Derde Vlaams actieplan energie-efficiëntie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Derde Vlaams actieplan energie-efficiëntie"

Transcriptie

1 Derde Vlaams actieplan energie-efficiëntie

2 INHOUD 1. Algemeen kader van het derde Vlaams actieplan energie-efficiëntie Inleiding Vlaamse beleidscontext en overzicht van de energiebesparingsdoelstellingen en -prognoses in het kader van de richtlijn energie-efficiëntie Overzicht van de eindenergiebesparingen Beleidsmaatregelen voor de uitvoering van de EER Horizontale maatregelen Verplichtingsregeling voor energie-efficiëntie en alternatieve beleidsmaatregelen (artikel 7) Energie-audits en energiebeheersystemen (artikel 8) Meting en facturering (artikelen 9-11) Programma's voor voorlichting van de verbruiker en opleiding (artikelen 12 en 17) Beschikbaarheid van regelingen voor kwalificatie, accreditatie en certificering (artikel 16) Energiediensten (artikel 18) Andere maatregelen van horizontale aard om de energie-efficiëntie te verhogen (artikelen 19 en 20) Energie-efficiëntiemaatregelen in gebouwen Aanpak van de eisen van de herschikte REPG (Richtlijn 2010/31/EU) Strategie in verband met de renovatie van gebouwen (artikel 4) Aanvullende maatregelen met het oog op de energie-efficiëntie van gebouwen en toestellen/apparatuur Energie-efficiëntiemaatregelen van overheidsinstanties (artikelen 5 en 6) Gebouwen van de centrale overheid (artikel 5) Gebouwen van andere overheidsinstanties (artikel 5) Aankoopbeleid van overheidsinstanties (artikel 6) Energie-efficiëntiemaatregelen in de industrie Energie-efficiëntiemaatregelen in het vervoer Bevordering van efficiënte verwarming en koeling (artikel 14) Uitgebreide beoordeling Installatiekosten voor de gebruiker: kosten-batenanalyse en resultaten Individuele installaties: vrijstellingen en vrijstellingsbesluiten... 81

3 3.7. Energie-omzetting, transmissie (transport), distributie en vraagrespons (artikel 15) Energie-efficiëntiecriteria bij nettarieven en -regulering Vergemakkelijking en bevordering van vraagrespons Energie-efficiëntie bij de opzet en exploitatie van netwerken Bijlage A Jaarverslag in het kader van de energie-efficiëntierichtlijn Bijlage B Stappenplannen voor de renovatie van gebouwen Bijlage C Aanmelding Europese Commissie in het kader van artikel

4 AFKORTINGEN BEN BU EPC ESCO EDR (V)(N)EEAP EER EU HVAC IEE KBA KEEP KMO NFEE PV REPG SHM TD VEA VEB VER VITO VMSW VREG WKK WTCB = Bijna-energieneutraal = Bottom-up = Energieprestatiecertificaat; energieprestatiecontract = Energy Services Company (leverancier van energiediensten) = Energiedienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/32/EG) = (Vlaams)(Nationaal) energie-efficiëntieactieplan = Richtlijn energie-efficiëntie (Richtlijn 2012/27/EU) = Europese Unie = heating, ventilation and air conditioning = Intelligent Energy Europe = Kosten-batenanalyse = KMO energie-efficiëntieplan = Kleine en middelgrote onderneming = Nationaal fonds voor energie-efficiëntie = Fotovoltaïsch = Richtlijn energieprestatie van gebouwen (Richtlijn 2010/31/EU) = Sociale huisvestingsmaatschappij = top-down = Vlaams Energieagentschap = Vlaams Energiebedrijf = Verhandelbare emissierechten = Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek = Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen = Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt = Warmte-krachtkoppeling = Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf 4

5 1. ALGEMEEN KADER VAN HET DERDE VLAAMS ACTIEPLAN ENERGIE- EFFICIËNTIE 1.1. Inleiding Het derde Vlaams actieplan energie-efficiëntie is opgesteld in uitvoering van de EER. Het vormt een onderdeel van het nationale actieplan dat tegen 30 april 2014 bij de Europese Commissie wordt ingediend. In voorliggend actieplan wordt de voortgang van de beleidsmaatregelen uit het tweede Vlaams actieplan (juni 2011) beschreven met een inschatting van de gerealiseerde besparingen eind Er worden nieuwe prognoses opgenomen van de besparingen die tegen eind 2016 kunnen worden verwacht. De totale vooropgestelde besparing wordt vergeleken met de streefwaarde van de EDR om tegen eind 2016 een absolute hoeveelheid energie te besparen ten belope van 9% van het gemiddeld eindverbruik in de niet-ver sectoren over Ook de besparingsprognoses voor 2020 zijn opgenomen, in finale en primaire termen. In het actieplan wordt verder gerapporteerd over de stand van zaken bij de implementatie en uitvoering van de diverse artikels van de EER. Er wordt een sectoraal overzicht gegeven van de beleidsmaatregelen. Hierbij wordt het sjabloon gevolgd dat door de Europese Commissie ter beschikking werd gesteld Vlaamse beleidscontext en overzicht van de energiebesparingsdoelstellingen en -prognoses in het kader van de richtlijn energieefficiëntie De indicatieve streefwaarde 2016 van de EDR is dezelfde als in het eerste en tweede actieplan energie-efficiëntie : GWh finale besparing te realiseren in de niet-ver sectoren. Prognoses tot 2016 werden opgesteld voor de besparingen van de beleidsmaatregelen in de niet-ver sectoren om te toetsen met de finale streefwaarde van de EDR. De besparingsprognoses werden ook berekend voor 2020, finaal en primair. Er zijn verder geen aanvullende Vlaamse streefcijfers met betrekking tot energieefficiëntie in de zin van bijlage IV, deel 2.1 van de EER. De besparingen in de VER-industrie gerealiseerd door middel van een energiebeleidsovereenkomst met de Vlaamse Regering, worden gemonitord en prognoses worden gemaakt tot en met In tabel 1 wordt een overzicht gegeven van de totale finale en primaire besparingen voor 2012, 2016 en 2020 in de niet-ver-sectoren en in de VER-industrie. 5

6 Tabel 1. Overzicht van de totale gerealiseerde (2012) en verwachte (2016, 2020) finale en primaire besparingen in de niet-ver-sectoren en in de VER industrie Gerealiseerde energiebesparing in 2012 Verwachte energiebesparing in 2016 Verwachte energiebesparing in 2020 Niet-VER GWh finaal GWh finaal GWh finaal streefwaarde van de EDR 2016 = GWh finaal GWh primair GWh primair GWh primair VER-industrie (incl. raffinaderijen en cokesproductie): energiebeleidsovereenkomsten 4548 GWh finaal 5093 GWh primair 8186 GWh finaal 9167 GWh primair GWh finaal GWh primair Totale energiebesparingen GWh finaal GWh primair GWh finaal GWh primair GWh finaal GWh primair De besparingen voor de beleidsmaatregelen in de niet-ver sectoren worden verder gedetailleerd in tabel 3. De Vlaamse streefcijfers voor bijna-energieneutrale (BEN) nieuwe gebouwen overeenkomstig de REPG (artikel 9, lid 1, artikel 9, lid 3, onder b) zijn opgenomen in de tabel hieronder. De definitie voor BEN bestaande gebouwen en het streefcijfer/doelstelling 2015 (REPG-artikel 9, lid 2), zijn nog te bepalen tegen eind Tabel 2. Vlaamse streefcijfers voor bijna-energieneutrale gebouwen Bestaande gebouwen streefcijfer als percentage van de totale gerenoveerde gebouwen Nieuwe gebouwen streefcijfer als percentage van alle nieuw gebouwde gebouwen % % Overige bestaande Vlaamse actieplannen in het kader van het energie- en klimaatbeleid: Teneinde het energieverbruik in de bestaande woningen te beperken, werd door de Vlaamse overheid vanaf 2007 het Energierenovatieprogramma 2020 uitgewerkt. Het Vlaams Regeerakkoord van 13 juli 2009 stelt expliciet dat het Vlaams Energierenovatieprogramma 2020 wordt doorgetrokken en zal worden uitgebreid met maatregelen op maat. Dit programma heeft als doelstelling dat elke Vlaming tegen 2020 een energiezuinige woning heeft die beschikt over minstens verbeterd dubbel glas, een geïsoleerd dak en een energiezuinige verwarmingsinstallatie. 6

