Lesbrief brandbestrijding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lesbrief brandbestrijding"

Transcriptie

1 Lesbrief brandbestrijding A. Inleiding en motivatiefase Voorstelling en introductie onderwerp (dia 1) Iedereen stelt zichzelf voor en ik vraag of ze al ervaringen hebben met binnenbrandbestrijding. Ik ga het vandaag hebben over de ontwikkeling van een brand en de daarbij horende verschijnselen. We moeten er rekening mee houden dat de branden de dag van vandaag niet meer de branden van vroeger zijn. Meer brandbelasting (andere materialen, vooral kunststoffen) en steeds beter geïsoleerde woningen waardoor we met gevaarlijke verschijnselen in contact kunnen komen. Training is noodzakelijk en tijdens de les zal ik af en toe eens toetsen naar jullie kennis over de nieuwe G-Force lans en bijbehorende straalpijptechnieken. Het is nooit de bedoeling van een opleiding om mensen te bekritiseren maar juist van elkaar te leren! Doelstellingen overlopen (dia 2) Filmpje tonen ter illustratie van belang van kennis voor de eigen veiligheid (dia 3) B. Leerfase De branddriehoek (dia 4) Kaars aansteken. Welke elementen hebben we nodig en op welk principe berust het blussen van een brand? Een element wegnemen! Geef mij eens een element van de driehoek? Een brand ontstaat niet zomaar, hij kan namelijk alleen plaatsvinden bij de aanwezigheid van drie cruciale elementen: zuurstof, brandbare materialen en een warmtebron. Van zodra deze laatste de temperatuur tot een bepaald niveau heeft doen stijgen (ontstekingstemperatuur) beginnen de zuurstof en de brandbare materialen te branden. Een brand blussen berust steeds op het uit elkaar halen van de vuurdriehoek.

2 Waaruit bestaan pyrolysegassen en wat betekent hun kleur? H2O, en andere vluchtige stoffen afhankelijk van welk materiaal ontleed wordt. Vb zijn methaan, benzeen, blauwzuur Kleur is eerst wit (H2O en daarna lichtgrijs (de vluchtige stoffen die vrijkomen door verhitting)). We weten dat vloeistoffen op zich niet branden maar dat die onder invloed van temperatuur verdampt en het zijn deze dampen die vervolgens branden. Bij vaste stoffen is er ook een dergelijk mechanisme. Bv. een houten stoel zal door aanstraling verschillende gassen afgeven. Als die geverfd is zullen de oplosmiddelen en lijm eerst verdampen, die hebben immers een laag kookpunt. Houten objecten bevatten, zelfs in droge toestand een bepaald percentage water. Als de temperatuur blijft stijgen zal dit verdampen onder de vorm van bijna doorzichtige witte waterdamp. Door het hout nog verder te verhitten zal een reactie ontstaan waardoor het hout ontbindt. De vaste stof hout zal ontbinden in een gasvormige fractie. De lange koolstofketens worden gebroken tot korte stukjes. Dit ontwijkt onder de vorm van witte rook. De pyrolysegassen zijn wit net als de waterdamp maar zijn wel brandbaar in tegenstelling tot de waterdamp. Welke rol speelt O2? Brandbevorderend bij+21% en dooft de brand bij-15% Pyrolysegassen (dia 5) Kaars aansteken en terug uitblazen. Welke gassen zijn pyrolysegassen op de foto? Vraagje, denk je dat we zouden kunnen meten of de gassen al dan niet explosief zijn? NEEN, ons toestel zou direct verzadigd zijn aangezien we met zoveel verschillende soorten gassen te maken hebben! Warm of koud, ze zijn steeds gevaarlijk! Rookproductie (dia 6,7) Truc met de lepel boven de kaars, minder O² is meer rookproductie en roetafzetting op de lepel. Wat is CO, ontbrandbaar, explosiegrenzen? CO is een gas dat ontstaat door een slechte verbranding, zie truc met de lepel, een obstakel in de weg, zuurstoftoevoer is bemoeilijkt, vlam koelt af, temperatuur zakt dus een beetje en er ontstaat koolstof en co. De zelfontbrandingstemperatuur van co ligt rond de 650 graden en de explosiegrenzen liggen tussen de 11-75%. Dit is een groot bereik, co is dus zeer explosief en een gevaarlijk element voor ons bij binnenbrandbestrijding. Waarom zien we de vlam zoals we ze zien? Kleur? Wordt bepaald door de fijne roetdeeltjes die door hitte licht uitstralen. Hoe witter de vlam hoe hoger de temperatuur.

3 Blaas je bvb zuurstof in een brandhaard dan zal je een betere verbranding hebben met als gevolg een fellere vlam en lagere productie van roetdeeltjes. U vraagt zich misschien af wat het gevaar is van die onverbrande roetdeeltjes, zijn die ook explosief? Het antwoord is neen die zijn niet explosief maar eens de rooklaag ontbrandt zullen die eveneens deelnemen aan het proces en ontbranden. Welk soort vlam is de vlam van de kaars? De brandstof wordt van onderaan aangevoerd. Het vaste kaarsvet wordt onder invloed van de temperatuur vloeibaar en verdampt. De damp stijgt op en komt in de vlam terecht. Deze dampen zijn de brandstof en zullen reageren met de zuurstof. De zuurstof wordt aan de zijkant van de vlam aangevoerd. In de vlam (reactiegebied) zullen brandstof en zuurstof gemengd worden en daarna zullen ze branden. We spreken hier van DIFFUSIEVLAMMEN. Ze hebben veelal een oranjegele kleur. Bij PREMIXVLAMMEN worden de brandstof en zuurstof gemengd voordat ze in het reactiegebied (de vlam) komen. Bvb bunsenbrander, gasvuur, snijbrander. Deze vlam heeft dikwijls een blauwe kleur. De brandvijfhoek (dia 8). Welke elementen komen erbij? Mengverhouding en katalysator. Mengverhouding: deze factor geeft aan hoe fijner de brandstof verdeeld is met zuurstof, hoe beter het mengsel brandt. (vb houtblok of houtschilfers) Speelt een cruciale rol bij onder andere stofexplosies. Mengverhouding is een belangrijke factor, als die niet binnen bepaalde grenzen ligt krijgen we een onvolledige verbranding en komen koolstof en andere giftige stoffen vrij zoals we daarnet hebben aangehaald. Bij binnenbrandbestrijding zijn eveneens de mengverhouding van de rookgassen voor ons een belangrijk element. Katalysator: is een stof die de snelheid van een bepaalde chemische reactie beïnvloedt zonder zelf verbruikt te worden. Deze kan positief katalytisch zijn (het branden wordt versneld) of negatief katalytisch. Bij vaste stoffen werken poederblussers negatief katalytisch. Voorbeeld van een positieve katalysator is in dit geval sigarettenas in combinatie met een suikerklontje. Als men een suikerklontje wil aansteken door middel van een aansteker eronder te houden zal het niet lukken om het suikerklontje te laten ontsteken. Maar doopt men het suikerklontje in de sigarettenas dan zal het suikerklontje gaan branden. Weliswaar niet heftig maar het suikerklontje brandt. Dit is dan een positieve reactie veroorzaakt door de sigarettenas. Verschil tussen een brand in een compartiment of in open lucht (dia 9). Welke gevaren vormen de hete wanden bij blussingswerken? Stoom, thermische inversie. Wanneer worden de wanden in ons voordeel gebruikt? ZOT of indirecte.

