Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO. Samenwerkende scholen VMBO en MBO regio Nijmegen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO. Samenwerkende scholen VMBO en MBO regio Nijmegen"

Transcriptie

1 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO Samenwerkende scholen VMBO en MBO regio Nijmegen

2

3 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO Samenwerkende scholen VMBO en MBO regio Nijmegen

4 4 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

5 Inhoud Kiezen op Maat onderdeel van Loopbaanleren 7 Jongeren op weg naar de toekomst 10 Kiezen op Maat in een notendop 13 Ouders en Kiezen op Maat 16 Praktische informatie 17 Kiezen op Maat in het VMBO 21 Waarom Kiezen op Maat? 24 KoM in het VMBO: taken en uitvoering 26 De directie en KoM 28 De KoM-beheerder VMBO 30 De decaan/mentor en KoM 31 Stappenplan Kiezen op Maat 33 Kiezen op Maat in het MBO 37 Waarom Kiezen op Maat? 40 KoM in het MBO: taken en uitvoering 42 Leerling/KoM-beheerder MBO: Evaluatieformulier meeloopmoment 44 Kiezen op Maat Meeloopmoment 47 Draaiboek Meeloopmoment 50 Leerling: aanmelden meeloopmoment 52 Leerling: voorbereidende opdracht meeloopmoment 53 Leerling: observatieopdracht meeloopmoment 55 Leerling: interviewopdracht meeloopmoment 57 Leerling: verslagformulier meeloopmoment 58 Decaan/mentor: reflectiegesprek meeloopmoment 59 Leerling: reflectiekaart meeloopmoment 60 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 5

6

7 Kiezen op Maat onderdeel van Loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB)

8 8 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

9 Inhoud Jongeren op weg naar de toekomst 10 Kiezen op Maat in een notendop 13 Ouders en Kiezen op Maat 16 Praktische informatie 17 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 9

10 Jongeren op weg naar de toekomst Studiekeuze en uitval Elk jaar maken in de regio Nijmegen bijna tweeduizend jongeren de overstap van het vmbo naar het mbo. Vaak zijn ze pas een jaar of zestien als ze al voor een belangrijke keuze staan: de opleiding die ze gaan volgen leidt naar een beroep of naar een vervolgopleiding. Soms weet een leerling op het vmbo al precies wat hij of zij later wil worden en is de weg naar het mbo duidelijk. Maar voor veel leerlingen is het moeilijk om op jonge leeftijd al te kiezen voor een beroep en voor een beroepsopleiding. De overgang naar het mbo is voor de vmbo-er ook de overgang naar een andere school, met andere omgangsvormen, andere manieren van leren en in een nieuwe omgeving. Onderzoek laat zien dat veel jongeren het moeilijk hebben met de overgang naar het mbo. Schooluitval of voortijdig schoolverlaten is een groot probleem. Jaarlijks verlaten honderden jongeren in de regio Nijmegen het onderwijs zonder startkwalificatie. De belangrijkste reden daarvoor is het probleem dat zij hebben om een goede, passende studie te kiezen. Een verkeerde studiekeuze leidt tot studiewisseling, motivatieverlies, slechte studieresultaten en uiteindelijk vaak tot uitval. Het voorkomen van uitval door verkeerde studiekeuze is iets wat vmbo en mbo samen kunnen oplossen. Door samen te werken kan gewerkt worden aan betere studiekeuzes. Kiezen op Maat Kiezen op Maat (KoM) is een initiatief van alle vmbo-scholen in de brede regio, samen met ROC Nijmegen en Helicon MBO Nijmegen. Het doel van KoM is om 4e jaars vmbo -leerlingen of havo- leerlingen die willen switchen bewust en op maat te laten kiezen voor een meeloopmoment die het mbo aanbiedt. Door de leerling zelf te laten kiezen en zich te laten inschrijven is hij beter gemotiveerd en geïnformeerd. De leerlingen kiezen wat het beste bij hen past. Door een dagdeel mee te lopen ervaart men aan den lijve hoe het is om deze opleiding te volgen en of deze keuze de juiste is. Een goede studiekeuze betekent uiteindelijk ook minder uitval! Natuurlijk gaat zoiets niet van zelf. Zowel van vmbo als mbo wordt daarom het nodige gevraagd om de leerling te ondersteunen en begeleiden. 10 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

11 Kiezen op Maat binnen LOB Om beter te begrijpen waar KoM voor staat, maken we een korte uitstap naar LOB (Loopbaanoriëntatie en begeleiding). Traditionele benadering Gericht op de keuzemomenten Gericht op de volgende stap Passieve rol voor de leerling Veel schriftelijke informatie Veel vertellen aan de leerling Verslagen maken door leerling Loopbaanleren of Loopbaan Orientatie & Begeleiding Gericht op leren kiezen Gericht op de loopbaandialoog Actieve rol voor de leerling Veel interactieve informatie Veel zelf ervaren door de leerling Reflecteren door leerling Bij LOB is het doel om de leerling - stap voor stap - te leren om zelf richting te geven aan zijn loopbaan. LOB is veel breder, intensiever en duurzamer dan slechts opleidingskeuze. Dat betekent dat leerlingen ervaringen buiten de schoolsituatie gebruikt om met zijn docenten/begeleiders te reflecteren op toekomst, opleiding en beroep. Bij de inrichting van LOB zijn er vijf loopbaancompetenties herkenbaar aanwezig. De vijf loopbaancompetenties: Kwaliteitenreflectie Wie ben ik, wat kan ik? Motievenreflectie Wat wil ik, wat drijft mij? Werkexploratie Welk soort werk past bij mij? Loopbaansturing Wat wil ik worden? Kiezen Netwerken Wie kan mij daarbij helpen? De leerlingen zijn veel op pad. Zij lopen stage, werken aan projecten, bezoeken het mbo of gaan naar bedrijven. Al die ervaringen zijn nuttig, maar krijgen pas echt betekenis als de leerling er over nadenkt wat het voor hem of haar betekent, hoe het bijdraagt aan meer zelfkennis, een beter zelfbeeld van sterke en minder Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 11

12 sterke kwaliteiten, aan het ontdekken van talenten en interesses en aan het besef dat er iets te kiezen valt. Kiezen op Maat vormt niet de hele oplossing voor het probleem van verkeerde studiekeuzes. Maar het kan een wezenlijke bijdrage leveren door te helpen de leerling inzicht te geven in wat hem of haar te wachten staat op het mbo. En door de leerling daarin zelf een rol te geven: in het kiezen, in de voorbereiding en de reflectie. Kiezen op Maat is een bouwsteen binnen het LOB- programma. 12 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

13 Kiezen op Maat in een notendop De activiteiten KoM kent één activiteit, die door het mbo wordt georganiseerd en waaraan vmbo-leerlingen kunnen deelnemen: het meeloopmoment. Een meeloopmoment is bedoeld voor vmbo-leerlingen uit het vierde leerjaar of havisten die willen overstappen naar het vmbo. Het doel is om leerlingen, die voor de keuze van een vervolgopleiding staan, te laten ervaren hoe het is om een mbo-opleiding te volgen. Zij worden gekoppeld aan een mbo-student en lopen een dagdeel mee. Uitzondering dit jaar: bij de opleiding MBO Verpleegkundige mogen 3de jaars leerlingen al meelopen, omdat deze opleiding meer aanmeldingen heeft dan opleidingsplaatsen. Deze opleiding gaat daarom werken met een loting. Medio januari 2017 wordt geloot. Om toch iedereen een kans te geven zich te oriënteren mogen de 3e jaars al meelopen, Periode Deze activiteit wordt van 28 november 2016 tot 31 maart 2017 aangeboden, gedurende een periode van 15 weken. Informatie en aanmelden Op de site van kiezenopmaat.nl vindt een leerling algemene informatie over Kiezen op Maat en een overzicht van de mbo-opleidingen in de regio Nijmegen waarbij hij of zij kan meelopen. Vervolgens word je als leerling doorgelinkt naar de websites van ROC Nijmegen of Helicon MBO Nijmegen. Men kan ook rechtstreeks inloggen op de websites van ROC Nijmegen roc nijmegen. nl of Helicon Opleidingen MBO Nijmegen helicon.nl en je aanmelden voor een meeloopmoment. Omdat de data per activiteit verschillen, betekent het dat leerlingen uit één klas op verschillende momenten voor KoM op pad gaan. De leerling kan zich ook thuis inschrijven en ouders kunnen dan meekijken. Tot slot bereidt de leerling zich individueel of in de klas voor op het meeloopmoment a.d.h.v. opdrachten uit het opdrachten/instructieboekje, digitaal aan vmbobeheerders uitgereikt. Extra begeleiding voor leerlingen met een beperking Leerlingen met een beperking waarvan verwacht wordt dat ze niet zelfstandig, zonder ondersteuning een meeloopmoment kunnen bijwonen, kunnen door de vmbo-beheerder apart aangemeld worden via Wij nemen Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 13

14 dan als Helicon of ROC Nijmegen contact op met de vmbo-beheerder. Zo kunnen we in samenspraak met elkaar bekijken hoe we de leerling nog beter kunnen opvangen en begeleiden gedurende de dag. De scholen Kiezen op Maat valt onder de verantwoordelijkheid van een aantal schoolbesturen en onderwijsinstellingen: ROC Nijmegen en omsteken Helicon Opleidingen (vmbo en mbo) Alliantie Voortgezet onderwijs Nijmegen en Land van Maas en Waal Scholengroep Rijk van Nijmegen Montessori College Nijmegen Metameer Boxmeer en Stevensbeek Elzendaalcollege Boxmeer en Gennep Merletcollege Cuijk, Mill en Grave Alle scholen hierboven genoemd en/of aangesloten bij genoemde besturen doen mee aan KoM. Maar KoM staat ook open voor andere scholen in de regio. De KoM-beheerders Kiezen op Maat steunt op een netwerk van zogenaamde KoM-beheerders. Elke vmbo-school die deelneemt aan KoM heeft een KoM-beheerder en elk opleidingsteam in het mbo heeft eveneens een KoM-beheerder. Zij vormen het fundament waarop Kiezen op Maat rust. Vanzelfsprekend zijn ook (andere) docenten, mentoren, decanen en studieloopbaanbegeleiders actief in de organisatie van Meeloopmomenten. Maar de KoM-beheerders zijn de trekkers. Zij zijn het aanspreekpunt voor KoM binnen hun team of school. Zij hebben verschillende taken en verantwoordelijkheden. Om hun werk mogelijk te maken krijgen zij per schooljaar een vast aantal uren toegewezen voor KoM. Op het vmbo is de decaan vaak de KoM-beheerder. Hij of zij heeft vooral een ondersteunende taak. Het zijn de decaan en de mentoren die de KoM-activiteiten met de leerlingen voorbereiden en (na)bespreken. De organiserende schoolbesturen hebben afgesproken per jaar een vast aantal uren te reserveren voor Kiezen op Maat. De uren gaan voor een groot deel naar de KoM-beheerders. Voor het komende schooljaar bedraagt het aantal uren voor een mbo-beheerder 25 uur. Het aantal in te zetten uren voor een vmbo-beheerder is maximaal 80 uur. Als een aantal taken (voorbereiding en evaluatie activiteiten) zijn weggezet bij mentoren is het aantal uren beduidend lager. 14 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

15 De centrale KoM-coördinator De centrale KoM-coördinator neemt een bijzondere positie in binnen Kiezen op Maat. Deze hoort niet bij het VMBO of MBO, coördineert het geheel van KoM. De functie is deels administratief: opvragen en invoeren van gegevens, genereren van management- en sturingsinformatie. Voor een ander deel gaat het om de coördinatie: ervoor zorgen dat KoM-activiteiten worden aangeboden, dat de planning op orde is, dat problemen worden opgelost, dat de deelname aan KoM goed is. Tot slot organiseert de coördinator kick-off en evaluatiebijeenkomsten. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 15

16 Ouders en Kiezen op Maat Ouders actiever betrekken Eén van de doelen voor het komende schooljaar is om ouders actiever bij Kiezen op Maat te betrekken. Daarvoor zijn twee belangrijke redenen. De eerste reden is dat ouders, zoals gezegd, een grote rol hebben in het keuzeproces van hun kind. Door ouders beter te informeren over wat hun kind doet in het kader van KoM binnen het MBO, kunnen zij daar beter over meepraten. De tweede reden is van meer praktische aard. Leerlingen melden zich individueel en op verschillende momenten aan voor KoM-activiteiten. Het gebeurt nogal eens dat de leerling vergeet dat het zijn of haar meeloopmoment is. Als de leerling niet komt opdagen, is dat een gemiste kans voor hem of haar zelf, maar ook uiterst vervelend voor het mbo-team dat de activiteit heeft georganiseerd. Tijdens een ouderavond/oudergesprek Tijdens een ouderavond geeft een decaan of mentor of de KoM- beheerder een toelichting op wat KoM is en wat dat inhoudt en hoe leerlingen zich voor een meeloopmoment kunnen inschrijven. Er zijn ook scholen die dit tijdens een gesprek van de mentor of decaan met de ouders aan de orde laten komen. Dit gebeurt meestal in de herfst van het derde jaar, vlak voor de start van de meeloopmomenten. Het voordeel ervan is dat ouders en leerlingen op hetzelfde moment bij KoM betrokken raken. Door middel van een flyer Elk jaar wordt er een (digitale) flyer geproduceerd met actuele informatie over KoM. Scholen worden hierover geïnformeerd. Scholen kunnen de flyer verspreiden door deze zelf uit te printen en mee te geven en/of (digitaal) te versturen aan leerlingen en ouders. Ook plaatsen scholen de flyer op de eigen (decanen)site. Het voordeel hiervan is dat de informatie niet alleen mondeling tijdens een ouderavond maar ook schriftelijk ter beschikking blijft. Via een brief Dit jaar zullen ouders of verzorgers nadat hun zoon of dochter zich heeft aangemeld voor een meeloopmoment een brief met datum en tijdstip van het meeloopmoment ontvangen. Door ouders tijdig te informeren, kunnen zij ook ervoor helpen te zorgen dat afspraken niet vergeten worden en naderhand het gesprek met hun kind over het verloop van de meeloopmoment aangaan. 16 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

17 Praktische informatie Meer weten over KoM? Projectcoördinatie KoM Maartje Poppeliers Telefoon: Jaarplanning Elk jaar wordt een jaarplanning voor Kiezen op Maat gemaakt, met daarin de relevante data voor scholen en leerlingen. Hieronder is de jaarplanning voor schooljaar opgenomen. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 17

18 Jaarplanning Kiezen op Maat Wk Datum Ma Di Wo Do Vr Za/Zo Start blok /10/ /10/16 10/10/16 Bijeenkomst mbobeheerders 42 17/10/16 18/10/16 Bijeenkomst mbobeheerders 43 24/10/16 Herfstvakantie 13/10/16 Bijeenkomst mbobeheerders 20/10/16 Bijeenkomst vmbobeheerders 44 31/10/ /11/16 10/11/16 Deadline aanleveren meeloopdagen 46 14/11/16 18/11/16 Open Avond Helicon Start blok /11/16 21/11/16 Start inschrijven meeloopdagen deelnemers 48 28/11/16 28/11/16 Start Meeloopdagen 49 05/12/16 Za. 26/11/16 Open Dag ROC Nijmegen 50 12/12/ /12/ /12/16 Kerstvakantie 01 02/01/17 Kerstvakantie 02 09/01/ /01/17 30/01/16 Open Dag Helicon 04 23/01/17 26/01/17 Deadline aanleveren meeloopdagen 05 30/01/17 Zo. 29/01/17 Open Dag Helicon 18 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

19 Wk Datum Ma Di Wo Do Vr Za/Zo Start blok /02/ /02/17 16/02/17 Open Dag ROC Nijmegen 08 20/02/ /02/17 Carnavalsvakantie 10 06/03/ /03/17 16/03/17 Infoavond Helicon 12 20/03/ /03/ /04/17 03/04/17 Infoavond ROC Nijmegen 15 10/04/17 Witte donderdag 16 17/04/17 2e Paasdag Goede vrijdag 17 24/04/17 Meivakantie Start blok /05/17 Bevrijdingsdag 19 08/05/ /05/ /05/17 23/05/17 Infoavond Helicon 22 29/05/17 Hemelvaart 23 05/06/17 2e Pinksteren 24 12/06/ /06/17 20/06/17 Infoavond ROC Nijmegen 26 26/06/ /07/ /07/17 Zomervakantie = algemeen erkende en christelijke feestdag, lesvrije periode/vakantie = uitvoerweken activiteiten. Blok 2 en deel blok 3 = meeloopmomenten voor 4e jaars. = Open Dag/Infoavond/Info-cafe ROC Nijmegen of Helicon MBO Nijmegen Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 19

20

21 Kiezen op Maat in het VMBO

22 22 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

23 Inhoud Waarom Kiezen op Maat? 24 KoM in het VMBO: taken en uitvoering 26 De directie en KoM 28 De KoM-beheerder 30 De decaan/mentor en KoM 31 Stappenplan Kiezen op Maat 33 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 23

24 Waarom Kiezen op Maat? Er zijn veel goede redenen waarom Kiezen op Maat in het VMBO thuis hoort. Scholen kiezen voor KoM omdat door Kiezen op Maat: leerlingen en ouders goed geïnformeerd worden over beroepsopleidingen; leerlingen en hun ouders helpt een bewuste keuze te maken voor een beroep; leerlingen en ouders een duidelijk beeld krijgen van de mogelijkheden die het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) biedt; leerlingen kennis maken met de grote gebouwen van ROC Nijmegen en van Helicon MBO Nijmegen. leerlingen zelfstandiger worden, omdat ze alleen of in een kleine groep naar het mbo gaan; leerlingen gemotiveerder raken voor het vmbo, omdat ze een helder verband zien tussen vmbo en mbo ; leerlingen zich gemakkelijk via een knop op de website kunnen inschrijven voor meeloopmomenten; leerlingen, die een onderbouwde beroeps- en opleidingskeuze gemaakt hebben, minder switchen op het mbo en geen studietijd verliezen; het binnen het programma LOB een essentiële activiteit vormt. Belangrijk is dat Kiezen op Maat geen losstaande activiteit is. KoM past in een programma voor LOB dat er naar streeft om de leerling zelf actiever te maken, dat de leerling wil helpen zijn talenten te ontdekken en dat de leerling uitdaagt om steeds weer nieuwe ervaringen op te doen en daarover na te denken. Kiezen op Maat werkt alleen als de school het inpast in het programma LOB of loopbaanleren. Dat betekent ook dat de leerling wordt voorbereid op de meeloopmoment en dat de ervaringen via een dialoog mee worden genomen in het keuzeproces. VMBO-scholen die meedoen aan KoM mogen verwachten dat vanuit het mbo een zo goed mogelijk passend aanbod aan meeloopmomenten aangeboden wordt. Ook mogen zij erop rekenen dat de activiteit zorgvuldig zijn voorbereid en goed worden uitgevoerd. Van hun kant mogen de mbo scholen erop rekenen dat de vmbo-scholen er voor 24 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

25 zorgen dat hun leerlingen zich bewust inschrijven, zich goed hebben voorbereid en verschijnen op de dag van hun activiteit. De scholen ontvangen voor alle leerlingen een instructie boekje met voorbereidende en evaluatieve opdrachten. Deze opdrachten staan ook als PDF op de sites van ROC Nijmegen en Helicon MBO Nijmegen geplaatst. Gezamenlijk dragen vmbo en mbo bij aan het succes van Kiezen op Maat en daarmee aan betere studiekeuzes en minder uitval en studievertraging. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 25

26 KoM in het VMBO: taken en uitvoering In het schema hieronder wordt aangegeven wie, gedurende een schooljaar, bij de diverse KoM-activiteiten betrokken zijn. KoM-ACTIVITEITEN Uitvoeren Mentor/ decaan 1 Vakdocent Voorwaarden scheppen KoMbeheerder Directie/ Stuurgroep Ieder schooljaar vernieuwen samenwerkingsafspraken tussen VMBO en MBO KoM-faciliteiten in de jaarplanning opnemen KoM-activiteiten opnemen in LOB programma Mentoren, decanen en vakdocenten informeren over KoM Decanen, mentoren en/of KoM-beheerder MBO nemen deel aan informatie- en evaluatie activiteiten in het kader van KoM Leerlingen informeren over het MBO: opbouw, opleidingen, niveaus, scholen, etc, Leerlingen maken kennis met inschrijfmogelijkheden Leerlingen maken gebruik: informeren en inschrijven Leerlingen nemen KoM -ervaringen mee binnen LOB: voorbereiden, uitvoeren, reflecteren Ouders informeren over KoM en over deelname van hun kind aan KoM-activiteiten Ervaringen van KoM-activiteiten gebruiken tijdens de lessen 1 Tussen scholen bestaan er verschillen voor wat betreft de voor LOB eerstverantwoordelijke persoon. In het overzicht worden daarom zowel decaan als mentor genoemd. 26 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

27 Kiezen op Maat is een gezamenlijke activiteit van decanen, mentoren, KoMbeheerder en directie. Decanen en mentoren zorgen voor de uitvoering van KoM. Zij richten zich op de leerlingen en de ouders. De KoM-beheerder en de directie van de school zorgen voor het tot stand komen van de inhoudelijke en organisatorische randvoorwaarden waarbinnen KoM-activiteiten plaatsvinden. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 27

28 De directie en KoM De directie heeft een zeer belangrijke rol bij Kiezen op Maat. Onderzoek naar LOB in het VMBO laat zien dat de steun en betrokkenheid van de directie een essentiële voorwaarde voor succes is. Voor KoM geldt hetzelfde: wil een school optimaal gebruik kunnen maken van KoM dan moet de directie duidelijk uitdragen, dat Loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) en daarbinnen Kiezen op Maat wezenlijke onderdelen van het schoolwerkplan zijn. De rol van de directie spitst zich toe op drie facetten: De keuze van de school om deel te nemen aan de activiteiten KoM Het intern faciliteren van KoM Het verankeren van KoM in het LOB programma Het intern faciliteren van KoM Het gaat hierbij in de eerste plaats om taakuren voor de decanen en mentoren. Deze uren zijn nodig voor de LOB-lessen die ze geven, de voorbereiding en uitvoering van KoM-activiteiten en voor de reflectiegesprekken met de leerlingen. Ook dient voor hen tijd beschikbaar te zijn voor overleg met en instructie door de KoM-beheerder over het optimale gebruik van KoM. Ook aan de KoM-beheerder, dat wil zeggen degenen die binnen de school zorg draagt voor de (computer en persoonlijke) contacten tussen het vmbo en het mbo, dienen taakuren ter beschikking gesteld te worden. Het verankeren van KoM Door het opnemen van LOB- en KoM-activiteiten in het LOB-programma laat een school aan leerlingen en ouders zien dat men inhoudelijk groot belang hecht aan deze activiteiten. Het Programma van Toetsing en Afsluiting biedt mogelijkheden om de deelname aan LOB-activiteiten in het handelingsdeel vast te leggen. Op dezelfde manier kunnen KoM-activiteiten tot een formeel onderdeel van het PTA gaan vormen. Zo laat de school zien dat aan LOB en KoM groot belang wordt gehecht. Deelname aan de activiteiten van KoM kan meer of minder strak worden vastgelegd. Deze deelname kan als een verplichting in het PTA opgenomen worden. Een school kan ook minder ver gaan en alleen de deelname aan een oriënterende activiteit, anders dan een Open Dag, op het mbo verplicht stellen. 28 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

29 Die oriënterende activiteit kan dan bestaan uit een meeloopmoment binnen KoM, maar ook uit een activiteit op een andere mbo-instelling buiten Nijmegen. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 29

30 De KoM-beheerder VMBO De KoM-beheerder op een vmbo is de verbindingsschakel tussen de school en het mbo. De beheerder zorgt er op de achtergrond voor, dat de contacten tussen leerlingen, ouders, decanen, mentoren en het mbo soepel verlopen. De KoMbeheerder op het vmbo is meestal de decaan. De VMBO-beheerder KoM voert de volgende taken uit: Hij zorgt voor de instructie en begeleiding van leerlingen bij het aangeven van hun keuzen voor één of meer meeloopmoment en kan via het KoM-boekje zien of de leerlingen daadwerkelijk aan de activiteiten hebben deelgenomen. De KoMbeheerder koppelt deze informatie terug aan verzuimcoördinator, mentoren en decanen. Concrete werkzaamheden zijn: Instructie en begeleiding van de mentoren; Contact met centrale KoM-coördinator; Helpdesk voor collega s; Procesevaluatie met collega s en directie en KoM-coördinator. Het informeren van mentoren, decanen en vakdocenten over KoM. De beheerder draagt de zorg voor het informeren van de mentoren, decanen en vakdocenten over het optimale gebruik van de mogelijkheden die de meeloopmomenten van KoM biedt. Denk daarbij aan de verankering binnen het LOB-programma. Het informeren van ouders over de deelname van hun kinderen aan KoM. Ouders spelen een belangrijke rol bij het proces van kiezen van een beroep en een daarop aansluitende opleiding. Via de KoM-beheerder worden de ouders op de hoogte gehouden over KoM-activiteiten en over hoe hun kinderen daaraan deelnemen. Het deelnemen aan de informatiebijeenkomst in het kader van KoM. Bij de start van het schooljaar wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd. Deelname daaraan stelt de KoM-beheerder van het VMBO in staat om optimaal gebruik te blijven maken van KoM en om de docenten op school te informeren over de nieuwste ontwikkelingen binnen KoM. Het evalueren van KoM Na afloop van het KoM jaar gaat er een evaluatie uit naar alle beheerders op basis waarvan verbeteracties richting volgend studiejaar worden uitgezet. 30 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

31 De decaan/mentor en KoM De decaan en mentoren bereiden de meeloopmomenten binnen Kiezen op Maat samen voor met de leerlingen. Binnen LOB neemt het kennismaken met het mbo een belangrijke plaats in. De decaan en mentor zorgen daarom niet alleen voor de voorbereiding en uitvoering van deze KoM-activiteit, zij zorgen er ook voor dat KoM is ingepast in het LOB-programma. De taken van de mentor/decaan zijn: Het informeren van leerlingen over het mbo. Het gaat hierbij om de plaats van het mbo tussen andere vervolgopleidingen, de verschillende beroepsopleidingen die aangeboden worden, de beroepen waarvoor ze opleiden, de opleidingsniveaus, etc. Deze algemene voorlichting is opgenomen in het LOB-programma dat de school hanteert. Het laten kennismaken van de leerlingen met de websites van de verschillende mbo-opleidingen. Op een gegeven moment maken de leerlingen kennis met een mbo-website. Wanneer dat is, is afhankelijk van de invulling van eerdere lesmomenten in het LOB-programma en van de plaats die KoM inneemt binnen het loopbaanoriëntatie-programma van de school. Het inschrijven van leerlingen bij KoM-activiteiten. Belangrijk is dat de decaan/mentor aangeeft op welke datum de inschrijving voor KoM-activiteiten start en de leerlingen stimuleert om zich aan te melden. Leerlingen schrijven zich vervolgens individueel in voor een meeloopmoment. Het gebruik maken van Kiezen op Maat binnen LOB: voorbereiden, uitvoeren, reflecteren. Leerlingen worden voorbereid op het meeloopmoment. Decanen en mentoren hebben hiervoor een draaiboek. Leerlingen bereiden het meeloopmoment voor tijdens de LOB-lessen. Bij de meeloopmomenten horen verschillende opdrachten, die leerlingen vooraf, tijdens en na de activiteit moeten uitvoeren. Er kan gebruik worden gemaakt van het instructieboekje met opdrachten ter voorbereiding op de meeloopmomenten. De ervaringen opgedaan tijdens de KoM-activiteit wordt individueel en/of Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 31

32 klassikaal besproken. Reflecteren op KoM-activiteiten is belangrijk. Reflectie geeft waarde aan de activiteit. Reflecteren kan door middel van een gesprek naar aanleiding van een verslag. Het verslag en de opmerkingen uit het gesprek kunnen genoteerd worden op een reflectiekaart die kan worden opgenomen in een portfolio en/of dossier. Binnen het instructieboekje meeloopmomenten zijn formulieren opgenomen die de leerlingen gebruiken voor hun verslag, evaluatie en reflectie. De leerling zelf ontvangt na afloop van een meeloopdag een Bewijs van Deelname. Het informeren van ouders over de deelname aan KoM. Ouders zijn betrokken bij het keuzeproces en worden daarom via een brief geïnformeerd over de deelname van hun kinderen aan KoM-activiteiten. (zie Ouders en Kiezen op Maat) Het deelnemen aan informatieactiviteiten in het kader van KoM. Bij de start van een schooljaar worden op het mbo een kick-off bijeenkomst georganiseerd. Deelname daaraan stelt een decaan/mentor in staat om optimaal gebruik te blijven maken van KoM en om de docenten op school te informeren over de nieuwste toepassingen van KoM. Het evalueren van KoM Na afloop van het KoM jaar gaat er een evaluatie uit naar alle beheerders op basis waarvan verbeteracties richting volgend studiejaar worden uitgezet. De vakdocent en KOM Ook vakdocenten kunnen een bijdrage leveren aan LOB. Er zijn meerdere onderwerpen die een directe link hebben met het beroepenveld. Door het leggen van deze verbanden zien leerlingen sneller de relevantie van een vak voor het onderwijs op het mbo. Ook Kiezen op Maat kan daarbij een rol spelen. Leerlingen, die een opleiding hebben bezocht, kunnen tijdens een vak-les gevraagd worden naar de relatie tussen de activiteit en de onderwerpen van de vak-les. Leerlingen die bijvoorbeeld bij Sport en Bewegen zijn geweest, kan gevraagd worden voorbeelden te geven van hoe de lessen in het vmbo aansluiten bij wat men op het ROC gezien heeft. In dit verband wordt het aanbevolen dat vakdocenten minimaal één keer per jaar een kijkje in de keuken nemen bij een mbo opleiding. 32 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

33 Stappenplan Kiezen op Maat Het stappenplan voor KoM wordt uitgevoerd in de LOB-lessen op school en begeleid door de mentor en/of decaan. Bij het stappenplan horen allerlei instrumenten, zoals een draaiboek, uitleg en opdrachten uit het instructieboekje. Stap 1: Kennismaken met de verschillende websites Doel: kennismaken met de website kiezenopmaat.nl en de inhoud van de websites van ROC Nijmegen en Helicon MBO Nijmegen. Voorkennis: Inzicht in opbouw van het MBO (domeinen, opleidingen leerwegen, niveaus). Benodigdheden: Lokaal met computers. Inhoud: Algemene kennismaking; Lezen van domeininformatie; Bekijken van opleidingen en beroepen. Opdracht: Maak een top 3 van Domeinen; Maak een top 3 van Opleidingen (evt. per domein); Maak een top 3 van Beroepen (evt. per domein). Stap 2: Aanmelden op website Doel: overgaan tot aanmelden. Voorkennis: informatie uit de opdracht van deel 1. Benodigdheden: lokaal met computers of op computer bij leerling thuis. Inhoud/Opdracht: Leerlingen oriënteren zich op de mogelijkheden van KoM bij hun top 3; Leerlingen schrijven zich in bij minimaal één van de mogelijkheden; Leerling checkt vooraf bij decaan of mentor of hij/zij zich kan inschrijven voor de gekozen datum en er dus geen toetsen of schoolonderzoeken staan gepland; Leerlingen noteren deze afspraak in hun agenda en/of mobiel; Leerling en mbo-beheerder ontvangen een bevestigingsmail en de leerling ook nog een reminder; Ouders ontvangen een brief op huisadres. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 33

34 Stap 3: Voorbereiden op een KoM-activiteit Doel: leerlingen optimaal laten profiteren van een meeloopmoment. Voorkennis: in LOB lessen tot een keus voor een meeloopmoment gekomen zijn. Inhoud/Opdracht: Leerlingen bereiden het meeloopmoment inhoudelijk voor a.d.h.v. opdrachten uit het instructieboekje; Leerlingen zorgen ervoor dat ze weten hoe ze naar de mbo-school moeten gaan en of ze geacht worden om bijv. sportschoenen mee te nemen; Als een leerling door ziekte of onvoorziene omstandigheden niet kan komen, laat hij of zij dat weten via (meeloopmoment bij ROC Nijmegen) of (meeloopmoment bij Helicon MBO Nijmegen). Stap 4: uitvoeren van een KOM activiteit Doel: leerlingen in een mbo-school kennis laten maken met een specifieke opleiding. Voorkennis: de voorbereidende opdrachten gemaakt hebben. Inhoud/Opdracht Leerlingen nemen deel aan de meeloopmoment; Leerlingen maken de opdrachten; Leerlingen ontvangen van het mbo een Bewijs van Deelname na afloop van het meeloopmoment. Stap 5: Nabespreken - reflecteren Doel: verwerken van en reflecteren op de activiteit. Voeren van een loopbaandialoog. Voorkennis: leerling moet aan de activiteit hebben deelgenomen. Benodigdheden: ruimte voor individuele gesprekken of kleine groepsgesprekken. Inhoud/Opdracht: Leerlingen vullen het Verslagformulier KoM-activiteit in, mede aan de hand van de antwoorden op vragen in het opdrachtformulier; Leerlingen vullen het evaluatieformulier in. Deze formulieren worden aan het eind van de activiteit op de mbo-school ingevuld en door de mbobeheerder ingenomen; Decaan/mentor en leerling(en) bespreken de relevantie van de ervaringen tijdens meeloopmoment voor het keuzeproces; Leerling vult de reflectiekaart in. 34 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

35 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 35

36

37 Kiezen op Maat in het MBO

38 38 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

39 Inhoud Waarom Kiezen op Maat? 40 KoM in het MBO: taken en uitvoering 42 Leerling/KoM-beheerder MBO: Evaluatieformulier meeloopmoment 44 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 39

40 Waarom Kiezen op Maat? Kiezen op Maat helpt leerlingen in het vmbo een keuze te maken voor hun vervolgopleiding in het mbo. KoM past in een programma voor LOB dat er naar streeft om de leerling zelf actiever te maken, dat de leerling wil helpen zijn talenten te ontdekken en dat de leerling uitdaagt om ervaringen op te doen en daarover na te denken. Voor het mbo is Kiezen op Maat een mooie gelegenheid om zich te presenteren aan hun toekomstige studenten. Meer dan tachtig procent van de vmbo-leerlingen van de Nijmeegse scholen kiest voor ROC Nijmegen of Helicon Opleidingen MBO Nijmegen. En ook voor leerlingen van scholen buiten Nijmegen zijn het ROC en AOC een aantrekkelijke keuze. Een positieve ervaring tijdens een KoM-activiteit haalt een leerling misschien over om te kiezen voor een bepaalde opleiding. Toch is Kiezen op Maat niet bedoeld om studenten te werven! Het doel is om de leerling zelf te laten ervaren wat een mogelijke keuze inhoudt. Het doel is dat de leerling leert keuzes maken en zijn loopbaan vorm te geven. VMBO-scholen die meedoen aan KoM mogen verwachten dat vanuit het mbo een zo goed mogelijk passend aanbod aan meeloopmomenten aangeboden wordt. Ook mogen zij erop rekenen dat de activiteit zorgvuldig zijn voorbereid en goed worden uitgevoerd. Vanuit het mbo krijgen zij een terugkoppeling over de deelname. Van hun kant mogen de mbo- scholen erop rekenen dat de vmbo-scholen er voor zorgen dat hun leerlingen zich bewust inschrijven en verschijnen op de dag van hun activiteit. Gezamenlijk dragen vmbo en mbo bij aan het succes van Kiezen op Maat en daarmee aan betere studiekeuzes en minder uitval en studievertraging. Loopbaanleren vmbo-mbo De laatste jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor het thema LOB, niet alleen in het vmbo, maar ook in het mbo. De loopbaan van een jongere gaat door van vmbo, naar mbo, naar werk of voor een deel ook naar hbo. Ook in het mbo wordt steeds nadrukkelijker gekeken naar de wijze waarop de student zijn schoolloopbaan vormgeeft. We zien dat bijvoorbeeld terug in de intake van een opleiding, waar wordt gekeken of de student wel de juiste keuze heeft gemaakt. We zien het ook terug in de steeds professionelere manieren van begeleiding van studenten. 40 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

41 Kiezen op Maat is één initiatief in een veel bredere ontwikkeling om doorstroom van vmbo naar mbo gezamenlijk op te pakken. Voor de regio Nijmegen hebben de scholen afgesproken de komende jaren werk te maken van Doorstroom en LOB. Onderwerpen die daarin aan de orde komen zijn de informatieoverdracht vmbombo, doorlopende leerlijn rekenen en taal en het loopbaandossier. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 41

42 KoM in het MBO: taken en uitvoering Management en KoM In het mbo werken alle teams mee aan Kiezen op Maat. Centraal is afgesproken dat elk team een aantal uren op jaarbasis reserveert voor het organiseren van de meeloopmomenten. Een belangrijke voorwaarde voor succes is echter ook de steun vanuit het teammanagement. Door KoM in het team te bespreken vergroot het draagvlak en blijven de docenten op de hoogte van de plannen en uitvoering. Voor de KoM-beheerder in het team is de steun van de teamleiding zeer belangrijk. Het gaat daarbij om meer dan het beschikbaar stellen van de benodigde uren. Het gaat ook om het draagvlak bij collega s en het ruimte maken voor de vmbo-leerlingen die op bezoek komen. KoM-beheerder De KoM-beheerder is in het mbo de trekker van KoM. Meer dan in het vmbo is hij of zij de initiatiefnemer en organisator van de activiteiten. De KoM-beheerder bereidt (met collega s) de activiteit voor, heeft de regie op de uitvoering en zorgt voor de evaluatie en terugkoppeling. De KoM-beheerder onderhoudt ook het contact met centrale beheerder/ projectleider van Kiezen op Maat. Meeloopmoment De belangrijkste KoM-taak voor het mbo is het jaarlijks organiseren van de meeloopmomenten. De activiteiten worden aangeboden in een periode van 15 weken gedurende het jaar van half november tot eind maart. Alle opleidingsteams van ROC Nijmegen en Helicon Opleidingen MBO Nijmegen zijn betrokken bij de organisatie en bieden de activiteiten aan. Het voortouw daarbij ligt bij de KoMbeheerder, maar bij de uitvoering zijn ook andere docenten betrokken. Voor de activiteiten is een draaiboek opgesteld met instructies en suggesties voor de KoM-beheerders en teams. Bij het draaiboek horen verschillende formulieren en handreikingen: VMBO-leerlingen bereiden zich voor op het meeloopmoment door het maken van een opdracht. De VMBO-leerling maakt een verslag en bespreekt dat met zijn mentor. Op het einde van het meeloopmoment vult de leerling een evaluatieformulier in (zo mogelijk digitaal) 42 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

43 Als afsluiting wordt aan de leerling een Bewijs van Deelname uitgereikt. Evaluatie en terugkoppeling Om Kiezen op Maat optimaal te benutten is een goede evaluatie en terugkoppeling zeer belangrijk. Door te bespreken wat er goed en fout ging, kan de activiteit verbeterd worden. Door het vmbo te informeren kunnen zij, aan hun kant, ook de deelname en voorbereiding verbeteren. Evaluatie aan de hand van de formulieren Zo veel mogelijk direct na de activiteit bespreken de KoM-beheerder en de betrokken docenten het verloop van de activiteit. Ze maken daarbij gebruik van de eigen ervaringen en van de ingevulde evaluatieformulieren. De formulieren worden ook opgestuurd naar en ter inzage gegeven aan de projectleider KoM (Infocentrum, Campusbaan 6). Er wordt geprobeerd het evaluatieformulier dit jaar digitaal aan de leerling toe te sturen. Registratie aanwezigheid vmbo-leerlingen Om te voorkomen dat leerlingen zich wel aanmelden, maar niet komen opdagen, is een goede aanwezigheidsregistratie van belang. Bij elke activiteit wordt a.d.h.v. namenlijsten gecontroleerd of alle aangemelde leerlingen daadwerkelijk aanwezig zijn. Ook deze lijsten worden naderhand naar het Infocentrum, Campusbaan 6 opgestuurd. Zie volgende pagina Evaluatieformulier Meeloopmoment. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 43

44 Leerling/KoM-beheerder MBO: Evaluatieformulier meeloopmoment Invullen door KoM-beheerder MBO en versturen naar Infocentrum, Campusbaan. Datum: Opleiding Meeloopmoment: School/locatie: Beste deelnemer, Je hebt vandaag meegedaan aan een meeloopmoment van een opleiding om een idee te krijgen van de opleiding en beroepen bij die opleiding en om kennis te maken met de school. Wij zijn heel benieuwd naar jouw ervaringen. Zou je daarom de onderstaande vragen willen beantwoorden zodat we deze activiteit verder kunnen verbeteren? 1. Heb je door dit meeloopmoment voldoende informatie gekregen? Ja Nee 2. Denk je dat je voor deze opleiding gaat kiezen? Ja Nee 3. Wat vond je het meest interessant en leuk aan dit meeloopmoment en waarom? 4. Wat vond je van het contact met de studenten? 5. Wat vond je van het praktijkgedeelte? 44 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

45 6. Wat is je indruk van deze school? Bijvoorbeeld was het gezellig, is het een fijn gebouw, voelde je je welkom enzovoort. 7. Waarover heb je vandaag informatie gemist? Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 45

46

47 Kiezen op Maat Meeloopmoment

48 48 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

49 Inhoud Draaiboek Meeloopmoment 50 Leerling: aanmelden meeloopmoment 52 Leerling: voorbereidende opdracht meeloopmoment 53 Leerling: observatieopdracht meeloopmoment 55 Leerling: interviewopdracht meeloopmoment 57 Leerling: verslagformulier meeloopmoment 58 Decaan/mentor: reflectiegesprek meeloopmoment 59 Leerling: reflectiekaart meeloopmoment 60 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 49

50 Draaiboek Meeloopmoment Doel Kennismaken met een opleiding naar keuze en met de mbo-school die deze opleiding aanbiedt. Doelgroep VMBO leerlingen (alle leerwegen) Leerjaar 4 Nijmegen en omstreken Randvoorwaarden VMBO-school neemt deel aan het project Kiezen op Maat VMBO-leerlingen schrijven zichzelf individueel in. VMBO-leerling wordt gekoppeld aan mbo-student gedurende het meeloopmoment (niet enkel in de lessen, maar ook in de pauzes). Alle BOL-opleidingen, mits vmbo-leerlingen direct kunnen instromen, bieden meeloopmomenten aan. Het aanbod meeloopplaatsen baseer je op het aantal aanvragen. Zorg dat er ruim voldoende plaatsen zijn voor de vraag uit het vmbo. Het meeloopmoment duurt tenminste één dagdeel, minstens 2,5 uur. Het meeloopmoment gaat altijd door. Per periode bied je minimaal twee momenten aan. Voorbereiding MBO Data en teksten aanleveren voor de website ter aankondiging van het meeloopmoment. Vooraf duidelijk aangeven wat je van de leerlingen op het meeloopmoment verwacht. Bijvoorbeeld schrijfmateriaal, werkkleding, lunchpakket, voorbereidende opdracht. Receptie informeren (programma, aantal leerlingen, namen etc.) Toegangspasjes regelen (indien nodig). KoM-beheerder MBO haalt leerlingen op bij de receptie (of regelt iemand anders). Studenten regelen en instrueren. Docenten informeren en instrueren. Presentielijsten invullen 50 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

51 Voorbeeld programma meeloopmoment Wat? Toelichting Wie? Ontvangst Aanvang 1ste les Lessen 15 minuten voor aanvang lessen KoM-beheerder MBO (of vervanger) Voorstellen deelnemers en koppelen aan een student (ook in de pauze). Korte uitleg observatieopdracht KoM-beheerder MBO (of vervanger) Minimaal 1 praktijkles Minimaal 1 vakinhoudelijke theorieles Docent / buddystudent Pauze Minimaal 1 pauze (gekoppeld aan student) Buddystudent Afsluiting Sluit de dag gezamenlijk af. Korte evaluatie Uitreiken Bewijs van Deelname Nog vragen? * KoM-beheerder MBO (of vervanger) is verantwoordelijk voor de deelnemers tijdens de meeloopmoment. KoM-beheerder MBO (of vervanger) Evaluatie VMBO-leerlingen vullen evaluatieformulier in (zo mogelijk digitaal). De KOM beheerder stuurt deze formulieren en de presentielijsten via de post naar Infocentrum Campusbaan. MBO-docenten en KoM-beheerder die het meeloopmoment georganiseerd en uitgevoerd hebben bespreken de ingevulde evaluaties en stellen direct actiepunten op. KoM-beheerder MBO: vergeet docenten en studenten niet te bedanken voor hun bijdragen. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 51

52 Leerling: aanmelden meeloopmoment Stappenplan in het kort 1. Aanmelden doe je individueel. De leerling kan starten met te kijken op de website kiezenopmaat.nl. Daar staan per ROC de domeinen (clusters van opleidingen) genoemd waarbinnen je een opleiding kunt kiezen. Er is ook een overzichtslijst van alle opleidingen die een meeloopmoment aanbieden op de site geplaatst. Vervolgens kun je via een link naar de websites van de twee mbo-instellingen om je aan te melden. Je kunt ook direct naar de site van ROC Nijmegen of Helicon MBO Nijmegen, resp. roc-nijmegen.nl of helicon.nl en daar de informatie over Kiezen op Maat/Meeloopmomenten lezen. 2. De leerling wordt geadviseerd om, voordat hij of zij een keuze voor een meeloopmoment maakt, de informatie die er over een opleiding op de site van de verschillende mbo s beschreven staat goed te lezen. 3. Bij de opleidingsinformatie staan één of meerdere data voor meeloopmomenten aangegeven. Als er geen geschikte datum bij staat of het meeloopmoment is volgepland kan de leerling dat aangeven door een mailtje naar of te sturen. Er wordt dan getracht een nieuwe datum in te plannen. 4. De leerling checkt vooraf bij decaan of mentor of hij of zij zich kan inschrijven voor (één van) de vermelde data van de meeloopmomenten. Dit om te vermijden dat er bijvoorbeeld een toets of schoolonderzoek staat gepland. 5. De leerling vult het digitale formulier volledig in! 6. De decaan of mentor en leerling ontvangen een bevestigingsmail na aanmelding en enkele dagen voorafgaande aan het meeloopmoment ontvangt de leerling een reminder. Daarnaast krijgen de ouders een brief met datum en tijdstip van het meeloopmoment naar het huisadres opgestuurd. 7. De leerling bereidt zich op school goed voor op het meeloopmoment door middel van de opdrachten die in het instructieboekje staan vermeld en zorgt ervoor dat hij of zij het adres en de route naar de mbo-school kent. 8. De leerling neemt vervolgens het boekje mee naar het meeloopmoment. 9. Na afloop ontvangt de leerling een Bewijs van Deelname. 10. De leerling maakt op school de andere opdrachten en bespreekt deze na met mentor of decaan. 52 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

53 Leerling: voorbereidende opdracht meeloopmoment 1. Zoek op de website van ROC Nijmegen roc-nijmegen.nl of van Helicon MBO Nijmegen helicon.nl de juiste info bij jouw opleiding. a. Wat is de precieze naam van jouw opleiding? b. Wanneer is de eerstvolgende Open dag of Info-avond van jouw opleiding? c. Op welk niveau kun je deze opleiding doen en hoe lang duurt de opleiding? d. In welk jaar/jaren loop je stage en hoe lang duurt deze stage? e. Wat zijn de beroepen bij deze opleiding? f. Welke werkzaamheden voer je uit in dit beroep? g. Welke eigenschappen heb ik nodig voor dit beroep? Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 53

54 2. Bedenk drie vragen die je kunt stellen aan studenten van de mbo-school die je gaat bezoeken? Denk aan lesrooster, pauze, vakantie, stagelopen, beroepen etc. Vraag 1. Vraag 2. Vraag Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

55 Leerling: observatieopdracht meeloopmoment Indien je niet zelf actief mee kunt doen aan de les, kun je onderstaande alternatieve opdracht doen. 1. Hoe begint de docent de les? 2. Welke opdrachten laat de docent maken? 3. Worden de opdrachten nabesproken en hoe gaat dat? 4. Worden er door de studenten vragen gesteld tijdens de les? Waarover gaan de vragen vooral? 5. Hoe stimuleert de docent de studenten om zelfstandig te leren? Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 55

56 6. Hoe gaat de docent om gaat met ordeverstoringen? 7. Geeft de docent huiswerk op? Hoe doet hij dat? 8. Hoe sluit de docent de les af? 56 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

57 Leerling: interviewopdracht meeloopmoment Interview de student(e) waarmee je vandaag meeloopt. Stel de vragen die je voorafgaand aan het meeloopmoment hebt voorbereid. Schrijf de antwoorden op. Vraag 1. Vraag 2. Vraag 3. Beschrijf kort in je eigen woorden hoe het interview ging: Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 57

58 Leerling: verslagformulier meeloopmoment Naam: Klas: Ik ben naar het meeloopmoment geweest van de opleiding: Datum: Tijd (vanaf tot): Beschrijf hieronder kort je programma: Wat vind je goed aan deze opleiding? Wat vind je niet zo goed aan deze opleiding? Zou je kiezen voor deze opleiding? Leg kort uit waarom. 58 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

59 Decaan/mentor: reflectiegesprek meeloopmoment Waarom reflectie? Bij reflecteren onderzoekt de leerling zijn manier van handelen, maar ook hoe hij reageert op een bepaalde situatie en hoe dat voelt. Het is belangrijk juist aan dat gevoel aandacht te besteden tijdens de reflectie. Vaak reageren we uit een eerste impuls op een situatie. Dat betekent dat je niet eerst nadenkt voor je iets doet. De eerste reactie vertelt iets over de emoties van de leerling. Ook zegt het iets over vooringenomen standpunten of overtuigingen. Door te praten over de ervaringen leert de leerling wat de ervaringen betekenen. Door te reflecteren vergroot de leerling zo zijn zelfkennis. Open vragen Bij een reflectiegesprek gaat het er niet om dat de leerling de juiste antwoorden geeft, maar dat de vragen de leerling aan het denken zetten. Bij een reflectiegesprek is daarom de bedoeling om open vragen te stellen. Open vragen geven ruimte voor onderzoek. Het zijn geen vragen die je alleen maar met ja of nee kunt beantwoorden. Open vragen beginnen meestal met: wat, waar, wanneer, waarom of hoe? Meeloopmoment en reflectie Laat de leerling aan de hand van zijn verslagformulier het meeloopmoment beschrijven. Laat hem de positieve en negatieve punten toelichten. Bespreek nu de opmerkingen bij de leerling heeft genoteerd op het formulier. Gebruik hiervoor de open vragen: hoe, waarom, wat enz. Sluit af met de vragen: Wat heeft dit meeloopmoment jou opgeleverd voor opleidingskeuze? Weet je nu beter wat je later wilt gaan doen? Of wat je juist niet wilt gaan doen? Waarom? Wat heb je ontdekt over je eigen interesses? Laat de leerling dit noteren op zijn reflectiekaart. Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO 59

60 Leerling: reflectiekaart meeloopmoment Reflectiegesprek met mijn mentor Naam: Klas: Welke Meeloopmoment (opleiding/school): Datum: Wat heeft het meeloopmoment je opgeleverd voor je opleidingskeuze? Weet je nu beter wat je later wilt gaan doen? Of wat je juist niet wilt gaan doen? Waarom? Wat heb je ontdekt over je eigen interesses en belangstelling? Hoe heb je dat ontdekt? Wat is je vervolgstap? 60 Kiezen op Maat Handleiding voor VMBO en MBO

61

62

Informatie- en opdrachtenboekje Voor vierdejaars VMBO- en HAVO-leerlingen. Waarom zou jij mee willen doen aan Kiezen op Maat?

Informatie- en opdrachtenboekje Voor vierdejaars VMBO- en HAVO-leerlingen. Waarom zou jij mee willen doen aan Kiezen op Maat? Informatie- en opdrachtenboekje Voor vierdejaars VMBO- en HAVO-leerlingen Waarom zou jij mee willen doen aan Kiezen op Maat? Kiezen voor een vervolgopleiding aan het mbo (middelbaar beroepsonderwijs) kan

Nadere informatie

SAMEN LOOPBAANLEREN VERANKEREN OP SCHOOL WORKSHOP VOOR DECANEN SAMEN MET SCHOOLLEIDERS. Inge Kirsten De loopbaan van de leerling centraal

SAMEN LOOPBAANLEREN VERANKEREN OP SCHOOL WORKSHOP VOOR DECANEN SAMEN MET SCHOOLLEIDERS. Inge Kirsten De loopbaan van de leerling centraal SAMEN LOOPBAANLEREN VERANKEREN OP SCHOOL WORKSHOP VOOR DECANEN SAMEN MET SCHOOLLEIDERS Inge Kirsten De loopbaan van de leerling centraal NEE HEB JE.. https://www.youtube.com/watch?v=iqdmgz-rsie IN GESPREK

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Draaiboeken voor drie activiteiten op het snijvlak vmbo-mbo Nieuwsgierig hoe u samenwerking tussen vmbo en mbo

Nadere informatie

Organisatie van de proefstudeermiddag

Organisatie van de proefstudeermiddag 1 Organisatie van de proefstudeermiddag Proefstuderen is bedoeld voor leerlingen van 4 VMBO, die hun keuze voor een vervolgopleiding voorlopig gemaakt hebben. Dit is ook een goed toetsingsmoment voor leerlingen

Nadere informatie

2 jarig Verzorgende IG BOL

2 jarig Verzorgende IG BOL 2 jarig Verzorgende IG BOL Loopbaanoriëntatie Begeleiding (LOB) Leerjaar 1 Fase A Docentenhandleiding LOB Fase A leerjaar 1 Ontwikkelaar: Rianne Schuur Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1 Beginsituatie...

Nadere informatie

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3GT Gemengde / Theoretische - Leerweg het decanaat 1 lob klas 3GT ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 2015 2016 Aan de ouders en

Nadere informatie

Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met de docent die jou begeleidt bij het maken van je profielwerkstuk.

Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met de docent die jou begeleidt bij het maken van je profielwerkstuk. VOORWOORD Voor je ligt de handleiding voor het maken van jouw profielwerkstuk. Zoals je weet is het maken van een profielwerkstuk één van de onderdelen van het schoolexamen in de vierde klas vmbo-tgl.

Nadere informatie

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren hebben behoefte aan LOB Uit het onderzoek blijkt dat scholieren behoefte hebben aan meer LOB. Dat begint in leerjaar één. In de laatste

Nadere informatie

Nieuws van de decanen

Nieuws van de decanen In dit nummer: Oriënteren op het mbo: er gebeurt veel! Toelatingsrecht mbo 16 november: de beroepeninformatieavond 7 en 8 december: de leerlingbezoekdagen Open Dagen, Meeloopdagen TOP Beroepenfestival

Nadere informatie

Loopbaan Orientatie Begeleiding Havo-4: sept 2017

Loopbaan Orientatie Begeleiding Havo-4: sept 2017 Loopbaan Orientatie Begeleiding Havo-4: sept 2017 Nelly van Lith LOB coördinator Vormgeven aan LOB samen met mentoren en afdelingsleidster: Mevr. Bevers Doel Loopbaanoriëntatie Begeleiding: Huidige maatschappij

Nadere informatie

Nieuwsbrief decanaat 10 mavo 2015-2016 nr. 1, sept. 2015

Nieuwsbrief decanaat 10 mavo 2015-2016 nr. 1, sept. 2015 Nieuwsbrief decanaat 10 mavo 2015-2016 nr. 1, sept. 2015 Inhoud: voorlichting over de keuzetrajecten in 10 mavo A Keuzetraject MBO opleiding 1. Het vak LOB 2. Het keuzetraject in data 3. Portfolio LOB

Nadere informatie

KWALITEITSHANDVEST EDUCATIE 2009-1010

KWALITEITSHANDVEST EDUCATIE 2009-1010 KWALITEITSHANDVEST EDUCATIE 2009-1010 Het Albeda College wil goed onderwijs geven. Om dit te kunnen doen hebben we regels. In dit kwaliteitshandvest lees je wat die regels zijn. Je leest wat de school

Nadere informatie

WELKOM. INFORMATIEAVOND 5 havo LOB

WELKOM. INFORMATIEAVOND 5 havo LOB WELKOM INFORMATIEAVOND 5 havo 2013-2014 LOB Inhoud goed kiezen is belangrijk! LOB in H5 Ouders en Studiekeuze Interessetesten Waar vind je de informatie? Open dagen en meeloopdagen Knoop doorhakken Aanmelden:

Nadere informatie

INFOBOEKJE KLAS 4 2013-2014

INFOBOEKJE KLAS 4 2013-2014 INFOBOEKJE KLAS 4 2013-2014 1 Inhoud Inleiding 3 Schoolexamen 4 1. SE PTA. Wat betekenen deze afkortingen? 2. Herkansingen 3. Tijdens het Schoolexamen Rekenexamen 6 Info van de decaan 7 Maatschappelijke

Nadere informatie

Voorlichtingsavond LOB 27 september 2016

Voorlichtingsavond LOB 27 september 2016 Voorlichtingsavond LOB 27 september 2016 LoopbaanOriëntatie en Begeleiding, mentor & werkweek Klas 3 VMBO Theoretische Leerweg 3T1-3T2-3T3-3T4-3T5 Opzet avond: 19.30-20.00 uur : uitleg loopbaankeuzes en

Nadere informatie

LOB in klas 3. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg. het decanaat

LOB in klas 3. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg het decanaat 1 LOB klas 3 BL ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 1516 Aan de ouders/verzorgers van

Nadere informatie

Het portfolio kan met betrekking tot de fasen en stappen uit het protocol de volgende functies vervullen:

Het portfolio kan met betrekking tot de fasen en stappen uit het protocol de volgende functies vervullen: Bijlage 3 Portfolio 1 Handleiding persoonlijk coach 1.1 Doel van een portfolio Op steeds meer scholen voor voortgezet onderwijs en vervolgopleidingen wordt gewerkt met portfolio s. Met het portfolio laat

Nadere informatie

Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO

Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO Programma Opening Teamleider Examenjaar: Info examenjaar Info L.O.B. Mw. van Esch Mw. van Esch Decaan dhr. R. van Kins Examensecretariaat: Mw. S. Maitimu

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding 1 LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: 2 LOB programma waar zijn we? keuzekaart Havo Muurhuizen door dhr. v/der Belt MBO nog niet genoeg /

Nadere informatie

LOB. Loopbaan Orientatie Begeleiding

LOB. Loopbaan Orientatie Begeleiding LOB Loopbaan Orientatie Begeleiding Filmpje LOB Waarom LOB? Leerlingen vinden het moeilijk om, zo jong, al een vervolgopleiding te kiezen. Er zijn (te) veel opleidingen waaruit ze kunnen kiezen. (ROC v.

Nadere informatie

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld Wat gaan we doen? Inventarisatie vragen / verwachtingen Presentatie Vragen / discussie Wat kan ik er mee? Afronding 24-3-2015 2 Vragen? Met welke

Nadere informatie

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo LOB in de vernieuwing vmbo & mbo Spirit4you Versterkt loopbanen Even kennismaken? Naam / organisatie / functie? Wat betekent LOB in het vernieuwde vmbo/ mbo voor jou? Waar ben je trots op? 30 november

Nadere informatie

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND Uw kind gaat naar het mbo Inhoud 1 Uw kind gaat naar het mbo p3 - De overstap naar het mbo 2 Een beroep leren op het Horizon College p4 - Uw kind

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep LOB en Vernieuwing VMBO Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep Wat gaan we doen? Reflecteren op de bedoeling: loopbaanleren waarom? Inzoomen op de eisen die de vernieuwing stelt Inzoomen

Nadere informatie

DOORSTROOMFORMULIER van VMBO naar MBO Van: VMBO

DOORSTROOMFORMULIER van VMBO naar MBO Van: VMBO DOORSTROOMFORMULIER van VMBO naar MBO Van: VMBO Naam leerling: Sofinr.leerling: Naam school: Adres school: Postcode en plaats: Telefoonnummer: Contactpersoon: Naar: MBO Naam school: Adres school: Postcode

Nadere informatie

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken!

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken! Beste leerling, Kiezen is best lastig, zeker als het om een vervolgopleiding gaat. Om je hierbij te helpen is er LOB, Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Iedere vo-school geeft hier op zijn eigen manier

Nadere informatie

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken!

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken! Beste leerling, Kiezen is best lastig, zeker als het om een vervolgopleiding gaat. Om je hierbij te helpen is er LOB, Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Iedere vo-school geeft hier op zijn eigen manier

Nadere informatie

naam : klas : 3.. mentor :

naam : klas : 3.. mentor : naam : klas : 3.. mentor : Opdrachten bij bezoek Onderwijsbeurs 30 september 2011 De opdrachten in dit boekje vormen een verplicht onderdeel van het doorstroomportfolio dat je dit jaar moet gaan opbouwen.

Nadere informatie

Welkom. Welkom. Ouderavond TGL3 31 augustus 2015. Programma van Toetsing en Afsluiting. Onderwijs op VMBO de Spindel. Examen:

Welkom. Welkom. Ouderavond TGL3 31 augustus 2015. Programma van Toetsing en Afsluiting. Onderwijs op VMBO de Spindel. Examen: Welkom Ouderavond TGL3 31 augustus 2015 Welkom Opening door dhr. R. Overbeek (teamleider PKS) - Onderwijs op VMBO de Spindel - Examen Rekenen door dhr. A. Wesselink (coördinator Rekenen) Toptraject door

Nadere informatie

NR 01 Opstellen individueel LOB-traject

NR 01 Opstellen individueel LOB-traject NR 01 Opstellen individueel LOB-traject Deelname Verplicht Doel en verantwoording Je moet per leerjaar een planning maken van je LOB-activiteiten. het is de bedoeling dat je uit de verzameling LOB-wijzers

Nadere informatie

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND

Uw kind gaat naar het mbo HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND HORIZONCOLLEGE.NL ALKMAAR HEERHUGOWAARD HOORN PURMEREND Uw kind gaat naar het mbo Inhoud 1 Uw kind gaat naar het mbo p3 - De overstap naar het mbo 2 Een beroep leren op het Horizon College p4 - Uw kind

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK CHARLEMAGNE COLLEGE EIJKHAGEN HANDLEIDING / 4 VMBO-TL NAAM LEERLING:. NAAM BEGELEIDER:... BEOORDELING: VOLDOENDE / GOED

PROFIELWERKSTUK CHARLEMAGNE COLLEGE EIJKHAGEN HANDLEIDING / 4 VMBO-TL NAAM LEERLING:. NAAM BEGELEIDER:... BEOORDELING: VOLDOENDE / GOED PROFIELWERKSTUK CHARLEMAGNE COLLEGE EIJKHAGEN HANDLEIDING 2017 2018 / 4 VMBO-TL TITEL: NAAM LEERLING:. NAAM BEGELEIDER:... BEOORDELING: VOLDOENDE / GOED DEADLINE INLEVEREN PROFIELWERKSTUK 23 MAART 2018

Nadere informatie

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES!

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! Schooljaar 2013-2014 Lesbrief bij Kies! mbo-gids 2014-2015 voor Twente GL/TL-versie Naam:. Klas: Mentor: Onderwerp: LOB Lesbrief bij Kies! - Pagina 1 van 13 Beste vierdeklasser,

Nadere informatie

WELKOM Woensdag 17 september 2014

WELKOM Woensdag 17 september 2014 WELKOM Woensdag 17 september 2014 Algemeen M. van de Woestijne Coördinator bovenbouw Het examen M. Karsten Teamleider PROGRAMMA Richting / Na het examen R. Remie Decaan Mentoren Coördinatoren Bovenbouw:

Nadere informatie

Welkom. Welkom. Programma van Toetsing en Afsluiting. Ouderavond TGL3 4 oktober Onderwijs op VMBO de Spindel. Examen: Mentor

Welkom. Welkom. Programma van Toetsing en Afsluiting. Ouderavond TGL3 4 oktober Onderwijs op VMBO de Spindel. Examen: Mentor Welkom Ouderavond TGL3 4 oktober 2016 Welkom Opening door dhr. R. Overbeek (teamleider) - Onderwijs op VMBO de Spindel - Examen Toptraject door dhr. V. Schenke (coördinator Toptraject) Keuzebegeleiding

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

Ouderavond 2, 3 en 4 vmbo

Ouderavond 2, 3 en 4 vmbo Ouderavond 2, 3 en 4 vmbo Woensdag 28 september 2016 Programma Algemeen M. van de Woestijne Coördinator bovenbouw Het examen M. Karsten Teamleider Richting / Na het examen R. Remie Decaan Mentoren Coördinatoren

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Op 12 maart is er een informatieavond over de profiel- en vakkenpakketkeuze.

Op 12 maart is er een informatieavond over de profiel- en vakkenpakketkeuze. MAVO 2 Profielkeuze Klas 2 is een belangrijk jaar wat betreft de oriëntatie op de verschillende profielen. Op maandag 9 april moeten de leerlingen hun definitieve profiel- en vakkenpakket keuze maken.

Nadere informatie

3 oktober 2013. Ouderavond BK4

3 oktober 2013. Ouderavond BK4 3 oktober 2013 Ouderavond BK4 Mevrouw Hartman Mevrouw Van den Broek Mevrouw Larmené Meneer Verhoef Mentoren (opening) (PTA) (modules D&C) (decanaat) PTA (1) (Programma van Toetsing en Afsluiting) PTA is

Nadere informatie

Nieuw vmbo op. het Haarlem College. op het Haarlem College kan het. Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Informatie voor de leerlingen van groep 8

Nieuw vmbo op. het Haarlem College. op het Haarlem College kan het. Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Informatie voor de leerlingen van groep 8 Nieuw vmbo op het Haarlem College op het Haarlem College kan het Media & Vormgeving Zorg & Welzijn Techniek & Energie Ondernemen & Commercie Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Sport & Veiligheid Gemengde

Nadere informatie

VMBO Pascal Zuid. Ouderavond leerjaar 4

VMBO Pascal Zuid. Ouderavond leerjaar 4 VMBO Pascal Zuid Ouderavond leerjaar 4 Presentatie Ouderavond 4 31 augustus 2015 Programma Kennis maken met de mentor Welkom in het 4 e jaar Het PTA en de examens Programma LOB Het examenjaar Kort jaar

Nadere informatie

Jaarplanning decanaat Mavo-tl 3

Jaarplanning decanaat Mavo-tl 3 Jaarplanning decanaat Mavo-tl 3 Decanen Farel College Sjoerd Tolsma Roos Wubben E-mail: decanaat@farel.nl U vindt ons in de kamer achter het computerlokaal (013) Versie 1 sept 2015 RW 1 Jaarplanning decanaat

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding 1 LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: 2 LOB programma waar zijn we? keuzekaart Havo Muurhuizen door dhr. v/der Belt MBO nog niet genoeg /

Nadere informatie

rol van het doorstroomdossier en het nieuwe loopbaandossier VMBO

rol van het doorstroomdossier en het nieuwe loopbaandossier VMBO Recht op toelating MBO - aanmelden voor 1 april - rol van het doorstroomdossier en het nieuwe loopbaandossier VMBO Werkgroep loopbaandossier VMBO Hans Roorda, coördinator Taakgroep Aansluiting VO-MBO Daniël

Nadere informatie

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES!

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! Schooljaar 2012-2013 Lesbrief bij Kies! mbo-gids 2013-2014 voor Twente BL/KL versie Naam:.... Klas: Mentor:.... Onderwerp: LOB Lesbrief bij KIES - Pagina 1 van 13 Beste

Nadere informatie

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo COORNHERT LYCEUM HAARLEM INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo Zoals jullie weten, krijgen jullie donderdag 14 april 2011 de kans om een dag(deel) mee te lopen met iemand die een beroep uitoefent dat jouw

Nadere informatie

Switch, een kort oriëntatietraject voor jongeren die nog een keuze gaan maken

Switch, een kort oriëntatietraject voor jongeren die nog een keuze gaan maken Switch, een kort oriëntatietraject voor jongeren die nog een keuze gaan maken Beschrijving doelgroep: Switch, het korte oriëntatietraject is bedoeld voor jongeren die als gevolg van het niet kunnen maken

Nadere informatie

vmbo beroepsgerichte en theoretische leerweg

vmbo beroepsgerichte en theoretische leerweg vmbo beroepsgerichte en theoretische leerweg Tijd voor jouw toekomst Het is bijna zover: je zegt je basisschool gedag en je gaat een nieuw avontuur aan op het voortgezet onderwijs. Het is tijd om te ontdekken

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: LOB programma waar zijn we? keuzekaart met oa: Gemengde Leerweg; mevr. Noordergraaf Nieuw vak: Kunst2

Nadere informatie

Handleiding aanmelden 2015 Laat jezelf zien

Handleiding aanmelden 2015 Laat jezelf zien www.landstedembo.nl/aanmelden Handleiding aanmelden 2015 Laat jezelf zien 2 Handleiding aanmelden 2015 Handleiding aanmelden bij Landstede MBO voor decanen/mentoren/leerlingbegeleiders Deze handleiding

Nadere informatie

Welkom op de info-avond MAVO 4

Welkom op de info-avond MAVO 4 Welkom op de info-avond MAVO 4 Even voorstellen Vincent Kanis Conrector mavo Aanwezig op ma, di, do, vr v.kanis@t-atrium.nl Nanno van den Hazel Decaan mavo n.vanden.hazel@t-atrium.nl Ouderraad Voorstellen

Nadere informatie

Informatieavond 4 havo

Informatieavond 4 havo Informatieavond 4 havo Algemene inleiding Inleiding LOB Korte pauze Mentoren, informatie over de klassen De havo afdeling Afdelingsleider 3,4,5 havo Jaarcoördinator 3&4 havo Afdelingsassistent 10 mentoren

Nadere informatie

Ouder informatieavond V4 4 september 2017

Ouder informatieavond V4 4 september 2017 Ouder informatieavond V4 4 september 2017 WELKOM Indeling avond 20.00u 20.30u -Plenair Dhr. Sliphorst visie VWO Mw. Van Berkel Info VW4 Dhr. Kesselring decanaat 20.30u-21.00u Mentor: kennismaking per klas

Nadere informatie

Informatieboekje leerjaar 4

Informatieboekje leerjaar 4 2016-2017 Informatieboekje leerjaar 4 Inhoud Beste leerlingen en hun ouder(s) of verzorger(s),... 2 Verschillende niveaus op het mbo... 3 Verschillende soorten scholen in het mbo... 4 Verschillende niveaus

Nadere informatie

PROGRAMMA. > VERVOLGONDERWIJS Mogelijkheden Aanmelden. > DOORSTROMING 4 VMBO-t naar 4 HAVO > PROFIELWERKSTUK > ENKELE OPMERKINGEN

PROGRAMMA. > VERVOLGONDERWIJS Mogelijkheden Aanmelden. > DOORSTROMING 4 VMBO-t naar 4 HAVO > PROFIELWERKSTUK > ENKELE OPMERKINGEN INFO - AVOND 4 VMBO PROGRAMMA > VERVOLGONDERWIJS Mogelijkheden Aanmelden > DOORSTROMING 4 VMBO-t naar 4 HAVO > PROFIELWERKSTUK > ENKELE OPMERKINGEN AANDACHT VOOR: > WERKEN OP TWEE FRONTEN Diploma halen

Nadere informatie

Welkom. Welkom. Ouderavond BBL3 31 augustus Onderwijs op VMBO de Spindel. Ouderavond BBL3

Welkom. Welkom. Ouderavond BBL3 31 augustus Onderwijs op VMBO de Spindel. Ouderavond BBL3 Welkom Ouderavond BBL3 3 augustus 05 Welkom Opening door dhr. R. Overbeek (teamleider PKS) - Onderwijs op VMBO de Spindel - Examen Rekenen door dhr. A. Wesselink (coördinator Rekenen) Keuzebegeleiding

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie staat in het voortgezet onderwijs volop in de belangstelling. De VO raad ziet loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) als

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond leerjaar 3 26 september 2016

Welkom. Ouderavond leerjaar 3 26 september 2016 Welkom Ouderavond leerjaar 3 26 september 2016 Programma Opening (teamleider) - Onderwijs op VMBO de Spindel - Examen Keuzebegeleiding (decaan) Met mentoren naar een lokaal voor kennismaking Rondleiding

Nadere informatie

Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo

Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo Handreiking: Uitleg begrippen vmbo-mbo Ook in het vmbo is er sprake van onderwijsvernieuwing. De meest in het oog springende vernieuwing is de introductie van een kern, profiel en (meerdere) keuzes. De

Nadere informatie

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK CHARLEMAGNE COLLEGE EIJKHAGEN / 4 VMBO-TL. Voor leerlingen en begeleiders van het sectorwerkstuk

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK CHARLEMAGNE COLLEGE EIJKHAGEN / 4 VMBO-TL. Voor leerlingen en begeleiders van het sectorwerkstuk HANDLEIDING SECTORWERKSTUK CHARLEMAGNE COLLEGE EIJKHAGEN 2016 2017 / 4 VMBO-TL Voor leerlingen en begeleiders van het sectorwerkstuk INHOUDSOPGAVE INLEIDING pagina 1 TITEL pagina 2 SNUFFELSTAGE pagina

Nadere informatie

Jouw toekomst. Havo 5

Jouw toekomst. Havo 5 Jouw toekomst. Havo 5 2011-2012 LOB havo 5 Havo 5 Fase 4 = Beslissen: Deze fase ga je in als je in Havo 5 zit. Je stelt nu je definitieve top 2 vast. Je gaat nog een keer naar de beroepenavond, je organiseert

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting

Programma van Toetsing en Afsluiting Programma van Toetsing en Afsluiting 201/2017 Basisberoepsgerichte leerweg leerwerktraject Leerjaar 4 De Keurkamp Inhoudsopgave Voorwoord 3 Nederlands 4 rekenen intersectoraal technologie en commercie

Nadere informatie

Informatie-avond havo 3 Havisten Competent. Voorlichting HaCo / Decanaat

Informatie-avond havo 3 Havisten Competent. Voorlichting HaCo / Decanaat Informatie-avond havo 3 Havisten Competent Voorlichting HaCo / Decanaat Deze presentatie is morgen op de site te vinden. Thalita van Basten, conrector havo Ma, di, do, vr op school T.van.basten@t-atrium.nl

Nadere informatie

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013.

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding op het VMBO Ahmed Mahamed Jan Lauwrens Haisma Programma sessie van theorie naar praktijk en in gesprek daarover Vraag Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes

Nadere informatie

Ouderavond 4 (t)vwo 17 september 2015. Welkom

Ouderavond 4 (t)vwo 17 september 2015. Welkom Ouderavond 4 (t)vwo 17 september 2015 Welkom Programma 19.30 of 20.30 TEAMLEIDER ANNELIES MOERS 19.50 of 20.50 DECAAN JULES STORKEN 20.15 of 21.15 EINDE Functies 4 (t)vwo MENTOR - Eerste aanspreekpunt

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016 Sectorwerkstuk Theoretische Leerweg Klas 4 TL/M 2015-2016 Naam leerling Naam mentor/begeleider Inleiding Met het maken van dit sectorwerkstuk oefen je vaardigheden die je als leerling van het VMBO nodig

Nadere informatie

VERPLICHT DEEL IK WEET HET NIET. Contact met de decaan Beroepen-interessetest Verschillende activiteiten. Aanvullende opdrachten?

VERPLICHT DEEL IK WEET HET NIET. Contact met de decaan Beroepen-interessetest Verschillende activiteiten. Aanvullende opdrachten? LOB V4 2012 / 2013 Hoe moet je kiezen In vmbo4 moet je een keuze maken voor je vervolgopleiding. In leerjaar 4 moet je de keus gaan maken; wat wil jij gaan doen wanneer je het vmbo-diploma hebt? Voor ieder

Nadere informatie

Informatieavond 8 september 2014. gemengd/theoretische leerweg klas 4

Informatieavond 8 september 2014. gemengd/theoretische leerweg klas 4 Informatieavond 8 september 2014 gemengd/theoretische leerweg klas 4 Teamleider Caroline Smit vmbo GT Introductie Studiekring Grootste instituut voor Studiebegeleiding van Nederland. 25 September 2014:

Nadere informatie

Welkom. voorlichtingsavond leerjaar 3 VMBO-TL

Welkom. voorlichtingsavond leerjaar 3 VMBO-TL Welkom voorlichtingsavond leerjaar 3 VMBO-TL Programma Eerste deel van de avond» Algemeen: leerjaar 3 Vmbo-TL» Regelementen en PTA» Onderweg naar kiezen : schooldecaan Vmbo-TL Laatste deel van de avond»

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond leerjaar 4 3 oktober 2016

Welkom. Ouderavond leerjaar 4 3 oktober 2016 Welkom Ouderavond leerjaar 4 3 oktober 2016 Programma Opening (teamleider) - PTA en Examen - Rekenen Informatie vervolgopleidingen (decaan) Met mentoren naar lokaal Examen: Schoolexamen (SE): Centrale

Nadere informatie

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Leerlingfolder Groen moet je doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Eindhoven 10x vraag en antwoord: dat is makkelijk kiezen! 1 2 Een dag op school Hoe ziet mijn schooldag eruit? De

Nadere informatie

Zomerschool ROC van Twente

Zomerschool ROC van Twente 2014 Zomerschool ROC van Twente College voor Educatie ROC van Twente 27-3-2014 INHOUD aanleiding... 2 opzet zomercursussen... 3 programma zomercursussen... 4 financieel... 5 Pagina 1 AANLEIDING Het ROC

Nadere informatie

Ouder informatieavond V5 13 sept 2016

Ouder informatieavond V5 13 sept 2016 Ouder informatieavond V5 13 sept 2016 WELKOM Indeling avond 19.00u 19.40u -Plenair Dhr. Sliphorst visie VWO en invoering CT Mw. Hol Wat maakt V5 bijzonder? Dhr. Kesselring decanaat Mw. Boamfa - decanaat

Nadere informatie

Reinier de Graafpad Reinier de Graafpad. Het begint bij jou! mavo. havo

Reinier de Graafpad Reinier de Graafpad. Het begint bij jou! mavo. havo Het begint bij jou! mavo havo #ReinierdeGraafpad volg ons op social media Stanislascollege 2 dagen. Delft Allemaal een #Chromebook. In de les en thuis wordt ermee gewerkt. StanislasReinierdeGraafpad...

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

Onze Lieve Vrouwelyceum juli 2016

Onze Lieve Vrouwelyceum juli 2016 Op lesvrije (mid)dagen buiten de in dit programma aangegeven schoolvakanties dienen de leerlingen beschikbaar te zijn voor excursies, praktische opdrachten, schoolexamens, achterstallig werk en, eventueel,

Nadere informatie

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Twello. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Twello. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route Doe mee in onze groene wereld Twello vmbo groen Het Groene Lyceum Vakman schaps route 2informatie vmbo groen 2017-2018 AOC Oost is jouw wereld. Een groene wereld die jij zelf mag invullen met jouw talent

Nadere informatie

Het HAVO-examen. School examen. Centraal examen. Eind cijfer +

Het HAVO-examen. School examen. Centraal examen. Eind cijfer + Programma 19.30 uur Praktische informatie havo bovenbouw 20.00 uur Informatie van de decaan 20.15 uur Pauze; naar de eerste verdieping 20.30 uur Kennismaking met de mentor 21.00 uur Einde Havo bovenbouw

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

AUGUSTUS Ma di wo do vr za zo Zomervakantie Zomervakantie Zomervakantie Zomervakantie Zomervakantie

AUGUSTUS Ma di wo do vr za zo Zomervakantie Zomervakantie Zomervakantie Zomervakantie Zomervakantie Op lesvrije (mid)dagen buiten de in dit programma aangegeven schoolvakanties dienen de leerlingen beschikbaar te zijn voor excursies, praktische opdrachten, schoolexamens, achterstallig werk en, eventueel,

Nadere informatie

Ouderavond 5 (t)vwo 29 september Welkom

Ouderavond 5 (t)vwo 29 september Welkom Ouderavond 5 (t)vwo 29 september 2016 Welkom Even voorstellen Jules Storken Docent aardrijkskunde bovenbouw havo/vwo Decaan (t)vwo, leerjaar 2 t/m 6 Inhoud Mijn rol als decaan op 5 (t)vwo Loopbaanoriëntatie

Nadere informatie

Onze Lieve Vrouwelyceum juli 2016

Onze Lieve Vrouwelyceum juli 2016 Op lesvrije (mid)dagen buiten de in dit programma aangegeven schoolvakanties dienen de leerlingen beschikbaar te zijn voor excursies, praktische opdrachten, schoolexamens, achterstallig werk en, eventueel,

Nadere informatie

Onze Lieve Vrouwelyceum oktober 2014

Onze Lieve Vrouwelyceum oktober 2014 Op lesvrije (mid)dagen buiten de in dit programma aangegeven schoolvakanties dienen de leerlingen beschikbaar te zijn voor excursies, praktische opdrachten, schoolexamens, achterstallig werk en, eventueel,

Nadere informatie

Wat wil ik na het Pax Christi College gaan doen??

Wat wil ik na het Pax Christi College gaan doen?? Wat wil ik na het Pax Christi College gaan doen?? Decaan F. Kerkhof september 2015 Het keuzeproces : hoe zit dat in elkaar? Havo 4 en vwo 5 oriënteren door middel van: - www.studiekeuze123.nl - www.startstuderen.nl

Nadere informatie

September Ouder-informatieavond Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg

September Ouder-informatieavond Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg September 2015 Ouder-informatieavond Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg Informatie over: - Loopbaan Orientatie klas 3 + 4 Keuzes op school en vervolgopleiding - Het examenprogramma klas 3 + Overgangsnormen

Nadere informatie

Informatieavond 5 HAVO

Informatieavond 5 HAVO Informatieavond 5 HAVO Informatieavond 5 havo Programma informatieavond Voorstellen / rol van mentor Bovenbouw: het karakter van de 5 e klas Belangrijke data dit jaar Organisatorische zaken Ons motto:

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting van Gymnasium Beekvliet, vastgesteld door het bevoegd gezag. Vakspecifiek deel; van toepassing op klas 4.

Programma van toetsing en afsluiting van Gymnasium Beekvliet, vastgesteld door het bevoegd gezag. Vakspecifiek deel; van toepassing op klas 4. Programma van toetsing en afsluiting van Gymnasium Beekvliet, vastgesteld door het bevoegd gezag. Vakspecifiek deel; van toepassing op klas. 1 INHOUDSOPGAVE Vakken klas 1 Algemene Natuur Wetenschappen

Nadere informatie

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Leerlingzaken Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Projectcoördinatoren

Nadere informatie

LOOPBAANORIËNTATIE. Informatieboekje. havo/vwo

LOOPBAANORIËNTATIE. Informatieboekje. havo/vwo LOOPBAANORIËNTATIE Informatieboekje havo/vwo Inleiding Voor je ligt het informatieboekje voor het vak loopbaan oriëntatie. Doel van dit vak is om elke leerling voor te bereiden op het maken van een goede

Nadere informatie

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO 2015-2016 1 Inhoudsopgave 1 Het onderwijs verandert blz 3 2 Kiezen in VMBO-2 blz 4 3 De opleidingen binnen het Minkema College blz 5 Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond BBL3/KBL3 31 augustus 2015

Welkom. Ouderavond BBL3/KBL3 31 augustus 2015 Welkom Ouderavond BBL3/KBL3 31 augustus 2015 Programma Opening door de Dhr. H.Heerts (teamleider SE) - Dhr. R.van de Wal directeur Eaton - Onderwijs op VMBO de Spindel - Examen Keuzebegeleiding door de

Nadere informatie

voorlichting 2e fase 4h/4v 1

voorlichting 2e fase 4h/4v 1 23-9-2016 voorlichting 2e fase 4h/4v 1 Voorlichtingsavond 4h/4v Tweede Fase Programma Bovenbouw dhr. Heemskerk Studiekeuze dhr. Van Der Geest Gelegenheid tot vragen Kennismaking met de mentoren in lokalen

Nadere informatie

WELKOM. Op het Alfrinkcollege

WELKOM. Op het Alfrinkcollege WELKOM Op het Alfrinkcollege In grote lijnen ziet het programma er als volgt uit Welkom 19.15-19.30 uur koffie/thee, balie aula Algemene informatie over leerjaar 3 door de schooldecaan, mevrouw Van Lieshout

Nadere informatie

Welkom. LOB-informatieavond Klas 2 MAVO. Dinsdag 17 november 2015

Welkom. LOB-informatieavond Klas 2 MAVO. Dinsdag 17 november 2015 Welkom LOB-informatieavond Klas 2 MAVO Dinsdag 17 november 2015 Deze avond Opening Kiezen Wat doen wij eraan? De bovenbouw MAVO De sectoren Mogelijkheden na de MAVO Sluiting Kiezen is een proces We onderscheiden

Nadere informatie

GROEI LOOPBAAN ONTWIKKELING EIGEN REGIE TALENT INNOVATIEKRACHT BEWUST PERSONEEL FLEXIBILITEIT ZELFSTURING EMPLOYMENT NETWERKEN TOEKOMST WERKNEMER

GROEI LOOPBAAN ONTWIKKELING EIGEN REGIE TALENT INNOVATIEKRACHT BEWUST PERSONEEL FLEXIBILITEIT ZELFSTURING EMPLOYMENT NETWERKEN TOEKOMST WERKNEMER KADER LOOPBAANONTWIKKELING DIALOOG BEWUST TOEKOMST ZELFSTURING TALENT INNOVATIEKRACHT LOOPBAAN ONTWIKKELING FLEXIBILITEIT EIGEN REGIE NETWERKEN GROEI PERSONEEL KWALITEITEN EMPLOYMENT WERKNEMER INLEIDING

Nadere informatie

Welkom. Programma van Toetsing en Afsluiting. Ouderavond BBL4. 17 oktober Cijferlijst bij diploma. Programma. Examen:

Welkom. Programma van Toetsing en Afsluiting. Ouderavond BBL4. 17 oktober Cijferlijst bij diploma. Programma. Examen: Welkom Ouderavond BBL4 17 oktober 2017 Programma Opening door dhr. R. Overbeek (teamleider) - PTA en Examen Informatie vervolgopleidingen door mevr. C. Borgonjen (decaan) Met de mentor naar een lokaal

Nadere informatie

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Doetinchem. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Doetinchem. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route Doe mee in onze groene wereld Doetinchem vmbo groen Het Groene Lyceum Vakman schaps route 2informatie vmbo groen 2017-2018 AOC Oost is jouw wereld. Een groene wereld die jij zelf mag invullen met jouw

Nadere informatie