7 Op 29 mei 2009 werd het eerste tussentijds rapport Actieplan Energiezorg in de Vlaamse overheidsgebouwen aan de Vlaamse Regering meegedeeld met de resultaten van het actieplan voor de periode Op 29 april 2011 keurde de Vlaamse Regering de tweede Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling goed met visie en langetermijndoelstellingen gericht op Op 30 maart 2012 keurde de Vlaamse Regering het luchtkwaliteitsplan voor NO 2 goed. Op 21 juni 2012 werd het Vlaams actieplan bijna-energieneutrale gebouwen meegedeeld aan de Vlaamse Regering. Het nationaal gecoördineerd actieplan werd op 28 september 2012 ingediend bij de Europese Commissie. Dit actieplan ondersteunt de toename van het aantal bijna-energieneutrale gebouwen, zowel bij nieuwbouw als in het bestaande gebouwenpark. Finaliteit is dat vanaf 2021 alle nieuwe gebouwen bijna-energieneutraal (BEN) moeten zijn. In het kader van de voortrekkersrol van de overheid, is dit voor overheidsgebouwen reeds vanaf 2019 verplicht (met name voor nieuwe gebouwen waarin overheidsinstanties zijn gehuisvest die eigenaar zijn van deze gebouwen). Op 21 december 2012 keurde de Vlaamse Regering het (tweede) Vlaams actieplan duurzame overheidsopdrachten goed. Het bevat een evaluatie van het eerste actieplan en acties en maatregelen die de Vlaamse overheid zal uitvoeren om haar overheidsopdrachten in de periode verder te verduurzamen. Op 28 juni 2013 keurde de Vlaamse Regering het (derde) Vlaams Klimaatbeleidsplan definitief goed. Het plan bestaat uit een overkoepelend luik en twee deelplannen: het Vlaams Mitigatieplan (VMP), om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen (focus niet-ver sectoren), en het Vlaams Adaptatieplan (VAP) om de effecten van de klimaatverandering in Vlaanderen op te vangen. De Vlaamse Regering heeft eind 2013 een nieuw Mobiliteitsplan principieel goedgekeurd. Het openbaar onderzoek werd begin 2014 afgesloten. 2. OVERZICHT VAN DE EINDENERGIEBESPARINGEN 1. Voor de doeleinden in Richtlijn 2006/32/EG (in het eerste en tweede NEEAP), volgt hieronder informatie over de bereikte eindenergiebesparingen, alsook een prognose van de besparingen qua eindenergieverbruik tegen 2016 als omschreven in Richtlijn 2006/32/EG (EER-artikel 27, lid 1, bijlage XIV, deel 2.2.b), tweede alinea). 7

8 Tabel 3. Overzicht van de eindenergiebesparingen in 2012 (gerealiseerd), in 2016 en 2020 (prognoses) in de niet-ver sectoren, finaal en primair Sector Gebouwen Naam van de energiebesparingsmaatregel Opleggen van isolatienormen en energieprestatie- en binnenklimaatseisen (EPB) Gerealiseerde energiebesparing in GWh finaal 2143 GWh primair Verwachte energiebesparing in GWh finaal 3465 GWh primair Verwachte energiebesparing in GWh finaal 4581 GWh primair Industrie Audit- en 1705 GWh 2680 GWh 3654 GWh benchmark- finaal finaal finaal convenant met energie-intensieve niet-ver bedrijven 2714 GWh primair 4265 GWh primair 5816 GWh primair Energiesector Opleggen van REG GWh GWh GWh openbaredienst- finaal finaal finaal verplichtingen aan de elektriciteitsdistributie GWh primair GWh primair GWh netbeheerders Energiesector Stimuleren van 475 GWh finaal 508 GWh finaal 540 GWh finaal kwalitatieve warmtekrachtkoppeling 2892 GWh primair 2125 GWh primair 1358 GWh primair (*) (WKK) via een systeem van warmtekrachtcertificaten Energiesector Stimuleren van 1710 GWh 2049 GWh 2648 GWh fotovoltaïsche zonnepanelen via een systeem van groenestroomcerti- finaal 4275 GWh primair finaal 5123 GWh primair Finaal 6619 GWh primair ficaten, voorafgegaan door subsidies Mobiliteit Beleidsmaatregelen 1863 GWh 6558 GWh 9239 GWh die de mobiliteits- finaal finaal finaal vraag beheersen en de milieuperformantie van 999 GWh primair 5711 GWh primair 8370 GWh primair het vervoer verbeteren 8

9 Land- en tuinbouw Subsidies voor energiebesparende maatregelen in de glastuinbouw 831 GWh finaal 831 GWh primair 1045 GWh finaal 1045 GWh primair 1045 GWh finaal 1045 GWh primair Totale GWh GWh GWh energie- finaal finaal finaal besparingen GWh GWh GWh primair primair primair Streefwaarde GWh van de EDR finaal (*) Zoals wordt aangegeven in 3.6.1, dateert de meest recente potentieelstudie van 2009 waardoor een aantal parameters zijn ingehaald door de realiteit. Daardoor ligt de primaire besparing in 2020 lager dan in Een grondige, nieuwe potentieelstudie zal gebeuren tegen eind 2015 in het kader van de vereisten van artikel 14. De gerealiseerde besparingen in de niet-ver sectoren bedroegen in GWh finaal, dit is een stijging met 52% ten opzichte van de bereikte besparingen in 2010, zoals gerapporteerd in het vorige actieplan. Uit de nieuwe berekeningen blijkt dat de finale besparingen die worden verwacht eind % bedragen van de finale streefwaarde. In het eerste actieplan (2007) bedroegen de geraamde besparingen in 2016 slechts 107% van de doelstelling en in het tweede actieplan (2011) bedroegen de verwachte besparingen 148% van de doelstelling. Eind 2016 zouden de finale besparingen 2323 GWh hoger liggen dan in het vorige actieplan. De toename is toe te schrijven aan de beleidsmaatregelen in transport (+1548 GWh), fotovoltaïsche zonnepanelen (+1478 GWh), de energiebeleidsovereenkomsten met de niet-ver industrie (+920 GWh) en de REGopenbaredienstverplichtingen van de elektriciteitsdistributienetbeheerders (+905 GWh). De REG-openbaredienstverplichtingen van de netbeheerders onder de vorm van actieverplichtingen, leveren de meeste besparingen op tegen eind 2016 ( GWh of 42% van de totale besparing). In tabel 4 wordt een opsplitsing gegeven van de finale besparingen per actie. Tabel 4. Overzicht van de finale energiebesparingen in 2012 (gerealiseerd), in 2016 en 2020 (prognoses) door middel van de REG-openbaredienstverplichtingen van de netbeheerders Gerealiseerde energiebesparing in 2012 [GWh finaal] Verwachte energiebesparing in 2016 [GWh finaal] Verwachte energiebesparing in 2020 [GWh finaal] Premie dakisolatie

