Overijsselaars gezocht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Overijsselaars gezocht"

Transcriptie

1 Overijsselaars gezocht

2 Inhoud 1. Overijsselaars gezocht... 7 Inleiding... 7 Vormen van onderzoek... 8 Vastleggen van gegevens... 9 Is er al onderzoek gedaan? Genealogie en internet Archiefbewaarplaatsen in Overijssel Archiefbezoek: hoe gaat dat? Literatuur Online verwijzingen Het begin van het archiefonderzoek Inleiding Burgerlijke stand Geboorteakte Huwelijksakte Huwelijksbijlagen Overlijdensakte Meer over de burgerlijke stand Bevolkingsregister, persoons- en gezinskaarten Beschikbaarheid Beperkingen Nadere toegangen Bronnen Literatuur Online verwijzingen Onderzoek voor Inleiding Voor- en achternamen Registers van naamsaanneming Doop-, trouw- en begraafboeken Doopboeken

3 Trouw- en ondertrouwboeken Begraaf- en overlijdensregisters Lidmatenregisters Beschikbaarheid Beperkingen Nadere toegangen Literatuur Online verwijzingen Hoe zet ik het onderzoek voort? Inleiding Staten van de mannen tussen 17 en 50 jaar Registres Civiques Volkstellingen Burgerboeken Migratie Staten van landverhuizers Registers van afgegeven paspoorten en nationaliteitsbewijzen Vroegere migratie Beschikbaarheid Beperkingen Literatuur Online verwijzingen Wat bezaten, bewoonden en gebruikten zij na 1811? Inleiding Memories van successie De notaris Het kadaster en de openbare registers Hypotheekbewaring Beperkingen Beschikbaarheid Nadere toegangen Bronnen Literatuur Online verwijzingen

4 6. Wat bezaten, bewoonden en gebruikten zij voor Inleiding Vrijwillige zaken Belastingregisters Beschikbaarheid Beperkingen Bronnen Literatuur Online verwijzingen Domeinen en lenen Inleiding Domeinen Domeinen tussen 1528 en Domeinen na Hofhorigen Leenkamers Beschikbaarheid Bronnen Literatuur Online verwijzingen Voor de rechter Inleiding Rechtspraak voor De Landsklaring De rechtspraak van de Gedeputeerde Staten van Overijssel De drostengerichten De schoutengerichten Steden en heerlijkheden Rechtspraak na Straf Beschikbaarheid Beperkingen Bronnen

5 Literatuur Online verwijzingen Onder de vleugels van de kerk Inleiding De kerk voor De kerk na Beschikbaarheid Beperkingen Bronnen Literatuur Online verwijzingen Armlastige voorouders Inleiding Armbesturen De negentiende en twintigste eeuw Stichtingen van weldadigheid Bronnen Literatuur Online verwijzingen In de schoolbanken Inleiding Onderwijs tot circa Onderwijs na Landbouwonderwijs Literatuur Online verwijzingen Soldaten en ambtenaren Inleiding Beroepsmilitairen voor Bataafs-Franse instellingen ( ) Militie (na 1813) Schutterij ( ) Ambtenaren en functionarissen

6 Bronnen Literatuur Online verwijzingen Landbouw en nijverheid Inleiding Landbouw en nijverheid Marken Bedrijvigheid in de negentiende en twintigste eeuw Beschikbaarheid Bronnen Literatuur Online verwijzingen Huizen, families en personen Beschikbaarheid Bronnen Literatuur Online verwijzingen De krant van gisteren Beschikbaarheid Beperkingen Bronnen Literatuur Online verwijzingen Heeft onze familie een wapen? Inleiding Familiewapens en huismerken Op zoek Wapenregistratie Heraldische collecties en zegels Betekenis Literatuur Online verwijzingen Flevolanders gezocht

7 Bronnen Literatuur Online verwijzingen

8 1. Overijsselaars gezocht Inleiding Belangstelling voor de geschiedenis van het eigen voorgeslacht kan op veel manieren worden gewekt. Nieuwsgierigheid naar de oorsprong van de familienaam kan een reden zijn om op zoek te gaan naar uw voorouders, net als de vraag naar de herkomst van een familiestuk. Soms doet een oud album met vergeelde foto's of een bijbeltje met geboorte- en sterfdata van familieleden de wens ontstaan de hierin voorkomende personen aan de vergetelheid te ontrukken. Of misschien gaat er in de familiekring al generaties lang een verhaal rond over het voorgeslacht waarvan u het waarheidsgehalte wel eens zou willen onderzoeken. Met name verhalen over een afstamming die is terug te voeren op Franse Hugenoten of over een voorvader die met Napoleon is meegetrokken naar Rusland worden in veel families verteld. In Nederland zijn voldoende bronnen aanwezig om antwoorden op de vragen naar onze herkomst te vinden. Meestal kunt u met uw onderzoek naar Nederlandse voorouders binnen korte tijd enkele eeuwen terugkomen. En als u nog wat dieper in de archieven duikt, zult u ontdekken dat een genealogische speurtocht in het verleden feiten oplevert die lang vergeten waren en die mensen van vroeger weer in beeld brengen, niet alleen met hun naam, maar ook met hun eigen geschiedenis. Bij de familie Hollak uit Ommen leidde een Duitse documentaire over een vissersvloot in Oost-Pruisen tot nader stamboomonderzoek. In het televisieprogramma kwamen twee broers met de naam Hollak voor, van wie men vermoedde dat zij afstamden van een tijdens de negentiende eeuw naar Duitsland vertrokken familielid. Aanleiding genoeg om eens wat dieper in de familiegeschiedenis te duiken, met als eindresultaat een fraai familieboek. Een familie Zwiers in Overijssel was er door mondelinge overlevering van overtuigd dat de herkomst van het voorgeslacht, dat oorspronkelijk Suarez zou hebben geheten, in Portugal gezocht moest worden. Een zekere teleurstelling kon niet worden onderdrukt, toen uit stamboomonderzoek bleek dat de familie afkomstig was van het erve Zwiers in Holten, waaraan ook de familienaam was ontleend. Als het besluit eenmaal genomen is om zelf op onderzoek uit te gaan, is de eerste vraag natuurlijk waar u moet beginnen. De start van het onderzoek speelt zich meestal dicht bij huis af, in de eigen familiekring. Het is namelijk van groot belang in de naaste omgeving zoveel mogelijk `harde' gegevens (namen, data, plaatsen) te verzamelen, omdat de openbaarheid van de akten uit de twintigste eeuw is beperkt met het oog op de privacy van nog levende personen. Hierop komen we later nog terug. Het gaat om gegevens die het uitgangspunt van het onderzoek vormen: voor- en achternamen, plaatsen en data van geboorte, huwelijk en overlijden en gegevens over beroepen van uw directe voorgeslacht, ouders en grootouders, ooms en tantes. Voor deze primaire gegevens kunt u familieleden raadplegen of allerhande documenten achterhalen die zich in de familie bevinden, zoals overlijdensadvertenties, rouwkaarten, bidprentjes, trouwboekjes of geboortekaartjes. Ook grafstenen kunnen nuttige informatie opleveren. Deze feiten kunt u vervolgens aanvullen met allerlei andere gegevens, bijvoorbeeld over opleiding, werk, bezit, karakter en hobby's (ook wel secundaire gegevens genoemd), waardoor van elke persoon een kleine levensbeschrijving ontstaat. 7

9 Vormen van onderzoek Om te voorkomen dat u binnen de kortste keren door de bomen het bos niet meer ziet, is het van belang om meteen bij het begin van uw onderzoek een keuze te maken voor een bepaalde opzet of vorm. Als u uitsluitend geïnteresseerd bent in de oorsprong van uw familienaam zou het onderzoek - teruggaand in de tijd - zich kunnen beperken tot de rechte mannelijke lijn: met uzelf als uitgangspunt verzamelt u gegevens over uw ouders, de ouders van uw vader, de ouders van uw grootvader van vaders kant en zo verder. We spreken dan van een stamreeks. Met deze opzet beginnen de meeste mensen. Een tweede vorm van onderzoek is de kwartierstaat, waarbij u wederom uzelf als uitgangspunt neemt. Terugwerkend in de tijd verzamelt u hierbij gegevens over uw twee ouders, vier grootouders, acht overgrootouders, zestien betovergrootouders en zo verder. In elke volgende generatie verdubbelt het aantal voorouders dus. De eerste generaties kunnen worden weergegeven in de vorm van een tabel (zie voorbeeld), maar naarmate het aantal voorouders toeneemt is het steeds moeilijker deze op die manier weer te geven. Met behulp van de nummering van personen kan de kwartierstaat echter ook in lijstvorm worden bijgehouden (en eventueel gepubliceerd) zonder dat het al te veel ruimte kost. Het is ook mogelijk voor een opzet te kiezen, waarbij u vanuit het verleden naar het heden werkt. Wanneer u op zoek wilt gaan naar alle naamgenoten die tot dezelfde familie behoren kunt u de genealogie van uw geslacht gaan samenstellen. U werkt dan eerst in rechte mannelijke lijn zover mogelijk terug in de tijd, zoals bij de stamreeks. De oudst gevonden voorvader, de stamvader, is het beginpunt van de genealogie. U verzamelt de gegevens over zijn gezin en werkt vervolgens de zonen verder uit. Van deze zonen wordt opnieuw het gezin vermeld waarna hun zonen weer volgen. Zo gaat u generatie na generatie door, totdat u in de huidige tijd bent beland. Het resultaat is een overzicht van alle nazaten in de mannelijke lijn van uw stamvader. De meest uitgebreide vorm van onderzoek is de parenteel. Daarbij worden de nazaten van uw stamvader niet alleen in de mannelijke, maar ook in de vrouwelijke lijn uitgewerkt. In de parenteel van uw grootouders van vaderszijde bijvoorbeeld worden niet alleen de zoons met hun gezin uitgewerkt, maar ook de dochters. Van deze zoons en dochters (uw ooms en tantes) worden zowel de zoons als de dochters uitgewerkt, enzovoort. In de praktijk is het aan te bevelen eenvoudig te beginnen, bijvoorbeeld met een stamreeks of met een beperkte kwartierstaat. Naarmate u meer ervaring met archiefonderzoek krijgt en uw belangstelling zich in de een of andere richting uitbreidt, kunt u op een breder of smaller front doorwerken. Het eindresultaat kan dan net zo goed een uitgebreide genealogie zijn als een biografie van één of meer interessante personen uit uw voorgeslacht. 8