4 Belang van compartimentering: opletten tijdens bvb brandalarm in een school, zijn alle branddeuren gesloten! Soorten warmtevoortplanting (dia 10). Welke soorten bestaan er? Conductie (warmtegeleiding). Convectie ( stroming), radiatie (straling). Verschil tussen conductie en convectie? De best gekende vorm van warmtetransport is geleiding (conductie). Als we een metalen buis aan één uiteinde vasthouden en vervolgens het andere uiteinde in het kampvuur steken weet iedereen dat we uiteindelijk onze hand zullen verbranden. Via geleiding kan energie ontsnappen. De wanden warmen op en geven die warmte vervolgens af aan aanpalende ruimtes. Moderne woningen worden steeds beter geïsoleerd zodat er minder geleiding optreedt. Hierdoor zal de brand sneller verlopen. Een belangrijke eigenschap van geleiding is dat er warmtetransport optreedt zonder dat er massatransport is. Dit wil zeggen dat de warmte zich door de staaf verplaatst zonder dat de metalen staaf (of delen ervan) zich verplaatst. Een 2 de vorm van warmtetransport gaat wel gepaard met massatransport. Bij dit mechanisme zal de warmte zich samen met zijn drager verplaatsen en de warmte vervolgens gaan afgeven aan andere objecten. Dit mechanisme van overdracht wordt convectie genoemd. Dit is in het kader van brandbestrijding een belangrijk mechanisme. De warmte en zijn drager(rook) kunnen zich snel verplaatsen en zorgen voor snelle uitbreiding. Als we spreken over conductie en radiatie zijn we telkens bezig met 1 zijde van de branddriehoek. Namelijk de energie. Bij convectie zijn dat 2 zijden van de branddriehoek. Het warmtetransport zorgt voor energie terwijl het massatransport (rook) voor de brandstof zorgt. Schematische afbeelding van het brandverloop (dia 11). Individuele opdracht: brandverloop tekenen en soort blustechniek per fase aangeven. Een brandweerman naar het bord roepen om het brandverloop schematisch op te tekenen en bespreken in groep. G force tonen. G force lans speelt een belangrijke rol in de nieuwste technieken van binnenbrandbestrijding Vanwaar begrip 3D blustechniek? Toen ik begon werd een brand gezien als een oppervlakte brand,2d (Klasse A brand). Enkel blussen als je vlammen ziet. Tegenwoordig staan we wat verder. Dit is vooral belangrijk met de steeds beter geïsoleerde woningen en de materialen die brandbaarder zijn dan ze vroeger waren. Denk aan zetels vb. Ikea ed. Nu worden rookgassen ook gezien als brandstof en eens de rookgassen ontbranden spreken we niet meer van een oppervlaktebrand maar van een volumebrand (Klasse A en C brand). Vandaar 3D technieken. Welke blustechnieken bestaan er? Direct, indirect, combinatie van direct indirect (ZOT), en 3D techniek (pulsing, pencilling). Plant ze samen in op de figuur op het bord. Painting is afblussen!

5 G-FORCE lans: Peilen naar de parate kennis? 7 bar aan de lans hebben, werkt met schuifafsluiter waardoor perfecte druppelvorming, en de debieten eens toetsen. Collega een blinddoek aandoen en de G-Force in de juiste stand laten zetten voor 3D techniek naar FO. Elke brandweerman moet in staat zijn om zijn lans blindelings te kunnen bedienen. De zichtbaarheid in een met rook gevulde ruimte kan zich immers ook tot nul herleiden. Bij veranderende omstandigheden en toepassingen moet elke brandweerman weten welke waterstraal en welk debiet moet gebruikt worden. Zeer belangrijk is ook dat je altijd laag blijft. De hoogste temperaturen bevinden zich immers in de rooklaag. o Eerste fase van het brandverloop: de beginfase (dia 12). Ontsteking of smeulstadium: smeul bij bvb sigaret in zetel of ontsteking bvb door iets aan te steken met een aansteker. Welke gevaren bij een smeulbrand, aandachtspunten? (FGI), personeel in teams opsplitsen, een team op zoek naar de rookgassen en ander team op zoek naar de smeulbrand. Belang van PBM s en perslucht! Giftige roetvezels en pyrolysegassen. Roetvezels even schadelijk als asbestvezels! Plaats beginbrand belangrijk. Vanaf het moment dat er vlammen opduiken zal de verbranding sneller verlopen. De stralingswarmte van de vlammen heeft een veel groter bereik. Voorwerpen in de nabije omgeving zullen worden aangestraald. Deze zullen dan op zich beginnen pyrolyseren. Temperatuur zal stijgen en rooklaag zal opbouwen. Op een bepaald moment zullen de vlammen zich als het ware losmaken van het voorwerp dat begonnen is met branden. De rookkolom boven dit voorwerp zal dan in brand staan. Op dat moment is de beginfase ten einde. Welke blustechniek? Directe blussing, opgelet met opspringende gensters. FGI sproeistraal gebruiken! Wat is brandstof gecontroleerd? Neem de brandstof weg en de brand is uit! De vlammen die we thuis creëren zijn brandstof gecontroleerd, denk aan een kaars, een open haard. o 2 de fase van het brandverloop: De ontwikkelingsfase (dia 13). Eens de vlammen terecht komen in de rooklaag zal de temperatuur snel stijgen en zal die snel groeien. Rooklaag is warm en straalt andere voorwerpen aan. Neutrale laag ontstaat.

6 Wat is de neutrale laag? De rooklaag die eerst enkel uit pyrolysegassen bestond neemt door toename van roetgehalte (onvolledige verbranding) steeds donkerdere kleur aan. Eenmaal vlammen plafond bereiken nemen volume en temperatuur rooklaag sterk toe (rook verdonkert van kleur). Hierdoor ontstaat drukopbouw. Onderaan de ruimte is de druk veel minder groot (onderdruk) en wordt koude lucht naar de brand toegezogen (ook indicatie als je opzoek bent naar de brand), door deur die bvb openstaat. Er ontstaat nu een stroming door de uittredende warme rookgassen en de instromende koude lucht. Tussen de twee zones van over en onderdruk bevindt zich de neutrale laag, waar alswaar geen drukverschil heerst. De neutrale zone komt in realiteit overeen met de onderkant van de rooklaag. Wat is dubbelzijdige/enkelzijdige stroming? Wanneer je maar 1 opening hebt waar de brand zijn rook buiten duwt en koude lucht naar binnen zuigt spreken we van dubbelzijdige stroming. Indien deur en bvb aan andere zijde raam open staan spreken we van enkelzijdige stroming. Deze stroming zal laminair starten. De neutrale laag zal vrij vlak blijven. Naarmate de brand groeit zal hij dus meer lucht nodig hebben. De opening die beschikbaar is voor het aanvoeren van lucht is kleiner geworden terwijl het instromende luchtdebiet verhoogt. Door deze factoren zal de snelheid van beide stromingen sterk toenemen. Ter hoogte van de neutrale laag zorgt dit dat dat beide stromingen langs elkaar beginnen te wrijven. De laminaire stroming word turbulent. Langs buiten kan men de stroming duidelijk zien evolueren van laminair naar turbulent stromingsregime. Men ziet letterlijk dat de rook meer energie bevat. Het beginnen dansen vd rooklaag en het turbulent worden van de stroming zijn voortekenen van FO. Welke blustechnieken gebruiken? 3D o 3 de fase van het brandverloop: Roll over, Flash-over en ventilatie geïnduceerde flashover (dia 14, 15, 16, 17) Filmpje van ventilatie geïnduceerde flash-over. ROLL over: Eens de rookgassen nabij de neutrale laag boven de ontsteekbare concentratie liggen(uel) ontsteken die. Rookgassen tegen het plafond zijn te rijk en wachten op zuurstof. Maar door de ontstane turbulentie van traag rollende vlammen aan de neutrale laag wordt een kettingreactie in gang gezet, er ontstaat turbulentie in de hele rooklaag, men krijgt een betere opmenging en de roll over is het gevolg. Dit is een voorbode van de FO. Welke blustechniek om FO uit te stellen? 3D.. onthoud, dit is tijd kopen, zonder de oorspronkelijke brandhaard te vinden blijft de kans op FO bestaan! Kan je een FO tegenhouden? HRR aanhalen! Neen, dit is een fabeltje, brandbelasting in de container kan niet worden vergeleken met die in een woning! Belang van door-man of doek aanhalen.