10 Premie ketelvervanging (vanaf 2012 enkel nog voor beschermde afnemers) Premie glasvervanging Premie muurisolatie Premie vloer- en kelderisolatie Premie zonneboiler en warmtepomp (incl. verplicht minimum aandeel hernieuwbare energie in nieuwe woningen vanaf 2014) Premie voor gebouwen met lager E-peil dan norm Premie energiezuinige verlichting niet-residentieel Premie frequentieomvormer (t.e.m. 2011) Premie ventilatie met warmterecuperatie (t.e.m. 2011) Energiescans woningen (besparing aanbrengen spaarlamp/spaardouchekop) Kortingbonnen energiezuinige koelkast en wasmachine voor beschermde afnemers , Totaal , ,9 2. Voor de doeleinden van Richtlijn 2006/32/EG, in het eerste en tweede NEEAP, volgt hieronder de beschrijving van de meet- en/of berekeningsmethodologie die gebruikt is voor de bepaling van de eindenergiebesparingen. De besparingen van het beleid in de transportsector worden top-down berekend volgens de aanbevolen geharmoniseerde methodologie van de EC ( Aanbevelingen voor de meet- en verificatiemethoden in het kader van Richtlijn 2006/32/EG betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten (EDR) ). De besparingen van alle andere energiebesparende maatregelen (in de sectoren gebouwen, industrie, energie, land- en tuinbouw) worden bottom-up berekend. De aanbevolen geharmoniseerde rekenmethodes, levensduren en defaultwaarden worden gehanteerd. Indien er geharmoniseerde methodes ontbreken of indien de Vlaamse gegevens niet beschikbaar zijn voor toepassing van de geharmoniseerde 10

11 methodes, worden eigen berekeningsmethodes gebruikt en in annex beschreven van het actieplan energie-efficiëntie Tabel 5. Overzicht van de berekeningsmethodes van de besparingen voor de doeleinden van richtlijn 2006/32/EG (EDR) Sector Bottom-up (BU) Berekeningsmethode of top-down (TD) Gebouwen BU geharmoniseerde methodologie: BU-formule 2.3 Industrie BU eigen methodologie: zie annex actieplan 2011 Energiesector BU - geharmoniseerde methodologie: BU-formules 2.2, 2.4, Europese defaultwaardes - eigen methodologie: zie annex actieplan 2011 Mobiliteit TD geharmoniseerde methodologie: TD-indicatoren P8, P9, P12, P13, M6 en M7 Tuinbouw BU eigen methodologie: zie annex actieplan 2011 De finale besparing van elektriciteitsbesparende maatregelen wordt vertaald naar primaire besparing door gebruik te maken van de conversiefactor 2,5. 3. BELEIDSMAATREGELEN VOOR DE UITVOERING VAN DE EER 3.1. Horizontale maatregelen Verplichtingsregeling voor energie-efficiëntie en alternatieve beleidsmaatregelen (artikel 7) 1. Informatie over de totale hoeveelheid energie die gedurende de verplichtingsperiode moet worden bespaard om het streefcijfer, vastgesteld overeenkomstig artikel 7, lid 1, te behalen en, wanneer van toepassing, hoe de in artikel 7, leden 2 en 3, genoemde mogelijkheden worden gebruikt (EER-artikel 7, bijlage XIV, deel 2.2.a)). De Vlaamse Regering nam op 22 november 2013 akte van de mededeling in verband met de aanmelding bij de Europese Commissie van de alternatieve benadering. De notificatie is gebeurd op 10 december De volledige aanmelding is te raadplegen op: In de aanmelding heeft Vlaanderen per beleidsmaatregel gedetailleerde fiches gevoegd waarin de naleving van de opgelegde criteria wordt aangetoond. De gedurende de verplichtingsperiode te behalen doelstelling wordt berekend op de energieverkopen aan eindafnemers. Dit wil zeggen dat uit de Vlaamse Energiebalansen de niet-energetische verbruiken evenals de verbruiken voor raffinaderijen, cokes en autoproductie mogen worden afgetrokken. Er wordt daarenboven voor geopteerd om transportverbruiken eveneens uit te sluiten van de berekening. De gemiddelde eindenergieverkoop voor de jaren 2010 tot en met 2012 komt daarmee op GWh. 11

12 Toepassing van 1,5% doelstelling per jaar, levert een te realiseren doelstelling op van GWh over de volledige periode. Door de toepassing van de opties beschreven in artikel 7.2 van de richtlijn, mag deze doelstelling met maximaal 25% worden gereduceerd. Concreet wordt via de richtlijn aan Vlaanderen een minimum te bereiken doelstelling van GWh opgelegd. Het Vlaamse Gewest opteert ervoor om gebruik te maken van een combinatie van het gereduceerde pad, samen met het uitsluiten van een deel van de ETS-sector uit de berekening van de doelstelling, tot de volle 25% reductie van de doelstelling wordt bereikt. Er wordt met andere woorden gestreefd naar een te bereiken doelstelling van GWh. 2. Informatie over een eventuele verplichtingsregeling voor energie-efficiëntie als bedoeld in artikel 7, lid 1 (EER-artikel 7, bijlage XIV, deel 2.3.2). Er is geen bestaande of geplande verplichtingsregeling voor energie-efficiëntie van toepassing. 3. Alternatieve beleidsmaatregelen van het Vlaamse Gewest overeenkomstig artikel 7, lid 9, en artikel 20, lid 6, inclusief informatie over hoe de gelijkwaardigheid daarvan wordt gewaarborgd (EER-artikel 7, bijlage XIV, deel ). Wat betreft de invulling van de doelstelling van artikel 7, heeft het Vlaamse Gewest ervoor geopteerd om geen verplichtingsregeling in hoofde van leveranciers of distributienetbeheerders in te stellen, maar te kiezen voor de aanmelding van volgende alternatieve maatregelen aan de Europese Commissie: Energiebeleidsovereenkomst met de VER-bedrijven; Energiebeleidsovereenkomst met de niet-ver-bedrijven; Enkele REG-actieverplichtingen van de elektriciteitsdistributienetbeheerders ten aanzien van bestaande gebouwen (zowel residentieel als niet-residentieel): - premie voor dak- en zoldervloerisolatie; - premie voor muurisolatie (buitenmuur en spouwmuurisolatie); - premie voor kelder- en vloerisolatie; - premie voor hoogrendementsbeglazing. Zie de link in punt 1 met daarin per beleidsmaatregel gedetailleerde fiches waarin de naleving van de opgelegde criteria wordt aangetoond. Dit overzicht is tevens dienstig als jaarlijkse verslaglegging met de lijst van alternatieve maatregelen (EER-artikel 7, bijlage XIV, deel 1, onder e)). In de tabellen hieronder wordt weergegeven hoeveel energiebesparing de voorgestelde maatregelen naar verwachting zullen opleveren. De twee ondergaande tabellen hebben betrekking op detailbesparingen over de hele periode. 12

13 Tabel 6. Verwachte besparingen van de REG-openbaredienstverplichtingen van de netbeheerders, als alternatieve maatregel in rekening gebracht voor de doelstelling van artikel 7 Premies REGopenbaredienstverplichtingen CUM. GWh CUM. TWh dakisolatie GWh cum ,702 beglazing GWh cum ,970 muurisolatie GWh cum ,520 vloer- en kelderisolatie GWh cum ,230 Tabel 7. Verwachte besparingen van de convenanten met de industrie, als alternatieve maatregel in rekening gebracht voor de doelstelling van artikel 7 Energiebeleidsovereenkomsten CUM. TWh VER TWh cum. 0,95 1,90 2,85 3,80 4,75 5,70 6,65 26,615 niet-ver TWh cum. 0,24 0,48 0,72 0,96 1,20 1,44 1,68 6, Methodologische aspecten in de zin van EER-artikel 7, bijlage V; bijlage XIV, deel 3.2; bijlage V 2., onder e. Zie de link in punt 1 (aanmelding Europese Commissie) met daarin per beleidsmaatregel gedetailleerde fiches waarin onder meer de gebruikte methodologieën voor de berekening van de verwachte energiebesparingen worden beschreven. 5. Gepubliceerde energiebesparingen in de zin van EER-artikel 7, leden 6, 8 en 10, bijlage XIV, deel 2.2., onder a)). Het VEA zal jaarlijks op haar website een rapport publiceren waarin de voortgang van de naleving van artikel 7 wordt opgevolgd. 6. Update van alle voornaamste in 2013 ten uitvoer gelegde wetgevingsmaatregelen voor de REG-ODV De in punt 3 aangemelde actieverplichtingen hebben betrekking op een deel van de lopende actieverplichtingen van de elektriciteitsdistributienetbeheerders. Het pakket aan actieverplichtingen gaat ruimer. In 2013 werden voor het ganse pakket nog nieuwe regelgevende maatregelen genomen, tevens dienstig in het kader van de jaarlijkse verslaggeving volgens EER-bijlage XIV, deel 1, onder b). In 2013 werden in het kader van de REG-openbaredienstverplichtingen volgende wijzigingen doorgevoerd: Uitbreiding van de in aanmerking komende aanvragers: ook ESCO s kunnen een premie aanvragen. 13

