Werken aan een veiliger Rotterdam, de aanpak. 9. De interventiemethodiek en de bestandenaanpak

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werken aan een veiliger Rotterdam, de aanpak. 9. De interventiemethodiek en de bestandenaanpak"

Transcriptie

1 Werken aan een veiliger Rotterdam, de aanpak 9. De interventiemethodiek en de bestandenaanpak

2 1 Inleiding Het verbeteren van de veiligheid in de stad is en blijft de hoogste prioriteit van de gemeente Rotterdam. In het nieuwe vijfjarenactieprogramma voor de periode ( Samen werken aan veiligheid: voorkomen en handhaven ) staat voortzetting van de succesvolle veiligheidsaanpak centraal. Met als ambitie een beheersing van de veiligheidsproblematiek in de stad in De afgelopen jaren is op veiligheidsgebied veel bereikt. Overlast en criminaliteit zijn teruggedrongen en steeds minder mensen voelen zich onveilig. Dat blijkt uit de cijfers van de Veiligheidsindex, de thermometer van de veiligheid. Op een schaal van 1 tot 10 is Rotterdam gestegen van 5.6 in 2001 naar 6.9 in En Rotterdammers voelen zich steeds minder vaak onveilig in hun eigen buurt. Goed nieuws dus, maar voor het gemeentebestuur geen reden om tevreden achterover te leunen. Het werken aan een veiliger Rotterdam gaat gewoon door. Combinatie De Rotterdamse veiligheidsaanpak bestaat uit een combinatie van een gebiedsgerichte en een persoonsgerichte aanpak. De gebiedsgerichte aanpak richt zich op het verbeteren van de veiligheid in vooral de onveilige wijken. Dat gebeurt door toezicht, optreden (interventie) en handhaving, beheer en onderhoud en investeren in mensen en huizen. De persoonsgerichte aanpak is gericht op de belangrijkste dadergroepen: overlastgevende verslaafden, criminele en overlastgevende jongeren, geweldplegers en criminele illegalen. Alle deelgemeenten werken - op basis van afspraken uit zogeheten wijkveiligheids-actieprogramma s - aan verbetering van de veiligheid in de wijken. Dat gebeurt in intensieve samenwerking tussen gemeentelijke diensten, de politie, het Openbaar Ministerie, woningcorporaties, welzijns- en hulpverleningsorganisaties en ondernemers. In de wijkveiligheids-actieprogramma s staat concreet hoe de onveiligheid wordt aangepakt. Met strikte handhaving en toezicht, consequent onderhoud en beheer en uitdagende fysieke en sociale investeringen. Verbetering van leefbaarheid en veiligheid gaan daarmee hand in hand. De wijkveiligheidsaanpak is een succes: in alle 62 wijken op één na is de score voor veiligheid de afgelopen jaren verbeterd. Bijzondere methoden In dit cahier worden twee bijzondere methoden beschreven waarmee Rotterdam het verbeteren van de veiligheid aanpakt. De eerste methode is het werken met interventieteams. Die teams pakken problemen in straten huis-voor-huis aan. De andere methode is de bestandenaanpak. Hierbij worden nieuwe inschrijvingen in de bevolkingsadministratie (GBA) streng gecontroleerd om irreguliere bewoning te voorkomen. In beide gevallen gaat het erom een eind te maken aan hinder en 2

3 overlast en straten weer veilig en toonbaar te maken. Maar het blijft niet bij repressie. In de interventiemethodiek is het aanpakken van sociale misstanden en het tegelijk verbeteren van de sociale omstandigheden, waardoor een beter levensperspectief ontstaat, even belangrijk als het beëindigen van overlast. Belangrijk is verder de integrale aanpak. In plaats van uit te gaan van alle regelingen die er zijn (waarbij het vaak moeilijk is door de bomen het bos te zien) gaat de interventiemethodiek juist uit van het geconstateerde probleem en zoekt daarvoor - met de voorhanden zijnde deskundigheid - een passende oplossing. En dat zo snel mogelijk. Hoe de interventiemethodiek, die inmiddels niet meer weg te denken is uit de veiligheidsaanpak in Rotterdam, in de praktijk werkt staat in dit cahier. Voor een goed begrip: het gaat hier niet om een wetenschappelijk verantwoorde methodiek maar om een pragmatische aanpak bedoeld om concrete oplossingen te vinden voor concrete problemen. Iedere nieuwe aanpak levert weer nieuwe ervaringen op waaruit lering wordt getrokken door de organisaties die met deze methodiek aan de slag gaan. Zo heeft zich in de praktijk een model ontwikkeld waarmee de onveiligheid in straten en buurten efficiënt kan worden aangepakt. Op z n Rotterdams, niet praten maar doen. Indeling De indeling van dit cahier is als volgt: in het eerste hoofdstuk wordt ingegaan op wat de interventiemethodiek is. Vervolgens komt het werken met interventieteams in de praktijk aan de orde. Beschreven wordt de werkwijze bij het betreden van woningen met en zonder toestemming, de mogelijke hulpverlening aan bewoners, de bevoegdheden die ambtenaren hebben op grond van de wet en het belang van dossiervorming en goede perscontacten. In het tweede hoofdstuk komt de bestandenaanpak aan de orde. Eerst wordt iets gezegd over wat de bestandenaanpak is, daarna hoe deze aanpak in de praktijk werkt. Verder wordt ingegaan op de diverse deelprogramma s die onderdeel uitmaken van de bestandenaanpak. 3

4 Barend Rombout Projectleider interventieteams Barend Rombout, bedenker van de interventiemethodiek, is tevreden. In het korte bestaan zijn de interventieteams een bekend fenomeen in de stad geworden. Het is een positieve ontwikkeling, al moet er nog steeds veel gebeuren", zegt hij. Het proces is in gang gezet. Er zit structuur in de teams en hun aantal neemt toe. De kwaliteit is goed en de samenwerking met de diensten loopt lekker. De bekendheid onder burgers en hun reactie is positief." De samenstelling van de huidige interventieteams is nieuw en uniek in Nederland. Er waren wel interventieteams, maar die kwamen dan uit één branche", weet Rombout. Zij keken maar naar één probleem. Zwartwerken bijvoorbeeld, of controle op belasting." Het succes van de huidige teams ligt volgens Rombout in het feit dat dat deze teams wél breed georiënteerd zijn. De interventieteams gebruiken zowel een harde als een zachte aanpak. Dat betekent repressie wanneer mensen niet aan de wetgeving voldoen, maar ook hulpverlening." Rombout gelooft heilig in deze aanpak. Alleen keihard aanpakken is niet goed. Je moet ook hulp bieden. Wij kunnen spelen met beide maatregelen. Om een voorbeeld te noemen, wanneer iemand in een brandgevaarlijk appartement woont, moet die persoon er altijd uit. Maar we zorgen er wel voor dat er dan niet een vrouw met twee kinderen op straat komt te staan." In dit geval volgt eerst de harde maatregel en dan hulpverlening. Het kan ook andersom, zo blijkt uit een ander voorbeeld. Het is belangrijk dat een allochtone vrouw de Nederlandse taal beheerst en voor zichzelf op kan komen. In sommige culturen steekt de man daar een stokje voor. Wanneer hij de ontwikkeling van zijn vrouw tegenhoudt, kunnen wij hem korten op zijn uitkering." Volgens Rombout reageren Rotterdamse burgers positief op het pakket aan maatregelen. De interventieteams gaan dan ook integer om met de mensen die ze bezoeken. Het beeld kan ontstaan dat we zomaar binnenvallen. Dat is absoluut niet waar. De teams vragen altijd netjes of ze binnen mogen komen. We handelen zorgvuldig. Het kan een grote impact op mensen hebben wanneer er plotseling een team binnenstaat. Daarom zijn de medewerkers vriendelijk, doortastend en hulpverlenend. Door deze wijze van optreden hebben we nauwelijks te maken met geweld." Dat komt mede doordat mensen het nu eenmaal fijn vinden om in hun eigen woonomgeving geholpen te worden. Wij komen naar hen toe. Mensen hoeven niet in een wachtrij aan het loket te staan." Rombout gokt dat tachtig procent van het werk van de interventieteams bestaat uit hulpverlening, zoals werk, scholing en inburgering. Het optreden van de interventieteams heeft inmiddels een aantal gunstige bijeffecten. Het is als project begonnen, maar de teams zijn inmiddels niet meer weg te denken uit de stad. Het is een bekend fenomeen geworden." Ook de afzonderlijke diensten zijn tevreden. De gemeentelijke diensten zagen ons eerst als vreemde vogels die problemen op hun bord legden. Maar nu ze weten wat we precies doen, is de samenwerking goed." Kortom, de goede weg is ingeslagen. Dit succes had ik niet vantevoren verwacht," geeft Rombout aan. Ondanks deze positieve geluiden is er nog veel werk te doen. De ambitie om het nog beter te doen is er. Er zit nog veel muziek in de stad. Het kan nog prettiger en veiliger." 4

5 Jolanda Bachrach Projectleider interventieteam IJsselmonde IJsselmonde is een deelgemeente met veel sociale problemen. Daarom legt het interventieteam tijdens zijn werk de nadruk niet op repressie, zoals in sommige andere delen van de stad. Dit team probeert de mensen te helpen bij hun problemen.,,in deelgemeente IJsselmonde heb je namelijk niet veel particuliere verhuur, dus weinig huisjesmelkers. De meeste huizen zijn in beheer van een woningcorporatie, zegt Jolanda Bachrach, projectleider van het team in IJsselmonde. Met haar team, dat naast haar bestaat uit een afgevaardigde van politie, sociale dienst en woningcorporatie, gaat ze de huizen langs. Ze bezoeken alleen de woningen waarvan signalen zijn binnengekomen dat er mogelijk iets aan de hand kan zijn. Er kan iets mis zijn met de woonsituatie. Een verkeerde uitkering bijvoorbeeld, of dat er meer of minder mensen wonen dan bij de gemeente staat ingeschreven. Illegale onderhuur komt ook voor. Net als bewoners die een grote schuld hebben. Om beleid te maken dat over veiligheid gaat, moet je ook zelf zien wat tot overlast leidt. Volgens Bachrach hebben de bezoeken van de interventieteams resultaat. Problemen worden doorgegeven aan betrokken instanties. Maar daarin schuilt nog wel eens een probleem, geeft Bachrach toe. Het is lastig communiceren met zoveel verschillende instanties, die ook telkens weer een ander iemand afvaardigen naar het interventieteam. Ik moet ze regelmatig achter de broek zitten. Ze vergeten dat dit voor mij een belangrijk deel van mijn werk is, terwijl zij het er maar bij doen. Ik heb helaas niet altijd genoeg tijd om uit te zoeken of een persoon ook daadwerkelijk de goede hulp heeft gekregen. Terwijl dat wel belangrijk is. Toch vindt Bachrach het belangrijk dat het interventieteam bestaat. Het is goed om te zien wat er leeft op straat. Om beleid te maken dat over veiligheid gaat, moet je ook zelf zien wat tot overlast leidt. 5

6 2 De interventiemethodiek De interventiemethodiek werd voor het eerst toegepast in het voorjaar van 2001 op de Strevelsweg in Rotterdam-Zuid. De Strevelsweg in de deelgemeente Feijenoord is een straat in een buurt met veel grotestadsproblemen. Huizen uit de jaren dertig van de vorige eeuw en veel achterstallig onderhoud. Sommige panden stonden al lang leeg, andere waren opgekocht voor kamerverhuur. Bewoners die vertrokken werden opgevolgd door sociaal zwakkeren. Er waren veel drugsverslaafden en dealpanden. Verder tal van onduidelijke winkels en horeca. De straat oogde niet fris: het straatmeubilair zag er niet uit en overal lag zwerfvuil. De sfeer was onveilig. Schoon en veilig In de zomer van 2000 escaleerden de problemen. Toen bij een schietpartij enkele doden vielen was het duidelijk dat er snel iets moest gebeuren. Tijd om de problemen grondig te analyseren was er niet. Eén ding stond voorop: de Strevelsweg moest weer schoon en veilig worden. Helder was verder dat de kwaliteit van de bebouwing omhoog moest. Steeds meer woningen werden gebruikt voor kamerverhuur, ook als die panden daar helemaal niet geschikt voor waren. Dat ging niet alleen ten koste van de woningvoorraad. Overbewoning betekende ook een extra aanslag op de bouwtechnische kwaliteit van een pand en zorgde daarnaast voor veel overlast. Ook de criminaliteit als gevolg van het gebruik en de handel in verdovende middelen moest worden aangepakt. Vanwege de geringe kwaliteit van het woon- en leefklimaat op de Strevelsweg zouden er betere sociale voorzieningen moeten komen. Daarvoor zouden de sociale verbanden en structuren in de wijk moeten worden versterkt. Bewoners moesten zo veel mogelijk in de buurt kunnen blijven wonen en het rondpompen van probleemgroepen moest worden tegengegaan. De overheid zou hierbij een actieve rol moeten spelen. Samengevat was het streven de Strevelsweg weer schoon en veilig te maken door een verhoging van (het gevoel van) veiligheid tot hetzelfde of een beter niveau als van een gemiddelde Rotterdamse straat of wijk. Dit was in essentie de opdracht die deelgemeente, gemeente en samenwerkende instellingen zich aan het einde van de zomer van 2000 stelden. De opdracht werd in een actieprogramma vertaald. In een korte, snelle interventieaanpak moesten de doelstellingen worden gehaald. Interventieteams, samengesteld uit vertegenwoordigers van de deelgemeente, de politie en verschillende gemeentelijke diensten speelden hierin een hoofdrol. 700 woningen onder de loep Begin 2001 werden in vijf maanden tijd bijna 700 woningen huis-voor-huis onder de loep genomen. Het interventieteam van de Strevelsweg controleerde de panden op bouwtechnische 6