10 Vastleggen van gegevens De kennis over uw familie zal aanvankelijk in allerlei aantekeningen vastgelegd worden. Het is echter aan te raden zo snel mogelijk orde te scheppen in uw gegevens. Voor het aanleggen van een familiedocumentatie zijn goede hulpmiddelen voorhanden in de vorm van formulieren. De basis vormen de zogenoemde gezinsbladen, waarop alle gegevens betreffende een echtpaar en hun kinderen worden genoteerd. Het is belangrijk steeds de bron te vermelden, waaruit u de gegevens geput hebt. Zo weten u en anderen later nog hoe u aan uw informatie komt. Daarnaast zijn er voorgedrukte formulieren beschikbaar waarop u een kwartierstaat kunt invullen. Gezinsbladen en kwartierstaatformulieren zijn aan te schaffen bij het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) te Den Haag. Veel genealogen maken bij het invoeren en ordenen van hun gegevens gebruik van de computer. Per persoon wordt volgens een vast stramien een aantal gegevens genoteerd. Deze persoon krijgt vervolgens een plaats in het netwerk van relaties, een database of gegevensbestand genoemd. In Nederland zijn verschillende programma's in gebruik. Het CBG stelt een informatiefolder Aanschaf genealogische computerprogramma's beschikbaar, die u op aanvraag wordt toegezonden. Onderzoek kan soms verrassingen opleveren. Op 18 april 1821 werd te Ambt Delden Engbertus Siethof geboren als zoon van Jan Hendrik Siethof en `zijne huisvrouw' Hermina Reef. Maar als Engbertus op 24-jarige leeftijd in Borne trouwt, wordt hij opeens vermeld als Engbertus Reef, meerderjarige zoon van wijlen Hermina Reef. Vier getuigen komen opdraven om te vertellen, `dat het elk hunner in het bijzonder bekend is, dat door een abusive opgave tijdens de geboorte des contractants, denzelve in zijn geboorte-akte Engbertus Siethof wordt genoemd, doch dat Engbertus Reef een en dezelfde persoon is als Engbertus Siethof, en onder beide namen bekend is, terwijl den contractant een natuurlijk doch onerkend kind is van wijlen Jan Hendrik Siethof en Hermina Reef.' Vader Jan Hendrik en moeder Hermina waren wel in de rooms-katholieke kerk getrouwd, maar het gemeentehuis en de ambtenaar van de net ingevoerde burgerlijke stand hadden ze links laten liggen! Aan het einde van zijn leven lag de achternaam van Engbertus nog steeds niet vast. In de overlijdensakte, die na zijn dood op 13 november 1888 te Ambt Delden werd opgemaakt, wordt hij Engbertus Reef of Siethof genoemd. 9

11 Is er al onderzoek gedaan? Voordat u in de archieven begint met de speurtocht naar uw voorgeslacht, is het verstandig na te gaan of op de een of andere wijze al informatie is bijeengebracht over de familie die u wilt uitpluizen. Er zijn verschillende mogelijkheden om kennis te nemen van de resultaten van het genealogisch onderzoek van anderen. Er kan door iemand in een boek of een artikel, dat in druk is verschenen, aandacht aan die familie zijn besteed. De neerslag van een stamboomonderzoek kan ook alleen in de vorm van een manuscript of losse aantekeningen bij een genealogische instelling of een archiefdienst berusten. Ook het wereldwijde computernetwerk dat als Internet bekend staat, biedt u de mogelijkheid erachter te komen of een ander al eens dezelfde genealogische paden heeft bewandeld als u van plan bent. Houdt u er wel altijd rekening mee dat de betrouwbaarheid van door anderen aangeleverde gegevens niet gegarandeerd is. Repertoria en bibliografieën Om een publicatie over een bepaalde familie terug te vinden zijn verschillende repertoria en bibliografieën beschikbaar. Specifiek genealogisch is E.A. van Beresteyn, Genealogisch repertorium tot 1970 (Den Haag 1972) met Supplementen over de jaren Dit naslagwerk is bij alle archiefdiensten en in veel openbare bibliotheken voorhanden. In het repertorium vindt u in alfabetische volgorde alle Nederlandse familienamen waarover informatie in boeken en tijdschriftartikelen is opgenomen, met vermelding van de titels van die publicaties. Elk boek of tijdschriftartikel is vermeld waarin tenminste drie opeenvolgende generaties van een familie voorkomen. De literatuur die in het Genealogisch repertorium wordt genoemd is voor een deel - zeker wat betreft Overijsselse boeken en tijdschriften en de landelijke genealogische tijdschriften - te raadplegen bij Overijsselse archiefbewaarplaatsen. Verder zijn alle in het repertorium vermelde publicaties in te zien bij het CBG in Den Haag. Voor Overijsselse families kunt u verder kijken in: J.C.H. de Groot en A.M.J. Schoot Uiterkamp, Bibliografie van Overijssel, (Zwolle 1987). In deze algemene bibliografie zijn boeken en artikelen over Overijsselse families en personen te vinden onder de rubrieken `biografieën' en `genealogieën' (code ). Oudere publicaties staan onder meer in: B. van 't Hoff en G.J. Lugard jr., Honderd jaar Overijsselse geschiedschrijving (Deventer 1935). Een ander belangrijk literatuuroverzicht is de serie Scripta Transisalana, een uitgave van de Provinciale Bibliotheekcentrale in Borne. Daarnaast zijn over verscheidene plaatsen of streken aparte bibliografieën verschenen. Verder kunt u de bibliotheekcatalogi van de archiefbewaarplaatsen raadplegen, die op familienaam toegankelijk zijn. Tijdschriften In repertoria of bibliografieën wordt vaak verwezen naar genealogische of historische tijdschriften. De belangrijkste Nederlandse genealogische tijdschriften zijn De Nederlandsche Leeuw (vanaf 1883), Gens Nostra (vanaf 1946) en Genealogie. Kwartaalblad van het CBG (vanaf 1994). Het CBG geeft ook een Jaarboek (vanaf 1947) uit. Daarnaast moet gewezen worden op twee jaarboeken, waarin uitsluitend genealogieën staan: het Nederland's Adelsboek (sinds 1903), met alle Nederlandse adelsfamilies, en Nederland's Patriciaat (sinds 1910), dat vooraanstaande niet-adellijke Nederlandse families bevat. 10

12 Deze algemene tijdschriften en jaarboeken bevatten af en toe ook genealogieën van Overijsselse families. Er zijn echter ook specifiek Overijsselse tijdschriften, namelijk die van de afdeling West- Overijssel van de NGV: IJssellanden (vanaf 1987), en die van de afdeling Twente: Twente Genealogisch (vanaf 1984). Het huisorgaan van de IJsselacademie te Kampen kent eveneens een genealogische rubriek: Komaf (vanaf 1980). Ook in de Verslagen en Mededelingen van de Vereeniging tot beoefening van Overijsselsch Regt en Geschiedenis ( ), en in de Overijsselse Historische Bijdragen (vanaf 1975) staan regelmatig genealogische artikelen. Hetzelfde geldt voor de tijdschriften van de lokale historische verenigingen, die in vrijwel elke Overijsselse gemeente zijn te vinden. Genealogische instellingen Bij het verzamelen van informatie over uw voorgeslacht loont een bezoek aan een genealogische instelling zeker de moeite. De grootste instelling in Nederland is het al eerder genoemde Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) in Den Haag. Het CBG is een documentatiecentrum voor familiegeschiedenis, dat in het bezit is van een uitgebreide bibliotheek, circa dossiers op familienaam, collecties familieadvertenties en bidprentjes en vele bronnen op microfilm. Deze verzamelingen kunnen tegen een kleine dagvergoeding geraadpleegd worden in één van de studiezalen. De Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) beschikt over een verenigingscentrum te Naarden, dat alleen toegankelijk is voor leden. U vindt er een grote bibliotheek, het centraal naamregister (een toegang op alle achternamen in genealogische publicaties) en uitgebreide documentatie over tal van families. De afdeling Twente van de NGV beheert in de Openbare Bibliotheek te Hengelo het Genealogisch Informatiecentrum. Naast de Genealogische Databank Twente (zie hieronder) zijn er onder andere een genealogische bibliotheek, bidprentjes en vele gegevens van aangrenzende Duitse gebieden voorhanden. Verder bevindt zich in Twente ook nog het documentatiecentrum voor genealogie en historie Streekarchief te Delden. Hier zijn genealogische gegevens (waaronder kopieën van de burgerlijke stand en doop-, trouw- en begraafboeken) en publicaties met betrekking tot heel Twente en omstreken bijeengebracht en in te zien. Van de bezoeker wordt wel een (bescheiden) geldelijke bijdrage verwacht. Het Genealogisch Informatiecentrum en het Streekarchief hebben beperkte openingstijden. Veel beoefenaren van genealogie hebben zich aangesloten bij één of meer verenigingen. Dat geeft de mogelijkheid informatie uit te wisselen en cursussen en lezingen bij te wonen. De NGV kent regionale afdelingen waarvan er twee actief zijn in Overijssel, de afdelingen IJssellanden en Twente, die elk een eigen blad uitgeven. De afdelingen verzorgen voor de leden een groot aantal activiteiten, zoals contactbijeenkomsten, lezingen, bronnenuitgaven, cursussen, mentorschap en zo verder. 11

13 Genealogie en internet Ook via Internet kan de genealoog aan een schat van informatie komen. Veel particulieren publiceren de resultaten van hun familieonderzoek op een eigen homepage op het World Wide Web, zodat ook anderen hiervan kennis kunnen nemen. Het kan daarbij gaan om kwartierstaten, genealogieën of zelfs complete familiegeschiedenissen. Bovendien kan een onderzoeker via Internet contact leggen met andere genealogen. In speciale mailinglijsten, bulletinboards en nieuwsgroepen wisselen stamboomonderzoekers voortdurend gegevens uit. Het is vooral deze samenwerking die onderzoek langs de digitale snelweg zo vruchtbaar kan maken. Maar Internet biedt de genealoog nog veel meer mogelijkheden voor een online-speurtocht naar het voorgeslacht. Ook het genealogisch onderzoek zelf kunt u voor een deel vanachter de computer thuis uitvoeren! Archiefdiensten en genealogische instellingen gaan er immers steeds meer toe over de voor de stamboomonderzoeker interessante bestanden voor raadpleging via Internet ter beschikking te stellen. Zo kunt u gegevens ontdekken die u langs de reguliere paden nooit had gevonden! Het Historisch Centrum Overijssel onderhoudt een website, waarop onder meer de volgende informatie beschikbaar is gesteld: algemene informatie, zoals openingstijden, bereikbaarheid, verkrijgbare publicaties, cursussen, lezingen, uitbesteding van onderzoek en nieuws; het archievenoverzicht, waarin u kunt zien welke archieven en verzamelingen er worden beheerd; de meest gebruikte inventarissen en op naam bevraagbare bestanden. De rijksarchiefdienst is bezig met het project `Digitale sleutel tot de familiegeschiedenis'. Dit project heeft tot doel om met behulp van het raadpleegprogramma Gen-Lias uittreksels van burgerlijke standsakten uit het hele land digitaal beschikbaar te stellen. Gen-Lias is nog lang niet compleet. De gegevens worden voortdurend aangevuld. Ook het CBG en de NGV zijn op Internet bereikbaar. Zo heeft het CBG de catalogus op de verzamelingen digitaal toegankelijk gemaakt. Het opgeven van een achternaam is voldoende om te zien of het CBG `iets heeft' over die familie. Ook is er informatie te vinden over lopend onderzoek, is er de mogelijkheid voor discussie en zijn er links naar particuliere sites. De Surfing Service van de NGV bevat een overzicht van de voor genealogen belangwekkende websites en levert tal van verwijzingen op naar interessante beginpunten. De afdeling Twente van de NGV stelt via Internet de Genealogische Databank Twente (GDT) beschikbaar, die in 1998 de namen en gegevens van meer dan personen bevatte. Voor wie niet gewend is op de digitale snelweg te surfen, is het ook mogelijk door middel van een aanvraagformulier gegevens uit de GDT aan te vragen. 12

