Procesveiligheid & SIL

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Procesveiligheid & SIL"

Transcriptie

1 PRODUCA veiligheid & SIL Willem van der Bijl PRODUCA Communicatie BV Toepassing Arbowet.PPT / WvdB, Apr 2016 / Blz. 1 Wat is PRODUCA? PRODUCA levert diensten op het gebied van Opleidingen, Consultancy & Communicatie Dat betekent: leveren van procesgerelateerde technische opleidingen advies en opleiding in SIL, ATEX en Bustechnieken begeleiding bij HAZOP, SIL Classificatie, productie EVD inspectie van Ex-installaties, elektrisch en niet-elektrisch opleiding in communicatieve vaardigheden advies in technische en commerciële educatie schrijven van teksten en persberichten redactie van vakblad Automatie / PMA Blz. 2 1

2 SEVESO Blz. 3 SEVESO In Seveso ontstond door een menselijke fout een oncontroleerbare chemische reactie in een reactor Doordat de chemische reactor openbarstte kwam er een wolk met chemische stoffen vrij, deze verspreide zich over een gebied van 18 km 2 Binnen enkele dagen vonden circa 3300 dieren de dood In 1978 waren er door dit ongeval inmiddels dieren gestorven en hebben 15 kinderen zich met huidproblemen in het ziekenhuis laten behandelen Een voortvloeisel van deze gebeurtenis zijn de Seveso II Directives: Controle van incidenten waarbij giftige stoffen vrijkomen Vanaf februari 1999 gelden deze voor alle EU lidstaten (in NL BRZO 99) Artikel 1: De directive heeft als doel het voorkomen van grote incidenten waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen en het beperken van de consequenties voor de mens en zijn omgeving, waarbij een hoog niveau van beveiliging gewaarborgd wordt in een consistente en effectieve manier Inmiddels zijn de Seveso III Directives uitgebracht Indeling volgens de nieuwe Europese CLP verordening BRZO 2015 is de doorvertaling van deze richtlijn Verplicht vanaf 1 juni 2015 Blz. 4 2

3 BUNCEFIELD Blz. 5 Art 6 Arbowet Voorkomen en beperken van ongevallen met gevaarlijke stoffen De werkgever neemt bij het voeren van het arbeidsomstandighedenbeleid de maatregelen die nodig zijn ter voorkoming en beperking van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken en de gevolgen daarvan voor de veiligheid en de gezondheid van de in het bedrijf, de inrichting, of een deel daarvan werkzame werknemers Hoe moet werkgever daaraan voldoen? Richtlijnen (ATEX, PED, Machines), ARBO-besluit Normen en standaarden Blz. 6 3

4 Functionele Veiligheid: deel van de totale veiligheidsstrategie Veiligheid (in het algemeen) betekent bescherming van de mens tegen ALLE gevaren (bewegende delen, hitte, straling, elektrische schok, explosie, brand etc.) risico door beweging risico op elektrische schok risico op straling risico op explosie gevaar door incorrect functioneren Functionele veiligheid betekent bescherming tegen gevaren veroorzaakt door incorrect functioneren. Blz. 7 IEC Algemene Veiligheid IEC Machines Productie IEC Medische Sector IEC Industrie IEC Transport Sector Gebruik van SIL IEC industrie IEC Nucleaire Industrie Blz. 8 4

5 Functionele Veiligheid in Schema Responsie op noodtoestand Nood acties Voorkom Beperk Dijk Ontlaatklep, Breekschijf Safety Instrumented Operator grijpt in Basis Regelsysteem Nood functie stop waarde Passieve bescherming Actieve bescherming Veiligheid alarmering regeling Deviatie alarm Inherent veilig ontwerp ontwerp Blz. 9 SIL maatregelen 1. Risico s worden vastgesteld op basis van een HAZOP studie 2. Voor ieder risico wordt door middel van een classificatie een, Safety Integrity Level of SIL niveau bepaald 3. Deze worden vastgelegd in een managementverklaring 4. Voor ieder risico van SIL 1 SIL 3 dient een beperkende maatregel (functie) te worden genomen Een Safety Instrumented Function SIF Elke SIF bestaat uit een elektrische regelkring (E/E/PE) Die worden in een Safety Requirement Specification, een SRS, gedetailleerd beschreven De regelkringen samen vormen het veiligheidssysteem, een Safety Instrumented, een SIS 5. Niveau SIL 4 vereist een additionele veiligheidsstudie en kan een wijziging van het procesontwerp tot gevolg hebben 6. Door middel van SIL verificatie wordt aangetoond of de kring aan het vereiste SIL niveau voldoet 7. Met de SRS als basis wordt een SIS geproduceerd, geïnstalleerd, commissioned, zorgvuldig getest en in gebruik genomen Blz. 10 5

6 Functionele Veiligheid in Schema De SIL Laag : Voor nieuwe installaties wordt deze aanvullend ontworpen Voor bestaande installaties wordt deze laag toegepast op bestaande beveiligingen. Bij de HAZOP worden deze NIET meegenomen. De SILwaarde en veiligheidsfunctie wordt dan beoordeeld op de bestaande beveiligingen. Deze moeten dan onafhankelijk zijn van de regelfuncties. Safety Instrumented Nood functie Veiligheid Operator grijpt in Basis Regelsysteem stop waarde alarmering regeling Deviatie alarm Inherent veilig ontwerp ontwerp Blz. 11 Voorbeeld Risico Matrix Consequentie per gebeurtenis Voorgekomen in de unit Kans geen effect a licht gewond 1 zwaar gewond 2 doden 3 catastrofe 4 GROOT RISICO Waarschijnlijkheid Voorgekomen op de locatie Voorgekomen in het bedrijf Voorgekomen in de industrie a a 1 2 a 1 Nooit voorgekomen a NB: getoonde matrix is een voorbeeld ter illustratie Gevolg Blz. 12 6