7 staat en brandveiligheid. De eigenaar werd, indien nodig, gesommeerd gebreken en tekortkomingen te verhelpen. Ook de bewoners werden aangesproken. Daarbij kwamen soms grote problemen aan het licht. De belangrijkste bevindingen van het interventieteam: de problemen van veel bewoners waren groter en ernstiger dan verwacht en de verschillende overheidsadministraties waren onvolledig en sloten niet op elkaar aan. Veel bewoners bleken slecht op de hoogte van de regels in de Nederlandse samenleving. Door de interventieaanpak konden veel bewoners worden geholpen, in een aantal gevallen met betere woonruimte. Waar nodig werden verbeteringen aan woningen aangebracht. Andere bewoners werden op het spoor van speciale regelingen gezet. Bijna altijd kon worden doorverwezen naar een van de bij de actie betrokken organisaties. Veel veranderd Door deze aanpak is er in korte tijd veel veranderd op de Strevelsweg. En niet alleen in fysieke zin. Belangrijk winstpunt is dat het vertrouwen in de overheid langzaam terugkeert en het veiligheidsgevoel wordt versterkt. Na de actiefase van vijf maanden is de aanpak met interventieteams dan ook als vast onderdeel van het beleid overgenomen door de deelgemeente Feijenoord. De interventieaanpak beperkt zich echter niet tot deze deelgemeente en de Strevelsweg. In andere straten en deelgemeenten is de aanpak voortgezet, met name in de hotspotgebieden en de onveilige wijken. Zoals de Bas Jungeriusstraat in de Tarwewijk, de aangrenzende Dordtselaan, de Grote Visserijstraat in Spangen en de Heindijk in IJsselmonde. In IJsselmonde is de interventieaanpak ingezet op verzoek van de deelgemeente, na grote overlast van Antillianen in enkele flatgebouwen. De interventieaanpak richt zich dus met name op straten waarin de bewoners grote sociale achterstand hebben. Veel huizen in die straten zijn in handen van huisjesmelkers, die goud verdienen aan de verhuur van hun - in zeer slechte staat verkerende - panden aan maar al te gewillige woningzoekers. Een vast verblijf - een adres - is immers het eerste wat mensen moeten hebben willen ze voor een uitkering van bijvoorbeeld de sociale dienst of kinderbijslag in aanmerking komen. Het gevolg hiervan is overal in de achterstandswijken te zien: uitbuiting, overbewoning, overlast, illegaliteit, straatterreur en vervuiling. In die straten maken de interventieteams - soms pand-voor-pand als het om hotspotgebieden gaat - als het ware röntgenfoto s van de situatie. Door gesprekken met bewoners en door het invullen van checklisten (waardoor ook een roep om hulp naar boven kan komen), wordt snel duidelijk hoe de vlag er in een bepaald pand en in een bepaalde straat bij hangt. 7

8 Aanpak werkt Dat deze aanpak in de praktijk werkt blijkt uit de resultaten en is ook terug te zien in de Veiligheidsindex. Zoals bekend controleert Rotterdam ieder jaar de staat van de veiligheid in de stad. Dat gebeurt met een index, een uniek instrument dat als een thermometer de veiligheid in buurten en wijken meet. In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de veiligheid met name in de als onveilig bekend staande wijken er fors op vooruit is gegaan. Dat zijn nu juist de wijken waarin de interventiemethode wordt toegepast. Dat kan geen toeval zijn. 2.1 De interventieaanpak in de praktijk Hoe werkt de interventieaanpak in de praktijk? Het interventieteam, meestal bestaande uit medewerkers van de deelgemeente, de politie, Stadstoezicht, de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de afdeling Toezicht Gebouwen van de ds+v (dienst Stedebouw en Volkshuisvesting), een medewerker van een een woningcorporatie en een vertegenwoordiger van Eneco, belt onaangekondigd bij een van tevoren uitgezocht adres aan. Dat kan een adres zijn waarover klachten van buurtbewoners zijn binnengekomen of een adres waarvan vermoed wordt dat er meer mensen wonen dan officieel in de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) geregistreerd staan. Welke panden bezocht worden, bepaalt de deelgemeente. Dat geschiedt op grond van de gegevens zoals die door de verschillende gemeentelijke diensten zijn aangeleverd. Soms wordt in een straat maar een enkel pand bezocht, soms wordt de straat pandvoor-pand aangepakt. Dat is met name in de hotspot-gebieden het geval. Begonnen wordt dan met de meest overlastgevende panden, daarna volgt de rest. Bij een bezoek aan een pand zijn er twee mogelijkheden: de bewoner werkt mee de bewoner werkt niet mee. De bewoner werkt mee Het interventieteam vraagt altijd eerst aan de bewoner of hij toestemming verleent om de woning binnen te treden. Mag dat en dat is 9 van de 10 keer het geval dan voert de teamleider in eerste instantie het woord. Hij maakt zich bekend en deelt het doel van de komst mee zodat daarover geen onduidelijkheid kan bestaan. Het doel van de komst is om na te gaan of er met betrekking tot de mensen die zich in de woning bevinden en de woning zelf de zaken in orde zijn. Daarnaast kan het team, als dat gewenst of nodig is, informatie geven over hoe hulp te krijgen of desnoods zelf die hulp regelen. Vervolgens vraagt de teamleider naar de naam en het legitimatiebewijs van betrokkene. Hij is gerechtigd die vraag te stellen op grond van de wet Gemeentelijke Basis Administratie (zie kader). Betrokkene moet dus meewerken. Wanneer hij dat doet en meestal gebeurt dat en zijn naam en identiteitsbewijs geeft, mag de teamleider het identiteitsbewijs aan de overige teamleden laten zien. Informatie die de één krijgt mag dus ook door de ander gebruikt worden. 8

9 De SoZaWe-ambtenaar is gerechtigd te vragen of betrokkene cliënt is van de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dat geval kan door deze dienst een eigen onderzoek worden gestart om na te gaan of een uitkering terecht verstrekt wordt. De ambtenaar Toezicht Gebouwen is gerechtigd na te gaan met hoeveel personen de woning bewoond wordt, of er sprake is van een logement of achterstallig onderhoud, etc. De teamleider zet vervolgens zijn bevindingen kort op papier. Deze rapportage (Bijlage 1, Checklist Interventieteams) is bestemd voor de politie en de overige teamleden. De vrijwillig aan de teamleider verstrekte gegevens over de identiteit kunnen ertoe leiden dat betrokkene door de politie staande wordt gehouden op grond van een "redelijk vermoeden" van irregulier verblijf. Betrokkene kan dan worden overgebracht naar een politiebureau. Behalve naar de identiteit van betrokkene mag de teamleider ook informeren naar andere zaken. Bijvoorbeeld hoe de bewoner aan dure spullen komt, zoals een flatscreen-tv of een Amerikaanse ijskast. Al geldt ook hier dat betrokkene niet verplicht is te antwoorden, de praktijk laat zien dat in de meeste gevallen wel antwoord gegeven wordt. Al is dat niet altijd een bevredigend antwoord. Zodra het team vermoedt dat er sprake is van fraude geen uitkeringsfraude terroristische activiteiten of andere misdrijven als drugs, diefstal of heling neemt de politie de zaak over. Betrokkene kan dan aangehouden worden door de politie. Gaat het om drugs of gestolen goederen dan wordt hiervan door de politie uitlevering gevorderd. Daarna volgt inbeslagname. Betrokkene is verdachte geworden. Het bezoek van het team kan leiden tot huiszoeking en overbrenging van de verdachte naar het bureau. De politie handelt dit verder af. De bewoner werkt niet mee Het kan gebeuren dat bewoners aan het interventieteam geen gegevens willen verstrekken of de toegang tot de woning weigeren. In dat geval zijn er diverse wettelijke mogelijkheden om zonder toestemming de woning te betreden. Dat is: ter uitvoering van een onherroepelijk vonnis (gevangenisstraf of geldboete). Ook een deurwaarder of een vertegenwoordiger van de Belastingdienst kan dan binnentreden; bij vermoeden van een illegaal logement en bij geconstateerde gebreken aan de woning, bijvoorbeeld achterstallig onderhoud; om hulp te bieden aan mensen die hulp nodig hebben, bijvoorbeeld in geval van een crisis, huiselijk geweld of wanneer een bewoner langere tijd niet is gezien en men vermoedt dat hem of haar iets is overkomen. Het gaat hier om gevallen waarin snel hulp moet worden verleend; bij ontdekking van een strafbaar feit op heterdaad, bijv. een hennepkwekerij of heling van goederen. Hiervoor moet er een machtiging (lastgeving) zijn, die wordt afgegeven door de (hulp)officier van justitie. Voorts moet een andere (hulp)officier ter plaatse zijn, meestal is dit de chef van dienst van de politie. 9

10 Voor de afdeling Toezicht Gebouwen geldt een andere procedure als een bewoner de toegang weigert. De afdeling Toezicht Gebouwen kondigt zijn herbezoek aan door middel van een rode kaart. Wanneer de ambtenaar op het aangekondigde tijdstip verschijnt en de bewoner wederom de toegang weigert, is de afdeling Toezicht Gebouwen gerechtigd om - met een machtiging van de burgemeester - de woning binnen te treden. Dat kan dan dus tegen de wil van de bewoner in. 160 nationaliteiten Rotterdam heeft zo n 160 nationaliteiten. Een groot deel van de bewoners van niet- Nederlandse afkomst woont in buurten waarin sprake is van een groot verschil tussen vraag en aanbod van woningen, met alle nadelige gevolgen als uitbuiting en overlast van dien. Het gaat dan om bewoners van Afrikaanse, Zuid-Amerikaanse, Aziatische of Oost-Europese afkomst. De meeste van die bewoners spreken geen of gebrekkig Nederlands. Toch is het niet kunnen communiceren met de bewoners als gevolg van taalbarrières in de praktijk geen probleem voor de interventieteams. Altijd is er wel een familielid, buurman of buurvrouw te vinden die behulpzaam kan zijn bij het vertalen. En als hij of zij niet meteen beschikbaar is, komt het interventieteam later terug. Ook al gaat het niet om beëdigde tolken, meestal kan het interventieteam met hulp van familieleden of buren van de aangesprokene duidelijk maken wat de bedoeling is. Alleen als het team stuit op illegale vreemdelingen of strafbare feiten en de politie eraan te pas moet komen, worden officiële tolken ingezet. De interventieaanpak is ook schematisch weer te geven. Het gaat dan om het betreden van een woning met of zonder toestemming. Bijlage 2 bevat de schematische weergave van de interventieaanpak. 10

11 Relevante artikelen uit de Wet Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) Artikel Aan de aangifte van een ingezetene die zijn adres heeft gewijzigd, worden gegevens betreffende het adres ontleend, tenzij aannemelijk is dat hij het vermelde adres niet heeft. 2. Indien een ingezetene die zijn adres heeft gewijzigd, in gebreke is met het doen van aangifte, draagt het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar betrokkene zijn adres heeft, ambtshalve zorg voor opneming van gegevens betreffende het adres. Het is bevoegd de gegevens alsnog aan de aangifte van de betrokkene te ontlenen, indien de aangifte na afloop van de aangiftetermijn geschiedt. 3. Als datum van adreswijziging wordt de dag opgenomen waarop de aangifte is ontvangen, dan wel de dag waarop van het voornemen tot ambtshalve opneming van gegevens betreffende het adres aan betrokkene schriftelijk mededeling is gedaan. Artikel 66 t/m De ingezetene die zijn adres wijzigt, is verplicht binnen vijf dagen na de wijziging van het adres bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar hij zijn nieuwe adres heeft, schriftelijk aangifte van adreswijziging te doen. Indien een ingezetene geen woonadres heeft, dient hij een briefadres te kiezen en is hij verplicht overeenkomstig het bepaalde in de vorige volzin aangifte van adreswijziging te doen. 2. Hij doet in die aangifte mededeling van het nieuwe en het vorige adres. Dit artikel betreft het correctierecht van de burger. De persoon dient inlichtingen te verschaffen over herkomst, nationaliteit en burgerlijke staat en is verplicht om documenten en geschriften te overleggen. Zie bijlage 1. Artikel 83 Een beslissing van het college van burgemeester en wethouders om: a. aan een aangifte geen of slechts ten dele gevolg te geven; b. een gegeven over de burgerlijke staat niet op te nemen, dan wel een geschrift daarover dat als akte is aangeboden niet als zodanig aan te merken; c. een gegeven over de nationaliteit niet op te nemen; d. ambtshalve over te gaan tot inschrijving, of tot opneming van gegevens in het geval dat inschrijving of opneming op grond van een aangifte had moeten geschieden; e. bij een opgenomen algemeen gegeven een aantekening over de onjuistheid van dat gegeven of over de strijdigheid daarvan met de Nederlandse openbare orde te plaatsen; f. niet te voldoen aan een verzoek als bedoeld in de artikelen 79 tot en met 82, wordt gelijkgesteld met een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. 11

