Stappenplan sponsoring nationale parken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stappenplan sponsoring nationale parken"

Transcriptie

1 Stappenplan sponsoring nationale parken

2

3

4 Colofon Kenniscentrum Recreatie, juli 2011 Auteur: ir. Martine van Loon Projectbegeleiding: ing. Tanja Emonts en drs. Tinco Lycklama à Nijeholt In opdracht van: Stichting Samenwerkingsverband Nationale Parken Contactpersoon: dhr. drs. Jan-Willem Sneep Met subsidie van: Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Uitgever: Kenniscentrum Recreatie Raamweg HL Den Haag telefoon fax

5 Inleiding Geld voor groen is schaars. De overheid kort op de financiering van natuur, waardoor de nationale parken ook op andere manieren onderhoud en beheer van natuur moeten zien te financieren. Sponsoring kan een optie zijn om hiervoor geld te genereren. Sponsorgelden kunnen een welkome aanvulling zijn op de inkomsten uit subsidies, ledengeld of andere inkomstenbronnen. Er is nog weinig ervaring met sponsoring ten behoeve van natuur- en landschapsbeheer. Ook bij de nationale parken leven vragen hoe om te gaan met sponsoring. Wat zijn de voor- en nadelen van sponsoring? Welke criteria zijn er om met een bedrijf in zee te gaan? Wat zijn de ethische dilemma s waar nationale parken tegen aan kunnen lopen? En welke tegenprestaties kunnen nationale parken leveren? In opdracht van Stichting Samenwerkingsverband Nationale Parken heeft Kenniscentrum Recreatie deze vragen onderzocht. Speciale aandacht is besteed aan de ethische kant van sponsoring. De onderzoeksmethoden: Vragenlijst over ervaringen met sponsoring ingevuld door de secretarissen van de nationale parken en de IVN-coördinatoren Telefonische interviews met natuurorganisaties die ervaring hebben met sponsoring, zoals: WNF, Vogelbescherming Nederland en Natuur- en recreatieschap De Hollandse Biesbosch (nu Parkschap Nationaal Park de Biesbosch) Telefonische interviews met bedrijven die aan sponsoring doen: Vitens, Rabobank de Utrechtse Heuvelrug en Bever Zwerfsport Beknopt literatuuronderzoek De uitkomsten van het onderzoek zijn verwerkt in dit stappenplan en moet de nationale parken helpen bij het aangaan van sponsoractiviteiten. De aandachtspunten, tips en vragen geven inzicht in de kansrijkheid van sponsoring voor uw organisatie. Het stappenplan vormt hiermee een leidraad voor het sluiten van een succesvolle sponsordeal. Het Kenniscentrum Recreatie wenst u veel succes met deze uitdaging! Wat verstaan we onder sponsoring? Sponsoring is een zakelijke overeenkomst gericht op het profijt voor twee partijen. De ene partij levert financiële en/of materiële ondersteuning en de andere partij levert een tegenprestatie. Kenniscentrum Recreatie 3

6 1. Start met oriënteren Wat houdt sponsoring eigenlijk allemaal in en hoe pakken anderen het aan? Het is belangrijk om jezelf te oriënteren, door bijvoorbeeld: Gesprekken te voeren met andere organisaties over hun sponsorervaringen Vakbladen en publicaties over sponsoring te lezen Een sponsorcursus te volgen 2. Zorg voor een goede basis Een goede basis is cruciaal! Voordat je met sponsoring begint, is het van belang om de eigen organisatie eerst eens goed onder de loep te nemen en stil te staan bij de reden waarom sponsoring gunstig is voor de organisatie. Waar staat de organisatie voor, wat is je visie, wat straalt de organisatie uit en wat is het imago? Waarom wil je een sponsor? Wat levert sponsoring op? Welke voor- en nadelen zijn er aan verbonden? Zorg dat in de hele organisatie bekend is welke keuzes er worden gemaakt rond sponsoring. Voor- en nadelen sponsoring voor nationale parken Voordelen: Meer financiële middelen/inkomsten: sponsoring levert geld op, waardoor nationale parken minder afhankelijk zijn van overheidsfinanciering. Sponsorgeld kan een belangrijke aanvulling zijn op overheidsfinanciering en soms ook noodzakelijk bij het over de streep trekken van een subsidiegever. Publiciteit/grotere naamsbekendheid: de zichtbaarheid van de nationale parken wordt vergroot, het levert een grotere naamsbekendheid op en het geeft een mogelijkheid om nieuwe doelgroepen te bereiken. Groter draagvlak en betrokkenheid van burgers en bedrijven: door een grotere zichtbaarheid kan in de maatschappij ook het draagvlak voor natuurbeheer groter worden. Nadelen: Afhankelijkheid: afhankelijk zijn van sponsors voor financiering van natuurbeheer en onderhoud. Gebrek aan continuïteit: sponsoring kan eenmalig zijn, maar ook structurele sponsoring is vaak voor relatief korte termijn (bijvoorbeeld 3 of 4 jaar). Daarnaast kan een sponsorrelatie ook afhangen van één persoon. Als zo n persoon weggaat bij het bedrijf dan is het mogelijk dat de sponsorrelatie ook verdwijnt. Extra werk: sponsoring vereist veel inspanningen. Dit betekent vaak dat men extra tijd en mankracht hiervoor moet inzetten. Invloed van de sponsor: een sponsor kan eventueel invloed willen uitoefenen of van invloed zijn op het beleid van een organisatie. Ethische bezwaren (negatieve publiciteit): activiteiten van sponsor kunnen effect hebben op het nationaal park. Indien een bedrijf iets doet wat haaks staat op het beleid van het park kan het een negatief effect hebben op het park. Bron: ingevulde vragenlijsten door de secretarissen van de nationale parken en de IVN-coördinatoren en telefonische interviews met natuurorganisaties en bedrijven 4 Kenniscentrum Recreatie

7 3. Stel een sponsorplan op Het is van belang de eerste ideeën rond sponsoring uit te werken in een sponsorplan. In een sponsorplan komt aan bod wat je wervingsdoelen zijn, welke bedrijven je wilt benaderen, wat je te bieden hebt en verwacht van een potentiële sponsor. 1 Wat wil je van de sponsor? Formuleer concrete wervingsdoelen: must haves, should haves en nice to haves. Bedenk waar het geld voor nodig is: wat is echt noodzakelijk, wat zou het park eigenlijk moeten hebben en wat zou wel heel leuk zijn. Formuleer dus specifieke en concrete wervingsdoelen waaraan een partner kan bijdragen. 2 Kies welke vorm(en) van sponsoring je voorkeur hebben: Financiële bijdrage: gekoppeld aan een concreet project of voorstel. Menskracht: bijvoorbeeld vrijwilligerswerk door medewerkers. Kennis: het leveren van specifieke deskundigheid. Een voorbeeld hiervan is de inhoudelijke samenwerking van de Vogelbescherming Nederland met de bedrijven Vivara (natuurbeschermingsproducten) en Monier (dakpannen). Deze partijen ontwikkelen samen producten die de leefomstandigheden van vogels verbeteren, zoals speciale dakpannen en nestkasten waar huismussen veilig een nest kunnen bouwen. Materialen: het leveren van materiaal voor bijvoorbeeld informatiepanelen of bankjes. Zo sponsort Bever Zwerfsport niet in geld maar in goederen. Dit zijn producten die ook in de winkel verkrijgbaar zijn, die de klant herkent en waar het logo van Bever Zwerfsport op staat. Diensten: bijvoorbeeld het gratis drukken van brochures. 3 Denk na over een sponsorstructuur en ontwikkel daarbij een partnerpiramide om de juiste verhoudingen tussen de partners te bepalen. Kies je voor: Eén sponsor: je biedt de sponsor exclusiviteit. Meerdere sponsors: je biedt de sponsors een standaardpakket. Differentiatie: één hoofdsponsor en enkele subsponsors. Hierbij kan je uitgaan van één of twee missiepartners (partners die je helpen met het behalen van je doelstellingen) en daaronder partijen die minder strategisch meedenken. Let bij het maken van de sponsorpiramide op: Hoe hoger een partner in de piramide komt, hoe hoger de financiële waarde en hoe meer tegenprestaties een partner krijgt. Zet in de piramide ook de hoogte van de sponsorbedragen en de tegenprestaties. Selecteer je geldbronnen: denk daarbij aan het bedrijfsleven, maar ook aan fondsen 1, stichtingen, loterijen (Nationale Postcodeloterij) en particulieren. Zo hebben verschillende lokale Rabobanken streekfondsen en coöperatiefondsen. Het StreekFonds Utrechtse Heuvelrug ondersteunt concrete lokale projecten die een bijdrage leveren aan de natuur. Het geld voor het StreekFonds komt van de StreekRekening. Overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties sparen op deze rekening en Rabobank doneert een bedrag ter grootte van 5% aan het StreekFonds. 1 Jaarlijks geeft de Vereniging van Fondsen in Nederland (FIN), in samenwerking met Walburg Pers het Fondsenboek uit of de FondsenDisk waarin 700 fondsen staan beschreven. Dit is een hulpmiddel bij het aanvragen van financiële steun bij een fonds. Kenniscentrum Recreatie 5