14 Archiefbewaarplaatsen in Overijssel Nadat u de eerste stappen heeft gezet op de vaak kronkelige, maar altijd boeiende weg van het genealogisch onderzoek, ligt een schat aan informatie in allerlei archieven op u te wachten. De belangrijkste archiefbewaarplaats in de provincie is het Historisch Centrum Overijssel, dat gevestigd is in de hoofdstad Zwolle. Naast de hoofdtaak, het beschikbaar stellen van historische informatie, organiseert het Historisch Centrum Overijssel tal van cursussen, zowel voor de beginnende als de gevorderde onderzoeker (onder andere in genealogie, het lezen van oud schrift, heraldiek en onderzoek in secundaire bronnen). Behalve het Historisch Centrum Overijssel kent Overijssel een groot aantal andere openbare archiefbewaarplaatsen: vier gemeente- of stadsarchieven (Deventer, Enschede, Kampen en Zwolle) en een veertigtal gemeentesecretarieën. Het Rijksarchief in Overijssel en het Gemeentearchief Zwolle zullen in 2001 samengaan in het Historisch Centrum Overijssel, terwijl door de op handen zijnde bestuurlijke herindeling van de provincie het aantal gemeenten wordt teruggebracht. Het Historisch Centrum Overijssel beheert in de eerste plaats archieven van overheidsinstellingen (rijk en provincie) die in de loop der eeuwen op het grondgebied van Overijssel werkzaam zijn geweest. Dit zijn bijvoorbeeld de Provinciale Staten, het kadaster, de rechtbanken en de notarissen. Ook worden er doop-, trouw- en begraafboeken bewaard en de registers van de burgerlijke stand. Historisch bronnenmateriaal is eveneens te vinden bij de gemeentearchieven, waar de archieven berusten van de gemeentebesturen en gemeentelijke diensten en bedrijven. Hier kunt u onder meer het bevolkingsregister of het politiearchief raadplegen. Archieven zijn niet alleen belangrijk voor de overheid. Voor u bevatten de akten, documenten en registers interessante informatie over het eigen voorgeslacht. Zo maakt de - grotendeels - papieren neerslag van het verleden het mogelijk om terug te reizen in de tijd en daar uw voorouders op te sporen. U kunt bijvoorbeeld op zoek gaan naar de aanstellingsakte van uw overgrootvader, die veldwachter was, of naar een beschrijving van de inboedel van zijn huis. De Archiefwet 1995 bepaalt dat alle permanent te bewaren overheidsarchieven na twintig jaar naar een archiefbewaarplaats moeten worden overgebracht. Overbrenging betekent dat de archieven in beginsel voor iedereen toegankelijk en openbaar zijn. Vrijwel alle stukken kunt u inzien. Dit is alleen niet mogelijk wanneer ze door ouderdom in slechte staat verkeren of indien dit om redenen van privacy niet is toegestaan. Bij veel geraadpleegde archieven worden niet de originele stukken, maar duplicaten in de vorm van fotokopieën, microfiches of microfilms beschikbaar gesteld. Dit gebeurt niet alleen met het oog op het behoud van de unieke documenten, maar ook om door zelfbediening vlotter werken mogelijk te maken. Naast overheidsarchieven treft u in de archiefbewaarplaatsen ook particuliere archieven aan. Deze vallen niet automatisch onder de Archiefwet; een ieder mag immers met het door hem of haar persoonlijk gevormde archief naar goeddunken handelen. Gelukkig beseffen steeds meer particuliere instellingen dat een archiefbewaarplaats met deskundig beheer en goede bewaarfaciliteiten een uitkomst is voor hun archieven. Ook de onderzoekers zijn met overdracht gebaat, omdat de particuliere archieven als historische bron een belangrijke aanvulling vormen op 13

15 de archieven van overheidsinstellingen. Het gaat daarbij onder meer om archieven van kerken, families, verenigingen of bedrijven, die ook voor de genealoog van belang kunnen zijn. In de hierna volgende hoofdstukken wordt regelmatig verwezen naar het laatst vervaardigde archievenoverzicht van Overijssel: H. de Beer e.a., De archieven in Overijssel (Alphen aan den Rijn 1980). Dit archievenoverzicht kunt u bij elke archiefdienst, in vele openbare bibliotheken of bij het CBG inzien. Het Historisch Centrum Overijssel tracht ook meer actuele informatie over de rijke inhoud van zijn depots en de recente aanwinsten ter beschikking te stellen. In het Overzicht van archieven en verzamelingen, dat regelmatig wordt bijgewerkt, kunt u te weten komen welke archiefbestanden er zijn, op welke wijze ze toegankelijk zijn gemaakt en of er literatuur over aanwezig is. Ook het Gemeentearchief Zwolle heeft een Overzicht van archieven en verzamelingen. De overzichten van het Historisch Centrum Overijssel en van de gemeentearchieven van Enschede en Zwolle zijn ook via Internet raadpleegbaar. 14

16 Archiefbezoek: hoe gaat dat? Als u een gemeente- of Historisch Centrum Overijssel bezoekt, schrijft u zich eerst in bij de receptie en maakt u het doel van uw bezoek kenbaar. Aan de toegang tot de studiezaal en het raadplegen van de stukken zijn geen kosten verbonden. De medewerkers van het archief zullen u graag deskundig voorlichten over de gang van zaken en u op weg helpen bij het zoeken naar gegevens. Het onderzoek moet u natuurlijk zelf doen! Het is mogelijk uw stamboom tegen betaling uit te laten zoeken, maar dat is een kostbare zaak en niet half zo leuk. Bij de rijksarchieven en bij sommige gemeentearchieven krijgt u een pasje, waarmee u als bezoeker wordt geregistreerd en dat u nodig heeft om stukken te kunnen aanvragen. Als u gemeentearchieven wilt bezoeken van gemeenten zonder eigen archiefdienst (m.u.v. Borne, Deventer/Olst, Enschede, Hengelo, Kampen en Zwolle betreft dat alle Overijsselse gemeenten), verdient het aanbeveling eerst telefonisch te informeren naar de mogelijkheden van bezoek en faciliteiten, of om een afspraak te maken. Alle archiefdiensten beschikken over studiezalen met kopieerfaciliteiten. Hier is ook het overzicht van archieven in te zien, waarin alle aanwezige archieven van instellingen en personen systematisch zijn gerangschikt. Met behulp van het hierin vermelde toegangsnummer kunt u de inventaris van het te raadplegen archief vinden. In de inventaris staat vermeld welke stukken zich in een archief bevinden en welke inventarisnummers deze hebben. Ook de inventarissen staan in de studiezaal, meestal in verzamelbanden. In de inleiding van een inventaris is een kort overzicht van de geschiedenis van de instelling opgenomen, evenals aanwijzingen voor de gebruiker. Neemt u dus eerst deze inleiding door, voordat u stukken aanvraagt. Verder zijn in de studiezalen allerhande alfabetische toegangen, zoekwijzers, gidsen en handboeken te vinden. Speciale vermelding verdient de generale index van het Gemeentearchief Zwolle, een kaartsysteem met circa twee miljoen fiches, gerangschikt op voor- en achternamen met verwijzingen naar de belangrijkste genealogische bronnen. Een deel van deze index is gedigitaliseerd. De studiezaal van het Historisch Centrum Overijssel, 1996 (foto: Ben Vulkers) 15

17 Literatuur Zie voor meer achtergrondinformatie: G. Rensen en P. den Otter, Historisch onderzoek in Overijssel (Utrecht 1987). Om u op weg te helpen met stamboomonderzoek en, eenmaal begonnen, om u te begeleiden bij de voortgang kunnen de volgende boeken goede diensten bewijzen: R. van Drie e.a. (red.), Voorouders in beeld. Stamboom en familiegeschiedenis (Utrecht/Den Haag 1997); en R. van Drie, Stamboomonderzoek voor beginners (Den Haag 1998). Online verwijzingen Op de volgende locaties kunt u meer informatie vinden over beginnen met genealogie: Historisch Centrum Overijssel o Cursusoverzicht 2004/2005 Nationaal Archief Archiefnet (met verwijzingen naar alle archieven online) Centraal Bureau voor Genealogie Nederlandse Genealogische vereniging (NGV): o NGV afdeling Twente (met Genealogische Databank Twente) 16

18 2. Het begin van het archiefonderzoek Inleiding Het gezegde dat alle begin moeilijk is geldt eigenlijk niet voor stamboomonderzoek. Voor de negentiende en een groot deel van de twintigste eeuw heeft u de beschikking over een tweetal bronnen die het onderzoek snel op gang kunnen brengen: de registers van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister. Burgerlijke stand De beste leerschool is de praktijk. Daarom beginnen we het inhoudelijke gedeelte van deze gids met een tastbaar voorbeeld. Jan Evers te Baflo zoekt de voorouders van zijn grootvader. Hij weet dat zijn opa Gerrit heette en afkomstig was uit Almelo in de provincie Overijssel. Ook kent hij de verjaardag van zijn grootvader, 21 augustus. Uit de leeftijd die in de destijds uitgeknipte overlijdensadvertentie vermeld stond, kan Jan Evers opa's geboortejaar afleiden: Deze gegevens (Gerrit Evers, geboren te Almelo op 21 augustus 1884) zijn voldoende om het onderzoek te starten. Gewapend met deze informatie kan de heer Evers zijn archiefonderzoek beginnen in de registers van de burgerlijke stand, waarin van elke inwoner van Nederland de belangrijkste gebeurtenissen uit zijn of haar leven - geboorte, huwelijk en overlijden - worden vastgelegd. In Overijssel is de burgerlijke stand evenals in de meeste provincies ingevoerd in 1811, toen Nederland was ingelijfd bij het Franse keizerrijk van Napoleon Bonaparte. Ook in Overijssel werden met ingang van 1 maart 1811 de Franse wetten van kracht. Eén daarvan had betrekking op de registratie van geboorten en overlijdens, die in elke gemeente zou worden bijgehouden door de ambtenaar van de burgerlijke stand. Het duurde doorgaans wel enkele maanden voordat de burgerlijke stand, die ook huwelijken optekende, daadwerkelijk in werking trad. De Fransen waren in 1813 weer vertrokken, maar de door hen ingevoerde wijze van bevolkingsregistratie is tot op de dag van vandaag gehandhaafd. 17