12 2.2 Hulpverlening De hulpverlening strekt zich uit over de terreinen Wonen, Gezondheid en Werk en Inkomen. Op elk van deze terreinen wordt hieronder nader ingegaan. Op het gebied van WONEN gaat het interventieteam een groot aantal zaken na. Hoe is de prijs-kwaliteitverhouding van de woning? Is er sprake van achterstallig onderhoud? Heeft de bewoner huurschuld en komt hij of zij in aanmerking voor huurtoeslag of een woonkostentoeslag? Is een urgentieverklaring nodig? Hoe staat het met de inrichting van de woning? Is er behoefte aan meubilair? En hoe ziet de woning eruit? Lopen er geen kakkerlakken of andere nare beesten door de keuken? De leden van het interventieteam bieden in dit soort gevallen ook hulp aan. Zij bellen hun collega s bij de dienst waar zij vandaan komen (Sociale Zaken en Werkgelegenheid bijvoorbeeld of de ds+v), of zoeken hulp bij aanverwante diensten als de GGD of de Roteb (in geval van vervuiling). Op het gebied van GEZONDHEID wordt nagegaan of de bewoner klachten heeft over zijn gezondheid, of hij daarvoor medicijnen inneemt en of hij daarvoor in behandeling is bij een specialist. Ook wordt nagegaan of de bewoner verzekerd is. Verder bekijkt het interventieteam of er sprake is van verwaarlozing, verslavings- of schuldproblematiek. Misschien is er een tienermoeder in huis of is de bewoonster of een van de huisgenoten zwanger. Gaat het om zaken die direct om een oplossing vragen, dan kan meteen hulp worden geboden. Het interventieteam kent de hulpverlening, beschikt over adressen en telefoonnummers en helpt de bewoner(s) zonodig op weg. Eenvoudige problemen worden zelf opgelost, zoals het regelen van thuiszorg. Ingewikkelder zaken gaan naar het lokale zorgnetwerk. Daarin zitten medewerkers van eerstelijns hulpverleningsinstellingen. Binnenkort komen er ook zorginformatiepunten (ZIP s) waar de informatie over allerhande hulpmogelijkheden geconcentreerd is. Op het gebied van WERK EN INKOMEN bekijkt het interventieteam of de bewoner, als er kinderen zijn, in aanmerking komt voor kinderbijslag of kinderopvang. Misschien is er behoefte aan bijscholing of studie. In dat geval wordt bekeken of de kosten hiervan voor rekening van de bijzondere bijstand kunnen komen. Is de bewoner werkloos, dan legt het interventieteam contact met het Centrum voor Werk en Inkomen. Via dit centrum is doorgeleiding naar Werkstad mogelijk, het reïntegratiebureau voor jongeren én ouderen van de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het interventieteam zet de bewoner(s) dus op het spoor van hulpverlenende instanties en helpt zonodig bij het aanvragen van hulp. Na het bezoek laat het interventieteam in elk geval een lijst met namen en adressen van hulpverlenende instanties achter (Bijlage 3, Voorbeeldlijst 12

13 namen en adressen hulpverlenende instanties), zodat de bewoner precies weet waar hij voor hulp moet zijn. Het team blijft de bewoner(s) volgen totdat het probleem is opgelost. 2.3 Bevoegdheden op grond van de wet In de Vreemdelingencirculaire VC-A is aangegeven dat politiefunctionarissen in het belang van de openbare orde kunnen nagaan of in Nederland verblijvende vreemdelingen hier rechtmatig verblijven. Van deze bevoegdheid mag gebruik worden gemaakt indien er sprake is van feiten en omstandigheden die naar objectieve maatstaven gemeten een redelijk vermoeden van irregulier verblijf opleveren. Dit kan ook ter bestrijding van irregulier verblijf na grensoverschrijding. De term redelijk vermoeden is voor de politie geen onbekende (zie in dit verband art. 27 van het Wetboek van Strafrecht). Het redelijk vermoeden moet ter voorkoming van discriminatie - gebaseerd zijn op objectieve feiten en omstandigheden. Van een redelijk vermoeden van irregulier verblijf, gebaseerd op objectieve feiten en omstandigheden, is bijvoorbeeld sprake in geval van: informatie van overheidsinstanties zoals de dienst Publiekszaken of de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid; aanwijzingen uit eigen onderzoek van de politie; aanwijzingen die de politie verkrijgt bij de controle van persoonsgegevens; een hercontrole in een woning of bedrijf waarbij bij een eerdere controle illegale personen zijn aangetroffen; concrete tips over illegale vreemdelingen; een gelegenheid of plaats waar zich veel vreemdelingen plegen op te houden en waarvan vermoed wordt of bekend is dat er zich regelmatig illegale vreemdelingen bevinden. Bovenstaande geeft al aan dat niet zomaar tot controle in het kader van de Vreemdelingenwet kan worden overgegaan. Het verdient dan ook aanbeveling dat een interventieteam vooraf nagaat op welke gronden een woning kan worden betreden voor het doen van nader onderzoek. Dat kan de Vreemdelingenwet zijn maar ook een andere wet, bijvoorbeeld de Vuurwapenwet. Vindt binnentreding plaats op grond van bijvoorbeeld de Vuurwapenwet, dan kan iedere aanwezige naar zijn of haar identiteit worden gevraagd. Blijkt bij vaststelling van de identiteit dat er sprake is van illegaliteit, dan kan tot staandehouding op grond van de Vreemdelingenwet worden overgegaan. 13

14 2.4 Belang van dossiervorming Een goede verslaglegging door alle teamleden is van groot belang. In deze rapportage moeten relevante ervarings- en omgevingsgegevens worden vastgelegd zodat alle diensten beschikken over dezelfde, juiste informatie. Naderhand kunnen de vastgelegde gegevens ook een rol spelen als zaken door de politie naar het Openbaar Ministerie worden toegeleid. Om tot een goede verslaglegging te komen beschikken de teamleider en alle teamleden over zogeheten checklisten. In deze checklisten (Bijlage 1, Checklist Interventieteams) worden naam- en adresgegevens van de bewoner(s) genoteerd naast gegevens over wonen, werk en inkomen, gezondheid, scholing, veiligheid en sporten. Het gaat dan over zaken als huurschuld of huurtoeslag, of de woning al dan niet in goede staat verkeert, of er last is van de buren of geluidsoverlast, of de bewoner wellicht geholpen moet worden bij toetreding naar de arbeidsmarkt, of er gezondheidsproblemen zijn en of de woning (brand)veilig is. Dossiervorming is ook belangrijk in het kader van de bestandenaanpak. Dat is het tweede ongewone instrument dat door de gemeente Rotterdam wordt ingezet om een eind te maken aan wantoestanden op de woningmarkt en dat bijdraagt aan het veiliger maken van de stad. Over die bestandenaanpak meer in het volgende hoofdstuk. 2.5 Belang van perscontacten Het werk van de interventieteams trekt veel publiciteit, zo blijkt uit de ervaringen. Kranten, radio en tv willen de verrichtingen van de teams vaak op de voet volgen. Publiciteit kan in het voordeel maar ook in het nadeel werken. Daarom is professionele begeleiding altijd noodzakelijk. Die begeleiding komt van de afdelingen Communicatie van de deelgemeenten waarin de teams opereren of van het cluster Communicatie van de Directie Veiligheid. Gezien de brede samenstelling van de teams moeten alle betrokkenen tevoren op de hoogte zijn van mediaverzoeken en de eventuele aanwezigheid van cameraploegen. Het is van belang dat de teamleider contact opneemt met de communicatieprofessionals voordat verzoeken van media worden gehonoreerd. Het gaat hierbij dan om vragen als: gaan we op het verzoek in? welke boodschap dragen we uit? wie zijn de woordvoerders? wie komen al dan niet in beeld? mag de journalist (eventueel met camera) mee naar binnen? 14

15 3 De GBA-bestandenaanpak Het werken met interventieteams is één onderdeel van de interventiemethodiek, de bestandenaanpak het andere onderdeel. Bij de bestandenaanpak gaat het vooral om het aanpakken van misstanden op de woningmarkt. Controle is hier het toverwoord. In Rotterdam is sprake van een zogeheten "ongewenste woningmarkt". Deze markt bestaat voor een deel uit illegale logementen en slechte panden van malafide huiseigenaren waar iedereen zich zo maar kan vestigen. Voor het andere deel gaat het om panden van woningcorporaties die illegaal worden doorverhuurd of onderverhuurd. Deze misstanden op de woningmarkt leiden tot overlast, illegaliteit, criminaliteit zoals (uitkering)fraude, drugshandel en andere misstanden die de gemeente veel geld kosten. De malafide huiseigenaren houden nauwelijks toezicht op hun huurders, vaak is er sprake is van overbewoning (teveel mensen in een pand) en achterstallig onderhoud. Ook over illegale activiteiten wordt niet moeilijk gedaan zolang er maar huur betaald wordt. Voor de bewoners geldt dat de meeste van hen te maken hebben met sociale achterstand en andere (sociale) problematiek. Doel aanpak grip krijgen De bestandenaanpak is erop gericht om aan deze misstanden zo snel mogelijk een einde te maken. Doel van de aanpak is grip te krijgen op het ongewenste deel van de woningmarkt en die markt weg te werken dan wel om te buigen naar een gewenste woningmarkt. Daardoor wordt ook een einde gemaakt aan overlast, criminaliteit, drugshandel, fraude en uitbuiting. In financieel en sociaal-maatschappelijk opzicht betekent dit een aanzienlijke winst. De aanpak loopt langs twee lijnen: - opschonen van de bevolkingsadministratie oftewel Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) - voorkomen van een nieuwe, ongecontroleerde en ongewenste instroom De Gemeentelijke Basis Administratie bevat honderdduizenden gegevens. De meeste van deze gegevens kloppen, maar er is ook sprake van vervuiling. Naar schatting gaat het om eenderde van het bestand. Opschonen in de zin van controleren en updaten van de basisgegevens van de Gemeentelijke Basis Administratie is een onderdeel van de aanpak. In eerste instantie is die aanpak gericht op risicopanden. Vervolgens worden ook de risicogebieden aangepakt zoals de hotspots en de onveilige wijken. Tenslotte komen de irreguliere panden van woningcorporaties (doorverhuur of onderverhuur) aan de beurt. Aan de aanpak werken een aantal diensten en organisaties in gezamenlijkheid mee, zoals de deelgemeenten, de dienst Publiekszaken, Stadstoezicht, de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de ds+v, ENECO en Directie Veiligheid. 15

16 Parallel aan het opschonen van het GBA-bestand loopt het koppelen van computerbestanden van diensten en woningcorporaties aan het GBA-bestand. Dat gebeurt in nauwe afstemming. Bedoeling hiervan is de onderlinge informatie-uitwisseling te bevorderen. Dat is onontbeerlijk voor het succes van de bestandenaanpak. 3.1 De GBA-bestandenaanpak in de praktijk De bestandenaanpak bestaat eruit dat ieder verzoek tot inschrijving wordt gecontroleerd. Iedere nieuwe huurder dient een aantal documenten te overleggen en krijgt op het nieuwe adres bezoek van enkele ambtenaren die de gegevens controleren. Tegelijkertijd worden de gegevens van de overige bewoners van het pand gecontroleerd en wordt de staat van het pand onderzocht. Pas als al deze zaken in orde zijn wordt de inschrijving definitief. Bij de bestandenaanpak gaat het om de volgende vier onderdelen: Opschonen GBA-bestanden Voorkomen van nieuwe, ongecontroleerde en ongewenste instroom Samenwerking en regie Actieve medewerking diensten Ieder van de bovengenoemde onderdelen bestaat weer uit een aantal deelprogramma s. Voor het opschonen van de GBA-bestanden zijn dat: Het werken met interventieteams Controle van de circa leegstaande woningen in Rotterdam Controle woningen met meer dan vijf personen met verschillende achternamen Convenant met woningcorporaties over uitwisseling van gegevens bij overlast Adrescontrole van de 700 meest overlastgevende en zorgmijdende verslaafden Opschoning huurdersbestanden Onder het voorkomen van een nieuwe, ongecontroleerde en ongewenste instroom vallen de volgende deelprogramma s: GBA-bestandenaanpak in de hotspotgebieden Optreden tegen irreguliere verblijfsinrichtingen, zogeheten IVI s "Verhuurderverklaringen" voor de woningcorporaties en de bonafide, grotere particuliere verhuurders Verklaringen van goed gedrag Samenwerking en regie Door intensieve onderlinge samenwerking waarborgen de Directie Veiligheid en de dienst Publiekszaken de samenhang en effectiviteit van de bestandenaanpak en de verschillende deelprogramma s. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor de regie, de coördinatie en de 16

