Protocol massale bloedtransfusie op de SEH

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Protocol massale bloedtransfusie op de SEH"

Transcriptie

1 Spoedeisende hulp Protocol massale bloedtransfusie op de SEH J.Rebel, 9/9/2013 OLVG Oosterpark AC Amsterdam T (020) F (020)

2 Doel: Beschrijving van transfusie van bloedproducten bij massaal ongecontroleerd bloedverlies op de SEH. Indicatie: Massaal bloedverlies bij patiënten op de SEH. Mogelijke definities massaal bloedverlies: - meer dan 10 eenheden erytrocytenconcentraat in 24 uur tijd getransfundeerd aan een volwassen patiënt; - de patiënt verliest meer dan eenmaal zijn of haar circulerend bloedvolume in 24 uur tijd (1,2) - de patiënt verliest 50% van het circulerend volume in 3 uur of; - de (volwassen) patiënt heeft een bloedverlies van > 150 ml/min (3) Op de shockroom van de SEH zijn deze criteria meestal nog niet duidelijk. Derhalve zal het daar in praktijk gaan om patiënten met een actieve bloeding en haemodynamische instabiliteit als gevolg hiervan. Voorbeeldindicaties Trauma patiënt met vermoeden op inwendige bloeding of evident uitwendige bloeding en haemodynamische instabiliteit Een patiënt met een actieve gastrointestinale bloeding en haemodynamische instabiliteit Een patiënt met een bewezen AAAA en haemodynamische instabiliteit Kinderen Voor patiënten jonger dan 18 jaar, geldt een aangepast protocol Protocol massale bloedtransfusie op de SEH, J. Rebel 2/2/2013 2

3 Wat behelst het protocol? Onderstaand protocol kan in gang gezet worden door de SEH arts in samenspraak met de opnemend/insturend specialist. Na starten van het protocol wordt van het laboratorium bloedtransfusie gevraagd een pakket samen te stellen met bloedproducten in de verhoudingen zoals hieronder aangeven. Er is sprake van 1 standaard pakket (Massaal bloedverlies pakket SEH). Wie doet wat? De SEH verpleegkundige informeert het laboratorium bloedtransfusie altijd telefonisch (4237) en stuurt bovendien een getekend aanvraagformulier naar het laboratorium bloedtransfusie. De aanvraag wordt ondertekend door de SEH arts. het laboratorium bloedtransfusie belt naar de ZOCO (4219) wanneer het pakket opgehaald kan worden. De SEH verpleegkundige registreert welke producten zijn toegediend en is verantwoordelijk voor de teruggave van gebruikt en ongebruikt materiaal aan het laboratorium bloedtransfusie. Bij uitgifte van een eerste Massaal bloedverlies pakket, kan op verzoek van de SEH direct een tweede pakket in gereedheid gebracht. Er wordt zo snel mogelijk kruisbloed afgenomen om ABO/RhD identiek te kunnen gaan transfunderen en de voorraad Oneg eenheden te sparen. Het pakket (4) Packed Red blood cells: 6 Fresh Frozen Plasma: 3 Trombocyten: 1 Protocol massale bloedtransfusie op de SEH, J. Rebel 2/2/2013 3

4 De flowchart Actief bloedende patiënt met haemodynamische instabiliteit -> SEH arts start het massale bloedtransfusie protocol, zo nodig in samenspraak met opnemend of insturend specialist (Intensivist, Internist, kinderarts, traumachirurg) - Stelpen van het bloeden! - Direct bestellen O negatief bloed indien geen uitstel mogelijk is - Bestellen van Massaal transfusiepakket SEH - Alle infusie indien mogelijk verwarmd toedienen, Plaatsen Bair Hugger of Aragona - Toedienen van NaCL 0,9% of Ringer s lactaat o o met als streef bloeddruk een MAP van >60 mm Hg. Bij neurotrauma streven naar een voor die patiënt normale bloed druk (bv. MAP 80) mg tranexaminezuur in 20 min iv, eventueel gevolgd door nog maals 1000 mg over 8 uur op perfusor (5). - Calcium glubionaat 10 cc is 1,375 gram calciumglubionaat = 2,25 mmol calcium (intraveneus in 3 minuten) (4,6) - Neem kruisbloed af (2 x onafhankelijk bij onbekende patient) - Toedienen massaal transfusiepakket SEH o met als streef bloeddruk een MAP van >60 mm Hg. o Bij neurotrauma streven naar een voor die patiënt normale bloed druk (bv. MAP 80) - Na inlopen massaal transfusiepakket SEH: Herhaald lab afname met Hb, Ht, Ca, Fibrinogeen, ptt, aptt, trombocyten. - Zo nodig bestellen volgend pakket volgens bovenstaande procedure - Overweeg het gebruik van stollingsfactoren o Bij gebruik heparine/lmwh, protamine o bij gebruik coumarinen: Cofact en Vitamine K o Bij gebruik Ascal, Plavix: Trombocyten concentraat o Bij gebruik NOACS (rivaroxaban, dabigatran): Cofact Stollingsfactoren Protamine: Bolus 50 mg in 10 minuten. Vitamine K: 10 mg intraveneus, in 50 cc NaCL, in 30 seconden Cofact: 60 cc intraveneus 2 cc/minuut. Protocol massale bloedtransfusie op de SEH, J. Rebel 2/2/2013 4

5 De voetnoten 1. Drummond JC, Petrovitch CT. The massively bleeding patiënt. Anesthesiol Clin North America 2001;19: CMA Expert Working Group. Review of the clinical practice literature on allogeneic red blood cell transfusion and Guidelines for red blood cell and plasma transfusion for adults and children. CanMed Assoc J 1997;156(Suppl 11):S Stainsby D, MacLennan S, Hamilton PJ. Management of massive blood loss: a template guideline. Br J Anaesth 2000;85: Lokaal OLVG / ICU protocol DKS 5. CRASH-2 collaborators.effects of tranexaminid acid on death,vascular occlusive events,and blood transfusion in trauma patients with significant haemorrhage ( CRASH-2) : a randomised,placebo-controlled trial. Lancet 2010;376: Richtlijn bloedtransfusiebeleid. CBO 2011 Protocol massale bloedtransfusie op de SEH, J. Rebel 2/2/2013 5

CASE STUDY MASSAAL BLOEDVERLIES NA REVISIE HEUP ASTRID NOOR CIRCULATION PRACTITIONER I.O.