8 Het coöperatiefonds van de Rabobank is een fonds waar de winst van een lokale bank naar toe gaat. Sponsorverzoeken voor lokale projecten met een maatschappelijke doelstelling, zoals natuur, kunnen worden ingediend bij de stichting van de coöperatie. Het geld is een donatie waardoor er geen tegenprestatie wordt verwacht. Maak als nationaal park gebruik van de mogelijkheden van een coöperatiefonds of richt een StreekFonds met de lokale Rabobank op. Leveranciers (bijvoorbeeld de energieleverancier of de leverancier van de producten die in het bezoekerscentrum worden verkocht) zijn vaak een aparte categorie. De kortingen die leveranciers kunnen leveren staan los van sponsoring. Bron: presentatie Lot Jens, Van Dooren Advies, tijdens werkbijeenkomst sponsoren van natuur voor de nationale parken op 19 mei Stel een lijst op van interessante sectoren en mogelijke sponsors. De volgende aandachtspunten kunnen daarbij helpen: Bedrijven waarmee de organisatie een hoge mate van affiniteit heeft. Een bedrijf waarbij de producten en diensten aansluiten op de activiteiten van de organisatie. Bedrijven uit de regio met regionale betrokkenheid. Een nationaal park kan zich richten op mogelijke regionale sponsors en SNP op mogelijke landelijke sponsors. Bedrijven die de natuurdoelen delen of duurzaam ondernemen. Zo sponsort Bever Zwerfsport alleen projecten en organisaties die aan natuur, maatschappij, milieu of andere goede doelen gelieerd zijn. Hiermee wil Bever Zwerfsport laten zien dat het bedrijf maatschappelijk verantwoord onderneemt en het goodwill creëert. Bedrijven waarmee de organisatie samen aan een verhaal kan bouwen en vertellen. Zo werkt het drinkwaterbedrijf Vitens samen met een natuurorganisatie aan een gezamenlijk verhaal over het goed om gaan met natuurlijke bronnen. Kennisoverdracht, educatie en bewustwording over natuur en drinkwater staan centraal. Vitens en de natuurorganisatie vinden elkaar daarin, omdat zij een gedeeld gezamenlijk belang hebben. 6 Kenniscentrum Recreatie

9 Bedrijven die diensten kunnen leveren, zoals een drukkerij die folders kan drukken of een aannemer die een klein gebouw gratis wil neerzetten. Bedrijven die bij de organisatie passen wat betreft het imago. Bedrijven die dezelfde doelgroepen hebben of dezelfde nieuwe doelgroepen willen bereiken. Bedrijven waarmee de organisatie al een zakelijke relatie onderhoudt, zoals leveranciers. Deze bedrijven zijn mogelijk geïnteresseerd om te sponsoren en ze zijn makkelijk benaderbaar. Bedrijven met een symbool of logo dat aansluit bij de organisatie. Zo sponsort Bever Zwerfsport de kleding van de medewerkers van het Parkschap Nationaal Park de Biesbosch. Beide organisaties gebruiken de bever in hun logo. Bedrijven waarbij de achterban van de organisatie interessant kan zijn en omgekeerd. Selecteer niet twee bedrijven uit dezelfde branche. Dit kan een botsing van belangen opleveren. Interessante sectoren voor nationale parken: Sector Gezondheidszorg, wellness Sport Onderwijs Levensmiddelen: biologisch, streekproducten, bronwater Natuur- en milieueducatie Reclassering Duurzame banken Verzekeringsmaatschappijen Toerisme, recreatie en horeca Defensie Energiemaatschappij Industrie Interessant vanwege: Maatschappelijke betekenis Maatschappelijke betekenis Maatschappelijke betekenis Maatschappelijke betekenis Maatschappelijke betekenis, sponsoring in mankracht (stages ROC) en in communicatiemiddelen Maatschappelijke betekenis, vrijwilligerswerk Kapitaalkracht Kapitaalkracht Betrokkenheid bij nationaal park/de regio. Natuur is het bedrijfskapitaal van deze sector Betrokkenheid bij nationaal park/de regio Betrokkenheid bij nationaal park/de regio, interesse in duurzaam ondernemen Betrokkenheid bij nationaal park/de regio, interesse in duurzamer ondernemen. Aan de andere kant is de industrie ook vervuilend en dat past minder goed bij de doelstelling van een nationaal park Bron: ingevulde vragenlijsten door de secretarissen van de nationale parken en de IVN-coördinatoren en uitkomsten van de werkbijeenkomst sponsoren van natuur voor de nationale parken op 19 mei Stel een lijst op van persoonlijke relaties en netwerken van de medewerkers en bestuursleden van je organisatie en bekijk welke het meest kansrijk zijn. Vooral bij de grotere bedrijven wordt het contact vaak op directieniveau gelegd. Uit onderzoek blijkt dat een kwart van de bedrijven een organisatie sponsort vanwege persoonlijke contacten (Oerlemans e.a., 2004). Denk ook na over mogelijke ambassadeurs. Een beproefde methode in fondswerving is het werken met ambassadeurs om het draagvlak van de organisatie te verbreden en te lobbyen richting het bedrijfsleven. Kenniscentrum Recreatie 7

10 6 Wat kan je een sponsor bieden? De belangrijkste redenen voor bedrijven om aan sponsoring te doen zijn: naamsbekendheid en zichtbaarheid vergroten; maatschappelijke betrokkenheid; imago verbeteren en betrokkenheid bij de regio. Stem de tegenprestaties hierop af en zet ze op een rij. Voorbeelden zijn: Exposure: wat heb je te bieden op basis van exposure? Bijvoorbeeld delen van het park vernoemen naar een partner. Let op: vermelding van naam of logo van de sponsor in communicatie-uitingen is vaak niet meer genoeg. Logo s worden steeds minder belangrijk. Biedt daarom iets unieks aan, wat anderen niet mogen of kunnen. Can t buy experience: wat kun je voor mooie exclusieve ervaring bieden aan een partner? Inhoudelijke samenwerking: is er ook een inhoudelijke samenwerking mogelijk in kennis, kunde of natura? Bijvoorbeeld gezamenlijke productontwikkeling. Storytelling: kun je samen een gezamenlijk tastbaar verhaal vertellen? Bijvoorbeeld samen werken we aan natuurbehoud en duurzaamheid. Tegenprestatie: wat kan een nationaal park bieden? Op maat gemaakte activiteiten: Vergaderen, bijvoorbeeld exclusief vergaderen in de natuur Werkdag in de natuur Excursies in het nationaal park Een evenement of arrangement organiseren voor alle sponsoren Gratis deelname aan activiteiten van het nationaal park Unieke beleving: rust, sfeer, stilte. Meer naamsbekendheid: Naamsvermelding van het bedrijf bij een specifiek gesponsord project, op de website, in het bezoekerscentrum of in andere publiciteitsuitingen. Adoptie van bepaalde activiteiten of voorzieningen, zoals bankjes, routepaaltjes, wandelpad etc. Imago verbeteren: een nationaal park kan een groen imago bieden. Een nationaal park staat voor kwalitatief hoogwaardige natuur en het is een merk. Daarmee kunnen sponsorbedrijven zich in de markt zetten. Bron: ingevulde vragenlijsten door de secretarissen van de nationale parken en de IVN-coördinatoren 7 Maak duidelijke ethische afwegingen. Kies bewust met welke sectoren en bedrijven je wel en niet in zee wilt gaan en stel daarvoor criteria op. Ga je bijvoorbeeld wel of niet een sponsorrelatie aan met vervuilende bedrijven, zoals met bedrijven uit de chemische industrie, auto-industrie of intensieve landbouw. Deze bedrijven hebben niet dezelfde doelstellingen als een nationaal park, maar het is wel mogelijk om juist in te zetten op een samenwerking met deze vervuilende bedrijven. Niet duurzame partijen kunnen door de samenwerking duurzamer worden. Zo gaat het Wereld Natuur Fonds (WNF) strategische partnerschappen aan met bedrijven in sectoren waar nog grote knelpunten zijn in natuurbescherming. Samen met deze bedrijven wordt aan duurzaamheid gewerkt. Het WNF kiest bewust voor partners die in hun branche voorloper zijn op het gebied van 8 Kenniscentrum Recreatie