7 SIL maatregelen 1. Risico s worden vastgesteld op basis van een HAZOP studie 2. Voor ieder risico wordt door middel van een classificatie een, Safety Integrity Level of SIL niveau bepaald 3. Deze worden vastgelegd in een managementverklaring 4. Voor ieder risico van SIL 1 SIL 3 dient een beperkende maatregel (functie) te worden genomen Een Safety Instrumented Function SIF Elke SIF bestaat uit een elektrische regelkring (E/E/PE) Die worden in een Safety Requirement Specification, een SRS, gedetailleerd beschreven De regelkringen samen vormen het veiligheidssysteem, een Safety Instrumented, een SIS 5. Niveau SIL 4 vereist een additionele veiligheidsstudie en kan een wijziging van het procesontwerp tot gevolg hebben 6. Door middel van SIL verificatie wordt aangetoond of de kring aan het vereiste SIL niveau voldoet 7. Met de SRS als basis wordt een SIS geproduceerd, geïnstalleerd, commissioned, zorgvuldig getest en in gebruik genomen Blz. 13 Samenstelling van en PROCES BAS F&G SIS DCS AMS BAS = Business Administration F&G = Fire & Gas SIS = Safety Instrumented DCS = Distributed Control AMS = Asset Management Blz. 14 7

8 Vervolg SIL maatregelen 8. Opereren en controleren van de SIF veiligheidskringen 9. Onderhoud plegen aan de elementen van de safety loops 10. Testen van de SIF kringen op basis van de resultaten uit de SIL berekeningen (SRS) Uitgangspunt is de proof test, de test van de volledige SIF functie Testen kunnen ook per element worden uitgevoerd, of zelfs van een deel van het element Deze zogenaamde deeltesten moeten worden beoordeeld op hun diagnostic coverage Tijdens het testen dient de veiligheidsfunctie behouden te blijven 11. Regelmatige inspectie uitvoeren 12. Bovenstaande activiteiten gedegen documenteren 13. Trainen van betrokken personeel Bovenstaand wordt helaas vaak onderbelicht Zie ook: Artikel 16 van de NEN EN IEC Blz. 15 Conclusie Taxatie en Verificatie vereist goede kennis van de SIL methode zoals beschreven in IEC Mogelijkheden om de PFD te verlagen: Toepassing van verschillende SIF hardwareconfiguraties; 1oo2, 2oo3, etc. Gebruik componenten van verschillende producenten Bewust gebruik van diagnostische functies voor analyse van graad van veroudering Gebruik van efficiënte tussentijdse testen, doorgaans met beperkte diagnostic coverage, zoals bijvoorbeeld Partial Stroke Testing De in bedrijf zijnde installatie dient onderhouden te worden: testen, documenteren, foutanalyse Blz. 16 8

Functionele Veiligheid en SIL. Gebruik van Partial Stroke Testing. Willem van der Bijl PRODUCA Consultancy BV

Functionele Veiligheid en SIL. Gebruik van Partial Stroke Testing. Willem van der Bijl PRODUCA Consultancy BV PRODUCA Functionele Veiligheid en SIL Gebruik van Partial Stroke Testing Willem van der Bijl PRODUCA Consultancy BV Copyright PRODUCA Communicatie BV Toepassing van SIL-r6.PPT / WvdB / Mei, 2009 / Blz.

Nadere informatie

Functionele Veiligheid SIL Implementatie. Meervoudige Veiligheidskringen Hardware Fout Tolerantie

Functionele Veiligheid SIL Implementatie. Meervoudige Veiligheidskringen Hardware Fout Tolerantie Functionele Veiligheid SIL Implementatie Meervoudige Veiligheidskringen Hardware Fout Tolerantie Botlek Studieavond 5 juni 2014 Willem van der Bijl PRODUCA en ExInspect Copyright PRODUCA SIL Presentatie

Nadere informatie

Valkuilen bij procesveiligheid

Valkuilen bij procesveiligheid Het risico van LOPA en SIL Classificatie Valkuilen bij procesveiligheid NVVK Veiligheidscongres 2009 Chris Pietersen Safety Solutions Consultants BV pietersen@safety-sc.com Chris Pietersen Directeur SSC

Nadere informatie

Het risico van LOPA en SIL Classificatie Valkuilen bij procesveiligheid

Het risico van LOPA en SIL Classificatie Valkuilen bij procesveiligheid Het risico van LOPA en SIL Classificatie Valkuilen bij procesveiligheid NVVK Veiligheidscongres 2009 Ir. C.M. Pietersen pietersen@safety-sc.com 1. Samenvatting Risico evaluatie methoden worden in toenemende

Nadere informatie

SIL Verificatie in de praktijk

SIL Verificatie in de praktijk SIL Verificatie in de praktijk Herman Jansen Safety Solutions Consultants 6 november 2008 Herman Jansen Senior Safety Consultant (TNO) SSC BV -TÜV gecertificeerd voor Functional Safety - Leiding geven

Nadere informatie

Arthur Groot Senior consultant. ATEX richtlijnen. DHV Milieu Veiligheid & Industrie www.dhv.nl/mvi Tel: +31 (0)33-468 2867

Arthur Groot Senior consultant. ATEX richtlijnen. DHV Milieu Veiligheid & Industrie www.dhv.nl/mvi Tel: +31 (0)33-468 2867 ATEX richtlijnen DHV Milieu Veiligheid & Industrie www.dhv.nl/mvi Tel: +31 (0)33-468 2867 Recente incidenten - On May 11, 2004, the ICL Plastics factory (Commonly referred to as Stockline Plastics factory),

Nadere informatie

Lockout-Tagout -Tryout. LoToTo in de praktijk - Safety Forever

Lockout-Tagout -Tryout. LoToTo in de praktijk - Safety Forever Lockout-Tagout -Tryout 1 Safety Forever: LoToTo advies en implementatie Praktische machineveiligheidsadviezen Spreker: Alain Rotthier, oprichter Middelbaar Veiligheidskundige (MVK) Specialisatie: Machineveiligheid