CASE STUDY MASSAAL BLOEDVERLIES NA REVISIE HEUP ASTRID NOOR CIRCULATION PRACTITIONER I.O. CASE STUDY MASSAAL BLOEDVERLIES NA REVISIE HEUP ASTRID NOOR CIRCULATION PRACTITIONER I.O. INLEIDING VOORSTELLEN CASUS VOORGESCHREVEN BEHANDELING PARAMETERS EN LABUITSLAGEN HEMOSTASE BELEMMERENDE FACTOREN

Nadere informatie

Implementatie van een massaal transfusie protocol. Harry Naber Anesthesioloog Isala Zwolle

Implementatie van een massaal transfusie protocol. Harry Naber Anesthesioloog Isala Zwolle maart 20, 2013 Implementatie van een massaal transfusie protocol Harry Naber Anesthesioloog Isala Zwolle ATLS Primo non nocere Gaat uit van Golden standards, Zelden van onderzoek Niet van evidence Niveaus

Nadere informatie

Massaal Bloedverlies en Acute Traumatische Coagulopathie. Rob Zwinkels AIOS Anesthesiologie

Massaal Bloedverlies en Acute Traumatische Coagulopathie. Rob Zwinkels AIOS Anesthesiologie Massaal Bloedverlies en Acute Traumatische Coagulopathie Rob Zwinkels AIOS Anesthesiologie Trauma en verbloeding Mondiaal: jaarlijks 6,5 miljoen trauma sterfgevallen In Nederland: Meest voorkomende oorzaak

Nadere informatie

Medicamenten die de stolling beïnvloeden

Medicamenten die de stolling beïnvloeden Medicamenten die de stolling beïnvloeden Auteur: Karel Zuur Anesthesioloog/Intensivist Datum: 11 mei 2015 Doel Overzicht, aandachtspunten, handvatten ---. Beleid / How we do it 2 Arsenaal Thrombocyten(functie)

Nadere informatie

Bloed en bloedproducten. Eelkje Huvenaars Acute zorg

Bloed en bloedproducten. Eelkje Huvenaars Acute zorg Bloed en bloedproducten Eelkje Huvenaars Acute zorg Leerdoelen Benoemen ABO rhesus systeem Gebruik infusievloeistoffen, (contra)indicaties Welke bloedproducten toedienen Indicaties bloedproducten Verpleegkundige

Nadere informatie

Massaal bloedverlies. Harry Naber Anesthesioloog Isala Zwolle 11 mei 2015

Massaal bloedverlies. Harry Naber Anesthesioloog Isala Zwolle 11 mei 2015 Massaal bloedverlies Harry Naber Anesthesioloog Isala Zwolle 11 mei 2015 Snelle ontwikkelingen in de geneeskunde Snelle ontwikkelingen in de geneeskunde Snelle ontwikkelingen in de geneeskunde Snelle ontwikkelingen

Nadere informatie

Couperen van anticoagulantia bij bloedingen en acute interventies (VKA, DOAC, heparine/lmwh, trombocytenaggregatieremmers) Versie 4, aug 2016

Couperen van anticoagulantia bij bloedingen en acute interventies (VKA, DOAC, heparine/lmwh, trombocytenaggregatieremmers) Versie 4, aug 2016 Couperen van anticoagulantia bij bloedingen en acute interventies (VKA, DOAC, heparine/lmwh, trombocytenaggregatieremmers) Versie 4, aug 2016 INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMEEN 2. VITAMINE K ANTAGONISTEN 3. DIRECTE

Nadere informatie

Waar gaat het niet over.. NRC 2017_10_18

Waar gaat het niet over.. NRC 2017_10_18 IC20171024 Waar gaat het niet over.. NRC 2017_10_18 JAMA _October 17 _2017 Communicatie The local PROTOCOL appropriate to its facilities and staff with clear multidisciplinary management guidelines and

Nadere informatie

Naam richtlijn Erytrocytentransfusie op de Intensive Care bij niet-bloedende euvolemische patiënten

Naam richtlijn Erytrocytentransfusie op de Intensive Care bij niet-bloedende euvolemische patiënten Naam richtlijn Erytrocytentransfusie op de Intensive Care bij niet-bloedende euvolemische patiënten Type richtlijn Preventie/behandeling Trefwoorden Erytrocytenconcentraat, packed cells, anemie Toepassingsgebied

Nadere informatie

Parallelle acties in de acute zorg vanuit de 1 e lijns obstetrische thuissituatie

Parallelle acties in de acute zorg vanuit de 1 e lijns obstetrische thuissituatie Parallelle acties in de acute zorg vanuit de 1 e lijns obstetrische thuissituatie Februari 2017 Dit document bevat mogelijk vertrouwelijke informatie van JIJWIJ. Het kopiëren en/of verspreiden van dit

Nadere informatie

Soms heb je mannen nodig

Soms heb je mannen nodig 31 maart 2016 Soms heb je mannen nodig Audrey Peters Specieel analist MUMC+ Naam Auteur Plaatsnaam Soms heb je mannen nodig Audrey Peters 31 maart 2016 2 Soms heb je mannen nodig Audrey Peters 31 maart

Nadere informatie

Majeure bloeding wat nu?