19 Geboorteakte De heer Evers gaat in het Historisch Centrum Overijssel op zoek naar de geboorteakte van zijn grootvader. Voor de overheid is dit de belangrijkste registratie. De geboorteakte is immers het bewijs van het bestaan, en vormt de basis voor de daaruit voortvloeiende rechten en plichten van het wettige kind. De aangifte moet binnen drie dagen na de geboorte geschieden bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waarin het kind is geboren, ook al is dat niet de officiële woonplaats van de ouders. Jan Evers weet dat zijn grootvader op 21 augustus 1884 in Almelo ter wereld is gekomen. Tijdens het bezoek aan het Historisch Centrum Overijssel blijkt evenwel dat deze gemeente van 1818 tot 1914 was onderverdeeld in de gemeenten Stad Almelo en Ambt Almelo. Zo'n bestuurlijke scheiding tussen een stad(je) en het omringende platteland kwam vroeger regelmatig in Overijssel voor. Gemeentelijke herindelingen hebben hieraan een einde gemaakt. Meestal zijn in de getypte alfabetische klappers zowel de gegevens van de Stad als het Ambt opgenomen. In de klapper op de geboorten van Almelo vindt Jan Evers de gezochte verwijzing naar de geboorteakte van zijn grootvader. Hierbij wordt door middel van een S aangegeven dat het om Stad Almelo gaat. Het jaar is inderdaad 1884 en het aktenummer is 160. Met behulp van dit nummer is de geboorteakte gemakkelijk terug te vinden op de microfilm met het register van geboorten. In de geboorteakte vindt u zowel de datum van aangifte als de geboortedatum. Verder staan vermeld de voornamen van het kind, het tijdstip van de geboorte en de namen en beroepen van de ouders. De aangever van de geboorte, bijna altijd de vader, tekent de akte, als hij tenminste zijn naam kan schrijven. De geboorteakte van de grootvader van Jan Evers vertelt hem dat Gerrit Evers is geboren op 21 augustus 1884 om half zes 's morgens (de voormiddag loopt van twaalf uur 's nachts tot twaalf uur 's middags), in een huis dat gelegen was in wijk zes, nummer 73. Hij weet nu ook meer over zijn overgrootouders: Willem Evers, 28 jaar oud, schipper te Stad Almelo, en Martina Johanna Leijerweerd, zonder beroep. Onder de akte staan de handtekening van de aangever en de twee getuigen. Eén van de getuigen, Klaas Melis, is de gemeentebode. Als getuigen - alleen mannen kwamen daarvoor in aanmerking - treden vaak ambtenaren van de gemeente op, omdat die toch in de buurt waren. De andere getuige is een schipper, dus een collega van de vader. Bij de getuigen komen we ook vaak familieleden of buren tegen. Na 1934 worden in de geboorte- en overlijdensakten geen getuigen meer vermeld. In de indices op de geboorten in Stad en Ambt Almelo staan nog meer kinderen met de naam Evers. Nu we de namen van Gerrits ouders kennen, kunnen we ook de geboorteakten opzoeken van de andere kinderen met deze familienaam die omstreeks 1884 ter wereld zijn gekomen. De kans is immers groot dat daar nog broers en zusters van Gerrit bij zitten. Om - zeker bij veel voorkomende familienamen - onnodig werk te voorkomen is het wel aan te raden eerst het huwelijk van de ouders op te zoeken, zodat u een beginpunt hebt. Na controle van de akten vinden we van Willem Evers en Martina Johanna Leijerweerd in Stad Almelo alleen nog de geboorte van een dochter: Johanna Hermina Evers, geboren Stad Almelo 16 mei 1883 (aktenummer ). 18

20 De andere kinderen Evers die omstreeks dezelfde tijd in Stad Almelo geboren werden, behoorden tot het gezin van Jan Evers en Derkjen Theodora Broekhuis. Wellicht gaat het hier om een broer van Willem Evers, maar dat zou uit verder onderzoek moeten blijken. De geboorteakte van Gerrit Evers, aktenummer 160, opgemaakt op 21 augustus 1884 te Stad Almelo. Als adres is vermeld: wijk 6, nummer 73. In de negentiende eeuw kende men het systeem van straatnaam en huisnummer nog niet. Gemeenten waren verdeeld in wijken die met letters of cijfers werden aangeduid. De huizen in zo'n wijk kregen een doorlopend nummer, dat niet overeenkomt met de huidige nummering. 19

21 Huwelijksakte Om het voorgeslacht van Willem Evers en Martina Johanna Leijerweerd op het spoor te komen, gaat Jan Evers op zoek naar de huwelijksakte. Voor de genealoog is dit de meest interessante akte, omdat er allerlei gegevens over bruidegom en bruid, wederzijdse ouders en getuigen in voorkomen. Net als bij de geboorteakten zoekt hij in de alfabetische indices het jaar en het aktenummer op. Omdat de kinderen van Willem Evers en Martina Johanna Leijerweerd in Stad Almelo zijn teruggevonden, zoekt Jan Evers eerst in de index op de huwelijken van deze gemeente. Zijn overgrootouders zijn inderdaad in Stad Almelo getrouwd en wel in het jaar 1882, aktenummer 23. De huwelijksakte is vervolgens gemakkelijk terug te vinden. Hierin is te zien dat het huwelijk op 11 mei is voltrokken. De huwelijksakte geeft gewoonlijk de namen van het bruidspaar, hun beroepen, leeftijden, geboorte- en woonplaatsen en de namen van de wederzijdse ouders. Als die nog in leven zijn, worden ook hun beroepen en woonplaatsen vermeld. Tot 1970 moest een huwelijk voltrokken worden in de woonplaats van de bruid of bruidegom. Veel echtparen trouwden vroeger in de gemeente van herkomst van de bruid. Als een echtpaar niet trouwde in de plaats waar de kinderen geboren werden, kan het dus vaak helpen om te zoeken naar haar geboorteplaats, bijvoorbeeld door middel van een overlijdensakte. Willem Evers was, zo lezen we, een 26-jarige schipper, geboren te Wierden en wonende te Stad Almelo, meerderjarige zoon van Gerrit Evers, schipper, en van Johanna Ezendam, zonder beroep, beiden wonende in Stad Almelo en bij de voltrekking van het huwelijk aanwezig en hun toestemming gevend. Martina Johanna Leijerweerd was 28 jaar, dienstbode, geboren te Hellendoorn en wonende in Stad Almelo, meerderjarige dochter van Mannes Leijerweerd en van Janna Heetbrink, beiden overleden. We kennen nu ook de namen van de betovergrootouders van Jan Evers. Het loont altijd de moeite om even naar de getuigen te kijken. Als het verwanten zijn, wordt de familierelatie vermeld. Als het onderzoek naar het voorgeslacht van het bruidspaar moeilijkheden oplevert, kan dit helpen om het juiste spoor terug te vinden. Tot 1927 zijn de getuigen wel altijd van het mannelijke geslacht. Verder staan onder de huwelijksakte de handtekeningen van het echtpaar, hun ouders (voor zover in leven, en aanwezig) en de getuigen. Omdat ook de bruid en de nog in leven zijnde moeders de akte moesten ondertekenen, is dit een goede gelegenheid ook het handschrift van een `voormoeder' (die u in de geboorte- en overlijdensakten niet tegenkomt) vastgelegd te zien. Uit de ondertekeningen blijkt dat niet iedereen een even geoefend schrijver was. In de negentiende eeuw waren er in Nederland nog veel mensen die niet konden lezen of schrijven. Toch stond de overheid niet toe dat een analfabeet ondertekende door middel van een kruisje of een persoonlijk merk, zoals vóór die tijd gebruikelijk was. In plaats daarvan werd in de akte de reden gemeld waarom de handtekening niet werd geplaatst. In deze huwelijksakte staat onderaan geschreven dat de tweede getuige had verklaard `wegens onkunde niet te kunnen schrijven.' Echtscheidingen kwamen in het verleden veel minder voor dan tegenwoordig. Aan de huwelijksakte kunt u zien of een huwelijk door echtscheiding is ontbonden, want is dat het geval, dan wordt dit in de marge van de huwelijksakte vermeld. Van echtscheiding of nietigverklaring door de 20

22 arrondissementsrechtbank wordt eveneens een akte opgemaakt in het register met huwelijksakten. Deze inschrijving vindt plaats in de gemeente waar het huwelijk voltrokken is. Scheiding van tafel en bed wordt niet vermeld. De huwelijksakte van Willem Evers en Martina Johanna Leijerweerd, aktenummer 23, opgemaakt op 11 mei 1882 te Stad Almelo. Door het onzorgvuldig bijhouden van de burgerlijke stand kon onduidelijkheid ontstaan over de precieze familie- of voornaam van iemand. In dit geval is de vader van Martina Johanna in haar geboorteakte vermeld als Mannes Leijerweerd, terwijl hij in zijn overlijdensakte Hermannus Leijerweerd wordt genoemd. Als iets dergelijks bij de huwelijkssluiting werd geconstateerd, wordt hiervan in de akte melding gemaakt. 21

23 Huwelijksbijlagen Om te kunnen trouwen moesten bruid en bruidegom een aantal bewijsstukken inleveren bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, de zogenoemde huwelijksbijlagen. Hieronder vinden we afschriften van verschillende akten die verdere informatie over het bruidspaar geven. De bijlagen zijn geordend op gemeente, jaar en aktenummer van het huwelijk en kunnen op microfilm geraadpleegd worden. In het geval van Willem Evers en Martina Johanna Leijerweerd bevatten de huwelijksbijlagen de gebruikelijke stukken: uittreksels uit de geboorteakten of (indien geboren vóór 1811) de doopinschrijvingen van het bruidspaar, en uittreksels uit de overlijdensakten van de overleden ouders (in dit geval die van de bruid). Ook treffen we een certificaat van de nationale militie aan, een verklaring dat Willem Evers aan zijn verplichtingen ten opzichte van de militaire dienstplicht heeft voldaan. Hij is wegens `te kleine gestalte' van de dienst vrijgesteld. De bijlagen geven slechts uittreksels uit akten; de eigenlijke akten moeten nog wel opgezocht worden om meer informatie te verkrijgen en de gegevens te controleren, maar omdat de gemeente en de datum dankzij het extract bekend zijn, levert dat geen problemen op. In de huwelijksbijlagen kunnen naast de genoemde voorbeelden allerhande andere stukken zitten. Als iemand als weduwe of weduwnaar hertrouwde, werd een uittreksel uit de overlijdensakte van de vorige echtgenoot of echtgenote bijgevoegd. Een bewijs van onvermogen is aanwezig, wanneer het bruidspaar niet in staat was de kosten van de huwelijkssluiting en de daarvoor benodigde extracten te betalen. Indien één of meer ouders niet bij de huwelijksvoltrekking aanwezig konden zijn, moest een akte van toestemming worden opgemaakt. Toestemming van de ouders voor het huwelijk was nodig als men jonger dan dertig jaar was. Als de ouders van bruid of bruidegom overleden zijn, worden in de huwelijksbijlagen vóór 1839 niet alleen de uittreksels van hun overlijdensakten opgenomen, maar vaak ook die van de grootouders. Voor de genealoog een belangrijke bron. Het kan gaan om uittreksels uit registers die niet meer bewaard zijn gebleven. De huwelijksbijlagen zijn in enkelvoud opgemaakt en worden bewaard in het Historisch Centrum Overijssel. De periode waarover huwelijksbijlagen te raadplegen (zullen) zijn komt overeen met die van de huwelijksakten. De bijlagen zijn tot en met 1932 volledig aanwezig. Na dit jaar zijn ze vernietigd, uitgezonderd de bijlagen die betrekking hebben op huwelijken, waarvan één van de partners niet in het bezit is van de Nederlandse nationaliteit. 22

