Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

2 Vijfjarenoverzicht Achmea Dutch Retail Property Fund (bedragen x 1.000) Aantal objecten Acquisities en investeringen Disposities Omvang vastgoedportefeuille (inclusief financiële vaste activa) Fondsvermogen Vreemd vermogen Brutohuuropbrengsten en overige bedrijfsopbrengsten Exploitatiekosten Overige kosten Netto-omzetresultaat Bezettingsgraad financieel 95,5% 95,4% 96,7% 96,7% 96,2% Direct resultaat Indirect resultaat Totaal resultaat Beschikbaar voor participanten Reeds uitgekeerd aan participanten Nog uit te keren aan participanten Financieel rendement Direct rendement 4,8% 4,9% 5,4% 5,3% 4,9% Indirect rendement -1,3% 3,0% 0,0% -3,1% -2,5% Totaal rendement 1 3,6% 8,0% 5,5% 2,1% 2,2% Fondsrendement o.b.v. IPD Standing Investments Direct rendement 4,9% 5,5% 6,0% 5,9% 5,9% Indirect rendement -0,7% 4,1% 0,9% -3,9% -0,1% Totaal rendement 1 4,2% 9,8% 7,0% 1,8% 5,8% Benchmark o.b.v. IPD Standing Investments Direct rendement 6,1% 6,2% 6,2% 6,2% 6,0% Indirect rendement -1,7% 1,4% 1,5% -3,5% -0,4% Totaal rendement 1 4,2% 7,6% 7,8% 2,5% 5,6% Aantal participanten Aantal participaties In enkele gevallen tellen de percentages niet juist op. Dit wordt veroorzaakt door de rekenmethode conform IPD (time-weighted). 02/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

3 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund 3/80

4 Oude Gracht, Utrecht 4/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

5 Inhoudsopgave Vijfjarenoverzicht 02 Voorwoord 07 Profiel van het Fonds 08 Verslag van de Beheerder Inleiding 10 Strategie 11 Marktontwikkelingen 15 Samenstelling portefeuille 18 Performance 25 Vooruitzichten 29 Risicomanagement 30 Besluiten van de Vergadering van Participanten 35 Verslag van de Raad van Toezicht Algemeen 36 Opdracht Raad van Toezicht 36 Belangrijke onderwerpen in Werkzaamheden Audit Committee Leden van de Raad van Toezicht 39 Jaarrekening Balans per 31 december Winst-en-verliesrekening over Kasstroomoverzicht over Toelichting op de jaarrekening 50 Overige gegevens 66 Bijlagen 1. Objectgegevens Begrippenlijst 74 Inhoudsopgave 05/80

6 6/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

7 Voorwoord Focus op kwaliteit loont Winkelvastgoed is de afgelopen jaren een relatief stabiele beleggingscategorie gebleken. Ondanks dalende consumentenbestedingen, meer online aankopen en krimp in bepaalde winkelgebieden blijven kwalitatief hoogwaardige winkelcentra in (middel)grote steden en dominante winkellocaties en wijkwinkelcentra voor de dagelijkse boodschappen, interessant vanuit beleggersperspectief. Deze segmenten vormen de brede basis van de winkelportefeuille van het Achmea Dutch Retail Property Fund. En dat zien we terug in de goede performance van het Fonds in 2012 waarbij een positief totaal rendement is behaald. Resultaten In 2012 hebben wij onverminderd ingezet op het optimaliseren van de portefeuille van het Fonds. Wij hebben een unieke locatie in het centrum van Utrecht aangeschaft. Tevens hebben wij een object verkocht uit de portefeuille van het Fonds. Daarnaast liet de bezettingsgraad van het Fonds een lichte verbetering zien. De combinatie van een weloverwogen aan- en verkoopbeleid en actief management van de huidige portefeuille heeft geresulteerd in een rendement op basis van IPD-methodiek van 4,2%. Hiermee ligt de performance van het Fonds in lijn met de benchmark. AIFMD heeft impact In 2012 is bekend geworden aan welke eisen en richtlijnen beleggingsinstellingen moeten voldoen met de implementatie van de Europese richtlijnen in het Nederlandse toezichtsregime. De regels staan beschreven in de Alternative Investment Fund Managers Directive (AIFMD) en schrijven voor dat de Beheerder volgens strakke procedures en administratieve processen de activiteiten voor de beleggers verricht. Daarnaast moet een Bewaarder binnen het Fonds worden aangesteld. Dit heeft naar verwachting een behoorlijke impact op de manier van opereren. Overigens biedt de AIFMD ook de kans om als Beheerder het onderscheid te maken en de dienstverlening naar participanten verder te verbeteren. De Beheerder dient per 1 juli 2014 AIFMD-compliant te zijn. Op zoek naar beleving Ook in 2013 zullen we ons inzetten voor aantrekkelijke winkelgebieden en winkelcentra. Dit doen we met een heldere visie op retail, actief management en in samenwerking met ondernemers, gemeenten en andere belanghebbenden in de winkelstad(centra). Bij het bezoeken van winkels en winkelcentra is de consument vooral op zoek naar beleving. De branchering van een winkelcentrum moet goed passen binnen het totaalaanbod in de stad. De strategie van het Fonds dat gericht is op dagelijkse boodschappen en kwalitatief hoogwaardige winkelcentra sluit hier uitstekend op aan en is toekomstbestendig. De toekomstbestendigheid komt ook naar voren in het duurzaamheidsbeleid. Sinds afgelopen jaar legt Syntrus Achmea bij het afsluiten van het huurcontract met retailers ook een duurzaamheidsconvenant voor, de zogenaamde green leases. Hiermee lopen wij voorop in de markt. Directie Syntrus Achmea Real Estate & Finance Henk Jagersma, George Dröge en Cindy Rombouts Voorwoord 07/80

8 Profiel van het Fonds Onze missie Het Achmea Dutch Retail Property Fund streeft naar een stabiel en duurzaam rendement uit vastgoed waarin is belegd met de gelden van de participanten. Met onze vastgoedexpertise en onze kennis van de markt verzorgen wij meer dan passende huisvesting en bieden wij toegevoegde waarde voor onze huurders. Doel van het Fonds Het Achmea Dutch Retail Property Fund richt zich op de Nederlandse markt voor winkelvastgoed. Deze markt bestaat uit circa verkooppunten, evenredig verdeeld over detailhandel en niet-detailhandel, met een totale vloeroppervlakte van circa 30 miljoen vierkante meters. Het Fonds richt zich voornamelijk op winkelcentra en (grotere) solitaire winkels. Participanten Het Achmea Dutch Retail Property Fund belegt uitsluitend voor institutionele beleggers, zoals pensioen fondsen en verzekeraars. Het belegd vermogen van het Fonds ad 646 miljoen (2011: 630 miljoen) is verdeeld over 27 participanten (2011: 27 participanten). Beleggingsdoelstelling Het Achmea Dutch Retail Property Fund streeft naar outperformance ten opzichte van de IPD Vastgoedindex voor het segment winkels op basis van standing investments. De IPD Vastgoedindex meet de rendementen op vastgoedobjecten en vastgoedportefeuilles. Twee maanden na het eind van het jaar komt de jaarindex uit. De IPD Vastgoedindex voor standing investments heeft alleen betrekking op objecten die meer dan een heel jaar in exploitatie zijn en niet in een majeure renovatiefase verkeren. Deze index toont een zuivere vergelijking tussen verschillende vastgoedmarkten en is eveneens een geschikte maatstaf ten opzichte van markt indexen van andere investeringscategorieën. Het resultaat op basis van de IPD Vastgoedindex wijkt af van het financiële rendement volgens de jaarrekening. IPD rapporteert uitsluitend op objectniveau, terwijl de financiële rapportage tevens rekening houdt met fondsspecifieke kosten en/of opbrengsten. Bijvoorbeeld kasposities en de effecten van vreemd vermogen. Voor een vergelijking op vastgoedniveau biedt de IPD Vastgoedindex echter de meest zuivere vergelijking. Uitgangspunten Het Achmea Dutch Retail Property Fund is een core beleggingsfonds dat participanten toegang biedt tot de Nederlandse markt voor winkelvastgoed. Daarbij staan vier uitgangspunten centraal: stabiele kasstroom, waardestijging, laag risico en flexibiliteit. Conform het Informatie Memorandum kan het Fonds tot niet meer dan 25% van de boekwaarde van de activa met vreemd vermogen financieren. Ultimo 2012 is er geen vreemd vermogen aangewend om activa te financieren. Fiscale structuur Het Achmea Dutch Retail Property Fund is een fonds voor gemene rekening naar Nederlands fiscaal recht dat opereert onder het regime van een fiscale beleggingsinstelling als bedoeld in artikel 28 van de Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 en is onderworpen aan de vennootschapsbelasting tegen een tarief van 0%. Voor de belangrijkste voorwaarden verwijzen wij u naar de toelichting op de balans en de winst-en-verliesrekening in de jaarrekening. 08/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