14 Voor alle isolatie-acties (inclusief beglazing) zijn de maximale premiebedragen geschrapt (zowel voor woningen als voor niet-woongebouwen). Voor zonneboiler en warmtepomp, zijn ook woningen aangesloten op het distributienet na 1/1/2006 in aanmerking genomen. Zowel voor woningen als voor niet-woongebouwen wordt dit evenwel beperkt tot aansluitingen voor 1/1/2014 (en mits uitbreiding voor gebouwen aangesloten na die datum maar waarvoor de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning dateert van voor 1/1/2014), aangezien vanaf 2014 het verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie wordt ingevoerd. Voor wat betreft de steun na audit, werd afgestapt van het onderscheid in premiehoogte op basis van de IRR. Daarnaast is de beperkende voorwaarde afgeschaft dat de audit moet worden uitgevoerd door een erkend energiedeskundige. Het is nu mogelijk dat meer dan een keer per jaar voor eenzelfde type investering een premie wordt aangevraagd. De doelgroep van de energiescans werd uitgebreid. De doelgroep van de sociale dakisolatieprojecten werd uitgebreid. Er zijn extra controlebepalingen opgenomen in het Energiebesluit. Deze bepalingen maken het voor het VEA mogelijk om onafhankelijk van de netbeheerders controle uit te oefenen op de uitvoering van de opgelegde actieverplichtingen Energie-audits en energiebeheersystemen (artikel 8) Overzicht van de geplande of reeds in uitvoering zijnde maatregelen om energie-audits en energiebeheersystemen te bevorderen, inclusief informatie over het aantal reeds uitgevoerde energie-audits, met specificatie van die welke in grote ondernemingen zijn uitgevoerd, met opgave van het totale aantal grote ondernemingen op het grondgebied van de lidstaat en het aantal ondernemingen waarop EER-artikel 8, lid 5, van toepassing is (EER-bijlage XIV, deel ). A. HET BELANG VAN ENERGIEAUDITS VOOR DE HUISHOUDENS Artikel 8, lid 3 van de EER stelt dat ook huishoudens moeten worden bewust gemaakt van de voordelen van energieaudits. Conform de REPG moeten woningen die verkocht of verhuurd worden beschikken over een energieprestatiecertificaat (EPC - zie ook en 3.1.5). Het EPC zorgt voor een basissensibilisering van zowel de eigenaars als de kopers en huurders, inzake de energieprestatie van de woning. Het EPC bevat, naast een energiescore, hoofdzakelijk standaardmaatregelen om de energieprestaties van de woning te verbeteren. Voor het opmaken van een grondige energieaudit voor eengezinswoningen wordt momenteel gebruik gemaakt van de energieadviesprocedure (EAP - zie ook 3.1.5). De 14

15 energieaudit geeft antwoord op de vragen waar, hoeveel en op welke manier energie in de woning kan worden bespaard. Deze procedure staat volledig los van de huidige certificatiemethode voor bestaande residentiële gebouwen, wat als nadeel heeft dat de gegevens van het EPC niet kunnen hergebruikt worden en dat de resultaten van de audit en het certificaat niet vergelijkbaar zijn. Daarom wordt momenteel de mogelijkheid onderzocht om de certificatiesoftware uit te breiden met een adviesluik, dat eerder stimuleert in het pad dat moet worden afgelegd om de woning te laten voldoen aan de definitie van BEN-woning bestaande bouw die in 2014 zal worden vastgelegd. Aan de netbeheerders wordt tevens een openbaredienstverplichting opgelegd op basis waarvan ze op vraag van welbepaalde kwetsbare doelgroepen een gratis huishoudelijke energiescan moeten aanbieden. Hierbij wordt het energieverbruik in de woning in kaart gebracht, worden kleine energiebesparende ingrepen gratis uitgevoerd en krijgen de gezinnen gedragstips, informatie over premies en begeleiding bij investeringen. Voor de uitvoering van de energiescans sluiten de netbeheerders overeenkomsten met scanbedrijven, doorgaans zogenaamde energiesnoeiers. Zie ook In het Vlaamse Gewest is het ook verplicht om een verwarmingsaudit uit te voeren voor stooktoestellen met een vermogen van 20 tot 100 kw. Deze audit moet worden uitgevoerd bij het eerste onderhoud nadat het toestel 5 jaar oud geworden is en nadien vijfjaarlijks door ofwel een technicus vloeibare brandstof of een technische gasvormige brandstof. De verwarmingsaudit voor stooktoestellen met een vermogen groter dan 100 kw moet tweejaarlijks (vloeibare brandstoffen) of vierjaarlijks (gasvormige brandstoffen) gebeuren door een technicus verwarmingsaudit. Deze 3 erkenningen worden verleend voor een periode van 5 jaar, waarna telkens een bijscholing moet gevolgd worden om de erkenning te verlengen. B. VERPLICHTE ENERGIEAUDITS (GROTE ONDERNEMINGEN) EN STIMULERINGPROGRAMMA S (KMO S) Besluit Energieplanning Sinds 2004 legt de milieuregelgeving (VLAREM) eisen inzake energie-efficiëntie op aan inrichtingen met een totaal jaarlijks primair energieverbruik van minstens 0,1 PJ. Dit gebeurt via het besluit Energieplanning, dat in 2010 geïntegreerd werd in het Energiebesluit. Belangrijk in dit besluit is het onderscheid tussen (de procedure en behandeling van) de energieplannen en energiestudies: Een energiestudie moet bij de milieuvergunningsaanvraag worden gevoegd (voor nieuwe inrichtingen met een jaarlijks energieverbruik van minstens 0,1 PJ en veranderingen aan inrichtingen met een jaarlijks energieverbruik van minstens 0,1 PJ). De energiestudie moet aantonen dat de betrokken inrichting op een energie-efficiënte wijze zal worden geëxploiteerd. Het VEA beoordeelt de ingediende energiestudies binnen de vergunningsprocedure. 15

16 Een bestaande inrichting met een jaarlijks energieverbruik van minstens 0,1 PJ moet bij de aanvraag tot hernieuwing van de milieuvergunning een energieplan voegen. Het VEA beoordeelt deze plannen in het kader van de vergunningsprocedure. Economisch rendabele energiebesparende maatregelen die in het energieplan zijn opgenomen (en hier gedefinieerd worden als maatregelen met een IRR van meer dan 15%), moeten binnen de 3 jaar worden uitgevoerd. Tot heden moest een (bestaande) inrichting met een jaarlijks energieverbruik van meer dan 0,5 PJ (dit wordt verlaagd naar 0,1 PJ in het kader van de VLAREM-trein 2013, zie verder) sinds 1 juli 2005 in het bezit zijn van een conform verklaard energieplan (onafhankelijk van een milieuvergunningsprocedure). De conform verklaring van deze energieplannen gebeurt door het VEA. Economisch rendabele energiebesparende maatregelen die in het energieplan zijn opgenomen, moeten binnen de 3 jaar worden uitgevoerd. Deze plannen moeten om de 4 jaar worden geactualiseerd. Energiebeleidsovereenkomsten met energie-intensieve bedrijven De energie-intensieve bedrijven met een jaarlijks primair energieverbruik van tenminste 0,1 PJ, worden gestimuleerd om hun energiegebruik terug te dringen door toetreding tot een energiebeleidsovereenkomst. Tot het benchmarkingconvenant (voor bedrijven met een jaarlijks primair energieverbruik > 0,5 PJ, aangevuld met VER-bedrijven) waren 175 bedrijven toegetreden die ongeveer 82% van het industrieel energieverbruik vertegenwoordigden. Tot het auditconvenant (voor bedrijven met een jaarlijks primair energieverbruik tussen 0,1 PJ en 0,5 PJ, exclusief de VER-bedrijven) waren 215 bedrijven toegetreden die ongeveer 6% van het industriële energieverbruik in Vlaanderen vertegenwoordigden. Als opvolger van het benchmarking- en auditconvenant, heeft de Vlaamse overheid in 2012, in samenspraak met de sectoren, een energiebeleidsovereenkomst voor enerzijds de VER-bedrijven en anderzijds de niet-ver-bedrijven uitgewerkt voor de periode In het najaar van 2012 werd een ontwerp voor nieuwe energiebeleidsovereenkomsten principieel goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Op 2 mei 2013 volgde de bespreking van deze energiebeleidsovereenkomsten in de Commissie Energie van het Vlaams Parlement. Door de federale overheid werd het dossier van de energiebeleidsovereenkomsten bij de Europese Commissie aangemeld in kader van de staatssteunregels. Inwerkingtreding is Bedrijven die toetreden tot de energiebeleidsovereenkomst verbinden zich er toe om een energieplan op te stellen en alle rendabele investeringen hieruit uit te voeren. Deze maatregelen maakt ook deel uit van de alternatieve beleidsmaatregelen onder punt

