Klimaatverbond Nederland gaat voor transitie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Klimaatverbond Nederland gaat voor transitie"

Transcriptie

1 Klimaatverbond Nederland gaat voor transitie Jaarverslag 2013/2014 Klimaatverbond Nederland Mei 2015 COLOFON Klimaatverbond Nederland Oude Kraan 72, 6811 LL Arnhem Postbus 9, 6800 AA Arnhem Telefoon: Internet:

2 Voorwoord Klimaatverbond Nederland gaat voor transitie Als voorzitter van Klimaatverbond Nederland kijk ik vooruit naar de urgentie en de mogelijkheden die de toekomst brengt. Achteromkijken doe je niet alleen af en toe achter het stuur van een auto maar ook als bestuurder van een organisatie als Klimaatverbond Nederland. De ontwikkelingen die achter ons liggen in de jaren 2013 en 2014 hebben het speelveld op het gebied van klimaat en energie duidelijk veranderd. In 2013 werd (ook door Klimaatverbond Nederland) het Nationale Energieakkoord ondertekend. In 2014 waren de gemeenteraadsverkiezingen en de lancering van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie belangrijke gebeurtenissen. Gebeurtenissen in de transitie naar een duurzame samenleving. Klimaatverbond Nederland heeft deze ontwikkelingen aangegrepen om haar ambities en doelstellingen voor het voetlicht te brengen. Diverse overleggen en communicatiekanalen zijn daarvoor benut. Het bestuur (zowel het vorige als het huidige) heeft in deze periode kunnen rekenen op de inzet van een vijftiental professionals die een vergroting van onze slagkracht en bekendheid te weeg brachten. Het veranderde speelveld noodzaakte ook Klimaatverbond Nederland tot een moderniseringsslag. Afgelopen twee jaar is er binnen Klimaatverbond Nederland een transitie in gang gezet om voortaan vanuit een zelfstandige organisatie het ledencontact te versterken, nieuwe ontwikkelingen te signaleren en om klimaatbeleid op een hoger niveau te brengen. 2 In het onderhavige jaarverslag over de periode 2013 en 2014 kunt u lezen wat Klimaatverbond Nederland voor u heeft betekend in Nederland en binnen onze Europese samenwerkingsverbanden met Energy Cities en Climate Alliance. Ook lichten wij alle projecten en activiteiten toe, die wij door de professionals uit ons netwerk hebben laten uitvoeren. Dat hebben zij gedaan binnen een indrukwekkend aantal samenwerkingen met diverse organisaties. Maar vooral samen met u als gemeente, provincie en waterschap. In 2015 zetten wij ons werk voort, zowel op bestuurlijk niveau, als op het praktische niveau van gewoon doen: gewoon werk maken van klimaat! Hierbij wens ik u veel leesplezier en dank ik u voor uw betrokkenheid bij onze vereniging. Stephan Brandligt Wethouder Delft Voorzitter Klimaatverbond Nederland

3 Inhoud 1 KLIMAATVERBOND NEDERLAND Leden Bestuur Verenigingsbestuur Stichtingsbestuur Secretariaat Vereniging Stichting Jaarvergadering en congres ACTIVITEITEN KLIMAATVERBOND NEDERLAND - OP BASIS VAN INTERNE FINANCIERING Communicatie Belangenbehartiging Paraplu-overleg Energiebesparing Hernieuwbare energie Energieke samenleving SER-Energieakkoord Europa / internationaal Lidmaatschap Energy Cities Burgemeestersconvenant Adaptatie Moderniseringsslag PROJECTEN KLIMAATVERBOND NEDERLAND OP BASIS VAN EXTERNE FINANCIERING Energiebesparing Green Deal Verduurzaming scholen Greenchoice Warme Truiendag Klimaatverbond Energy Battle VNG Energiemonitoring Hernieuwbare energie Green Deal Regionale samenwerking rond klimaatinitiatieven Zonatlas Helpdesk Zon Gelderland Solar Days Zonne-energie op Waterschapsterreinen Zonnekaart... 27

4 3.3 Energieke samenleving Masterclasses Energietransitie voor nieuwe wethouders Klimaatcoalitie Gelders energieakkoord Voorlichtingscampagne Energiebesparing woonconsument Europa Groene Voetstappen Kinderklimaattop EU ondersteuning in regio's FINANCIEEL VERSLAG 2013/ KLIMAATVERBOND NEDERLAND

5 1 Klimaatverbond Nederland Vereniging Klimaatverbond Nederland is een ledenorganisatie van, voor en door decentrale overheden. De beperkte middelen worden ingezet voor de verschillende verenigingsactiviteiten. Daarbij horen ook enkele (project)activiteiten waar geen sprake is van externe financiering. Voor de uitvoering van de projectactiviteiten waarbij wel sprake is van externe financiering, is in 2007 een stichting opgericht. 1.1 Leden Het ledenaantal is in 2013/2014 licht gestegen tot 164 leden, bestaande uit 149 gemeenten, 11 provincies, 2 milieudiensten en 2 waterschappen. De gemeenten vertegenwoordigen samen circa 10 miljoen inwoners. Als nieuwe leden werden de volgende gemeenten verwelkomd: Castricum, Woudrichem, Lingewaard, Utrechtse Heuvelrug, Midden-Delfland, Blaricum, Zeist, Laren en Bloemendaal en de provincie Fryslân. 1.2 Bestuur Verenigingsbestuur Het verenigingsbestuur heeft in 2013/2014 jaarlijks 5 keer vergaderd. In 2013 bestond het bestuur formeel uit de volgende leden: Robert Linnekamp, wethouder gemeente Zaanstad (GL) voorzitter Olaf Prinsen, wethouder gemeente Apeldoorn (D66) penningmeester Thijs de la Court, wethouder gemeente Lochem (GroenLinks) vicevoorzitter Christel Portegies, wethouder gemeente Castricum (VVD) secretaris Gea Akkerman, wethouder gemeente Súdwest-Fryslân (CDA) bestuurslid. 5 Gea Akkerman en Olaf Prinsen zijn eind 2013 teruggetreden als bestuurslid en vanwege de naderende verkiezingen niet direct vervangen. Door de ledenvergadering van 6 juni 2014 en de extra ledenvergadering van 20 november 2014 is daarna een nieuw bestuur benoemd: Stephan Brandligt, wethouder gemeente Delft (GL) voorzitter Ronald van Meygaarden, wethouder gemeente Geldermalsen (Dorpsbelangen) - penningmeester en secretaris Hennie Roorda, heemraad Waterschap Rivierenland (Water Natuurlijk) vicevoorzitter Berend de Vries, wethouder gemeente Tilburg (D66) algemeen bestuurslid Annemieke Traag, gedeputeerde provincie Gelderland (D66) algemeen bestuurslid. De bestuursleden zijn uitgenodigd om lid van het bestuur te worden vanwege hun ambitie, expertise en ervaring met klimaatbeleid. Zo zijn bijvoorbeeld de heer De Vries, mevrouw Traag en mevrouw Roorda tevens Klimaatambassadeurs en zijn de heren Brandligt en De Vries tevens lid van de VNG-commissie Milieu, Energie en Mobiliteit. Zo is ieder van de bestuursleden actief in relevante andere besturen,