9 De Beheerder Syntrus Achmea Real Estate & Finance is de Beheerder van het Achmea Dutch Retail Property Fund. Met een totale waarde van 2,5 miljard en een winkeloppervlakte van circa 907 duizend m² verdeeld over ruim 393 objecten verspreid over Nederland is Syntrus Achmea Real Estate & Finance een van de grootste retailbeleggers in Nederland. Het totaal aantal medewerkers van Syntrus Achmea Real Estate & Finance is per jaareinde 265,6 fte s. Door de omvang van de winkelportefeuille is ruime expertise op het vlak van het ontwikkelen, acquireren en beheer van winkelvastgoed aanwezig. Fondsstructuur Het Achmea Dutch Retail Property Fund is een beleggingsinstelling met een sui generis-constructie 1 gebaseerd op contractuele afspraken tussen de Beheerder (Syntrus Achmea Real Estate & Finance), de Bewaarder (Stichting Achmea Dutch Retail Property Fund) en de participanten 2. Dividendbeleid In oktober van elk jaar verricht het Achmea Dutch Retail Property Fund een tussentijdse voorlopige winstuitkering, gebaseerd op een schatting van het direct resultaat in het voorgaande halfjaar. In april van elk jaar verricht het Fonds vervolgens een additionele voorlopige winstuitkering. Deze voorlopige winstuitkering is gelijk aan 90% van de schatting van het direct resultaat in het voorgaande kalenderjaar (onder aftrek van tussentijdse voorlopige winstuitkeringen). Na goedkeuring van de jaarrekening stelt het Fonds het slotdividend vast. Indien blijkt dat het direct resultaat groter is dan de verrichte voorlopige (tussentijdse) winstuitkeringen, dan keert het Fonds vervolgens in juli een slotdividend uit. Indien blijkt dat het direct resultaat kleiner is dan de reeds verrichte voorlopige (tussentijdse) winstuitkeringen, dan worden te veel uitgegeven participaties ingetrokken voor zover uitkering plaatsvond door middel van participaties en dienen de participanten hetgeen zij te veel ontvangen hebben te retourneren voor zover uitkering in contanten plaatsvond. Het Fonds kan afwijken van het hierboven beschreven dividendbeleid indien dit noodzakelijk is om te voldoen aan de FBI-criteria. Uitkering van dividend vindt in beginsel plaats in de vorm van participaties. Voor de uitgifte van dergelijke participaties worden geen kosten in rekening gebracht. Door het Fonds uit te keren dividenden zijn onderworpen aan Nederlandse dividendbelasting. In Nederland gevestigde participanten die zelf zijn vrijgesteld van de vennootschapsbelasting, zoals pensioenfondsen, kunnen deze ingehouden dividendbelasting terugvorderen. Productkenmerken Alle belangrijke kenmerken van het Achmea Dutch Retail Property Fund zijn uitgebreid vastgelegd in het Informatie Memorandum van het Fonds (1 januari 2007). Dit Informatie Memorandum is laatstelijk aangepast op 25 april Een exemplaar wordt u op verzoek toegestuurd. 1 Dit is een constructie die niet als zodanig in de wet genoemd is. 2 Degene die blijkens het participantenregister gerechtigd is tot één of meer participaties. Profiel van het Fonds 09/80

10 Verslag van de Beheerder Inleiding De winkelmarkt is sterk in beweging. Deze beweging wordt niet alleen veroorzaakt doordat consumenten minder besteden als gevolg van het zwakke economische klimaat, maar vooral ook omdat consumenten hun bestedingen concentreren op een kleiner aantal locaties. De sterke opkomst van internetbestedingen zorgt voor een extra versnelling van deze ontwikkeling. In het nieuwe marktbeeld kunnen bestedingen worden verdeeld in dagelijkse bestedingen en funshopping voor meer luxere artikelen. Voor de dagelijkse boodschappen is de consument vooral op zoek naar gemak en een compleet aanbod. Voor de luxere artikelen is de consument op zoek naar beleving. De winkels en winkelcentra die aan deze verwachting voldoen, kunnen rekenen op grote belangstelling van consumenten. Dit biedt kansen voor beleggen in winkelvastgoed door het samenstellen van een portefeuille die inspeelt op deze ontwikkeling. In 2012 is het Achmea Dutch Retail Property Fund erin geslaagd om een goed rendement te behalen. Het rendement van het Fonds op basis van de IPD-methodiek bedroeg 4,2%. Dit is in lijn met de benchmark. Het jaarverslag over 2012 van het Achmea Dutch Retail Property Fund bevat het Verslag van de Beheerder, de jaarrekening (balans, winst-en-verliesrekening, kasstroomoverzicht en de toelichting op de jaarrekening) en de overige gegevens, waaronder de controleverklaring van de onafhankelijke accountant. Het jaarverslag gaat in op de strategie van het Fonds, de ontwikkeling in 2012 en de behaalde resultaten. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan risicomanagement. Ten slotte wordt ingegaan op de besluiten van de Vergadering van Participanten en is er een verslag van de Raad van Toezicht en het Audit Committee opgenomen. Globeplein, Almere-Buiten 10/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

11 Strategie Het Achmea Dutch Retail Property Fund is opgericht in 1992 als sectoraal fonds met als doel te investeren in solitaire winkels in kleine steden. In 1998 is het beleggingsbeleid gewijzigd waardoor ook grootschalige projecten in de portefeuille konden worden opgenomen. Het Fonds is de afgelopen jaren fors gegroeid door de herstructurering van beleggingen en de aankoop van grootschalige projecten in binnensteden. Beleggingsbeleid Het Achmea Dutch Retail Property Fund richt zich primair op het aankopen en exploiteren van vastgoedobjecten in de sector winkels. Daarnaast kan het Fonds maximaal 20% van het belegd vermogen in andere sectoren beleggen, voor zover een relatie bestaat met de sector winkels of als de belegging anderszins aansluit bij de registergoederen van het Fonds. Ultimo 2012 is het Fonds gespreid over 64 objecten van gemiddeld circa 10,1 miljoen (2011: 64 objecten van gemiddeld circa 9,8 miljoen). Het belegd vermogen vertegenwoordigde een waarde van 646 miljoen (2011: 630 miljoen). Van de totale omvang van de portefeuille van het Achmea Dutch Retail Property Fund was 97,8% (2011: 97%) belegd in winkels. Het restant is belegd in kantoren, woningen en parkeergarages, voornamelijk behorend bij het winkelvastgoed. Portefeuillebeleid Het beleid rust op drie pijlers. De eerste pijler is gericht op de productkeuze. De tweede pijler betreft een combinatie van segment- en geografische keuze. De derde pijler betreft de verdeling over de twee hoofdcategorieën van de winkelmarkt: luxe consumptiegoederen en dagelijkse boodschappen. De eerste pijler richt zich op winkels en winkelcentra met een dominante positie in het verzorgingsgebied. De verwachte huur- en waardegroei van deze objecten ligt hoger dan bij objecten die een minder dominante positie innemen. In de tweede pijler wordt de segment- en geo grafische keuze uitgewerkt. De voorkeur gaat voornamelijk uit naar primaire locaties in grote steden en regiosteden en grote buurt- en wijkcentra. De laatste jaren is een ontwikkeling zichtbaar dat consumenten een groter deel van hun budget uitgeven in de kernwinkelgebieden van een steeds kleiner aantal grote steden en regiosteden. Wij verwachten dat deze trend zal doorzetten en willen de focus in de portefeuille op deze locaties versterken. Met de focus op grote buurt- en wijkcentra willen wij inspelen op de verwachte verdere groei van consumentenbestedingen in dit segment. Door de behoefte van consumenten aan one-stop-shopping gaat deze groei ten koste van kleine buurt- en wijkcentra. Bij zowel de kernwinkelgebieden als de grote buurt- en wijkcentra is een positieve bevolkings- en inkomensgroei in het verzorgingsgebied een belangrijke aanwijzing voor bovengemiddelde rendementen op langere termijn. Binnen de derde pijler streeft het Fonds naar een minimale allocatie van 70% naar winkels gericht op luxe consumptiegoederen. Dat is gebaseerd op de verwachting dat deze winkelbeleggingen een sterkere (waarde)ontwikkeling zullen laten zien dan de winkelmarkt als geheel. Van de portefeuille ligt de maximale allocatie naar winkels en winkelcentra voor de dagelijkse boodschappen op 30%. De laatstgenoemde categorie wordt geacht minder conjunctuurgevoelig te zijn en draagt derhalve bij aan de stabiliteit in de portefeuille. Op pagina 20 treft u een weergave aan met de huidige stand van zaken. Objectbeleid Naast een weloverwogen portefeuillebeleid vormt het objectbeleid een tweede motor voor het rendement van het Achmea Dutch Retail Property Fund. Het objectbeleid kent twee onderdelen. Het eerste onderdeel betreft een degelijk aan- en verkoopbeleid van objecten. Het tweede onderdeel betreft actief management van de portefeuille. Verslag van de Beheerder 11/80

12 Objecten worden aangekocht in lijn met het bovenstaande portefeuillebeleid, waarbij de focus ligt op de kwaliteit van de locatie, het object en de huurders. Bij de samenstelling van de portefeuille wordt aandacht besteed aan een afgewogen samenstelling van huurders naar contractduur en segment. Actief management betreft een samenspel tussen het realiseren van maximale huurverhogingen en beperking van de leegstandsrisico s om de waarde te maximaliseren. Dit is onder meer te realiseren door het optimaliseren van de huurdersmix, herontwikkeling en uitbreiding van het object. Jaarlijks wordt de portefeuille beoordeeld. Daarbij wordt elk object beoordeeld op een tweetal criteria: (1) past het object in het beleggingsbeleid van het Fonds, (2) voldoen de objectkenmerken aan de (rendements)doelstellingen van het Fonds. Als een object niet aan deze criteria voldoet, dan komt het object in aanmerking voor verkoop bij conveniërende marktomstandigheden. Syntrus Achmea Real Estate & Finance zet zich actief in om de binnensteden van de grotere Nederlandse steden duurzaam aantrekkelijk te houden voor winkelconsumenten. In binnensteden waar het Achmea Dutch Retail Property Fund bezit heeft of wil investeren, overlegt Syntrus Achmea Real Estate & Finance hierover onder meer met gemeentebesturen. Ook is Syntrus Achmea Real Estate & Finance actief in binnenstadsplatformen. Doel is ervoor te zorgen, dat naast de A-locaties met name ook de B- en C-locaties hun aantrekkelijkheid behouden. Zo mogelijk als aantrekkelijke kleinschalige winkelstraten, zo nodig door transformatie naar andere bestemmingen, waaronder wonen. Duurzaamheid Duurzaam winkelvastgoed draagt in de ogen van de Beheerder bij aan milieuwinst, een lange levensduur, huurderstevredenheid en waardeontwikkeling. Het Fonds richt zich daarom op het verduurzamen van de bestaande portefeuille en het stellen van eisen aan acquisities. In deze paragraaf volgt een overzicht van de voortgang van beleid gedurende 2012, een jaar waarin enkele belangrijke stappen zijn gezet. Duolabel Voor alle winkelunits in de portefeuille is een Duolabel opgesteld, waarin een energieprestatiemaatwerkadvies is opgenomen. Het maatwerkadvies geeft inzicht in de maatregelen die de huurder (verantwoordelijk voor de inrichting) en de Beheerder (verantwoordelijk voor het casco) kunnen nemen om de energieprestatie van de winkelunit te verbeteren. De adviezen uit het Duolabel worden met de huurder besproken bij contractverlenging, onderhoud en herinrichting. Ook voor alle objecten die worden aangekocht, zal de Beheerder een Duolabel opstellen. In de huidige portefeuille heeft 64% van de winkelunits een A-label, 13% een B-label en 11% een C-label. 12% van de winkelunits heeft geen groen label. Duurzaamheidsconvenant In 2012 heeft de Vastgoedmanager een duurzaamheidsconvenant voor winkels ontwikkeld en geïmplementeerd. In een duurzaamheidsconvenant maken verhuurder en huurder afspraken over het duurzaam gebruik en onderhoud van het verhuurde object. Hiermee onderschrijven huurder en verhuurder het belang van duurzaamheid door bij onderhoud en vervanging voor duurzame oplossingen te kiezen. Het duurzaamheidsconvenant wordt bij alle nieuw af te sluiten huurcontracten en wijzigingen van bestaande huurcontracten ter ondertekening aan de huurders voorgelegd. Indien hiervan wordt afgeweken, zal de reden hiervoor schriftelijk worden vastgelegd. 12/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