Nadere informatie

CASE Erik Dom Nero Engineering Risico-identicatie Risico-evaluatie Beschermingslagen SIL-bepaling SIL-berekening SIL-uitvoering

CASE Erik Dom Nero Engineering Risico-identicatie Risico-evaluatie Beschermingslagen SIL-bepaling SIL-berekening SIL-uitvoering CASE Erik Do Nero Engineering 1 Doe ik het goed? Risico-identicatie Risico-evaluatie Bescheringslagen SIL-bepaling SIL-berekening SIL-uitvoering 2 1 1 RISICO 1 OPLOSSING 3 Case Procesgegevens TIC FIC Ontwerp

Nadere informatie

DE TOEPASSING VAN SIL

DE TOEPASSING VAN SIL DE TOEPASSING VAN SIL POSITION PAPER VAN HET SIL PLATFORM REPRINT Willem van der Bijl (Safety Consultant en M.D. PRODUCA Consultancy) & Henry Verwey (Sr. Safety Consultant Verwey Safety Services) nl.linkedin.com/in/willemvanderbijl

Nadere informatie

Met IECEx 05 veiliger werken in explosiegevaarlijke zones. <NVVK congres 2013> 2012 Reed Business Opleidingen not for general distribution

Met IECEx 05 veiliger werken in explosiegevaarlijke zones. <NVVK congres 2013> 2012 Reed Business Opleidingen not for general distribution Met IECEx 05 veiliger werken in explosiegevaarlijke zones 1 2012 Reed Business Opleidingen not for general distribution Wetgeving en certificatie 1. Explosieveiligheidswetgeving in

Nadere informatie

Afdeling Meet-, Regel- en Besturingstechnologie -SIL. Programma. 18:00 uur Ontvangst met koffie/thee en broodjes

Afdeling Meet-, Regel- en Besturingstechnologie -SIL. Programma. 18:00 uur Ontvangst met koffie/thee en broodjes Afdeling Meet-, Regel- en Besturingstechnologie Presentatie over Procesveiligheid -SIL Ede, 9 juni 2016 Programma 18:00 uur Ontvangst met koffie/thee en broodjes 18:30 uur Procesveiligheidsontwikkeling/HAZOP

Nadere informatie

ATEX 137. blad 1 van 5 ATEX 137

ATEX 137. blad 1 van 5 ATEX 137 Postbus 141 2040 AC Zandvoort telefoon : (023) 573 25 54 e-mail : info@vmtl.nl internet : www.vmtl.nl K.v.K nr. 53589211 BTW nr.: NL8509.38.880.B01 ATEX 137 Inleiding Sommige explosies zijn in staat om

Nadere informatie

ATEX voor beginners ; explosiegevaar in vogelvlucht

ATEX voor beginners ; explosiegevaar in vogelvlucht ATEX voor beginners ; explosiegevaar in vogelvlucht Waarom doen we aan ATEX Het doel is mensen beschermen tegen de effecten van een explosie Wat is een explosie eigenlijk? Een momentane ontbranding van

Nadere informatie

ONTWIKKELING EN IMPLEMENTATIE VAN. Arbo (VCA, OHSAS 18001), kwaliteit (ISO 9001), milieu MANAGEMENTSYSTEMEN

ONTWIKKELING EN IMPLEMENTATIE VAN. Arbo (VCA, OHSAS 18001), kwaliteit (ISO 9001), milieu MANAGEMENTSYSTEMEN ONTWIKKELING EN IMPLEMENTATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN Een managementsysteem maakt processen transparant en controleerbaar. Veel gebruikte (erkende) systemen binnen de expertise van Arts Safety Consultants

Nadere informatie

Machineveiligheid. Praktische benadering. Joris Ceyssens CMSE Tüv Nord

Machineveiligheid. Praktische benadering. Joris Ceyssens CMSE Tüv Nord Machineveiligheid Praktische benadering Joris Ceyssens 0032 473 73 88 03 Joris.ceyssens@ima-nv.be CMSE Tüv Nord IMA Bedrijfsprofiel +7m Houthalen - Maldegem 47 Small components Complete lines Praktische

Nadere informatie

SAFETY CLASS, Programma 2012-2013

SAFETY CLASS, Programma 2012-2013 SAFETY CLASS, Programma 2012-2013 Wilt u een - pert worden? In de markt van explosieveiligheid gaan de ontwikkelingen in een steeds sneller tempo. Denk bijvoorbeeld aan de zone 2 toepassingen en de opmars

Nadere informatie

Atex. ATmosphères EXplosives

Atex. ATmosphères EXplosives Atex ATmosphères EXplosives EU Richtlijnen / NL wetgeving Inspectieproces toezichthouder Inspectie focus en inspectie onderwerpen Inspectieresultaten 2007 2008 /2009 Ontstekingsbronnen ATEX ATEX 95 ATEX

Nadere informatie

NORMEN. Functioneel voor Iedereen. Willem van der Bijl. Nederland is Geregeld

NORMEN. Functioneel voor Iedereen. Willem van der Bijl. Nederland is Geregeld NORM Functioneel voor Iedereen Willem van der Bijl 1 Nederland is Geregeld Typ dit in bij Google en het levert bijna 10.000 hits! Is Nederland overgeregeld?? 2 Copyright Communicatie BV [Presentatie PPA2008.ppt]

Nadere informatie

Speel op veilig! Reyskens B. 1

Speel op veilig! Reyskens B. 1 Speel op veilig! Reyskens B. 1 Doel van het veiligheidscircuit. De machine bij bevel veilig stoppen met als resultaat: geen gevaar (beweging) meer, mogelijke aansturingen van energie beletten het starten

Nadere informatie

ATEX samenstellingen. Michiel Bakker MiBEx

ATEX samenstellingen. Michiel Bakker MiBEx ATEX samenstellingen Michiel Bakker MiBEx Wie ben ik? ATEX en IECEx specialist Consultant Nieuwe en bestaande apparatuur Elektrisch en niet-elektrisch Trainer Fabrikanten Installateurs Monteurs / operators