7 o 4 de fase van het brandverloop: De volontwikkelede brand (dia 16) Binnen aanval of niet? Binnen aanval is nefast! Hoe aanpakken en welke blustechnieken? Buitenaanval met de ZOT methode. vb van een living in volle ontwikkeling afblussen. o 5de fase van het brandverloop: De dooffase( dia 17). Welke gevaren? Pyrolysegassen, vb uit de praktijk (zetel amerika herhalen) Belang van PBM s en perslucht aanhalen! Belang van tactische ventilatie! Vb van app gebouw (gang vrijwaren). Het belang van ventileren door gebruik te maken van PPV aanhalen. Fire gas ignition (dia 18) Wie kent dit fenomeen en welke soorten bestaan er? Flash fire en smoke explosion. Het verschil tussen de twee zit hem in de mengverhouding. FF zit eerder aan de LEL of UEL. Een smoke explosion zit eerder in het ideale gebied, in het midden. Deze laatste gaat dan ook gepaard met een drukverplaatsing. Gevaren in bvb valse plafonds, via kieren of kokers.. De Punt is een plaatsnaam in Drente (scheepswerf/loods in Drenthe) waar doden vielen hadden ze met een FGI te maken. Een ondergeventileerde brand die ontstond in de zekeringskast in een lokaal achteraan de loods. Het dak van de loods was gevuld met onverbrande rookgassen die aan het afkoelen waren en uitzakten. Waarna ze door een heropflakkering tot ontsteking kwamen. Herhalen: gevaren bij smeulbrandjes en in de dooffase (verzetten van meubelen)! Opletten voor gebonden straal bij blussing! Belang van goede deurprocedure aanhalen! Waarom twee pulsen buiten geven? We zitten hier bvb in de living en achter die deur zit de brand, hier hangt redelijk wat rook aan het plafond? Om vlamoverslag naar de ruimte waar jijzelf zit te verhinderen zodat rookgassen niet kunnen ontsteken! De Backdraft (dia 19, 20, 21) Filmpje informatief. Experiment met kaars in schoteltje water. Hoe werkt een backdraft? Concentratie van rookgassen zit bij een BD altijd boven de hoogste explosiegrens, dit in tegenstelling tot ventilatie geïnduceerde FO. Een BD is van korte duur en explosief in tegenstelling tot ventilatie geïnduceerde FO, die komt geleidelijke op gang en blijft ook aanhouden!

8 Hoe komt het dat de brand pulseert? Ruimte vol met warme rookgassen, grote overdruk, rook wordt naar buiten geduwd, zuurstoftoevoer word afgesloten, temperatuur van rookgassen daalt, de brand wordt gesmoord. Dan stijgt de rooklaag terug in de ruimte door afkoeling, ontstaan van onderdruk, O2 komt naar binnen en brand wordt weer aangewakkerd. De temperatuur bouwt op, overdruk en rook zet weer uit en sluit hierbij terug de O2 toevoer af. Hoe aanpakken? Hoog ventileren, zonder ingang te maken, zodat geen O2 kan intreden. Uniforme uitstroming vd rookgassen, niet vergeten uittredende rookgassen te koelen (auto ignition). In verschillende gevallen is het echter niet mogelijk om hoog te ventileren. Een andere oplossing is via een kleine opening (weggesmolten waterafvoerpijp, of klein stukgesprongen raampje) 3D pulsen naar binnen te spuiten en zo onder controle brengen door verstikken vd initiële brandhaard (stoomvorming). In de meeste gevallen zal geen opening aanwezig zijn waarlangs water naar binnen kan worden gebracht. In Zweden werd hiervoor een speciaal toestel ontwikkeld (DE COBRA) Dit is een toestel die werkt op een zeer hoge druk (300 bar). In de pomp kan grit worden toegevoegd aan het water. De combinatie van water onder hoge druk en grit maken dat de waterstraal een hoge snijcapaciteit krijgt. Het is mogelijk om een gaatje te maken in een inbraakwerende deur, betonwand en een staalprofiel. Eens door het bouwelement stopt de toevoeging van grit en wordt zo aan indirecte blussing gedaan. Eén cobra heeft een debiet van 60 liter per minuut dus je moet er al snel meerdere inzetten. In ons geval is een goede deurprocedure van belang maar dan wel met sproeistraal zodat de lucht minder diep in het mengsel wordt ingebracht, hierdoor hebben we ook minder turbulentie en is de kans op backdraft kleiner dan bij gebonden straal (lans op 500 liter=autostand). Nogmaals herhalen van het belang van zo laag mogelijk tegen de grond te blijven voor grootste overlevingskans. Alarmsignalen backdraft: Rook komt uit kieren: door grote overdruk. Onderscheid maken tussen continu stroom en pulserende rook. Kleur van de rook: varieert van zwart tot bruingeel, zwart duidt op verbrandingsgassen en bruingeel op een groter gehalte aan pyrolysegassen in de rook. Het ontbreken van vlammen: opletten en hier onderscheid maken tussen verschillende compartimenten. In het ene compartiment kan de brand in de ontwikkelingsfase zitten terwijl we in een ander compartiment in een pre-backdraft situatie zitten. Rook vanonder deuren: betekent dat de volledig ruimte in overdruk staat. C. Controlefase (dia 23) Oefening: Het brandverloop individueel uittekenen, de figuren van het brandverloop in de juiste volgorde plaatsen, de juiste blustechniek in de juiste fase plaatsen.

9 Indien nog tijd over: oefening in groepjes van 3 of 4: een situatieschets: opschrijven in welke fase van het brandverloop we zitten en hoe ze het zouden aanpakken. Belang van tactische ventilatie en ppv aanbod laten komen. D. Slotfase Nog eens aanhalen hoe belangrijk training en samenwerking is (dia 24). Ruimte voor vragen van de cursisten.

Kennis over binnenbrand(bestrijding) evolueert

Kennis over binnenbrand(bestrijding) evolueert Kennis over binnenbrand(bestrijding) evolueert De meesten onder ons volgden jaren geleden de cursus brandweerman. Bij sommigen is dit tientallen jaren geleden. De maatschappij is sterk veranderd sedert

Nadere informatie

Backdraft. 12. Backdraft. 12.1 Beschrijving van het fenomeen

Backdraft. 12. Backdraft. 12.1 Beschrijving van het fenomeen Backdraft In de vorige artikels uit deze reeks hebben we het verloop van een brand onder de loep genomen. We zagen er dat een brand zich anders gedraagt als er lucht tekort is. Het ventilatieprofiel (openstaande

Nadere informatie

Fire Gas Ignition. Als het mengsel zich binnen de explosiegrenzen bevindt, ontbreekt enkel nog een energiebron om het mengsel te ontsteken.

