema en/of berekening.

Let er op dat je voor iedere vraag een uitwerking maakt met kruisingsschema en/of berekening. Week Thema Onderwerp Datum 43 3 Basisstof 1 t/m 4 23/10 28/10 44 3 Basisstof 1 t/m 4 31/10 4/11 45 7/11 11/11 Basisstof 5 t/m 7 bespreken 3 Basisstof 5 t/m 7 bespreken Verrijkingsstof 1 Herhalen en bespreken

Nadere informatie

De volgende vragen testen je kennis van de meest voorkomende vaktermen in de klassieke genetica. Welk woord ontbreekt in de volgende zinnen?

De volgende vragen testen je kennis van de meest voorkomende vaktermen in de klassieke genetica. Welk woord ontbreekt in de volgende zinnen? Populatiegenetica Versie 2006-2007 Vragen bij COO Belangrijke begrippen De volgende vragen testen je kennis van de meest voorkomende vaktermen in de klassieke genetica. Welk woord ontbreekt in de volgende

Nadere informatie

Populatie- en kwantitatieve genetica. Wieneke van der Heide

Populatie- en kwantitatieve genetica. Wieneke van der Heide Populatie- en kwantitatieve genetica Wieneke van der Heide Leerdoelen Na afloop van deze cursus en het uitvoeren van de leertaak 5a en 5b is de student in staat selectie- en rassenproeven te beoordelen

Nadere informatie

Monohybride en dihybride kruisingen vmbo-kgt34

Monohybride en dihybride kruisingen vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 July 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63372 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN Examentrainer Vragen Karyogrammen In afbeelding 1 zijn twee karyogrammen weergegeven. Deze karyogrammen zijn afkomstig van een eeneiige tweeling. Het ene kind is van het mannelijk geslacht zonder duidelijke

Nadere informatie

Mogelijke combinaties van genotypen. Mogelijke combinaties van fenotypen. Deze kruising levert 2 X 2 = 4 fenotypen.

Mogelijke combinaties van genotypen. Mogelijke combinaties van fenotypen. Deze kruising levert 2 X 2 = 4 fenotypen. Leertaak 8A 1. Bij de mens berust een bruine oogkleur op het dominante allel B. Een blauwe oogkleur berust op het recessieve alle b. Rechtshandigheid berust op het dominante allel H en linkshandigheid

Nadere informatie

Alles door elkaar 1. a) b) c) 2. a) b) c) a) b) BIOLOGIE 2017/18 WERKBOEK

Alles door elkaar 1. a) b) c) 2. a) b) c) a) b) BIOLOGIE 2017/18 WERKBOEK Alles door elkaar 1. Van twee erwtenplanten worden nakomelingen verkregen. Hiervan blijken er 28 rode bloemen te dragen en 11 witte bloemen. a) Wat zijn de genotypen van de ouderplanten? b) Welk allel

Nadere informatie

3. Eén gen kan vele allelen hebben. Hoeveel allelen van één gen heeft ieder individu?

3. Eén gen kan vele allelen hebben. Hoeveel allelen van één gen heeft ieder individu? Genetica Vragen bij hoofdstuk 13, 14 en 15 van 'Biology', Campbell, 7e druk Versie 2006 2007 Theorie 1. Hoe noemt men een plant die raszuiver is voor een bepaalde eigenschap? 2. Hoe noemt men planten met

Nadere informatie

MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING

MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING INHOUDSOPGAVE Inleiding pagina 4 Aansluiting bij het onderwijs pagina 5 Doelgroep, niveau en vak Leerdoelen Voorkennis Plaats in het curriculum Eindtermen Indeling

Nadere informatie

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF)

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF) LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF) 2014-2015 Stationsstraat 36 3590 Diepenbeek tel 011 350429 fax 011 350428 e-mail info@cvolimlo.be www.cvolimlo.be Naam en voornaam student Onderwijsvorm, studierichting,

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-15-1-b Grote namen in de biologie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot

Nadere informatie

AAbb of Aabb = normaal zicht aabb of aabb = retinitis pigmentosa AABB of AABb = retinitis pigmentosa

AAbb of Aabb = normaal zicht aabb of aabb = retinitis pigmentosa AABB of AABb = retinitis pigmentosa 13. (MC) Retinitis pigmentosa is een erfelijke vorm van blindheid, die kan veroorzaakt worden door een recessief allel (a) op een locus alfa, of door een dominant allel (B) op een andere locus, bèta. Onderstaande

Nadere informatie

L E S V O O R B E R E I D I N G

L E S V O O R B E R E I D I N G L E S V O O R B E R E I D I N G Hogeschool Gent Departement Lerarenopleiding Campus Ledeganck K.L. Ledeganckstraat 8 Tel. 09 243 93 50 9000 Gent Fax 09 220 50 68 Academiejaar: 2004-2005 Datum: Lesuur:

Nadere informatie

Kansrekenen en erfelijkheidsleer

Kansrekenen en erfelijkheidsleer Kansrekenen en erfelijkheidsleer Wat is de kans dat je kinderen bruin haar hebben? Wat is de kans dat een kalf vlekken heeft? 1 Symbolen in de cursus Biologie Geschiedenis Wiskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk

Nadere informatie

Oefenvraagstukken genetica

Oefenvraagstukken genetica Oefenvraagstukken genetica Monohybride kruisingen. 50 meerkeuze vragen. OPLOSSEN MET KRUISSINGSSCHEMA!!!!! 1. Poes Kitty met lange haren heeft gepaard met kater Kobus. Zij krijgt zowel kortharige als langharige

Nadere informatie

Erfelijkheidsschema's deel 1.

Erfelijkheidsschema's deel 1. Erfelijkheidsschema's deel 1. Theorie: o Elke cel bevat 2n chromosomen. n = aantal verschillende chromosomen. Bij mensen is n=23 en dus zitten in elke lichaamscel 23 paar (46) chromosomen. Eén deel kreeg

Nadere informatie

MENDELS TOMATEN PLANTJES

MENDELS TOMATEN PLANTJES MENDELS TOMATEN PLANTJES Als je naar de natuur kijkt, zie je veel variatie. Variatie tussen soorten en variatie binnen soorten. Variatie kan van nature ontstaan, maar verschillen kunnen ook door veredeling

Nadere informatie

Kruisingsexperimenten met Fast Plants

Kruisingsexperimenten met Fast Plants Kruisingsexperimenten met Fast Plants Docentenhandleiding Ontwikkeld door: Irene Hanenburg Kruisingsexperimenten met Fast Plants Docentenhandleiding Ontwikkeld door: Irene Hanenburg In samenwerking met

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: Erfelijkheid 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: Erfelijkheid 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: Erfelijkheid 6/29/2013 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum http://www.toelatingsexamen-geneeskunde.be

Nadere informatie

Dan is de waarde van het recessieve allel q dus 0,87, vanwege het feit dat p + q = 1.

Dan is de waarde van het recessieve allel q dus 0,87, vanwege het feit dat p + q = 1. Opgave 1: Wet van Hardy-Weinberg Een populatie van 10.000 individuen voldoet wat betreft de onderlinge voortplanting aan de voorwaarden, genoemd in de wet van Hardy-Weinberg. Van deze populatie is bekend

Nadere informatie

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings De meeste organismen hebben een twee sets chromosomen, met daarop informatie voor alle eigenschappen van dat organisme (diploid) Deze erfelijke informatie noemen we het genotype Hoe deze erfelijke informatie

Nadere informatie

Mendels tomaten plantjes

Mendels tomaten plantjes Mendels tomaten plantjes Als je naar de natuur kijkt, zie je veel variatie. Variatie tussen soorten en variatie binnen soorten. Variatie kan van nature ontstaan, maar verschillen kunnen ook door veredeling