17 communicatie. De directe verantwoordelijkheid ligt bij twee projectleiders. De projectleider van de Directie Veiligheid heeft de leiding over het operationele deel van de bestandenaanpak, de leiding over het automatiseringsdeel is deels in handen van de Directie Veiligheid en deels van de projectleider van de dienst Publiekszaken. Actieve medewerking diensten Om de misstanden op de woningmarkt effectief aan te pakken moeten de gemeentelijke diensten (de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de ds+v, de GGD en de dienst Stadstoezicht) meteen actie ondernemen naar aanleiding van de bevindingen van de controleteams. Op zich is dat geen probleem omdat de meeste vervolgacties behoren tot de reguliere werkzaamheden van deze diensten. Bij de start leidt dit wellicht tot enige extra capaciteit om de gewenste actie snel te kunnen ondernemen. Maar de verwachting, mede op grond van de ervaringen met de bestandenaanpak tot nu toe, is dat na verloop van tijd de activiteiten afnemen. Onder andere als gevolg van een adequaat optreden van de controleteams en een duidelijke communicatie, waardoor er minder illegale activiteiten plaatsvinden. Dat blijkt wel uit de cijfers. Nemen we als voorbeeld een straat en een deelgemeente. Eerst de Strevelsweg, een straat in Rotterdam-Zuid. Hier vonden in de periode tussen 6 oktober en 17 november 2004 drie actiedagen plaats waarvan één in de avond. In totaal zijn 67 woningen (adressen met een eigen buitendeur) bezocht waaronder een buurtwinkel. In 30 gevallen bleek er niemand thuis of werd geconstateerd dat het pand/de woning leeg was. Als gevolg van de acties kon aan de ds+v in totaal 4 vermeende illegale logementadressen worden doorgegeven. Twee adressen kwamen in aanmerking voor een nadere inspectie vanwege achterstallig pandonderhoud. Op twee adressen werden jongeren onder de 23 jaar aangetroffen die (sociale) aandacht nodig hebben. Hun namen werden aan de DOSA-regisseur (deelgemeentelijke organisatie sluitende aanpak) doorgegeven. Het dagelijks bestuur van de deelgemeente Feijenoord verstuurde naar aanleiding van de acties twee brieven naar pandeigenaren in verband met het pandonderhoud of het pandgebruik. De eigenaren werd verzocht het achterstallig onderhoud te herstellen of het gebruik van de panden extra aandacht te geven in verband met overlast veroorzaakt door gebruikers/bewoners. Na een inval van de politie in een drugspand werd het pand op last van de burgemeester gesloten. Verder werden naar aanleiding van constateringen in een aantal woningen de Vreemdelingendienst en de politiemeldkamer alsmede de deelgemeente ingeschakeld. In de deelgemeente Delfshaven werden in de periode januari tot en met september 2004 in totaal 922 woningen bezocht en 197 woningen leeg aangetroffen. Hiernaast in een staatje de problemen die de teams aantroffen. 17

18 Problematiek Woningen % Doorverwezen naar Kamerverhuur ,1% Toezicht Gebouwen Te hoge huren ,1% Huurteams ENECO fraude/gevaarlijke situatie 60 6,6% ENECO / Woningtoezicht SoZaWe Controle uitkeringen ,7% SoZaWe Gedeeltelijk onrechtmatig % GBA onjuist ,8% Publiekszaken Illegalen 41 4,4% Politie Hennepkwekerij 9 1 % o.a. Politie Hulpverlening Problematiek Woningen % Doorverwezen naar Sociaal maatschappelijke problemen 17 1,8% Maatschappelijk werk Herhuisvesting 6 0,7% Woningcorporaties Schuldproblemen 14 1,5% SoZaWe / Maatschapp. werk De deelgemeente Delfshaven heeft de cijfers vergeleken met een eerdere evaluatie uit Daaruit blijkt dat de percentages van handhaving in 2004 (op de hennepkwekerijen na) voor kamerverhuur, te hoge huren en GBA bijna twee tot driemaal hoger zijn dan in De klapper is het percentage woningen met illegalen; dat is ongeveer driemaal zo hoog. Een verklaring voor deze stijging ligt in de vernieuwde aanpak; voor een groot deel zijn woningen bezocht waar iets mis mee is, hetzij na overlastmeldingen of meldingen van instanties. Op de actiedagen werden in 2003 alle woningen bezocht, dus ook woningen waar niets mee aan de hand was. De percentages voor hulpverlening zijn in 2004 vrijwel gelijk gebleven. Dat is ook een gevolg van de vernieuwde aanpak. De overlastmeldingen, op basis waarvan acties worden gehouden, hebben vaak betrekking op woningen met illegalen. In dergelijke gevallen vindt geen hulpverlening plaats. De aard van de problematiek, op grond waarvan tot hulpverlening door het algemeen maatschappelijk werk is overgegaan, bestond uit psychiatrische problemen, sociaal isolement (vooral van bewoners die geen Nederlands spreken), multi-probleemsituaties (combinaties van financiële problemen, huisvestingsproblemen, opvoedings- en relatieproblemen), psychosomatische klachten, relatieproblemen en druk of dreiging van de huisbaas tot uitzetting, en ook afpersing. 18

19 3.2 De deelprogramma s In het hierna volgende hoofdstuk wordt nader ingegaan op de verschillende deelprogramma s. Eerst worden de deelprogramma s beschreven die te maken hebben met het opschonen van de bestaande situatie (A) en vervolgens de deelprogramma s ter voorkoming van nieuwe, ongecontroleerde en ongewenste instroom (B). Bij ieder deelprogramma wordt aangegeven wat de werkwijze is en wordt waar mogelijk ingegaan op de resultaten. A Opschonen bestaande situatie Interventieteams De Interventieteams van Stadstoezicht werken langs twee sporen: het streng handhaven van (gemeentelijke) regels en het verlenen van hulp waar nodig. De interventieteams controleren de GBA-gegevens en vergelijken die met de feitelijke situatie. Alle afwijkingen worden gemeld aan de dienst Publiekszaken en tegelijkertijd aan de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de afdeling Toezicht Gebouwen van de ds+v. Op deze manier wordt het GBA-bestand stelselmatig opgeschoond. Direct resultaat van het optreden van de interventieteams is dat wekelijks honderden adressen worden gecontroleerd. Daardoor komt de gemeente op het spoor van irreguliere verblijfsinrichtingen, illegale vreemdelingen en fraude met uitkeringen. Daarnaast wordt op een breed terrein hulp geboden. Controle van leegstaande woningen Volgens het GBA bestand zijn er in Rotterdam zo n woningen die leeg staan. Omdat dit een groot aantal is, heeft de gemeente besloten alle leegstaande woningen te controleren. Voor het merendeel gaat het hierbij, zo is de aanname, om woningen die gebruikt worden als irreguliere verblijfsinrichting en hennepkwekerijen. Omdat er veel verhuisbewegingen in Rotterdam zijn, wordt vanaf 2004 de leegstand steeds periodiek gecontroleerd. Gebleken is dat er woningen zijn die echt leeg staan en dat er woningen zijn gesloopt of op de nominatie staan om gesloopt te worden. In sommige zogenaamd leegstaande woningen zijn winkels gevestigd, in andere wonen mensen. De bewoners van die woningen worden direct ingeschreven. Daarnaast worden irreguliere verblijfsinrichtingen aangetroffen en woningen met illegalen. Controle van woningen met meer dan vijf personen met verschillende achternamen Volgens de Bouwverordening van de gemeente Rotterdam is sprake van een irregulier logement indien er, zonder dat er een logementvergunning is verleend, aan meer dan twee personen onderdak wordt verschaft naast de eigenaar of huurder die het pand onderverhuurt. De meeste woningen waarin meer dan vijf personen met een verschillende achternaam staan ingeschreven zijn irreguliere logementen of woningen waar iets niet klopt. 19

20 Slechts in een enkel geval kan er sprake zijn van een administratieve fout. De panden worden gecontroleerd door de dienst Stadstoezicht, Directie Veiligheid heeft de coördinatie en administratie van dit deelprogramma. Convenant met woningcorporaties over uitwisseling gegevens bij overlast Met de woningcorporaties is een convenant gesloten, met als belangrijk onderdeel een gegevensuitwisseling over overlast door asociale huurders. Adrescontrole 700 meest overlastgevende en zorgmijdende verslaafden De 700 zorgmijdende en overlastgevende verslaafden die zijn opgenomen in de zogeheten persoonsgebonden aanpak (PGA) blijken in veel gevallen wel ingeschreven te staan op een adres maar daar feitelijk niet te wonen. De politie controleert aan de hand van een persoonsuitdraai van de dienst Publiekszaken alle bekende adressen. Opschonen huurdersbestanden De huurdersbestanden van een woningcorporatie worden vergeleken met de inschrijvingen in het GBA-bestand. Indien er verschillen worden aangetroffen volgt er onderzoek. De betreffende huurder krijgt eerst een brief van Publiekszaken met het verzoek om informatie. Levert dit geen resultaat op, dan volgt controle door een controleteam. De verkregen informatie wordt ook doorgestuurd naar de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid en andere gemeentelijke diensten. B Voorkomen nieuwe, ongecontroleerde en ongewenste instroom GBA-bestandenaanpak in de hotspot-gebieden In de hotspotgebieden kan men zich pas definitief inschrijven nadat een controle heeft plaatsgevonden op het adres. De controle vindt kort na de voorlopige inschrijving plaats. Gecontroleerd wordt of de inschrijver daadwerkelijk op het adres woont, of het om een legale woning gaat en of er op het adres nog andere personen wonen die staan ingeschreven. Als alles in orde wordt bevonden, vindt definitieve inschrijving plaats. Zoniet, dan volgt geen inschrijving en worden de gegevens doorgestuurd naar de afdeling Toezicht Gebouwen, de dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de dienst Publiekszaken (Bijlage 4, Publieksfolder Bestandenaanpak). De resultaten van de GBA-bestandenaanpak zijn spectaculair. Als gevolg van de controles nam het aantal inschrijvingen in de beginperiode met ongeveer 70 procent af en kwamen tal van irreguliere verblijfsinrichtingen aan het licht (zie hieronder). Irreguliere verblijfsinrichtingen (IVI) Malafide huiseigenaren brengen in de meeste gevallen een irreguliere verblijfsinrichting slechts tijdelijk terug tot een legale staat door het aantal huurders tot twee te verminderen. Na controle starten ze vaak opnieuw met het onderbrengen van meer huurders. Ondanks het invoeren van 20

21 een dwangsom bij herhaalde overtreding. Om deze misstand te bestrijden is het IVI-programma ontworpen. Bij dit programma worden panden die ooit bekend zijn geworden als irreguliere verblijfsinrichting geblokt in het GBA-bestand, kan inschrijving in die panden pas plaatsvinden na controle en geldt bij die inschrijving hetzelfde regime als in de hotspots en worden dezelfde controles uitgevoerd. Verdachte panden worden dus continu in de gaten gehouden (Bijlage 5, Brief aan malafide eigenaren). Verhuurderverklaring voor woningcorporaties en bonafide, grotere particuliere verhuurders In de hotspot-gebieden werken de woningcorporaties met de zogenaamde "verhuurderverklaring" om onder- en doorverhuur alsmede ongewenste inwoning te voorkomen. Bewoners kunnen zich niet inschrijven in de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) tenzij ze vooraf toestemming hebben van de betreffende woningcorporatie. Het is de bedoeling de verhuurderverklaring fasegewijs in de hele stad in te voeren en de verklaring tevens te laten gelden voor de bonafide, grotere particuliere verhuurders (Bijlage 6, Verhuurdersverklaring). Verklaring van goed gedrag voor huurders van woningcorporaties Door de politie een verklaring van goed gedrag voor huurders te laten afgeven, hebben woningcorporaties de mogelijkheid toekomstige huurders met een negatief verleden (overlast of drugsproblematiek) te weren in straten en buurten waar de overlast groot is. 21

22 Cristel Hoost Lid interventieteam Feijenoord namens Sociale Zaken en Werkgelegenheid Namens Sociale Zaken en Werkgelegenheid ben ik lid van het interventieteam om uitkeringsfraude te controleren", vertelt Cristel Hoost. Vaak is het een combinatie met andere problemen. Een spijbelend kind dat thuiszit bijvoorbeeld. Die verwijs ik dan door naar de juiste instantie. Of een jonge moeder met schulden die problemen heeft met haar huisbaas. Voor haar probeer ik ook een oplossing te zoeken. In het begin wilde ik dat allemaal zelf oplossen, maar dat gaat niet. Ik heb een coördinerende functie en moet doorverwijzen." Zonder die interventieteams weet je niet wat er zich bij die mensen thuis afspeelt. Je ziet ze Het succes van de interventieteams schuilt volgens Hoost in het feit dat je komt kijken wanneer de mensen het niet verwachten. Daardoor kun je uitkeringsfraude goed opsporen. Je kijkt ook verder. Is het huis vies, kun je er wel wonen? Zonder die interventieteams weet je niet wat er zich bij die mensen thuis afspeelt. Je ziet ze alleen aan het loket. Nu zie je het wanneer hun huis vol schimmel staat en kun je dat aanpakken. Soms is het al genoeg om alleen informatie te geven, zodat ze niet van het kastje naar de muur gestuurd worden." Hoost is door Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor vier dagen per week uitgeleend aan de deelgemeente, zodat zij als vaste medewerker met het interventieteam op stap kan. Het voordeel daarvan is dat ik veel klanten ken en ook de projectleider beter kan informeren. De lijnen zijn heel kort, want ik zit met projectleider Den Broeder op één kamer." alleen aan het loket. 22

23 John den Broeder Projectleider interventieteam deelgemeente Feijenoord "Vanaf 2001 ben ik projectleider", zegt John den Broeder. "Ik durf te zeggen dat we goed scoren, op zowel het repressieve als het sociale vlak. Tot nu toe hebben we geen enkele klacht van bewoners gekregen, waar we aangebeld hebben. We worden geaccepteerd en gewaardeerd. Dat komt door heel duidelijk je doelstelling aan bewoners uit te leggen. De buurt weet wie we zijn en wat we doen. Wij kunnen ze helpen en voorkomen dat ze verzanden in een brij van ambtelijke telefoonnummers." John den Broeder werkt graag met een vast Als projectleider ga ik team. Wanneer er telkens dezelfde personen meegaan, leren de teamleden de bewoners zelf altijd mee met de goed kennen en andersom. Zo is vanuit Sociale Zaken en Werkgelegenheid Christel Hoost voor acties. Ik wil namelijk vier dagen per week aan de deelgemeente uitgeleend. Als projectleider ga ik zelf altijd mee zelf de emotie achter de met de acties. Ik wil namelijk zelf de emotie achter de voordeur meemaken. Het is belangrijk dat er ambtenaren in de wijk rondlopen, die zich kwetsbaar voordeur meemaken. durven op te stellen. Laat bewoners merken en ervaren dat je als overheid aanspreekbaar bent en iets kan betekenen. We zijn een sociaal doorgeefluik, we leggen knelpunten bloot. Wij signaleren alleen maar en zorgen dat personen op de juiste plek terechtkomen." Om er zeker van te zijn dat dat daadwerkelijk gebeurt, heeft het team goede afspraken gemaakt met veel partners, zoals het Lokale Zorgnetwerk, Huurteams, Steunpunt Wonen, ds+v en nog vele anderen. Binnen het team kunnen de vaste teamleden gebruik maken van hun eigen bestanden. De privacy wordt daarbij natuurlijk zorgvuldig in de gaten gehouden." Het interventieteam kan om een aantal redenen het pand bezoeken, legt Den Broeder uit. We stappen op een pand af als we aanwijzingen hebben dat er iets aan de hand zou kunnen zijn. Wanneer er bij de politie meldingen zijn binnen gekomen, wanneer er bij Sociale Zaken vijftien mensen met een uitkering op dat adres staan ingeschreven of wanneer er een klacht is binnengekomen bij het meldpunt overlast Feijenoord. Wij gaan ook vaak een pand opnieuw bezoeken om te controleren of gemaakte afspraken met de bewoners worden nagekomen." 23

24 Bijlage 1 Checklist Interventieteams Gemeente Rotterdam Dossiernummer Checklist Interventieteams 1e Bezoek Datum : - - N.T. rode kaart blauwe kaart 2e Bezoek Datum : - - N.T. rode kaart blauwe kaart 3e Bezoek Datum : - - N.T. rode kaart blauwe kaart Straat + huisnummer Voorletters + Achternnaam Op datum: tijd: was ik (naam) (functie) belast met de uitvoering van een integrale gemeentelijke controle op grond van de Wet gemeentelijke basisadministratie, in het bijzonder de artikelen 65 t/m 76, 147 en andere wetgeving op genoemd adres. Ik was vergezeld van de volgende (opsporings) ambtenaren (naam en functie) 1. Naam: Functie: 2. Naam: Functie: 3. Naam: Functie: Legitimatie getoond Ik heb de bewoner het doel van het huisbezoek meegedeeld en er vooraf op gewezen dat het betreden van de woning geschiedt op basis van vrijwilligheid. De bewoner heeft mij uitdrukkelijk toestemming verleend de woning te betreden, hetgeen mij bleek uit Bewoner Inschrijving Ja/nee Publiekszaken SoZaWe Toezicht gebouwen JOS (voorheen DSO) GBR Inburgering Eneco Politie Huurteam Lokaal Zorgnetwerk Anders, namelijk: Checklist * Een aangekruist vakje betekent ingevuld. Wonen Werk en inkomen Gezondheid/hulpverlening Scholing Veiligheid Brandveiligheid Bijblad Bijblad personalia Bijblad SoZaWe Checklist Vremdelingen Intake LZN Sporten Intake JOS (voorheen DSO) De aangekruiste checklisten en bijbladen maken deel uit van dit rapport Rotterdam, (datum) Handtekening ambtenaar 1 24

25 Gemeente Rotterdam Bijblad personalia Personalia (hoofdbewoner/aangever) Achternaam Voornaam (voluit) Adres Telefoonnummer Op datum: Identiteitsbewijs gevraagd Ja Nee Soort legitimatie Sofi-nummer Nationaliteit Dossiernummer m/v Geb.datum : Postcode tijd: nr. Personalia Achternaam m/v Voornaam (voluit) Geb.datum : Adres Postcode Telefoonnummer Op datum: tijd: Identiteitsbewijs gevraagd Ja Nee Soort legitimatie nr. Sofi-nummer Nationaliteit Relatie tot hoofdbewoner: inwonend (onder)huurder eerstegraads familie (kind/vader/moeder) anders, nl. Personalia Achternaam m/v Voornaam (voluit) Geb.datum : Adres Postcode Telefoonnummer Op datum: tijd: Identiteitsbewijs gevraagd Ja Nee Soort legitimatie nr. Sofi-nummer Nationaliteit Relatie tot hoofdbewoner: inwonend (onder)huurder eerstegraads familie (kind/vader/moeder) anders, nl. z.o.z. 2 25

26 Gemeente Rotterdam Checklist Wonen Dossiernummer Pand koopwoning huurwoning Wie is de hoofdbewoner (naam): Zelfstandige woonruimte met kamer (s) Sleutel Deelt u andere ruimte (s) met de overige bewoners in dit pand? Ja Nee Zo ja, welke ruimte(s): Douche Toilet Keuken Overig Kamerbewoning (per kamerbewoner invullen) Sleutel Deelt u andere ruimte (s) met de overige bewoners in dit pand? Ja Nee Zo ja, welke ruimte(s): Douche Toilet Keuken Overig Ten aanzien van het pand, is er sprake van: Slechte prijs-kwaliteit verhouding Achterstallig onderhoud Vervuiling binnenshuis Ongedierte Noodzakelijke aanpassingen aan woning ivm handicap Ten aanzien van de omgeving, is er sprake van: Last van buren Geluidsoverlast Andere overlast, namelijk: Ten aanzien van de bewoner, is er sprake van: (Alleen invullen bij Huurwoning ) Huurschuld Huurtoeslag Woonkostentoeslag Woonpas Urgentieverklaring Huur woning/ kamer: euro/maand Servicekosten: euro/maand Overige kosten: euro/maand Aan wie betaalt u huur: Rekeningnummer verhuurder: Rekeningnummer bewoner: Hoe geschiedt de betaling: Rechtstreeks Via SoZaWe Anders, nl: Huur inclusief/exclusief Eneco/meubilair: inclusief Eneco en meubilair exclusief Eneco en meubilair exclusief Eneco, inclusief meubilair inclusief Eneco, exclusief meubilair Is er een verhuurdersverklaring afgegeven? Ja Nee Heeft u toestemming in geval u inwonend bent? Ja Nee Meterstanden Eneco: Electriciteit I II Water Gas 4 26

27 Gemeente Rotterdam Checklist Uitschrijving Dossiernummer Uitchrijving: SoZaWe Woningtoezicht Datum : - - Naam aangever: Straat: Huisnummer: huisletter Op: was ik belast met de volgende werkzaamheden: Naar aanleiding van het onderzoek heeft, verklaard dat geboren op - - niet meer woonachtig is op bovengenoemd adres. Reden:: Bijzonderheden: Ik was vergezeld van de volgende (opsporings) ambtenaren (naam en functie) 1. Naam: Functie: 2. Naam: Functie: 3. Naam: Functie: Opgemaakt te Rotterdam (datum) Handtekening bewoner Handtekening Ambtenaar 5 27

28 Gemeente Rotterdam Dossiernummer Checklist Werk en inkomen * Een aangekruist vakje betekent "Ja" Geniet u inkomen uit werk? Ja Nee Naam werkgever? Adres: Telefoonnummer: Is er sprake van: Werkloosheid/arbeids(re)integratie Ja Nee Welke uitkering: (In geval van WWB-uitkering het bijblad van SoZaWe invullen.) Naam klantmanager: Tel. klantmanager: Sportregeling via SoZaWe (tot 17 jaar) Sportpas (folder uitgereikt) Bijscholing (toeleiding arbeidsmarkt) Kinderbijslag Kinderopvang Ama s Inkomen (asielzoeker) Vluchteling / illegaal Bewoner ontvangt studiefinanciering Bewoner ontvangt vergoeding schoolbenodigdheden 6 28

29 Dossiernummer Gemeente Rotterdam Checklist Gezondheid/hulpverlening * Een aangekruist vakje betekent "Ja" Gezondheid (geestelijk/lichamelijk) Zorgtoeslag Naam huisarts: Naam tandarts: Heeft de bewoner een zorgverzekering? Zo ja, bij welke instantie? Heeft de bewoner klachten? Zo ja, welke? Is de bewoner in behandeling? Waarvoor: Naam behandelaar: Is er sprake van armoede? Is er sprake van verwaarlozing? Is er sprake van verslaving (drugs,alcohol, qat)? Kan de bewoner aanspraak maken op tegemoetkoming bijzonder kosten (bril, kunstgebit)? Is de bewoonster tienermoeder? Is een van de huisgenoten tienermoeder? Zijn er baby s in huis? Is de bewoonster zwanger? Is een van de huisgenoten zwanger? Schulden Is er sprake van schulden? Ja Nee Lost de bewoner dit zelf op? Ja Nee Is er een regeling getroffen? Ja Nee Is er hulpverlening/een externe instantie ingeschakeld? Zo ja: Datum: - - Instantie: Contactpersoon: Voornaam Achternaam Is het lokaal zorgnetwerk ingeschakeld? Zo ja: Datum: - - Contactpersoon: Voornaam Achternaam 7 29

30 Gemeente Rotterdam Checklist Scholing * Een aangekruist vakje betekent "Ja" Wat is het hoogst genoten opleidingsniveau? Volgt de bewoner op dit moment scholing? Ja Nee Zo ja, welke opleiding? Aan welke scholing heeft de bewoner behoefte? Onderwijs Traject Werk/Scholing Taalcursus (Nederlands) Inburgering Computercursussen Stageplaats (jongeren) Dossiernummer Opleiding kinderen Leerplichtige kinderen Kind 1 Kind 2 Kind 3 Naam Geboortedatum Ingeschreven school Ja Nee Ja Nee Ja Nee Naam school: Leeftijdcategorie 17 t/m 23 Startkwalificatie (min.mbo+) Ja Nee Zo ja, naam school: Welke klas heb je afgemaakt: Op welke school: Diploma behaald: - - Zo nee: Wat is je huidige dagbesteding? Momenteel geen werk/geen opleiding/ geen studie Huidige opleiding: Werkgever: Ik zit niet op school en ik werk niet maar volg het volgende traject: Traject: Naam instelling: Adres instelling: Wachtlijst per datum:

31 Dossiernummer Gemeente Rotterdam Checklist Veiligheid * Een aangekruist vakje betekent "Ja" Er is sprake van: Onveilige woning Noodzaak brandvoorzieningen (zie checklist brandveiligheid) Andere voorzieningen Huiselijk geweld Burenruzie Overige klachten (onveiligheid) Is er behoefte aan ondersteuning? Ja Nee Onderwerp: Datum: - - Instantie: Contactpersoon: Voornaam: Achternaam Telefoonnummer Is er behoefte aan ondersteuning? Ja Nee Onderwerp: Datum: - - Instantie: Contactpersoon: Voornaam: Achternaam Telefoonnummer Algemene opmerkingen 9 31

32 Gemeente Rotterdam Checklist Brandveiligheid Dossiernummer Onderwerp: Ja Nee Advies Algemeen: x x Huisnummer zichtbaar: Toegankelijkheid entree: Plaats meterkast bekend: Vluchtweg aanwezig: Rookmelder(s) aanwezig: Blusmiddelen aanwezig: Staat van onderhoud Goed Slecht Opmerkingen: electr.installatie. x x Algemeen: Meterkast: Doorverbinden contactdozen: Ja Nee Woonkamer: Open haard: Vonkenscherm aanwezig: Jaarlijkse inspectie: Gashaard: Mof aanwezig: Waakvlam blauw: Afdichting (glaasjes): Jaarlijkse inspectie : CV-ketel: Verbranding: Goed Slecht Ventilatie: Jaarlijkse inspectie: Goed Slecht Ja Nee Opmerkingen: Diversen woonkamer: Keuken: Conditie gasslang: Goed Slecht Ventilatie: Afzuiginstallatie: Overige kamers: Aantal: Opmerkingen op het gebied van brandveiligheid: 10 32

33 De interventieaanpak schematisch weergegeven. Er zijn twee mogelijkheden: 1) Betreden van de woning met toestemming 2) Betreden van de woning zonder toestemming 1 Betreden woning met toestemming 2 Betreden woning zonder toestemming Bijlage 2 Schematische weergave interventieaanpak Doel: controleren en hulp bieden Doel: controleren en hulp bieden De ambtenaar van de gemeente treedt binnen in het kader van de rechtmatige uitoefening van zijn functie (bediening). Op grond daarvan heeft de ambtenaar het recht een aantal zaken te controleren. Zoals inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie. Er kunnen geen dwangmiddelen worden toegepast. Controle op persoon Hieronder de gronden waarop de verschillende diensten de woning zonder toestemming mogen betreden. Politie op grond van: Vreemdelingenwet Opiumwet Vuurwapenwet Vreemdelingenpolitie Op vermoeden (uit eerdere feiten en omstandigheden) van verblijf illegalen, mensenhandel, mensensmokkel, uitbuiting De ambtenaar mag vragen naar de identiteit van de bewoner. Er zijn diverse mogelijkheden: Alles is in orde, geen probleem; Betrokkene is illegaal (dan volgt overdracht aan Vreemdelingendienst); Voortgezette bevoegdheid: Vreemdelingenwet Wet werk en bijstand (WWB) Politie (in geval van misdrijven) Belastingdienst Op grond van: belastingschuld belastingwetgeving Afdeling Toezicht Gebouwen Op grond van: Woningwet Controle van de woning Achterstallig onderhoud Brandgevaar Evt. controle gas en elektra 33

34 Bijlage 3 Voorbeeldlijst namen en adressen hulpverlenende instanties Geachte bewoner, U heeft bezoek gehad van het interventieteam van uw deelgemeente. Het interventieteam bestaat uit mensen van de deelgemeente, de politie en Toezicht Gebouwen. Soms zitten in het team ook mensen van de sociale dienst, de verslavingszorg, de belastingdienst en het energiebedrijf. Doel van het bezoek was na te gaan of alles bij u in orde is. Het gaat dan in de eerste plaats over u zelf als bewoner. Maar ook over uw woning. Het interventieteam heeft gecontroleerd wie er bij u wonen en of iedereen is ingeschreven. Daarnaast is de toestand van uw woning bekeken. De leider van het interventieteam heeft u ook verteld dat u hulp kunt krijgen, als dat nodig is. Zonodig wil de gemeente u helpen bij het verkrijgen van die hulp. Bijvoorbeeld bij het aanvragen van uitkeringen, scholing of een schuldenregeling. Om u te helpen, is er voor u een lijst gemaakt van namen en adressen van instanties waar u hulp kunt krijgen. Het gaat om hulp bij u in de buurt, zoals de dokter, tandarts en apotheker. Maar ook om zaken als huursubsidie, kinderbijslag, ongediertebestrijding, verslavingszorg en taalcursussen, om een paar voorbeelden te noemen. Mocht u nog meer willen weten of andere vragen of opmerkingen hebben, dan kunt u altijd contact opnemen met de Bureau Frontlijnvan de gemeente. Veel succes. Bureau Frontlijn, Team pandenaanpak Meent 106 Postbus KP Rotterdam 34 2

35 Namen en adressen hulpverlenende instanties Vandaag bent u bezocht door het interventieteam van de deelgemeente Charlois. Mocht u nadere informatie willen dan kunt u zich wenden tot Bureau Frontlijn, Barend Rombout, tel Bent u ontevreden of wilt u een klacht indienen, dan kunt u zich wenden tot bovenstaand contactpersoon of de Rotterdamse Ombudsman: Op het gebied van Wonen Huurschuld Woonkostentoeslag Prijs-kwaliteit verhouding Urgentieverklaring Achterstallig onderhoud Woningcorporatie of huiseigenaar dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) Bijzondere bijstand is aan te vragen bij één van de SoZaWe-districtskantoren. Na ongeveer 8 weken krijgt men bericht of er recht is op bijzondere bijstand. Iemand met een bijstandsuitkering of alleen een AOWuitkerig kan voor een aantal voorzieningen gebruikmaken van de verkorte procedure. Huurteams Maandag t/m vrijdag Van uur Tel Fax Formulier is verkrijgbaar via woningcorporatie Dienst Stedebouw en Volkshuisvesting Galvanistraat AD Rotterdam Tel Fax Telefonisch Informatiesteunpunt Urgentie: Op werkdagen bereikbaar van tot uur Tel Dienst Stedebouw en Volkshuisvesting/ afdeling Toezicht Gebouwen Informatiecentrum: Tel Bij gevaarlijke situaties (gesprongen waterleiding, gaslek of instortingsgevaar): Toezicht Gebouwen Tel Huursubsidie Huursubsidieformulier is te verkrijgen bij de gemeente of - in geval van een woningbouwvereniging - bij de verhuurder. Aanvraag indienen bij Ministerie VROM Directoraat-Generaal Wonen Antwoordnummer WB Den Haag Tel Huursubsidielijn: Vervuiling binnenshuis GGD Vangnet & Advies Schiedamsedijk 95 Tel Fax

36 Ongediertebestrijding Woonpas Aanpassingen in de woning en rolstoelvergoedingen Burenruzie Inrichting woning (bijvoorbeeld bij geen of smerig meubilair) Roteb Ontsmettingsdienst Tel Fax Bezoekadres: Kleinpolderplein 5, Rotterdam In geval van ratten: Toezicht Gebouwen Tel Voor klachten over vervuiling van de buitenruimte: Tel Te verkrijgen bij de Woningcorporatie Voorzieningen Gehandicapten dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) Buurtbemiddeling, Woningcorporatie, huiseigenaar of politie Stichting Om-niet / Bewonersorganisatie Vreewijk Projectleider: Wim Verschoor Dreef 83a, Rotterdam Tel Opmerkingen: Op het gebied van Werk en Inkomen Werkloosheid Bijscholing, studiekosten Kinderbijslag Kinderopvang Minderjarige Ama s 36 Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) Rotterdam Zuidwest Bezoekadres: Slinge EX Rotterdam Tel Fax Postadres: Postbus PC Rotterdam dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) Bijzondere bijstand is aan te vragen bij een van de SoZaWe-districtskantoren. Na ongeveer 8 weken krijgt men bericht of er recht is op bijzondere bijstand. In geval van een bijstandsuitkering of alleen een AOW-uitkerig is voor een aantal voorzieningen gebruik te maken van de verkorte procedure. Sociale Verzekerings Bank (SVB) Vestiging Rotterdam Posthumalaan 100 Tel algemeen Tel AKW Fax Openingstijden: uur dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) cliëntmanager Nidos/Regiokantoor Rotterdam Oude Haven Scheepmakershaven VA Rotterdam Tel Fax

37 Inkomen (asielzoeker) dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) of Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) (meerderjarig) Hoofdweg GK Rotterdam Tel Opmerkingen: Op het gebied van Gezondheid/Hulpverlening Gezondheid Huisartsen J.M. Dekker Sliedrechtrsaat JN Rotterdam Tel J.A.M. Harmsen Wolphaertsbocht AG Rotterdam Tel N. Raghoenath Dordtselaan 56c 3073 GD Rotterdam Tel Fax Tandartsen Tandartsentelefoon Tel Inlichtingen over waarnemingen en weekenddiensten K. Heyink Mijnsherenlaan 95d 3007 AD Rotterdam Tel B. van Slooten Dordtselaan AD Rotterdam Tel E.J. van Valen Meyenhage CK Rotterdam Tel Apotheek Apotheek Exler Wolphaertsbocht KJ Rotterdam Tel Apotheek van Waert Slinge ES Rotterdam Tel

38 Babypakket Baby (info + voorlichting) Ziektekostenverzekering Bijzondere kosten (bril, kunstgebit) Psychische problemen dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) cliëntmanager Consultatiebureau Ouder & Kind Klaverstraat VB Rotterdam Tel Ziekenfonds dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) (Brug 2003) Bijzondere bijstand is aan te vragen bij een van de SoZaWe-districtskantoren. Na ongeveer 8 weken krijgt men bericht of er recht is op bijzondere bijstand. In geval van een bijstandsuitkering of alleen een AOWuitkerig, is voor een aantal voorzieningen gebruik te maken van de verkorte procedure. GGD Rotterdam en omstreken Schiedamsedijk EN Rotterdam Tel GGZ-groep Europoort Londen 4 Postbus AE Barendrecht Tel Maatschappelijke opvang Tienermoeder Verwaarlozing Schulden Verslaving (alcohol, drugs, qat) Project Preventie Dakloosheid Westersingel GM Rotterdam Tel Steady Heemraadsingel DE Rotterdam Tel Fax GGD Vangnet & Advies Schiedamsedijk 95 Tel Fax Schuldhulpverlening dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) cliëntmanager Delta Bouman Pieter de Hoochweg BH Rotterdam Tel Fax Opmerkingen: 38

39 Op het gebied van Scholing Taalcursus (Nederlands) Inburgering (nieuwkomers en oudkomers) Computercursussen Studiefinanciering V.I.A. ROC Asserweg AJ Rotterdam Tel Bedrijfsverzamelgebouw Afdeling Inburgering Schiekade 830 Tel dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SoZaWe) Ook voor bijzondere bijstand IB-Groep Informatielijn Jeugd, Onderwijs en Samenleving Blaak TA Rotterdam Tel Vergoeding schoolbenodigdheden Brug 2003-SoZaWe Ook voor bijzondere bijstand Op het gebied van Veiligheid Onveiligheid in de buurt Politie Algemeen alarmnummer: 112 In niet levensbedreigende situaties: Bureau Slinge Slinge EW Rotterdam Tel Wijkpost Dordtselaan Dordtselaan 139a 3081 BL Rotterdam Tel Burenruzie Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling Tarwewijk Zwartewaalstraat HZ Rotterdam Tel Oud Charlois Clemensstraat 111 Tel Onveiligheid woning Huiselijk geweld Toezicht Gebouwen Informatiecentrum Tel Steunpunt 'Geweld achter de voordeur' Beukelsdijk AH Rotterdam Tel Website: 39

40 Bijlage 4 Publieksfolder Bestandenaanpak Wat u moet weten als u zich laat inschrijven in de Rotterdamse wijken Bloemhof, Hillesluis, Tarwewijk, Spangen, Tussendijken en Oude Westen Wilt u in dit gebied gaan wonen, dan gelden voor een aantal straten in deze wijken nieuwe regels. Het gaat hierbij om de volgende straten: Bloemhof Spangen - Putsebocht - Mathesserdijk - Strevelsweg - Dirk Danestraat - Dordtselaan - Willem Beukelszoonstraat - Wallisweg - Vosmaerstraat Hillesluis Tussendijken - Hillevliet - Mathenesserweg - Slaghekstraat - Mathenesserdijk - Riederstraat - Grote Visserijstraat Tarwewijk Oude Westen - Moerkerkestraat - West-Kruiskade - Borselaarstraat - 1e Middellandstraat - Bas Jungeriusstraat - Katendrechtse Lagedijk - Dordtselaan Uitleg van de nieuwe regels U kunt zich voor deze straten alleen inschrijven bij de dienst Publiekszaken van het stadhuis aan de Coolsingel (alle genoemde wijken en straten) of bij de afdeling Publiekszaken van de deelgemeente Feijenoord (Bloemhof en Hillesluis), Charlois (Tarwewijk) of Delfshaven (Spangen en Tussendijken). De gemeente is streng als het gaat om inschrijven in deze Rotterdamse wijken. Waarom is dat zo? Simpel gezegd: omdat in deze wijken nog te veel irreguliere bewoning voorkomt. Soms wonen er bijvoorbeeld meer mensen op het opgegeven adres dan volgens de Nederlandse regels is toegestaan. Zonder keukentje en zonder toilet. Met risico voor brand. Door deze strenge regels wil de gemeente een eind maken aan het irregulier wonen. Om te beginnen op de plaatsen waar het t meest voorkomt. 40

41 De inschrijving Hoe kunt u zich inschrijven als u gaat wonen in een van de genoemde wijken? Als u zich aan de balie meldt, vraagt de baliemedewerker u om een aantal papieren. Deze papieren krijgt u weer terug, er worden kopieën van gemaakt. Het gaat om de volgende papieren: geldig identiteitsbewijs, zoals paspoort of rijbewijs het originele huurcontract schriftelijke toestemming van de verhuurder als u ergens gaat inwonen: schriftelijke toestemming van een meerderjarige medebewoner Uw verzoek tot inschrijving wordt binnen 10 werkdagen afgehandeld. Maar niet voordat er een controle van uw nieuwe woning heeft plaatsgevonden. Controle van de inschrijving Binnen de genoemde 10 werkdagen onderzoekt de gemeente of u op het nieuwe adres kunt worden ingeschreven. Dat gebeurt door een controleteam. Het team, bestaande uit 2 ambtenaren van verschillende gemeentelijke diensten, brengt een bezoek aan het door u opgegeven adres en controleert of u er mag wonen. Voor dit bezoek wordt met u een afspraak gemaakt aan de balie van Publiekszaken. U krijgt hiervoor een afsprakenkaartje mee. Is alles in orde, dan wordt uw verzoek tot inschrijving toegewezen Is er iets niet in orde, wonen er bijvoorbeeld teveel mensen op het opgegeven adres of is er sprake van andere zaken die niet kloppen (bijvoorbeeld brandgevaar) dan wordt u niet ingeschreven. Het besluit dat u niet wordt ingeschreven, krijgt u door de gemeente Rotterdam, dienst Publiekszaken, per brief toegestuurd. Bezwaar maken tegen de beslissing? Als uw inschrijving wordt geweigerd, krijgt u hierover schriftelijk bericht. U ontvangt dan ook informatie over de wijze waarop u tegen die weigering bezwaar kunt maken. Meer informatie? Bij het bezoek van het controleteam krijgt u een informatiepakket overhandigd. In dit pakket vindt u allerlei nuttige adressen van hulpverlenende instanties bij u in de buurt. 41

42 Bijlage 5 Brief aan malafide huiseigenaren Aan geadresseerde Hiermee berichten wij u dat het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Rotterdam in februari 2004 van start is gegaan met een proef in een aantal gebieden in Rotterdam waarbij inschrijvingen bij Publiekszaken streng worden gecontroleerd. Bij deze proef gaat een controleteam voortaan ieder verzoek tot inschrijving in de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) in een aantal aangewezen gebieden vooraf controleren. Dit gebeurt ter plekke, op het door de aanvrager opgegeven nieuwe adres. Op 1 juni 2004 is dit project uitgebreid. Panden waarbij in het verleden een verdachte situatie is geconstateerd zoals overbewoning zullen een controle krijgen. Wij zenden u deze brief omdat het pand waarvan u eigenaar bent, valt in de categorie die onder de proef vallen. De genoemde GBA-controle vindt plaats door een team ambtenaren van verschillende gemeentelijke diensten en de politie. Zij controleren de gegevens van de aanvrager en daarnaast de gegevens van andere personen die op het adres staan ingeschreven. Tevens wordt het pand gecontroleerd op irreguliere woonsituaties. Bij constatering hiervan kan dit leiden tot het opleggen van een dwangsom. Alleen als het controleteam alles in orde bevindt, zal de aanvrager worden ingeschreven. Aanvragers die weigeren mee te werken aan de controle worden niet ingeschreven. Een verzoek tot inschrijving wordt afgehandeld binnen 10 dagen. Bij het verzoek tot inschrijving dient de nieuwe huurder een aantal documenten te overleggen, nl. een geldig identiteitsbewijs, zoals paspoort of rijbewijs, het originele huurcontract, schriftelijke toestemming van de verhuurder en bij inwoning schriftelijke toestemming van een (meerderjarige) hoofdbewoner. De vraag om schriftelijke toestemming van de verhuurder is nieuw. Wij voegen daarom 2 exemplaren van een dergelijke verklaring bij. Hieronder zetten wij de regels op een rij die gelden voor het verhuren van kamer of woning. Bouwverordening In de Bouwverordening Rotterdam 1993 staat vermeld dat u als eigenaar van een pand aan niet meer dan 2 personen onderdak mag verschaffen zonder logementenvergunning. In het verleden is bij controle aan uw pand gebleken dat er teveel mensen in uw pand woonachtig waren. Deze situatie is mogelijk hersteld. Dan geldt bovenstaande niet voor u. Omdat is gebleken dat een aantal huiseigenaren opnieuw de fout ingaan is besloten voortaan een controle uit te laten voeren door een controleteam wanneer iemand zich in dit pand wil inschrijven. Dit heeft voor u als eigenaar bovendien het voordeel dat mensen zich niet zomaar in uw pand kunnen inschrijven zonder dat u hier zelf kennis van heeft. 42

43 Vreemdelingenwet Daarnaast dient u wanneer u als verhuurder onderdak verschaft aan een vreemdeling na te gaan of deze vreemdeling rechtmatig in Nederland verblijft. Is dit niet het geval dan moet u melding te doen aan de korpschef van het regionale politiekorps, zie art van de Vreemdelingenwet U kunt melden bij de Vreemdelingenpolitie Bureau Maashaven. Wet Gemeentelijke Basisadministratie Wanneer iemand van adres wijzigt, is deze persoon verplicht om binnen 5 dagen melding te doen van deze wijziging bij het College van Burgemeester en Wethouders, zie artikel 66 Wet Gemeentelijke Basisadministratie. Personen die naar redelijke verwachting gedurende een half jaar ten minste twee derde van de tijd in Nederland verblijf zullen houden, zijn verplicht zich binnen vijf dagen na de aanvang van hun verblijf in persoon te melden bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar zij hun woonadres hebben om daarbij schriftelijk aangifte van verblijf te doen, zie art. 65 Wet Gemeentelijke Basisadministratie. Het College heeft tot deze strenge aanpak besloten om een eind te maken aan misstanden op de woningmarkt. Door het niet strikt naleven van de inschrijfprocedure is een aantal illegale situaties in de stad ontstaan. Het gaat dan vooral om irreguliere bewoning en het misbruik maken van voorzieningen. Aan deze situatie moet zo snel mogelijk een einde komen. Deze aanpak past in het streven van het College om de woningmarkt gezond en de stad veiliger te maken. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben ingelicht. Indien u meer informatie wenst, kunt op werkdagen tussen en uur contact opnemen met de gemeente Rotterdam, Directie Veiligheid, onder telefoonnummer Met vriendelijke groet, C. Meesters Directeur 43

44 Artikel 7a.1 Bouwverordening Rotterdam 1993 Verblijfsinrichting begripsomschrijving: a. Verblijfsinrichting: een gebouw of een gedeelte van een gebouw, niet vallende onder het begrip logiesgebouw en/of logiesverblijf als bedoeld in het Bouwbesluit, waarin aan meer dan twee en aan minder dan zestien niet tot het huishouden van de exploitant behorende personen nachtverblijf wordt verschaft; Delen van een gebouw of meerdere gebouwen die aan elkaar grenzen en door dezelfde exploitant worden geëxploiteerd, worden beschouwd als een gebouw als bedoeld in de eerste zin van dit voorschrift; b. Exploitant: hij die als eigenaar, bedrijfsleider, beheerder of anderszins een inrichting als omschreven onder a exploiteert; c. Huishouden: hetgeen onder dit begrip verstaan wordt in de Huisvestingsverordening van de gemeente Rotterdam, zoals deze thans luidt of in de toekomst zal komen te luiden. Artikel 4.40 Vreemdelingenbesluit Personen die nachtverblijf verschaffen aan een vreemdeling van wie zij weten of redelijkerwijs kunnen vermoeden dat die niet rechtmatig in Nederland verblijft als bedoeld in artikel 8 van de Wet, doen daarvan onmiddellijk mededeling aan de korpschef van het regionale politiekorps waarin de gemeente waar de vreemdeling verblijf is gelegen. Niet alleen de vreemdeling zelf moet van zijn aanwezigheid onmiddellijk mededeling doen aan de korpschef indien hij niet rechtmatig in Nederland verblijft. Ook degene die nachtverblijf verschaft aan een vreemdeling van wie hij weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat deze niet rechtmatig in Nederland verblijft, moet daarvan onmiddellijk mededeling doen aan de korpschef van het regionale politiekorps waarin de gemeente waar hij verblijft is gelegen. Degene op wie deze verplichting rust kan zowel Nederlander als vreemdeling zijn. Er zijn geen voorschriften gegeven voor de vorm waarin deze mededeling moet worden gedaan. De strekking van deze bepaling si om de opsporing van illegaal in ons land verblijvende vreemdelingen te vergemakkelijken om hen, die te kwader trouw aan dit irreguliere verblijf medewerking verlenen, strafbaar te stellen (artikel 108 vreemdelingenwet). Artikel De ingezetene die zijn adres wijzigt, is verplicht binnen vijf dagen na de wijziging van het adres bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar hij zijn nieuwe adres heeft, schriftelijk aangifte van adreswijziging te doen. Indien een ingezetene geen woonadres heeft, dient hij een briefadres te kiezen en is hij verplicht overeenkomstig het bepaalde in de vorige volzin aangifte van adreswijziging te doen. 2. Hij doet in die aangifte mededeling van het nieuwe en het vorige adres. 44

45 Artikel Degene die naar redelijke verwachting gedurende een half jaar ten minste twee derden van de tijd in Nederland verblijf zal houden, is verplicht zich binnen vijf dagen na de aanvang van zijn verblijf in persoon te melden bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar hij zijn woonadres heeft om daarbij schriftelijk aangifte van verblijf te doen. Indien hij geen woonadres heeft, is hij verplicht een briefadres te kiezen en dient hij zich binnen de gestelde termijn te melden bij het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar hij zijn briefadres heeft om de bedoelde aangifte te doen. 2. Hij doet in de aangifte mededeling van zijn verblijf in Nederland, van het vorige land van verblijf en van zijn adres in de gemeente. 3. Hij is verplicht bij de aangifte de inlichtingen te geven en de geschriften over te leggen ter zake van feiten betreffende zijn burgerlijke staat, zijn nationaliteit en zijn eerder verblijf in Nederland, die noodzakelijk zijn voor de bijhouding met betrekking tot hem van de basisadministratie. Op verzoek van het college van burgemeester en wethouders legt hij van een geschrift een door een beëdigde vertaler vervaardigde Nederlandse vertaling over. Indien hij zich in Nederland vestigt, komende vanuit de Nederlandse Antillen of Aruba, is hij verplicht een hem betreffend verhuisbericht over te leggen, verstrekt door de verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in de basisadministratie in de Nederlandse Antillen of Aruba, waar hij laatstelijk als ingezetene was ingeschreven. 4. Ten behoeve van de in artikel 109, vierde lid, bedoelde verstrekking van gegevens aan het Centraal Bureau voor de Statistiek kan bij algemene maatregel van bestuur worden bepaald dat bij de aangifte opgave wordt gedaan: a. van de voorgenomen verblijfsduur in Nederland; b. indien de aangifte een vrouw betreft die geen ingeschrevene is, van bij de maatregel vast te stellen gegevens over haar levend geboren kinderen. 5. Tot het doen van aangifte van verblijf en adres overeenkomstig het eerste tot en met het vierde lid is eveneens verplicht degene die naar redelijke verwachting gedurende een half jaar ten minste twee derde van de tijd in Nederland verblijf zal houden, op het moment dat: a. ten aanzien van hem de in artikel 32 bedoelde aanwijzing wordt beëindig, of b. hij ophoudt te behoren tot een categorie als bedoeld in artikel In een geval als bedoeld in het vijfde lid vangt de in het eerste lid bedoelde termijn van vijf dagen aan met ingang van de dag na die waarop een in het vijfde lid bedoelde situatie is ingetreden. 7. Aangifte van verblijf en adres blijft achterwege indien: a. het verblijf aanvangt door geboorte en inschrijving plaatsvindt op grond van de geboorteakte, b. ten aanzien van de betrokkene een aanwijzing als bedoeld in artikel 32 van kracht is, c. de betrokkene behoort tot een categorie van personen als bedoeld in artikel 33, of d. de betrokkene een vreemdeling is die niet is ingeschreven in een basisadministratie en geen rechtmatig verblijf genie als bedoeld in artikel 8 van de Vreemdelingenwet 45

46 Bijlage 6 Verhuurdersverklaring Verhuurdersverklaring Ondergetekende Gevestigd te [naam woningverhuurder] [adres] [postcode en woonplaats] verklaart hierbij dat sinds [datum huurcontract] [contractnummer] aan [naam] [geboortedatum] de woning, gelegen aan: [adres] [postcode en woonplaats] wordt verhuurd. Aldus verklaard te Rotterdam op Stempel/handtekening verhuurder [naam ondertekenaar] 46

47 Hamida Akchar Medewerker beheer, leefbaarheid en herstructurering bij Woningcorporatie Vestia Lid van interventieteam IJsselmonde Het interventieteam in IJsselmonde werkt samen met drie verschillende woningcorporaties in die deelgemeente: Vestia, Woonbron en Com Wonen. Wij gaan regelmatig met het interventieteam op pad, vertelt Hamida Akchar van eerstgenoemde corporatie. De aanleiding is iedere keer anders, afhankelijk van welke klachten er zijn binnengekomen. Akchar let voor Vestia op een aantal zaken. Ik kijk wie er wonen en of dat overeenkomt met wat er in onze administratie staat. Ook let ik op het feit of de woning goed onderhouden is. Dus of het woonklimaat wel gezond is en het gezin geen problemen heeft. Ik let dus niet op de technische staat van het huis, maar bijvoorbeeld wel op vervuiling. Ik kom situaties tegen waarbij een gezin hun huis niet kan onderhouden. Dat is niet alleen een gevaar voor de mensen zelf, maar voor het hele wooncomplex. Het gevaar is dan bijvoorbeeld dat er een kakkerlakkenplaag uitbreekt. Ik verwijs De samenwerking tussen deze gezinnen door naar de juiste maatschappelijke organisaties. de verschillende partijen is goed. Samen verzinnen we een oplossing. Akchar is over het algemeen tevreden over de werking van het interventieteam. De samenwerking tussen de verschillende partijen is goed. Samen verzinnen we een oplossing, wanneer zich een probleem voordoet. Met zijn allen sta je sterker en kun je een moeilijk dossier aanpakken. Je kunt veel makkelijker informatie uitwisselen, als je bij elke organisatie een contactpersoon weet. Toch heeft ze wel wat opmerkingen. Soms is het lastig te bepalen waarom we bij een bepaalde woning aanbellen. Dan is er niets opvallends te zien en dat kun je van tevoren al weten. Geen enkel lid van het interventieteam heeft dan iets te doen. Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil nog wel eens willekeurig ergens aanbellen om te controleren op uitkeringsfraude. Dat heeft voor ons niet zoveel zin. Gelukkig zijn we het daar allemaal wel over eens dat dit soms lastig is. 47

48 Willem den Hollander buurtagent Riederbuurt-Noord (in de wijk Hillesluis), lid van het interventieteam Feijenoord De interventieteams zijn een waardevolle aanvulling om ons werk beter uit te kunnen voeren", vindt Willem den Hollander. Een belangrijke taak van een buurtagent is dat hij bovenop het nieuws zit en dat hij de buurt kent. De interventieteams zorgen ervoor dat je informatiepositie als buurtagent optimaal is. Je krijgt de kans om achter de voordeur te kijken. Het is makkelijker om te netwerken en om contacten te leggen", vindt hij. "Als agent alleen kun je niet zomaar bij iemand aanbellen. Met zijn allen kunnen we een vuist maken. De samenwerking tussen de verschillende partijen is perfect." Den Hollander kan een mooi voorbeeld geven. In huizen kom ik Poolse vrouwen tegen. Ze zeggen dat ze hier op vakantie zijn, maar later kom ik diezelfde vrouwen in een café tegen. Omdat ik in die huizen ben geweest, kan ik de link leggen." Door de interventieteams kunnen we een thermometer in de buurt steken." De politie heeft in de interventieteams voornamelijk een ondersteunende rol. De agent signaleert de problemen achter de voordeur, vooral op het gebied van openbare orde en veiligheid. Den Hollander is te spreken over de harde en zachte kant van het werk. We treden op tegen irreguliere bewoning en fraude, maar helpen de mensen ook. We moeten af van het idee dat een uniform fout is. Een agent komt ook om te helpen, niet alleen als er iets verkeerd zit." Door de interventieteams kunnen we een thermometer in de buurt steken", zegt Den Hollander over de kracht van de teams. De overheid was eerst nauwelijks op straat te vinden en nam maatregelen vanaf het bureau. Terwijl het juist zo belangrijk is om daadwerkelijk aanwezig te zijn om te zien hoe het er in de wijk aan toe gaat. Daarom zou ik graag willen dat het interventieteam ook voor de buurtbewoners nog wat duidelijker zichtbaar wordt, bijvoorbeeld met een kantoor. Zo kunnen ze zien dat we echt in de wijk aanwezig zijn." 48

AANPAK HANGJONGEREN IN GEMEENTEN. veiligheid door samenwerking

AANPAK HANGJONGEREN IN GEMEENTEN. veiligheid door samenwerking AANPAK HANGJONGEREN IN GEMEENTEN veiligheid door samenwerking aanpak hangjongeren in gemeenten aanpak hangjongeren in gemeenten 4 aanpak hangjongeren in gemeenten aanpak hangjongeren in gemeenten 5 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Hulpverlening aan kinderen die leven in armoede

Hulpverlening aan kinderen die leven in armoede Hulpverlening aan kinderen die leven in armoede Nota van Bevindingen Capelle aan den IJssel Utrecht, januari 2011 Integraal Toezicht Jeugdzaken is een programmatische samenwerking van: Inspectie jeugdzorg

Nadere informatie

Maatwerk bij meervoudigheid. Domeinoverstijgende dienstverlening aan mensen met meervoudige problematiek

Maatwerk bij meervoudigheid. Domeinoverstijgende dienstverlening aan mensen met meervoudige problematiek Maatwerk bij meervoudigheid Domeinoverstijgende dienstverlening aan mensen met meervoudige problematiek Maatwerk bij meervoudigheid Domeinoverstijgende dienstverlening aan mensen met meervoudige problematiek

Nadere informatie

EEN ONDERZOEK NAAR UITVAL IN DE SCHULDDIENSTVERLENING TUSSEN HET EERSTE EN TWEEDE CONTACTMOMENT

EEN ONDERZOEK NAAR UITVAL IN DE SCHULDDIENSTVERLENING TUSSEN HET EERSTE EN TWEEDE CONTACTMOMENT UITVAL OF ZELFREGIE? EEN ONDERZOEK NAAR UITVAL IN DE SCHULDDIENSTVERLENING TUSSEN HET EERSTE EN TWEEDE CONTACTMOMENT KENNISCENTRUM MAATSCHAPPIJ EN RECHT LECTORAAT ARMOEDE EN PARTICIPATIE CREATING TOMORROW

Nadere informatie

"Ik kan het (niet) zelf"

Ik kan het (niet) zelf "Ik kan het (niet) zelf" Een verkenning van de problematiek van de continuering van (gedwongen) hulp aan kwetsbare jongeren die de leeftijd van 18 bereiken Datum: 21 mei 2015 Advies: KOM010/2015 Voorwoord

Nadere informatie

NIET ZWIJGEN HOREN, ZIEN, DEEL 1. Onderzoek naar de kwaliteit van de keten van voorzieningen voor kinderen en gezinnen in probleemsituaties

NIET ZWIJGEN HOREN, ZIEN, DEEL 1. Onderzoek naar de kwaliteit van de keten van voorzieningen voor kinderen en gezinnen in probleemsituaties HOREN, ZIEN, NIET ZWIJGEN DEEL 1 Onderzoek naar de kwaliteit van de keten van voorzieningen voor kinderen en gezinnen in probleemsituaties Horen, zien, niet zwijgen Deel I Onderzoek naar de kwaliteit van

Nadere informatie

Rapport. Uitbuiting in andere sectoren dan de seksindustrie

Rapport. Uitbuiting in andere sectoren dan de seksindustrie Rapport Uitbuiting in andere sectoren dan de seksindustrie Eline Willemsen Bonded Labour in Nederland BLinN Humanitas/Oxfam Novib Amsterdam, augustus 2010 Colofon Tekst Eline Willemsen Met dank aan Bernice

Nadere informatie

Inhouds opgave. Hoofdstuk 1 Voorwoord en inleiding...4

Inhouds opgave. Hoofdstuk 1 Voorwoord en inleiding...4 Grip op de ingreep Inhouds opgave Hoofdstuk 1 Voorwoord en inleiding...4 Hoofdstuk 2 Rechtspositie van huurder...5 2.1 Huurcontracten voor (on)bepaalde tijd... 5 2.2 Gronden om de huur op te zeggen....

Nadere informatie

Voorstel van wet tot het geven aan gemeenten van de verantwoordelijkheid voor schuldhulpverlening (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening)

Voorstel van wet tot het geven aan gemeenten van de verantwoordelijkheid voor schuldhulpverlening (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening) Voorstel van wet tot het geven aan gemeenten van de verantwoordelijkheid voor schuldhulpverlening (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening) Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Nadere informatie

Voorkomen is beter dan uit huis zetten Handleiding voor de aanpak voor multiprobleemgezinnen en woonproblematiek

Voorkomen is beter dan uit huis zetten Handleiding voor de aanpak voor multiprobleemgezinnen en woonproblematiek Voorkomen is beter dan uit huis zetten Handleiding voor de aanpak voor multiprobleemgezinnen en woonproblematiek Karin Schaafsma, Mia Dieters, Sanneke Verweij Met medewerking van: Marcel van Wezel Voorkomen

Nadere informatie

De Kredietbank Rotterdam is in balans

De Kredietbank Rotterdam is in balans De Kredietbank Rotterdam is in balans Een onderzoek naar de dagelijkse praktijk gemeentelijke ombudsman Rotterdam maart 2014 Colofon Het onderzoeksteam van de gemeentelijke ombudsman bestond uit: Juliette

Nadere informatie

Bureau Onderzoek Gemeente Groningen, oktober 2005

Bureau Onderzoek Gemeente Groningen, oktober 2005 Hoe werk jij? Methodiekontwikkeling bij de dienst SOZAWE Jeanine Vosselman Monique Beukeveld Bureau Onderzoek Gemeente Groningen, oktober 2005 Bureau Onderzoek heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling

Nadere informatie

KAN HET ANDERS? Een leeronderzoek naar samenwerken in de keten Jeugd & Veiligheid & Zorg

KAN HET ANDERS? Een leeronderzoek naar samenwerken in de keten Jeugd & Veiligheid & Zorg KAN HET ANDERS? Een leeronderzoek naar samenwerken in de keten Jeugd & Veiligheid & Zorg Sioo, Interuniversitair centrum voor organisatie- en veranderkunde Utrecht/Rotterdam, februari 2009 2 KAN HET ANDERS?

Nadere informatie

Zorg voor senioren; hoe eerder, hoe beter! Beschrijving van het project Buurtcontactpersonen in Utrecht Binnenstad en Utrecht Noordoost

Zorg voor senioren; hoe eerder, hoe beter! Beschrijving van het project Buurtcontactpersonen in Utrecht Binnenstad en Utrecht Noordoost Zorg voor senioren; hoe eerder, hoe beter! Beschrijving van het project Buurtcontactpersonen in Utrecht Binnenstad en Utrecht Noordoost Stade Advies Utrecht, mei 2008 Lous Brouwer in opdracht van i.s.m.

Nadere informatie

Gezien en gehoord. Maatschappelijk rendement van project Motto: zingeving en levensvragen bij ouderen

Gezien en gehoord. Maatschappelijk rendement van project Motto: zingeving en levensvragen bij ouderen Gezien en gehoord Maatschappelijk rendement van project Motto: zingeving en levensvragen bij ouderen Maarten Davelaar Ahmed Hamdi Jenny Verheijen Marie-Christine van Dongen Angela Verleun Gezien en gehoord

Nadere informatie

Beleidsregel. gegevensverwerking in het sociale domein

Beleidsregel. gegevensverwerking in het sociale domein Beleidsregel gegevensverwerking in het sociale domein 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Ontwikkelingen in het sociale domein 2.1 Wijknetwerk en wijkteams 2.2 Werk en Inkomen 3. Uitgangspunten voor beleid

Nadere informatie

Het Gesprek. Deel IV: Nieuwe doelgroep, ander Gesprek

Het Gesprek. Deel IV: Nieuwe doelgroep, ander Gesprek Het Gesprek Deel IV: Nieuwe doelgroep, ander Gesprek Het Gesprek Deel IV: Nieuwe doelgroep, ander Gesprek Colofon Deze publicatie is uitgegeven door de VNG in het kader van project De Kanteling, april

Nadere informatie

Je moet echt een wil hebben, anders ga je het niet redden

Je moet echt een wil hebben, anders ga je het niet redden Je moet echt een wil hebben, anders ga je het niet redden Eindrapport van een verkennend onderzoek naar de succesvolle (her)instroom van langdurig werklozen in reguliere arbeid voor Gemeente Breda Lectoraat

Nadere informatie

Toezicht op herbeoordelingen door banken van rentederivaten bij het nietprofessionele

Toezicht op herbeoordelingen door banken van rentederivaten bij het nietprofessionele Rapportage rentederivatendienstverlening aan het MKB Toezicht op herbeoordelingen door banken van rentederivaten bij het nietprofessionele MKB Maart 2015 3333 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert

Nadere informatie

Schendingen van de beslagvrije voet door gerechtsdeurwaarders

Schendingen van de beslagvrije voet door gerechtsdeurwaarders Met voeten getreden Schendingen van de beslagvrije voet door gerechtsdeurwaarders 2 november 2013 2013/150 De burger heeft er recht op behoorlijk behandeld te worden door de overheid. En laten we duidelijk

Nadere informatie

Het is hier in één woord gewoon stom!

Het is hier in één woord gewoon stom! Het is hier in één woord gewoon stom! Onderzoek naar het welzijn en perspectief van kinderen en jongeren in gezinslocaties Het is hier in één woord gewoon... stom! Onderzoek naar het welzijn en perspectief

Nadere informatie

Kanker... in gesprek met je arts

Kanker... in gesprek met je arts Kanker... in gesprek met je arts Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Het eerste contact met uw arts 4 Artsen zijn ook mensen 8 Begrijpen en onthouden 10 Vragen vóór de diagnose 13 Vragen over diagnose

Nadere informatie

Amsterdam: Vroeg Eropaf. Businesscase vroegsignalering en preventie van schulden

Amsterdam: Vroeg Eropaf. Businesscase vroegsignalering en preventie van schulden Amsterdam: Vroeg Eropaf Businesscase vroegsignalering en preventie van schulden Auteurs: C.M. van Ommeren, L.S. de Ruig & L. Coenen C10567 Zoetermeer, 30 april 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Typologie voor een strategische aanpak van multiprobleemgezinnen in Rotterdam

Typologie voor een strategische aanpak van multiprobleemgezinnen in Rotterdam Typologie voor een strategische aanpak van multiprobleemgezinnen in Rotterdam Een studie in het kader van Klein maar Fijn - CEPHIR Auteurs: Dr. Majone Steketee Dr. Myriam Vandenbroucke Juni 2010 Typologie

Nadere informatie

Multiprobleem huishoudens. Maatschappelijk Werk. Schulddienstverlening

Multiprobleem huishoudens. Maatschappelijk Werk. Schulddienstverlening Multiprobleem huishoudens Maatschappelijk Werk Schulddienstverlening Jeannette Oosterom maart 2014 Schulden Chaos Verzamelde kennis en een beschrijving van de ontwikkelingen die de noodzaak tot samen optrekken

Nadere informatie

Het CJG, de oplossing voor de jeugdzorg? De invloed van vertrouwen en samenwerking op de organisaties binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin.

Het CJG, de oplossing voor de jeugdzorg? De invloed van vertrouwen en samenwerking op de organisaties binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin. Het CJG, de oplossing voor de jeugdzorg? De invloed van vertrouwen en samenwerking op de organisaties binnen het Centrum voor Jeugd en Gezin. Auteur: Eva Geesing 2 Het CJG, de oplossing voor de jeugdzorg?

Nadere informatie

Een pact van het hart. Ontstaan en groei van Operatie Hartslag; aanpak van de drugsproblematiek in Heerlen

Een pact van het hart. Ontstaan en groei van Operatie Hartslag; aanpak van de drugsproblematiek in Heerlen Een pact van het hart Ontstaan en groei van Operatie Hartslag; aanpak van de drugsproblematiek in Heerlen Het succes van Operatie Hartslag is zowel nationaal als internationaal niet onopgemerkt gebleven.

Nadere informatie

Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding.

Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Ervaringen van mensen met klachten over de Gezondheidszorg S. Kruikemeier R. Coppen J.J.D.J.M. Rademakers

Nadere informatie

De ondertoezichtstelling bij omgangsproblemen

De ondertoezichtstelling bij omgangsproblemen De ondertoezichtstelling bij omgangsproblemen De ondertoezichtstelling bij omgangsproblemen Onderzoek op eigen initiatief naar aanleiding van klachten en signalen over de Bureaus Jeugdzorg Onderzoeksteam

Nadere informatie

Buurtzorg: nieuw en toch vertrouwd Een onderzoek naar de ervaringen van cliënten, mantelzorgers, medewerkers en huisartsen

Buurtzorg: nieuw en toch vertrouwd Een onderzoek naar de ervaringen van cliënten, mantelzorgers, medewerkers en huisartsen Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Buurtzorg: nieuw en toch vertrouwd Een onderzoek naar de ervaringen van cliënten, mantelzorgers, medewerkers

Nadere informatie