Nadere informatie

Eindverslag Opslag Ammoniumnitraat

Eindverslag Opslag Ammoniumnitraat Landelijk inspectieproject, uitgevoerd i.s.m. VROM-inspectie Eindverslag Opslag Ammoniumnitraat 2002 Projectnummer A554 Arbeidsinspectie Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Contactpersoon: K. Rheiter, Teamleider

Nadere informatie

Safety Integrity Level en Performance Level bepaling

Safety Integrity Level en Performance Level bepaling Safety Integrity Level en Performance Level bepaling Risicobeoordeling voor het ontwerp van automatische systemen met een veiligheidsfunctie voor machines en procesinstallaties G.D. Schmitz Safety Integrity

Nadere informatie

SAFETY CLASS, Programma 2012

SAFETY CLASS, Programma 2012 SAFETY CLASS, Programma 2012 Wilt u een - pert worden? In de markt van explosieveiligheid gaan de ontwikkelingen in een steeds sneller tempo. Denk bijvoorbeeld aan de zone 2 toepassingen en de opmars van

Nadere informatie

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Pagina 1 van 9 Samenvatting In 2007 zijn door de directie MHC bij 41 BRZO99 en Arie bedrijven Atex 137 inspecties uitgevoerd op een wijze als beschreven in het toezichtbeleid

Nadere informatie

Introductie. en implementeren in projecten. Waarom het onderwerp Europese richtlijnen:

Introductie. en implementeren in projecten. Waarom het onderwerp Europese richtlijnen: Europese Richtlijnen: toepassen en implementeren in projecten Geleen, 31-05-2012 Waarom het onderwerp Europese richtlijnen: Toepassing in projecten niet altijd vanzelfsprekend; Regelgeving is niet altijd

Nadere informatie

moeite van het onderzoeken waard

moeite van het onderzoeken waard Proces gerelateerde afwijkingen, de moeite van het onderzoeken waard Sonja Riemersma (NAM) Big safety versus little safety Binnen de olie en gasindustrie, maar ook andere industrieën, is veel aandacht

Nadere informatie

Overzicht bepalingen inhoud Veiligheidsrapport in het Brzo 2015, Seveso III en de Rrzo Maart 2016

Overzicht bepalingen inhoud Veiligheidsrapport in het Brzo 2015, Seveso III en de Rrzo Maart 2016 Overzicht bepalingen inhoud Veiligheidsrapport in het Brzo 2015, Seveso III en de Rrzo Maart 2016 Brzo 2015, Artikel 10 1. De exploitant van een hogedrempelinrichting stelt een veiligheidsrapport op en

Nadere informatie

SCIOS-INFORMATIEBLAD Deel 16

SCIOS-INFORMATIEBLAD Deel 16 SCIOS-INFORMATIEBLAD Deel 16 Handreiking bij het inspecteren van grote gasinstallaties Deel 16: Procesbeveiligingen onder PED Advies over hoe te handelen bij inspectie aan stookinstallaties die ook onder

Nadere informatie

Tab T Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie

Tab T Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie TAB T 5-1 Tab T nr. 5 Nadere toelichting keuze scenario s t.b.v. inspectie interne veiligheid een rankingmethode Bij de selectie installatiescenario s kunnen enkele principes worden gehanteerd die in onderstaande

Nadere informatie

Herziening NPR 7910-1 & NPR 7910-2

Herziening NPR 7910-1 & NPR 7910-2 Herziening NPR 7910-1 & NPR 7910-2 Gerdian Jansen Voorzitter werkgroep Herziening NPR 7910-1 & NPR 7910-2 Lid normcommissie NEC 31 Elektrisch materieel in verband met explosiegevaar Projecttrekker taakgroep

Nadere informatie

Een leven lang leren

Een leven lang leren Een leven lang leren Ton Knegt Project Manager IA Rijnmond Consult BV Inhoud. Introductie. Opleiding Meet & Regeltechniek. Opdoen van kennis en ervaring. Verschillen in kennis behoefte. Kennis van senior

Nadere informatie

Risicograaf voor SIL en PL

Risicograaf voor SIL en PL Risicograaf voor SIL en PL 1. NORMEN VOOR MACHINES... 2 2. OPMERKINGEN... 3 3. PROBLEEMSTELLING... 3 3.1 RISICOBEOORDELING VAN MACHINES EN PROCESINSTALLATIES... 4 3.2 RISICOREDUCERENDE MAATREGELEN... 4

Nadere informatie

Procesveiligheid. Welcome to Hotel Process Safety such a lovely place. Chris Pietersen NVVK Congres 20 maart 2013

Procesveiligheid. Welcome to Hotel Process Safety such a lovely place. Chris Pietersen NVVK Congres 20 maart 2013 Procesveiligheid Chris Pietersen NVVK Congres 20 maart 2013 Welcome to Hotel Process Safety such a lovely place 1 Procesveiligheid filosofie Drie-eenheid: Ø Technische veiligheid Integriteit, HAZOP, SIL,

Nadere informatie

IEC-61511: En nu nog invoeren

IEC-61511: En nu nog invoeren WIB seminar IEC-61511: En nu nog invoeren Naam: Functie: Tony Bakker MSc Shell Pernis Maintenance Engineer Instrumentatie SIS focal point WIB seminar Overzicht: IEC-61511: Lifecycle model Overzicht Pernis

Nadere informatie

Omgaan met Calamiteiten, ATEX en EVD

Omgaan met Calamiteiten, ATEX en EVD Wil de Lange CFPH (Flexoplast) Omgaan met Calamiteiten, ATEX en EVD 1 Even voorstellen Naam: Wil de Lange Functie: QSHE manager (CFPH) Leeftijd: 61 jaar Burgelijke staat: Gehuwd Woonachtig: Harlingen 2

Nadere informatie

Masterclass Ontwerpen met Externe Veiligheid

Masterclass Ontwerpen met Externe Veiligheid Masterclass Ontwerpen met Externe Veiligheid oostkracht10.nl milieu & veiligheid Voorstellen Dirk Jan de Boer Eigenaar en veiligheidsconsultant Oostkracht 10 B.V. dirkjan@oostkracht10.nl 06 36 38 02 16

Nadere informatie

Risicoanalyse stoomleiding Twence - AkzoNobel

Risicoanalyse stoomleiding Twence - AkzoNobel Technology & Engineering B.V. Consultancy & Training PO Box 9300 6800 SB Arnhem the Netherlands T +31 26 366 2839 F +31 26 366 4347 www.akzonobel.com/te Subject Risicoanalyse stoomleiding Twence - AkzoNobel

Nadere informatie

INES meldingen 2013 Kerncentrale Borssele

INES meldingen 2013 Kerncentrale Borssele INES meldingen 0 Kerncentrale Borssele Zeedijk, 5 PM Borssele INES, internationale graadmeter Binnen de nucleaire industrie geldt sinds 990 de INES-schaal als maatstaf voor storingen en incidenten. De

Nadere informatie

Programma training: PI-503: Opleiding Industriële Ademlucht. Klant: Diverse

Programma training: PI-503: Opleiding Industriële Ademlucht. Klant: Diverse Programma training: PI-503: Opleiding Industriële Ademlucht Klant: Diverse Tijd Dag 1 08.30-08.45 Ontvangst cursisten op locatie 08.45-09.00 Inleiding van de opleiding, veiligheidinstructie, doelstelling

Nadere informatie

Kees Kaijser. Dow Terneuzen Veiligheid - Duurzaamheid

Kees Kaijser. Dow Terneuzen Veiligheid - Duurzaamheid Kees Kaijser Dow Terneuzen Veiligheid - Duurzaamheid 1 2 Dow in Terneuzen Op één na grootste vestiging van Dow wereldwijd 26 fabrieken verspreid over 440 hectare Productie volume 8 miljoen ton per jaar

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN veiligheidsberichten -0-009 009/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN Zowel bij havenarbeid als logistieke arbeid kunnen onder bepaalde voorwaarden ook interimarbeiders tewerkgesteld

Nadere informatie

Industrie & Veiligheid

Industrie & Veiligheid Platform Industrie & Veiligheid Johan van Velthoven 17 maart 2017 1 In geval van nood Volg deze borden naar de uitgang Follow these signs to the nearest exit Liften niet gebruiken Do not use elevators

Nadere informatie

NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering

NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering Als werkgever bent u verantwoordelijk voor veilige installaties en het veilig kunnen werken van uw personeel in een elektrotechnische omgeving. In zowel de Arbowet als

Nadere informatie

De twee grootste industriële rampen

De twee grootste industriële rampen Chris Pietersen In dit boek: Het onderzoek van de twee grootste industriële rampen door Chris Pietersen had een grote internationale impact. Hij heeft daarvoor destijds van TNO de erkenning van Senior

Nadere informatie

Certificering van Skids & Assemblies: zin of onzin? Karel Neleman BARTEC

Certificering van Skids & Assemblies: zin of onzin? Karel Neleman BARTEC Certificering van Skids & Assemblies: zin of onzin? Karel Neleman BARTEC 1 Wie ben ik? >25 jaar ervaring in elektrische explosieveiligheid bij >15 jaar lid van de Nederlandse normcommissie Deelnemer in

Nadere informatie

Aan welke vereisten rond GMP dient een Medical Device Manufacturer te voldoen? Hoe gaan we te werk bij de certificatie?

Aan welke vereisten rond GMP dient een Medical Device Manufacturer te voldoen? Hoe gaan we te werk bij de certificatie? Aan welke vereisten rond GMP dient een Medical Device Manufacturer te voldoen? Hoe gaan we te werk bij de certificatie? Denis Sterckx, Senior Lead Assessor LRQA Leo Lenaerts, Business Development Manager

Nadere informatie

Procesveiligheidsstudie als basis voor SIL bepaling. Erik Dom

Procesveiligheidsstudie als basis voor SIL bepaling. Erik Dom Procesveiligheidsstudie als basis voor SIL bepaling Erik Dom nero@pandora.be No part of this edition can be multiplied and/or made public by means of print, photocopy, digital copy, scan or by any other

Nadere informatie

Veiligheid en automatisering

Veiligheid en automatisering Hoofdstuk 11 Veiligheid en automatisering Doelstellingen 1. Weten wat intrinsieke veiligheid is 2. Weten hoe men tot een veilig systeem komt (proces en machine) 3. Weten dat veiligheid van systemen in

Nadere informatie

Chubb Companion. U staat er nooit meer alleen voor! INDUSTRIE

Chubb Companion. U staat er nooit meer alleen voor! INDUSTRIE Chubb Companion U staat er nooit meer alleen voor! INDUSTRIE Waarom Chubb Companion? Het is belangrijk dat u en uw medewerkers zich in een prettige en veilige werkomgeving bevinden. Dit komt niet alleen

Nadere informatie

SAFETY CLASS, Programma 2010

SAFETY CLASS, Programma 2010 SAFETY CLASS, Programma 2010 Wilt u een - pert worden? In de markt van explosieveiligheid gaan de ontwikkelingen in een steeds sneller tempo. Denk bijvoorbeeld aan de zone 2 toepassingen en de opmars van

Nadere informatie

De realisatie van een veiligheidsbesturingssysteem voor de bruginstallaties van één van de grootste hefbruggen van Europa. Marc Schröder 10/19/2015

De realisatie van een veiligheidsbesturingssysteem voor de bruginstallaties van één van de grootste hefbruggen van Europa. Marc Schröder 10/19/2015 De realisatie van een veiligheidsbesturingssysteem voor de bruginstallaties van één van de grootste hefbruggen van Europa Marc Schröder 10/19/2015 2 De realisatie van een veiligheidsbesturingssysteem voor

Nadere informatie

Acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen - interimarbeid

Acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen - interimarbeid Veiligheidsberichten 12-10-2016 2016/15 Acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen - interimarbeid Het veiligheidsbericht van 5 maart 2010 beschrijft de acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen (Z)EAO

Nadere informatie

Acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen

Acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen Veiligheidsberichten 01-08-2017 2017/11 Acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen Dit veiligheidsbericht is de gecoördineerde tekst van ons Veiligheidsbericht van 5 maart 2010 en alle wijzigingen en

Nadere informatie

Sense of Urgency Procesveiligheid. Lessen uit verleden IR. THEO OLIJVE, MANAGING DIRECTOR ODFJELL TERMINAL (ROTTERDAM) B.V.

Sense of Urgency Procesveiligheid. Lessen uit verleden IR. THEO OLIJVE, MANAGING DIRECTOR ODFJELL TERMINAL (ROTTERDAM) B.V. Sense of Urgency Procesveiligheid Lessen uit verleden IR. THEO OLIJVE, MANAGING DIRECTOR ODFJELL TERMINAL (ROTTERDAM) B.V. 1 ENKELE LESSEN UIT VERLEDEN 1974 Flixborough Chemical Plant 1984 Bhopal incident

Nadere informatie

ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen

ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen Sinds 30 juni 2003 is er het één en ander veranderd voor apparaten en beveiligingssystemen

Nadere informatie

9-5-2011. Door: Gerald van Engeland en Harry Krosse D&F. Wat doet D&F Consulting? Consulting / Software / Training

9-5-2011. Door: Gerald van Engeland en Harry Krosse D&F. Wat doet D&F Consulting? Consulting / Software / Training - Door: Gerald van Engeland en Harry Krosse D&F Onderwerpen: - Introductie D&F - PL - SIL opbouw kwalitatief en kwantitatief, stappenplan - Valkuilen architectuur categorie 2 - Begrippen zoals: - foutuitsluiting

Nadere informatie

Orde in chaos. Eenduidigheid in aantoonbare ATEX competenties

Orde in chaos. Eenduidigheid in aantoonbare ATEX competenties Orde in chaos Eenduidigheid in aantoonbare ATEX competenties Agenda Korte terugblik op de chaos Nieuwe uitgangspunten ATEX opleidingen IECEx 05 Uitstroomprofielen Aanpak Elsevier Opleidingen Opleidingsstructuur:

Nadere informatie

Cursusprogramma. the spirit of safety. Voor uw kennis op gebied van veiligheidsoplossingen. Pilz opleidingscentrum Nederland

Cursusprogramma. the spirit of safety. Voor uw kennis op gebied van veiligheidsoplossingen. Pilz opleidingscentrum Nederland Cursusprogramma Pilz opleidingscentrum Nederland Voor uw kennis op gebied van veiligheidsoplossingen. the spirit of safety De filosofie van het Pilz cursusprogramma 3 Opleidingen - Opleiding Expert Machineveiligheid

Nadere informatie

Testen voor duurzame mobiliteit ervaringen met elektrische auto Rob Wouters DARE!! Consultancy

Testen voor duurzame mobiliteit ervaringen met elektrische auto Rob Wouters DARE!! Consultancy Testen voor duurzame mobiliteit ervaringen met elektrische auto Rob Wouters DARE!! Consultancy Testen voor duurzame producten DARE!! Consultancy is gespecialiseerd op keuringen m.b.t. Europese regelgeving

Nadere informatie

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Landgraaf Postbus AA Landgraaf

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Landgraaf Postbus AA Landgraaf > Retouradres Postbus 16191 2500 BD Den Haag College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Landgraaf Postbus 31000 6370 AA Landgraaf Postbus 16191 2500 BD Den Haag www.ilent.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Products Solutions Services. High Level Alarms. Industrial Safety

Products Solutions Services. High Level Alarms. Industrial Safety Products Solutions Services High Level Alarms Industrial Safety Erwin Post Product Manager Level Tankgauging Praxis mit Gamma. ATEX SIL Endress+Hauser B.V. Nikkelstraat 6 1411 AJ Naarden The Netherlands

Nadere informatie

Afdeling Meet-, Regel- en Besturingstechnologie. Herman Jansen. Leiden van HAZOP / LOPA / SIL workshops

Afdeling Meet-, Regel- en Besturingstechnologie. Herman Jansen. Leiden van HAZOP / LOPA / SIL workshops Afdeling Meet-, Regel- en Besturingstechnologie Presentatie over Procesveiligheid - Ontwikkelingen - HAZOP en LOPA Ede, 9 juni 2016 Herman Jansen Process Safety Consultant TÜV Certified Functional Safety

Nadere informatie

Voorlopige INES meldingen 2015 Kerncentrale Borssele

Voorlopige INES meldingen 2015 Kerncentrale Borssele Voorlopige INES meldingen 2015 Kerncentrale Borssele INES, internationale graadmeter Binnen de nucleaire industrie geldt sinds 1990 de INES-schaal als maatstaf voor storingen en incidenten. De INESschaal

Nadere informatie

Visie op: Safety, systems, Ex en regelgeving Doel: Verbreden van kennis en kennismaken met een andere kijk op.!

Visie op: Safety, systems, Ex en regelgeving Doel: Verbreden van kennis en kennismaken met een andere kijk op.! Visie op: Safety, systems, Ex en regelgeving Doel: Verbreden van kennis en kennismaken met een andere kijk op.! Cor Prins Industrieële Automatisering Specialisme: Burner Management Systems Boiler Control

Nadere informatie

INES meldingen 2016 Kerncentrale Borssele

INES meldingen 2016 Kerncentrale Borssele INES meldingen 2016 Kerncentrale Borssele INES, internationale graadmeter Binnen de nucleaire industrie geldt sinds 1990 de INES-schaal als maatstaf voor storingen en incidenten. De INESschaal is er voor

Nadere informatie

De nieuwe regel voor branddetectie DTD S21-100. Inhoudelijke verschillen

De nieuwe regel voor branddetectie DTD S21-100. Inhoudelijke verschillen De nieuwe regel voor branddetectie DTD S21-100 Inhoudelijke verschillen Inleiding De DTD S21-100 bestaat uit 2 delen: DTD S21-100 deel 1: Technische regels DTD S21-100 deel 2: Kwalificaties en competenties

Nadere informatie

Industrial Services. In-Service Verification Elektrische Veiligheid & Beveiliging

Industrial Services. In-Service Verification Elektrische Veiligheid & Beveiliging Industrial Services In-Service Verification Elektrische Veiligheid & Beveiliging Geen concessies ten aanzien van veiligheid Elektrische veiligheid in de dagelijkse werkomgeving of in openbare ruimten lijkt

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

proces veiligheidsindicatoren in de wetenschappelijke literatuur relatie tussen indicatoren & veiligheidskundige modellen, theorieën

proces veiligheidsindicatoren in de wetenschappelijke literatuur relatie tussen indicatoren & veiligheidskundige modellen, theorieën proces veiligheidsindicatoren in de wetenschappelijke literatuur relatie tussen indicatoren & veiligheidskundige modellen, theorieën Paul Swuste sectie Veiligheidskunde Technische Universiteit Delft de

Nadere informatie

Technische Briefing. Overzicht Nucleair Park. 11 januari 2016

Technische Briefing. Overzicht Nucleair Park. 11 januari 2016 Technische Briefing Overzicht Nucleair Park 11 januari 2016 Overzicht van het nucleair park Doel 1 15 februari 2015: volgens de wet van 2003 wordt de elektriciteitsproductie na 40 jaar uitbating stop gezet

Nadere informatie

Ref. no. : Doc. no. : G-484 Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 5 Status : FINAL Revisie : A Onderwerp : Hoogwerkers Datum :

Ref. no. : Doc. no. : G-484 Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 5 Status : FINAL Revisie : A Onderwerp : Hoogwerkers Datum : Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 5 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 TOEPASSINGSGEBIED 3.1 Definitie van hoogwerker: 3.2 Deze richtlijn geldt niet voor: 4 RISICODOMEINEN EN RISICO S 5 PROCEDURE 5.1 Taak Risico

Nadere informatie

ATEX. Wordt ATEX 137 de nieuwe standaard? Atmosphère. Explosible

ATEX. Wordt ATEX 137 de nieuwe standaard? Atmosphère. Explosible Wordt ATEX 137 de nieuwe standaard? ATEX Atmosphère Explosible Op grond van de Arbowet is iedere werkgever verantwoordelijk voor arbeidsplaatsen en -middelen waar mogelijk explosiegevaar kan voorkomen.

Nadere informatie

INTEGRAAL COMPLIANCE MANAGEMENT IN TECHNISCHE PROJECTEN

INTEGRAAL COMPLIANCE MANAGEMENT IN TECHNISCHE PROJECTEN INTEGRAAL COMPLIANCE MANAGEMENT IN TECHNISCHE PROJECTEN 1 VOORSTELLEN EN VERWACHTINGEN Mijn naam is Gerd-Jan Frijters Tel. 0031 6 22 45 98 68 Achtergrond: - 24 jaar eigenaar D&F (35 medewerkers) - Werktuigbouwkunde

Nadere informatie

Introductie van (EN) ISO 14119 Blokkeerinrichtingen gekoppeld aan afschermingen

Introductie van (EN) ISO 14119 Blokkeerinrichtingen gekoppeld aan afschermingen Introductie van (EN) ISO 14119 Blokkeerinrichtingen gekoppeld aan afschermingen Derek Jones Business Development Manager (Functional Safety Engineer TÜV Rheinland) David Reade Business Development Consultant

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN veiligheidsberichten 05-0-00 00/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN De procedure met de te nemen acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen (Z)EAO werd licht aangepast t.o.v. ons vorig bericht

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Elk bedrijf heeft één of meerdere bedrijfshulpverleners nodig. De bedrijfshulpverleners hebben een voorpostfunctie: zij treden op als voorpost van brandweer,

Nadere informatie

EN IEC 62061 Praktisch. September 2010

EN IEC 62061 Praktisch. September 2010 EN IEC 62061 Praktisch September 2010 Inhoud Situatie SRECS en SIL assignment Verificatie SIL Software Besluit Situatie Situatie Geautomatiseerde stapelinstallatie (robot) Risico beoordeling wijst op belangrijk

Nadere informatie

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen De wetgeving met betrekking tot machines en arbeidsmiddelen is niet eenvoudig. Er zijn diverse richtlijnen en wetten binnen de Europese Unie en

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie VTTI. 2. Implementatie NTA 8620 voor NL. 3. KPI s. 4. Conclusies

Agenda. 1. Introductie VTTI. 2. Implementatie NTA 8620 voor NL. 3. KPI s. 4. Conclusies Agenda 1. Introductie VTTI 2. Implementatie NTA 8620 voor NL 3. KPI s 4. Conclusies Wettelijke en overige eisen Wettelijke eisen (besluiten Bevoegd Bezag): Wet milieubeheer Waterwet Telecom,. Aanwijsbesluit

Nadere informatie

Geïntegreerde netaansluiting 3x25A

Geïntegreerde netaansluiting 3x25A Geïntegreerde netaansluiting 3x25A Testplan Enexis, Liander, Stedin, Endinet Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1. Opmerkingen vooraf... 3 2. Voorgeschreven testen... 4 1. Inleiding De in dit document voorgeschreven

Nadere informatie

Veiligheid topprioriteit! Kennismaking met de kerncentrale van Doel Jan Trangez, Site Manager

Veiligheid topprioriteit! Kennismaking met de kerncentrale van Doel Jan Trangez, Site Manager Veiligheid topprioriteit! Kennismaking met de kerncentrale van Doel Jan Trangez, Site Manager INHOUD 1 Onze kerncijfers 2 Onze veiligheidsstrategie 3 Onze performantie 4 Ons BEST-project (BElgian Stress

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening Alle regels op een rij

Bedrijfshulpverlening Alle regels op een rij Bedrijfshulpverlening Alle regels op een rij 2 Bedrijfshulpverlening? Alle regels op een rij! INHOUD 1 Wat is BHV? 2 BHV verplicht? 3 Aantal BHV ers 4 Taken BHV ers 5 Opleidingseisen 6 Boetes en aansprakelijkheid

Nadere informatie

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98

Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Welke standaard is het beste? 4 december 2008, Bianca Scholten, bianca.scholten@task24.nl, tel. 06 52 45 25 98 Level 4 Business Planning & Logistics ISA-99 beveiliging binnen het control domain Level 3

Nadere informatie

5. Toolboxmeeting LMRA

5. Toolboxmeeting LMRA 5. Toolboxmeeting LMRA Wat is een LMRA Laatste Minuut Risicoanalyse Algemeen : Het op het laatste moment inschatten van (potentiële) veiligheids-, gezondheids- en milieurisico s Concreet : Het beantwoorden

Nadere informatie

DIRECTIE MAJOR HAZARD CONTROL. Toelichting op het toezichtsbeleid MHC Atex 137

DIRECTIE MAJOR HAZARD CONTROL. Toelichting op het toezichtsbeleid MHC Atex 137 DIRECTIE MAJOR HAZARD CONTROL Toelichting op het toezichtsbeleid MHC Atex 137 DOEL: Richtlijnen voor het houden van toezicht op naleving van artikel 5 BRZO 1999 & artikel 2.5b lid 2 van het Arbobesluit

Nadere informatie

Robotica in maintenance

Robotica in maintenance Robotica in maintenance Werken op hoogte: Drone toepassingen Marien van den Hoek 6-10-2015 Kic - Leaflet 2015 V01 1 Drones in de Proces Industrie Waar zijn we begonnen? 3D- Laserscanning Photogrammic scanning

Nadere informatie

BHV-procedures bij incidenten

BHV-procedures bij incidenten BHV-procedures bij incidenten Inclusief instructieblad met toelichting. Bij bedrijfshulpverlening voor ongevallen, brand en ontruiming is het belangrijk dat de BHV ers goede instructies en werkprocedures

Nadere informatie

Introductie in de SIL classificatie

Introductie in de SIL classificatie Walter Stoops Application Consultant Introductie in de SIL classificatie www.pepperl-fuchs.com Agenda - Wat betekenen al die termen? - Wat is SIL classificatie? - Wat zijn de belangrijkste standaarden?

Nadere informatie

Elektrotechnische inspecties

Elektrotechnische inspecties Quercus Technical Services UERCUS Elektrotechnische inspecties Laagspanning - Hoogspanning - ATEX Onze kijk op inspecteren Veiligheid Elke werkgever is volgens het Arbobesluit wettelijk verplicht om zijn

Nadere informatie

Wireless sensors. in veiligheidssystemen John van Gorsel. Emerson Process Management

Wireless sensors. in veiligheidssystemen John van Gorsel. Emerson Process Management Wireless sensors in veiligheidssystemen John van Gorsel Emerson Process Management Veiligheid versus beschikbaarheid Doel van een veiligheidsmeting: Bij potentieel gevaar het proces naar een veilige toestand

Nadere informatie

Waarom is het nodig om een bijkomende standaard voor "periodieke testen en testen na herstelling" te hebben.

Waarom is het nodig om een bijkomende standaard voor periodieke testen en testen na herstelling te hebben. NIEUWE NORM EN 62638 Wat is de doelstelling en de reden voor een nieuwe standaard (IEC62638) voor "periodieke testen en veiligheidstesten na herstelling" op elektrische apparaten Waarom is het nodig om

Nadere informatie

ATEX Richtlijn 153 1

ATEX Richtlijn 153 1 ATEX Richtlijn 153 1 2 ATEX Richtlijn 153 (richtlijn 1999: 92/EG) Mechanische of elektrische vonken, hete oppervlakken en statische elektriciteit kunnen een explosie veroorzaken op arbeidsplaatsen waar

Nadere informatie

Veilige installatie, wat is dat? Veilig werken, hoe doe je dat? RI&E, wat wordt. Aanbevelingen. Mijn stellingen:

Veilige installatie, wat is dat? Veilig werken, hoe doe je dat? RI&E, wat wordt. Aanbevelingen. Mijn stellingen: Mijn stellingen: Werkgevers worden te weinig geprikkeld en Elektrische installaties passen zelden bij de bedrijfsvoering. Annette Oorschot Kuipers Inspectie SZW Expertisecentrum VEP aoorschot@inspectieszw.nl

Nadere informatie

Handelwijze t.a.v. het melden van incidenten en ongevallen aan het Staatstoezicht op de Mijnen en de Onderzoeksraad Voor Veiligheid

Handelwijze t.a.v. het melden van incidenten en ongevallen aan het Staatstoezicht op de Mijnen en de Onderzoeksraad Voor Veiligheid Handelwijze t.a.v. het melden van incidenten en ongevallen aan het Staatstoezicht op de Mijnen en de Onderzoeksraad Voor Veiligheid I. Indien zich een incident of ongeval voordoet dat voldoet aan de criteria

Nadere informatie

Passie voor arbeidshygiene

Passie voor arbeidshygiene Passie voor arbeidshygiene Oh wat is het toch fijn nú een AH te zijn Leo van der biessen 13 april 2016 Wat ga ik vertellen Waarom ben ik arbeidshygiënist doet arbeidshygiëne ertoe is het nu een mooie tijd

Nadere informatie

ATEX expert groep. Zeeuwse Innovatie Starter ATEX donderdag 12 oktober E. de Brouwer (DOW) / A. Platteeuw (Yara)

ATEX expert groep. Zeeuwse Innovatie Starter ATEX donderdag 12 oktober E. de Brouwer (DOW) / A. Platteeuw (Yara) expert groep Zeeuwse Innovatie Starter ATEX donderdag 12 oktober 2017 E. de Brouwer (DOW) / A. Platteeuw (Yara) (ATmosphères EXplosieves) ATEX richtlijnen Van toepassing op alle plaatsen waar ontploffingsgevaar

Nadere informatie