13 Global Real Estate Sustainability Benchmark Om te onderzoeken waar de winkelportefeuille staat op het gebied van duurzaamheid, heeft de Beheerder het afgelopen jaar met het Fonds voor de tweede maal deelgenomen aan de Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB). GRESB is een wereldwijde benchmark waarmee jaarlijks het duurzaamheidsbeleid (Management & policy) en de implementatie (Implementation & measurement) daarvan bij vastgoedfondsen wordt beoordeeld en vergeleken. De score zegt echter weinig over de duurzaamheid van individuele objecten: hiervoor zijn indicatoren zoals een energielabel beter geschikt. Het Fonds heeft in 2012 een overall score behaald van 30%, bestaande uit een gewogen gemiddelde voor Management & policy (49%) en Implementation & measurement (22%). Het laatstgenoemde onderdeel, de beleidsuitvoering, telt het zwaarst mee in de totale score. Het Fonds heeft daarmee nagenoeg gelijk gescoord aan de peer group, bestaande uit in totaal zeven Nederlandse winkelportefeuilles. De peers scoren gemiddeld 51% op beleidsvorming en 25% op beleidsuitvoering. In GRESB 2011 was de overall score van het Fonds nog 24%. De verbetering in 2012 t.o.v is te danken aan de doorontwikkeling van het duurzaamheidsbeleid in 2012 waarbij aandacht is besteed aan: 1. Monitoren van het verbruik in de portefeuille: in samenwerking met externe vastgoedmanagers is de Beheerder in 2012 begonnen met het monitoren van het verbruik (elektra, gas, water en afval). 2. Afsluiten van green leases : in 2012 heeft de Beheerder een duurzaamheidsconvenant voor winkels ontwikkeld (zie hierboven). 3. Duurzaamheidsverslaglegging: sinds het derde kwartaal van 2012 wordt in de kwartaalrapportages verslag gedaan van de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. Winkelportefeuille naar energielabel 11% 13% 7% 3% 1% 1% 64% A B C D E F G Verslag van de Beheerder 13/80

14 In 2013 gaat de Beheerder verder met de ontwikkeling van het duurzaamheidsbeleid voor het Fonds. Speerpunten daarbij zijn: 1. Monitoren van het verbruik in de portefeuille: Doelstelling is 100% inzicht in het verbruik van energie (elektra en gas) en water in de algemene ruimten van winkelcentra. 2. Duurzaamheid in de keten: in 2013 wil de Beheerder starten met het maken van afspraken over duurzaamheid met ketenpartners. U kunt hierbij denken aan afspraken met beheerders over het aanleveren van data ten aanzien van verbruik. 3. Samenwerking met huurders: in 2013 wil de Beheerder in samenwerking met huurders werken aan het verduurzamen van de portefeuille door: a. de maatregelen uit het Duolabel met de huurders van de winkels te bespreken. Doelstelling is om dit in 2013 met 10% van de huurders te hebben gedaan en ultimo 2017 met minimaal 70% van de huurders. Voor alle winkelunits is een Duolabel aanwezig. Omdat winkels casco worden verhuurd, ligt de verantwoordelijkheid voor het doen van investeringen grotendeels bij de huurder. De maatregelen uit het Duolabel worden zo veel mogelijk op natuurlijke momenten (zoals expiratie van een huurcontract) met de huurders besproken. b. Het afsluiten van green leases. 14/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

15 Marktontwikkelingen Gebruikersmarkt Voor de detailhandel was 2012 een moeizaam jaar. Na de lichte krimp van de totale detailhandelsomzet over geheel 2011 daalde in de eerste drie kwartalen van 2012 de omzet verder met circa 1% ten opzichte van het voorgaande jaar. De omzetdaling was het gevolg van een daling van het omzetvolume met 2%. De volumedaling werd deels gecompenseerd door prijsinflatie. Het beeld in de winkelmarkt was verdeeld. Voor winkels in voedingsmiddelen, met name supermarkten, groeiden de omzetvolumes en omzetwaardes. Voor de totale kledingbranche namen de omzetten juist licht af. Ook binnen de kleding branche was een tweedeling te zien. Aan de ene kant waren er nieuwe, succesvolle toetreders (voornamelijk internationale formules), daartegenover staan ketens die door gebrek aan vernieuwing de concurrentieslag verloren. De grootste klappen vielen in de non-foodsector waar de omzetten voor winkels in woninginrichting, recreatieartikelen, huishoudartikelen, speelgoed, keukens en bouwmarkten wederom daalden. Ondanks de moeizame economische omstandigheden nam de dynamiek in de gebruikersmarkt voor winkels toch toe. Gedurende 2012 waren er meer verhuurtransacties en werd er voor circa vierkante meter aan winkelruimte verhuurd, een stijging van circa 12,5% ten opzichte van Naast de groei van succesvolle formules zoals discounter Action droegen ook faillissementen en daaropvolgende overnames en doorstarts bij aan de opnamedynamiek. Mede dankzij de forse opname, maar ook door de omzetting van leegkomende winkels naar bijvoorbeeld dienstverleners, horeca of woningen, bleef de stijging van het aanbod beperkt. In 2012 nam het aanbod toe tot 3,1 miljoen vierkante meter: een stijging van ruim 4% ten opzichte van eind De gecorrigeerde leegstand van winkelruimtes komt daarmee uit op bijna 7% van de totale voorraad. Ter illustratie: voor de crisis bedroeg de leegstand minder dan 5%. De aanbod/ opnameratio bedroeg eind ,5. Dit betekent dat met het huidige opnametempo het, zonder Omzetwaarde detailhandel (voortschrijdend jaargemiddelde) Totale detailhandel non-foodsector Foodsector Indexcijfer omzet (2005=100) Bron: CBS Verslag van de Beheerder 15/80

16 nieuwbouwaanbod en substitutievraag, in theorie vijfenhalf jaar duurt voor het aanbod is weggewerkt. Net als in de kantorenmarkt is er echter ook in de winkelmarkt een toenemend aantal leegstaande meters dat definitief buitenspel staat. Verouderde solitair gelegen winkelunits op perifere locaties en veel winkelstrips zullen alleen bij uitzondering nog een winkelbenutting vinden. Naast de lichte toename van het aanbod namen de verschillen in de gebruikersmarkt verder toe. Aan de onderkant van de markt concentreerde de leegstand zich op de meest kansarme locaties, terwijl in het topsegment de vraag naar winkelruimtes aanhield. Onder andere de luxe formules van Michael Kors (Utrechtsestraat), Karl Lagerfeld, Marc Jacobs, Moncler, Paul Smith en Jimmy Choo (allen P.C. Hooftstraat) openden in Amsterdam een winkel of hebben er een aangehuurd. Ook Abercrombie & Fitch opende de eerste Nederlandse winkel in de hoofdstad (Leidsestraat). Daarnaast maakte Forever21 bekend zich te gaan vestigen aan de Kalverstraat/Rokin. De toenemende tweedeling was ook te zien in de ontwikkeling van de huurprijzen. Alleen in de Kalverstraat Amsterdam, Beursplein Rotterdam en Grote Houtstraat Haarlem gingen de huurprijzen nog licht omhoog. Op de overige beste locaties in de grote steden stabiliseerden de prijzen of werden deze licht neerwaarts bijgesteld. Onder druk van het toenemende aanbod aan winkelruimten daalden de huurprijzen in de middelgrote en kleine steden voor het derde achtereenvolgende jaar, ditmaal met gemiddeld 1,6% op de beste locaties. Op B- en C- locaties neemt het huurniveau nog harder af. Beleggingsmarkt Met een totaal beleggingsvolume van 1,05 miljard kende de beleggingsmarkt voor winkelvastgoed in 2012 naar verhouding de grootste teruggang ten opzichte van het voorgaande jaar ( 1,4 miljard). In 2012 werd het laagste niveau van de afgelopen negen jaar bereikt. De teruggang is deels te wijten aan de beperkte financieringsmogelijkheden. Opname, aanbod en leegstand winkelruimte 3,5 Opname Aanbod Leegstand 8 3,0 7 2,5 6 (x miljoen m 2 ) 2,0 1,5 1, Percentage 0,5 1 0, Bron: JLL, Locaties 16/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

17 Daarnaast werden beleggers ook kritischer in hun beleggingsstrategie en acquisitiebeleid. Door de grote focus op het prime winkelvastgoed in de sterkste winkelsteden was het aanbod in dit segment schaars en vond er een beperkt aantal transacties plaats. Institutionele beleggers namen het overgrote deel van het beleggingsvolume voor hun rekening waarbij zij zich richtten op verzorgende stadsdeel- en grote wijkcentra en binnenstedelijk gelegen solitaire winkelpanden. Onder druk van de grote belangstelling bleven de aanvangsrendementen voor A1-locaties in de grote steden stabiel op circa 4,5%. Voor het midden- en ondersegment werden de brutoaanvangsrendementen licht opwaarts bijgesteld tot 6,5% en 8%. Naar verwachting zal de verscherpte concurrentie er in 2013 voor zorgen dat de herstructurering van het winkellandschap doorzet en mogelijk versnelt. Marktverwachting Voor de detailhandel wordt 2013 wederom een uitdagend jaar. De consumptieve bestedingen staan nog altijd onder druk als gevolg van een dalende koopkracht en een gebrek aan vertrouwen onder consumenten. De strijd om de consument zal daarom aanhouden. Demografische ontwikkelingen zullen ook in toenemende mate een rol spelen in de ontwikkeling en samenstelling van de consumentenbestedingen. Daarnaast wordt de concurrentie nog eens versterkt door de toe treding van internationale succesformules en de aanhoudende groei van e-commerce. Vooral formules in het middensegment komen door de toetreding van internationale formules steeds meer in de verdrukking, waardoor ook dit jaar een aantal winkelketens het naar verwachting niet zal redden. Uit de grote interesse en snelheid waarmee concurrenten rendabele winkels uit de failliete inboedel overnemen, valt desondanks op te maken dat op goede locaties nog altijd kansen liggen. Door de groei van e-commerce zullen fysieke winkels zich nog beter moeten profileren om hun meerwaarde als verkoopkanaal te etaleren. Verslag van de Beheerder 17/80