Fire Gas Ignition. Als het mengsel zich binnen de explosiegrenzen bevindt, ontbreekt enkel nog een energiebron om het mengsel te ontsteken. Fire Gas Ignition In de Belgische brandweer zijn flashover en backdraft twee fenomenen die vrij goed gekend zijn. In het vierde artikel in deze reeks werd het fenomeen backdraft uitvoerig besproken. In

Nadere informatie

Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 1 BRANDVERLOOP EN DE REALITEIT

Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 1 BRANDVERLOOP EN DE REALITEIT Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 1 BRANDVERLOOP EN DE REALITEIT Leerdoelstellingen Weten/kennen Begrip hebben van het verbrandingsproces en de daarmee samenhangende verschijnselen De algemene

Nadere informatie

Weten en kennen Definitie van brand: Een voorbeeld

Weten en kennen Definitie van brand: Een voorbeeld Weten en kennen Begrip hebben van het verbrandingsproces en de daarmee samenhangende verschijnselen De algemene ontwikkeling van een compartimentsbrand kunnen beschrijven, inclusief: o Stadia van een brand

Nadere informatie

Bijscholing SAH voor onderofficieren GEVAARLIJKE BRANDFENOMENEN

Bijscholing SAH voor onderofficieren GEVAARLIJKE BRANDFENOMENEN Bijscholing SAH voor onderofficieren GEVAARLIJKE BRANDFENOMENEN Doelstellingen Weten Inzicht hebben in het ontstaan van een flashover / backdraft / rookgasexplosie Weten wat de gevaren zijn van flashover/backdraft/rookgasexplosie

Nadere informatie

Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 4 STRAALPIJPTECHNIEKEN

Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 4 STRAALPIJPTECHNIEKEN Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 4 STRAALPIJPTECHNIEKEN Leerdoelstellingen Weten Toepassingen van water als blus-/koelmiddel Verschillende straalpijptechnieken en hun toepassingen Verschil tussen

Nadere informatie

brandbare stof zuurstof ontstekingsbron

brandbare stof zuurstof ontstekingsbron DE VUURDRIEHOEK Bijna iedereen onderschat de verwoestende kracht van vuur. Een brand moet je in eerste instantie proberen te voorkomen. Als je weet hoe een brand kan ontstaan, ben je al een hele stap verder.

Nadere informatie

Flashover en backdraft signaleren

Flashover en backdraft signaleren Flashover en backdraft signaleren Oefenkaart 101C Gevaar van flashover en backdraft signaleren Lesstof Leerboek Manschap A, Brandbestrijding Deel A-3 Flashover en backdraft Deel C-2 Straalpijpvoering Overige

Nadere informatie

Brandweer Vereniging Vlaanderen

Brandweer Vereniging Vlaanderen Brandweer Vereniging Vlaanderen Bilzen 2009 Dag van de Brandweer Blussen Het kan ook anders... 1 BLUSSEN... HET KAN OOK ANDERS! BVV - BILZEN - DAG VAN DE BRANDWEER - 2009 YOUTUBE - BRAND! BENT U ER KLAAR

Nadere informatie

F L A S H O V E R T R A I N I N G

F L A S H O V E R T R A I N I N G INLEIDING Flashover en Backdraft zijn verschillende gebeurtenissen die op diverse manieren kunnen voorkomen. Talrijke ongelukken en doden bij brand door een flashover hebben aangetoond hoe groot de gevaren

Nadere informatie

Brand en explosiegevaar

Brand en explosiegevaar Brand en explosiegevaar Door brand en explosie tijdens werkzaamheden vallen er jaarlijks tientallen doden en gewonden. Dus moet je brand en explosies zien te voorkomen. Mede doordat deze zeer onvoorspelbaar

Nadere informatie

Beschrijving Burntype AT-01

Beschrijving Burntype AT-01 Beschrijving Burntype AT-01 (enkel te gebruiken door gebrevetteerde instructeurs) 1 Leerdoelen Tijdens deze oefening zijn er een aantal belangrijke leerdoelen. Het eerste hoofdleerdoel is het bestuderen

Nadere informatie

4 Verbranding. Bij gele vlammen ontstaat roet (4.1)

4 Verbranding. Bij gele vlammen ontstaat roet (4.1) 4 Verbranding Verbrandingsverschijnselen (4.1) Bij een verbranding treden altijd een of meer van de volgende verschijnselen op: rookontwikkeling, roetontwikkeling, warmteontwikkeling, vlammen, vonken.

Nadere informatie

-5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Omschrijf de brandklassen. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand.

-5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Omschrijf de brandklassen. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand. -5- Met welk bord wordt een explosiegevaarlijke gebied aangegeven? -5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand. -5- Noem de blusmethoden voor een

Nadere informatie

Straalpijptechnieken Technieken en toepassingen op niveau onderofficier

Straalpijptechnieken Technieken en toepassingen op niveau onderofficier Straalpijptechnieken Technieken en toepassingen op niveau onderofficier Karel Lambert 2009 1 ste druk, september 2009 Karel Lambert, ing. Onderluitenant, Brandweer Brussel Lesgever Opleidingcentrum voor

Nadere informatie

Waarom blust water? 1 Inleiding

Waarom blust water? 1 Inleiding Waarom blust water? 1 Inleiding De brandweer werkt sinds oudsher met water om branden te blussen. Een aantal eeuwen geleden gebeurde dit door burgers die een ketting vormden om emmers met water door te

Nadere informatie

DEURPROCEDURE en VORDERTECHNIEKEN

DEURPROCEDURE en VORDERTECHNIEKEN o Visuele inspectie van de deur DEURPROCEDURE en VORDERTECHNIEKEN De lansdrager bekijkt de rand van de deur in tegenwijzerzin. Hij zoekt naar mogelijke ontsnappende rook. Een gele gloed onderaan de deur

Nadere informatie

Brandbaarheidsgrenzen

Brandbaarheidsgrenzen Brandbaarheidsgrenzen Tijdens een brand wordt een rooklaag gevormd. Een rooklaag is een vrij complexe samenstelling van verschillende gassen. Op een bepaald moment duiken vlammen op in de rooklaag. Hoe

Nadere informatie

- WAT IS BRAND? - BRANDKLASSEN - HOE EEN BRAND BESTRIJDEN? - KLEINE BLUSMIDDELEN - WAT TE DOEN BIJ BRAND - VOORKOMEN VAN BRAND

- WAT IS BRAND? - BRANDKLASSEN - HOE EEN BRAND BESTRIJDEN? - KLEINE BLUSMIDDELEN - WAT TE DOEN BIJ BRAND - VOORKOMEN VAN BRAND - WAT IS BRAND? - BRANDKLASSEN - HOE EEN BRAND BESTRIJDEN? - KLEINE BLUSMIDDELEN - WAT TE DOEN BIJ BRAND - VOORKOMEN VAN BRAND Brand of verbranding is een oxydatieverschijnsel waarbij een brandbaar product

Nadere informatie

Gascooling: a new approach

Gascooling: a new approach Gascooling: a new approach In augustus 2012 was ik een week in Zweden voor de Fire Behaviour Course van MSB te Revinge. Tijdens deze cursus kwamen heel wat onderwerpen aan bod die met binnenbrandbestrijding

Nadere informatie

Wat is stroming? 1 Inleiding

Wat is stroming? 1 Inleiding Wat is stroming? 1 Inleiding Het RSTV model werd begin de jaren 2000 bedacht door de Australiër Shan Raffel. Na vele discussies met collega s en onder invloed van de Amerikaan Ed Hartin werd er een aantal

Nadere informatie

Handleiding brandveiligheidtraining Arduin

Handleiding brandveiligheidtraining Arduin Inleiding: Alle medewerkers van Arduin hebben van het bedrijf T.S.A. een brandveiligheidtraining gehad. Het doel hiervan was, dat een ieder binnen Arduin weet wat hij/zij wel of beter niet kan doen in

Nadere informatie

4-2-2015. Tactiek en techniek Het aflegsysteem. Tactiek en techniek Het aflegsysteem. Tactiek en techniek Het aflegsysteem.