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid. Basisstof 1. Basisstof 2. Erfelijke eigenschappen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid. Basisstof 1. Basisstof 2. Erfelijke eigenschappen: Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid Basisstof 1 Erfelijke eigenschappen: - Genotype: o genen liggen op de chromosomen in kernen van alle cellen o wordt bepaald op moment van de bevruchting - Fenotype: o

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-15-1-b Grote namen in de biologie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot

Nadere informatie

1 Antwoorden Monohybride Kruisingen

1 Antwoorden Monohybride Kruisingen 1 Antwoorden Monohybride Kruisingen 1) A = zwart haar, a = wit haar P: Aa x Aa F1: A a A AA Aa Alleen genotype aa geeft wit haar, dus 25 % 2) a) Eigenschap C (= A) b) Aa c) Aa d) AA of Aa 3) zwart : wit

Nadere informatie

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA.

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA. Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou 4.1 Fenotype Genotype = waarneembare eigenschappen van een individu = de erfelijke informatie in het DNA Genotype + milieufactoren = fenotype Erfelijke

Nadere informatie

Kansrekenen en erfelijkheidsleer

Kansrekenen en erfelijkheidsleer Kansrekenen en erfelijkheidsleer Wat is de kans dat je kinderen bruin haar hebben? Wat is de kans dat een kalf vlekken heeft? 1 Symbolen in de cursus Biologie Geschiedenis Wiskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk

Nadere informatie

28 Testkruising testkruising = een kruising om te achterhalen of een organisme homozygoot of heterozygoot is. Voorbeeld van een testkruising om te bepalen of een organisme homozygoot of heterozygoot is

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Toon Steenssens UC Leuven-Limburg Lerarenopleiding Vestiging Heverlee Hertogstraat 178, 3001 Heverlee Tel. +32 16 37 56 00 Vakkencombinatie: Aardrijkskunde

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Lene Wuyts Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: aardrijkskunde/biologie Stagebegeleider

Nadere informatie

Vraag Welk van de onderstaande beweringen over deze F 2 zijn juist?

Vraag Welk van de onderstaande beweringen over deze F 2 zijn juist? Opgave 1: Zijdeachtige veren Op vogeltentoonstellingen worden regelmatig geshowd met zogenoemde zijdeachtige veren. Deze afwijking van de normale veerstructuur wordt veroorzaakt door een recessief allel.

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Erfelijkheid

Examen Voorbereiding Erfelijkheid Examen Voorbereiding Erfelijkheid Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 4 Erfelijkheid Begrippenlijst: Begrip DNA-sequentie Genexpressie Epigenetica Homozygoot Heterozygoot Intermediair Monohybride

Nadere informatie

L E S V O O R B E R E I D I N G

L E S V O O R B E R E I D I N G L E S V O O R B E R E I D I N G Hogeschool Gent Departement Lerarenopleiding Campus Ledeganck K.L. Ledeganckstraat 8 Tel. 09 243 93 50 9000 Gent Fax 09 220 50 68 Academiejaar: 2004-2005 Datum: 28/04/05

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

Leidraad bij het maken van een lesvoorbereiding

Leidraad bij het maken van een lesvoorbereiding FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Vakgroep Onderwijskunde Lerarenopleiding Leidraad bij het maken van een lesvoorbereiding I. HET BELANG VAN HET MAKEN VAN EEN LESVOORBEREIDING Het opmaken

Nadere informatie

ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries.

ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries. Keurmeestersvereniging Kleur- en postuurkanaries 5.1 ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries. De belangrijkste taakstelling van een keurmeester is

Nadere informatie

Genetica. Marvin Tersluijsen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Genetica. Marvin Tersluijsen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marvin Tersluijsen 08 April 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74428 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Gebruikte bronnen voor de leerlingen: bundel verzorging - ziek zijn, instrumenten van een dokter

Gebruikte bronnen voor de leerlingen: bundel verzorging - ziek zijn, instrumenten van een dokter LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

ERFELIJKHEID. 1 N i e t a l l e m a a l h e t z e l f d e Afbeelding 17-2

ERFELIJKHEID. 1 N i e t a l l e m a a l h e t z e l f d e Afbeelding 17-2 ERFELIJKHEID 1 N i e t a l l e m a a l h e t z e l f d e Afbeelding 17-2 Afbeelding 17-1 Mensen uit elkaar houden vind je vast makkelijker. Toch hebben ook mensen veel meer overeenkomsten dan verschillen.