18 Samenstelling portefeuille De portefeuille bestaat voornamelijk uit winkelvastgoed. Daarnaast is een klein deel van het vermogen belegd in andere vastgoedsectoren. Veelal zijn deze overige beleggingen gelieerd aan de winkelobjecten in de portefeuille. Voorbeelden zijn een parkeergarage bij een winkelcentrum of woningen boven een winkelcentrum. Een actief aan- en verkoopbeleid heeft als doel de portefeuille van het Achmea Dutch Retail Property Fund in lijn te brengen met het geformuleerde portefeuillebeleid. Zoals eerder uiteengezet richt het portefeuillebeleid zich op dominante winkelposities in het verzorgingsgebied. Verder gaat de voorkeur uit naar primaire locaties in grote steden en regiosteden en grote buurt- en wijkcentra. Ten slotte streeft het Fonds naar een optimale samenstelling tussen de twee hoofdsegmenten (luxe consumptiegoederen en dagelijkse boodschappen). Het totaal belegd vermogen bedraagt 646,0 miljoen (2011: 630,1 miljoen). Hiervan is 623,5 miljoen vastgoedbeleggingen en 22,5 miljoen financiële vaste activa. Vastgoedbeleggingen In 2012 is er voor 1,4 miljoen geïnvesteerd in bestaand vastgoed en voor 1,4 miljoen (2011: 25,4 miljoen) gedesinvesteerd. Het netto verkoopresultaat bedroeg (2011: 1,7 miljoen). Verderop in het verslag treft u het verkochte object aan. De vastgoedbeleggingen zijn voor 6,6 miljoen afgewaardeerd ten opzichte van een waardestijging in 2011 van 15,0 miljoen. Voor een nadere analyse van de waardemutatie verwijzen wij u naar de toelichting op de tabel direct/indirect resultaat. Verkopen uit de portefeuille In 2012 is een object uit de portefeuille verkocht, namelijk het kantoorobject aan de Albert Cuypsingel te Dordrecht. Vanuit de Beheerder is actief gezocht naar een koper na een analyse van de verwachtingen Winkelportefeuille naar samenstelling sector Percentage Primaire locaties in grote en regiosteden Grote buurt- en wijkcentra Overige segmenten 18/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

19 omtrent dit object. De totale desinvestering bedroeg 1,5 miljoen, ten opzichte van de boekwaarde van 1,4 miljoen. Het nettoverkoopresultaat van deze transactie bedroeg duizend. Financiële vaste activa De financiële vaste activa zijn in 2012 toegenomen met 22,3 miljoen. De belangrijkste investering betreft de 50%-participatie in de aankoop van De Planeet in Utrecht. Het object De Planeet is gelegen in het centrum van Utrecht op de hoek van de Oude Gracht en de Lange Viestraat in het centrum van Utrecht. De in totaal circa m 2 verhuurbaar vloeroppervlak, verdeeld over zes verdiepingen, is volledig verhuurd aan 18 verschillende huurders. Huurders die momenteel gevestigd zijn in het object zijn Blokker, Intertoys, Kijkshop, Pipoos, AktieSport, Coltex en Ahold. In de jaren 40 werd het object De Planeet geopend als Galeries Modern, een gebouw met allure en uitstraling. Door ingrepen van vroegere eigenaren zijn de allure en uitstraling verdwenen, maar de unieke ligging en interessante locatie vanuit retailoptiek heeft zich des te meer bewezen. Sterker nog, door de herontwikkeling van het oude postkantoor en de uitbreiding van de Bijenkorf zal het object nog centraler komen te liggen in de stad Utrecht. Gecommitteerde pijplijn De gecommitteerde pijplijn bestaat uit de her ontwikkeling van De Planeet, de aankoop van het nog te ontwikkelen project Achter de Lange Stallen te Breda en Oostpoort te Amsterdam. Het is onze ambitie om De Planeet te herontwikkelen teneinde ruimte te bieden aan de vraag naar grootschalige winkelruimte met een hoogwaardige uitstraling binnen het kernwinkelgebied van Utrecht. Dit gaan we doen door het gebouw om te vormen naar een hoogwaardig winkelobject door een aangepaste verkaveling van de winkelunits ten behoeve van aansprekende (internationale) retailers. In de nieuwe opzet van het winkelobject zullen naar verwachting zes winkelunits worden gerealiseerd. De herontwikkeling zal, gegeven de noodzakelijke ver- en uitplaatsing van zittende huurders, gefaseerd plaatsvinden. Winkelportefeuille naar segment Percentage Luxe consumptiegoederen Dagelijkse boodschappen Verslag van de Beheerder 19/80

20 De transformatie zal gerealiseerd worden door de Emmes Group. Emmes Group is een projectontwikkelaar die vooral actief is op het gebied van de transformatie van A1-winkelvastgoed. Referentieprojecten van Emmes Group zijn o.a. de herontwikkeling van Rokin Plaza voor Forever 21 in Amsterdam en herontwikkeling Oude Gracht voor The Sting in Utrecht. Gezien hun ervaring de aangewezen partij om De Planeet de hoogwaardige uitstraling te geven die het ooit had en verdient. Toevoeging van het winkelcentrum Achter de Lange Stallen aan de portefeuille, met een investeringswaarde voor het Fonds van 70,4 miljoen, is een bijzondere kans om via een grootschalige binnenstadsontwikkeling winkels op een uitstekende plek te verwerven. De locatie Achter de Lange Stallen is namelijk uniek in Nederland; van alle steden met meer dan inwoners is het de enige grootschalige onbebouwde kavel die tegen het A1-winkelgebied aan ligt. Het winkelcentrum is gelegen in het centrum van Breda en heeft zijn entree aan een van de hoofdwinkelstraten in Breda, namelijk de Ginnekenstraat. De nieuwbouw heeft betrekking op de ontwikkeling van een winkelcentrum van circa m², onderverdeeld naar 34 winkelunits. Het winkel centrum bevindt zich op maaiveldniveau en een aantal winkelunits heeft zowel winkelruimte op de begane grond als op de eerste verdieping. Door de combinatie van winkels, woningen en parkeren krijgt dit nieuwe stuk binnenstad een hoog stedelijk karakter dat een kwaliteitsimpuls moet geven aan de binnenstad van Breda. Het project bevindt zich momenteel in de Voorlopige ontwerpfase. Het voorlopige ontwerp is aan de Beheerder voorgelegd en dit zal in het eerste kwartaal van 2013 worden afgerond. De verwachting is dat het definitieve ontwerp medio 2013 zal worden afgerond, waarna ultimo het vierde kwartaal van 2013 kan worden gestart met de bouw. De oplevering wordt medio 2016 verwacht. De bouw van het winkelcentrum Oostpoort in Amsterdam is inmiddels gestart en de voltooiing staat gepland voor De investering bedraagt 42 miljoen en zal bij oplevering, in 2014, worden voldaan. Voor dit project is ultimo 2012 beperkt geld geïnvesteerd in verband met betalingen Winkelportefeuille naar geografische oriëntatie Percentage Zuid- Holland Noord- Holland Utrecht Noord- Brabant Gelderland Overig 20/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

21 voor het opmaken van de koopovereenkomst, kosten bouwbegeleiding en onderzoekskosten. Vermoedelijk worden na het eerste kwartaal 2014 de eerste huuropbrengsten gegenereerd. De aankoop die inspeelt op de behoefte voor een compleet assortiment in dagelijkse boodschappen bestaat uit ruim m 2 winkelruimte. Het winkelcentrum vormt onderdeel van een groter project om het gehele gebied te ontwikkelen waar wonen, winkelen en werken samenkomen. Met een aantal grote partijen is in principe overeenstemming bereikt over de verhuur van een aantal eenheden. Niet-gecommitteerde pijplijn De niet-gecommitteerde pijplijn bestaat uit twee objecten: de uitbreiding van Makado te Beek en de uitbreiding van Buitenmere te Almere. In 2011 is het winkelcentrum Makado in Beek aangeschaft door het Fonds. Het winkel centrum kent een cirkelvormige structuur met in totaal m² winkelvloeroppervlak, verdeeld over 64 winkelunits. De gunstige ligging ten opzichte van snelwegen (A2 en A76) en de ruime (gratis) parkeermogelijkheden op eigen terrein zorgen voor een hoge aantrekkingskracht. Het winkelcentrum is momenteel volledig verhuurd en is eigenlijk te klein voor het verzorgingsgebied. Vanuit de retailers is er grote belangstelling voor winkels binnen dit winkelcentrum, alleen de ruimte ontbreekt. Uit analyses blijkt dat er een uitbreidingspotentie van circa m² aanwezig is. In 2012 zijn de eerste stappen gezet om deze potentie te verzilveren. De uitbreiding, met een investeringswaarde van 29 miljoen, geeft onder meer de mogelijkheid om de huurdersmix te verbeteren en andere/grotere ketens te trekken. Positief is dat er een wachtlijst van retailers is om zich te vestigen in het winkelcentrum. In 2011 is eveneens het object Buitenmere in Almere toegevoegd aan de portefeuille. Afgelopen jaar zijn plannen in gang gezet om de uitbreidings potentie te benutten. De uitbreiding heeft betrekking op ruim 3000 m 2, met een beperkt aantal bovenliggende appartementen. Met de uitbreiding ontstaat de mogelijkheid huurders aan te trekken met een behoefte aan groter winkeloppervlak. Tevens kan het winkel aanbod worden verbreed. Deze stappen zullen de aantrekkelijkheid van het gehele winkelcentrum bevorderen. Specificatie projecten in ontwikkeling per ultimo 2012 Plaats Project Verwachte oplevering Investeringsbudget Cumulatieve herwaarderingen Cumulatieve investeringskosten Boekwaarde Niet uit de balans blijkende verplichtingen Nietgecommitteerd Breda Utrecht Achter de Lange Stallen* Uitbreiding De Planeet Q Q Amsterdam Oostpoort Q Beek Almere Uitbreiding Makado Uitbreiding Almere Buiten Q Q * Voor dit project geldt nog een aantal ontbindende voorwaarden, welke door de ontwikkelaars moeten worden ingevuld alvorens deze aankoop onvoorwaardelijk zal worden. Verslag van de Beheerder 21/80