11 duurzaamheid, die een voorbeeldfunctie hebben en in staat zijn om een hele sector in beweging te zetten. Kies bewust welke tegenprestaties je wel en niet levert. Achter welke tegenprestaties sta je en achter welke niet. Zo kan een sponsor vragen om de gegevens van je achterban ten behoeve van mailings, die je als organisatie niet wilt vrijgeven. Maak hier duidelijke keuzes in en communiceer dat naar de sponsor toe. Ethische afwegingen en criteria voor nationale parken om met bedrijven in zee te gaan: Maatschappelijke betrokkenheid: een sponsor moet betrokkenheid tonen bij natuur, landschap en bij het nationaal park. De sponsor moet het belang van natuur en landschap onderschrijven. Goed imago: het bedrijf mag geen imago hebben dat schadelijk kan zijn voor een natuurorganisatie. Geen afkoopsom: de sponsoring mag geen afkoopsom zijn om activiteiten te hebben die haaks staan op het beleid en de doelstellingen van een nationaal park. Onbesproken gedrag: geen banden met criminaliteit of dubieuze praktijken. Betrouwbaarheid: het bedrijf moet afspraken nakomen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen / duurzaam: bij voorkeur een bedrijf dat een duurzame bedrijfsvoering heeft en maatschappelijk verantwoord onderneemt. Bijvoorbeeld geen groot vervuilend bedrijf dat zich niets aantrekt van natuur en milieu. Bereidheid om in communicatie-uitingen aandacht te geven aan het nationaal park. Bron: ingevulde vragenlijsten door de secretarissen van de nationale parken en de IVN-coördinatoren 4. Leg contact met de sponsor Als er een sponsorplan ligt, dan kan er gestart worden met het benaderen van potentiële sponsors. Maak één of twee personen binnen de organisatie verantwoordelijk voor sponsoring. Deze personen leggen en onderhouden de contacten met (potentiële) sponsors en zijn zo een duidelijk aanspreekpunt. Bouw daarnaast een duurzaam extern netwerk van ambassadeurs op, die passen bij de visie van de organisatie. Kijk daarbij naar personen met een netwerk in de regio die de uiteindelijke lobby gaan verrichten richting het bedrijfsleven. Het benaderen van bedrijven via een direct contact blijkt vaak het meest effectief. Betrek bestuurders van de organisatie bij het leggen van de sponsorcontacten. Vooral bij de grotere bedrijven wordt het contact vaak op directieniveau gelegd. Mocht je geen directe ingang hebben bij een bedrijf, bel dan eerst om te informeren of het zin heeft het bedrijf te benaderen en om er achter te komen aan wie je je verzoek moet richten. Schrijf daarna een brief met daarin je verzoek. Een brief dwingt tot lezen en vraagt om een reactie. Ook geeft het later houvast bij het telefonisch benaderen van het bedrijf. Geef in de brief informatie over de organisatie (geschiedenis van de organisatie en ambities) en maak duidelijk wat de organisatie aan het bedrijf kan bieden. Maak een paar weken na het verzenden van de brief een afspraak voor een oriënterend gesprek. Kenniscentrum Recreatie 9

12 Als de eerste contacten zijn gelegd, volgt een oriënterend gesprek: Bereid het gesprek goed voor. Weet wie je voor je hebt en zoek informatie over de sponsor op, in bijvoorbeeld het jaarverslag en op de website. En bedenk wat de sponsor graag zou willen weten (zie kader). Investeer in een goed verzorgde presentatie. Geef daarin aan wat je als organisatie wilt bereiken, wat je daar voor nodig hebt, waarom je een samenwerking met dit bedrijf voor ogen ziet, wat je in het bedrijf aanspreekt en wat je het bedrijf kan bieden. Kom met een concreet en tastbaar voorstel dat bij de sponsor past. Zo heeft het Natuur- en recreatieschap De Hollandse Biesbosch (nu onderdeel van het Parkschap Nationaal Park De Biesbosch) een aantal betrokken bedrijven uit de regio gevraagd om bij te dragen aan het realiseren van een specifiek en tastbaar project: het Beverbos. Sta in het gesprek ook open voor voorstellen van de sponsor. Bedenk van te voren goed wat je wel en niet wilt en hoever je gaat. Maak concrete afspraken. Laat een duidelijke factsheet of brochure achter voor de potentiële sponsor met daarin dezelfde elementen die je in het gesprek hebt gepresenteerd. Houd na afloop contact over de ontwikkelingen en werk een voorstel op maat uit indien het gesprek positief is verlopen. Gebruik bij de voorbereiding van het gesprek de selectiecriteria die sponsors hanteren: Imago Biedt het sponsorproject het imago dat we willen realiseren? Is het mogelijk om onszelf met het project te profileren? Willen we gezien en geassocieerd worden met de andere sponsors? Wat is de exclusiviteit van de relatie en de mate van concurrentie met andere sponsors? Publiek Welk publiek/achterban heeft de organisatie? Welke uitstraling heeft de organisatie? Sluit dat aan bij onze huidige en toekomstige doelgroep? Koppeling met eigen activiteiten/producten Past de sponsoring bij het eigen beleid en doelstellingen? Kunnen we producten/diensten verbinden aan het sponsorproject? Leidt de sponsoring tot verhoogde verkoop/omzet? Organisatie Kunnen we het makkelijk en efficiënt organiseren? Hebben we voldoende budget? Is de organisatie betrouwbaar, professioneel en efficiënt? Bron: Oerlemans e.a. (2004) 10 Kenniscentrum Recreatie

13 5. Stel een sponsorcontract op Als beide partijen akkoord zijn met het sponsorvoorstel is het zinvol om een sponsorcontract op te stellen. Hiermee worden misverstanden voorkomen en het geeft duidelijk weer wat de afgesproken tegenprestaties en andere voorwaarden zijn waaraan de beide partijen moeten voldoen. De volgende aandachtspunten zijn van belang: Maak goede afspraken met de sponsor over de contractduur, het gesponsorde bedrag, de tegenprestaties, de verantwoording over besteding van de gelden en de communicatie. Wat wordt er bijvoorbeeld gezamenlijk naar buiten gebracht, wie communiceert wat en in hoeverre mogen de beide partijen elkaars logo gebruiken? (Zie kader voor meer onderdelen van het sponsorcontract). Onderhandel bij de contractbespreking over de kosten van de communicatie en de tegenprestaties. Zo hoeven de communicatiekosten geen onderdeel uit te maken van het sponsorbedrag, maar komen daar bovenop. Maak ook goede afspraken over de vergoeding van de kosten voor de tegenprestaties, zoals exclusieve uitjes. Dit vormt meestal ongeveer 10% van budget. Voor organisaties die starten met sponsoring is het raadzaam klein te beginnen en standaardcontracten te gebruiken. Deze contracten besparen tijd en zijn een goede methode om ervaring op te doen. Probeer een langdurig contract voor te stellen, omdat het vastleggen van een sponsor voor één jaar vaak net zoveel tijd kost als voor vijf jaar. Voorbeeld van onderdelen van een sponsorcontract: De contracterende partijen Verplichtingen en prestaties van de gesponsorde partij Verplichtingen en prestaties van de sponsor Wederzijdse rechten en plichten Looptijd en einde van de sponsorovereenkomst Het gesponsorde bedrag Aansprakelijkheden bij schade (vooral bij evenementen), verantwoordelijkheden en verzekeringen, schadevergoedingen Geschillenregeling De contraprestaties voor de sponsor Acceptabele advertentie en promotieactiviteiten van de sponsor Betalingstermijnen Praktische organisatie van het onderhouden van contact met de sponsor Exclusiviteit van sponsoring/andere sponsors Verkooprechten of merchandising Ontbindende voorwaarden Overdraagbaarheid van het contract (geldt voor beide partners) Bron: Van Maren (1997) in: Oerlemans, e.a. (2004) Kenniscentrum Recreatie 11