17 Verdere uitdieping van de energieauditmaatregelen voor grote ondernemingen Er zijn volgens de definitie van de Europese Commissie grote ondernemingen in het Vlaamse Gewest. Deze grote ondernemingen hebben Vlaamse vestigingen. Het is niet bekend hoeveel van deze vestigingen voldoen aan de Europese definitie van grote onderneming en bijgevolg een verplichte audit zouden moeten ondergaan volgens art. 8 van de EER. De EER legt aan de lidstaten de verplichting op ervoor te zorgen dat alle ondernemingen die geen KMO s zijn een energieaudit ondergaan die op een onafhankelijke en kostenefficiënte manier, door gekwalificeerde en/of geaccrediteerde deskundigen of onder supervisie van onafhankelijke instanties op grond van de nationale wetgeving, uiterlijk op 5 december 2015 en tenminste om de vier jaar na de voorgaande energieaudit wordt uitgevoerd. De Vlaamse Regering voert een wijziging door aan de milieuvergunningenregelgeving (VLAREM-trein 2013 eerste principiële goedkeuring 20 december 2013) die in een omzetting van deze bepalingen voorziet. Grote ondernemingen die reeds een energieplan opstellen in kader van het besluit Energieplanning, of in kader van de energiebeleidsovereenkomsten voor de energieintensieve industrie, worden vrijgesteld van de verplichting een energieaudit op te stellen. Grote ondernemingen die beschikken over een Europese energienorm EN of over een internationale norm voor energiemanagementsystemen ISO 50001, worden eveneens vrijgesteld van de verplichting een energieaudit op te stellen. De gegevens volgend uit de opmaak van een energieplan of een energieaudit worden ingegeven in een webapplicatie. Ook de resultaten van de energieaudit volgend uit de EN of de ISO procedure worden ingegeven in de webapplicatie. De webapplicatie bevat de verbruiksprofielen van de gebouwen en processen, alsook de verbeteringsvoorstellen met inschatting van energiebesparing en kosten. Door op voorhand categorisering in de webapplicatie van de verbeteringsvoorstellen te maken, kunnen hierop nadien statistische analyses uitgevoerd worden, nl. welke voorstellen komen meest voor, wat is de ingeschatte energiebesparing en kost bij realisatie. Op die manier kan eventuele ondersteuning (bv. via premies enz.) gebudgetteerd worden. De webapplicatie zal worden ontwikkeld en beheerd door het VEA. Het VEA oefent via het beheer van de webapplicatie de supervisie uit op de energieaudits en de auditeurs. Verwachte timing beschikbaarheid webapplicatie is De bedrijven die deelnemen aan de energiebeleidsovereenkomsten met de energieintensieve industrie, engageren zich om tegen midden 2015 potentieelstudies uit te voeren voor kwalitatieve WKK en warmte- en koudenetten. Zie ook en , punt 4. EFRO-project REG in KMO s Over de periode 1 november oktober 2013 werd door het Agentschap Ondernemen van de Vlaamse overheid het EFRO-project REG in KMO s uitgevoerd. Het project liet toe aan KMO s een gratis eerstelijns energiescan aan te bieden, gevolgd door een thematisch advies, geformuleerd door een onafhankelijk studiebureau. Dit 17

18 laatste was niet gratis maar werd voor 50% van de kosten gesubsidieerd (gedurende de eerste twee jaren van het project was dit 2/3 van de kosten). Er werden in totaal 520 eerstelijns energiescans uitgevoerd. De scans omvatten aanbevolen en gekwantificeerde maatregelen, waarbij er vergezeld gingen van een inschatting van de nodige investering. Gemiddeld leidde de scan tot een besparingsvoorstel van 10% op de elektriciteitsfactuur en 15% op de brandstoffactuur. Globaal werd een besparing voorgesteld van 3,6 miljoen euro/jaar op de gezamenlijke energiefactuur van de betrokken bedrijven. Het gaat om een besparing van 0,271 PJ/jaar aan primaire energie (CO 2 -uitstoot van 12,8 kton/jaar). De ingeschatte investering om (een deel van) deze besparing te kunnen realiseren, bedraagt 16,8 miljoen euro, met een terugverdientijd van ongeveer 4,5 jaar. Daarnaast werden er 259 nieuwbouwadviezen verstrekt. Volgend op zowel de eerstelijnsscans als op de nieuwbouwadviezen werden er 106 thematische studies uitgevoerd voor 78 bedrijven door externe en onafhankelijke advies- of studiebureaus. Er werden daarin 250 gekwantificeerde maatregelen naar voor geschoven die kunnen leiden tot een energiebesparing van 0,129 PJ primaire energie per jaar, of ongeveer 2,35 miljoen euro/jaar (CO 2 -uitstoot van ton/jaar). De investeringen bedragen in dit geval ongeveer 9,5 miljoen euro. Uit de evaluatie van de thematische adviezen blijkt dat ongeveer 80% van de voorstellen ook daadwerkelijk zal worden uitgevoerd, of reeds in uitvoering is. Dit betekent een investering van ongeveer 7,6 miljoen euro. Opmerking: de cijfers van de thematische adviezen kunnen niet zomaar worden opgeteld bij deze van de eerstelijnsscans. Bepaalde thema s die reeds in deze laatste werden behandeld en gekwantificeerd, kwamen immers terug in de studies van de externe adviesbureaus. KMO energie-efficiëntieplan (KEEP) Op 19 juli 2013 heeft de Vlaamse Regering een conceptnota KMO energieefficiëntieplan (KEEP) goedgekeurd die een actieplan voor het bevorderen van energie-efficiëntie bij KMO s en in kantoren omvat. Energiebeheer is voor heel wat KMO s geen kernactiviteit aangezien de energiekost slechts een beperkt onderdeel inneemt binnen de kostenstructuur van de onderneming. Rendabele energieinvesteringen worden daarom niet uitgevoerd. Bewustwording en kennis zijn dan ook essentieel bij deze doelgroep. In het kader van de uitwerking van dit actieplan is nagegaan hoe de toegang van KMO s tot betaalbare energieaudits, die onafhankelijk worden uitgevoerd door gekwalificeerde of geaccrediteerde deskundigen, bevorderd kan worden. Inzake de ondersteuning van de opmaak van energieaudits zijn in het actieplan volgende concrete acties opgenomen: Voor de uitvoering van een thematisch energieadvies kunnen de bedrijven een beroep doen op de kmo-portefeuille. Via de kmo-portefeuille zijn er subsidies mogelijk voor opleiding, advies, strategisch advies, internationaal advies, coaching en technologieverkenning die worden ingekocht bij erkende dienstverleners. Bedrijven die op vlak van hun energieverbruik een opleiding of 18