Majeure bloeding wat nu? Majeure bloeding wat nu? Jan J. De Waele MD PhD Surgical ICU Ghent University Hospital Ghent, Belgium. Jan.DeWaele@UGent.be @CriticCareDoc Inleiding Stolling is een complex gebeuren Falen van de stolling

Nadere informatie

- Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor

- Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor BLOED - Bloed - Samenstelling en functie - Bloedgroepen en resusfactor - Bloedtransfusie - Bloedproducten - Wet inzake bloedvoorziening - Voorraad en levering - Het geven van bloedproducten - Het ontvangen

Nadere informatie

Vooraanmelding. Toediening tranexaminezuur bij verbloeding Kirsten Balvers, Arts-onderzoeker Trauma-unit/ Intensive Care.

Vooraanmelding. Toediening tranexaminezuur bij verbloeding Kirsten Balvers, Arts-onderzoeker Trauma-unit/ Intensive Care. Toediening tranexaminezuur bij verbloeding 17-09-2014 Kirsten Balvers, Arts-onderzoeker Trauma-unit/ Intensive Care Vooraanmelding Schietincident, 34 jaar Scoop & run 1 Traumakamer, 34 jaar A: Vrij, aanspreekbaar

Nadere informatie

De transfusieketen: alle schakels OK!, maar wie bewaakt de keten? Martin Schipperus, internist- hematoloog HagaZiekenhuis Den Haag

De transfusieketen: alle schakels OK!, maar wie bewaakt de keten? Martin Schipperus, internist- hematoloog HagaZiekenhuis Den Haag De transfusieketen: alle schakels OK!, maar wie bewaakt de keten? Martin Schipperus, internist- hematoloog HagaZiekenhuis Den Haag Stappen in de transfusieketen l e v e r a n c i e r medewerkers ziekenhuislaboratorium

Nadere informatie

13 mei 2013 UZA. Implementatie koude keten en traceerbaarheid in het AZ St. Lucas ziekenhuis te Gent. Caroline Pieters - Hemovigilantieverpleegkundige

13 mei 2013 UZA. Implementatie koude keten en traceerbaarheid in het AZ St. Lucas ziekenhuis te Gent. Caroline Pieters - Hemovigilantieverpleegkundige 13 mei 2013 UZA Implementatie koude keten en traceerbaarheid in het AZ St. Lucas ziekenhuis te Gent Caroline Pieters - Hemovigilantieverpleegkundige Inleiding: koude keten en traceerbaarheid wordt een

Nadere informatie

PRO. De afwachtende houding t.o.v. NOACs in Nederland schaadt patiënten

PRO. De afwachtende houding t.o.v. NOACs in Nederland schaadt patiënten PRO De afwachtende houding t.o.v. NOACs in Nederland schaadt patiënten Prof. dr. Saskia Middeldorp, internist Afdeling Vasculaire Geneeskunde Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Wat zegt de NHG standaard

Nadere informatie

Inzicht krijgen in interferentie van Darzalex (daratumumab) met bloedcompatibiliteitstesten

Inzicht krijgen in interferentie van Darzalex (daratumumab) met bloedcompatibiliteitstesten risico minimalisatie materiaal versie 2.0 19OKT2016 concentraat voor oplossing voor infusie Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Inzicht krijgen in interferentie van Darzalex (daratumumab)

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 17A Fase A Titel Bloedbad Onderwerp Bloedverlies per anum door bloedend uclus pylori Auteur Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase

Nadere informatie

Hoofdstuk 14. Autologe donaties

Hoofdstuk 14. Autologe donaties ragenlijst audit, Hoofdstuk 14. Autologe donaties, HPZO versie 1.1/08-2010 Hoofdstuk 14. Autologe donaties Norm Zowel in het ziekenhuis als op de bloedbank dienen procedures voor bestellen, afnemen,testen,

Nadere informatie

Toedienen van bloedproducten buiten het ziekenhuis

Toedienen van bloedproducten buiten het ziekenhuis Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Infuusbehandeling 19 Toedienen van bloedproducten buiten het ziekenhuis Toediening van bloedproducten buiten het ziekenhuis is complex en kan

Nadere informatie

Eptacog alfa (Novoseven) is geregistreerd voor de behandeling

Eptacog alfa (Novoseven) is geregistreerd voor de behandeling oorspronkelijk artikel Uitkomstenonderzoek naar de toepassing van een behandelprotocol ten behoeve van eptacog alfa bij cardiochirurgie M.E.G. Geurts a *, R. Postema b, H. Kieft c, A.J. Spanjersberg d

Nadere informatie

AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA

AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER NIEUWE ANTICOAGULANTIA Dr. Anna Vantilborgh Hematologie - UZ Gent 13 september 2013 ALGEMENE PRINCIPES IN BEHANDELING VAN BLOEDINGEN AANPAK VAN BLOEDINGEN ONDER ORALE DIRECTE

Nadere informatie

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen

casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen casuistiek: bloedingscomplicaties bij het gebruik van de nieuwe generaties antistollingsmiddelen Dr. Marieke JHA Kruip Internist- hematoloog Erasmus MC inhoud casus indica>es nieuwe orale middelen risico

Nadere informatie

Procedures bloedsparende technieken juli

Procedures bloedsparende technieken juli Hemovigilantie bij gebruik van machinale en niet machinale autotransfusie, andere vormen van bloedsparende technieken, Extra Corporeel Circuit en specifieke autologe bloedproducten Procedures bloedsparende

Nadere informatie

Spoedeisende hulp. Werkafspraken. OLVG Oosterpark AC Amsterdam T (020) F (020)

Spoedeisende hulp. Werkafspraken. OLVG Oosterpark AC Amsterdam T (020) F (020) Spoedeisende hulp Werkafspraken OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam T (020) 5999111 F (020)5992996 Jasper_rebel@hotmail.com www.olvg.nl Werkafspraken, afdeling SEH Ter inleiding Dit is een levend document.