Nadere informatie

Newsletter April 2013

Newsletter April 2013 1. Inleiding Met het thema van deze nieuwsbrief willen we ons richten op de fundamenten van het fokken: de basisgenetica. Want of je het nu wil of niet. dit is ook de basis voor een succesvolle fok! Misschien

Nadere informatie

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings De meeste organismen hebben een twee sets chromosomen, met daarop informatie voor alle eigenschappen van dat organisme (diploid) Deze erfelijke informatie noemen we het genotype Hoe deze erfelijke informatie

Nadere informatie

Erfelijkheid. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage.

Erfelijkheid. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL Erfelijkheid biologie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 30 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat

Nadere informatie

Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010

Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010 Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010 Zelf aan het werk met genotype, fenotype, en kruisingen Mijn idee was om reebops te gebruiken om de leerlingen zelf te laten kruisen, met als lesdoel:

Nadere informatie

Biologie (jaartal onbekend)

Biologie (jaartal onbekend) Biologie (jaartal onbekend) 1) Bijgevoegde fotografische afbeelding geeft de elektronenmicroscopische opname van een organel (P) van een cel. Wat is de belangrijkste functie van dit organel? A. Het transporteren

Nadere informatie

Inhoud Een verhaal over het leven

Inhoud Een verhaal over het leven Inhoud Een verhaal over het leven 1 2 3 Menselijke voortplanting 1 Voortplantingsorganen en gameten 1.1 Waarom voortplanting noodzakelijk is 1.2 Vrouwelijke voortplantingsorganen en de vorming van eicellen

Nadere informatie

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF)

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF) LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF) Stationsstraat 36 3590 Diepenbeek tel 011 350429 fax 011 350428 e-mail info@cvolimlo.be www.cvolimlo.be Naam en voornaam student Onderwijsvorm, afdeling, graad, leerjaar,

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Ilona Betzhold & Bryan Bisschops Vakkencombinatie: aa-ge & aa-bio UC Leuven-Limburg Lerarenopleiding Vestiging Heverlee Hertogstraat 178, 3001 Heverlee

Nadere informatie

PENTA College csg Scala Rietvelden Vakgroep biologie 3 havo Thema 5 Erfelijkheid

PENTA College csg Scala Rietvelden Vakgroep biologie 3 havo Thema 5 Erfelijkheid Thema 5 Erfelijkheid Naam Klas : : 1 Inhoudsopgave Paragraaf 1 Genotype en fenotype blz. 3-4 Paragraaf 2 Homologe chromosomen blz. 5 t/m 8 Paragraaf 3 Geslachtelijke voortplanting blz. 9-10 Paragraaf 4

Nadere informatie

Keurmeestersvereniging Zangkanaries april 2008 Opleiding keurmeester Zangkanaries

Keurmeestersvereniging Zangkanaries april 2008 Opleiding keurmeester Zangkanaries Keurmeestersvereniging Zangkanaries ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries. Het doel waarop veel kanariekwekers zich richten is het in stand houden

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Nele Mertens Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: aardrijkskunde / biologie Stagebegeleider

Nadere informatie

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.10.1

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.10.1 BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.10.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van

Nadere informatie

1 Erfelijkheidsleer 1 Mendels werk en het prille begin van de genetica

1 Erfelijkheidsleer 1 Mendels werk en het prille begin van de genetica 1 Erfelijkheidsleer 1 Mendels werk en het prille begin van de genetica Rattus norvegicus (Berkenhout 1769) of de bruine rat is een zeer succesvol knaagdier. Oorspronkelijk afkomstig uit China verspreidde