19 advies wensen, kunnen via de kmo-portefeuille 50% van de kosten daarvoor (met een minimum van 2500 euro) gesubsidieerd krijgen. Het advies omvat een analyse van de probleemstelling, een adviesluik en een implementatieplan. Voor een strategisch energieadvies is er via de kmo-portefeuille ook een steun van 50% van de advieskost mogelijk, met een maximum van euro steun. In uitvoering van het actieplan kan sinds 21/11/2013 een KMO gedurende één jaar een subsidie van 75% (met een maximum van euro) krijgen voor de begeleiding bij het implementatietraject indien een beroep wordt gedaan op externe begeleiding bij de implementatie van energiebesparende maatregelen. Voor het eerste jaar bestaan deze maatregelen uit het opsporen en herstellen van persluchtlekken, koeling en het optimaliseren van de aanmaak van sanitair warm water (o.a. zonneboiler). Het regelgevend kader voor de kmoportefeuille werd in 2013 aangepast met een specifieke regeling voor energiedienstverleners (ministerieel besluit van 21 juni 2013 tot wijziging van diverse bepalingen van het ministerieel besluit van 14 februari 2013 tot uitvoering van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 december 2008 tot toekenning van steun aan kleine en middelgrote ondernemingen voor ondernemerschapsbevorderende diensten, wat de betreft de aanstelling en de werking van auditbureaus). De KMO s zullen zeker tot eind 2014 nog een beroep kunnen doen op het Agentschap Ondernemen voor het bekomen van een gratis eerstelijns energiescan. In opvolging van de conceptnota KEEP heeft het Agentschap Ondernemen de uitvoering van 400 dergelijke scans uitbesteed aan 5 energieadviesbureaus. Ter ondersteuning van de uitwerking van het actieplan KEEP heeft de Vlaamse overheid in 2013 een studieopdracht aanbesteed met als doel na te gaan welke maatregelen in de omringende landen bestaan en goed werken, om daarna te analyseren hoe de bestaande maatregelen in Vlaanderen kunnen worden aangepast teneinde het potentieel te benutten en de respons van KMO s op het vlak van energiebesparing te vergroten. Het eindrapport van deze studie kan worden geraadpleegd op de website van het VEA (http://www.energiesparen.be/node/3687). De belangrijkste conclusies en aanbevelingen waren: Vlaanderen schiet in vergelijking met onze buurlanden niet te kort op het gebied van maatregelen die energie-efficiëntie bij KMO s moeten stimuleren. Gerichte acties voor KMO s komen in zowat alle landen pas recent op gang. Er werd in het verleden immers vooral ingezet op de energie-intensieve industrie. Voor heel wat KMO s blijft energiebesparing een abstract gegeven. Om de KMO s te stimuleren, moet worden vertrokken vanuit hun dagdagelijkse realiteit. Dit kan best gebeuren door het aanreiken van concrete voorbeelden en praktijkervaringen rond energiebesparing, bijvoorbeeld door concrete cases op de website te publiceren, seminaries op te zetten Om het thema van energie-efficiëntie bij KMO s aan te kaarten, wordt best gebruik gemaakt van de bestaande vertrouwensrelaties (sectorfederaties, UNIZO, VOKA, ) eerder dan een nieuw kanaal op te bouwen. 19

20 Het is aangewezen om ook tweedelijnsondersteuning te voorzien om KMO s te ondersteunen bij specifieke vragen rond een bepaald thema. Hierbij kan jaarlijks op bepaalde specifieke thema s worden ingezet. Om de drempel te verlagen, moet voor dergelijk advies financiële ondersteuning worden voorzien. Ervaringen in het buitenland leren dat het niet evident is om ESCO s of derde partijfinanciering ingang te doen krijgen binnen KMO s aangezien deze in een competitieve omgeving functioneren en onderhevig zijn aan conjuncturele ups & downs. Bijgevolg zijn ze minder gemakkelijk te vatten in een eenduidig langetermijn contract. Bestaande energiemanagementsystemen zijn doorgaans te zwaar voor heel wat KMO s. Buitenlandse ervaringen leren dat dergelijke systemen in KMO s louter op vrijwillige basis worden geïntroduceerd. Er zouden dus energiemanagementsystemen moeten komen die meer op maat zijn van KMO s en waarvoor ook een financiële stimulans wordt voorzien. Zoals reeds aangehaald, is doelgerichte sensibilisering en informatieverstrekking een belangrijk aandachtspunt in het actieplan KEEP. Heel wat KMO s en kantoren hebben de behoefte om hun eigen energieverbruik te kunnen benchmarken met sectorgenoten. In de uitgevoerde energiescans (o.a. door het Agentschap Ondernemen) zijn al heel wat data beschikbaar die voor een dergelijke benchmarking nuttig kunnen zijn. Deze data zouden in een open platform kunnen worden aangevuld met energieverbruiksdata die door bedrijven zelf worden aangebracht. Het actieplan bepaalt dat het VEA zal laten onderzoeken volgens welk concept en plan van aanpak voor een aantal (deel)sectoren zoals kantoren, supermarkten, een dergelijk open benchmarkplatform kan worden opgezet. Eind 2013 heeft het VEA een studieopdracht aanbesteed die moet leiden tot de ontwikkeling van een concept en verder plan voor het opzetten van een benchmarkplatform inzake het energieverbruik van KMO s en kantoren. Meer specifiek wenst het te laten onderzoeken op welke wijze ze energieverbruiksgegevens waarover de overheid zelf, dienstverlenende partijen of KMO s beschikken, kan verzamelen, eventueel verwerken en anoniem ter beschikking stellen. Op basis van de ter beschikking gestelde data moet een niet-expert, binnen een beperkt tijdsbestek het potentieel aan energiebesparing zien en gestimuleerd worden om over te gaan tot actie. De studie moet resulteren in een eindrapport, waarin: Een vereistenanalyse is uitgewerkt (Wat is er nodig om de doelstelling te realiseren? Wat zijn de wensen en noden van KMO s? Voor welke energiedata is benchmarking mogelijk? Op welke manier kunnen de gegevens best ter beschikking worden gesteld? Wat met privacy en vertrouwelijkheid van gegevens? ). Een functionele analyse met een duidelijke omschrijving van de functionaliteiten van het systeem is opgenomen (Hoe kunnen de vereisten worden ingevuld? Welke interessante data zijn reeds vlot beschikbaar? Wat zijn de eigenschappen van de interessante data? Welke verwerking dient nog te gebeuren om de data beschikbaar te stellen? Op welke manier kunnen 20

Ronde Tafel in kader van voorbereiding Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020. Doelgroep: niet-ver industrie

Ronde Tafel in kader van voorbereiding Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020. Doelgroep: niet-ver industrie Ronde Tafel in kader van voorbereiding Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 Doelgroep: niet-ver industrie Beknopt overzicht van bestaande energiemaatregelen 8 mei 2012 Inhoud 0,1PJ 0,5PJ Auditconvenant

Nadere informatie

Verslag over de juridische aspecten van energie-efficiëntie in de textielindustrie

Verslag over de juridische aspecten van energie-efficiëntie in de textielindustrie Verslag over de juridische aspecten van energie-efficiëntie in de textielindustrie Overzicht van legale aspecten betreffende energie-efficiëntie in Vlaanderen die van belang zijn voor de textielindustrie

Nadere informatie

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Jan Vereecke Vlaams Energieagentschap Energiecongres 2007 Assises de l énergie -

Nadere informatie

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen Vastgoedforum 27 februari 2015 Ellen Moons Vlaams Energieagentschap Overzicht Inhoud artikel 5 Toepassingsgebied entiteiten - gebouwen Besparingsdoelstelling

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op

Ontwerp van decreet. Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) stuk ingediend op stuk ingediend op 2338 (2013-2014) Nr. 4 26 februari 2014 (2013-2014) Ontwerp van decreet houdende wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de omzetting van de Richtlijn van de Europese