Nadere informatie

Indicatoren nieuwe CBO richtlijn bloedtransfusie: een eerste evaluatie

Indicatoren nieuwe CBO richtlijn bloedtransfusie: een eerste evaluatie Indicatoren nieuwe CBO richtlijn bloedtransfusie: een eerste evaluatie Mart P. Janssen 1 Pauline Zijlker 2 Jo Wiersum-Osselton 2,3 1 Transfusion Technology Assessment Group Julius Center for, UMC Utrecht

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Informatiebrochure

Bloedtransfusie. Informatiebrochure Bloedtransfusie Informatiebrochure Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 3 1 WAAROM EEN BLOEDTRANSFUSIE?... 4 2 WAARUIT BESTAAT BLOED?... 4 3 HOE VINDEN WE PASSEND BLOED?... 5 4 HOE GEBEURT EEN BLOEDTRANSFUSIE?...

Nadere informatie

Workshop Bloedstollings apparaat

Workshop Bloedstollings apparaat Workshop Bloedstollings apparaat ASZ Dordrecht Zaterdag 13 december 2014 Wibo van Run Key Account Manager The Nederlands & België page 2 Rondom Bloedmanagement Bij bloedtransfusies staat de veiligheid

Nadere informatie

NOAC BEHANDELING EN BEGELEIDING. Stappenplan (uitgebreide versie) Stap Verantwoordelijk Opmerkingen. HA / Specialist

NOAC BEHANDELING EN BEGELEIDING. Stappenplan (uitgebreide versie) Stap Verantwoordelijk Opmerkingen. HA / Specialist NOAC BEHANDELING EN BEGELEIDING Stappenplan (uitgebreide versie) HA=huisarts S=Specialist TD= Trombosedienst A=Apotheker Stap Verantwoordelijk Opmerkingen 1 Verdenking non-valvulaiir atriumfibrilleren.

Nadere informatie

Buizenpost voor bloedproducten

Buizenpost voor bloedproducten Buizenpost voor bloedproducten Yvonne Henskens, klinisch chemicus Clusterhoofd unit hematologie-hemostase-transfusie Centraal Diagnostisch Laboratorium, azm-mumc+ Totaal pakket voor het snel en efficiënt

Nadere informatie

Evaluatie van de aangepaste flexinorm in ziekenhuis Bernhoven

Evaluatie van de aangepaste flexinorm in ziekenhuis Bernhoven Evaluatie van de aangepaste 4-5-6-flexinorm in ziekenhuis Bernhoven Auteurs Trefwoorden N.C.J. de Wit en J.D. Oosting 4-5-6-flexinorm, evaluatie transfusiegegevens, hemovigilantie, transfusiebeleid, transfusieprotocol

Nadere informatie

Jehovah s getuigen en bloed

Jehovah s getuigen en bloed Jehovah s getuigen en bloed Als u als Jehova s Getuige geen bloed, bloedproducten en dergelijke wilt krijgen, moet u vóór de operatie bepaalde beslissingen nemen. Deze folder is bedoeld om u te informeren

Nadere informatie

bloedtransfusie bij kinderen

bloedtransfusie bij kinderen bloedtransfusie bij kinderen Binnenkort krijg je een bloedtransfusie, in deze folder leggen we jou alvast uit wat dat is. Wat is een bloedtransfusie? Bij een bloedtransfusie krijg je extra bloed uit een

Nadere informatie

35 Bloedarmoede. Drs. P.F. Ypma

35 Bloedarmoede. Drs. P.F. Ypma Drs. P.F. Ypma Inleiding Bloedarmoede (anemie) is een veelvoorkomend verschijnsel bij multipel myeloom en de ziekte van Waldenström, zowel bij het begin van de ziekte als in het beloop ervan. Dit kan (ten

Nadere informatie

Doelmatigheid van de zorg: Verbeteren efficiëntie in order systeem protocollaire en CITO (laboratorium) orders

Doelmatigheid van de zorg: Verbeteren efficiëntie in order systeem protocollaire en CITO (laboratorium) orders Doelmatigheid van de zorg: Verbeteren efficiëntie in order systeem protocollaire en CITO (laboratorium) orders Afdeling Heelkunde Sept 2015 Probleemstelling: Aanvragen van routine labaanvragen en post-operatieve

Nadere informatie

Richtlijn wisseltransfusie 1

Richtlijn wisseltransfusie 1 RICHTLIJN WISSELTRANSFUSIE BARTrial Inhoud Aanbevelingen wisseltransfusie Wisseltransfusie achtergrond informatie 1. Inleiding 1.1 wisseltransfusie 2. Bloedproduct 3. Werkwijze 3.1 push en pull of isovolumetrisch

Nadere informatie

Op hoop van zegen Johan de Vries

Op hoop van zegen Johan de Vries Op hoop van zegen Johan de Vries Klinisch chemicus Kennisplatform Transfusiegeneeskunde 30 maart 2017 Maxima Medisch Centrum, Veldhoven Inhoud Casus 1: Het gaat goed Casus 2: Het gaat goed fout Beschouwing

Nadere informatie

Inhoud Wat is een bloedtransfusie

Inhoud Wat is een bloedtransfusie Bloedtransfusie Binnenkort zult u een behandeling of ingreep ondergaan, waarbij er een kans is dat u bloed toegediend moet krijgen: bloedtransfusie. Of u krijgt binnenkort een bloedtransfusie vanwege bloedarmoede.