6 commissies, nationale en internationale netwerken. Dit helpt ons om onze rol als verbindende partij goed te kunnen uitvoeren. De heren Linnekamp en De la Court zijn door het nieuwe bestuur gevraagd om nog tot en met 2014 aan te blijven als adviseurs om de transitie van Klimaatverbond Nederland mee te begeleiden. Op de ledenvergadering van 20 november 2014 lag een statutenwijziging voor. Daarin werd onder andere geregeld dat het bestuur uitgebreid kan worden met 4 leden tot maximaal 9 leden (waarvan maximaal 2 oud-bestuurders). In de praktijk blijkt dat continuïteit en representativiteit van het bestuur belangrijke knelpunten zijn. Aangezien het benodigde quorum niet aanwezig was, is dit voorstel conform de regels op de ledenvergadering van 30 januari 2015 opnieuw voorgelegd en daarna ten uitvoer gebracht Stichtingsbestuur Het stichtingsbestuur vergaderde 9 maal per jaar, waarvan verscheiden malen samen met het bestuur van de vereniging en bestond tot eind 2014 uit de volgende leden: Thijs de la Court, namens Vereniging Klimaatverbond Nederland voorzitter Arnold Jansen, oud wethouder gemeente Gennip penningmeester Sjaak de Ligt, oud-ambtelijk secretaris Klimaatverbond Nederland secretaris. De heer De la Court is enkele maanden na zijn aftreden als wethouder ook afgetreden als bestuurslid van Vereniging Klimaatverbond Nederland en tevens als voorzitter van Stichting Klimaatverbond. Het nieuwe verenigingsbestuur heeft daarop besloten de bestuursleden: Brandligt (voorzitter), Roorda (secretaris) en Van Meygaarden (penningmeester) de belangen van de vereniging binnen het stichtingsbestuur te laten behartigen en andersom. De heren de Ligt en Jansen hebben gezorgd voor overdracht en zullen begin 2015 aftreden Secretariaat Vereniging Sinds 2012 is het secretariaat gevestigd bij de gemeente Zaanstad en dat is in 2013 en 2014 zo gebleven. Mireille Bedeschi is op kosten van Zaanstad en met goedkeuring van het bestuur, ambtelijk secretaris van Vereniging Klimaatverbond Nederland gebleven, nadat zij in 2013 haar functie als programmamanager klimaat van de gemeente Zaanstad vanwege een reorganisatie moest neerleggen. Zij kreeg daarnaast de opdracht om Klimaatverbond Nederland voor te bereiden op een verzelfstandiging en samen met de directeur van het projectbureau een moderniseringsslag door te voeren. Marina Schuit heeft in 2013 vanwege langdurige ziekte de werkzaamheden van coördinator Matty van Ewijk overgenomen. Daarnaast waren ook Enneke Vlaanderen en Hanna Bruijn voor een deel van hun tijd in beide jaren werkzaam voor Vereniging Klimaatverbond Nederland. De werkzaamheden betroffen onder meer het verzorgen van de leden- en de financiële administratie, de web content, de jaarlijkse ledenvergadering, de voorbereiding van bestuursvergaderingen en de inhoudelijk en strategische ondersteuning van de voorzitter en de penningmeester.

7 1.3.2 Stichting Sinds 20 december 2007 is Stichting Klimaatverbond verantwoordelijk voor alle projectmatige activiteiten, waarvoor gelden van derden waren verkregen. De stichting heeft (sinds februari 2012) haar eigen kantoor in Arnhem: het projectbureau. Het projectbureau werd aangestuurd door een directeur (Anna Schoemakers) en ondersteund door een bureaumanager (Cindy Gronouwe), beide in dienst van de stichting. Daarnaast waren op basis van een nul-urencontract ook in dienst: Matty van Veldhuizen ( , ten behoeve van algemene projectondersteuning) en Madeleen Helmer (2014, voor de opzet en inrichting van klimaatadaptatiebeleid en de tijdelijke vervanging van de directeur projectbureau, die met zwangerschapsverlof was in het laatste kwartaal van 2014). Bureaumanager en directeur opereerden als een duo, zowel voor de interne projectorganisatie als richting de vereniging. Beiden werden gefinancierd uit de overhead op uren van de projectleiders. Voor de uitvoering van de diverse projecten werd gebruik gemaakt van de diensten van zzp ers met wie er geen gezagsverhouding bestaat anders dan die van opdrachtgever-opdrachtnemer. Deze geselecteerde zzp ers is wel toegestaan zich extern te presenteren als partner van Klimaatverbond Nederland. Het eerste half jaar van 2013 is met de zzp ers maandelijks overleg geweest op het kantoor in Arnhem. Sinds de zomer van 2013 en heel 2014 zijn de projectleiders één keer in de drie maanden samengekomen. Bestuursleden sloten daarbij geregeld aan. 7 Alle activiteiten zijn uitgevoerd op basis van het werkplan 2013/2014 van het projectbureau en het lobby- beleidsplan van de vereniging. 1.4 Jaarvergadering en congres Ruim 300 mensen waren aanwezig tijdens het internationale congres van de Climate Alliance op 16 mei 2013 in Den Haag. Het bestuur van Klimaatverbond Nederland heeft de lunch genuttigd met het bestuur van Climate Alliance om de banden, die sinds de oprichting in 1992 hecht en sinds de opzegging van het lidmaatschap in 2010 verwaterd waren, weer goed aan te halen. Aansluitend vond de jaarvergadering plaats. Hoofdpunten uit de vergadering waren de inspirerende resultaten van het eerste deel van de Green Deal Regionale Samenwerking en de discussie over de notitie (Samen Sneller Duurzaam) ter ondersteuning aan gemeenten om duurzaamheid en klimaatproblematiek hoog op de agenda te houden in verkiezingstijd en de daarop volgende coalitieonderhandelingen. In 2014 heeft de jaarvergadering plaatsgevonden op 6 juni in Utrecht, aansluitend op het congres 'Energieakkoord in de praktijk' waar een kleine 200 mensen bij aanwezig waren. In het begin van de jaarvergadering is door gediscussieerd over Lokaal klimaatbeleid in tijden van krimpende budgetten door de heren Ed Nijpels, als voorzitter van de SER Borgingscommissie en Kees Jan de Vet als lid van de directieraad van de VNG, onder leiding van Thijs de la Court, als onderhandelaar bij het energieakkoord voor VNG en daarin ondersteund door Klimaatverbond Nederland. Hoofdpunten van de vergadering betroffen de benoeming van een volledig nieuw bestuur en de aankondiging van de benodigde moderniseringsslag van Klimaatverbond Nederland, bestaande uit een heroriëntatie, reorganisatie en verzelfstandiging. Omdat als onderdeel van die moderniseringsslag een wijziging van de statuten voorzien werd, is tegelijk

8 een extra ledenvergadering uitgeroepen voor 20 november 2014, gekoppeld aan het congres van de Unie van Waterschappen, De weg van het water de afvalwaterketen van de toekomst. In deze kleine vergadering heeft de moderniseringsslag centraal gestaan, alsmede een verslag van de verrichte projectactiviteiten in 2014 en een gesprek met elkaar over nieuwe samenwerkingsmogelijkheden met de waterschappen. Vanwege ontbrekend voldoende quorum en de procedureel dan vereiste extra ALV voor de benodigde statutenwijziging, is destijds gelijk een tweede extra ledenvergadering uitgeroepen voor 30 januari De jaarvergaderingen worden over het algemeen slecht bezocht, gemiddeld door 10 tot 20 leden, ondanks de koppeling aan succesvolle (en meestal mee georganiseerde) congressen. 8

9 2 Activiteiten Klimaatverbond Nederland - op basis van interne financiering Klimaatverbond Nederland gebruikt haar beperkte middelen onder andere voor verenigings- en projectactiviteiten. Hieronder vallen communicatie, belangenbehartiging en diverse projecten voor de leden, waar geen sprake is van externe financiering. 2.1 Communicatie Klimaatverbond Nederland is goed in communicatie. We voeren al jaren succesvolle communicatiecampagnes zoals Warme Truiendag, Groene Voetstappen en de Energy Battle. We verzorgen aansprekende communicatie voor vele projecten zoals de Zonatlas en de VNG energiemonitor en we zijn succesvol in het ondersteunen van belangrijke acties, bijvoorbeeld afgelopen jaar de campagne en het manifest SchaliegasNee. Uiteraard geven we ook altijd acte de presence op belangrijke nationale en internationale congressen, zoals Smart Cities en HIER opgewekt. We kennen nut en noodzaak van de klimaatproblematiek en we weten hoe decentrale overheden bij de aanpak hiervan een cruciale rol spelen. Het is onze kracht en tegelijkertijd een zwakte, want bijvoorbeeld communiceren over ons eigen huis : wat we doen en waarom en wie we zijn, dat schiet er nog al eens bij in. Profileren, hebben we nog wat op te leren, daar werken we dus aan. 9 Website De website van Klimaatverbond Nederland is in 2013 vernieuwd. Op de website staat alle actuele informatie die Klimaatverbond Nederland voor haar leden en andere geïnteresseerden beschikbaar stelt. Klimaatverbond Nederland neemt bewust ook van andere organisaties nieuws en agenda items op in haar communicatiekanalen, voor zover deze relevant zijn voor haar leden en het bereiken van onze doelen. Projectleider: Steef Alblas en projectleiders Website: (eigen beheer)