Nadere informatie

3 Rundveefokkerij Melkproductiecontrole Selectie Fokwaardeschatting Inseminatieplannnen 69 3.

3 Rundveefokkerij Melkproductiecontrole Selectie Fokwaardeschatting Inseminatieplannnen 69 3. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Veiligheidsvoorschriften 9 1.1 Genen en hun vererving 9 1.2 Genotype en fenotype 14 1.3 Erfelijke gebreken 18 1.4 Genfrequenties 25 1.5 Afsluiting 27 2 Fokmethoden 28 2.1

Nadere informatie

datum: aantal leerlingen: 22 tijd: groep: 6

datum: aantal leerlingen: 22 tijd: groep: 6 Lesvoorbereiding Zakelijke gegevens naam student: Bente Veenstra stageschool: OBS Mozaïek Iselinge klas: VR1A mentor/mentrix: Tika Hilferink datum: 15-04-2014 aantal leerlingen: 22 tijd: 11.00-11.46 groep:

Nadere informatie

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF)

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF) LESVOORBEREIDINGSFORMULIER (LVF) Stationsstraat 36 3590 Diepenbeek tel 011 350429 fax 011 350428 e-mail info@cvolimlo.be www.cvolimlo.be Naam en voornaam student Onderwijsvorm, afdeling, graad, leerjaar,

Nadere informatie

Vraag /144. Vraag 14

Vraag /144. Vraag 14 Vraag 13 107/144 De kinderen van Romeo en Julia kunnen de ziekte enkel hebben indien hun beide ouders heterozygoot zijn. Hoe groot is die kans? Julia's broer Augusto heeft de ziekte, dus moeten zowel Laura

Nadere informatie

BUCKFASTBIJEN (1) KONINGINNENTEELT (2) BEVRUCHTINGSEILAND(EN) (3)

BUCKFASTBIJEN (1) KONINGINNENTEELT (2) BEVRUCHTINGSEILAND(EN) (3) BUCKFASTBIJEN (1) KONINGINNENTEELT (2) BEVRUCHTINGSEILAND(EN) (3) EVEN VOORSTELLEN KO DE WITT, HOOFDWEG 77 SCHILDWOLDE (NL) - MEDE-OPRICHTER BBV - JARENLANG REDACTIE BUCKFAST BULLETIN - MEDEWERKER STICHTING

Nadere informatie

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief Dialogen voor conceptcartoons Verband genotype/fenotype, dominant/recessief 1 Is dit ons kind? (Zie conceptcartoon Horst Wolter op deze site.) Leermoeilijkheid (misconcept): Uiterlijke eigenschappen weerspiegelen

Nadere informatie

HAVO 5 Begrippenlijst Erfelijkheid allel Allelen zijn verschillende vormen van een gen. Zij liggen in homologe chromosomen op precies dezelfde

HAVO 5 Begrippenlijst Erfelijkheid allel Allelen zijn verschillende vormen van een gen. Zij liggen in homologe chromosomen op precies dezelfde HAVO 5 Begrippenlijst Erfelijkheid allel Allelen zijn verschillende vormen van een gen. Zij liggen in homologe chromosomen op precies dezelfde plaats. Allelen coderen voor dezelfde eigenschap bijvoorbeeld

Nadere informatie

Juli blauw Biologie Vraag 1

Juli blauw Biologie Vraag 1 Biologie Vraag 1 Bij bijen komt parthenogenese voor. Dit is de ontwikkeling van een individu uit een onbevruchte eicel. Bij bijen ontstaan de darren (mannelijke bijen) parthenogenetisch. De koningin en

Nadere informatie

Juli geel Biologie Vraag 1

Juli geel Biologie Vraag 1 Biologie Vraag 1 Bij bijen komt parthenogenese voor. Dit is de ontwikkeling van een individu uit een onbevruchte eicel. Bij bijen ontstaan de darren (mannelijke bijen) parthenogenetisch. De koningin en