22 Locaties en segmenten Ultimo 2012 heeft het Achmea Dutch Retail Property Fund voor 77% (2011: 79%) belegd in winkels die zijn gericht op luxe consumptiegoederen en voor circa 23% (2011: 21%) in winkels met vooral dagelijkse boodschappen in het assortiment. Ruim 49% (2011: 47%) van de objecten is gesitueerd op primaire locaties in grote en regiosteden. Daarnaast is 33% (2011: 34%) gealloceerd naar grote buurt- en wijkcentra. Het restant is belegd in overige segmenten. De stijging in de sector primaire locaties in grote en regiosteden is toe te schrijven aan de aankoop van De Planeet in de binnenstad van Utrecht. Spreiding De portefeuille omvat ultimo objecten. Gemeten aan de actuele waarde vallen de meeste objecten in de grootteklasse tot 5 miljoen. In deze klasse zitten 38 objecten (2011: 39 objecten). De portefeuille kent verder 14 objecten (2011: 14 objecten) met een waarde van 20 miljoen of meer. De resterende 12 objecten (2011: 11 objecten) vallen in de klasse van 5 miljoen tot 20 miljoen. De gemiddelde omvang van een object bedraagt circa 10,1 miljoen (2011: 9,8 miljoen). In de figuur op pagina 20 is een verdeling per provincie op basis van actuele waarde van onze portefeuille en de benchmark weergegeven. De portefeuille kent een landelijke spreiding met het zwaartepunt in de Randstad, waar ruim 84% (2011: 82%) is belegd. Deze wijziging is voornamelijk toe te schrijven aan de aankoop van De Planeet in Utrecht. Participaties Het aantal participaties bedraagt ultimo stukken met een waarde van 507,88 per participatie na winstdeling Ultimo 2011 was Huurexpiratie Percentage >= /80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

23 het aantal participaties in het Achmea Dutch Retail Property Fund gelijk aan stukken met een waarde van 514,46 na winstdeling. Dit impliceert een stijging van het aantal participaties. Het aantal participaties is toegenomen door de uitgifte van participaties ten behoeve van de acquisitie van het object De Planeet in Utrecht. De daling van de gemiddelde waarde van de participaties is met name toe te schrijven aan de lichte negatieve herwaarderingen die hebben plaatsgevonden in Mandaten De wijzigingen in het aantal participaties in 2012 ten opzichte van 2011 zijn conform de mandaatafspraken met de participanten. In- en uittredingen in het verslagjaar De volgende participanten zijn gedurende 2012 ingetreden in het Achmea Dutch Retail Property Fund: Stichting Pensioenfonds De Hoop, Achmea Pensioen- & Levensverzekeringen inzake GBD SPA. Per 1 april 2012 is de fusie tussen Stichting Bedrijfstak pensioenfonds voor het Film- en Bioscoopbedrijf (BPF Film) en Pensioenfonds PNO Media geëffectueerd. Ten gevolge van deze fusie zijn de vermogensbestanddelen van BPF Film, waaronder de door BPF Film gehouden participaties in het Achmea Dutch Retail Property Fund, overgegaan op Pensioenfonds PNO Media. In het verslagjaar zijn twee participanten uitgetreden uit het Achmea Dutch Retail Property Fund: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Verf- en Drukinktindustrie. Stichting Pensioenfonds Horeca & Catering De Beheerder heeft in 2012 van één participant een uittredingsverzoek ontvangen. Het totaal aan uittredingsverzoeken bedraagt ultimo ,8 miljoen (2011: 25,2 miljoen). Ontwikkeling debiteurensaldi Het risico op wanbetaling wordt vooraf en tijdens het huurcontract ondervangen door respectievelijk het uitgebreid screenen op kredietwaardigheid en een strikt debiteurenbeheer. Het saldo van de nog niet ontvangen huren ligt op 3,8% van de brutohuuropbrengst voor aftrek van de voorziening dubieuze debiteuren van Dit toont een negatieve ontwikkeling ten opzichte van 2011 (2011: 1,8%). Het percentage nog te ontvangen bedragen langer dan 90 dagen ligt op 0,8% van het saldo. De stijging ten opzichte van het voorgaande jaar was merendeels toe te schrijven aan een drietal huurders. Hiervoor is deels een voorziening opgenomen. Top 5 objecten Huurder top 5 Naam, plaats Waarde ultimo 2012 (x 1.000) Huurder % totale huur 1. Lijnbaan e.o., Rotterdam Winkelcentrum Makado, Beek Spuimarkt, Den Haag Gooische Brink, Hilversum Winkelcentrum Leyweg, Den Haag Ahold Europe Real Estate & Construction 7,3% V&D 4,8% Zara Nederland B.V. 4,6% Blokker Holding 4,2% C&A Nederland C.V. 4,2% Verslag van de Beheerder 23/80

24 Lange Viestraat, Utrecht 24/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

25 Performance Totaal Resultaat In 2012 heeft het Achmea Dutch Retail Property Fund een totaal resultaat behaald van 22,0 miljoen (2011: 43,3 miljoen). Dit resulteerde in een totaal rendement van 3,6% (2011: 8,0%) over het gemiddeld fondsvermogen. Het totale resultaat is opgebouwd uit een direct en een indirect resultaat. Verdeling direct en indirect resultaat In de onderstaande tabel staat de uitsplitsing van het directe en het indirecte resultaat weergegeven. Direct resultaat Het directe resultaat van de portefeuille bedroeg 30,0 miljoen (2011: 26,5 miljoen). Het direct rendement over 2012 bedroeg procentueel gezien 4,8% (2011: 4,9%) over het gemiddeld fondsvermogen. Huurinkomsten en exploitatie- en rentekosten bepalen voornamelijk het directe resultaat. De huurinkomsten van het Fonds zijn met 15,9% gestegen ten opzichte van Dit is voornamelijk toe te schrijven aan een uitbreiding van de portefeuille met winkelcentrum Makado te Beek ( 4,7 miljoen). Het Globeplein ( 0,9 miljoen) te Almere is medio 2011 aangekocht. In 2012 is voor het object een volledig jaar huur gerealiseerd. Ook is een huurstijging gerealiseerd door het uitkopen van huurders en het opnieuw verhuren onder betere marktcondities. De autonome Achmea Dutch Retail Property Fund (bedragen x 1.000) Direct resultaat Brutohuuropbrengsten Exploitatiekosten Overige bedrijfsopbrengsten Bruto-omzetresultaat Operationele kosten Vermogensbeheerkosten Som der kosten Netto-omzetresultaat Overige baten Financiële baten Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Resultaat deelnemingen Totaal direct resultaat Indirect resultaat Verkoopresultaat Waardeveranderingen Totaal indirect resultaat Resultaat Verslag van de Beheerder 25/80

26 huurgroei van het Fonds is ten opzichte van 2011 gestegen met 3,1%. De exploitatiekosten ten opzichte van de brutohuuropbrengsten zijn in 2012 (21,9%) gestegen ten opzichte van 2011 (14,2%). Dit komt door de uitkoop van een huurder in Amsterdam Kalverplaza ( 0,8 miljoen) en van een huurder aan de Lijnbaan te Rotterdam ( 1,2 miljoen). Daarnaast zijn de verhuurkosten gestegen door een verbouwing van het object aan de Spuimarkt Den Haag ( 0,9 miljoen) en door de betaalde verhuurcourtage ( 0,3 miljoen) voor Kalverplaza Amsterdam en Lijnbaan te Rotterdam. Voor het object aan de Lijnbaan te Rotterdam, vrijgekomen in 2011, is begin 2012 een nieuw huurcontract afgesloten. Indirect resultaat Het indirecte resultaat over 2012 bedroeg -8,1 miljoen (2011: 16,7 miljoen). Het indirecte rendement over het jaar 2012 bedroeg procentueel gezien -1,3% (2011: 3,0%). Het indirecte resultaat komt voort uit een negatieve herwaardering van de portefeuille van -8,2 miljoen (2011: 15,0 miljoen) en een positief verkoop resultaat van , behaald uit een verkoop van het object Albert Cuypsingel te Dordrecht. In het winkelsegment zien we een gemêleerd beeld, toplocaties blijven in trek en mindere locaties zakken steeds verder af. Twee objecten met de grootste absolute positieve herwaardering zijn: Kalverstraat te Amsterdam ( 4,6 miljoen na lease-incentives) Lijnbaan te Rotterdam ( 1,5 miljoen na leaseincentives). Nieuwe huurcontracten zijn afgesloten, waarbij de huurprijs fors boven die van voorgaande jaren ligt. Objecten met de grootste afwaardering zijn: Gooische Brink te Hilversum ( -5,6 miljoen); de winkelleegstand is in Hilversum behoorlijk toegenomen. Grote Marktstraat (Spuimarkt) te Den Haag ( -3,0 miljoen); voor een deel van het winkelcentrum Spuicomplex is de markthuurwaarde naar beneden bijgesteld, wat grote invloed heeft op de marktwaarde en de huurherzieningswaarde van het object. Tevens is de afwaardering in lijn met de huidige marktomstandigheden. In 2011 is Rendement IPD op basis van standing investments 10% Achmea Dutch Retail Property Fund IPD Winkels 8% 6% 4% 2% 0% jr 26/80 Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Retail Property Fund