4-2-2015. Tactiek en techniek Het aflegsysteem. Tactiek en techniek Het aflegsysteem. Tactiek en techniek Het aflegsysteem. p.162 Lt. Geert DERLYN Aflegsysteem: - werken in teamverband - bevelvoerder bepaald tactiek - beslissing op basis van verkenning Aflegsystemen: bij brand technische hulpverlening I.G.S. 1 Eenheidscommando

Nadere informatie

RSTV Van theorie naar praktijk

RSTV Van theorie naar praktijk an theorie naar praktijk Edward Huizer 01 34 12 04 2013 Inleiding 10 jaar later! 2000 31-10-2002 2002 2013 EPEIEE ENILAIE OOK OMING EMPEAUU LAMMEN Introductie Onderzoeksfase erkenning Instituut Fysieke

Nadere informatie

Bijscholing SAH voor onderofficieren. DEEL 5 TACTISCHE VENTILATIE Een sleutelpositie in binnenbrandbestrijding! http://www.ruralridgevfd.

Bijscholing SAH voor onderofficieren. DEEL 5 TACTISCHE VENTILATIE Een sleutelpositie in binnenbrandbestrijding! http://www.ruralridgevfd. Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 5 TACTISCHE VENTILATIE Een sleutelpositie in binnenbrandbestrijding! http://www.ruralridgevfd.org Leerdoelstellingen Weten / kennen Tactische ventilatie en gerelateerde

Nadere informatie

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander AAN de slag 1.1 de bunsenbrander ORiËNTEREN De bunsenbrander werd rond 1855 uitgevonden door professor Robert Wilhelm Bunsen (1811-1899) uit Heidelberg. De uitvinding diende vooral om een stabiele warmtebron

Nadere informatie

Aardolie is een zwart, stroperig mengsel van heel veel stoffen, wat door middel van een bepaalde scheidingsmethode in zeven fracties gescheiden wordt.

Aardolie is een zwart, stroperig mengsel van heel veel stoffen, wat door middel van een bepaalde scheidingsmethode in zeven fracties gescheiden wordt. Meerkeuzevragen Naast koolstofdioxide en waterdamp komen bij verbranding van steenkool nog flinke hoeveelheden schadelijke stoffen vrij. Dit komt doordat steenkool ook zwavel- en stikstofatomen bevat,

Nadere informatie

H7 werken met stoffen

H7 werken met stoffen H7 werken met stoffen Stofeigenschappen Faseovergangen Veilig werken met stoffen Chemische reacties Stoffen Zuivere stoffen mengsels legeringen één soort moleculen opgebouwd uit een aantal verschillende

Nadere informatie

Worden branden heter? Ing. M.P. (René) de Feijter rene.defeijter@efectis.com

Worden branden heter? Ing. M.P. (René) de Feijter rene.defeijter@efectis.com Worden branden heter? Ing. M.P. (René) de Feijter rene.defeijter@efectis.com 1 Leidt luchtdicht bouwen en beter isoleren tot hetere branden? Waar wordt de temperatuur van een brand door bepaald? Wat is

Nadere informatie

Klimaatbeheersing (2)

Klimaatbeheersing (2) Klimaatbeheersing (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-808907-6-3) Uitgave 2016 1 Natuurkundige begrippen 1.1 Warmte () Warmte is een vorm van energie welke tussen twee lichamen met een verschillende temperatuur

Nadere informatie

T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen

T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen 2008 Voorbeeld toets dinsdag 29 februari 60 minuten NASK 2, 2(3) VMBO-TGK, DEEL B. H5: VERBRANDEN EN ONTLEDEN 3(4) VMBO-TGK,

Nadere informatie

Directe aanval. 1 Inleiding

Directe aanval. 1 Inleiding Directe aanval 1 Inleiding In verschillende vorige artikels werd gesproken over de directe aanval. Kort samengevat kunnen we het volgende stellen: bij de directe aanval wordt water aangebracht op de brandstof.

Nadere informatie

Oplossingen voor Rapid Fire Progress

Oplossingen voor Rapid Fire Progress Oplossingen voor Rapid Fire Progress 1 Inleiding In de afgelopen jaren is meer aandacht besteed aan het gedrag van brand. Dit was dringend nodig want de kennis van brandgedrag was erg beperkt bij de brandweer.

Nadere informatie

Tactische Ventilatie. Dit is de verwijdering van de rook en onverbrande gassen bij branden in gesloten ruimtes,

Tactische Ventilatie. Dit is de verwijdering van de rook en onverbrande gassen bij branden in gesloten ruimtes, Een ventilatie moet doelgericht ingezet worden. Ventilatie is een inzettechniek! Buitenaanval Zinloos Nog niet ontdekte Branduitbreiding Warmte - ophoping Flashover - Gevaar! Overdrukventialtie Zéér gevaarlijk!

Nadere informatie

In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw.

In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw. De basis van isolatie en hoe INSULd8eco werkt in uw gebouw In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw. Om de werking van onze isolatie oplossing goed te begrijpen,

Nadere informatie

Onder geventileerde branden nader bekeken

Onder geventileerde branden nader bekeken Onder geventileerde branden nader bekeken Er zijn steeds meer studies naar onder geventileerde branden. De brandweer komt ze dan ook steeds meer tegen op het terrein. Deze onderzoeken leren ons heel wat

Nadere informatie

Beschouwingen over de deurprocedure

Beschouwingen over de deurprocedure Beschouwingen over de deurprocedure In de nieuwe cursus brandweerman wordt sedert 2010 een nieuwe deurprocedure aangeleerd. De procedure verschilt drastisch van de procedure die tot dan toe aangeleerd

Nadere informatie

Een Belgische kijk op de binnenaanval

Een Belgische kijk op de binnenaanval Interventie Opleiding Een Belgische kijk op de binnenaanval Martin Calle Historiek van de binnenaanval De binnenaanval als tactiek is ontstaan tijdens de vorige eeuw. Door de uitvinding van persluchttoestellen

Nadere informatie

Opgave 1 Een ideaal gas is een gas waarvan de moleculen elkaar niet aantrekken en bovendien als puntmassa s opgevat kunnen worden.

Opgave 1 Een ideaal gas is een gas waarvan de moleculen elkaar niet aantrekken en bovendien als puntmassa s opgevat kunnen worden. Uitwerkingen Een ideaal gas is een gas waarvan de moleculen elkaar niet aantrekken en bovendien als puntmassa s opgevat kunnen worden. Opmerking: in een ideaal gas hebben de moleculen wel een massa. Alleen

Nadere informatie

Klimaatbeheersing (2)

Klimaatbeheersing (2) Klimaatbeheersing (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-808907-6-3) 1 Natuurkundige begrippen 1.1 Warmte () Warmte is een vorm van energie welke tussen twee lichamen met een verschillende temperatuur kan worden

Nadere informatie

Welkom. DE VRAAG VAN VANDAAG: Wat zien we met een warmtebeeldcamera?