Nadere informatie

NOAC s: New Oral Anticoagulants

NOAC s: New Oral Anticoagulants NOAC Safety protocol NOAC s: New Oral Anticoagulants Willem Bax, Internist-nefroloog-vasculair geneeskundige Namens Werkgroep NOAC s Werkgroep safety protocol NOAC s Matthijs Westerman, Internist Hematoloog

Nadere informatie

Protocol HPP en retentio placentae VSV Helmond

Protocol HPP en retentio placentae VSV Helmond Protocol HPP en retentio placentae VSV Helmond 1.0 Definitie Hemorragie post-partum (H.P.P): > 1000cc bloedverlies in de eerste 24 uur na de geboorte. 2.0 Incidentie Een HPP komt voor bij 5% van de bevallingen

Nadere informatie

CBO richtlijn bloedtransfusie kwaliteitsindicatoren voor de ziekenhuistransfusieketen: een survey in de Nederlandse ziekenhuizen

CBO richtlijn bloedtransfusie kwaliteitsindicatoren voor de ziekenhuistransfusieketen: een survey in de Nederlandse ziekenhuizen CBO richtlijn bloedtransfusie kwaliteitsindicatoren voor de ziekenhuistransfusieketen: een survey in de Nederlandse ziekenhuizen Pauline Zijlker, Jo Wiersum TRIP Nationaal bureau voor hemo- en biovigilantie

Nadere informatie

Transfusie bij kinderen

Transfusie bij kinderen DISCLAIMER Protocollen geven aan hoe lokaal uitvoering wordt gegeven aan beroepskaders, -normen, standpunten en richtlijnen. Protocollen worden lokaal/plaatselijk vastgesteld, rekening houdend met de typische

Nadere informatie

Validiteit van bloedtransfusies in een groot perifeer ziekenhuis: een interne toetsing van het transfusiebeleid

Validiteit van bloedtransfusies in een groot perifeer ziekenhuis: een interne toetsing van het transfusiebeleid 6 Validiteit van bloedtransfusies in een groot perifeer ziekenhuis: een interne toetsing van het transfusiebeleid Validity of blood transfusions in a large hospital: an audit in transfusion medicine practise

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie Therapeutisch onderzoek

Sigmoïdoscopie Therapeutisch onderzoek Sigmoïdoscopie Therapeutisch onderzoek Ziekenhuis Gelderse Vallei Uw behandelend arts heeft met u afgesproken een sigmoïdoscopie te verrichten. Dit is een inwendig onderzoek van het laatste deel van de

Nadere informatie

In de CBO richtlijn Bloedtransfusie wordt Massaal Bloedverlies onderverdeeld in een gecompenseerde en een gedecompenseerde toestand.

In de CBO richtlijn Bloedtransfusie wordt Massaal Bloedverlies onderverdeeld in een gecompenseerde en een gedecompenseerde toestand. Titel Massaal bloedverlies Publicatiedatum 06-03-2014 Type protocol Ziekenhuisbreed medisch protocol Doelgroep Het protocol is bestemd voor artsen (alle snijdend specialisten, SEH-artsen, anesthesiologen,

Nadere informatie

FFP bewaarprocedure Zet de dooi door?

FFP bewaarprocedure Zet de dooi door? Yvonne Henskens Kennisplatform 4-4-2013 FFP bewaarprocedure Zet de dooi door? Yvonne Henskens Klinisch chemicus Hemostase en Transfusie Centraal diagnostisch laboratorium A Yvonne Henskens Kennisplatform

Nadere informatie

Indicatie antistolling. NOAC/DOAC Is de praktijk net zo verwarrend als de naam.? Indicaties VKA in NL Wat gebruikten we. Het stollingsmechanisme

Indicatie antistolling. NOAC/DOAC Is de praktijk net zo verwarrend als de naam.? Indicaties VKA in NL Wat gebruikten we. Het stollingsmechanisme Indicatie antistolling NOAC/DOAC Is de praktijk net zo verwarrend als de naam.? Behandeling DVT/ longembolie Atriumfibrilleren Mechanische hartklep Arterieel vaatlijden Hartfalen met kamerdilatatie ( alleen

Nadere informatie

Bloedtransfusie ALGEMEEN. Toedienen van bloedproducten

Bloedtransfusie ALGEMEEN. Toedienen van bloedproducten ALGEMEEN Bloedtransfusie Toedienen van bloedproducten Bij een bloedtransfusie worden bloed of bloedproducten via een infuus toegediend. Indien het voor uw behandeling noodzakelijk is, schrijft uw behandelend

Nadere informatie

Mini symposium. VHL 18 juni 2013 An Stroobants

Mini symposium. VHL 18 juni 2013 An Stroobants Mini symposium VHL 18 juni 2013 An Stroobants Programma Introductie: An Stroobants Evaluatie van screeningstests Rol van PT en in screening op NOAC gebruik: Harry de Wit Evaluatie van specifieke tests

Nadere informatie

Decentrale uitgifte bloedproducten in het Erasmus MC

Decentrale uitgifte bloedproducten in het Erasmus MC Decentrale uitgifte bloedproducten in het Erasmus MC Daniel Centrumlocatie Sophia Sophia So ia h p t ie a oc l um r t n Ce Da l e i n Daniel Centrumlocatie Sophia Daniel Centrumlokatie Daniel Centrumlocatie

Nadere informatie

Toedienen van bloed(producten) buiten het ziekenhuis

Toedienen van bloed(producten) buiten het ziekenhuis Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Infuusbehandeling 33 Toedienen van bloed(producten) buiten het ziekenhuis Toediening van bloedproducten buiten het ziekenhuis is complex en

Nadere informatie

Endoscopie en anticoagulantia: een update.

Endoscopie en anticoagulantia: een update. Endoscopie en anticoagulantia: een update. Dr. Koen Van Dycke, Prof. Dr. Isabelle Colle, Prof. Dr. Martine De Vos. Dienst Gastro-enterologie UZ Gent. De Pintelaan 185 9000 Gent Abstract: Door de toenemende

Nadere informatie

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Klinisch laboratorium In deze folder vindt u informatie over een bloedtransfusie. Een bloedtransfusie schrijft uw arts voor als dat voor de behandeling noodzakelijk

Nadere informatie

Workshop 27 april ROTEM voor perioperative monitoring van de stolling

Workshop 27 april ROTEM voor perioperative monitoring van de stolling Workshop 27 april 2010 ROTEM voor perioperative monitoring van de stolling Dr. Christa Boer Research Manager Perioperative Care Afdeling Anesthesiologie Thromboelastometrie Diagnostiek Educatie Onderzoek

Nadere informatie

Atriumfibrilleren & NOAC s. Dionne van Kessel

Atriumfibrilleren & NOAC s. Dionne van Kessel Atriumfibrilleren & NOAC s Dionne van Kessel S Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of

Nadere informatie

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten

Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Bloedtransfusie Informatie voor patiënten Klinisch laboratorium Een bloedtransfusie wordt door uw arts voorgeschreven. Dit gebeurt met uw toestemming, tenzij er sprake is van een acute levensbedreigende

Nadere informatie

Bijzondere bloedgroepen. Bloed geven voor de Sanquin Bank of Frozen Blood (SBFB)

Bijzondere bloedgroepen. Bloed geven voor de Sanquin Bank of Frozen Blood (SBFB) Bijzondere bloedgroepen Bloed geven voor de Sanquin Bank of Frozen Blood (SBFB) Waarom krijgt u deze folder? Er is vastgesteld dat uw bloed een zeldzame bloedgroep heeft. Ook kan het zijn dat u antistoffen

Nadere informatie

Bloedtransfusie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Bloedtransfusie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Bloedtransfusie Informatie voor patiënten F0892-2130 september 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357

Nadere informatie

Laboratoriumonderzoek met minder bloed doet een IC-patiënt goed! Inleiding

Laboratoriumonderzoek met minder bloed doet een IC-patiënt goed! Inleiding Laboratoriumonderzoek met minder bloed doet een IC-patiënt goed! Karlien Coene, Klinisch Chemicus in Opleiding 1 Volkher Scharnhorst, Klinisch Chemicus 1 Arnout Roos, Internist-Intensivist 2 Algemeen Klinisch

Nadere informatie

De onderdelen van het bloed.

De onderdelen van het bloed. Bloedtransfusie Universitair Medisch Centrum Groningen Bij de behandeling die u of uw kind binnenkort ondergaat kan de toediening van bloed nodig zijn. In deze folder wordt uitgelegd welke bloedproducten

Nadere informatie

Consortium Transfusiegeneeskundig Onderzoek: Najaarssymposium 2016

Consortium Transfusiegeneeskundig Onderzoek: Najaarssymposium 2016 Consortium Transfusiegeneeskundig Onderzoek: Najaarssymposium 2016 Samenwerken in het optimaliseren van de bloedtransfusieketen Deel II: Ontwikkelen van nieuw transfusie gerelateerd onderzoek Dr. Erik

Nadere informatie

Hemovigilantie onder militaire operationele omstandigheden in Afghanistan

Hemovigilantie onder militaire operationele omstandigheden in Afghanistan h e m o v i g i l a n t i e Hemovigilantie onder militaire operationele omstandigheden in Afghanistan Auteurs Trefwoorden F. Noorman en C.C.M. Lelkens diepgevroren bloedproducten, hemovigilantie, militaire

Nadere informatie

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2.

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Wat is een bloedtransfusie?... 3 3. Hoe komt het ziekenhuis aan bloed?... 4 4.

Nadere informatie

Overzicht pathogeenreductie (PR) methoden: effecten op in vitro kwaliteit van cellulaire bloedproducten. Pieter van der Meer 17 november 2010

Overzicht pathogeenreductie (PR) methoden: effecten op in vitro kwaliteit van cellulaire bloedproducten. Pieter van der Meer 17 november 2010 Overzicht pathogeenreductie (PR) methoden: effecten op in vitro kwaliteit van cellulaire bloedproducten Pieter van der Meer 17 november 2010 Marktklare methodes Trombocyten Rode cellen Vol bloed S59 (amotosalen)/uva

Nadere informatie

Uitzonderingen interne afdelingen. Deze afdelingen worden nooit gebeld* IC, REC, SEH, EHH, OK IC, REC, SEH, EHH, OK.

Uitzonderingen interne afdelingen. Deze afdelingen worden nooit gebeld* IC, REC, SEH, EHH, OK IC, REC, SEH, EHH, OK. CDL: doorbelgrenzen Pagina 1 van 5 Hematologie Kenmerk patiënt Patiënt is bekend # of onbekend^ met afwijkende bepaling Bepaling Interne Doorbelgrens* Uitzonderingen interne Deze worden nooit gebeld* Poliklinische

Nadere informatie

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl

NOACs in de dagelijkse praktijk. Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl NOACs in de dagelijkse praktijk Menno Huisman Afdeling Trombose en Hemostase LUMC Leiden m.v.huisman@lumc.nl Belangen Voordrachten tijdens wetenschappelijke verenigingen ondersteund door farma; honoraria

Nadere informatie

Bloedtransfusie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk

Bloedtransfusie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk Bloedtransfusie T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont Stalenstraat

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Het toedienen van bloedproducten

Hoofdstuk 13. Het toedienen van bloedproducten ragenlijst audit Hoofdstuk 13. Het toedienen van bloedproducten, HPZO versie 1.2/09-2010 H13-18 Hoofdstuk 13. Het toedienen van bloedproducten Norm In het ziekenhuis dienen de procedures voor het toedienen

Nadere informatie

Behandeling van ernstig perioperatief bloedverlies

Behandeling van ernstig perioperatief bloedverlies Behandeling van ernstig perioperatief bloedverlies Jente Grietens Promotor: Dr. J. Lauweryns Stolling Vorming van een bloedplaatjesprop Verderzetting van de klontervorming door de stollingscascade Stopzetting

Nadere informatie

NOACs: een update. NECF symposium antistolling

NOACs: een update. NECF symposium antistolling NOACs: een update. NECF symposium antistolling 27-9-2016 Emilie Gieling, ziekenhuisapotheker, klinisch farmacoloog i.o. Jenneke Leentjens, internist-vasculair geneeskundige, klinisch farmacoloog i.o. Landmarkstudies

Nadere informatie

PharmaCool PK/ PD studie. Verpleegkundige formulieren. NB bladzijde 1 voor arts.

PharmaCool PK/ PD studie. Verpleegkundige formulieren. NB bladzijde 1 voor arts. Pat.nr.: / Screening m/v* : / / Datum Informed Consent ouders getekend: / / Zo nee, waarom niet: Voldoet aan in- en exclusie criteria (zie werkblad) ja / nee* Geboorte: / / Geboortegewicht: gram zwangerschapsduur:

Nadere informatie

Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie

Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie Afdeling Bloedtransfusie en Transplantatie Immunologie Hemovigilantie, de stappen in de keten ( Nijmegen) Hemovigilantie, de stappen in de keten ( NL )??? Jan van der Wijst, hoofd beheerszaken 1 Staf Management

Nadere informatie

Voorkom bloedingen. de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren. Eindhoven, 19 juni 2014

Voorkom bloedingen. de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren. Eindhoven, 19 juni 2014 Voorkom bloedingen de achtergrond van antistollingsmiddelen, interacties en risicofactoren Eindhoven, 19 juni 2014 dr. M.R. Nijziel, internist-hematoloog Indeling stollingssysteem oude antistollingsmiddelen

Nadere informatie

Vraag screenend laboratorium hemostase onderzoek. 2. pas maar op dat die bloedneus niet gaat groeien. 3. Griekenland, 32 C en een Hermes schotel

Vraag screenend laboratorium hemostase onderzoek. 2. pas maar op dat die bloedneus niet gaat groeien. 3. Griekenland, 32 C en een Hermes schotel Vraag 1 Een corpulente minister van financiën stapt met een koffertje op het vliegtuig naar Griekenland en is geheel toevallig bij terugkomst enige kilo s bagage kwijt. Tevens heeft hij bij terugkomst

Nadere informatie

Spoedeisende hulp. Stage SEH voor HAIOS. OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam T (020) 5999111 F (020)5992996 Jasper_rebel@hotmail.com www.olvg.

Spoedeisende hulp. Stage SEH voor HAIOS. OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam T (020) 5999111 F (020)5992996 Jasper_rebel@hotmail.com www.olvg. Spoedeisende hulp Stage SEH voor HAIOS OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam T (020) 5999111 F (020)5992996 Jasper_rebel@hotmail.com www.olvg.nl Stage SEH voor HAIOS Tenminste 6 weken voor de stage De HAIO

Nadere informatie

Deze informatiefolder geeft u meer informatie over bloedtransfusies en probeert op een aantal veel gestelde vragen antwoorden te geven.

Deze informatiefolder geeft u meer informatie over bloedtransfusies en probeert op een aantal veel gestelde vragen antwoorden te geven. BLOEDTRANSFUSIE Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u (of uw kind) een behandeling of ingreep, waarbij de kans bestaat dat u bloedproducten toegediend moet krijgen, een zogenaamde bloedtransfusie. Deze

Nadere informatie

Bloeding: wat nu? Workshop Antistolling: oh FAQ! Take home:

Bloeding: wat nu? Workshop Antistolling: oh FAQ! Take home: Bloeding: wat nu? Workshop Antistolling: oh FAQ! Monique Tjon-A-Tsien, kaderhuisarts HVZ Paula Ypma, hematoloog HagaZiekenhuis 5 februari 2014 Congressponsoren AstraZeneca Bayer BoehringerIngelheim Pfizer/BMS

Nadere informatie

Stomp buiktrauma bij kinderen

Stomp buiktrauma bij kinderen Stomp buiktrauma bij kinderen In overleg met de behandelend specialist is besloten tot opname van uw kind op afdeling Kinderchirurgie van het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis. Op deze afdeling wordt

Nadere informatie

Time is brain J.M.P. Rovers, Clinic Allemaal Transmuraal,

Time is brain J.M.P. Rovers, Clinic Allemaal Transmuraal, Time is brain Getallen, waar doen we het voor Prevalentie en incidentie beroerte Sterfte NL / Lokaal Prevalentie en incidentie, NL 2015 437.100 mensen met een beroerte 53.800 nieuwe TIA patiënten 41.300

Nadere informatie

PROTON II. Waarom en hoe transfunderen wij in Nederland? Dr. Rianne Koopman, internist Manager KCD, Sanquin Bloedbank

PROTON II. Waarom en hoe transfunderen wij in Nederland? Dr. Rianne Koopman, internist Manager KCD, Sanquin Bloedbank PROTON II Waarom en hoe transfunderen wij in Nederland? Dr. Rianne Koopman, internist Manager KCD, Sanquin Bloedbank Opzet presentatie Achtergrond PROTON I (PROfiles of TransfusiON recipients) Studie PROTON

Nadere informatie

Trombocytentransfusie-refractaire patiënten

Trombocytentransfusie-refractaire patiënten Trombocytentransfusie-refractaire patiënten Beleid vanuit perspectief kliniek en bloedbank Liesbeth Oosten Afdeling Immunohematologie & Bloedtransfusie, LUMC Cynthia So-Osman Unit Transfusie Geneeskunde,

Nadere informatie

Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding

Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding Dr. Leo Jacobs Klinisch chemicus in opleiding April 2012 71 jarige man Hoge koorts en frequent braken en dyspnoe Geen bloed of slijm bij ontlasting, geen hematurie. CRP = 63 mg/l en HB = 6.1 mmol/l Relevante

Nadere informatie

Rationeel gebruik van rode bloedcel concentraat tijdens en na operatie

Rationeel gebruik van rode bloedcel concentraat tijdens en na operatie Rationeel gebruik van rode bloedcel concentraat tijdens en na operatie G. B. Eindhoven MD Anesthesioloog en arts Mobiel Medisch Team, Afdeling Anesthesiologie, Universitair Medisch Centrum Groningen. 2-10-2011

Nadere informatie

In & Outs van Trombocytentransfusies

In & Outs van Trombocytentransfusies In & Outs van Trombocytentransfusies Het trombocytenproduct: de Inhoud en de Vorm Jacques Wollersheim, transfusiearts UTG J.Wollersheim@Sanquin.nl Regionale Themamiddag Bloedtransfusie 4/1/2014 1 Product:

Nadere informatie

Bloedtransfusie: randvoorwaarden

Bloedtransfusie: randvoorwaarden Bloedtransfusie: randvoorwaarden It is important that a good and open channel of communication exists between the blood providers and blood prescribers that shall ensure an effective clinical interface

Nadere informatie

Bloedtransfusiecommissie c.q. Hemovigilantie jaarverslag 2015 Discipline Klinische Chemie Afdeling Hematologie.

Bloedtransfusiecommissie c.q. Hemovigilantie jaarverslag 2015 Discipline Klinische Chemie Afdeling Hematologie. Bloedtransfusiecommissie c.q. Hemovigilantie jaarverslag 215 Discipline Klinische Chemie Afdeling Hematologie. http://www.nvbbloedtransfusie.nl Richard Waelen Hemovigilantieconsulent Discipline Klinische

Nadere informatie

CVVH met regionale citraat antistolling 1 e keus? M Betjes

CVVH met regionale citraat antistolling 1 e keus? M Betjes CVVH met regionale citraat antistolling 1 e keus? M Betjes Welke antistolling voor CVVH Systemisch: heparine, LMWH Regionaal: heparine-protamine, citraat Citraat: - Predilutie - postdilutie Effects of

Nadere informatie

Temperatuurmonitoring van erytrocyten in de operatiekamer

Temperatuurmonitoring van erytrocyten in de operatiekamer Temperatuurmonitoring van erytrocyten in de operatiekamer Medical cold chain congres, 13 mei 2013 Floor Namen Weerkamp, auteur(s) / klinisch presenterende chemicus, auteur Maasstad Ziekenhuis Rotterdam

Nadere informatie

Kindergeneeskunde. Hemofiliebehandelcentrum. Eindhoven. www.catharinaziekenhuis.nl

Kindergeneeskunde. Hemofiliebehandelcentrum. Eindhoven. www.catharinaziekenhuis.nl Kindergeneeskunde Hemofiliebehandelcentrum Eindhoven www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat doet het hemofiliebehandelteam?... 3 Het hemofiliespreekuur... 3 Thuisbehandeling... 4 Bestellen van de medicatie...

Nadere informatie

BacT/Alert meer dan 10 jaar ervaring met bacteriologische screening van trombocyten concentraten

BacT/Alert meer dan 10 jaar ervaring met bacteriologische screening van trombocyten concentraten BacT/Alert meer dan 10 jaar ervaring met bacteriologische screening van trombocyten concentraten 26 November 2015 Regionale themamiddag Bloedtransfusie Dirk de Korte Sanquin Blood Bank and Sanquin Research

Nadere informatie

Hemostase in balans: Perioperatieve transfusie en massaal bloedverlies

Hemostase in balans: Perioperatieve transfusie en massaal bloedverlies Hemostase in balans: Perioperatieve transfusie en massaal bloedverlies Ingeborg Herold Anesthesioloog Intensivist Daan van de Kerkhof Klinisch Chemicus Praktijk trombocytentransfusie ANAESTH/IC trombocytenaantallen

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. De overdracht van bloedproducten van het laboratorium naar de afdeling

Hoofdstuk 12. De overdracht van bloedproducten van het laboratorium naar de afdeling ragenlijst audit, Hoofdstuk 12. De overdracht van bloedproducten van het laboratorium naar de afdeling, HPZO versie 1.2/09-2010 H12-18 Hoofdstuk 12. De overdracht van bloedproducten van het laboratorium

Nadere informatie

Informatiebrief voor patiënten. Vullingsstrategie bij bloedverlies tijdens de bevalling

Informatiebrief voor patiënten. Vullingsstrategie bij bloedverlies tijdens de bevalling Informatiebrief voor patiënten Vullingsstrategie bij bloedverlies tijdens de bevalling NL42942.068.13 Versie 4 18-11.2013 Geachte mevrouw, U bent voor uw zwangerschap onder controle in het academisch ziekenhuis

Nadere informatie

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock. Medische protocollencommissie Intensive Care

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock. Medische protocollencommissie Intensive Care Titel Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock Datum vaststelling: 04-2008 Datum revisie: 04-2010 Verantwoording: Bron document: Medische protocollencommissie Intensive Care Surviving

Nadere informatie

Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur. Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF

Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur. Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF Preventie van CVA: Zijn NOACs Altijd Superieur? Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF o Superioriteit versus warfarine o Superioriteit versus

Nadere informatie

Bloedtransfusie voor volwassen patiënten

Bloedtransfusie voor volwassen patiënten Bloedtransfusie voor volwassen patiënten Bloedtransfusie Binnenkort ondergaat u een behandeling of ingreep, waarbij een kans bestaat dat u bloed toegediend moet krijgen (een bloedtransfusie). In deze

Nadere informatie

Bloed. Presentatie: Peter Elgersma

Bloed. Presentatie: Peter Elgersma Bloed. Presentatie: Peter Elgersma Inhoud workshop 1. Inleiding op onderwerp (bloed en lymfestelsel) 2. Onderzoek en Diagnostiek 3. Ziekten die verband houden met bloed 1. Inleiding De ontwikkeling van

Nadere informatie

Antistolling in de tandheelkunde. J. Vincent Internist hematoloog-oncoloog Medisch leider trombosedienst Elkerliek ziekenhuis

Antistolling in de tandheelkunde. J. Vincent Internist hematoloog-oncoloog Medisch leider trombosedienst Elkerliek ziekenhuis Antistolling in de tandheelkunde J. Vincent Internist hematoloog-oncoloog Medisch leider trombosedienst Elkerliek ziekenhuis Een hematoloog die iets over tandartsen gaat vertellen? Telegraaf 23-09-2017

Nadere informatie