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Ingo Buskens UC Leuven-Limburg Lerarenopleiding Vestiging Heverlee Hertogstraat 178, 3001 Heverlee Tel. +32 16 37 56 00 Vakkencombinatie: aardrijkskunde

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Toon Steenssens UC Leuven-Limburg Lerarenopleiding Vestiging Heverlee Hertogstraat 178, 3001 Heverlee Tel. +32 16 37 56 00 Vakkencombinatie: AA-GE

Nadere informatie

Genetische Selectie. Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar. Sabine Spiltijns

Genetische Selectie. Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar. Sabine Spiltijns Genetische Selectie Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar Sabine Spiltijns 2010-2011 0 We kunnen aan de hand van een genetische selectie ongeveer voorspellen hoe de puppy s van onze hondjes er gaan uitzien.

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING H Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Maria Muñoz Vakkencombinatie: AA - GES Stagebegeleider DLO: H. Verstappen

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Ilona Betzhold & Bryan Bisschops UC Leuven-Limburg Lerarenopleiding Vestiging Heverlee Hertogstraat 178, 3001 Heverlee Tel. +32 16 37 56 00 Vakkencombinatie:

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Nele Mertens Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: aardrijkskunde / biologie Stagebegeleider

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS LESONTWERP Katholieke Hogeschool Leuven Departement Lerarenopleiding Professionele bachelor in onderwijs: lager onderwijs Campus Heverlee Hertogstraat

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Esther Geuens Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: aardrijkskunde - biologie Stagebegeleider

Nadere informatie

<A> Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. <B> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine.

<A> Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. <B> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Biologie Vraag 1 Welke uitspraak is correct? Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Cytosine

Nadere informatie

<A> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. <B> Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine.

<A> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. <B> Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine. Biologie Vraag 1 Welke uitspraak is correct? Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine. Thymine

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Spilstyns Angélique Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: AA - Eng Stagebegeleider DLO:

Nadere informatie

Krachtige Leeromgevingen Academiejaar Praktijkopdracht 1

Krachtige Leeromgevingen Academiejaar Praktijkopdracht 1 Krachtige Leeromgevingen Academiejaar 2013-2014 Praktijkopdracht 1 Naam: Van der Elstraeten Voornaam: Karen Studentennummer (UGent nummer!!!): 01208902 De praktijkopdracht wordt ingediend voor (met geel

Nadere informatie

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11 1. Bij honden is het allel voor donkerbruine haarkleur (E) dominant over het allel voor witte haarkleur (e). Het allel voor kort haar (F) is dominant over het allel voor lang haar (f). Een aantal malen

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS LAGER ONDERWIJS

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS LAGER ONDERWIJS + PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS LAGER ONDERWIJS LESONTWERP naam datum indienen (in te vullen door klasmentor) handtekening klasmentor eventuele reden uitstel David Janssens klas DLO FLLLEX 2.1

Nadere informatie

Concept cartoons zijn meerkeuzevragen in de vorm van een dialoog met plaatje. Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit:

Concept cartoons zijn meerkeuzevragen in de vorm van een dialoog met plaatje. Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit: Concept cartoons Concept cartoons zijn meerkeuzevragen in de vorm van een dialoog met plaatje. Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit: Over de dialoog De uitspraken die de figuren doen, zijn gebaseerd op wetenschappelijk

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING Coteaching

LESVOORBEREIDING Coteaching KAREL DE GROTE HOGESCHOOL Professionele bachelor in het onderwijs: lager onderwijs Onderwijsgroep Welzijn, Onderwijs en gezondheid Campus Zuid, Brusselstraat 45-2018 Antwerpen T: 03/613.14.66 M: praktijkcel.pbklo@kdg.be

Nadere informatie

HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007

HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007 HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007 NAAM: STUDENTNUMMER: CONTROLEER OF DIT TENTAMEN 14 PAGINA S BEVAT. Veel succes! o Je mag de achterkant van het papier ook zo nodig gebruiken,