Welkom. DE VRAAG VAN VANDAAG: Wat zien we met een warmtebeeldcamera? Welkom DE VRAAG VAN VANDAAG: Wat zien we met een warmtebeeldcamera? inhoud van de les Verhouding licht / IR IR in beeld brengen Beeld Camera Informatie Temperatuur Warmte en warmtetransport Camera techniek

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken Vuur De geschiedenis van het vuur Vuur is niet iets dat uitgevonden is. Het was er altijd al. Vroeger dachten de ouden Grieken dat de goden het aan de mensen hadden gegeven. In de oertijd was vuur een

Nadere informatie

4VMBO H2 warmte samenvatting.notebook September 02, Warmte. Hoofdstuk 2. samenvatting. Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte

4VMBO H2 warmte samenvatting.notebook September 02, Warmte. Hoofdstuk 2. samenvatting. Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte Warmte Hoofdstuk 2 samenvatting Warmte is Energie Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte Brandstoffen verbranden: Brandstof Zuurstof voldoende hoge temperatuur (ontbrandingstemperatuur) Iedere brandstof

Nadere informatie

Adviesnamiddag Added Value Plantin 14 maart 2007

Adviesnamiddag Added Value Plantin 14 maart 2007 Veilig en gezond werken met chemicaliën Adviesnamiddag Added Value Plantin 14 maart 2007 Prof. Dr. Ir. Filip Verplaetsen Inhoud Brand vs. explosie Brand en explosiekarakteristieken Demo s Veilig en gezond

Nadere informatie

7.0 BRANDVEILIGHEID BRANDVEILIGHEID VAN FLEXIBELE SLANGEN INLEIDING

7.0 BRANDVEILIGHEID BRANDVEILIGHEID VAN FLEXIBELE SLANGEN INLEIDING BRANDVEILIGHEID VAN FLEXIBELE SLANGEN. 7.1. INLEIDING Waarom is de brandveiligheid van een slang zo belangrijk? Een luchtkanaalsysteem wordt gebruikt voor de verspreiding van lucht door een gebouw. Dit

Nadere informatie

HANDBOEK VEILIGHEIDSMIDDELEN 23-09-2011. Branden worden volgens NEN-EN 2 in de volgende klassen onderverdeeld:

HANDBOEK VEILIGHEIDSMIDDELEN 23-09-2011. Branden worden volgens NEN-EN 2 in de volgende klassen onderverdeeld: Hoofdstuk 9 - Kleine blusmiddelen Inleiding Ieder bedrijf moet beschikken over middelen waarmee het zelf bij een beginnende brand de brandbestrijding ter hand kan nemen. Deze middelen worden kleine blusmiddelen

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Organische stoffen

Hoofdstuk 3 Organische stoffen oofdstuk 3 Organische stoffen 3.1 Organische stoffen Organische stoffen bestaan uit moleculen die opgebouwd zijn uit één of meer koolstofatomen die onderling en/of aan andere atomen gebonden zijn door

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

Samenvatting Chemie Overal 3 havo

Samenvatting Chemie Overal 3 havo Samenvatting Chemie Overal 3 havo Hoofdstuk 3: Reacties 3.1 Energie Energievoorziening Fossiele brandstoffen zijn nog steeds belangrijk voor onze energievoorziening. We zijn druk op zoek naar duurzame

Nadere informatie

VAN OMGEVINGSLUCHT NAAR MEDICINALE ZUURSTOF. Denise Daems Verpleegkundig specialiste ventilatie Pneumologie

VAN OMGEVINGSLUCHT NAAR MEDICINALE ZUURSTOF. Denise Daems Verpleegkundig specialiste ventilatie Pneumologie VAN OMGEVINGSLUCHT NAAR MEDICINALE ZUURSTOF Denise Daems Verpleegkundig specialiste ventilatie Pneumologie Gas Lucht Zuurstof Inhoud 1. Algemeenheden 2. Fysische en chemische eigenschappen 3. Toepassingen

Nadere informatie

De vlamverdeler. Je hebt nodig: 1 brander met aansteker 1 gaasje 1 lucifer 1 knijper

De vlamverdeler. Je hebt nodig: 1 brander met aansteker 1 gaasje 1 lucifer 1 knijper Naam:. De vlamverdeler. Klas: De Engelsman Humphry Davy ontwierp in 1815 een mijn-werkers-lamp. Om de vlam maakte hij een koperen gaasje, dat de warmte afvoerde. Het gas buiten de lamp kon hierdoor nooit

Nadere informatie

Risico's bij Brand herkennen en inschatten

Risico's bij Brand herkennen en inschatten Risico's bij Brand herkennen en inschatten Oefenkaart 201A Risico's bij Brand herkennen en inschatten Lesstof Leerboek Bevelvoerder, Brandbestrijding - A3, A4, A5, C1, C2, C3, D6, D13 Overige bronnen Lesboek

Nadere informatie

Uitwerkingen. T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen

Uitwerkingen. T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen Uitwerkingen T2: Verbranden en Ontleden, De snelheid van een reactie en Verbindingen en elementen 2008 Voorbeeld toets dinsdag 29 februari 60 minuten NASK 2, 2(3) VMBO-TGK, DEEL B. H5: VERBRANDEN EN ONTLEDEN

Nadere informatie

De smoke stopper. 1 Nieuwe branden, nieuwe problemen, nieuwe oplossingen

De smoke stopper. 1 Nieuwe branden, nieuwe problemen, nieuwe oplossingen De smoke stopper 1 Nieuwe branden, nieuwe problemen, nieuwe oplossingen Het feit dat brand verandert is stilaan overal aanvaard in de brandweer. Andere manieren van bouwen leiden tot branden die een tekort

Nadere informatie

Piercing Nozzles Karel Lambert 2014

Piercing Nozzles Karel Lambert 2014 Piercing Nozzles Karel Lambert 2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Soorten branden... 3 2.1 De geventileerde brand... 3 2.2 De ondergeventileerde brand... 4 2.3 Construction fires... 5 3 Soorten piercing nozzles...

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE INSTRUCTIES VOLGENS HET ADN. Maatregelen in het geval van een ongeval of noodgeval

SCHRIFTELIJKE INSTRUCTIES VOLGENS HET ADN. Maatregelen in het geval van een ongeval of noodgeval SCHRIFTELIJKE INSTRUCTIES VOLGENS HET ADN Maatregelen in het geval van een ongeval of noodgeval In het geval van een ongeval of noodgeval dat tijdens het vervoer kan voorkomen of optreden, moeten de leden

Nadere informatie

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander

AAN de slag 1.1 de bunsenbrander AAN de slag 1.1 de bunsenbrander ORiËNTEREN De bunsenbrander werd rond 1855 uitgevonden door professor Robert Wilhelm Bunsen (1811-1899) uit Heidelberg. De uitvinding diende vooral om een stabiele warmtebron

Nadere informatie

(?) Welkom. Een nieuwe kijk op brandbestrijding. Programma. Uw trainer:

(?) Welkom. Een nieuwe kijk op brandbestrijding. Programma. Uw trainer: Een nieuwe kijk op brandbestrijding (?) 4 mei 2005 Workshop: Welkom Uw trainer: Edward Huizer Inleiding Programma 1. Introductie 2. Besluitvorming 3. Groepsgesprek brandverloop 4. Interactieve uitleg -

Nadere informatie

Harsh & Hazardous. Dé richtlijnen voor extreme omstandigheden EXPLOSIES

Harsh & Hazardous. Dé richtlijnen voor extreme omstandigheden EXPLOSIES Harsh & Hazardous Dé richtlijnen voor extreme omstandigheden EXPLOSIES Explosies Een explosie is het plotseling vergroten van het volume van een hoeveelheid materie waarna de energie op een heftige manier

Nadere informatie

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Scheikunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Fossiele brandstof Koolwaterstof Onvolledige verbranding Broeikaseffect Brandstof ontstaan door het afsterven van levende organismen,

Nadere informatie

Brandpreventie in de praktijk

Brandpreventie in de praktijk Brandpreventie in de praktijk WAT TE DOEN BIJ BRAND? 2 Hoe ontstaat brand? Om een vuurtje te krijgen heb je drie zaken nodig: Zuurstof, brandstof en temperatuur Als je een van die drie zijden wegneemt,

Nadere informatie

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt.