14 Zorg dat de organisatie een rechtspersoon is, bijvoorbeeld een stichting of vereniging. Voor het aangaan van een sponsorcontract is dat noodzakelijk. Bijna elk nationaal park heeft een overlegorgaan waarin alle betrokken (overheids)instanties en eigenaren/beheerders zijn vertegenwoordigd. Deze overlegorganen hebben geen rechtspersoonlijkheid waardoor het aangaan van contracten met het bedrijfsleven juridisch lastig, zo niet onmogelijk is. Daarnaast zullen grotere sponsoren niet zo snel in zee gaan met een organisatiestructuur als een overlegorgaan waarin ook overheden deelnemen. Daarom is het van belang een stichting op te zetten. Ga bij de belastingdienst na of er BTW moet worden betaald over het verkregen sponsorbedrag. In veel gevallen is de gesponsorde organisatie BTW verschuldigd, behalve als er sprake is van eenvoudige tegenprestaties of wanneer het sponsorbedrag niet meer bedraagt dan de vrijstellingsdrempel. Bedrijven die sponsoren hebben ook een BTW-verplichting, omdat voor het gesponsorde bedrag een tegenprestatie geleverd wordt. 6. Blijf de sponsorrelatie onderhouden Als je een sponsor hebt geworven, is het behouden van deze relatie eigenlijk net zo belangrijk. Toch wordt aan dat laatste vaak weinig aandacht besteed. Pas wanneer het contract ten einde loopt wordt er actie ondernomen en dan kan het te laat zijn. Sponsorbeheer vergt dan ook de nodige aandacht. Kom de afspraken na. Houd contact met de sponsors en zorg ervoor dat ze bij de organisatie betrokken raken en blijven. Zorg dat elke sponsor een vast contactpersoon in de organisatie heeft en zorg bij grote organisaties voor regelmatig contact op directieniveau. Informeer de sponsor over het project en de ontwikkelingen. Voer eventueel structureel overleg. Dat is bij grotere sponsors noodzakelijk om de continuïteit te waarborgen en de activiteiten op elkaar af te stemmen. Wees ervan bewust dat sponsoring kan afhangen van één persoon bij een bedrijf. Als zo n persoon weggaat, dan is het mogelijk dat de sponsorrelatie ook verdwijnt. Zo heeft de Vogelbescherming Nederland een sponsorrelatie met een bedrijf waarvan de directeur heel begaan is met het lot van vogels. De directeur is vanuit zijn persoonlijke interesse met zijn bedrijf partner geworden van de Vogelbescherming Nederland. Als deze directeur vertrekt bij het bedrijf dan is de kans aanwezig dat de sponsorrelatie wordt beëindigd. Evalueer het project na afloop of evalueer minimaal eenmaal per jaar de voortgang van de afspraken met de sponsor. Zet jaarlijks de financiële kant en alle inspanningen op een rij om zo te bepalen wat de sponsoring heeft opgeleverd. 12 Kenniscentrum Recreatie

15 Geraadpleegde bronnen Literatuur Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (2003). Checklist sponsoring. Harms, B. en M.M.M. Overbeek (2011). Bedrijven aan de slag met natuur en landschap; relaties tussen bedrijven en natuurorganisaties. Achtergronddocument bij Natuurverkenning Wageningen UR, Wageningen, Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu. Oerlemans, N., R. Joldersma en H. Kloen (2004). Sponsoring voor natuur en landschap; handleiding voor het opzetten van een sponsoractiviteit. Centrum voor Landbouw en Milieu, Culemborg. Overbeek, M.M.M. en R.P.M. de Graaff (2010). Blauwe ogen schieten tekort; Lessen voor sponsoring van landschap. LEI Wageningen UR, Den Haag. Website FIN, Vereniging van Fondsen in Nederland. Werkbijeenkomst Werkbijeenkomst sponsoren van natuur voor de nationale parken, 19 mei 2011 in Utrecht, georganiseerd door Kenniscentrum Recreatie. Presentatie sponsoring van natuur door Lot Jens, Van Dooren Advies. Telefonische interviews Bever Zwerfsport Dhr. Remko Belgraver Datum interview: 18 april 2011 Parkschap Nationaal Park de Biesbosch (voorheen: Natuur- en recreatieschap De Hollandse Biesbosch) Mw. Marianne den Braven, Manager Biesboschcentrum Dordrecht Datum interview: 14 april 2011 Rabobank Utrechtse Heuvelrug Dhr. Martijn Starre, Accountmanager bedrijven streekrekening Utrechtse Heuvelrug Datum interview: 21 april 2011 Vitens Mw. Gwendela Kleppers, Coördinator externe communicatie Datum interview: 20 april 2011 Vogelbescherming Nederland Dhr. Jaap Hijmans, Fondsenwerver Datum interview: 12 april 2011 Wereld Natuur Fonds Dhr. Thomas Onderwater, Account Manager en Mw. Arzien Wels, Major Account Manager Datum interview: 10 mei 2011 Kenniscentrum Recreatie 13

Gemeente Eemsmond September 2009. Notitie Sponsorbeleid

Gemeente Eemsmond September 2009. Notitie Sponsorbeleid Gemeente Eemsmond September 2009 Notitie Sponsorbeleid Inhoud 1 Aanleiding.. 3 2 Definitie sponsoring en sponsorbeleid... 3 3 Visie & Doel.. 4 4 Toetsingskader. 5 5 Financieel kader 6 6 Uitvoeringskader..

Nadere informatie

Sponsoring en fondsenwerving Openbaar primair onderwijs Lochem

Sponsoring en fondsenwerving Openbaar primair onderwijs Lochem Sponsoring en fondsenwerving Openbaar primair onderwijs Lochem Maart 2007 Sponsoring en fondsenwerving in het Lochemse openbaar basisonderwijs Inleiding Sponsoring en fondswerving zijn veelbesproken onderwerpen.

Nadere informatie

Vandaag 27 september. Sponsoring en Financiering. Voorstellen individueel. Minor - 4 lessen. Filmpje Teaser The Green Miles

Vandaag 27 september. Sponsoring en Financiering. Voorstellen individueel. Minor - 4 lessen. Filmpje Teaser The Green Miles Sponsoring en Financiering Minor - 4 lessen Docent Arjen van Eijk Vandaag 27 september Voorstellen Basis theorie sponsoring financiering Doen: Event Sponsoring Voorstellen individueel Individueel Korte

Nadere informatie

ANBI en communicatie. Margriet Cobben Hoofd Communicatie SupportPunt

ANBI en communicatie. Margriet Cobben Hoofd Communicatie SupportPunt ANBI en communicatie Margriet Cobben Hoofd Communicatie SupportPunt Inhoud presentatie 1 Wat is ANBI waard? 2 Fondswerving in Nederland 3 Plan van aanpak 4 Ondersteuning SupportPunt Wat is ANBI waard?

Nadere informatie

`Grenzeloos stage lopen. Evenementen

`Grenzeloos stage lopen. Evenementen `Grenzeloos stage lopen Evenementen Inhoudsopgave 1. HET EVENEMENT 3 1.2 DE DOELGROEP 3 2. VAN SPONSORING NAAR NAAMSBEKENDHEID 5 3. SPONSORING EN HET BELEID VAN HET EVENEMENT 6 4. VORMEN VAN SPONSORING

Nadere informatie

Financiering en sponsoring. docent Nicole de Boer 4 lessen

Financiering en sponsoring. docent Nicole de Boer 4 lessen Financiering en sponsoring docent Nicole de Boer 4 lessen overzicht lessen Les 1 1 maart 2 1 april 3 8 april 4 8 juni ALG Theorie Doen Huiswrk Onderwerp Voorstellen Sponsoring Kernelementen event (5p s,

Nadere informatie

Sponsoring & Wielrennen. Paul van den Berg, Manager Wielersponsoring Rabobank Nederland

Sponsoring & Wielrennen. Paul van den Berg, Manager Wielersponsoring Rabobank Nederland Sponsoring & Wielrennen Paul van den Berg, Manager Wielersponsoring Rabobank Nederland Sponsoring is een ideaal platform Emotie In het hart Identificatie Maatschappelijke betrokkenheid Waarom sponsort

Nadere informatie

Sponsorbeleid van de Kober groep

Sponsorbeleid van de Kober groep Sponsorbeleid van de Kober groep Beleid De Kober groep krijgt regelmatig sponsorverzoeken binnen. Om willekeur van sponsortoezeggingen te vermijden en eenduidig sponsorverzoeken te beoordelen is dit sponsorbeleid

Nadere informatie

DEFINITIES EN AFBAKENING VAN SPONSORING

DEFINITIES EN AFBAKENING VAN SPONSORING Beleidsplan sponsoring Antares 2015-2019 pagina : 2 van 6 1. INLEIDING In deze notitie benoemen we de uitgangspunten die gelden bij sponsoring. Daarmee hebben we een kader om sponsorvragen te beoordelen

Nadere informatie

WONINGSTICHTING WOENSDRECHT

WONINGSTICHTING WOENSDRECHT SPONSORBELEID WONINGSTICHTING WOENSDRECHT INLEIDING Woningstichting Woensdrecht is een non-profit organisatie. Een organisatie die streeft haar opbrengsten te investeren in haar werkgebied. Om onze doelen

Nadere informatie

Sponsorplan Triathlon Team H.O.P.E.