24 Overlijdensakte Uit de huwelijksbijlagen van het echtpaar Evers-Leijerweerd heeft Jan Evers de overlijdensdata en - plaatsen gehaald van de ouders van Martina Johanna, die beiden zijn overleden te Hellendoorn. Omdat in het Historisch Centrum Overijssel exemplaren worden bewaard van alle registers van de burgerlijke stand van Overijsselse gemeenten, kan hij ook deze akten bekijken. De overlijdensakte bevat de naam, voornamen, beroep, geslacht, leeftijd en woonplaats van de overledene, de datum van aangifte en de datum en het tijdstip van overlijden, de namen van de aangevers, waarbij ook een eventuele familierelatie wordt vermeld, de namen van de ouders van de overledene en de namen van de huwelijkspartner(s). Soms wordt ook het adres vermeld waar de persoon overleed. Het overlijden werd geregistreerd in de gemeente van overlijden. Als dat niet de officiële woonplaats was, werd daar een extract van de akte in het register van overlijden ingeschreven. Lang niet altijd zijn overlijdensakten even uitgebreid of nauwkeurig. Zeker in de eerste decennia van de burgerlijke stand worden de geboorteplaats en de namen van de ouders vaak niet of onjuist vermeld. U moet ook altijd op uw hoede zijn met de opgegeven leeftijd van de overledene: de aangevers van het overlijden kennen vaak niet het precieze geboortejaar en geven de leeftijd dikwijls verkeerd op. Pas na verloop van tijd worden de gegevens in de akten nauwkeuriger. Mannes Leijerweerd, die in de akte Hermannus wordt genoemd, is overleden te Hellendoorn op 11 november Hij was op het moment van zijn overlijden 37 jaar oud, schipper, gehuwd met Janna Heetbrink, zoon van Marten Leijerweerd, zonder beroep, wonende te Hellendoorn, en Maria Schuitemaker, overleden. Mannes was geboren en woonachtig in Hellendoorn. Hij is overleden op 11 november 1859 om vier uur 's middags (de namiddag loopt van twaalf uur 's middags tot twaalf uur 's nachts) in een huis in het kerkdorp, wijk A, nummer 46. De aangifte werd de dag na het overlijden gedaan door Gerrit Jan Jansen, 52 jaar oud, wieldraaier, en Cornelis van Egmond, 45 jaar oud, veldwachter, wonende te Hellendoorn, niet verwant en `naburen' van de overledene. Met name op het platteland zien we vaak dat de aangevers buren zijn van de overledene. In de plattelandssamenleving speelde de naoberschap, de verplichting van de ingezetenen van een buurschap elkaar in door de gewoonte voorgeschreven omstandigheden te helpen, een grote rol. Deze onderlinge saamhorigheid, het `sociale vangnet' van het platteland, was voor de boer van essentieel belang. Per slot van rekening was iedereen wel eens voor hulp op de buren aangewezen, bijvoorbeeld bij het dorsen, of bij ziekte van de kostwinner. Ook bij geboorte, huwelijk en overlijden stonden de buren elkaar bij, waarbij de belangrijkste rol was weggelegd voor de noodnaobers, de naaste buren. 23

25 In het overlijdensregister kan men verder akten aantreffen met betrekking tot het overlijden `ter zee en in de lucht' of overlijdensakten in geval van vermissing. Ook worden er akten van lijkvinding ingeschreven, dat wil zeggen dat een alleenstaande is overleden zonder dat daar iemand bij aanwezig is. Deze akten zijn in de inventaris terug te vinden in de `Bijlagen tot de registers van overlijden'. Een voorbeeld komen we tegen in het overlijdensregister van de gemeente Raalte van Op 20 november van dat jaar (aktenummer 165) doen de gemeenteontvanger en de gemeenteveldwachter aangifte van de vondst van het lijk van een onbekend persoon van het mannelijk geslacht in de puinhoop van een afgebrande varkensstal. Het bijgevoegd proces-verbaal en verklaring van lijkschouw geven de details: een dronken man vraagt aan een boer onderdak, die hem dat weigert. Een half uur later blijkt de varkensstal in brand te staan. De knecht ziet een man in de vlammen staan, maar het dak stort in en hij kan hem niet meer redden! Later blijkt de man een bekende zwerver en dronkenlap uit Zwolle te zijn. De overlijdensakte van Hermannus Leijerweerd, aktenummer 96, opgemaakt op 12 november 1859 te Hellendoorn. 24

26 Meer over de burgerlijke stand Met de hiervoor behandelde bronnen kan Jan Evers zijn onderzoek verder voortzetten voor zover het de periode na 1811 betreft. Met behulp van de indices en de gegevens uit de huwelijksbijlagen zijn de betreffende akten te vinden. Er zijn echter nog wel enige opmerkingen te maken, die nuttig zijn om in gedachten te houden bij het onderzoek in de burgerlijke stand. Volgorde van voornaam en achternaam In 1934 is een aantal zaken in de akten van de burgerlijke stand veranderd. Zo zijn de getuigen bij geboorte- en overlijdensakten afgeschaft. Verder is de volgorde van voornaam en achternaam omgedraaid, om te voorkomen dat kinderen ten onrechte een samengestelde (`dubbele') naam verkregen. Zie voor een lijst van dubbele namen: F. de Josselin de Jong, `Samengestelde geslachtsnamen', Jaarboek CBG 3 (1949) In Jaarboek 12 (1958) staat een aanvullende lijst. Zeer lezenswaardig is: Kees Bruin, `Wat heet dubbel. De sanering van dubbele namen rond de Tweede Wereldoorlog, De Gids (feb. 1999) Nauwkeurigheid van akten U bent al gewaarschuwd voor de onnauwkeurigheid van de vroege akten van de burgerlijke stand. Vooral de overlijdensakten zijn berucht. Huwelijksakten zijn bijna altijd betrouwbaar, omdat de gegevens daar met behulp van uittreksels aangeleverd werden, en hetzelfde geldt voor geboorteakten, waarvoor de gegevens doorgaans van de vader van het aangegeven kind afkomstig zijn. Formeel was de nauwkeurigheid groot. De voor- en achternaam van een kind lagen bij voorbeeld vast op grond van de gegevens in de geboorteakte. Met behulp van kanttekeningen in de marge werden onregelmatigheden gecorrigeerd. Fouten in akten kwamen vaak aan het licht bij een huwelijk of als men ingeschreven werd ten behoeve van de dienstplicht. Naamswijziging en andere correcties van akten werden door de arrondissementsrechtbank gelast. Vooral in de begintijd van de burgerlijke stand was de mate waarin dit ook uitgevoerd werd afhankelijk van het plichtsbesef van de ambtenaar die daarop stootte. De achternaam lag weliswaar officieel vast, maar met de spelling ging men in de praktijk niet altijd even nauwkeurig om. Vooral in de eerste decennia van de burgerlijke stand kunt u een familienaam nog op alle mogelijke spellingswijzen in de akten tegenkomen. 25

27 In het overlijdensregister van Raalte uit 1883 is onder aktenummer 7 naar aanleiding van een bevel van de arrondissementsrechtbank van Zutphen opgetekend, dat `uit het huwelijk van de echtelieden Joannes Bernardus Hofhuis en Antonia Hennepsmaat onderscheidene kinderen zijn voortgesproten, welker geboorte is aangetekend in de registers van den burgerlijken stand te Raalte; dat de plaatselijke gewoonte te Raalte medebrengt, om veeltijds den bouwman [= landbouwer] te noemen niet bij zijn familienaam, maar bij den naam zijner hoeve en dit dikwerf zoover gaat, dat de eigenlijke naam van den bouwman zelfs bij acten van den burgerlijken stand verkeerd wordt opgegeven; dat door den vader der minderjarigen zulks ook plaats had, wonende hij tijdens zijn leven op het erve Rijssen onder Raalte en langzamerhand door de wandeling genaamd werd met verkorting tevens van zijn voornaam Jan van Rijssen; dat echter de in de wandeling bekende Jan van Rijssen en Joannes Bernardus Hofhuis zijn een en dezelfde persoon; [...] dat de naam Jan van Rijssen foutief is opgenomen in de geboorteacten der voormelde minderjarigen, de overlijdensacte van den vader en die van de moeder; dat alle die acten dus verbetering zullen behooren te ondergaan, door daarin voor de woorden Jan van Rijssen te stellen de woorden Joannes Bernardus Hofhuis; zijnde het abuis daarin blijkbaar ontstaan door voormelde te Raalte zeer sterk werkende gewoonte...' Buitenechtelijke kinderen De geboorteakte van een buitenechtelijk kind bevat meestal alleen de naam van de moeder. Het komt voor dat een man die een ongehuwde moeder trouwt, haar kind als het zijne erkent waardoor het kind gewettigd wordt. Hij hoeft niet de biologische vader te zijn, maar wordt door het erkennen wel de juridische vader van het kind. De wettiging geeft men aan door een kantmelding op de geboorteakte. Vondelingen Voor vondelingen wordt een akte van vinding opgemaakt. Degene die een vondeling aantreft, geeft het kind aan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. De omstandigheden waaronder de vondeling werd aangetroffen, worden uitvoerig beschreven. Zo wordt onder andere de kleding genoemd en de leeftijd geschat. De aangever geeft de vondeling ook een voor- en achternaam, vaak ontleend aan de plek waar het kind aangetroffen is. Op 13 augustus 1812 (aktenummer 44) verscheen om zes uur 's ochtends voor de maire (burgemeester) van de gemeente Hellendoorn de 22-jarige Berend Berentsen, `wonende op den Schuilenburg onder deze gemeente, welke ons verklaard heeft dat hij op den dertienden der maand van augustus des smorgens ten half zes uuren, bij het openen van zijn huisdeur, op de straat voor de deur van zijn huis, een kind gevonden heeft, zodanig als hij het ons voorstelde, gebakert, gekleed met linnen, niet gelettert, en een witte en bonte borstrokje. Het kind onderzogt hebbende, hebben wij het zelve erkent van het mannelijk geslagt te zijn, schijnende vierentwintig uuren oud, hebbende aan het kind geene kentekenen noch geschrift gevonden om het te doen erkennen, zoo hebben wij terstond het kind onder de voor- en toenaam van Johan Schuilenburg ingeschreven en bevolen dat het zelve zoude worden ter hand gesteld aan de diaconie der hervormde gemeente...' 26

Handleiding Stamboomonderzoek

Handleiding Stamboomonderzoek Handleiding Stamboomonderzoek versie 1.0 Een eigen stamboom Steeds meer mensen vinden elkaar in een zelfde interesse: hun stamboom uitzoeken. De aanleiding kan divers zijn: een jubileum, een mooi familieverhaal,

Nadere informatie

Beginnen. met. Genealogie

Beginnen. met. Genealogie Beginnen met Genealogie Wim van t Einde Beginnen met genealogie Veel mensen zijn geïnteresseerd in hun voorouders. Het is voor veel van hen echter lastig om te beginnen. Doordat ze niet weten waar ze

Nadere informatie

Informatieblad Burgerlijke Stand

Informatieblad Burgerlijke Stand Informatieblad Burgerlijke Stand In dit informatieblad vindt u informatie over (het gebruik van) de archieven van de Burgerlijke Stand: de Geboorteakte, de Huwelijksakte, de Huwelijksbijlagen, de Overlijdensakte

Nadere informatie

Genealogie voor Beginners. Ik wil mijn familiegeschiedenis onderzoeken. Hoe doe ik dat?