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt. Is 22 C de ideale slaapkamertemperatuur? Ventileren = verluchten CO kan je proeven Als het buiten koud is, verlucht je niet. Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Hoeveel kan je best

Nadere informatie

Brandpreventie. Inhoud van de presentatie. Inhoud van de presentatie. Hoe een brand bestrijden? Inhoud van de presentatie.

Brandpreventie. Inhoud van de presentatie. Inhoud van de presentatie. Hoe een brand bestrijden? Inhoud van de presentatie. Brandpreventie Om verbranding mogelijk te maken zijn er altijd 3 elementen nodig: Zuurstof Energiebron Brandbaar product (vaste stof / vloeistof / gas) Oxidatiemiddel (meestal zuurstof; 21% in de lucht)

Nadere informatie

Toolbox-meeting Gevaarlijke dampen, gassen en stoffen

Toolbox-meeting Gevaarlijke dampen, gassen en stoffen Toolbox-meeting Gevaarlijke dampen, gassen en stoffen Inleiding Met dampen van brandbare vloeistoffen, gassen en stoffen moet je behoorlijk uitkijken. Er dreigen namelijk vier gevaren, zijnde: Het gevaar

Nadere informatie

2. Toestel, zoals beschreven in conclusie 1, waarbij voormelde koude zone tenminste één van de sub-ruimtes van de reactor is;

2. Toestel, zoals beschreven in conclusie 1, waarbij voormelde koude zone tenminste één van de sub-ruimtes van de reactor is; 9 Conclusies: 1. Toestel () - dienstig voor het leveren van basis middelen voor mens, dier en planten, zoals warmte (11), water (12), licht (13), stroom (14) - waarin tenminste één plasma reactor (A) is

Nadere informatie

BRAND. Algemene informatie over brand

BRAND. Algemene informatie over brand Preventie en Interim Algemene informatie over brand Opdat er brand zou ontstaan zijn 3 elementen nodig: Brandbare stof: vaste stof, vloeistof, gas Ontstekingsbron (vonken, vlam) veroorzaakt door bvb. kortsluiting,

Nadere informatie

VEILIGHEIDSMAATREGELEN BIJ HET 1431 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 januari 1995

VEILIGHEIDSMAATREGELEN BIJ HET 1431 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 januari 1995 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 Bij het toepassen van verven met ontvlambare oplos- en verdunningsmiddelen in besloten ruimten, zijn er twee risico's waartegen de nodige voorzorgsmaatregelen moeten worden

Nadere informatie

Oproep voor schoorsteenbrand Case Study

Oproep voor schoorsteenbrand Case Study Oproep voor schoorsteenbrand Case Study Op 24 maart 1994 omstreeks 19u36 wordt de brandweer van New York opgeroepen voor een schoorsteenbrand in Watts Street 62. Bij aankomst komt zware rook uit de schoorsteen.

Nadere informatie

Naam: Klas: PROEFWERK WARMTE HAVO

Naam: Klas: PROEFWERK WARMTE HAVO Naam: Klas: PROEFWERK WARMTE HAVO Opgave 1 Kees wil kaarsvet in een reageerbuis voorzichtig smelten. Hij houdt de reageerbuis daarom niet direct in de vlam, maar verwarmt de buis met kaarsvet in een stalen

Nadere informatie

Deurprocedure. Voor binnentreden pand: schuimmengsel controleren. Controleer de deur, alleen bij een warme deur deurprocedure toepassen.

Deurprocedure. Voor binnentreden pand: schuimmengsel controleren. Controleer de deur, alleen bij een warme deur deurprocedure toepassen. Deurprocedure Voor binnentreden pand: schuimmengsel controleren. Controleer de deur, alleen bij een warme deur deurprocedure toepassen. De positionering : nr. 2 moet gedekt wordt door de deur (bij toe

Nadere informatie

Het deeltjesmodel. Deeltjes en hun eigenschappen. Context 3 Zinken zweven drijven. Naam: Klas: Datum:

Het deeltjesmodel. Deeltjes en hun eigenschappen. Context 3 Zinken zweven drijven. Naam: Klas: Datum: Naam: Klas: Datum: Het deeltjesmodel Deeltjes en hun eigenschappen Als je een stukje ijzer, goud of eender welk stof tientallen keren kon vergroten, dan zou je ontdekken dat alle stoffen gemaakt zijn van

Nadere informatie

Invoeren van overdrukventilatie: Drie verschillende benaderingen

Invoeren van overdrukventilatie: Drie verschillende benaderingen Invoeren van overdrukventilatie: Drie verschillende benaderingen Ventilatie is een vlag die vele ladingen dekt. Bij het invoeren van mechanische ventilatie in de VS botste men op heel wat weerstand. Het

Nadere informatie

Ik ga mijn spreekbeurt houden over vuur. Ik heb alvast op het bord geplakt waar ik het over ga hebben:

Ik ga mijn spreekbeurt houden over vuur. Ik heb alvast op het bord geplakt waar ik het over ga hebben: Ik ga mijn spreekbeurt houden over vuur. Ik heb alvast op het bord geplakt waar ik het over ga hebben: Op het bord 1. Blij met vuur 2. Wat is vuur? 3. Vuur maken 4. Lekker warm 5. Verbranden zonder vlammen

Nadere informatie

Opgelet!!! Enkele regels die gerespecteerd dienen te worden voor de ingebruikname:

Opgelet!!! Enkele regels die gerespecteerd dienen te worden voor de ingebruikname: 1 Gebruiksaanwijzing/handleiding bestemd voor Biohaarden van Gardenflame Lees voor ingebruikname de handleiding en veiligheidsvoorschriften aandachtig door. Ingebruikname alleen toegestaan door personen

Nadere informatie

EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Beoordeling van explosiegevaren door stof van installaties en arbeidsplaatsen

EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Beoordeling van explosiegevaren door stof van installaties en arbeidsplaatsen Installatie: Arbeidsplaats: Beschrijving van de installatie en arbeidsplaats Verantwoordelijke: (1) Brandbare Stoffen (2) Gegevens van de meest kritische stof Ontstekingstemperatuur: Ontstekingsenergie:

Nadere informatie

WWW.TECHGROW.NL. TechGrow CO 2 -generator (Aardgas) HANDLEIDING. Uitgifte datum: 01-11-2014

WWW.TECHGROW.NL. TechGrow CO 2 -generator (Aardgas) HANDLEIDING. Uitgifte datum: 01-11-2014 WWW.TECHGROW.NL TechGrow CO 2 -generator (Aardgas) Uitgifte datum: 01-11-2014 HANDLEIDING De CO 2 -generator wordt gebruikt om de CO 2 -waarde op niveau te houden. WAARSCHUWING De CO 2 -generator werkt

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing/handleiding

Gebruiksaanwijzing/handleiding Gebruiksaanwijzing/handleiding Ingebruikname alleen toegestaan door personen die deze Handleiding & Veiligheidsvoorschriften gelezen en begrepen hebben. Verkoper is nimmer aansprakelijk tot vergoeding

Nadere informatie

Hoe ontstaan gevaarlijke gassen in containers? 1. De lading zelf 2. Gassingen met bestrijdingsmiddel 3. De container

Hoe ontstaan gevaarlijke gassen in containers? 1. De lading zelf 2. Gassingen met bestrijdingsmiddel 3. De container Hoe ontstaan gevaarlijke gassen in containers? 1. De lading zelf 2. Gassingen met bestrijdingsmiddel 3. De container 1) De lading zelf kan gevaarlijke of verstikkende gassen produceren. Zelfs voedingsmiddelen

Nadere informatie

Wat te doen bij brand?

Wat te doen bij brand? Wat te doen bij brand? In de afgelopen 10 jaar is er erg veel veranderd op vlak van brandbestrijding. Er is erg veel inzicht over brandgedrag bij gekomen. De brandweer weet nu beter met welke problemen

Nadere informatie

3T firefighting. 1 Wat is 3T firefighting?