27 voor het object een positieve herwaardering gerealiseerd van 10,2 miljoen. Winkelcentrum Kerverij te Valkenswaard ( -2,2 miljoen) als gevolg van het afsluiten van nieuwe huurcontracten tegen lagere huurprijzen. Voor de overige objecten in het Achmea Dutch Retail Property Fund is een afwaardering verantwoord van -4,6 miljoen. Rendement Om een zuivere vergelijking met andere winkelvastgoedbeleggers of de gehele winkelvastgoedmarkt mogelijk te maken, berekenen wij ook de rendementen op basis van de berekeningsmethodiek van IPD Winkelindex voor standing investments. In deze methodiek zijn effecten, zoals financiering met vreemd vermogen, buiten beschouwing gelaten. Het Achmea Dutch Retail Property Fund heeft de achterliggende jaren een hoog rendement gerealiseerd. Het afgelopen jaar bedroeg het totale rendement van het Fonds op basis van de IPD-methodiek 4,2% (2011: 9,8%). De benchmark behaalde een rendement van 4,2% (2011: 7,6%); dus in lijn met de benchmark (2011: outperformance van 220 basispunten). De afgelopen drie jaar behaalde het Achmea Dutch Retail Property Fund een gemiddeld rendement van 7,0% per jaar (2011: 6,1%). Ten opzichte van de benchmark behaalde het Fonds over deze meet periode een outperformance van 50 basispunten (2011: outperformance van 20 basispunten). Gevoeligheidsanalyse In onderstaande tabel is het effect op het eigen vermogen en het resultaat van het Fonds weergegeven indien huuropbrengsten, financiële leegstand, herwaardering en yield zouden wijzigen. Huuropbrengsten De invloed op het eigen vermogen en resultaat van een stijging met 1% van de brutohuuropbrengsten na aftrek van financiële leegstand en huurkortingen. Financiële leegstand De invloed op het eigen vermogen en resultaat indien het financiële-leegstandspercentage stijgt met 100 basispunten. Het financiële-leegstandspercentage is berekend als financiële leegstand gedeeld door de brutohuuropbrengsten voor aftrek van financiële leegstand en na huurkortingen. Yield De invloed op het eigen vermogen en resultaat indien de gemiddeld gewogen yield van het vastgoed in exploitatie stijgt met 50 basispunten. De gemiddeld gewogen yield is berekend door de yield van de externe taxateur per object te wegen naar de getaxeerde waarde per object. De invloed is bepaald op de waarde van het vastgoed in exploitatie. Gevoeligheidsanalyse Variabelen Toename in % Geschatte invloed op jaarresultaat en eigen vermogen 2012 in Huuropbrengsten Financiële leegstand Yield shift 0, Verslag van de Beheerder 27/80

Jaarverslag 2011 Achmea Dutch Retail Property Fund

Jaarverslag 2011 Achmea Dutch Retail Property Fund Jaarverslag 2011 Achmea Dutch Retail Property Fund Vijfjarenoverzicht Achmea Dutch Retail Property Fund (bedragen x 1.000) 2011 2010 2009 2008 2007 Aantal objecten 64 75 66 65 83 Acquisities en investeringen

Nadere informatie

Nederlandse winkelmarkt

Nederlandse winkelmarkt April 213 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse winkelmarkt 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein Vormgeving

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Office Fund

Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Office Fund Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Office Fund Vijfjarenoverzicht Achmea Dutch Office Fund (bedragen x 1.000) 2012 2011 2010 2009 2008 Aantal objecten¹ 21 21 21 20 21 Acquisities en investeringen 2-1.718 41

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial Halfjaarbericht Interim report 2003 Offices/Industrial Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed

Nadere informatie

Presentatie door: Jeroen Lokerse CUSHMAN & WAKEFIELD KANSEN EN BEDREIGINGEN IN DE NEDERLANDSE WINKELMARKT

Presentatie door: Jeroen Lokerse CUSHMAN & WAKEFIELD KANSEN EN BEDREIGINGEN IN DE NEDERLANDSE WINKELMARKT Presentatie door: Jeroen Lokerse CUSHMAN & WAKEFIELD KANSEN EN BEDREIGINGEN IN DE NEDERLANDSE WINKELMARKT Inhoud Introductie spreker: drs. Jeroen M. Lokerse MSRE MRICS Korte introductie Cushman & Wakefield

Nadere informatie

Nederlandse winkelmarkt

Nederlandse winkelmarkt September 212 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse winkelmarkt 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail Halfjaarbericht Interim report 2003 Retail Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed Retail N.V.

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Residential Fund

Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Residential Fund Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Residential Fund Vijfjarenoverzicht Achmea Dutch Residential Fund (bedragen x 1.000) 2012 2011 2010 2009 2008 Aantal objecten 79 74 67 66 65 Investeringen 69.248 54.112 6.896

Nadere informatie

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 9 Beleggersmarkt 2011 9.1 Veranderend investeringsgedrag: vastgoed met weinig risico Klik hier direct door naar regionale ontwikkelingen > Veranderend investeringsgedrag:

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

INVESTMENT SNAPSHOT. Nederland Januari 2012. Cushman & Wakefield Research Publicatie

INVESTMENT SNAPSHOT. Nederland Januari 2012. Cushman & Wakefield Research Publicatie INVESTMENT SNAPSHOT Nederland Januari 2012 DE BELEGGINGSMARKT IN 2011 ALGEMEEN Het jaar 2011 begon met een positieve stemming op zowel de gebruikers als de beleggingsmarkt. Ondanks dat de beleggingsniveaus

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

NEDERLANDSE WINKELMARKT

NEDERLANDSE WINKELMARKT April 214 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE WINKELMARKT 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein Vormgeving

Nadere informatie

Jaarverslag 2011 Achmea Dutch Residential Fund

Jaarverslag 2011 Achmea Dutch Residential Fund Jaarverslag 2011 Achmea Dutch Residential Fund Vijfjarenoverzicht Achmea Dutch Residential Fund (bedragen x 1.000) 2011 2010 2009 2008 2007 Aantal objecten 74 67 66 65 59 Acquisities en investeringen 54.112

Nadere informatie

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE Maart 214 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.A. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

P E R S B E R I C H T

P E R S B E R I C H T Rotterdam, 13 februari 2004 P E R S B E R I C H T DIM VASTGOED: OVER BOEKJAAR 2003 TOTAALRENDEMENT 13,7% DIM Vastgoed NV heeft in 2003 een totaalresultaat behaald van USD 11.697.000, overeenkomend met

Nadere informatie

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noordwest- Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noordwest- (*1. m²) 38.116 11.59 Overig In Noordwest- ligt circa 23% van de landelijke kantorenvoorraad.

Nadere informatie

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Managementsamenvatting 2011 Het Vastgoedrapport Groningen-Assen 2011 stelt zich ten doel om een belangrijke informatiebron te zijn voor de hele regionale vastgoedsector.

Nadere informatie

Bron: Kees Hummel in opdracht van Kroonenberg Groep. Special huurprijzen winkelmarkt 2016

Bron: Kees Hummel in opdracht van Kroonenberg Groep. Special huurprijzen winkelmarkt 2016 Bron: Kees Hummel in opdracht van Kroonenberg Groep Special huurprijzen winkelmarkt 2016 Normalisatie van winkelhuren biedt retailers perspectief De winkelhuurprijzen zijn in tweederde van de door JLL

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

De Duitse winkelmarkt

De Duitse winkelmarkt De Duitse winkelmarkt Outlook Duitse winkelmarkt Uitstekende vooruitzichten winkelmarkt in de grootste steden 15 16 17 18 Waardegroei High street retail + + + + Dominante winkelcentra + + + + Boodschappencentra

Nadere informatie

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuidwest-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuidwest-Nederland (*1. m²) 35.536 13.629 459 Overig Nederland In Zuidwest-Nederland ligt circa 29%

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Outlook Henk Jagersma Directievoorzitter Syntrus Achmea Real Estate & Finance 27 oktober 2015

Outlook Henk Jagersma Directievoorzitter Syntrus Achmea Real Estate & Finance 27 oktober 2015 Outlook 2015 2018 Henk Jagersma Directievoorzitter Syntrus Achmea Real Estate & Finance Profiel > 15 miljard beheerd vermogen Grootste beheerder van vastgoed en hypotheken in Nederland op de markt van

Nadere informatie

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte Maart 213 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

DIM VASTGOED: NETTOWINST OVER EERSTE DRIE MAANDEN 2005 USD 5,6 MILJOEN

DIM VASTGOED: NETTOWINST OVER EERSTE DRIE MAANDEN 2005 USD 5,6 MILJOEN 15 april 2005 DIM VASTGOED: NETTOWINST OVER EERSTE DRIE MAANDEN 2005 USD 5,6 MILJOEN DIM Vastgoed N.V. heeft over de eerste drie maanden van het boekjaar 2005 een nettowinst na belastingen behaald van

Nadere informatie

Presentatie. Nederlandse Vereniging Bouw Kostendeskundigen. Zeist. 26 mei 2011

Presentatie. Nederlandse Vereniging Bouw Kostendeskundigen. Zeist. 26 mei 2011 Presentatie Nederlandse Vereniging Bouw Kostendeskundigen Zeist 26 mei 2011 1930 1970 Veilingen, taxaties & schaderegeling 1990 1997 Specialisatie & Focus 1970 1980 Expansie 1997-2007 Diversificatie 1980

Nadere informatie

kantorenmarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland

kantorenmarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Renpart Retail XIII C.V.

Renpart Retail XIII C.V. Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2014 voor publicatie Renpart Retail XIII C.V. Nassaulaan 4 2514 JS Den Haag renpart.nl/rrxiii 2 VERSLAG VAN DE BEHEREND VENNOOT Geachte participant, Hierbij bieden

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP XV/RETAIL RESIDENTIAL FUND C.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2009. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP XV/RETAIL RESIDENTIAL FUND C.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2009. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP XV/RETAIL RESIDENTIAL FUND C.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2009 Balans per 30 juni 2009 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2009 31 december 2008 Beleggingen Terreinen

Nadere informatie

De zekerheid van supermarkten

De zekerheid van supermarkten De zekerheid van supermarkten Onderzoek naar de kenmerken van supermarktbeleggingen www.dtz.nl www.dtz.com Supermarktbeleggingen: een veilige haven Schaarse locaties Zeker in tijden van economische onzekerheid

Nadere informatie

WONINGFONDS APELDOORN CV

WONINGFONDS APELDOORN CV ANNEXUM WONINGFONDS APELDOORN CV HALFJAARBERICHT 2015 Beheerder Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam Bewaarder Stichting Bewaarder Woningfonds Apeldoorn Hoogoorddreef 15

Nadere informatie

dynamiek OP TOP Nederland Een Cushman & Wakefield Research Publicatie

dynamiek OP TOP Nederland Een Cushman & Wakefield Research Publicatie dynamiek OP TOP RETAIL LOCATIES Nederland JUNI 2013 JUNI 2013 COLOFON KARTOGRAFIE Topografische basiskaart (c) Kadaster, 2012 GRAFISCH ONTWERP Cushman & Wakefield V.O.F. FOTOGRAFIE Cushman & Wakefield

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 6. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. VastNed Retail nv is een Nederlands vastgoedbeleggingsfonds dat met gelden

Nadere informatie

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Midden-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Midden-Nederland (*1. m²) 42.674 95 6.46 Overig Nederland In de regio Midden-Nederland ligt circa 14%

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

winkelruimte zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland

winkelruimte zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2012

VBI WINKELFONDS NV ANNEXUM. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam HALFJAARBERICHT 2012 1 Halfjaarbericht 2012 VBI Winkelfonds NV ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2012 Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 2 Halfjaarbericht 2012 VBI Winkelfonds

Nadere informatie

JAARRESULTATEN boekjaar 2009 2010 STERKE GROEI VASTGOEDPORTEFEUILLE (+ 13,71%) AANZIENLIJKE STIJGING VAN HET COURANT RESULTAAT PER AANDEEL (+5,11%)

JAARRESULTATEN boekjaar 2009 2010 STERKE GROEI VASTGOEDPORTEFEUILLE (+ 13,71%) AANZIENLIJKE STIJGING VAN HET COURANT RESULTAAT PER AANDEEL (+5,11%) Persmededeling onder embargo tot vrijdag 28 mei 17u40 GEREGLEMENTEERDE INFORMATIE JAARRESULTATEN boekjaar 2009 2010 STERKE GROEI VASTGOEDPORTEFEUILLE (+ 13,71%) AANZIENLIJKE STIJGING VAN HET COURANT RESULTAAT

Nadere informatie

* totaal rendement, exclusief emissiekosten en voor belastingen

* totaal rendement, exclusief emissiekosten en voor belastingen Door de samenwerking met Direct Wonen kan Annexum particuliere beleggers de mogelijkheid bieden om in woningen te investeren. Middels uw deelname in Woningfonds Apeldoorn CV belegt u in drie woontorens

Nadere informatie

De Nederlandse kantorenmarkt

De Nederlandse kantorenmarkt De Nederlandse kantorenmarkt Outlook Nederlandse kantorenmarkt Meer dynamiek op minder locaties 15 16 17 18 Waardegroei Topsegment + + + + Stationslocaties sterkste steden + + =/+ =/+ Overige stationslocaties

Nadere informatie

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Oost-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Oost-Nederland (*1. m²) 43.8 4.136 2.481 Overig Nederland In de oostelijke provincies is ruim 13% van

Nadere informatie

Renpart Retail XI C.V. Halfjaarverslag 2013. Het vermogen om te renderen

Renpart Retail XI C.V. Halfjaarverslag 2013. Het vermogen om te renderen Renpart Retail XI C.V. Halfjaarverslag 2013 Renpart Retail XI C.V. Het vermogen om te renderen VERSLAG VAN DE BEHEREND VENNOOT Geachte participant, Hierbij bieden wij u het verslag aan over het eerste

Nadere informatie

Vesteda Update Q1 2015

Vesteda Update Q1 2015 Vesteda Update Q1 2015 Wooncomplex De Ooievaar in Purmerend, geacquireerd door Vesteda van woningcorporatie Wooncompagnie in Q1 2015 Vesteda Update Q1 2015 Inhoud 2 Inhoud Introductie Managing Board 3

Nadere informatie

Beleggen in een gespreide supermarktportefeuille

Beleggen in een gespreide supermarktportefeuille Beleggen in een gespreide supermarktportefeuille EMISSIE SUPER WINKEL FONDS EEN BELEGGING VAN ANNEXUM SUPER WINKEL FONDS UW GELD GROEIT WAAR GELD ROLT Verwacht direct rendement van ca. 11% per jaar Zoekt

Nadere informatie

Sectorrapport Winkelmarkt VOORJAARS UPDATE 2017

Sectorrapport Winkelmarkt VOORJAARS UPDATE 2017 Sectorrapport Winkelmarkt VOORJAARS UPDATE 2017 32 SPF Nederlandse Sectorrapport Slagersbedrijven Vastgoedmarkt Winkelmarkt 2017 Voorjaarsupdate Stand van zaken GEBRUIKERSMARKT Consumenten besteden meer,

Nadere informatie

WINKELHART LELYSTAD C.V.

WINKELHART LELYSTAD C.V. ANNEXUM WINKELHART LELYSTAD C.V. HALFJAARBERICHT 2012 Beherend Vennoot Winkelhart Lelystad Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam Beheerder Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan

Nadere informatie

Beleggen in winkels met bekende namen Aankondiging emissie Super Winkel Fonds

Beleggen in winkels met bekende namen Aankondiging emissie Super Winkel Fonds Super Winkel Fonds Aankondiging februari 2011 Super Winkel Fonds is een initiatief van Annexum Beleggen in winkels met bekende namen Aankondiging emissie Super Winkel Fonds Beleggen in bekende winkels

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

Pers- en analistenmeeting. Jaarcijfers 2011. 15/02/2012 l

Pers- en analistenmeeting. Jaarcijfers 2011. 15/02/2012 l Pers- en analistenmeeting Jaarcijfers 2011 1 AGENDA 1 Beschrijving van de portefeuille 2 Belangrijke gebeurtenissen van 2011 3 Financiële resultaten per 31.12.2011 4 Vastgoedmarkt 5 Voorzichten voor 2012

Nadere informatie

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Startdia met foto Ruimte De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Wie ben ik? Stefan van Aarle: Adviseur Retail & Centrummanagement Coördinator Platform Binnenstadsmanagement Organisatie

Nadere informatie

De Nederlandse winkelmarkt

De Nederlandse winkelmarkt De Nederlandse winkelmarkt Outlook Nederlandse winkelmarkt Nieuwe kansen voor retail. Wijkcentra op een kantelpunt. 15 16 17 18 Waardegroei G4-binnensteden winkels + + + + G5-15 binnensteden =/+ =/+ =/+

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. PROFIEL 2. STRUCTUUR 3. BEHEERDER 4. BELEGGINGSBELEID EN RISICO S 5. KOSTEN 6. OVERIGE INFORMATIE

INHOUDSOPGAVE 1. PROFIEL 2. STRUCTUUR 3. BEHEERDER 4. BELEGGINGSBELEID EN RISICO S 5. KOSTEN 6. OVERIGE INFORMATIE INHOUDSOPGAVE 1. PROFIEL 2. STRUCTUUR 3. BEHEERDER 4. BELEGGINGSBELEID EN RISICO S 5. KOSTEN 6. OVERIGE INFORMATIE 1. PROFIEL Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor

Nadere informatie

Bijgaand treft u aan het halfjaarbericht betreffende het tweede halfjaar van 2014 van Holland Immo Group X/Woningfonds CV.

Bijgaand treft u aan het halfjaarbericht betreffende het tweede halfjaar van 2014 van Holland Immo Group X/Woningfonds CV. «Bedrijf» «Persoon» «Adres» «Postcode» «Plaats» «Land» Eindhoven, 23 januari 2015 Betreft: Holland Immo Group X/Woningfonds CV «Aanhef», Bijgaand treft u aan het halfjaarbericht betreffende het tweede

Nadere informatie

Renpart Retail XIV C.V.

Renpart Retail XIV C.V. Renpart Retail XIV C.V. Halfjaarverslag 2014 voor publicatie Renpart Retail XIV C.V. Nassaulaan 4 2514 JS Den Haag renpart.nl/rrxiv VERSLAG VAN DE BEHEREND VENNOOT Geachte participant, Hierbij bieden

Nadere informatie

8 april 2015. Pagina 1 van 5

8 april 2015. Pagina 1 van 5 8 april 2015. Pagina 1 van 5 Secerno Health Care Real Estate Fund. De nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning is per 1 januari 2015 in werking getreden. Met deze wetgeving wordt beoogd de zorgbehoevende

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP XVI/WINKELFONDS C.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2009. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP XVI/WINKELFONDS C.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2009. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP XVI/WINKELFONDS C.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2009 Balans per 30 juni 2009 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2009 31 december 2008 Beleggingen Terreinen en gebouwen

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Vastned verhoogt verwachting direct resultaat 2014 naar 2,35 per aandeel

Vastned verhoogt verwachting direct resultaat 2014 naar 2,35 per aandeel PERSBERICHT 3 november 2014 TRADING UPDATE Q3 2014 Vastned verhoogt verwachting direct resultaat 2014 naar 2,35 per aandeel Hoofdpunten derde kwartaal 2014: - Bezettingsgraad stabiel op 96,5% (eind Q2

Nadere informatie

Wij willen graag kunnen kiezen tussen defensief of offensief beleggen

Wij willen graag kunnen kiezen tussen defensief of offensief beleggen Wij willen graag kunnen kiezen tussen defensief of offensief beleggen Profiteert u als de markt straks herstelt? Wie de berichten over de huidige financiële markt volgt, weet dat deze voornamelijk gaan

Nadere informatie

Supermarkt Beleggingsfonds Mei 2013

Supermarkt Beleggingsfonds Mei 2013 Dia 1 Supermarkt Beleggingsfonds Mei 2013 Dia 2 Inhoud presentatie 1. Opzet nieuw supermarktfonds 2. De Belegging 3. Supermarkten in Nederland 4. Locaties: Albert Heijn te Maasland Plus in Pernis Lidl

Nadere informatie

NEDERLANDSE WINKELMARKT

NEDERLANDSE WINKELMARKT Maart 215 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE WINKELMARKT 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein Vormgeving

Nadere informatie

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus Alles blijft Anders Het winkellandschap 2003-2011-2020 Gerard Zandbergen CEO Locatus Enkele begrippen Dagelijks aankopen Winkels / Detailhandel Mode & Luxe Wel oppervlak: Vrije Tijd WVO = In en om het

Nadere informatie

Special huurprijzen winkelmarkt

Special huurprijzen winkelmarkt januari 2016 Special huurprijzen winkelmarkt Huurprijsdaling zet zich gestaag door in 2015 Voor de Nederlandse winkelmarkt geldt, zoals ook zichtbaar binnen de andere commerciële vastgoedsectoren, dat

Nadere informatie

Beleg in winkels met Retail Index Certificaten Aankondiging VBI Winkelfonds NV

Beleg in winkels met Retail Index Certificaten Aankondiging VBI Winkelfonds NV VBI Winkel Fonds Aankondiging mei 2011 is een initiatief van Annexum Beleg in winkels met Retail Index Certificaten Aankondiging Beleggen in een gespreide winkelportefeuille. Beleg in winkels voor de dagelijkse

Nadere informatie

1 Halfjaarbericht 2015 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2015. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam

1 Halfjaarbericht 2015 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2015. Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 1 Halfjaarbericht 2015 ANNEXUM VBI WINKELFONDS NV HALFJAARBERICHT 2015 Directie Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam 2 Halfjaarbericht 2015 INHOUDSOPGAVE a P Pagina 1.

Nadere informatie

WONINGFONDS APELDOORN CV

WONINGFONDS APELDOORN CV ANNEXUM WONINGFONDS APELDOORN CV HALFJAARBERICHT 2013 Beheerder Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam Bewaarder Stichting Bewaarder Woningfonds Apeldoorn Claude Debussylaan

Nadere informatie

Trading update Q1 2014

Trading update Q1 2014 Trading update Q1 2014 NSI N.V. Highlights NSI heeft tijdens de presentatie van de jaarcijfers in februari de portefeuillestrategie voor 2014-2016 gepresenteerd, gericht op waardeontwikkeling en kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

NEDERLANDSE WINKELMARKT

NEDERLANDSE WINKELMARKT STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE WINKELMARKT OPNAME VAN AANBOD VAN PRIJZEN VAN BELEGGINGEN IN MAART 217 Hoewel de start van met het omvallen van de V&D niet positief was, kan de Nederlandse winkelmarkt terugkijken

Nadere informatie

VASTNED OP SCHEMA MET EXECUTIE STRATEGIE DOOR DESINVESTERINGEN Trading update eerste kwartaal 2013

VASTNED OP SCHEMA MET EXECUTIE STRATEGIE DOOR DESINVESTERINGEN Trading update eerste kwartaal 2013 Persbericht VASTNED OP SCHEMA MET EXECUTIE STRATEGIE DOOR DESINVESTERINGEN Trading update eerste kwartaal 2013 Hoofdpunten Q1 2013 (tussen haakjes Q4 2012) Bezettingsgraad eind Q1 2013: 94,3% (95,0%),

Nadere informatie

Rotterdams Vastgoedfonds VI CV. Halfjaarcijfers 2010

Rotterdams Vastgoedfonds VI CV. Halfjaarcijfers 2010 Halfjaarcijfers 2010 INHOUDSOPGAVE Blad Balans per 30 juni 2010 3 Winst- en verliesrekening over de periode 1 januari 2010 t/m 30 juni 2010 4 Kasstroomoverzicht over de periode 1 januari 2010 t/m 30 juni

Nadere informatie

winkelmarkt zuid-nederland Noord-Brabant en Limburg

winkelmarkt zuid-nederland Noord-Brabant en Limburg Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Operationele activiteiten

Operationele activiteiten Tussentijdse verklaring van de Statutaire Zaakvoerder 31 maart 2015 Huurinkomsten stijgen tot 11,6 mln (2014: 9,1 mln) Waarde vastgoedportefeuille inclusief projectontwikkelingen 751,1 mln Start bouwwerken

Nadere informatie

Bijeenkomst COMOG 4 oktober Zin en onzin van onderhoud vanuit de visie van een belegger

Bijeenkomst COMOG 4 oktober Zin en onzin van onderhoud vanuit de visie van een belegger Bijeenkomst COMOG 4 oktober 2005 Zin en onzin van onderhoud vanuit de visie van een belegger Programma Iets over mezelf Achmea Vastgoed Kantoor- en bedrijfsruimtebeleggingen Opdrachtgevers ROZ-IPD index

Nadere informatie

Rotterdams Vastgoedfonds I CV. Halfjaarcijfers 2011

Rotterdams Vastgoedfonds I CV. Halfjaarcijfers 2011 Halfjaarcijfers 2011 INHOUD Blad Balans per 30 juni 2011 3 Winst- en verliesrekening over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 4 Kasstroomoverzicht over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

HALFJAARBERICHT 2015 BNG VERMOGENSBEHEER B.V.

HALFJAARBERICHT 2015 BNG VERMOGENSBEHEER B.V. HALFJAARBERICHT 2015 BNG VERMOGENSBEHEER B.V. Inhoud 1 Profiel 1 2 Directieverslag 2 2.1 Beheerd vermogen 2 2.2 Financieel resultaat 2 2.3 Financiële markten 2 2.4 Personeel en organisatie 2 3 Financiële

Nadere informatie

Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2015. Het vermogen om te renderen

Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2015. Het vermogen om te renderen Renpart Retail XIII C.V. Halfjaarverslag 2015 Renpart Retail XIII C.V. Het vermogen om te renderen VERSLAG VAN DE BEHEREND VENNOOT Geachte participant, Hierbij bieden wij u het verslag aan over het eerste

Nadere informatie

Woning in plaats van winkel: een financiele beschouwing

Woning in plaats van winkel: een financiele beschouwing Woning in plaats van winkel: een financiele beschouwing 04 February 2013 De transformatie van winkelstraten financieel beschouwd De snelle groei van online winkelen, de filialisering van winkelcentra,

Nadere informatie

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van bedrijfsruimte

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van bedrijfsruimte Maart 212 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

Jaarverslag 2012. Achmea Dutch Health Care Property Fund

Jaarverslag 2012. Achmea Dutch Health Care Property Fund Jaarverslag 2012 Achmea Dutch Health Care Property Fund Kerngegevens Achmea Dutch Health Care Property Fund (bedragen x 1.000) 2012 2011 2010 Aantal objecten 8 7 1 Acquisities 28.599 29.858 6.347 Disposities

Nadere informatie

Financiële bijsluiter MeesPierson Vastgoedfonds II CV

Financiële bijsluiter MeesPierson Vastgoedfonds II CV Financiële bijsluiter MeesPierson Vastgoedfonds II CV Krachtens de Wet op het Financieel Toezicht ( Wft ) voorgeschreven productinformatie over het MeesPierson Vastgoedfonds II CV ( het Fonds ). Over de

Nadere informatie

BOUWFONDS OFFICE VALUE FUND NV. 2 e EMISSIE

BOUWFONDS OFFICE VALUE FUND NV. 2 e EMISSIE BOUWFONDS OFFICE VALUE FUND NV 2 e EMISSIE Bouwfonds Vastgoedfondsen Beheer BV biedt beleggers de mogelijkheid om certificaten van aandelen te verwerven in Bouwfonds Office Value Fund NV. Waarom Bouwfonds

Nadere informatie

MPC PRIVATE EQUITYFONDS

MPC PRIVATE EQUITYFONDS MPC PRIVATE EQUITYFONDS GLOBAL 8 CV GRONINGEN Financieel verslag 2011 MPC Private Equityfond Global 8 CV Groningen JAARVERSLAG Hierbij bieden wij u het jaarverslag 2011 aan van MPC Private Equityfonds

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

Rotterdams Vastgoedfonds I CV. Halfjaarcijfers 2010

Rotterdams Vastgoedfonds I CV. Halfjaarcijfers 2010 Halfjaarcijfers 2010 INHOUD Blad Balans per 30 juni 2010 3 Winst- en verliesrekening over de periode 1 januari 2010 t/m 30 juni 2010 4 Kasstroomoverzicht over de periode 1 januari 2010 t/m 30 juni 2010

Nadere informatie

Tweedeling in het retaillandschap bevestigt strategische keuze voor de beste locaties

Tweedeling in het retaillandschap bevestigt strategische keuze voor de beste locaties PERSBERICHT 11 mei 2015 TRADING UPDATE Q1 2015 Tweedeling in het retaillandschap bevestigt strategische keuze voor de beste locaties Hoofdpunten: - Bezettingsgraad eind Q1 2015: 96,4% (premium city high

Nadere informatie

De Franse winkelmarkt

De Franse winkelmarkt De Franse winkelmarkt Outlook Franse winkelmarkt Essentiële markt voor (internationale) retailers, Parijs met afstand meest gewilde stad 15 16 17 18 Waardegroei Binnenstad Parijs + + + + Overige top 6

Nadere informatie

SUPER WINKEL FONDS NV

SUPER WINKEL FONDS NV ANNEXUM SUPER WINKEL FONDS NV KWARTAALRAPPORTAGE Q3 2017 OKTOBER 2017 DISCLAIMER DIT DOCUMENT IS EEN INTERNE MANAGEMENTRAPPORTAGE WAAROP GEEN ACCOUNTANTSCONTROLE IS TOEGEPAST. ALHOEWEL DE IN DEZE KWARTAALRAPPORTAGE

Nadere informatie

Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V. gevestigd to Rotterdam. Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2013 / 30-6-2013

Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V. gevestigd to Rotterdam. Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2013 / 30-6-2013 Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V. gevestigd to Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2013 / 30-6-2013 Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V., Rotterdam Inhoudsopgave Pagina Jaarrekening Balans

Nadere informatie

WONINGFONDS APELDOORN CV

WONINGFONDS APELDOORN CV ANNEXUM WONINGFONDS APELDOORN CV HALFJAARBERICHT 2014 Beheerder Annexum Beheer B.V. WTC, G-Toren Strawinskylaan 485 1077 XX Amsterdam Bewaarder Stichting Bewaarder Woningfonds Apeldoorn Claude Debussylaan

Nadere informatie

HUURWONINGMARKT H1 2017

HUURWONINGMARKT H1 2017 HUURWONINGMARKT H1 2017 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LANDELIJKE HUURWONINGMARKT... 4 Forse stijging huurprijzen kleine woningen... 4 Nieuwbouw en vooroorlogse huurwoningen het duurst... 5 Verschil in huurprijzen

Nadere informatie

Vastned verwacht direct resultaat 2015 van minimaal 2,50 per aandeel

Vastned verwacht direct resultaat 2015 van minimaal 2,50 per aandeel PERSBERICHT 3 november 2015 TRADING UPDATE Q3 2015 Vastned verwacht direct resultaat 2015 van minimaal 2,50 per aandeel Hoofdpunten: - Bezettingsgraad eind Q3 2015: 96,5% (premium city high : 98,8%) -

Nadere informatie