10 Nieuwsbrief en ledennieuws In 2013/2014 is maandelijks een digitale nieuwsbrief verschenen, waarmee meer dan 1200 geïnteresseerden worden geïnformeerd over het laatste nieuws en bijeenkomsten op het gebied van klimaat en duurzame energie. Speciaal voor leden wordt periodiek per een Bericht van de Voorzitter verstuurd. Deze worden 3 á 4 keer per jaar verstuurd op het moment dat er specifiek voor de leden belangrijke zaken te melden zijn (330 wethouders en ondersteuners). Tussendoor wordt in het kader van een specifiek project of campagne regelmatig g d en contact gezocht met de leden. Projectleiders: Anna Schoemaker en Steef Alblas Sociale media Klimaatverbond Nederland is ook zeer actief op Twitter. Steeds meer mensen zijn hiervan op de hoogte. Het heeft eind 2014 circa 7500 volgers, onder wie ruim 130 wethouders, vele ambtenaren en invloedrijke personen in Nederland op het gebied van klimaat. Het Twitteraccount van Klimaatverbond Nederland bevat lijsten van de klimaatwethouders van onze leden die actief zijn op Twitter. Zij kunnen op deze manier goed worden gevolgd en direct benaderd door Klimaatverbond Nederland. De Facebook-pagina van Klimaatverbond Nederland wordt op een laag pitje bijgehouden. De LinkedIn-pagina 'Klimaatwethouders' is potentieel een goed kanaal om contact te houden, maar wordt in de praktijk onvoldoende beheerd en gebruikt. 10 Projectleider: Anne-Marie Pronk Pers Afgelopen twee jaar hebben we zelf 10 persberichten uitgegeven, zijn er meerdere publicaties/ artikelen in bladen (over/van ons) verschenen en is Klimaatverbond Nederland vele tientallen keren genoemd in andermans publicaties/artikelen, voornamelijk in regionale nieuwsuitingen. Om die regionale media te ondersteunen zijn we ook sympathisant van De Energiekrant (van Woonwijzer media) en werken we regelmatig mee aan spoof (nep-)kranten. Nieuwe database voor leden en contacten Met een online, open source CRM pakket is een eerste poging gewaagd om meer samenhang, historie en actualiteit in het relatiebeheer te krijgen, maar vanwege de klantonvriendelijkheid van het pakket en onduidelijke afspraken over de rechten en plichten van gebruikers, is dit weer even in de ijskast gezet. De bedoeling is dit bij de vernieuwing van onze ICT infrastructuur eind 2015 opnieuw ter hand te nemen. 2.2 Belangenbehartiging Op basis van de voorkeur, uitgesproken door de leden in 2012 is door Klimaatverbond Nederland gewerkt aan de lobby voor de volgende punten:

11 1. Regionale samenwerking resulterend in de Green Deal regionale samenwerking; 2. Afschaffen energiebelasting voor zelflevering resulterend in actieve deelname bij het proces dat leidde tot het Energieakkoord; 3. Energie-neutrale scholen resulterend in de voorbereidingen voor, en de uiteindelijke ondertekening eind 2014 van de Green Deal Verduurzaming Scholen. De grootste inzet op belangenbehartiging heeft plaatsgevonden in het kader van het Nationale Energieakkoord. Naast de zelfleveringsdiscussie is hier ook het onderwerp maatschappelijk vastgoed aan toegevoegd wat als eerste uitwerking krijgt in het verduurzamen van scholen. Naast de activiteiten in het kader van het Energieakkoord is er ingezet op de relatie met de ministeries van BZK, IenM en EZ. Ad hoc is er ingezet op de besluitvorming rond de begroting 2015 op het onderwerp klimaatadaptatie. Contacten met parlementariërs en hun beleidsmedewerkers verloopt eveneens ad hoc. Tot slot is er door Klimaatverbond Nederland eind 2014 een gezamenlijk lobby-overleg geïnitieerd met organisaties van decentrale overheden: IPO, VNG, UvW, G32 en G4. Projectleider: Donald van den Akker 2.3 Paraplu-overleg In 2013 heeft Klimaatverbond Nederland het parapluoverleg drie maal bijeengeroepen en de agenda verzorgd. Het parapluoverleg is een informeel overleg met verschillende organisatie waarin bestuurders van decentrale overheden actief zijn, in het kader van duurzaamheid. Hierin participeren naast Klimaatverbond ook de VNG, Platform 31 (namens het Themateam Duurzaamheid van G32), GDO, RWS en RVO (voormalig Agentschap NL). In 2013 zijn op uitnodiging van Klimaatverbond Nederland ook Duurzaam Door, IenM (Lokale Klimaatagenda), IPO en Unie van Waterschappen aangeschoven bij het parapluoverleg. In september 2013 vond een sessie plaats op initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Milieu en met aanwezigheid van alle paraplupartners over hoe we als organisaties kunnen samenwerken; hoe de activiteiten gericht op lokale overheden kunnen convergeren. 11 Klimaatverbond Nederland heeft in 2013 de paraplupartners bovendien uitgenodigd om mee te werken aan drie regionale bijeenkomsten. De bijeenkomsten zijn gehouden in Assen, Breda en Zaandam en werden redelijk goed bezocht en positief beoordeeld. Aansluitend vonden ook telkens bijeenkomsten plaats van het bestuurdersnetwerk. In de evaluatie door paraplupartners hiervan, werd geconstateerd dat de samenwerking hierbij niet optimaal was door verschillen in prioritering. Verdere samenwerkingsactiviteiten zijn daarop uitgebleven. De bijeenkomsten in 2014 werden, vooral na de totstandkoming van het Energieakkoord, gekenmerkt door informatie-uitwisseling. Projectleider: Donald van den Akker 2.4 Energiebesparing Tijdens de heroriëntatie in 2014 is in kaart gebracht wat Klimaatverbond Nederland doet en zou willen doen op gebied van mitigatie, adaptatie en internationalisatie. Een heel groot deel van onze activiteiten

12 en prestaties ligt op het gebied van energiebesparing. Dit is voornamelijk gefinancierd met extern geld, maar in vrijwel alle projecten is daar ook met eigen middelen op geïnvesteerd. In 2015 bepalen we welke strategisch keuzes we daarin maken en hoe we daar verder invulling aan willen geven. Klimaatverbond Nederland sympathiseert actief met goede initiatieven van anderen. Daarom hebben wij in 2014 bijvoorbeeld de deal Stroomversnelling Koopwoningen meeondertekend en meegedaan aan verschillende activiteiten van Urgenda, zoals de People s Climate March. 2.5 Hernieuwbare energie De inzet van Klimaatverbond Nederland op het thema hernieuwbare energie heeft vooral vorm gekregen in het proces van het Nationale Energieakkoord en is voor een belangrijk deel uit eigen middelen gefinancierd. Meer hierover leest u in paragraaf Daarnaast is samen met de waterschappen geïnvesteerd in het opzetten van een project om zon-pv op waterschapsterreinen te realiseren. Daarbij ging het om een tiental pilots die tegelijkertijd de toepasbaarheid van de salderingsregeling toetsten. Hieruit is een bruikbaar handboek gerealiseerd en is tevens belangrijke input ten behoeve van de belangenbehartiging geleverd. Sinds 2012 zorgt Klimaatverbond Nederland ervoor dat bij het jaarlijkse evenement HIER Opgewekt expliciet aandacht en ruimte is voor gemeenten, omdat zij degenen zijn die het eerst met bottum-up - initiatieven uit de maatschappij te maken krijgen en daar op een juiste manier mee om moeten zien te gaan. In 2013 hebben we mee gefinancierd en discussietafels georganiseerd, in 2014 waren we breed vertegenwoordigd met onze eigen professionals Energieke samenleving Het concept van Maarten Hajer van het Planbureau voor de Leefomgeving is (sinds 2011) door Klimaatverbond Nederland enthousiast omarmd. Er wordt op vele manieren invulling aan gegeven SER-Energieakkoord Doel: Meer continuïteit in het energiebeleid van de Rijksoverheid is de belangrijkste motivatie om te komen tot een breed gedragen energieakkoord. Voor Klimaatverbond Nederland een mogelijkheid om de rol en positie van decentrale overheden hierin te versterken. Gerealiseerd: Na een gezamenlijke oproep van VNG, G32 en Klimaatverbond Nederland eind 2012 is de VNG gevraagd om te participeren in het wordingsproces van het Energieakkoord. Bij het onderdeel gebouwde omgeving heeft Klimaatverbond Nederland de VNG-vertegenwoordiger intensief ondersteund. Hierbij ging het er voornamelijk om de sleutelrol van gemeenten duidelijk in het

13 Energieakkoord te benoemen en hiervoor middelen ter ondersteuning beschikbaar te krijgen. Dit is uiteindelijk ook gerealiseerd, waarmee de basis is gelegd voor de positionering van de VNG en haar ondersteuningsprogramma Energie. Belangrijk neveneffect is dat de VNG als instituut een actieve rol op zich heeft kunnen nemen waardoor duurzame energie op lokaal niveau een grotere vlucht kan gaan nemen. Een ander belangrijk onderwerp betrof de energiebelasting voor decentrale duurzame energieproductie. Na in 2012 dit onderwerp ( zelflevering ) samen met een brede (door het Klimaatverbond getrokken) alliantie op de politieke agenda te hebben gekregen, werd dit onderwerp in 2013 betrokken bij de gesprekken over het Energieakkoord. Tijdens deze onderhandelingen heeft Klimaatverbond Nederland zeer actief de inbreng vanuit de VNG en e-decentraal ondersteund. Dit kreeg concreet vorm door intensieve voorbereidingsgesprekken met de VNG vertegenwoordiger voor formele en informele onderhandelingen; het organiseren van financiering voor, en het begeleiden van aanvullende onderzoeken; overleg met gelijkgestemde organisaties en met de betrokken ministeries; terugkoppeling met (LKA-) gemeenten en uiteraard met de VNG-organisatie. Uiteindelijk heeft dit geresulteerd in concrete bijdragen aan het Energieakkoord, zeker waar het gaat om de regeling verlaagd tarief energiebelasting. En marge zijn ook bijdragen geleverd aan onderwerpen als de Wet Milieubeheer en Maatschappelijk Vastgoed. In het proces na het ondertekenen van het Nationaal Energieakkoord voor duurzame groei is de voorzitter van Klimaatverbond Nederland toegetreden tot de Borgingscommissie. Klimaatverbond Nederland heeft geparticipeerd in een werkgroep over de afspraken m.b.t. gebouwde omgeving en heeft het voortouw genomen bij de afspraak om te komen tot een Voorlichtingscampagne Energiebesparing Woonconsument. In de zomer van 2014 is dit overgedragen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en is geparticipeerd in de hiervoor ingerichte werkgroep. Naast de Borgingscommissie heeft Klimaatverbond Nederland ook geparticipeerd in diverse thematische afstemmingsoverleggen en in het communicatieoverleg. 13 Projectleider: Donald van den Akker Website: 2.7 Europa / internationaal De klimaatproblematiek is mondiaal en hoewel Klimaatverbond Nederland in oorsprong goed verankerd was in de Climate Alliance, is dit in de loop der jaren verwaterd. In de statuten zijn nog steeds de gezamenlijke doelstellingen terug te lezen (broeikasgassen terugdringen) en ook op uitvoeringsniveau werken we veelal aan dezelfde speerpunten en herkennen we veel in elkaars aanpak, maar lid zijn we (vooral om financiële redenen) niet meer. In 2010 heeft het toenmalig bestuur besloten over te stappen naar Energy Cities, dat minder mondiaal en meer Europees te werk gaat en daarmee beter aansloot bij de activiteiten van Klimaatverbond Nederland en de leden. Een rol in de mondiale, internationale ontwikkelingen werd ook afgelopen jaren steeds minder gezien. Wel zijn we regelmatig gastspreker op mondiale evenementen, zoals bijvoorbeeld op de United Nations Climate Change Conference (COP19/CMP9) eind 2013 in Warschau.

14 2.7.1 Lidmaatschap Energy Cities Klimaatverbond Nederland is lid van Energy Cities. Zodoende zijn alle leden van Klimaatverbond Nederland via dit overkoepelende lidmaatschap aangesloten op de communicatie en lobby die Energy Cities biedt en kunnen zij deelnemen aan regelmatig aangeboden webinars. Ook de samenvattingen van relevante EU-financiering en adviezen richting de Europese Commissie komen in vroege stadia beschikbaar voor Klimaatverbond Nederland en haar leden. Andersom kan Klimaatverbond mee standpunten bepalen die in Europese speelveld van belang zijn. Voorzitter Brandligt is tevens bestuurder bij Energy Cities. Projectleider: Nienke Trap Website: Burgemeestersconvenant 14 Onder aanvoering van Energy Cities is Klimaatverbond Nederland samen met haar buitenlandse zusterorganisaties en met een subsidie van de Europese Commissie, het project NET-CoM gestart, dat staat voor Networking the Covenant of Mayors. Doel: Het doel van het NET-CoM project in Nederland was om het Covenant of Mayors te versterken en te werken aan het vergroten van haar draagvlak en te zorgen voor meer ondertekenaars van het Covenant of Mayors in Nederland. Het project biedt een netwerk en platform aan ambitieuze Nederlandse gemeenten - leden van Klimaatverbond Nederland- om kennis en ervaring te delen en efficiënter te kunnen werken en de mogelijkheid voor projectontwikkeling in samenwerking met Europa en Europese partners, met als directe meerwaarde grotere kansen op Europese financiering. Gerealiseerd: Tijdens het jaarcongres van Klimaatverbond Nederland in 2013 werd de ambassadeur van het burgemeestersconvenant, burgemeester Arnoud Rodenburg van gemeente Midden Delfland gepresenteerd. Ook vond de eerste bijeenkomst plaats van het Netwerk Burgemeestersconvenant voor gemeenten die het CoM hebben getekend. In 2013 heeft Klimaatverbond Nederland het netwerk rondom het Covenant of Mayors bekendheid gegeven. Het resultaat is dat gemeenten en regio's contact leggen met Klimaatverbond Nederland over het willen aanhaken aan een Europees netwerk en

15 Europese ontwikkelingen. Richting Europa hebben we succesvol samengewerkt met RVO en RWS om ervoor te zorgen dat de Nederlands Klimaatmonitor nu ingezet kan worden voor de nulmeting voor het Sustainable Energy Action Plan (SEAP), dat nodig is om formeel te mogen toetreden tot het CoMnetwerk. In de periode van zomer 2012 tot en met het einde van 2013 zijn 21 gemeenten lid geworden van het CoM. Inmiddels is het aantal ondertekenaars van CoM doorgegroeid naar bijna 40 Nederlandse gemeenten (van de ruim 6000 in totaal in Europa). Eind 2013 is de Europese subsidie voor het Net-CoM project financieel eind afgerekend en half 2014 is dat op een klein deel na toegekend. In dit project zat ook een belangrijk deel co-financiering uit eigen middelen. In 2014 heeft Klimaatverbond Nederland met eigen mensen en uit eigen middelen de ondersteuning van het CoM-netwerk in Nederland gefinancierd. Klimaatverbond Nederland onderhoudt alle contacten met CoM-leden en het contact met het Europese kantoor in Brussel. Klimaatverbond Nederland vervult een makelaarsfunctie tussen de Nederlandse gemeenten en regio's en de Europese ondersteuningsstructuur. 15 Projectleider: Nienke Trap Website: (in eigen beheer) (in eigen beheer) 2.8 Adaptatie Sinds de oprichting van Klimaatverbond Nederland heeft de focus voor de strategie en activiteiten gelegen op klimaatmitigatie: het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen die het klimaatprobleem veroorzaken. Echter, omdat deze activiteiten nationaal en mondiaal te langzaam gaan, blijven de gevolgen van klimaatverandering niet uit. Iedereen zal er mee te maken krijgen en aanpassing aan deze gevolgen: klimaatadaptatie, is daarom noodzakelijk. Sinds begin 2014 oriënteren we ons actief op het klimaatadaptatievraagstuk en de mogelijke rol die Klimaatverbond Nederland hierin kan vervullen. Leden hebben het belang hiervan in 2014 ook bevestigd en daarop is deze doelstelling in de statuten bekrachtigd. In oktober 2014 hebben wij de Algemene Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie van IenM ondertekend in het kader van het Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering. Klimaatverbond Nederland benadert de problematiek echter breder (dus niet alleen vanuit water en techniek) en probeert daarmee