3T firefighting. 1 Wat is 3T firefighting? 3T firefighting Brandweerlui die actief proberen om op de hoogte te blijven van evoluties in brandbestrijding zullen hun wenkbrauwen optrekken bij het lezen van de titel. 3T firefighting? Moet dat niet

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe laat ik iets sneller afkoelen?

Kernvraag: Hoe laat ik iets sneller afkoelen? Kernvraag: Hoe laat ik iets sneller afkoelen? Naam leerling: Klas: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Hoe stroomt warmte? 1. Wat gebeurt er met de temperatuur in een verwarmde kamer wanneer je het

Nadere informatie

Primaire blusmiddelen

Primaire blusmiddelen SEPTEM Katholieke Scholengemeenschap Groot-Evergem e-mail: sg.septem@telenet.be Primaire blusmiddelen Bij het vaststellen van een beginnende brand moet men onmiddellijk optreden. De eerste interventie

Nadere informatie

semester 2 vervuilingen in de brandstof fossiele brandstoffen - - -

semester 2 vervuilingen in de brandstof fossiele brandstoffen - - - Nieuwe sectie 1 Pagina 1 semester 2 maandag 2 februari 2015 12:52 fossiele brandstoffen vast vloeibaar, gas ontstaan in vroeger tijden samenstelling verschilt met vindplaats Het zijn allemaal koolwaterstoffen

Nadere informatie

http://www.cfbt-us.com Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 3 Het lezen van een brand, het GRSTV model

http://www.cfbt-us.com Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 3 Het lezen van een brand, het GRSTV model http://www.cfbt-us.com Bijscholing SAH voor onderofficieren DEEL 3 Het lezen van een brand, het GRSTV model Leerdoelstellingen Weten kennen kunnen (H)erkennen dat brandgedrag voorspelbaar is Erkennen van

Nadere informatie

Nieuwe inzichten omtrent ventilatie

Nieuwe inzichten omtrent ventilatie Nieuwe inzichten omtrent ventilatie De International Fire Instructors Workshop (IFIW) kwam samen in maart 11 in Indianapolis. Verschillende brandweermensen en wetenschappers gaven er een lezing. Verschillende

Nadere informatie

DEEL 1 ALGEMENE INFORMATIE

DEEL 1 ALGEMENE INFORMATIE Internationale veiligheidsrichtlijnen Deel 1 Algemene informatie DEEL 1 ALGEMENE INFORMATIE Editie 1-2010 CCR/OCIMF 2010 Pagina 1 Internationale veiligheidsrichtlijnen Deel 1 Algemene informatie Editie

Nadere informatie

Inhoud 1/2. Kachelbouw varianten. Warmte afgifte KACHELBOUWER

Inhoud 1/2. Kachelbouw varianten. Warmte afgifte KACHELBOUWER VERWARMEN MET SFEER 01 Inhoud 1/2 Kachelbouw varianten Warme lucht kachel Warme lucht met massa op de kachel Warme lucht met massa naast de kachel Warme lucht kachel hypocaust Massa kachel, systeemkachel,

Nadere informatie

RBOC FORT Markenbinnen. werken aan veiligheid BRANDWEER. training en advies gids

RBOC FORT Markenbinnen. werken aan veiligheid BRANDWEER. training en advies gids RBOC FORT Markenbinnen werken aan veiligheid BRANDWEER training en advies gids Contact Inhoudsopgave RBOC FORT Markenbinnen werken aan veiligheid RBOC Fort Markenbinnen Provincialeweg 9 1536 AC Markenbinnen

Nadere informatie

Ventileren. Op adem komen doe je thuis. Thuis is een huis van Servatius. servatius.nl

Ventileren. Op adem komen doe je thuis. Thuis is een huis van Servatius. servatius.nl Ventileren Op adem komen doe je thuis Thuis is een huis van Servatius Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Als u na het lezen nog vragen of opmerkingen heeft, kunt u terecht op onze website

Nadere informatie

Leren van je medeleerlingen. Peer Instruction : een voorbeeld

Leren van je medeleerlingen. Peer Instruction : een voorbeeld Leren van je medeleerlingen 1 Peer Instruction : een voorbeeld Hieronder zal een les chemie uitgewerkt worden waarin gebruik gemaakt wordt van Peer Instruction (we noemen deze les, les 1). De les is bestemd

Nadere informatie

HOUTKACHELS OPEN HAARDEN EN GEZONDHEID

HOUTKACHELS OPEN HAARDEN EN GEZONDHEID HOUTKACHELS OPEN HAARDEN EN GEZONDHEID GGD IJsselland en GGD Twente Team Milieu en Gezondheid Schadelijke stoffen in de lucht Een houtkachel of open haard brengt sfeer in huis. Nadeel is dat een houtkachel

Nadere informatie

Een brand kan ook in ademnood zitten

Een brand kan ook in ademnood zitten Een brand kan ook in ademnood zitten In het vorige artikel hebben we de branddriehoek en het geventileerde brandverloop bekeken. Dit is de manier waarop een brand zich gedraagt wanneer hij relatief veel

Nadere informatie

DIENSTNOOT 2001/44 ROBWEN-SYSTEEM SNELLE AUTOPOMP

DIENSTNOOT 2001/44 ROBWEN-SYSTEEM SNELLE AUTOPOMP Herentals, 24 oktober 2001 DIENSTNOOT 2001/44 ROBWEN-SYSTEEM SNELLE AUTOPOMP De snelle autopomp werd uitgerust met een klasse A schuimmengsysteem op de hogedruk haspel 1. Dit systeem voegt schuimproduct

Nadere informatie

De meest bekende vorm van Rapid Fire Progress: Flashover

De meest bekende vorm van Rapid Fire Progress: Flashover De meest bekende vorm van Rapid Fire Progress: Flashover In een eerder artikel kwamen het geventileerde en het ondergeventileerde brandverloop aan bod. We zagen dat een brand die over voldoende brandstof

Nadere informatie

3.1 Energie. 3.2 Kenmerken chemische reactie

3.1 Energie. 3.2 Kenmerken chemische reactie 3.1 Energie Wat is energie? Energie voorziening Fossiele brandstof verbranden Co2 komt vrij slecht voor het broeikaseffect Windmolen park Zonnepanelen Energie is iets wat nodig is voor een verbrandingsreactie

Nadere informatie

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties!

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties! Centrale Verwarmingssysteem Uitwerking van de deelvragen 1 ) Wat zijn de Energietransformaties in het systeem? De Energietransformaties die optreden in het CV-systeem zijn a. Boven de brander c.q. in de

Nadere informatie

SCHEIKUNDE. Hoofdstuk 9

SCHEIKUNDE. Hoofdstuk 9 SCHEIKUNDE Hoofdstuk 9 Par. 1 Elke chemische reactie heeft een energie-effect. De chemische energie voor én na de reactie is niet gelijk. Als de reactie warmer wordt is de chemische energie omgezet in

Nadere informatie

Ruimteverwarming. 1 Inleiding... 1. 2 Energieverbruik ruimteverwarming... 2. 3 Centrale verwarming... 3. 4 Decentralisatie... 4

Ruimteverwarming. 1 Inleiding... 1. 2 Energieverbruik ruimteverwarming... 2. 3 Centrale verwarming... 3. 4 Decentralisatie... 4 1 Inleiding... 1 2 Energieverbruik ruimteverwarming... 2 3 Centrale verwarming... 3 4 Decentralisatie... 4 5 Convectieverwarming... 5 6 Stralingsverwarming... 9 7 Keuzecriteria... 11 1 Inleiding Voor de

Nadere informatie