Genealogie voor Beginners. Ik wil mijn familiegeschiedenis onderzoeken. Hoe doe ik dat? O C G L Genealogie voor Beginners O C G Ik wil mijn familiegeschiedenis onderzoeken. Hoe doe ik dat? Even voorstellen: Jo Schiffelers, voorzitter Heemkundevereniging Landgraaf L Systemen en termen Genealogie/Stamboom

Nadere informatie

STADSARCHIEF S-HERTOGENBOSCH

STADSARCHIEF S-HERTOGENBOSCH SECUNDAIRE GENEALOGISCHE BRONNEN AANWEZIG IN HET STADSARCHIEF S-HERTOGENBOSCH HANDLEIDING EN OVERZICHT Versie 14 april 2013 Woord vooraf Voor stamboomonderzoek zijn er als het ware twee soorten bronnen:

Nadere informatie

Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB's)

Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB's) Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB's) Achtergrond In 1811 werd in de meeste delen van Nederland de Burgerlijke Stand ingevoerd. De overheid had op dat moment nauwelijks gegevens over de

Nadere informatie

Genealogie via internet

Genealogie via internet Genealogie via internet voor de beginnende stamboomonderzoeker Heemkundekring Boxtel door Hanneke Meulenaars 15 februari 2005 Doel van de avond Deze avond wordt u als beginnende genealogiebeoefenaar iets

Nadere informatie

Informatieblad Bevolkingsregister

Informatieblad Bevolkingsregister Informatieblad Bevolkingsregister Achtergrond van het bevolkingsregister Vóór de invoering van de burgerlijke stand in 1811 werd een volkstelling gehouden. Ook daarna zijn nog regelmatig volkstellingen

Nadere informatie

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN AANWEZIG BIJ HET STADSARCHIEF s-hertogenbosch OVERZICHT ROSMALEN Versie juli 2012 WOORD VOORAF Genealogisch onderzoek in de registers van de burgerlijke stand levert voor

Nadere informatie

Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken

Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken Informatieblad Doop-, Trouw- en Begraafboeken In 1811 werd in de meeste delen van Nederland de Burgerlijke Stand ingevoerd. De overheid had op dat moment nauwelijks gegevens over de inwoners. Er werden

Nadere informatie

2011: 200 jaar burgerlijke stand in Nederland

2011: 200 jaar burgerlijke stand in Nederland Pagina 1 2011: 200 jaar burgerlijke stand in Nederland Dat heersers van oudsher er belang aan hechte zijn burgers te registreren komen we in het kerstverhaal al tegen. De ouders van Jezus reisden immers

Nadere informatie

Invoerinstructie Verlos Gelderse Geboorteakten

Invoerinstructie Verlos Gelderse Geboorteakten Algemene informatie Vanaf 1811 werden de geboortes van kinderen door de gemeente bijgehouden. Elke gemeente had per jaar een boek met een vooraf gedrukte tekst met daarachter ruimte om de persoonlijke

Nadere informatie

Datum ondertekening. Bron bekendmaking A.B. 2010, no. 86 en A.B. 2010, no. 87

Datum ondertekening. Bron bekendmaking A.B. 2010, no. 86 en A.B. 2010, no. 87 Zoek regelingen op overheid.nl Koninkrijksdeel Curaçao Ziet u een fout in deze regeling? Meld het ons op regelgeving@overheid.nl! LANDSBESLUIT, HOUDENDE ALGEMENE MAATREGELEN, van de 19de januari 2001 ter

Nadere informatie

Stamboomonderzoek !"#$%&'((")*+,)"#-*."#$&'((")/#0)"#12"#.345"6'4/7(* Dit document bevat tips voor de beginnende genealoog.

Stamboomonderzoek !#$%&'(()*+,)#-*.#$&'(()/#0)#12#.3456'4/7(* Dit document bevat tips voor de beginnende genealoog. !"#$!%&'()*+,-*+,./*01**2345''6')7'61* 8889:;;?@;9?A* Stamboomonderzoek!"#$%&'((")*+,)"#-*."#$&'((")/#0)"#12"#.345"6'4/7(* Dit document bevat tips voor de beginnende genealoog. Eén van de doelstellingen

Nadere informatie

Mijn doel is zover als mogelijk is de voorouders vanuit onze kinderen terug te zoeken.

Mijn doel is zover als mogelijk is de voorouders vanuit onze kinderen terug te zoeken. Genealogie, het uitzoeken van je familiegeschiedenis: http://members.ziggo.nl/fklerkx/brabantsegenen/index.html Een jaar nadien, begin het jaar 2014 getotaliseerd en uitgewerkt, om niet tegen iedereen

Nadere informatie

Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Alphen: registers van geboorten (dubbelen),

Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Alphen: registers van geboorten (dubbelen), Nummer archiefinventaris: 3.010.01 Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Alphen: registers van geboorten (dubbelen), 1812-1885 Auteur: DTNA-script Nationaal Archief, Den Haag 2008 Copyright:

Nadere informatie

Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Hoogeveen-Delfland: registers van geboorten (dubbelen), 1818-1833

Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Hoogeveen-Delfland: registers van geboorten (dubbelen), 1818-1833 Nummer archiefinventaris: 3.090.01 Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Hoogeveen-Delfland: registers van geboorten (dubbelen), 1818-1833 Auteur: DTNA-script Nationaal Archief, Den Haag 2008

Nadere informatie

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch

DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN. STADSARCHIEF s-hertogenbosch DOOP-, TROUW- EN BEGRAAFBOEKEN AANWEZIG BIJ HET STADSARCHIEF s-hertogenbosch HANDLEIDING EN OVERZICHT Versie mei 2014 WOORD VOORAF Genealogisch onderzoek in de registers van de burgerlijke stand levert

Nadere informatie

Cursussen, workshops en lezingen 2012/2013

Cursussen, workshops en lezingen 2012/2013 Cursussen, workshops en lezingen 2012/2013 Haags Gemeentearchief onder auspiciën van Geschiedkundige Vereniging Die Haghe Inhoudsopgave blz. Inleiding 3 Algemene informatie 4 Cursussen Cursus paleografie

Nadere informatie

INGEVOLGE DE WET dient de staat Suriname een bevolkingsadministratie te houden.

INGEVOLGE DE WET dient de staat Suriname een bevolkingsadministratie te houden. INGEVOLGE DE WET dient de staat Suriname een bevolkingsadministratie te houden. Deze bestaat uit: 1. de Burgerlijke Stand (BS) 2. het Bevolkingsregister (BR), die samen zijn ondergebracht in een Bureau

Nadere informatie

TWEE FOLDERS VOOR BEGINNERS. Inhoud: CBG: De eerste stappen NGV: Nuttige tips

TWEE FOLDERS VOOR BEGINNERS. Inhoud: CBG: De eerste stappen NGV: Nuttige tips TWEE FOLDERS VOOR BEGINNERS Inhoud: CBG: De eerste stappen NGV: Nuttige tips CBG: De eerste stappen. Bron: CBG Centraal Bureau voor Genealogie Website: www.cbg.nl Wat is genealogie? Genealogie, oftewel

Nadere informatie

Het leven van Petronella Kortenhof (l8 1 1-1885), een Haarlemse vondelinge en inwoonster van Heemstede.

Het leven van Petronella Kortenhof (l8 1 1-1885), een Haarlemse vondelinge en inwoonster van Heemstede. Het leven van Petronella Kortenhof (l8 1 1-1885), een Haarlemse vondelinge en inwoonster van Heemstede. Inleiding Bij het invoeren van een Heemsteedse huwelijksakte van het echtpaar Hooreman-Kortenhof

Nadere informatie

Nationaal register van overledenen: Persoonskaarten en persoonslijsten

Nationaal register van overledenen: Persoonskaarten en persoonslijsten januari 2014 Nationaal register van overledenen: Persoonskaarten en persoonslijsten 1 Aan de hand van officiële documenten en andere papieren in familiebezit, aangevuld met mondeling overgeleverde informatie,

Nadere informatie

INVENTARIS VAN DE ARCHIEVEN VAN NOTARISSEN DIE TE OSSENDRECHT GERESIDEERD HEBBEN 1790-1935

INVENTARIS VAN DE ARCHIEVEN VAN NOTARISSEN DIE TE OSSENDRECHT GERESIDEERD HEBBEN 1790-1935 INVENTARIS VAN DE ARCHIEVEN VAN NOTARISSEN DIE TE OSSENDRECHT GERESIDEERD HEBBEN 1790-1935 Regionaal Archief West-Brabant 2000 Bijgewerkte versie Het Markiezenhof historisch centrum Bergen op Zoom 201

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van `s Gravenhage

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van `s Gravenhage Nummer archiefinventaris: 3.04.16.042 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van `s Gravenhage Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding

Nadere informatie

GENEALOGIE Vroeger de status van de elite, nu de hobby van het volk

GENEALOGIE Vroeger de status van de elite, nu de hobby van het volk GENEALOGIE Vroeger de status van de elite, nu de hobby van het volk Hans Nagtegaal Erfenissen zijn in de loop der eeuwen oorzaak geweest van vele ruzies en zelfs van oorlogen. Wie is familie van wie en

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Voorburg

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Voorburg Nummer archiefinventaris: 3.04.16.149 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Voorburg Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

Inventaris van het digitaal duplicaat van het microfichebestand van het archief Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Suriname, 1662-1838

Inventaris van het digitaal duplicaat van het microfichebestand van het archief Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Suriname, 1662-1838 Nummer archiefinventaris: 1.05.11.16 Inventaris van het digitaal duplicaat van het microfichebestand van het archief Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Suriname, 1662-1838 Digitaal Duplicaat van

Nadere informatie

Voorouder of wel stamboomonderzoek Definities:

Voorouder of wel stamboomonderzoek Definities: Jan R. Cirpka Voorouder of wel stamboomonderzoek Definities: Kwartierstaat: alle voorouders van één persoon Parenteel: Alle nakomelingen van één voorouder Familiegeschiedenis Twee belangrijke gebeurtenissen

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Zoetermeer

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Zoetermeer Nummer archiefinventaris: 3.04.16.164 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Zoetermeer Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Leiden

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Leiden Nummer archiefinventaris: 3.04.16.073 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Leiden Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid is

Nadere informatie

Den Twaalfden Augustus Achttienhonderd vijftien zijn voor ons President officier van den Burgerlijken Stant der Gemeente van Hendrik Ido Ambacht

Den Twaalfden Augustus Achttienhonderd vijftien zijn voor ons President officier van den Burgerlijken Stant der Gemeente van Hendrik Ido Ambacht Den Twaalfden Augustus Achttienhonderd vijftien zijn voor ons President officier van den Burgerlijken Stant der Gemeente van Hendrik Ido Ambacht gecompareerde Lam, bertus van Loon, molenaarsknecht, oud

Nadere informatie

Kind Cornelis van der Stoel Vader onbekend Moeder Jannetje van der Stoel Plaats Katendrecht Geboortedatum Bron Katendrecht

Kind Cornelis van der Stoel Vader onbekend Moeder Jannetje van der Stoel Plaats Katendrecht Geboortedatum Bron Katendrecht Doopboek Charlois 24-11-1799 24 [november gedoopt] Jannigtie een Dogter V[ader] Cornelis van der Stoel 1 [Meij geboren] M[oeder] Annigtie Verschoor G[etuigen] de Ouders Dopeling Jannigtie van der Stoel

Nadere informatie

Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Rotterdam / Hoek van Holland: registers van huwelijksakten (dubbelen),

Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Rotterdam / Hoek van Holland: registers van huwelijksakten (dubbelen), Nummer archiefinventaris: 3.260.02 Inventaris van de Burgerlijke Stand der gemeente Rotterdam / Hoek van Holland: registers van huwelijksakten (dubbelen), 1914-1942 DTNA-script Nationaal Archief, Den Haag

Nadere informatie

Inzage in beperkt openbaar archief

Inzage in beperkt openbaar archief Inzage in beperkt openbaar archief 1. Waarom zijn sommige archieven beperkt openbaar? Bij het Historisch Centrum Overijssel wordt onderscheid gemaakt tussen particuliere archieven en overheidsarchieven.

Nadere informatie

FRIEZEN GEZOCHT. Gids voor stamboomonderzoek in Friesland. Pieter Nieuwland

FRIEZEN GEZOCHT. Gids voor stamboomonderzoek in Friesland. Pieter Nieuwland FRIEZEN GEZOCHT 2 FRIEZEN GEZOCHT Gids voor stamboomonderzoek in Friesland Pieter Nieuwland Leeuwarden Den Haag - 2005 3 COLOFON Deze provinciale gids voor genealogisch onderzoek verschijnt als resultaat

Nadere informatie

Inleiding tot de burgerlijke stand

Inleiding tot de burgerlijke stand Inleiding tot de burgerlijke stand Mr. J. Kampers bewerkt door: L.J.W. Evers H.Vat 12e druk 2004 Kluwer, Alphen aan den Rijn Voorwoord 13 1 Ontstaan en ontwikkeling van de wetgeving betreffende de burgerlijke

Nadere informatie

Mijn voorouders: een voorbeeldonderzoek

Mijn voorouders: een voorbeeldonderzoek Mijn voorouders: een voorbeeldonderzoek De beste leerschool is de praktijk. Daarom word je aan de hand van een concreet voorbeeld - nogmaals stap voor stap door alle stadia van het onderzoek gevoerd. We

Nadere informatie

De keuze van de achternaam. Ministerie van Justitie

De keuze van de achternaam. Ministerie van Justitie Ministerie van Justitie De keuze van de achternaam Burgerlijk Wetboek Boek 1, Personen- en familierecht Titel 2 Het recht op de naam Artikel 5 1. Indien een kind alleen in familierechtelijke betrekking

Nadere informatie

Waar en hoe? Welke stukken dienen voorzien te worden bij de aangifte?

Waar en hoe? Welke stukken dienen voorzien te worden bij de aangifte? INFO - HUWELIJK DE AANGIFTE Waar en hoe? Voor het bepalen van dag en uur van het burgerlijk huwelijk, melden de verloofden zich aan in het administratief centrum, dienst Burgerlijke Stand, Veld 1 te 9970

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Stompwijk

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Stompwijk Nummer archiefinventaris: 3.04.16.138 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Stompwijk Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Noordwijk

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Noordwijk Nummer archiefinventaris: 3.04.16.100 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Noordwijk Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

Familiekunde. Vlaanderen

Familiekunde. Vlaanderen Familiekunde Vlaanderen Documentatie- en studiecentrum voor familiegeschiedenis Van Heybeeckstraat 3, 2170 Merksem, België +32 (0)3 646 99 88 administratie@familiekunde-vlaanderen.be www.centrumfamiliegeschiedenis.be

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Ameide en Tienhoven

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Ameide en Tienhoven Nummer archiefinventaris: 3.04.16.007 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Ameide en Tienhoven I. Koolhoven Nationaal Archief, Den Haag (c) 2010 This finding aid is written

Nadere informatie

ONZE RUBRIEK VOOR BEGINNERS OPZOEKINGEN IN DE REGISTERS VAN DE BURGER- LIJKE STAND

ONZE RUBRIEK VOOR BEGINNERS OPZOEKINGEN IN DE REGISTERS VAN DE BURGER- LIJKE STAND ONZE RUBRIEK VOOR BEGINNERS OPZOEKINGEN IN DE REGISTERS VAN DE BURGER- LIJKE STAND In de voorgaande rubriek toonden we uitgaande van enkele concrete voorbeelden hoe we opzoekingen in de Burgerlijke Stand

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Rozenburg

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Rozenburg Nummer archiefinventaris: 3.04.16.123 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Rozenburg Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

1. Geboorte, huwelijk en overlijden pagina 1 2. Geboorte 3 3. Huwelijk en echtscheiding 4 4. Overlijden 5 5. Naamsaanneming 7

1. Geboorte, huwelijk en overlijden pagina 1 2. Geboorte 3 3. Huwelijk en echtscheiding 4 4. Overlijden 5 5. Naamsaanneming 7 0202. Ambtenaar van de Burgerlijke Stand, 1811-1967 De gemeente Voorst ontstond in 1818. Van 1811 1818 functioneerden de communes Nijbroek, Twello, Voorst en Wilp. De akten van de burgerlijke stand werden

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie

Gezag, omgang en informatie Gezag, omgang en informatie Iedereen in Nederland die jonger is dan 18 jaar staat onder gezag. Dit betekent dat zij sommige beslissingen niet zelfstandig mogen nemen. Meestal hebben de ouders het gezag.

Nadere informatie

Blad 1. Kwartierstaat van Antoon van den Berg ( ) De ouders van Antoon

Blad 1. Kwartierstaat van Antoon van den Berg ( ) De ouders van Antoon Blad 1 Kwartierstaat van Antoon van den Berg (1877-1961) De ouders van Antoon Website: Stamboom familie Van den Berg > Generatie II De ouders van 01. Antoon van den Berg (1877-1961) 02. Hendricus van den

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

Aanvulling begraafgegevens Alphen (Gld) 1784 t/m 1813.

Aanvulling begraafgegevens Alphen (Gld) 1784 t/m 1813. Aanvulling begraafgegevens Alphen (Gld) 1784 t/m 1813. Wie stamboomonderzoek doet kan tegenwoordig met weinig moeite de gegevens van zijn voorouders vanaf 1811 boven water halen. Internetsites als genlias

Nadere informatie

JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel )

JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel ) JPF 2013/115 Rechtbank Den Haag 11 februari 2013, C/09/419508 FA RK 12-3722; ECLI:NL:RBDHA:2013:BZ3284. ( mr. Brakel ) [De minderjarige], geboren op [geboortedatum] te [geboorteplaats], Frankrijk, wonende

Nadere informatie

ARCHIEFNUMMER PLAATSINGSLIJST VAN HET BEVOLKINGSREGISTER VAN LAREN

ARCHIEFNUMMER PLAATSINGSLIJST VAN HET BEVOLKINGSREGISTER VAN LAREN ARCHIEFNUMMER 1.076 PLAATSINGSLIJST VAN HET BEVOLKINGSREGISTER VAN LAREN TOELICHTING De Gelderse gemeente Laren is in 1852 begonnen met het aanleggen van een bevolkingsregister. Van de periode daarvoor

Nadere informatie

De keuze van de achternaam

De keuze van de achternaam De keuze van de achternaam Ieder mens heeft een voornaam en een achternaam. Die krijgen we bij de geboorte, meestal van onze ouders. Namen zijn belangrijk. In het dagelijks leven zorgt de naam voor onderscheid

Nadere informatie

ARCHIEVEN VAN NOTARISSEN. binnen de gemeente THOLEN. vanaf 1811

ARCHIEVEN VAN NOTARISSEN. binnen de gemeente THOLEN. vanaf 1811 ARCHIEVEN VAN NOTARISSEN binnen de gemeente THOLEN vanaf 1811 Inleiding In deze inventaris staan de archieven beschreven die de notarissen, die in de diverse plaatsen binnen de huidige gemeente Tholen

Nadere informatie

Cursusboek. Leer uw eigen stamboom maken

Cursusboek. Leer uw eigen stamboom maken Cursusboek Leer uw eigen stamboom maken Leer uw eigen stamboom maken Beste cursist, Stamboomonderzoek doen is een geweldige reis door uw eigen verleden. Leer uw voorouders kennen, ontdek hun verhalen en

Nadere informatie

De keuze van de achternaam

De keuze van de achternaam De keuze van de achternaam Inhoudsopgave Deze brochure 2 Naamskeuze voor kinderen door de ouders 3 Kiezen van de voornaam 3 Kiezen van de achternaam 3 Wie krijgt in Nederland met naamskeuze te maken 3

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Bergambacht

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Bergambacht Nummer archiefinventaris: 3.04.16.018 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Bergambacht Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding

Nadere informatie

Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie

Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie 1 Ja, ik wil... Gefeliciteerd! U wilt gaan trouwen of uw partnerschap registreren. Dan moet u een hoop regelen. Waar wilt u elkaar het ja-woord geven? Wanneer?

Nadere informatie

Zoektocht naar Maria Boebes ( )

Zoektocht naar Maria Boebes ( ) Zoektocht naar Maria Boebes (1833 1904) Tijdens de genealogische en historische zoektocht naar het verleden van mijn moeder, Ria van Teeseling, geboren als Maria Pronk, stuitten we op een interessante

Nadere informatie

Levenslijnen. Een stappenplan voor genealogisch onderzoek

Levenslijnen. Een stappenplan voor genealogisch onderzoek Levenslijnen Een stappenplan voor genealogisch onderzoek Inhoudsopgave Mijn voorouders: op zoek naar levenslijnen... 2 Start van het onderzoek... 3 1. De eerste stappen... 4 Het begint thuis... 4 Zo schrijf

Nadere informatie

Cornelis Appelo Aaltje van de Beld Hendrik Appelo Egbertdina Smit Gerrit Appelo Anna van Dijk Anna van Dijk

Cornelis Appelo Aaltje van de Beld Hendrik Appelo Egbertdina Smit Gerrit Appelo Anna van Dijk Anna van Dijk Vader en moeder: Bron Burgerlijke stand - Huwelijk Archieflocatie Historisch Centrum Overijssel Algemeen Toegangnr: 123 Inventarisnr: 06193 Gemeente: Hasselt Soort akte: Huwelijksakte Aktenummer: 10 Datum:

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Molenaarsgraaf

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Molenaarsgraaf Nummer archiefinventaris: 3.04.16.088 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Molenaarsgraaf Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding

Nadere informatie

Je vrienden kan je kiezen, je familie niet. Misschien ben jij de oudste thuis of heb je een oudere broer of jongere zus. Ook al heb je soms ruzie en

Je vrienden kan je kiezen, je familie niet. Misschien ben jij de oudste thuis of heb je een oudere broer of jongere zus. Ook al heb je soms ruzie en Met je familie Met je familie Je vrienden kan je kiezen, je familie niet. Misschien ben jij de oudste thuis of heb je een oudere broer of jongere zus. Ook al heb je soms ruzie en heb je hen niet zelf gekozen,

Nadere informatie

Op is ingekomen ter griffie van de rechtbank te dit verzoek, ingediend door Verzoeker I. Verzoeker II

Op is ingekomen ter griffie van de rechtbank te dit verzoek, ingediend door Verzoeker I. Verzoeker II Het verzoek tot het gezamenlijk uitoefenen van het gezag over een minderjarige dient te worden ingediend bij de griffie van de rechtbank, onder overlegging van genoemde stukken. Het verzoek kan ook digitaal

Nadere informatie

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 19 Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 32015 22 1843 2014 971 1840 Inhoudsopgave Algemene informatie 4 Lezingen 5 Workshops 6 Cursussen Cursus paleografie voor beginners 8 Inleiding Ook

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Ter Aar

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Ter Aar Nummer archiefinventaris: 3.04.16.001 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Ter Aar Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

Eerste inschrijving in de Nederlandse bevolkingsadministratie. De Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens

Eerste inschrijving in de Nederlandse bevolkingsadministratie. De Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens Eerste inschrijving in de Nederlandse bevolkingsadministratie De Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens 1 Inleiding 3 2 Waarom een basisadministratie persoonsgegevens? 3 3 Hoe werkt de basisadministratie

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap

Melding van voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap Melding van voorgenomen huwelijk of geregistreerd Aanstaande echtgenoot of partner 1 Geboortedatum Geboorteplaats Straat en huisnummer Postcode Woonplaats Nationaliteit(en) Burgerlijke staat (streep door

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Capelle a/d IJssel

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Capelle a/d IJssel Nummer archiefinventaris: 3.04.16.029 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Capelle a/d IJssel Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding

Nadere informatie

Lezing genealogie april 2013.