Sponsorplan Triathlon Team H.O.P.E. Sponsorplan Triathlon Team H.O.P.E. 2014-2016 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Wie zijn wij en wat doen wij... 4 Contactgegevens Team H.O.P.E.... 4 Logo en shirt Team H.O.P.E.... 4 Sponsoring bij Team H.O.P.E....

Nadere informatie

Sponsoring voor natuur en landschap

Sponsoring voor natuur en landschap Handleiding voor het opzetten van een sponsoractiviteit voor natuur en landschap Met dank aan mensen en organisaties die bij sponsorprojecten zijn betrokken voor hun bereidheid ervaringen en kennis te

Nadere informatie

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH

TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH TIME TO CHANGE ROOT & BRANCH Alternatieve financiering Cultuurplatform Alternatieve financiering Sponsoring van profit bedrijven aan cultuurinstellingen Alle vormen van inkomsten /samenwerkingen die geen

Nadere informatie

Sponsorbeleid Stichting Groevenbeek Klassiek

Sponsorbeleid Stichting Groevenbeek Klassiek Sponsorbeleid VOORWOORD Voor u ligt het Sponsorbeleid van. In dit beleid wordt inzicht gegeven in wat is, de wijze waarop de activiteiten worden gefinancierd en de sponsormogelijkheden voor bedrijven,

Nadere informatie

PARTNERPLAN Geen woorden maar Zaken! 2014-2015

PARTNERPLAN Geen woorden maar Zaken! 2014-2015 PARTNERPLAN Geen woorden maar Zaken! 2014-2015 2014 AM Communicatie & Design / M. van Amsterdam 1. MKB Rotterdam Naast het nastreven van een optimaal rendement vinden steeds meer ondernemingen het van

Nadere informatie

Tips voor lokale sponsoring: een win-win voor milieu, lokale verenigingen en bedrijven

Tips voor lokale sponsoring: een win-win voor milieu, lokale verenigingen en bedrijven Tips voor lokale sponsoring: een win-win voor milieu, lokale verenigingen en bedrijven Een vereniging heeft verschillende bronnen van inkomsten: lidgelden, giften, subsidies, enz In dit rijtje hoort ook

Nadere informatie

PARTNERPLAN. Geen woorden maar Zaken. 2011 AM Communicatie & Design / M. van Amsterdam

PARTNERPLAN. Geen woorden maar Zaken. 2011 AM Communicatie & Design / M. van Amsterdam PARTNERPLAN 2012 2015 Geen woorden maar Zaken 2011 AM Communicatie & Design / M. van Amsterdam 1. MKB Rotterdam Naast het nastreven van een optimaal rendement vinden steeds meer ondernemingen het van belang

Nadere informatie

Sponsoring Handvatten voor bibliotheken

Sponsoring Handvatten voor bibliotheken Sponsoring Handvatten voor bibliotheken Definitie en doel van sponsoring Volgens de literatuur Meenaghan (1983) stelt dat sponsoring gezien kan worden als het geven van assistentie, zowel financieel als

Nadere informatie

Sponsor- en donatiebeleid van de Alliantie Gooi en Vechtstreek

Sponsor- en donatiebeleid van de Alliantie Gooi en Vechtstreek Sponsor- en donatiebeleid van de Alliantie Gooi en Vechtstreek Deze beleidsnotitie is als volgt opgebouwd: Inleiding 1. Plaats in de organisatie 2. Randvoorwaarden 3. Doelstelling 4. Boodschap 5. Doelgroep

Nadere informatie

Sponsorbeleid. Stichting Groevenbeek Klassiek

Sponsorbeleid. Stichting Groevenbeek Klassiek Sponsorbeleid Stichting Groevenbeek Klassiek Sponsorbeleid Stichting Groevenbeek Klassiek 19 november 2014 VOORWOORD Voor u ligt het Sponsorbeleid van Stichting Groevenbeek Klassiek. In dit beleid wordt

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Wegwijs in fondsen- en subsidieland Een korte inleiding in het Wat en Hoe

Wegwijs in fondsen- en subsidieland Een korte inleiding in het Wat en Hoe Wegwijs in fondsen- en subsidieland Een korte inleiding in het Wat en Hoe Ermen Consult, Pieternel Ermen Fondsenwerving Wat verstaan we daar onder? Alle manieren van geld verwerven zonder dat daarvoor

Nadere informatie

Fondsaanvragen: succesfactoren & valkuilen. Luuk van Term 10 november 2014

Fondsaanvragen: succesfactoren & valkuilen. Luuk van Term 10 november 2014 Fondsaanvragen: succesfactoren & valkuilen Luuk van Term 10 november 2014 Even voorstellen: Termae Traiectum Vanaf 1998: VSBfonds Vanaf 2008 eigen bureau voor communicatieadvies en projectmanagement Twee

Nadere informatie

Beleid Externe Sponsoring. GGD Rotterdam-Rijnmond

Beleid Externe Sponsoring. GGD Rotterdam-Rijnmond Beleid Externe Sponsoring GGD Rotterdam-Rijnmond Inleiding Sponsoring is één van de instrumenten die door de GGD Rotterdam-Rijnmond wordt gehanteerd om de realisatie van de communicatiedoelstellingen te

Nadere informatie

Haal meer rendement uit uw sponsoring! Sponsoring & Evenementen, SponsorVisie, Sponsit Arnoud van Tol Peter van Baak Arnout Luitse

Haal meer rendement uit uw sponsoring! Sponsoring & Evenementen, SponsorVisie, Sponsit Arnoud van Tol Peter van Baak Arnout Luitse Haal meer rendement uit uw sponsoring! Sponsoring & Evenementen, SponsorVisie, Sponsit Arnoud van Tol Peter van Baak Arnout Luitse Oranje is liefde voor voetbal Oranje is ING ING helpt het Nederlandse

Nadere informatie

Kennisdocument 1 Levensloop van een project

Kennisdocument 1 Levensloop van een project Kennisdocument 1 Levensloop van een project Inhoud De zes projectfases 5 1 - BELEIDSFASE 5 2 - IDENTIFICATIEFASE 6 3 - FORMULERINGSFASE 6 4 - CONTRACTFASE 7 5 - UITVOERINGSFASE EN MONITORING 7 6 - EVALUATIEFASE

Nadere informatie

STAPPENPLAN CROWDFUNDING MET ENERGIEKE SCHOLEN

STAPPENPLAN CROWDFUNDING MET ENERGIEKE SCHOLEN STAPPENPLAN CROWDFUNDING MET ENERGIEKE SCHOLEN 1. De school voert de basislessen van Energieke Scholen uit. 2. Formuleer, op basis van de uitkomsten van de scan en de wensen van de school, de crowdfundvraag

Nadere informatie

SPIKER SPONSORPLAN Versie mei 2006 1 definitief

SPIKER SPONSORPLAN Versie mei 2006 1 definitief SPIKER SPONSORPLAN 1 Inhoudsopgave A. Sponsorbeleid Volleybalvereniging Spiker... 3 Inleiding... 3 1. Algemeen... 3 2. Werving van sponsors en beheer.... 4 3. Vormen van sponsoring.... 4 a. Clubsponsoring....

Nadere informatie

Cursus Fondsenwerven. Ben Hekkema & Martijn Pool 7 november 2014

Cursus Fondsenwerven. Ben Hekkema & Martijn Pool 7 november 2014 Cursus Fondsenwerven Ben Hekkema & Martijn Pool 7 november 2014 Ochtend Programma 09.30 inloop 10.00 introductie 11.00 pauze 11.15 wat is fondsenwerving 12.05 aan het werk 12.30 lunch Ben Hekkema Emmen

Nadere informatie

skv NEXUS SPONSORBROCHURE E-mail : sponsoring@skvnexus.nl

skv NEXUS SPONSORBROCHURE E-mail : sponsoring@skvnexus.nl skv NEXUS SPONSORBROCHURE E-mail : sponsoring@skvnexus.nl Sponsoring EN BELEID Wie zijn wij? De Schiedamse korfbalvereniging NEXUS (Latijn voor verbinding) is het resultaat van een fusie tussen ssc Harga

Nadere informatie

Sponsorplan Stichting Judo Club Nobel 2011/2012 SPONSORPLAN

Sponsorplan Stichting Judo Club Nobel 2011/2012 SPONSORPLAN SPONSORPLAN Auteurs : Michel van Straten / Bob Elbersen / Dimitri Nobel Status : Final, Maart 2011 Beschrijving : Sponsorplan Stichting Nobel Judo Support Acties : FINAL Pagina1 1. Algemeen De Judo Club

Nadere informatie

Werken in de evenementenbranche

Werken in de evenementenbranche werkproces 1 1 2 3 4 5 6 Werken in de evenementenbranche Medewerker Evenementenorganisatie Wat laat je zien? Je organiseert evenementen zelfstandig en in opdracht van anderen Je bent de spin in het web,

Nadere informatie

Twitter: #petervanbaak of #sponsorvisie

Twitter: #petervanbaak of #sponsorvisie EVEN VOORSTELLEN Mede-oprichter SponsorVisie en Crowdfunding voor Clubs Opgestart in februari 2010 Nationaal actief bij bijna 200 sportclubs Totaal bereik > 190.000 leden van sportverenigingen Hockey,

Nadere informatie

Voorwaarden aanvraag bijdrage stichting Dolfinn

Voorwaarden aanvraag bijdrage stichting Dolfinn Voorwaarden aanvraag bijdrage stichting Dolfinn Doelgroep 1. De bijdragen van Stichting DOLFINN zijn bedoeld voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar. Geldend is hierbij de datum van aanvraag van een

Nadere informatie

Sponsoring PVC Voetbal

Sponsoring PVC Voetbal Sponsoring PVC Voetbal Doel De sponsorcommissie heeft zich ten doel gesteld het genereren van gelden ten behoeve van de PVC Voetbal. Met de gelden die bijeengebracht worden kan PVC Voetbal de kwaliteit

Nadere informatie

Sponsoring in moeilijke tijden en alternatieven. Jan Verhaert KNSB Verenigingsdag

Sponsoring in moeilijke tijden en alternatieven. Jan Verhaert KNSB Verenigingsdag in moeilijke tijden en alternatieven Jan Verhaert KNSB Verenigingsdag Inhoud Sponsoring (bedrijven) Fondswerving (particulieren) Subsidies (overheden) Ontwikkelingen Overheden Consumenten Sponsoren Houden

Nadere informatie

Stichting Dierenhulpverlening Woerden e.o. Sponsoring en fondsenwerving

Stichting Dierenhulpverlening Woerden e.o. Sponsoring en fondsenwerving Sponsoring en fondsenwerving Weet wat je aan wie vraagt Bronnen van geldgevers: Particulieren (eenmalige gift of donateurs) Bedrijven (eenmalige gift of sponsoring) Vermogensfondsen (financiering initiatief)

Nadere informatie

Aanvraagformulier Coöperatiefonds Rabobank Eindhoven-Veldhoven

Aanvraagformulier Coöperatiefonds Rabobank Eindhoven-Veldhoven Aanvraagformulier Coöperatiefonds Rabobank Eindhoven-Veldhoven Uitsluitend met dit formulier kunt u een verzoek om financiële steun indienen bij Coöperatiefonds Rabobank Eindhoven-Veldhoven. Het fonds

Nadere informatie

Het succes van sponsoring is slechts één idee verder. Hiswa 2011

Het succes van sponsoring is slechts één idee verder. Hiswa 2011 Het succes van sponsoring is slechts één idee verder Hiswa 2011 Koninklijke Watersportvereniging Sneek Een van de toonaangevende vereniging op het gebied van organisatie zeilwedstrijden. Ca. 1280 leden

Nadere informatie

Kennisdocument 2: INTERCULTUREEL PARTNERSCHAP

Kennisdocument 2: INTERCULTUREEL PARTNERSCHAP Kennisdocument 2: INTERCULTUREEL PARTNERSCHAP Inhoud 1. DE PROJECTEIGENAAR 4 2. HET VERWACHTINGSPATROON & WEDERZIJDSE KWALITEITEN 5 3. PROJECT GEZAMENLIJK PLANNEN EN OPZETTEN 6 4. VASTLEGGEN AFSPRAKEN

Nadere informatie

Sponsormogelijkheden en bijbehorende tegenprestaties op en rond De Ulebelt, centrum voor natuur- en milieu-educatie & kinderboerderij

Sponsormogelijkheden en bijbehorende tegenprestaties op en rond De Ulebelt, centrum voor natuur- en milieu-educatie & kinderboerderij SPONSORING EN TEGENPRESTATIES Stichting De Ulebelt Maatmansweg 3 7425 NC Deventer www.ulebelt.nl info@ulebelt.nl 0570-65 34 37 Sponsormogelijkheden en bijbehorende tegenprestaties op en rond De Ulebelt,

Nadere informatie

Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom

Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom Plan Aanpak promotie en programmering Kulthus Wekerom Geschreven door: Daan Boers Inleiding Om het Kulturhus Wekerom bekendheid te geven en om de mensen te informeren over de activiteiten in het Kulturhus,

Nadere informatie

Inleiding. Waarom deze handleiding? Waarom een titel?

Inleiding. Waarom deze handleiding? Waarom een titel? Inleiding De Fairtrade Gemeente campagne groeit door het enthousiasme en de inzet van werkgroepen in heel Nederland. In de gemeenten die de titel Fairtrade Gemeente hebben of hiernaar streven, zijn werkgroepen

Nadere informatie

26 november 2015 Rapportage & achtergronden

26 november 2015 Rapportage & achtergronden 26 november 2015 Rapportage & achtergronden Inhoud 1. Inleiding 1. Onderzoeksopdracht 2. Onderzoeksmethode 3. Respons en betrouwbaarheid 2. Steekproefsamenstelling 3. Resultaten 1. Eerder onderzoek 2.

Nadere informatie

Richtlijn fondsenwerving NME-Centrum De Klyster

Richtlijn fondsenwerving NME-Centrum De Klyster Richtlijn fondsenwerving NME-Centrum De Klyster In de afgelopen jaren heeft De Klyster regelmatig samengewerkt en/ of donaties, sponsorbijdragen en subsidies ontvangen van stichtingen, bedrijven en overheden.

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Voorwoord. Namens het bestuur van tennisvereniging De Punt, Mario Bollen-Kroes Voorzitter

Voorwoord. Namens het bestuur van tennisvereniging De Punt, Mario Bollen-Kroes Voorzitter SPONSORPLAN 2012 Voorwoord Bewegen is voor de mens één van de voorwaarden om gezond te blijven. De sportvereniging biedt ruime mogelijkheden om in beweging te zijn, zowel recreatief als in competitieverband.

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

2013-2014. Beleidsplan. Festivals Tegen Dierenleed. Versie 1.1 Jasper Coolen. Festivals Tegen Dierenleed

2013-2014. Beleidsplan. Festivals Tegen Dierenleed. Versie 1.1 Jasper Coolen. Festivals Tegen Dierenleed 2013-2014 Beleidsplan Festivals Tegen Dierenleed Versie 1.1 Jasper Coolen Festivals Tegen Dierenleed 4/27/2013 Inhoud 1. Voorwoord ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Nonprofit financiering: werken naar een overzichtelijke en inzichtelijk financieringsmatrix

Nonprofit financiering: werken naar een overzichtelijke en inzichtelijk financieringsmatrix Nonprofit financiering: werken naar een overzichtelijke en inzichtelijk financieringsmatrix Lucas Meijs & Lonneke Roza RSM Erasmus University 2014 1 Achtergrond Nonprofit organisaties (NPO s) hebben eigenlijk

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Introductie FONDSENWERVING. door Carla van de Brake werkzaam bij

Introductie FONDSENWERVING. door Carla van de Brake werkzaam bij Introductie FONDSENWERVING door Carla van de Brake werkzaam bij Inleiding Waarom fondsen werven? 1. Fondsen willen hun geld graag kwijt aan maatschappelijke projecten/ontwikkelingen. 2. Georganiseerde

Nadere informatie

Beleidsplan Sponsoring 2011-2014 LTC LOENEN

Beleidsplan Sponsoring 2011-2014 LTC LOENEN Beleidsplan Sponsoring 2011-2014 LTC LOENEN Periode 2011-2014 Sponsorcommissie Versie 3.2010.10.28 Inhoudsopgave Beleidsplan Sponsoring 2011-2014... 1 LTC LOENEN... 3 Waarom is er een beleidsplan Sponsoring?...

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2016 Stichting Bethesda voor Peru

Beleidsplan 2014-2016 Stichting Bethesda voor Peru Beleidsplan 2014-2016 Stichting Bethesda voor Peru Boslaan 25, Lunteren Correspondentieadres: Spikhorst 49, 3927 DC Renswoude KvK 09115100 info@bethesdavoorperu.nl 1. Doelstelling In de statuten is de

Nadere informatie

Workshop Sponsorwerving

Workshop Sponsorwerving Workshop Sponsorwerving Vrijwilligerssteunpunt Ommen DE BELANGRIJKSTE TIPS & LESSEN OM SUCCESVOLLER SPONSORS TE WERVEN Wat is sponsoring? Sponsoring is communicatie door associatie Sponsoring is het aangaan

Nadere informatie

Gedragscode Fondsenwerving

Gedragscode Fondsenwerving Gedragscode Fondsenwerving Inleiding Financiering van de Vereniging VGnetwerken vindt plaats langs vier hoofdstromen: 1. structurele financiering (subsidiëring) vanuit de overheid, bedoeld voor de instandhouding

Nadere informatie

ACTIEVOORWAARDEN ING-Voetbalverenigingsprogramma

ACTIEVOORWAARDEN ING-Voetbalverenigingsprogramma ACTIEVOORWAARDEN ING-Voetbalverenigingsprogramma Artikel 1 Algemeen 1.1 Deze voorwaarden zijn van toepassing op de Actie ING- Voetbalverenigingsprogramma (de Actie ). 1.2 De aanmelding voor de Actie loopt

Nadere informatie

Beurstips. Naar de beurs?

Beurstips. Naar de beurs? Beurstips 1 Naar de beurs? 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

Tips voor een succesvol evenement

Tips voor een succesvol evenement Tips voor een succesvol evenement Luc David Lien Vanden Broucke Toerisme, WES Zet drie Vlamingen bij elkaar en ze beginnen iets te organiseren. Maar hoe beginnen ze eraan? Een succesvol evenement organiseren

Nadere informatie

Versie 5, 25 januari 2014

Versie 5, 25 januari 2014 PLAN VAN AANPAK Van : Stichting Vrienden van Hospice Zwolle Datum : 25 januari 2014 Betreft : Hospice Zwolle / Plan van Aanpak Met Bestuur wordt hierna bedoeld het bestuur van de stichting Hospice Zwolle

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Beurstips 3. Standbemanning

Beurstips 3. Standbemanning Beurstips 3 Standbemanning 2 NL EXPO, laat zien wie U bent! Hollandse nuchterheid & creativiteit in combinatie met jarenlange ervaring in presentatieoplossingen. Met een frisse blik helpen wij u uw bedrijf

Nadere informatie

Geachte lezer, Wanneer er in dit document gesproken wordt over bedrijf, worden ook alle organisaties, bv`s en andere instellingen bedoeld.

Geachte lezer, Wanneer er in dit document gesproken wordt over bedrijf, worden ook alle organisaties, bv`s en andere instellingen bedoeld. SPONSORBROCHURE Geachte lezer, Graag willen we u middels deze brochure wijzen op de mogelijkheden tot samenwerking in de vorm van sportsponsoring. Dit kan voor uw bedrijf 1 en voor BC Ommoord voordelen

Nadere informatie

Olga Jonk Jonk Relatiebeheer. Relatiebeheer een ondergeschoven kind.

Olga Jonk Jonk Relatiebeheer. Relatiebeheer een ondergeschoven kind. Olga Jonk Jonk Relatiebeheer Relatiebeheer een ondergeschoven kind. Wat is Relatiebeheer? Bewustwording van het belang van Relatiebeheer. Klantencontact leggen en klanten behouden. Tips over hoe Relatiebeheer

Nadere informatie

Inleiding 2 Waarom zou ik SSV willen sponsoren? 2 Mogelijke manieren van sponsoring 3 Hoofdsponsor 4 Subsponsor 4 Kledingsponsor team 4 Bord Sponsor

Inleiding 2 Waarom zou ik SSV willen sponsoren? 2 Mogelijke manieren van sponsoring 3 Hoofdsponsor 4 Subsponsor 4 Kledingsponsor team 4 Bord Sponsor Inleiding 2 Waarom zou ik SSV willen sponsoren? 2 Mogelijke manieren van sponsoring 3 Hoofdsponsor 4 Subsponsor 4 Kledingsponsor team 4 Bord Sponsor 5 Advertentie sponsor 5 Kleedkamer sponsor 6 Ballen

Nadere informatie

Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein

Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor de verkoop van tabak verhoogd van 16 naar 18 jaar. Uit onderzoek blijkt dat het zien roken van anderen,

Nadere informatie

SPONSORBENADERING. Inleiding

SPONSORBENADERING. Inleiding SPONSORBENADERING Inleiding p. 1 1. Voorbereiding p. 2 1.1 Zelfanalyse en externe analyse 1.2 Onderscheidend aanbod 1.3 Profiel van de sponsorwerver 1.4 Website/ social media 2. Sponsorvoorstel p. 4 2.1

Nadere informatie

Sponsoring is vooral gebaat bij het opbouwen van een duurzame relatie. In deze folder krijgt u daarvoor handige tips.

Sponsoring is vooral gebaat bij het opbouwen van een duurzame relatie. In deze folder krijgt u daarvoor handige tips. Sponsoring Bouwen aan duurzame relaties Sponsoring is vooral gebaat bij het opbouwen van een duurzame relatie. In deze folder krijgt u daarvoor handige tips. ONDERDEEL VAN www.pep-eboek.nl, De praktische

Nadere informatie

Stappenplan fondsenwerving

Stappenplan fondsenwerving Stappenplan fondsenwerving Pagina 1 Stappenplan fondsenwerving Je werkt aan de leefbaarheid van je dorp of dorpshuis. Je hebt allerlei ideeën hoe je het beter, leuker of mooier kunt maken. Maar hoe pak

Nadere informatie

Talent inspireert Bouw mee aan een sportieve en culturele regio

Talent inspireert Bouw mee aan een sportieve en culturele regio Talent inspireert Bouw mee aan een sportieve en culturele regio STERA De Stichting Top Events regio Alkmaar (STERA) stimuleert talentontwikkeling. Dit doet de stichting door top-events naar de regio Alkmaar

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

7 Management Beslissingen Die Leiden Tot Een Efficiënt Wagenpark

7 Management Beslissingen Die Leiden Tot Een Efficiënt Wagenpark Met checklist 7 Management Beslissingen Die Leiden Tot Een Efficiënt Wagenpark De snelste weg naar direct besparen op uw autoregeling. Inleiding Ondernemers zoals u rijden en vergoeden heel wat zakelijke

Nadere informatie

Hebt u kennisgenomen van de criteria die voor deze subsidietender van toepassing zijn?

Hebt u kennisgenomen van de criteria die voor deze subsidietender van toepassing zijn? HANDLEIDING ELEKTRONISCH AANVRAAGFORMULIER FLEXIBELE SUBSIDIE VRIJWILLIGERSORGANISATIES WELZIJN EN ZORG 2015: Vrijwilligers koesteren Deze handleiding is uitsluitend bedoeld voor uw eigen gebruik zodat

Nadere informatie

SPORTIEF ONDERNEMEND SPONSOR- & RECLAME MOGELIJKHEDEN

SPORTIEF ONDERNEMEND SPONSOR- & RECLAME MOGELIJKHEDEN SPONSOR- & RECLAME MOGELIJKHEDEN DURF TE INNOVEREN Als ondernemer beschikt u over passie, lef en doorzettingsvermogen. Eigenschappen waar onze sporters bij uitstek over moeten beschikken. Voortdurend bent

Nadere informatie

Vraag C Beslist het hoofdkantoor over sponsoraanvragen of doet elke vestiging dat apart? 1. Hoofdkantoor 2. Elke vestiging apart

Vraag C Beslist het hoofdkantoor over sponsoraanvragen of doet elke vestiging dat apart? 1. Hoofdkantoor 2. Elke vestiging apart Vragenlijst Bedrijven E4053/4 TNS NIPO houdt in opdracht van de Vrije Universiteit een onderzoek over maatschappelijk verantwoord ondernemen. MKB-Nederland en VNO-NCW steunen dit onderzoek van de Vrije

Nadere informatie

Aanvraagformulier. 1. De organisatie. 1.1. Contactgegevens organisatie. Naam van de organisatie: Postadres: Postcode: Plaats: Bezoekadres: Postcode:

Aanvraagformulier. 1. De organisatie. 1.1. Contactgegevens organisatie. Naam van de organisatie: Postadres: Postcode: Plaats: Bezoekadres: Postcode: Aanvraagformulier In dit formulier stellen wij u vragen over: 1. Uw organisatie 2. Het project waarvoor u een aanvraag indient 3. De financiering van het project 4. Overige zaken 1. De organisatie 1.1.

Nadere informatie

Aanvraagformulier voor projecten in Nederland

Aanvraagformulier voor projecten in Nederland CORDAID SERVICE FONDS Aanvraagformulier voor projecten in Nederland Vooraf Cordaid raadt u aan om, voordat u begint met het invullen van dit formulier, na te gaan of uw project in aanmerking komt voor

Nadere informatie

Welkom. Rabobank Clubkas Campagne. Rabobank Noordoostpolder-Urk

Welkom. Rabobank Clubkas Campagne. Rabobank Noordoostpolder-Urk Welkom Rabobank Clubkas Campagne Rabobank Noordoostpolder-Urk Steun vanuit de Rabobank (1) Steun vanuit de Rabobank Sponsoring Coöperatief dividend Sponsorcontracten Meerjarige contracten, aansluiten op

Nadere informatie

IDEE > PLAN > PITCH. In 3 stappen van idee { naar financiering

IDEE > PLAN > PITCH. In 3 stappen van idee { naar financiering In 3 stappen van idee { naar financiering Inhoud 1. Inleiding 2. De stappen 3. Stap 1: Het idee 4. Stap 2: Het plan 5. Stap 3: De pitch 6. Tips en Adressen Inleiding Je hebt een idee voor een nieuw bedrijf.

Nadere informatie

Verbreden en verzilveren 2.0 Beleidsplan Stichting Skyway

Verbreden en verzilveren 2.0 Beleidsplan Stichting Skyway Verbreden en verzilveren 2.0 Beleidsplan Stichting Skyway Inleiding Stichting Skyway staat symbool voor vernieuwing, integriteit, ruimdenkendheid, creativiteit en inspiratie. In de afgelopen 10 jaar heeft

Nadere informatie

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap

Een werkdrukplan opzetten. Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten. Aftrap Keuze voor een grote of kleine aanpak: een werkdrukplan opzetten Afhankelijk van uw keuzes voor de aanpak van werkdruk kunt u één of meer stappen van het stappenplan doorlopen. Het werkdrukplan is gebaseerd

Nadere informatie

Public Relations Plan 2012 Harmonie De Drie Horens Horn

Public Relations Plan 2012 Harmonie De Drie Horens Horn Public Relations Plan 2012 Harmonie De Drie Horens Horn Opdrachtgever: Uitvoerder: Bestuur Harmonie De Drie Horens Paul van Kempen (bestuurslid PR) Datum: 01 Oktober 2011 Versie: H3H.PR.2012.01 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Aanvraagformulier sponsoring Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde

Aanvraagformulier sponsoring Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde Aanvraagformulier sponsoring Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde U wilt voor uw vereniging/stichting/organisatie graag in aanmerking komen voor een sponsorbijdrage van Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde.

Nadere informatie

Hierbij een overzicht van de sponsormogelijkheden bij de s.v. Grol (Sponsorplan aan te vragen bij Hoofdbestuurslid Sponsoring)

Hierbij een overzicht van de sponsormogelijkheden bij de s.v. Grol (Sponsorplan aan te vragen bij Hoofdbestuurslid Sponsoring) BIJLAGE 8 SPONSORING 8.1 SPONSOROPTIES SV GROL 2012 Hierbij een overzicht van de sponsormogelijkheden bij de s.v. Grol (Sponsorplan aan te vragen bij Hoofdbestuurslid Sponsoring) 1. Hoofdsponsor s.v. Grol

Nadere informatie

Aanvraagformulier voor projecten in Nederland

Aanvraagformulier voor projecten in Nederland CORDAID Aanvraagformulier voor projecten in Nederland Vooraf Cordaid raadt u aan om, voordat u begint met het invullen van dit formulier, na te gaan of uw project in aanmerking komt voor financiering.

Nadere informatie

ADOPTIE ROTONDES Aanleiding Mogelijkheden Criteria

ADOPTIE ROTONDES Aanleiding Mogelijkheden Criteria ADOPTIE ROTONDES ADOPTIE ROTONDES Aanleiding In het kader van bezuinigingen is een aantal maatregelen geformuleerd. In september 2010 heeft het College van Burgemeester en Wethouders de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

VRIENDEN VAN DE FIRMA VAN DRIE BELEIDSPLAN 2011 2014

VRIENDEN VAN DE FIRMA VAN DRIE BELEIDSPLAN 2011 2014 VRIENDEN VAN DE FIRMA VAN DRIE BELEIDSPLAN 2011 2014 november 2011 Inleiding Op 26 oktober 2011 is de stichting Vrienden van de Firma van Drie, afgekort Vrienden van De Firma, opgericht. De vriendenstichting

Nadere informatie

Beleidsplan2014. Ieder kind heeft recht op een feestje

Beleidsplan2014. Ieder kind heeft recht op een feestje Beleidsplan2014 Ieder kind heeft recht op een feestje Inhoud 1. Inleiding Wie is Stichting Speel je mee? 2. Het doel van de instelling Doelstelling / Missie Doelgroep Uitgangspunten 3. Werkzaamheden van

Nadere informatie

Sponsorbrochure BSV Boeimeer

Sponsorbrochure BSV Boeimeer Sponsorbrochure BSV Boeimeer 2014-2015 In dit document staat een korte introductie over de vereniging BSV Boeimeer en de bijbehorende sponsordoelen en mogelijkheden vermeld. INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Tips voor de organisatie van een evenement. 1. Evenementen Solar Days

Tips voor de organisatie van een evenement. 1. Evenementen Solar Days Tips voor de organisatie van een evenement In dit document: 1. Evenementen van Solar Days 2. Tips voor de organisatie van uw evenement 3. Planning 4. Contact gegevens Solar Days 2013 1. Evenementen Solar

Nadere informatie

1.1 In deze Voorwaarden hebben de volgende termen de volgende betekenis, tenzij uit de context duidelijk anders blijkt:

1.1 In deze Voorwaarden hebben de volgende termen de volgende betekenis, tenzij uit de context duidelijk anders blijkt: Algemene Voorwaarden van Prettig Lezen 1. Definities 1.1 In deze Voorwaarden hebben de volgende termen de volgende betekenis, tenzij uit de context duidelijk anders blijkt: Overeenkomst: Cliënten: De Overeenkomst

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement. van

Huishoudelijk Reglement. van Huishoudelijk Reglement van Versie: 1.1 Vastgesteld door bestuur d.d.: 29 december 2013 Inhoudsopgave A. STICHTING EMETOFOBIE BESTUURLIJK... 3 I. ALGEMEEN... 3 II. DOELSTELLING VAN STICHTING EMETOFOBIE:...

Nadere informatie

Budgetsubsidieovereenkomst

Budgetsubsidieovereenkomst Budgetsubsidieovereenkomst Ondergetekenden, Gemeente Den Helder, gevestigd op het adres drs. F. Bijlweg 20, 1784 MC Den Helder, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door burgemeester Koen Schuiling,

Nadere informatie

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Actueel beleidsplan Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut E vrienden@hubrecht.eu 2014-2016 1.1 Inleiding Naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek

Nadere informatie

Enquête. Gebruik bij uw antwoorden SVP de door ons aangebrachte nummering. Uw antwoorden ontvangen wij graag uiterlijk op donderdag 26 januari retour.

Enquête. Gebruik bij uw antwoorden SVP de door ons aangebrachte nummering. Uw antwoorden ontvangen wij graag uiterlijk op donderdag 26 januari retour. Enquête Instructie Deze enquête vormt een van de bouwstenen voor het ontwikkelen van een breed gedragen visie op Transparantie en Verantwoording. De enquête bestaat uit drie delen: In deel 1 vragen we

Nadere informatie