16 ook de sociale dimensie aan droogte, hitte, overstroming en wateroverlast op te pakken. Goed adaptatiebeleid biedt kansen om de leefbaarheid, gezondheid en veiligheid te vergroten. Verschillende aanpakken zijn met leden, maatschappelijke organisaties en marktpartijen geïnventariseerd (zoals vergroening van parkeerplaatsen), maar voor we daar keuzes in maken om capaciteit op in te zetten, is besloten eerst een intensieve consultatieronde onder leden te houden in De inzichten die de consultatieronde verschaffen zullen leiden tot een definitief visiestuk; een overzicht van bestaande activiteiten en kennis van de leden op adaptatiegebied en een werkplan. Daarnaast zal de consultatieronde leiden tot inzicht in de behoefte aan capaciteitsondersteuning van de leden. Projectleider: Madeleen Helmer 2.9 Moderniseringsslag In de ledenvergadering van 6 juni 2014 is ingestemd met de op te starten moderniseringsslag en 20 november 2014 zijn de belangrijkste resultaten gepresenteerd. De kosten die daarvoor gemaakt zijn, vielen voor een klein deel in 2013 (ter voorbereiding) en voor een groter deel in 2014 (voornamelijk ten behoeve van de realisatie van de verzelfstandiging en het door kunnen laten lopen van normale activiteiten). In 2013 heeft de Stichting een goede professionaliseringsslag met de betrokken zzp ers doorgevoerd en zijn een aantal mooie projecten gedraaid (zie hoofdstuk 3), maar moest er ook geconstateerd worden dat het lastig is financieel het hoofd boven water te houden, zonder ondersteuning van de vereniging. Bovendien kregen we vanuit de markt signalen dat het zelfstandig en gescheiden opereren van Vereniging Klimaatverbond Nederland en de Stichting Klimaatverbond als verwarrend werden ervaren. Het feit dat wij een ledenorganisatie zijn en zonder winstbejag klimaatdoelen nastreven raakte ondergesneeuwd. Dit heeft er, samen met het besluit van gemeente Zaanstad om eind 2014 de ondersteuning als gastgemeente aan de vereniging te stoppen, toe geleid dat de stichting en vereniging weer veel nauwer zijn gaan samenwerken. Ook het sterk veranderde speelveld noopte tot een goede heroriëntatie. Het Nederlandse Energieakkoord (NEA) voor duurzame groei van september 2013, dat ook door Klimaatverbond Nederland is ondertekend, speelde daarin een belangrijke rol. 16 Het was belangrijk dat de lopende zaken zo weinig mogelijk hinder ondervonden van de moderniseringsslag. In 2014 is daartoe een tijdelijk coördinatieteam opgezet waarbij de ambtelijk secretaris Mireille Bedeschi de functie van algemeen manager op zich heeft genomen en verantwoordelijk werd voor de dagelijkse gang van zaken, inclusief bestuursaangelegenheden, acquisitie, service, secretariële en communicatie-ondersteuning, financiën en P&O. De directeur van het projectbureau Anna Schoemakers, werd de manager van projecten, services en innovatie en hield zich bezig met ontwikkeling, aanbod en realisatie van projecten en services, relatiebeheer naar partners en begeleiding ingehuurde medewerkers op projecten. De belangenbehartiger Donald van den Akker zette zich in als manager doelen en beleidsontwikkeling en was daarmee trekker van externe communicatie en PR, lobby, fondsenwerving en campagnes. Veel zaken zijn zo pragmatisch mogelijk onderling verdeeld en altijd in een twee-eenheid opgepakt. In 2015 bekijken we hoe we een passende en meer permanente managementstructuur in kunnen richten.

17 In 2014 hebben we op een rijtje gezet waar we als Klimaatverbond Nederland voor staan, waar we voor gaan en hoe we dat doen. Stichting en vereniging vallen nu onder één bestuur en worden door één secretariaat ondersteund op dezelfde locatie (Arnhem). De mogelijkheden zijn geschapen om financieel beter inzicht te hebben en meer samen te werken (met dezelfde administratiesystematiek en mogelijk in de vorm van een fiscale eenheid) en statuten zijn aangepast. In 2015 wordt hier verder invulling aangegeven met een betere ICT infrastructuur, een sterker communicatiebeleid en een andere personele structuur (verhouding loondienst zzp ers). De missie, visie en strategie zullenl beter geformuleerd en gepubliceerd worden. Projectleider: Mireille Bedeschi 17

18 3 Projecten Klimaatverbond Nederland op basis van externe financiering 3.1 Energiebesparing Green Deal Verduurzaming scholen Doel: Partijen willen met deze Green Deal versnelde realisatie van een gezonde leer- en werkomgeving voor medewerkers en leerlingen bereiken in een duurzaam en betaalbaar onderwijsgebouw. Onder verduurzaming van scholen verstaan de Green Deal partijen maatregelen die leiden tot minder energiegebruik, meer duurzame energie-gebruik en verbetering van het binnenklimaat van scholen. Klimaatverbond Nederland heeft in 2012 richting het ministerie van IenM een initiatief genomen met als doel een Green Deal te ontwikkelen voor verduurzaming van scholen. De Green Deal past goed in diverse beleidsdoelen van het Rijk. Een belangrijke is de overheveling van het buitenonderhoud van schoolgebouwen van de gemeenten naar de schoolbesturen. Deze overheveling gaat gepaard met verschuiving van geldstromen en levert een nieuwe verantwoordelijkheid op voor schoolbesturen waar zij nog onvoldoende voor geëquipeerd zijn. Verder draagt de Green Deal bij aan energiebesparing in de bestaande omgeving, zorgt het ervoor dat scholen op termijn voldoen aan de Wet Milieubeheer en veroorzaakt de Green Deal groene groei door de stimulans voor de werkgelegenheid in de bouw. 18 In de voorbereiding van deze Green Deal hebben wij (deels gefinancierd door ministerie IenM, deels uit eigen middelen) in 2013 en 2014 een 'Action Research' onderzoek uitgevoerd naar belemmeringen voor energiebesparing bij scholen en zijn verschillende oplossingsgerichte business cases uitgewerkt. Op basis van die resultaten is Klimaatverbond Nederland in gesprek gegaan met de PO-raad (zij vertegenwoordigen 70 80% van de schoolbesturen van het primaire onderwijs) en zijn zij een betrokken samenwerkingspartner geworden. Voor de realisatie en uitvoering van de Green Deal zijn we in 2013 een strategische samenwerking aangegaan met Kenniscentrum Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang (Ruimte-OK). Gezamenlijk voeren we gesprekken met de VNG en met de vier ministeries: OCW, BZK, IenM en EZ om op ambtelijk niveau overeenstemming te houden over de focus van de Green Deal en de resultaten die het moet opleveren. Eind 2014 is de Green Deal Verduurzaming Scholen door de vier ministeries, VNG, de PO-raad, de VO-raad en Ruimte-OK en Klimaatverbond ondertekend. Projectleider: Ruud van Vliet Financiering intern en extern: ministerie van Infrastructuur en Milieu & Binnenlandse Zaken en Koningsrelaties Website:

19 3.1.2 Greenchoice Warme Truiendag Doel: Met de jaarlijkse Warme Truiendag zet Klimaatverbond Nederland het belang van energiebesparing op de kaart. Deelname is simpel en doeltreffend: van deelnemers wordt gevraagd om de thermostaat minimaal één graad lager te zetten om zodoende te laten zien dat op deze manier gemakkelijk 7% energie op één dag bespaard kan worden zonder verlies van comfort. Tegelijk biedt de Greenchoice Warme Truiendag een groots podium voor leden van Klimaatverbond Nederland, maar ook voor organisaties, bedrijven en individuen om hun energiebesparingen van het afgelopen stookseizoen te laten zien. Op de Warme Truiendag van 2014 vond de bijzondere gebeurtenis plaats dat Lenneke Kuijer van de TU Delft promoveerde op onderzoek over de Warme Truiendag. Haar proefschrift trok veel belangstelling. Zo laten ieder jaar een aantal Universiteiten en Hogescholen zien dat zij op die ene dag energie besparen ter waarde van Alliander en Sodexo verbinden de Warme Truiendag bijvoorbeeld aan hun MVO beleid. De NS, Heineken en Unox hebben op de Warme Truiendag hun communicatie hierop gebaseerd. En, wat Klimaatverbond het meest trots maakte het afgelopen jaar, was dat de Donald Duck ons verraste met een speciale Donald Duck editie gewijd aan de Warme Truiendag. Heel Duckstad maakte zich druk om energiebesparing en zonne-energie. Vooral de radiozenders gaven er aandacht aan, zij interviewden aan de lopende band vertegenwoordigers van Klimaatverbond Nederland en partner Greenchoice. Kortom, de Warme Truiendag edities van 2013 en 2014 waren een groot succes met wederom een groter bereik en meer deelname aan activiteiten op en in de aanloop naar de Greenchoice Warme Truiendag. 19 Ook internationaal geniet de Warme Truiendag belangstelling. In het voorjaar 2014 oordeelde de jury van de European Sustainability Award dat de Warme Truiendag van 'outstanding quality' is wat betreft inhoudelijke communicatie en bereik en deelname. Gerealiseerd: Met de Greenchoice Warme Truiendag editie 2014 is weer een kwart meer deelnemers aangetrokken dan in 2013, namelijk bijna Het totale bereik was ongeveer 13 miljoen mensen. Het mediabereik was overweldigend.

20 Projectleider: Emke Mol i.s.m. Nienke Trap en Anne-Marie Pronk Financiering extern: Greenchoice Website: (in eigen beheer) (in eigen beheer) Klimaatverbond Energy Battle Doel: Zo veel mogelijk gemeenten uitdagen om met teams van gemeenteambtenaren, raadsleden, bewoners of leerlingen zo veel mogelijk energie te besparen tijdens een Energy Battle. 20 In 2013 en 2014 vonden de Energy Battle edities III en IV plaats. Ieder jaar hebben een tiental gemeenten meegedaan, die ieder vervolgens drie tot zes teams mee laten doen aan een zeven weken durende wedstrijd om thuis energie te besparen. De Energy Battle bereikt niet alleen energiebesparing, het biedt ook een teamactiviteit en velen ervaren nu wat 'practice what you preach' betekent. Klimaatverbond werkt samen met de Wattcher en heeft voor de afgelopen vier jaren de totale energiebesparing uitgerekend. De besparing is vervolgens omgerekend in euro's en in vermeden CO2 uitstoot. Elf gemeenten en 330 deelnemers deden in het najaar en de winter van 2013/2014 mee aan de Energy Battle door thuis zoveel mogelijk energie te besparen. Via s met tips en vragen konden deelnemers de uitdaging aan gaan om zoveel als mogelijk elektriciteit en gas in hun huishouden te besparen. Nieuw bij deze derde editie was de aftrap in september met een Energy Battle-voorronde onder burgemeesters en wethouders, georganiseerd door Urgenda. Gemeente Schiedam heeft gewonnen en is er erg trots op. De deelnemers bespaarden gezamenlijk (gemiddeld) 34% op hun elektra en 31% op hun gas. Na Schiedam volgde respectievelijk op de tweede en derde plek: gemeenten Wijchen en gemeente Friese Meren. In het stookseizoen van 2014/2015 deden wederom 10 gemeenten mee en een scholengemeenschap uit de gemeente Zaanstad. Per ronde zijn de resultaten van de team gepresenteerd op de website van de Klimaatverbond Energy Battle. Gemeentes als Schiedam, Heemskerk, Zaanstad en Nijmegen zorgen voor publiciteit in lokale en regionale media over hun besparingsprestaties. Zo behaalde de teams uit de winnende gemeente Nijmegen gemiddeld een besparing van 28% per huishouden. Het aankomende stookseizoen wordt een jubileum editie van de Energy Battle georganiseerd.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Actieplan Netwerk Burgemeestersconvenant

Actieplan Netwerk Burgemeestersconvenant (ingeleverd door Matty op 21 12 2012) Actieplan Netwerk Burgemeestersconvenant National Covenant Action Plan Inleiding In 2007 nam een aantal lokale overheden het initiatief om een meer ambitieuze doelstelling

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Energie coöperaties: Hoe en waarom?

Energie coöperaties: Hoe en waarom? Energie coöperaties: Hoe en waarom? Bob Duindam, Woerden Donald van den Akker Wethoudersconferentie, 26-11-2014 Programma Klimaatverbond Nederland Veranderende wereld Transitie Circulaire economie Bestuurlijke

Nadere informatie

Doe mee aan de jubilieum editie van de Klimaatverbond Energy Battle!

Doe mee aan de jubilieum editie van de Klimaatverbond Energy Battle! Doe mee aan de jubilieum editie van de Klimaatverbond Energy Battle! Dit najaar start de 5 de editie van de Klimaatverbond Energy Battle. Nederlandse gemeenten gaan de uitdaging aan om met drie teams van

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

Een overzicht 2015/2016

Een overzicht 2015/2016 Een overzicht 2015/2016 Wij zijn niet passief, wij besparen energie Ik ben niet lui, ik bespaar energie, een mooie Loesje, en helemaal waar. Energiebesparing is al decennialang een sleutelstrategie voor

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

Communicatieplan FICE NL

Communicatieplan FICE NL Communicatieplan FICE NL In dit communicatieplan wordt voor verschillende doelgroepen de doelen, middelen en communicatiemomenten besproken. In de communicatie zijn de volgende doelgroepen te onderscheiden:

Nadere informatie

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid Wij gaan voor groen! Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid 1. Aanleiding Al vele jaren wordt in de regio Noordoost Brabant samengewerkt aan

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark bij de Spinder te Tilburg; 2. Kaders vast te stellen

Nadere informatie

Energieke Regio in vogelvlucht

Energieke Regio in vogelvlucht Energieke Regio in vogelvlucht Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan opzet ontwikkeling rol van de gemeente vragen (en antwoorden) ontstaan Energieke Regio er

Nadere informatie

Slim klimaatbeleid gaat uit van samenhang, samenwerking en samenleving:

Slim klimaatbeleid gaat uit van samenhang, samenwerking en samenleving: Samen Werken aan Duurzame Energie 2014-2018 Slim klimaatbeleid van deze tijd Slim klimaatbeleid van deze tijd Over anderhalve maand vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Daarna zullen de collegeprogramma

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

Financieringsvoorwaarden ondersteuning regionale allianties 2014-2016

Financieringsvoorwaarden ondersteuning regionale allianties 2014-2016 1. Inleiding In september 2013 is door een groot aantal partijen, waaronder de Rijksoverheid, werkgevers- en werknemersorganisaties, natuur- en milieuorganisaties, financiële instellingen en de VNG, het

Nadere informatie

Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs

Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs Jaarverslag 2014 Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs (SVA) De Ontmoeting 49 3823 HH Amersfoort Contactpersoon: Linda Rook (voorzitter) T 06 244 34 397 E info@vluchtelingenambassadeurs.nl

Nadere informatie

agendapunt 3.b.5 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden KLIMAATVERBOND Datum 17 maart 2015 Afstemming Bijlagen 2 Zaaknummer 40130

agendapunt 3.b.5 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden KLIMAATVERBOND Datum 17 maart 2015 Afstemming Bijlagen 2 Zaaknummer 40130 agendapunt 3.b.5 1180206 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden KLIMAATVERBOND Portefeuillehouder Woorst, I.J.A. ter Datum 17 maart 2015 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming Bijlagen 2 Zaaknummer

Nadere informatie

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY A. Projectgegevens A.1. Project Gegevens project Projectnaam: Speerpunt Strategische agenda : Thema (regiocontract): Energie uit zon Duurzame

Nadere informatie

JAARVERSLAG STICHTING AANDACHT VOOR SPECIALE KINDEREN GHANA

JAARVERSLAG STICHTING AANDACHT VOOR SPECIALE KINDEREN GHANA JAARVERSLAG STICHTING AANDACHT VOOR SPECIALE KINDEREN GHANA 2014 1 Inhoudsopgave pagina 1. Inleiding 3 2. Activiteiten 4 3. Publiciteit 5 4. Samenwerking en kennisuitwisseling 5 5. Interne organisatie

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2017

Beleidsplan 2013-2017 Voorwoord Deventer is trots op de veelkleurige, multiculturele samenstelling van haar inwoners. Al eeuwen lang onderhoudt Deventer, als Hanzestad contacten met vele landen en culturen over heel de wereld.