Nadere informatie

1 Praktische gegevens

1 Praktische gegevens RICHTLIJNEN BIJ HET GEBRUIK VAN HET LESVOORBEREIDINGSFORMULIER Projectgroep 4 van NOvELLe werkt rond de Harmonisering en digitalisering van de documentenstroom in verband met stages. In het kader daarvan

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Tom Sallets Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: Aardrijkskunde - Informatica Stagebegeleider

Nadere informatie

LESONDERWERP IN CONTEXT

LESONDERWERP IN CONTEXT CENTRUM VOOR ACADEMISCHE LERARENOPLEIDING Faculteit der Godgeleerdheid St.-Michielsstraat 4 3000 Leuven Tel. : 016/32.38.82 Fax : 016/32.37.98 E-mail : Didier.Pollefeyt@theo.kuleuven.be Katholieke Universiteit

Nadere informatie

Leerstoflijnen. Klas 2 Havo

Leerstoflijnen. Klas 2 Havo Leerstoflijnen februari Periode 6 Klas Havo februari 7 maart Vak Ne Niveau: H Klas D 5 Spelling H. alle opdrachten. - 7- Toets grammatica woordsoorten: 7-7 e uur. 7 6 Spelling H. alle opdrachten. 7- -

Nadere informatie

Leeromgeving en organisatie

Leeromgeving en organisatie Leeromgeving en organisatie Lesdoel Ik kan een les voorbereiden a.d.h.v. het lesplanformulier van Geerligs. Hoe word ik een goede leraar? Kunst of kunde? Kun je het leren: Ja/Nee Wat doe je hier dan nog?

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN LEERINHOUDEN ONDERWIJS- EN LEERACTIVITEITEN (STRATEGIE) MEDIA EN WERKVORMEN

DOELSTELLINGEN LEERINHOUDEN ONDERWIJS- EN LEERACTIVITEITEN (STRATEGIE) MEDIA EN WERKVORMEN LES 1 I. Inleiding 12 minuten A) Aanknopingsfase Invullen van agenda. Maandag 7: Nederlands: De opbouw van een tekst Lkr. deelt de cursussen uit De leerlingen mogen de tekst proberen te lezen op p. 1.

Nadere informatie

Mendel en Morgan versie 2009-2010

Mendel en Morgan versie 2009-2010 Mendel en Morgan versie 2009-2010 Vragen bij COO over hoofdstuk 14 en 15 van Campbells Biology, 8e druk De vragen in dit COO-programma zijn vaak gebaseerd op random gegenereerde gegevens. Behalve de antwoorden

Nadere informatie

Oplossingen Biologie van 2000

Oplossingen Biologie van 2000 www. Oplossingen Biologie van 2000 Disclaimer: Alle uitwerkingen zijn onder voorbehoud van eventuele fouten. Er is geen enkele aansprakelijkheid bij de auteur van deze documenten. Vraag 1 Om deze vraag

Nadere informatie

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING

LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING LESONTWERP ALGEMENE VAKKEN / VOEDING-VERZORGING Naam: Arne Wagemans Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 375600 www.khleuven.be Vakkencombinatie: Aardrijkskunde Geschiedenis Stagebegeleider

Nadere informatie

Examenreader Erfelijkheid BIOLOGIE

Examenreader Erfelijkheid BIOLOGIE Examenreader ERFELIJKHEID Inhoud 1 Introductie 2 2 Eindtermen erfelijkheid... 3 3 Begrippenlijst erfelijkheid... 4 4 Oefening Jongen of een meisje?... 6 5 Algemeen geldende regels rond kruisingsvraagstukken...

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING. Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk

LESVOORBEREIDING. Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk Zetel Campus Lier Bouwmeestersstraat 3 Berlaarsestraat 31 2000 Antwerpen 2500 Lier tel. 03/259 08 00 tel. 03/490.00.50 fax 03/259 08 18 fax 03/490.00.51

Nadere informatie