Nadere informatie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie

VLAAMSE OVERHEID. Leefmilieu, Natuur en Energie VLAAMSE OVERHEID Leefmilieu, Natuur en Energie [C 2007/35895] 1 JUNI 2007. Ministerieel besluit inzake de rapportering van de elektriciteitsdistributienetbeheerders betreffende de uitvoering van hun REG-actieplannen

Nadere informatie

Energie-efficiëntierichtlijn. Ann Collys Vlaams Energieagentschap - 13/02/2014 - VAC Gent

Energie-efficiëntierichtlijn. Ann Collys Vlaams Energieagentschap - 13/02/2014 - VAC Gent Energie-efficiëntierichtlijn Ann Collys Vlaams Energieagentschap - 13/02/2014 - VAC Gent Inhoud Algemene inleiding Artikel 5: Voorbeeldfunctie van de gebouwen van overheidsinstanties Standaardaanpak Alternatieve

Nadere informatie

Toelichting 01: Praktische richtlijnen voor de uitvoering van de energiebeleidsovereenkomsten

Toelichting 01: Praktische richtlijnen voor de uitvoering van de energiebeleidsovereenkomsten COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 01: Praktische richtlijnen voor de uitvoering van de energiebeleidsovereenkomsten 1 Inleiding De energiebeleidsovereenkomst (kortweg EBO) voor VER-bedrijven

Nadere informatie

Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen

Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen Januari 15 Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen Alle bedrijven, zonder ISO 14.001 en/of ISO 50.001 en/of MJA/MEE convenant, die niet voldoen aan de definitie kleine en middelgrote ondernemingen

Nadere informatie

Energiedata woningen bij het VEA 28 september 2015

Energiedata woningen bij het VEA 28 september 2015 Energiedata woningen bij het VEA 28 september 2015 INHOUD BRONNEN ENERGIEDATA HUISHOUDENS VEA AANTAL RESULTATEN VEA-ENQUETE HUISHOUDENS 2015 INTERFEDERALE SAMENWERKING ENERGIEDATA DOELEINDEN DATAVERZAMELING

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Vlaams minister Kris Peeters wil met een verstandig energiebeleid niet alleen het aanbod sturen maar ook en vooral de vraag beheersen.

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 1 Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. AANLEIDING TOT WIJZIGING VAN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING... 2 1.1 Revisie EPBD-richtlijn...

Nadere informatie

Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM. Vicky Demeyer Afdeling Milieuvergunningen

Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM. Vicky Demeyer Afdeling Milieuvergunningen Omzetting Energie-efficiëntie Richtlijn in VLAREM Afdeling Milieuvergunningen Energie-efficiëntie Richtlijn Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie,

Nadere informatie

VCB Roadshow 12 januari 2016

VCB Roadshow 12 januari 2016 VCB Roadshow 12 januari 2016 Agenda REG-Premies Premies: facts en figures Waar staan we nu? Waar loopt het fout bij premie-aanvraag? Wat brengt de toekomst? REG-Premies REG-Premies Vóór 1 juli 2016 zal

Nadere informatie

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen?

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen? OP WEG NAAR 00 Bijna-Energieneutrale gebouwen? Maarten De Groote Vlaams Energieagentschap 4 oktober 0 Brugge Inhoud Evolutie energieprestatie Vlaanderen Aanpassingen wetgeving EPB Aanpassingen wetgeving

Nadere informatie

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN

GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP VLAAMSE OVERHEID N. 2011 2814 [2011/205522] 23 SEPTEMBER 2011. Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Renovatiepact. Werkgroep verplichtingen. Het EPC als basis van de woningpas? 2 e vergadering 23 maart 2015, Brussel. Ann Collys

Renovatiepact. Werkgroep verplichtingen. Het EPC als basis van de woningpas? 2 e vergadering 23 maart 2015, Brussel. Ann Collys Renovatiepact Werkgroep verplichtingen Het EPC als basis van de woningpas? 2 e vergadering 23 maart 2015, Brussel Ann Collys Inhoud Doel Wat en wanneer? Door wie? Opmaak van het EPC Vorm en inhoud Advertentieplicht

Nadere informatie

DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB)

DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) Nieuwe ordonnantie aangenomen op 1 juni 2007, van kracht in de loop van 2008 1. WAAROM EEN ORDONNANTIE OVER EPB? In Europa is de bouw verantwoordelijk

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 TOELICHTING 17 ART. 6.4 VAN HET BENCHMARKINGCONVENANT HET GEBRUIK VAN ALTERNATIEVE MAATREGELEN 1. Inleiding Art. 6.4 van het benchmarkingconvenant biedt de mogelijkheid

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

Energie efficiëntie: een totaalpakket

Energie efficiëntie: een totaalpakket Energie efficiëntie: een totaalpakket VEB Klantendag (16/10/2015) Inge Goessens Directeur Energie-efficiëntie Agenda De overheid als grootverbruiker Beheer en data vormen de sleutel Energie efficiëntie

Nadere informatie

Advies. Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop en verhuur van niet-residentiële gebouwen

Advies. Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop en verhuur van niet-residentiële gebouwen Brussel, 10 september 2008 Advies besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop Advies Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop Inhoud 1. Situering... 3 2. Advies... 4 2.1. Neem maatregelen om

Nadere informatie

Energieprestatiecertificaten (EPC) in het Vlaamse Gewest. Stand van zaken

Energieprestatiecertificaten (EPC) in het Vlaamse Gewest. Stand van zaken Energieprestatiecertificaten (EPC) in het Vlaamse Gewest Stand van zaken Inhoud presentatie I. Situering van de context II. Energieprestatiecertificaat voor nieuwbouw of vernieuwbouw III. Energieprestatiecertificaat

Nadere informatie

Subsidiereglement voor rationeel energiegebruik

Subsidiereglement voor rationeel energiegebruik Subsidiereglement voor rationeel energiegebruik (Gemeenteraadsbeslissing: 21.02.2011) Afdeling 1 : Aanwending van alternatieve energievormen. Artikel 1: Definities Voor toepassing in afdeling 1 gelden

Nadere informatie

Artikel 1 Definities Artikel 2 Subsidiebedragen

Artikel 1 Definities Artikel 2 Subsidiebedragen SUBSIDIEREGLEMENT Subsidie voor de plaatsing van een thermische zonne-installatie, vloerisolatie, muurisolatie, dak- en zoldervloerisolatie, superisolerende beglazing, een condensatieketel op aardgas of

Nadere informatie

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest Vlaams Energieagentschap Luc Peeters, administrateur-generaal Inhoud: 1. Inleiding & definitie 2. Nieuwbouw 3. Publieke gebouwen 5. Niet-residentiële

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Premies voor energiebesparende investeringen in 2014

Premies voor energiebesparende investeringen in 2014 Premies voor energiebesparende investeringen in 2014 Inhoud Premies voor energiebesparende investeringen in 2014... Een overzicht van de premies die sinds 1 januari van kracht zijn.... Nieuw in 2014...

Nadere informatie

Mijn bedrijf en mijn energie

Mijn bedrijf en mijn energie Mijn bedrijf en mijn energie Staden, zondag 30 november 2014 arch. Luc Dedeyne energieconsulent Bouwunie Subsidies voor bedrijven Bedrijven kunnen genieten van financiële ondersteuning indien zij investeren

Nadere informatie

16 oktober 2006. Vorming Energieadviseur Woonsector. Procedure van de energieaudit. Spreker

16 oktober 2006. Vorming Energieadviseur Woonsector. Procedure van de energieaudit. Spreker 16 oktober 2006 Vorming Energieadviseur Woonsector Procedure van de energieaudit Spreker Nicodème Lonfils Energieadviseur Brussels Energie Agentschap (ABEA) De Stadswinkel vzw Wettelijk kader Europese

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

De Overheden zetten massaal in op energie-efficiëntie bij bedrijven

De Overheden zetten massaal in op energie-efficiëntie bij bedrijven Processtappen richting energie-efficiënte exploitatie van industriële sites: Identificatie van prioritair uit te voeren maatregelen Auditing & Doorlichting Borgen energieefficiënte prestaties per project

Nadere informatie

Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015

Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015 Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015 EED: Europese energie-efficiëntie richtlijn Energie-audit is onderdeel van een breder Europees kader

Nadere informatie

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete ZORGELOOS VERHUREN Premies en steunmaatregelen voor verhuurders Katja Calsyn projectcoördinator 9 oktober 2014 CC De Kruisboog Sint-Jorisplein20, 3300 Tienen Premies en Steunmaatregelen Particulier verhuurder

Nadere informatie

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen?