Nadere informatie

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Inleiding De Adviesraad Sociaal Domein is in de huidige opzet gestart sinds eind 2013. De wijze waarop voorheen de WMO raad was ingericht voldeed voor

Nadere informatie

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken.

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken. Collegevoorstel Openbaar Embargo tot 9 juni 2015 Onderwerp Giro d Italia Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Eind juni vindt de persaankondiging

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

Nieuws uit Dordrecht: Dordrecht lanceert zonatlas

Nieuws uit Dordrecht: Dordrecht lanceert zonatlas L.S., Opdat bijgaande berichtgeving u allen bereikt moge hebben, Mvrgr Funs Bergmans Van: Ruud Lammers [mailto:rl@dds.nl] Verzonden: vrijdag 8 februari 2013 17:11 Aan: Bergmans, APMAF Onderwerp: contract

Nadere informatie

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7

Voorwoord 3. Publiciteit en activiteiten 4. Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5. Kennisontwikkeling 6. Interne organisatie 7 Jaarverslag 2013 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Publiciteit en activiteiten 4 Externe contacten, partners en Comité van aanbeveling 5 Kennisontwikkeling 6 Interne organisatie 7 Financiën 8 2 Voorwoord Samen

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT

HUISHOUDELIJK REGLEMENT HUISHOUDELIJK REGLEMENT Begrippenlijst: ALV: Algemene leden vergadering Artikel 1. Leden en vrienden (zie Afdelingsstatuten art. 5 t/m 9) 1.1 IVN Apeldoorn kent de volgende soorten leden: a. Leden; b.

Nadere informatie

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag

HOVO NEDERLAND. Jaarverslag HOVO Nederland www.hovonederland.nl info@hovonederland.nl secretariaat Pb 1061 2302 BB Leiden HOVO NEDERLAND Jaarverslag 2013 HOVO-Nederland Jaarverslag 2013 In 2013 heeft HOVO Nederland een nieuwe start

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

Energie Prestatie Keuring (EPK)

Energie Prestatie Keuring (EPK) Energie Prestatie Keuring (EPK) Energie besparen wordt leuker, makkelijker en eenvoudiger! Stef Strik Barend van Engelenburg 14 januari 2016 ENERGIEBESPARING Waarom werkt(e) het nog niet zo lekker? Geen

Nadere informatie

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN

KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN KLIMAAT, ENERGIE EN GRONDSTOFFEN AKKOORDEN EN GREEN DEALS Rafaël Lazaroms Coördinator Energie en duurzaamheid Unie van Waterschappen 1. Duurzaamheid en taken waterschappen 2. Duurzame ambities in akkoorden

Nadere informatie

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Hengelosestraat 51 Aan de Gemeenteraad TELEFOON 14 0 53 DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest UW BRIEF

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

2.1 Het bestuur is het Stichtingsbestuur en bestaat uit de bestuursleden zoals vastgelegd in de statuten.

2.1 Het bestuur is het Stichtingsbestuur en bestaat uit de bestuursleden zoals vastgelegd in de statuten. Huishoudelijk Reglement Structuur en werkwijze Stichting Fibula In dit huishoudelijke reglement zijn die onderwerpen geregeld, die niet in de statuten vervat zijn, en waarin de belangrijkste afspraken

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde middelen corporate story en woordmerk.

Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde middelen corporate story en woordmerk. Aan het dagelijks bestuur Datum: 11-02-2014 Onderwerp: Landelijke communicatiestrategie waterschappen Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde

Nadere informatie

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN Aanpak De opdracht Afstemmen investeringen is voortvarend opgepakt door de werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de Gelderse waterschappen en

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Regionale Samenwerking Regio Alkmaar

Jaarverslag 2013. Regionale Samenwerking Regio Alkmaar Jaarverslag 2013 Regionale Samenwerking Regio Alkmaar Pagina 2 van 14 Inhoud Voorwoord pag. 4 Inhoudelijke terugblik pag. 6 Waar is aan gewerkt? pag. 8 Financieel pag.10 Vooruit! pag.12 Pagina 3 van 14

Nadere informatie

Visie GroenLinks Leiden in 2018

Visie GroenLinks Leiden in 2018 Visie GroenLinks Leiden in 2018 Inleiding GroenLinks afdeling Leiden staat stevig in haar schoenen. Afgelopen jaar is opnieuw bewezen dat wij, ondanks politieke tegenwind, als afdeling een goede verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

Wat is een Green Deal?

Wat is een Green Deal? Wat is een Green Deal? Maatschappelijke initiatieven die groene groei moeten stimuleren Gericht op innovatie, zowel techniek als proces Samenwerking tussen bedrijven/organisaties en rijksoverheid Wegnemen

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans directie/afdeling RO/afdeling RBA contactpersoon E. ten Cate telefoon 0182-588976 uw kenmerk onderwerp reactie op uw vragen over klimaatdoelstellingen Gouda

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Present Barneveld

Jaarverslag Stichting Present Barneveld Jaarverslag Stichting Present Barneveld 2013 Stichting Present Barneveld is opgericht op 7 mei 2013 De akte van oprichting is verleden door notaris mr. G.A. van den Bos De statutaire vestigingsplaats is

Nadere informatie

Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie. Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA

Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie. Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Betekenis Windsector voor Nederlandse Economie Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Wie we zijn: De branchevereniging voor Windenergie op Land en Windenergie op Zee. Behartiger van allerlei bedrijven

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

CONVENANT OPEN STANDAARDEN VOOR GEGEVENSBEHEER STEDELIJK WATER Definitief, 9-8-2013 Ondertekening op maandag 4 november 2013

CONVENANT OPEN STANDAARDEN VOOR GEGEVENSBEHEER STEDELIJK WATER Definitief, 9-8-2013 Ondertekening op maandag 4 november 2013 CONVENANT OPEN STANDAARDEN VOOR GEGEVENSBEHEER STEDELIJK WATER Definitief, 9-8-2013 Ondertekening op maandag 4 november 2013 Visie Bij stedelijk waterbeheer worden steeds meer gegevens gebruikt. Dit noodzaakt

Nadere informatie

Green Deal Elektrisch vervoer

Green Deal Elektrisch vervoer Green Deal Elektrisch vervoer Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in haar of zijn hoedanigheid

Nadere informatie

GREEN DEAL DUURZAME ENERGIE

GREEN DEAL DUURZAME ENERGIE GREEN DEAL DUURZAME ENERGIE In kort bestek Rafael Lazaroms INHOUDSOPGAVE 1. Wat houdt het in? 2. Motieven, doelstellingen en ambities 3. Organisatiestructuur GELOOFWAARDIGE BOODSCHAP Waterschappen hebben

Nadere informatie

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ Oprichtingsvergadering 3 april 2013 Opgewekt aan het IJ Agenda oprichtingsvergadering 3 april 2013 1.Korte introductie ronde: RvC, bestuur en aanwezigen 2.Over NDSM Energie Missie, visie, kernwaarden,

Nadere informatie

DUTCH DATACENTER ASSOCIATION

DUTCH DATACENTER ASSOCIATION DUTCH DATACENTER ASSOCIATION Onze missie: De DDA verbindt de marktleidende datacenters in Nederland met als missie het versterken van de economische groei en het profileren van datacenters in de samenleving.

Nadere informatie

Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA

Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Hans Timmers, voorzitter Bestuur NWEA Wie we zijn: De branchevereniging voor Windenergie op Land en Windenergie op Zee. Behartiger van allerlei bedrijven in de keten, primair belang windenergie in Nederland.

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : Agendanummer : Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : B.J.N. Fintelman : Beleid en Projecten : G. (Gerhard) Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Oprichting en

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling 1

s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling 1 Subsidieaanvraag : oprichten buurtenergiebedrijf in de schilderswijk 1 s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 29 juni 2015 Betreft lokaal klimaatbeleid

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 29 juni 2015 Betreft lokaal klimaatbeleid > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012.

Het memo wordt afgesloten met een advies aan het Bestuurlijk Provinciaal handhavingsoverleg van 20 december 2012. B-PHO 20 december 12; agendapunt 5 MEMO Noties ter beoordeling van de voortzetting en positionering van de PHO werkgroepen Kwaliteit en Handhaving Bouwstoffen en Ketenbeheer in relatie tot de ontwikkeling

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport

Managementsamenvatting adviesrapport Managementsamenvatting adviesrapport Onderzoek succesfactoren, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van Nederlandse Gemeenten rond MVO-stimulering, verduurzaming van de bedrijfsvoering en duurzaam inkopen

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 24-11-2015 Nummer voorstel: 2015/93

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 24-11-2015 Nummer voorstel: 2015/93 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 24-11-2015 Nummer voorstel: 2015/93 Voor raadsvergadering d.d.: 08-12-2015 Agendapunt: Onderwerp:

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Marian Bentvelzen en Monique Strijk Juli 2012 Brede Hilledijk 590, 3072 NK Rotterdam Tel.: 0613467100, 0653224897 KvK: 54218853 E: moniquestrijk@hotmail.com, post@marianbentvelzen.nl

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

3. Het huishoudelijk reglement is in de bestuursvergadering van de vereniging op 9 oktober 2012 vastgesteld.

3. Het huishoudelijk reglement is in de bestuursvergadering van de vereniging op 9 oktober 2012 vastgesteld. 1 HUISHOUDELIJK REGLEMENT 1. Het huishoudelijk reglement is een uitwerking van de statuten van Vereniging Koepel Mooiland Allen Samen, opgericht op 2 juli 2012. Dit reglement legt de onderlinge afspraken

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Beleidsplan. stichting Hof van Nagele. beleidsplan - stichting Hof van Nagele - Revisie 2912_A12

Beleidsplan. stichting Hof van Nagele. beleidsplan - stichting Hof van Nagele - Revisie 2912_A12 Beleidsplan stichting Hof van Nagele beleidsplan - stichting Hof van Nagele - Revisie 2912_A12 Inhoudsopgave Voorwoord 1 Missie, Visie, Doelen 2 Doelen 2 Bestuur 3 Werkwijze 3 Beheer en besteding van gelden

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

Jaarverslag Ondernemingsraad 2011 Gemeente Bronckhorst www.orbronckhorst.nl

Jaarverslag Ondernemingsraad 2011 Gemeente Bronckhorst www.orbronckhorst.nl Jaarverslag Ondernemingsraad 2011 Gemeente Bronckhorst www.orbronckhorst.nl Voor u ligt het 7 e jaarverslag van de Ondernemingsraad van de gemeente Bronckhorst over het jaar 2011. Dit verslag is om u op

Nadere informatie

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL 1 INLEIDING De Wmo Adviesraad is op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning bij besluit van de gemeenteraad van 27-9-2007 (de z.g. participatieverordening) door

Nadere informatie

agendapunt B.04 Aan Verenigde Vergadering BELEIDSKADER DUURZAAMHEID

agendapunt B.04 Aan Verenigde Vergadering BELEIDSKADER DUURZAAMHEID agendapunt B.04 851617 Aan Verenigde Vergadering BELEIDSKADER DUURZAAMHEID Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 28-10-2010 In te stemmen met de beleidsuitgangspunten, genoemd in hoofdstuk 5 van het Beleidskader

Nadere informatie

Communicatieplan Community Weblectures Onderdeel van de SURF SIG WEBstroom

Communicatieplan Community Weblectures Onderdeel van de SURF SIG WEBstroom Communicatieplan Community Weblectures Onderdeel van de SURF SIG WEBstroom Versie DEF maart 2013 Versies: 1 Debbie Braakman, 19 juni 2012 2 aanpassingen André Rosendaal na overleg kernteam 3 aanpassingen

Nadere informatie

Duurzame scholen in de Metropoolregio Amsterdam. Wegwijzer naar een duurzame school

Duurzame scholen in de Metropoolregio Amsterdam. Wegwijzer naar een duurzame school Duurzame scholen in de Metropoolregio Amsterdam Wegwijzer naar een duurzame school Deze wegwijzer is gebaseerd op het project Duurzame scholen in de Metropoolregio Amsterdam, van de Regionale Traineepool

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder plan CO 2 -prestatieladder T.b.v. certificering CO 2 -prestatieladder (nr 3.C.1) U vindt in dit document de communicatiedoelstellingen, de interne en externe doelgroepen, de interne en externe communicatiemiddelen

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Tussenbalans en richten van het vervolgproces

Tussenbalans en richten van het vervolgproces Raadsnotitie Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: Tussenbalans en richten van het vervolgproces Aan De gemeenteraad van Bloemendaal Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal

Nadere informatie

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven 5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven Alfons Ramb Energiek Leiden Rolf Steenwinkel Amsterdam Energie Ron de Graaf Hoom Renske den Exter - Hoom

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 (inclusief 2011 vanaf de oprichting) van Stichting Vrienden van de Delftse Montessorischool

Jaarverslag 2012 (inclusief 2011 vanaf de oprichting) van Stichting Vrienden van de Delftse Montessorischool Jaarverslag 2012 (inclusief 2011 vanaf de oprichting) van Stichting Vrienden van de Delftse Montessorischool Jacoba van Beierenlaan 166 2613 JK Delft www.stichtingvriendendms.nl vrienden@montessoridelft.nl

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Op donderdag 16 oktober organiseerde de gemeente Amersfoort een netwerkbijeenkomst communicatie over de beweging

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Vlaamse provincies steunen steden en gemeenten op weg naar klimaatneutraliteit

Vlaamse provincies steunen steden en gemeenten op weg naar klimaatneutraliteit Vlaamse provincies steunen steden en gemeenten op weg naar klimaatneutraliteit Patrick BOUCNEAU provincie Limburg, namens de 5 Vlaamse provincies 15 december 2015 - Jaarforum FRDO-CFDD Steden in transitie

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis

Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis Beldhuismolenweg 8a 7562 PC Deurningen Telefoon: 088 45 46 700 E-mail: info@welkomhuis-twente.nl Website: www.welkomhuis-twente.nl Beleidsplan 2014 Pagina 1

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Federatie Ondernemersverenigingen Goeree-Overflakkee

Jaarverslag 2014 Federatie Ondernemersverenigingen Goeree-Overflakkee Jaarverslag 2014 Federatie Ondernemersverenigingen Goeree-Overflakkee Algemeen Eind 2013 is de Stichting Federatie Ondernemersverengingen Goeree-Overflakkee (FOGO) opgericht, met als doel de belangen van

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245.

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245. Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245 Jaarplan 2014 INHOUD 1 KORTE BESCHRIJVING PRESENT 2 ALGEMENE DOELSTELLING 2 2

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Pole Position 2015-2019

Beleidsplan Stichting Pole Position 2015-2019 Beleidsplan Stichting Pole Position 2015-2019 Voorwoord Voor u ligt het 1 e beleidsplan van stichting Pole Position. De stichting is opgericht op 2 augustus 2013 en heeft in het ruime jaar waarin het bestaat

Nadere informatie

- 1 - Huishoudelijk Reglement Stichting Bouwvereeniging Volksbelang Vianen.

- 1 - Huishoudelijk Reglement Stichting Bouwvereeniging Volksbelang Vianen. - 1 - Huishoudelijk Reglement Stichting Bouwvereeniging Volksbelang Vianen. Zaaknummer 2008S72525DO ALGEMENE BEPALINGEN a. bewonerscommissie: groep huurders van de Woningbouwvereeniging behorende tot één

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Wij danken iedereen die heeft meegewerkt aan de behaalde resultaten van onze scholen. Bestuur Stichting Poolster

Wij danken iedereen die heeft meegewerkt aan de behaalde resultaten van onze scholen. Bestuur Stichting Poolster Jaarbericht 2012 Wij presenteren u op deze wijze het jaarbericht 2012 van Stichting Poolsterscholen. Dit jaarbericht is een samenvatting van het jaarverslag 2012 van Stichting Poolsterscholen. Graag verantwoorden

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Inleiding Energiesprong is een programma dat de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) uitvoert in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken

Nadere informatie

Stichting Berkelland Oproep Bus jaarverslag 2014

Stichting Berkelland Oproep Bus jaarverslag 2014 Stichting Berkelland Oproep Bus jaarverslag 2014 Inleiding... 3 Activiteiten... 3 Algemeen... 3 Fondsen werving.... 3 Public Relations... 4 Bestuurssamenstelling... 5 Financiën... 5 Financieel verslag...

Nadere informatie