Lezing genealogie april 2013. Lezing genealogie april 2013. Welkom op deze avond die in het teken staat van genealogie. Genealogie betekent niets anders dan familieonderzoek en het is een wezenlijk onderdeel van een historische vereniging.

Nadere informatie

Blad 1. Kwartierstaat van Betje Hendriks ( ) De ouders van Betje

Blad 1. Kwartierstaat van Betje Hendriks ( ) De ouders van Betje Blad 1 Kwartierstaat van Betje Hendriks (1880-1955) De ouders van Betje Website: Stamboom familie Van den Berg > Generatie II De ouders van 01. Betje Hendriks (1880-1955) 02. * Gemert 04-03-1850 + Helmond

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 79 26 862 Wijziging van de regeling in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het naamrecht, de voorkoming van schijnhuwelijken

Nadere informatie

1768 Op 12 december 1768 wordt, in Wilp, Hermanna (Everts) Albers geboren, dochter van Evert Albers en Geertje Harms en op gedoopt.

1768 Op 12 december 1768 wordt, in Wilp, Hermanna (Everts) Albers geboren, dochter van Evert Albers en Geertje Harms en op gedoopt. Door: Jan Jansen, maart 2014 De bijzondere geschiedenis van Harmanna (Everts) Albers Harmanna (Hermanna) is, indirect via haar zoon Hermanus de naamgever van een aantal dragers van de naam Hermanus /

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure op www.rechtspraak.nl S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u bij een rubriek

Nadere informatie

Waterlands Archief - Lesbrief genealogie

Waterlands Archief - Lesbrief genealogie Lesbrief Genealogie Wie ben ik? Dat weet je natuurlijk wel! Dat is een rare vraag. Maar weet je ook wie jou zijn voorgegaan? Met andere woorden, wie zijn/waren jouw voorouders? Je ouders ken je meestal

Nadere informatie

Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie

Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie 1 2 Ja, ik wil... Gefeliciteerd! U wilt gaan trouwen. Dan moet u een hoop regelen. Waar wilt u elkaar het ja-woord geven? Wanneer? Heeft u al huwelijksaangifte

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u

Nadere informatie

Van aver tot aver. Gids voor genealogisch onderzoek in de provincie Utrecht. Het Utrechts Archief in samenwerking met

Van aver tot aver. Gids voor genealogisch onderzoek in de provincie Utrecht. Het Utrechts Archief in samenwerking met Van aver tot aver Gids voor genealogisch onderzoek in de provincie Utrecht Trajecten door Utrecht 2 Het Utrechts Archief in samenwerking met de Stichting Stichtse Geschiedenis Van aver tot aver Van aver

Nadere informatie

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen Wilt u uw relatie met uw partner officieel vastleggen? Dan hebt u daarvoor drie mogelijkheden: trouwen, geregistreerd partnerschap of een samenlevingscontract.

Nadere informatie

Theodorus Hoefs ( )

Theodorus Hoefs ( ) Theodorus Hoefs (1855- eigen code : ouders : Hubertus Hoefs (1808-1878) Theodora Rutten (1811-1873) Theodorus Hoefs is geboren op 6 mei 1855 te Uden BSG Uden 1855-66 : In het jaar eenduizend acht honderd

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling

Verzoek tot ondercuratelestelling Verzoek tot ondercuratelestelling Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p. typen of duidelijk schrijven. Indien u

Nadere informatie

TROUWEN PARTNERSCHAPSREGISTRATIE IN GEMEENTE REUSEL DE MIERDEN

TROUWEN PARTNERSCHAPSREGISTRATIE IN GEMEENTE REUSEL DE MIERDEN TROUWEN PARTNERSCHAPSREGISTRATIE IN GEMEENTE REUSEL DE MIERDEN TROUWEN IN GEMEENTE REUSEL-DE MIERDEN Wanneer u de beslissing hebt genomen om te gaan trouwen, gaat u allerlei zaken regelen. Met deze informatie

Nadere informatie

Aantekeningen overlijden. Eerstgenoemde partner. Partnerschapsboekje. in de gemeente. Laatstgenoemde partner. in de gemeente

Aantekeningen overlijden. Eerstgenoemde partner. Partnerschapsboekje. in de gemeente. Laatstgenoemde partner. in de gemeente Aantekeningen overlijden Eerstgenoemde partner op in de gemeente Partnerschapsboekje Laatstgenoemde partner op in de gemeente 12 Inlichtingen Naamgebruik geregistreerde partners Een Nederlandse man of

Nadere informatie

CURSUSBOEK GENEALOGIE. Harry de Raad, 2014 Regionaal Archief

CURSUSBOEK GENEALOGIE. Harry de Raad, 2014 Regionaal Archief CURSUSBOEK GENEALOGIE Harry de Raad, 2014 Regionaal Archief 1 INHOUDSOPGAVE GENEALOGIE 3 Het genealogisch onderzoek 3 PRIMAIRE BRONNEN 11 Bevolkingsregister 11 Registers van de burgerlijke stand 16 Doop-,

Nadere informatie

Het labjournaal. Verslaglegging van onderzoek naar nieuwe uitvindingen. Inleiding

Het labjournaal. Verslaglegging van onderzoek naar nieuwe uitvindingen. Inleiding Vereenigde Octrooibureaux N.V. Johan de Wittlaan 7 2517 JR Postbus 87930 2508 DH Den Haag Het labjournaal Verslaglegging van onderzoek naar nieuwe uitvindingen Telefoon 070 416 67 11 Telefax 070 416 67

Nadere informatie

BEKNOPTE WEGWIJZER VOOR NIEUWE LEDEN NGV

BEKNOPTE WEGWIJZER VOOR NIEUWE LEDEN NGV BEKNOPTE WEGWIJZER VOOR NIEUWE LEDEN NGV Nederlandse Genealogische Vereniging Postbus 23 1380 AA Weesp www.ngv.nl info@ngv.nl Welkom! bij de Nederlandse Genealogische Vereniging, de NGV Genealogie of stamboomonderzoek

Nadere informatie

Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap

Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap Verzoek tot ondercuratelestelling in plaats van bewind en/of mentorschap Raadpleeg bij het invullen van het formulier de bijbehorende toelichting en de brochure CURATELE, BEWIND EN MENTORSCHAP. S.v.p.

Nadere informatie

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Rijnsburg

Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Rijnsburg Nummer archiefinventaris: 3.04.16.125 Inventaris van de kopieën der Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van Rijnsburg Auteur: H. Brouwer Nationaal Archief, Den Haag 1929 Copyright: cc0 This finding aid

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk / geregistreerd partnerschap (zonder opgave verblijfsrecht) BSN (indien bekend) Geslachtsnaam 2.

Melding van voorgenomen huwelijk / geregistreerd partnerschap (zonder opgave verblijfsrecht) BSN (indien bekend) Geslachtsnaam 2. Deel Partner U bezit de Nederlandse nationaliteit; of u bent een gemeenschapsonderdaan (E.U.-onderdaan); of u heeft een verblijfsvergunning regulier voor onbepaalde tijd of een verblijfsvergunning asiel

Nadere informatie

Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie

Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie Ja, ik wil! Huwelijk en partnerschapsregistratie 1 2 Ja, ik wil... Gefeliciteerd! U wilt gaan trouwen. Dan moet u heel wat regelen. Waar wilt u elkaar het ja-woord geven? Wanneer? Heeft u bij de gemeente

Nadere informatie

De aansluiting van De Tak Rotterdam-Giessendam

De aansluiting van De Tak Rotterdam-Giessendam Giessenburg, 9 mei 2009 De aansluiting van De Tak Rotterdam-Giessendam Terugkijkend op 25 jaar Stichting van Nederveen is er één onderwerp geweest dat met grote regelmaat reden tot gesprekstof geweest,

Nadere informatie

Melding van voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap

Melding van voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap Melding van voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap Aanstaande echtgenoot of partner 1 Burger Service Nummer (BSN) Voornamen (1 e naam voluit) Geboortedatum Geboorteplaats Straat en huisnummer

Nadere informatie

Gezag, omgang en informatie. Ministerie van Justitie

Gezag, omgang en informatie. Ministerie van Justitie Ministerie van Justitie Gezag, omgang en informatie Burgerlijk Wetboek, Boek 1 Titel 14 Het gezag over minderjarige kinderen Artikel 245 1. Minderjarigen staan onder gezag. 2. Onder gezag wordt verstaan

Nadere informatie

Melding van een voorgenomen huwelijk / geregistreerd partnerschap* echtgenoot / partner 1. Aanstaande echtgenoot / partner 1* BSN 1.

Melding van een voorgenomen huwelijk / geregistreerd partnerschap* echtgenoot / partner 1. Aanstaande echtgenoot / partner 1* BSN 1. Deze melding van uw voorgenomen huwelijk of geregistreerd partnerschap bestaat uit 5 bladen. U dient al deze bladen volledig in te vullen! Vervolgens dient u deze in te leveren / in te zenden naar de gemeente

Nadere informatie

Blad 1. Kwartierstaat van Betje Hendriks ( ) De grootouders van Betje

Blad 1. Kwartierstaat van Betje Hendriks ( ) De grootouders van Betje Blad 1 Kwartierstaat van Betje Hendriks (1880-1955) De grootouders van Betje Website: Stamboom familie Van den Berg > Generatie III De grootouders van 01. Betje Hendriks (1880-1955) van vaderskant: 04.

Nadere informatie

Blad 2a. Kwartierstaat van Antoon van den Berg ( ) oudouders/oudgrootouders

Blad 2a. Kwartierstaat van Antoon van den Berg ( ) oudouders/oudgrootouders Blad 2a Kwartierstaat van Antoon van den Berg (1877-1961) oudouders/oudgrootouders Website: Stamboom familie Van den Berg > Kwartierstaat van 01. Antoon van den Berg (1877-1961) Blad 2a Generatie VI De

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844

Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844 Nummer Toegang: 2.25.69.05 Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844 De Nederlandsche Bank N.V. De Nederlandsche Bank: Olaf Borgers

Nadere informatie

LET OP!! AANVULLING MET BETREKKING TOT REGISTERS VAN DE BURGERLIJKE STAND (zie p. 7)

LET OP!! AANVULLING MET BETREKKING TOT REGISTERS VAN DE BURGERLIJKE STAND (zie p. 7) Invoerinstructies project Missing Links LET OP!! AANVULLING MET BETREKKING TOT REGISTERS VAN DE BURGERLIJKE STAND (zie p. 7) inleiding Bij het project Missing Links is het de bedoeling om al eerder ingevoerde

Nadere informatie