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 125 van MERCEDES VAN VOLCEM datum: 27 november 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Isolatie schoolgebouwen Investeringen

Nadere informatie

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Celestijnenlaan 9 bus 31 3001 gemeente Leuven bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 156 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015

Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015 Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015 Energie-audit: kansen voor energie efficiency met nieuwe richtlijn (EED) Teun Bolder 6 oktober 2015 Energie-audit:

Nadere informatie

326 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

326 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Ertbruggelaan 49 bus 4 2100 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1957 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 326 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012

Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012 Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012 7 februari 2012 Geert Flipts Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur Premies 2011 bestaande woningen Ruim 60.000 dakisolatiepremies

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

525 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

525 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Dorps 23 2830 gemeente Willebroek bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1918 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 525 De energiescore laat toe

Nadere informatie

VLAAMSE ENERGIELENING

VLAAMSE ENERGIELENING VLAAMSE ENERGIELENING Jeroen Verbeke Energiedeskundige 04/12/2015 WVI www.wvi.be BARON RUZETTELAAN 35 8310 BRUGGE T +32 50 36 71 71 E wvi@wvi.be voormalig federaal Fonds FRGE(Fonds ter Reductie van de

Nadere informatie

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Klimaatneutrale Organisatie 2020 De ondersteuningscampagne voor gemeenten die zich engageren om in 2020 een klimaatneutrale organisatie

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

272 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

272 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 14 bus 2 8560 gemeente Wevelgem bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 272 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen

Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 03: Energiebeheermaatregelen ISO50001 of energiebeheermaatregelen volgens bijlage 9 Volgens Art. 6(7) van de energiebeleidsovereenkomst (EBO) dient elke

Nadere informatie

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Mechelse 15 bus 1 1840 gemeente Londerzeel bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 466 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie bestemming type appartement bouwjaar 1969 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m^jaar): 220 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Lammekensknok 94 8770 gemeente Ingelmunster bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 1216 De energiescore

Nadere informatie

Advies. Wijzigingsbesluit REG-ODV

Advies. Wijzigingsbesluit REG-ODV Brussel, 15 april 2009 041509_Advies_wijzigingsbesluit_REG_ODV Advies Wijzigingsbesluit REG-ODV voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van 2 maart 2007 inzake de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Kansen voor warmte Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Centrale boodschap Er is een groot potentieel aan duurzame warmte en warmtebesparing in Nederland beschikbaar. Per situatie

Nadere informatie

JAARVERSLAG AUDITCOMMISSIE AAN DE VLAAMSE OVERHEID WERKJAAR 2005-2006

JAARVERSLAG AUDITCOMMISSIE AAN DE VLAAMSE OVERHEID WERKJAAR 2005-2006 JAARVERSLAG AUDITCOMMISSIE AAN DE VLAAMSE OVERHEID WERKJAAR 2005-2006 JUNI 2006 INHOUDSTAFEL 1. BESLUITEN DOOR DE COMMISSIE GENOMEN 3 2. UITVOERING AUDITCONVENANT STAND VAN ZAKEN 5 2.1 Toetreding tot het

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 De hierna genoemde tarieven voor de aansluitbijdrage, de investeringsbijdrage, het vast recht en het warmtetarief

Nadere informatie

BIJLAGE 1: REGELGEVINGSAGENDA 2008

BIJLAGE 1: REGELGEVINGSAGENDA 2008 BIJLAGE 1: REGELGEVINGSAGENDA 2008 Aantal Titel van het initiatief Betrokken regelgeving Eventuele wettelijke deadline Korte samenvatting van de beleidsdoelstellingen Te doorlopen fases en hun timing Wordt

Nadere informatie

240 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

240 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gemeenteplein 4 bus B001 1853 gemeente Grimbergen bestemming appartement type - bouwar 1966 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 240 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Stationsstraat nummer 24 bus 4 bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 133

Nadere informatie

INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten. Uitgangspunten voor deze bijdrage:

INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten. Uitgangspunten voor deze bijdrage: INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten 1 Uitgangspunten voor deze bijdrage: I. Indirecte fiscale voordelen < energiefactuur II. Directe fiscale

Nadere informatie

664 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

664 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Krekel 24 9052 gemeente Gent bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 664 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Ooievaar 8 bus 1 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1965 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 379 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Kortrijksesteenweg nummer 132 bus 0103 bestemming appartement type - bouwjaar 2001 softwareversie 9.11.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Zilvervos 4 bus *1/1 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 711 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 jan. 2014 1 Verplicht aandeel HE met PV Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

Adres : Telefoonr/GSM : Email : heeft werken in het kader van duurzaam bouwen uitgevoerd aan de woning gelegen te

Adres : Telefoonr/GSM : Email : heeft werken in het kader van duurzaam bouwen uitgevoerd aan de woning gelegen te BELANGRIJK: De hierna gevraagde gegevens zijn noodzakelijk voor het bepalen van de stedelijke subsidie. Ingeval van twijfel kan u voor inlichtingen steeds terecht bij het stadsbestuur, dienst milieu, tijdens

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

204 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

204 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Pastorij 8 bus B005 1853 gemeente Grimbergen bestemming appartement type - bouwjaar 1968 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 204 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

575 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van collectieve woongebouwen te vergelijken.

575 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van collectieve woongebouwen te vergelijken. nummer postnummer Smeyskens 64 bus 2 9200 gemeente Dendermonde bestemming collectief woongebouw type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 575 De energiescore

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Edmond de Grimbergheplein nummer 22 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1899 softwareversie 9.7.0 berekende

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Doornikserijksweg nummer 381 bus bestemming appartement type - bouwjaar 2004 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Toekomstige ontwikkelingen omtrent hernieuwbare energie in de bouw

Toekomstige ontwikkelingen omtrent hernieuwbare energie in de bouw Toekomstige ontwikkelingen omtrent hernieuwbare energie in de bouw Wim Lameire energie@vlaanderen.be Agenda. Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie in de bouwvoorschriften Voortraject Inhoud van

Nadere informatie

460 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

460 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Berg 6 9170 gemeente Sint-Gillis-Waas bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1945 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 460 De energiescore laat

Nadere informatie

571 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

571 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Haven 20 3560 gemeente Lummen bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 571 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Energie in 21 e eeuw. Overzicht

Energie in 21 e eeuw. Overzicht Energie in 21 e eeuw Arch. Energieconsulent Luc Dedeyne Overzicht Bestaande gebouwen Energie renovatie programma 2020 Dakisolatie (dakisolatiepremie) Hoogrendementsglas Hoog rendement verwarming Energie

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest 8 november 2012 VCB - Brussel ing. Eddy Jonckheere, accountmanager transformatie & duurzaamheid - energie Overzicht Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

De sociale huisvesting kan op dat vlak een voorbeeldfunctie vervullen.

De sociale huisvesting kan op dat vlak een voorbeeldfunctie vervullen. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 113 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 21 oktober 2014 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN,

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat straat Karperstraat nummer 118 bus bestemming collectief woongebouw type gesloten bebouwing bouwjaar 1958 softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 407 De energiescore

Nadere informatie

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 74 bus 103 8420 gemeente De Haan bestemming appartement type - bouwar 1991 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 194 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer

voor energie- en milieu-investeringen Katrien De Maeyer Steunmaatregelen voor energie- en milieu-investeringen 31 maart 2011 Katrien De Maeyer Ik wil besparen op mijn energiefactuur! Ik wil milieuvriendelijker produceren! Hoegaikditfinancieren? 1. Advies nodig

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Oudegemse baan nummer 183 bus 2 bestemming appartement type - bouwjaar 1979 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie