Mei EPISTEL. Vereniging voor Epidemiologie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mei 2011 5 EPISTEL. Vereniging voor Epidemiologie"

Transcriptie

1 Mei EPISTEL Vereniging voor Epidemiologie

2 Redactioneel / Colofon / Inhoud Beste lezer, In deze Epistel staat een korte samenvatting van het onderzoek van Marieke Hoevenaar-Blom naar slaap als een mogelijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Zij heeft met dit onderzoek de Young Investigator Award gewonnen op het jaarlijkse Europrevent congres. Daarnaast twee onderzoeken die een mooie subsidie hebben binnengehaald: een TOP-preventie subsidie voor de ABCD-studie en een EU subsidie voor het onderzoeksconsortium EuroTARGET, dat onderzoek gaat doen naar genetische markers en tumormarkers in relatie met de prognose van uitgezaaide niercelkanker. Volgende maand vindt natuurlijk de WEON plaats in IJmuiden. Voorafgaand zijn er een viertal preconferences courses op 8 juni in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. Verderop in deze Epistel vindt u hiervan de aankondigingen. Voor het 25-jarig jubileum van de Vereniging voor Epidemiologie organiseert de vereniging meerdere activiteiten, waaronder een sessie tijdens de WEON. Ook deze aankondiging vindt u in deze Epistel. Maar allereerst stelt ons nieuwe redactielid Femke Lamers zich aan u voor. Olga Souverein Colofon De Vereniging voor Epidemiologie heeft tot doel de epidemiologie in Nederland te bevorderen. De vereniging is, sinds haar oprichting in 1986, vertegenwoordigd bij vele organisaties op het gebied van volksgezondheid, wetenschappelijk onderzoek en beleid en coördineert de registratie van epidemiologen. EPISTEL verschijnt 12x per jaar (10x digitaal en 2x als papieren versie) en wordt alleen verzonden naar de leden van de VvE. De redactie bestaat uit: Mariëlle (M.A.) Beenackers, Erasmus MC, Rotterdam Linda (L.) Grievink, RIVM, Bilthoven Brigitte (G.A.) Honing, Erasmus MC, Rotterdam Femke (F.) Lamers, National Institute of Mental Health, USA Miranda (M.W.) Langendam, Dutch Cochrane Centre, Amsterdam Mariska (M.M.G.) Leeflang, AMC, Amsterdam Roger (R.K.) Schindhelm, MG Groep, Alkmaar/Den Helder Olga (O.W.) Souverein, voorzitter, Wageningen University Mariska (M.) Stam, VUmc/EMGO+, Amsterdam Gerard (G.) Swaen, The Dow Chemical Company/Universiteit Maastricht Vereniging voor Epidemiologie P/a Erasmus MC Gebouw Ae, kamer 407 Postbus CA ROTTERDAM (dinsdag- en donderdagochtend) (algemeen) Inhoudsopgave Even voorstellen 2 Young Investigator Award 3 TOP subsidie 4 EU subsidie 6 Epidemiologie in 7 het nieuws WEON Pre-conferences 8 WEON 10 VvE Jubileumsessie 11 Vacature 12 Aankondigingen 14 Agenda 16 mei 2011 VvE Epistel 1

3 Even voorstellen Even voorstellen: Femke Lamers (1980) Visiting fellow, NIMH Even voorstellen...het begon allemaal in Wageningen. Daar deed ik de opleiding Voeding en Gezondheid met Epidemiologie als afstudeerrichting. Daarna vertrok ik naar het diepe zuiden om bij de Universiteit Maastricht promotieonderzoek te gaan doen naar de behandeling van depressie bij chronisch zieke ouderen, waarop ik in september 2008 promoveerde. In Maastricht raakte ik geïnteresseerd in de psychiatrische epidemiologie en tijdens mijn postdoc bij GGZ ingeest/vumc in Amsterdam, waar ik werkzaam was bij de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA), heb ik me verder in de psychiatrische epidemiologie kunnen verdiepen. Tijdens mijn promotieonderzoek speelde ik al met het idee om een tijd naar het buitenland te gaan, om te ervaren hoe de onderzoekswereld aan de andere kant van de oceaan in elkaar steekt en om de epidemiologie nog beter in mijn vingers te krijgen. In september 2009 diende ik daarom een onderzoeksvoorstel in bij NWO voor een Rubicon fellowship, dat gehonoreerd werd, en in april 2010 vertrok ik naar de VS, naar de Section for Developmental Genetic Epidemiology van het National Institute of Mental Health (NIMH) in Bethesda. Bij het NIMH doe ik onderzoek naar subtypen van depressie en de relatie tussen depressie en fysieke gezondheid. Daarnaast ben ik betrokken bij diverse andere projecten op de afdeling, waarin ik meedenk en adviseer over methodologische en epidemiologische aspecten. Voordat ik naar het buitenland ging, bladerde ik altijd wel door alle nieuwsbrieven van de verschillende onderzoeksorganisaties heen, maar nu ik in het buitenland zit en de afstand tot het Nederlands werkveld groter is geworden, zijn uitgaven als de Epistel altijd extra leuk om te lezen omdat ik op die manier toch wat meer meekrijg van wat er in Nederland gaande is. Vandaar dat het me ook erg leuk lijkt om de redactie van de Epistel te komen versterken! mei 2011 VvE Epistel 2

4 Young Investigator Award Een korte slaapduur in combinatie met een slechte slaapkwaliteit verhoogt het risico op hart- en vaatziekten Marieke Hoevenaar-Blom heeft de Young Investigator Award op het gebied van Clinical Science gewonnen op het jaarlijkse Europrevent congres met haar voordracht Wake up call: both sleep quantity and sleep quality are important in preventing CVD!. Europrevent is de jaarlijkse bijeenkomst van de European Society of Cardiology op het terrein van preventie van hart- en vaatziekten. Marieke pleitte voor bewustwording dat slaap een mogelijke risicofactor is voor hart- en vaatziekten naar aanleiding van een onderzoek in de MORGEN Studie. Eerdere prospectieve cohortstudies hebben laten zien dat mensen met zowel een korte als een lange slaapduur een hoger risico hebben op hart- en vaatziekten dan degenen met een normale slaapduur (7 of 8 uur). Wat de rol van uitgerust opstaan in deze relatie is, was echter nog niet bekend. Allereerst is de relatie tussen slaapduur en hart- en vaatziekten bekeken. Vervolgens is onderzocht of mensen met een korte slaapduur die desondanks s ochtends uitgerust opstaan een ander risico op hart- en vaatziekten hebben dan de kortslapers die s ochtends niet uitgerust opstaan. Voor dit onderzoek zijn de gegevens van het Nederlandse MORGEN cohort gebruikt. Dit cohort bestaat uit 23,100 mannen en vrouwen tussen de 20 en 65 jaar. Op baseline is informatie verzameld over diverse leefstijlfactoren en biologische risicofactoren. Slaapduur en slaapkwaliteit zijn door middel van vragenlijsten nagevraagd. In de 12 jaar na deze baseline metingen is van deze mensen vastgesteld of ze hart- en vaatziekten ontwikkelden via koppeling aan de LMR en de doodsoorzakenstatistiek van het CBS. Mensen met een korte slaapduur ( 6 uur) hadden een 15% hogere kans op hart- en vaatziekten ten opzichte van degenen met een normale slaapduur, maar mensen met een lange slaapduur ( 9 uur) hadden geen hoger risico. Dit laatste in tegenstelling tot wat meestal in de literatuur wordt gevonden. Kortslapers die uitgerust opstaan hadden geen significant verhoogd risico op hart- en vaatziekten, terwijl de kortslapers die niet uitgerust opstaan een 63% hogere kans hadden op hart- en vaatziekten. Dus vooral de combinatie van een korte slaapduur en niet uitgerust opstaan verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Het artikel is geaccepteerd voor publicatie in het toonaangevende tijdschrift Sleep. Referentie: Marieke P. Hoevenaar-Blom, Annemieke M.W. Spijkerman, Daan Kromhout, Julia F. van den Berg, W.M. Monique Verschuren. Sleep duration and sleep quality in relation to 12-year cardiovascular disease incidence: The MORGEN Study. Sleep: in press mei 2011 VvE Epistel 3

5 TOP subsidie Early programming of the cardiometabolic risk profile at age 5 years in a multi-ethnic population: the impact of maternal pre-pregnancy obesity and postnatal growth. Toegekende aanvraag in de TOP-preventie ronde in het kader van de ABCD-studie (AMsterdam Born Children and their Development), een samenwerkingsproject tussen de GGD Amsterdam en het AMC, Sociale Geneeskunde. Summary The prevalence of overweight and obesity in young children is increasing worldwide. Currently, 25% of European children aged 7-11 years are obese or overweight with disproportionally high prevalence in socio-economically (SE) disadvantaged groups including ethnic minorities. Excessive consumption of energy rich foods and a decline in physical activity among young children are important causes for the obesity epidemic. However, the increasing prevalence cannot be fully accounted for by behavioral changes only. Epidemiological observations, as well as animal studies, show that biological factors acting in early life can program a person to be more prone for obesity and related cardiovascular complications. These biological factors are likely to be active during pregnancy and the early postnatal period, independently from genetic factors. Obesity during pregnancy, and its cardiometabolic consequences, and early postnatal excessive growth could be factors that program obesity in children. Epidemiological studies show that maternal obesity is associated with a 3-6 fold increased risk for childhood obesity, after correction for confounders. Maternal obesity is associated with increased lipid and glucose levels, and with gestational hypertension and preeclampsia. Animal studies show that these factors modulate the hypothalamic set points in the offspring with a subsequent effect on lipid and glucose homeostasis leading to obesity, diabetes and hypertension in the offspring. Despite the convincing experimental evidence supporting the hypothesis that maternal obesity can program the child for obesity and related cardiometabolic disorders, evidence derived from humans is scarce and some essential knowledge is missing. First, in humans, it is unknown which components of the underlying adverse metabolic profile of the mother are most deleterious in programming the child. Second, the role of postnatal accelerated growth is unknown: although it is assumed to have an aggravating role by increased storage of adipose tissue and changes in energy metabolism, this remains to be established in humans. Our aim is to study how the cardiometabolic risk profile in childhood is programmed in utero and in the early postnatal period, i.e. to explore which components of the maternal adverse profile and which postnatal factors affect the offspring at age 5 years. The main study objectives are to establish, in a multi-ethnic population: 1a) whether maternal pre-pregnancy obesity is associated with an adverse cardiometabolic risk profile in the offspring; 1b) whether the association between maternal pre-pregnancy obesity and cardiometabolic risk profile in the offspring is mediated through maternal lipid profile, glucose or blood pressure levels during pregnancy; 2a) whether postnatal accelerated growth is associated with an adverse cardiometabolic risk profile in the offspring; 2b) whether postnatal accelerated growth modifies the association between maternal prepregnancy obesity and cardiometabolic risk profile in the offspring; 3) whether maternal pre-pregnancy obesity and postnatal accelerated growth can explain the increased cardiometabolic risk of lower SE groups, including ethnic minorities. Cardiometabolic risk profile at age 5 years will be assessed through body composition (body mass index, percentage fat, and waist circumference), lipid profile, glucose levels, insulin resistance, blood pressure, heart rate and heart rate variability. mei 2011 VvE Epistel 4

6 TOP subsidie The proposed study will be an extension of the Amsterdam Born Children and their Development (ABCD) cohort study, a prospective cohort of 8,266 pregnant women and their offspring. The ABCD study provides excellent opportunities to address the research questions stated above, given its prospective nature, the extensive measurement of the cardiometabolic risk profile in the offspring as well as its focus on ethnic minority and lower SE groups. For the proposed research, we will additionally collect data on blood pressure, proteinuria and glucose levels during pregnancy from the pregnancy files (available from the obstetric caregivers in Amsterdam), as well as data on the child s growth at months (from Child Health Care centres). Also additional funding is requested to complete the maternal lipid profile and to analyse the Food Frequency Questionnaire. The proposed study offers a unique opportunity to identify early risk factors related to maternal obesity and postnatal growth leading to an unfavorable cardiometabolic risk profile in young children. It will provide the knowledge needed to develop targeted strategies to prevent childhood overweight/obesity and related unfavorable cardiometabolic profile in lower SE groups and ethnic minorities in particular. Dr. T.G.M. Vrijkotte AMC Sociale Geneeskunde telnr telnr. secr projectleider ABCD-AMC mei 2011 VvE Epistel 5

7 EU subsidie EU-subsidie voor gerichte therapie bij niercelkanker De Europese Unie (EU) geeft een subsidie van bijna 6 miljoen euro aan het internationale onderzoeksconsortium EuroTARGET, voor het identificeren van nieuwe genetische markers en tumormarkers die kunnen voorspellen of patiënten met uitgezaaide niercelkanker goed of slecht gaan reageren op dure medicamenteuze therapie. Prof. Bart Kiemeney en Dr. Egbert Oosterwijk van het UMC St Radboud coördineren dit vijf jaar durende project dat uitgevoerd wordt door 10 onderzoeksinstituten en twee bedrijven uit acht Europese landen. Het EuroTARGET consortium gaat een gestandaardiseerde Europese klinische databank opzetten voor DNA, serum en bevroren tumorweefsel van een groot aantal patiënten met uitgezaaide niercelkanker. De onderzoekers streven ernaar om een breed scala van biomarkers te identificeren, variërend van genetische markers en plasma-eiwitniveaus tot kinase-activiteit, bij patiënten die behandeld worden met zogenaamde angiogeneseremmers. Dit zijn middelen die de vorming van bloedvaten in de tumor moeten tegengaan om op die manier de groei van de tumor te vertragen. De onderzoekers verwachten dat de integrale benadering van EuroTARGET het mogelijk zal maken om de individuele reactie van een patiënt op medicatie te voorspellen. Dit is nodig omdat de medicijnen niet bij alle patiënten goed werken. Sommige patiënten hebben last van bijwerkingen waardoor de dosis verlaagd moet worden of de behandeling zelfs gestaakt moet worden. Als het mogelijk wordt de uitkomst van individuele behandelingen te voorspellen, kan in het vervolg de behandeling optimaal afgestemd worden op de individuele patiënt. Bovendien kunnen de resultaten bijdragen aan een beter inzicht in de betrokken moleculaire en stofwisselingsprocessen. Het EuroTARGET project richt zich op de meest gebruikte medicijnen op dit moment, sunitinib en sorafenib. De onderzoekers verwachten echter dat de biomarkers die ze zullen vinden ook voorspellend blijken te zijn voor de effectiviteit van toekomstige geneesmiddelen die via dezelfde mechanismen werken. Omdat voor de klinische databank materiaal verzameld wordt van alle patiënten, ongeacht het geneesmiddel dat ze gebruiken, kunnen de onderzoekers hun focus verleggen naar andere medicijnen indien dit nodig blijkt. Zie ook mei 2011 VvE Epistel 6

8 Epidemiologie in het nieuws Schippers wil soepeler regels medisch onderzoek bij kinderen Artikel gevonden op: op 18 april 2011 Link: Minister Schippers van VWS is van plan om de regels voor het medisch-wetenschappelijk onderzoek bij kinderen te versoepelen. Om ervoor te zorgen dat de rechten van kinderen gewaarborgd blijven, wil ze dat de Nederlandse Vereniging voor Kinderartsen (NVK) een richtlijn opstelt over het betrekken van kinderen bij wetenschappelijk onderzoek. Dat stelt ze in een brief aan de Tweede Kamer. Schippers reageert in haar brief op een rapport van de commissie-doek, die in december 2007 is ingesteld. De commissie werd ingesteld omdat destijds de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) had aangegeven dat er nauwelijks wetenschappelijk onderzoek met en voor kinderen uitgevoerd kon worden, vanwege de strenge regels. In andere Europese landen mogen deze onderzoeken wel worden uitgevoerd. Compensatie De minister stelt dat ze voornemens is de Nederlandse regels meer aan te laten sluiten bij de Europese richtlijn Good Clinical Practice (GCP). Dit houdt in dat de 'absolute eis van minmiale risico's en bezwaren' komt te vervallen. Schippers vindt wel dat er door het versoepelen van de eisen compenserende maatregelen nodig zijn. Ze heeft daarom de NVK gevraagd een richtlijn op te stellen die ingaat op het wetenschappelijk onderzoek voor kinderen. In de richtlijn moet aandacht worden besteed aan de wijze waarop kinderen worden benaderd, het assent van de kinderen, de rol die de ouders moeten spelen, de wijze waarop tot een kindvriendelijke setting kan worden gekomen en de differentiatie naar leeftijd. Daarnaast vindt de minister het van belang dat in de commissie die wetenschappelijk onderzoek met kinderen beoordeelt een kinderarts zit. Ze wil dit tot een wettelijke verplichting maken. Brief te downloaden via: mei 2011 VvE Epistel 7

9 WEON Pre-conferences Etniciteit, SES en wijk in epidemiologisch onderzoek Waar en Woensdag 8 juni 2011 wanneer Academisch Medisch Centrum, Kosterzaal, Amsterdam. 13:30-17:00 uur (zaal open 13:00 uur) Doelgroep Uitvoerende onderzoekers/epidemiologen op het terrein van gezondheidsverschillen naar etniciteit, SES en buurt/wijk. Organisatie Dr Anton E. Kunst en dr Anita CJ Ravelli, AMC Amsterdam. Voor vragen / inlichtingen, bel naar Aanmelden Aanmelden kan via naar: De kosten zijn 30 euro, contant te betalen aan de zaal (indien een casus wordt ingebracht zijn de kosten 15 euro). U ontvangt hiervan een kwitantie. Er is een maximum van 35 deelnemers. Eigen Casus Geef in uw aanmeldings aan of u een eigen casus (5 dia s maximaal) zou willen inbrengen en presenteren. Achtergrond In epidemiologisch onderzoek naar etniciteit en gezondheid komt vaak de vraag naar voren hoe rekening gehouden moet worden met sociaal-economische status (SES). Moet voor SES worden gecontroleerd? En waarom: is SES een confounder? Is het voldoende te controleren voor opleiding en inkomen? Wanneer en hoe moet rekening worden gehouden met eventuele interactie tussen SES en etniciteit? Maar het is ook mogelijk dat een SES effect anders is in de verschillende etnische groepen (effect modificatie). Omgekeerd komt in onderzoek naar sociaaleconomische gezondheidsverschillen de vraag op hoe de rol van etniciteit wordt onderzocht. Hetzelfde geldt voor onderzoek naar gezondheidsverschillen tussen (stads)wijken, die nauw kunnen samenhangen met de etnische samenstelling van de bewoners van achterstandwijken. In deze WEON preconference meeting willen wij onderzoekers onderling in contact brengen om te bespreken hoe zij in Nederlands onderzoek naar gezondheidsverschillen rekening kunnen houden met de onderlinge samenhang tussen etniciteit, SES en wijk/buurt. Na een inleidende lezing zullen er 6 tot 8 casussen worden besproken die de deelnemers zelf kunnen inbrengen. Na elke casus is er ruim tijd voor discussie. De deelnemers zullen in het laatste uur discussiëren over een consensusdocument met aanbevelingen voor epidemiologisch onderzoek naar gezondheidsverschillen in relatie tot etniciteit, SES en wijk/buurt. Kwaliteit van leven bij allochtonen Waar en Woensdag 8 juni 2011 wanneer Academisch Medisch Centrum, Amsterdam. 13:30-17:00 uur Doelgroep Onderzoekers/epidemiologen met interesse in kwaliteit van leven onderzoek bij allochtonen. Organisatie Nederlandse afdeling van de International Society for Quality of Life Research (ISOQOL-NL), bestuur: Dr. Henk van Stel (UMCU), Dr. Caroline Terwee (VUmc), en Dr. Symone Detmar (TNO). Voor vragen / inlichtingen: Caroline Terwee: Aanmelden Aanmelden kan via het contactformulier op de website van ISOQOL-NL: De foutmelding kunt u negeren. De kosten zijn 30 euro, contant te betalen aan de zaal. U ontvangt hiervan een kwitantie. Er is een maximum van 36 deelnemers. Programma In deze bijeenkomst zullen een viertal sprekers de volgende twee thema s belichten: 1. Hoe staat het met de kwaliteit van leven van allochtonen in Nederland? De GGD Amsterdam heeft veel onderzoek gedaan naar de mentale gezondheid van o.a. Turken en Marokkanen. Het NIVEL heeft onderzoek gedaan onder Turkse, Marokkaanse, Surinaamse, Antilliaanse/ Arubaanse en Chinese ouderen naar wat deze oudere migranten belangrijk vinden voor de kwaliteit van hun leven. 2. Wat zijn methodologische uitdagingen in kwaliteit van leven onderzoek bij allochtonen? Er zal worden ingegaan op o.a. problemen met het vertalen van vragenlijsten, verschillen in culturele aspecten, en methodologische en praktische uitdagingen in onderzoek met allochtonen. Dagvoorzitter: Dr. Marie-Louise Essink-Bot (AMC, Universiteit van Amsterdam) Sprekers: - Prof. Fons van de Vijver (Universiteit Tilburg): Methodologische uitdagingen in cross-cultureel onderzoek. - Dr. Rianne Hoopman (NKI en VUmc, Amsterdam): Methodologische uitdagingen bij het vertalen en valideren van kwaliteit van leven vragenlijsten voor allochtonen in Nederland. - Drs. Tineke Meulenkamp (NIVEL, Utrecht): Kwaliteit van leven bij migranten in de ouderenzorg. - Dr. Thijs Fassaert (GGD Amsterdam): Kwaliteit van leven van allochtonen in Nederland. mei 2011 VvE Epistel 8

10 WEON Pre-conferences Epidemiologie onderwijs in de UMC's: Toetsen en beoordelen Waar en Woensdag 8 juni 2011 wanneer Academisch Medisch Centrum, Kosterzaal, Amsterdam. 13:30-17:00 uur Doelgroep Epidemiologen en statistici die epidemiologie onderwijs geven aan (bio)medische studenten of epidemiologie studenten (MSc of PhD niveau). Organisatie Prof. dr. Friedo Dekker en Dr. Mirjam Knol Aanmelden Aanmelden kan per naar: De kosten zijn 5 euro, contant te betalen aan de zaal. Er is een maximum van 45 deelnemers. Eigen Casus We willen de deelnemers vragen om voorbeeld toetsvragen uit hun epidemiologie onderwijs mee te nemen. Dit mogen zowel multiple choice als open vragen zijn, en zowel basale als geavanceerde vragen. Achtergrond Tijdens de vorige pre-conference workshop over Epidemiologie Onderwijs in de UMC s hebben we verschillende thema s geïdentificeerd en bediscussieerd aan de hand van stellingen. In de pre-conference workshop van dit jaar richten we ons op één thema, namelijk toetsen en beoordelen. Onder leiding van een onderwijskundige bespreken we drie onderwerpen: 1) vorm en inhoud van toetsing van (bio)medische studenten (basaal niveau, grote aantallen); 2) beoordeling van wetenschappelijke stages (criteria, beoordeling door begeleider of externe referent); 3) noodzaak van toetsing in korte specialisatie cursussen epidemiologie (aanwezigheid voldoende, algemene eindtoets). Ook zal de mogelijkheid tot uitwisseling van toetsvragen tussen verschillende opleidingen besproken worden. De workshop heeft tot doel te leren van, en eventueel samen te werken met, andere opleidingen wat betreft toetsen en beoordelen van epidemiologie onderwijs. Screening in de Public Health Waar en Woensdag 8 juni 2011 wanneer Academisch Medisch Centrum, Amsterdam. 13:30-17:00 uur Doelgroep Public Health Epidemiologen. Organisatie Focusgroep Public Health van de Vereniging voor Epidemiologie. M.J.H. van Bon-Martens, GGD Hart voor Brabant/Universiteit van Tilburg, / Annemien Haveman, GGD Gelre-IJssel/Wageningen Universiteit, / Zij zijn contactpersoon voor inhoudelijke vragen of inlichtingen. Aanmelden Aanmelden kan via naar: onder vermelding van Aanmelden preconference WEON Focusgroep Public Health. Inschrijving geschiedt op volgorde van aanmelding met een maximum van 45 deelnemers. De kosten bedragen 15 euro, contant te betalen aan de zaal. U ontvangt hiervan een kwitantie. Eigen Casus We willen de deelnemers vragen om voorbeeld toetsvragen uit hun epidemiologie onderwijs mee te nemen. Dit mogen zowel multiple choice als open vragen zijn, en zowel basale als geavanceerde vragen. Achtergrond In deze tweede bijeenkomst van de Focusgroep Public Health van de Vereniging voor Epidemiologie staat het thema 'Screening in de Public Health' centraal. Aanleiding hiervoor is dat vroegopsporing en vroegsignalering van ziekten en aandoeningen steeds meer ingezet worden om de hoog-risicogroepen te identificeren voor toeleiding naar preventieprogramma's en/of therapie. Het achterliggende idee is dat hiermee de publieke middelen efficienter worden ingezet om gezondheidswinst te boeken en/of gezondheidsschade te voorkomen. Daarnaast wordt screening steeds meer ingezet als wervingsstrategie door bijvoorbeeld zorgaanbieders en zorgverzekeraars, vanuit de overtuiging dat vroegopsporing altijd beter is dan wachten op klachten. Maar is dat wel zo? En voor wie is dat dan zo? Wanneer is dat zo? En wat is dan het beste instrument? In deze bijeenkomst van de Focusgroep Public Health willen we vanuit de epidemiologie kijken naar vragen rondom screening in de public health, aan de hand van praktijkvoorbeelden met verschillende invalshoeken, inhoudelijke domeinen en verschillende onderzoekssettings.open vragen zijn, en zowel basale als geavanceerde vragen. Voorlopig programma 1. Screening in de public health: algemene introductie 2. Epidemiologische aspecten van de ontwikkeling van een screeningstest 3. Negatieve effecten van screening 4. Ontwikkeling van een vragenlijst voor triage en vroegsignalering 5. Kosten-effectiviteit analyse mei 2011 VvE Epistel 9

11 WEON mei 2011 VvE Epistel 10

12 VvE Jubileumsessie VvE viert zijn 25-jarig jubileum! De Vereniging voor Epidemiologie bestaat 25 jaar. Ook op de WEON wordt dit uitgebreid gevierd. Zo organiseert de vereniging een inhoudelijk plenaire sessie op donderdag 9 juni 2011 van uur. De sessie geeft een terugblik op de afgelopen 25 jaar en een vooruitblik naar waar de uitdagingen liggen in de komende jaren. De terugblik wordt gegeven door: De vooruitblik wordt gegeven door: Prof. Bert Hofman Prof. Gerhard Zielhuis Prof. Riekie de Vet Prof. Louise Gunning-Schepers Verder presenteert de VvE een bloemlezing van epidemiologische studies in Nederland die tot inspiratie hebben gediend voor de ontwikkeling van ons vakgebied. Een hedendaagse epidemioloog reflecteert op de studie(s), waardoor ze in perspectief worden gezet. De consequenties voor de huidige inzichten in epidemiologie en beleid worden beschreven. Daarnaast zullen we tijdens de WEON in IJmuiden het nieuwe VvE-logo onthullen! Dus KOM naar het WEON en vier het samen met ons! mei 2011 VvE Epistel 11

13 The Division of Cancer Epidemiology (Kst. C020) is seeking a Epidemiologist (Ref-No. 66/2011) Description: The German Cancer Research Center is committed to increase the percentage of female scientists and encourages female applicants to apply. Among candidates of equal aptitude and qualifications, a person with disabilities will be given preference. Please send your application to Deutsches Krebsforschungszentrum Personalabteilung Im Neuenheimer Feld 280 D Heidelberg Or apply preferably online: The Division of Cancer Epidemiology at DKFZ is conducting several cohort and casecontrol-studies in Cancer Epidemiology and acts as one of two German EPIC study centers (European Investigation into Cancer and Nutrition). Our team of Research Scientists is engaged in cutting-edge population-based cancer and other chronic disease research. Current studies focus on the role of physical activity and diet in cancer prevention; endogenous and exogenous hormones in the aetiology of reproductive cancers; nutritional and molecular epidemiology, and statistical methods for studies involving genetic data. The division is housed in an attractive scientific environment, at the German Cancer Research Centre (DKFZ) in Heidelberg, Germany. In collaboration with other scientists in the Division the successful candidate will work on a variety of research studies, and will typically work on more than one project, concurrently. Principle tasks include: Initiating, planning and performing studies within the local EPIC-cohort, in particular those related to biomarkers of chronic disease Conducting and interpreting statistical analyses of the local EPIC cohort data and publication of results Contributing to international EPIC-cohort data analyses Writing of grant proposals Working collaboratively and effectively with internal teams and external collaborators Contribution to the supervision of research assistants and PhD students Your profile: A PhD in Epidemiology or Public Health Relevant postdoc experience A sound knowledge of statistical methods applied in epidemiological studies Experience in the application of statistical software (e.g. SAS, SPSS) Excellent writing and communication skills as evidenced by publications Flexibility and an ability to work well independently and as part of an interdisciplinary team Fluency in English

14 The German Cancer Research Center is committed to increase the percentage of female scientists and encourages female applicants to apply. Among candidates of equal aptitude and qualifications, a person with disabilities will be given preference. Duration: The position is limited for five years with the possibility of extension. Contact: Prof. Dr. Rudolf Kaaks, phone Application Deadline: May 23, 2011 The position can in principle be part-time. Please send your application to Deutsches Krebsforschungszentrum Personalabteilung Im Neuenheimer Feld 280 D Heidelberg Or apply preferably online:

15 Evidence Based Practice MSc/Drs START 10 E ACADEMISCH JAAR SEPTEMBER 2011 Tweejarige universitaire deeltijd masteropleiding tot klinisch epidemioloog (medisch wetenschappelijk onderzoeker) voor medici, paramedici, verpleegkundigen en verloskundigen Bridging healthcare and science een eersteklas carrièrestap als startpunt naar een hoog wetenschappelijk niveau modern en actueel onderwijs met een multidisciplinaire benadering (inter)nationaal gerespecteerd en NVAO-geaccrediteerd locatie Faculteit der Geneeskunde - AMC Voor contact, voorlichtingsdata, informatie en aanmelding:

16 Cursussen en workshops op het gebied van Evidence-Based Medicine en Systematische Reviews In organiseert het Dutch Cochrane Centre de volgende cursussen en workshops: Systematic Reviews of Diagnostic Test Accuracy september 2011 Ontwikkelen van een Cochrane Systematische Review voor Cochraneauteurs: o Cochrane Protocol (19 september 2011) o Cochrane Review (22 november 2011) Ontwikkelen van een Systematische Review over interventies 4 oktober 2011 Evidence-Based Medicine in de Klinische Praktijk 1-3 februari 2012 Evidence-Based Literatuur Zoeken Beoordelen en interpreteren van wetenschappelijke literatuur 28 juni 2011 Voor verdere informatie, toekomstige cursusdata en registratie: zie The Dutch Cochrane Centre:

17 Agenda mei 2011 Kwalitatief onderzoek in de praktijk van de gezondheidszorg mei 2011 Epidemiology of Infectious Diseases Locatie: Utrecht Informatie: 25 mei, 1, 8, 15, 22, 29 juni, 6 juli 2011 Universitaire Masterstudie EPB AMC-UvA: Systematic Reviews Clinical Guidelines (AMC) Informatie: 26 en 27 mei 2011 Public health genetics and community genetics 31 mei en 21 juni 2011 Implementeren: kunst en kunde! Locatie: Utrecht Informatie: 6, 7 en 8 juni 2011 Klinimetrie: het ontwikkelen en evalueren van meetinstrumenten 6 10 juni 2011 Cursus Nutritional and Lifestyle Epidemiology Energy and Body Composition Locatie: Wageningen Informatie: 9 en 10 juni 2011 WEON 2011 United colours of epidemiology: Health and Ethnicity Locatie: IJmuiden Informatie: juni 2011 Cardiovascular Epidemiology Locatie: Utrecht Informatie: 17 juni 2011 Congres Social media, tijdelijk of onvermijdelijk? Locatie: Amersfoort Informatie: 20 juni 1 juli 2011 Using Geographic Information Systems (GIS) in disease control programmes Locatie: Enschede en Amsterdam Informatie: 22 juni 2011 Informatiebijeenkomst over Master of Public Health Informatie: 23 en 24 juni 2011 Actueel: SEGV, overheidszaak of burgerplicht? Informatie: 27 juni 1 juli 2011 Pharmacoepidemiology and Drug Safety Locatie: Utrecht Informatie: mei 2011 VvE Epistel 16

18 Agenda 27 juni 8 juli 2011 Summer School on Health Law and Ethics 2011 Locatie: Rotterdam Informatie: 29 en 30 juni en 1 juli 2011 Multilevel analyse 4 8 juli 2011 Pharmaceutical Policy Analysis (In samenwerking met de World Health Organization) Locatie: Utrecht Informatie: juli 2011 Pharmacoeconomics Locatie: Utrecht Informatie: augustus 2011 IEA World Congress of Epidemiology Locatie: Edinburgh, Scotland Informatie: 15 augustus 2 september 2011 Erasmus Summer Programme 2011: Aming Higher? Surpass your expectations Locatie: Rotterdam Informatie: augustus 2011 Summercourse: "Epidemiologie: wat kan ik er mee?" Locatie: Zweeloo Informatie: 22 en 29 augustus 2011 SPSS-cursus: basisvaardigheden en statistische technieken Locatie: UMC St Radboud Nijmegen Informatie: augustus 2011 Summerschool public health Locatie: Amersfoort Informatie: 2 september 2011 Start Master of Public Health Locatie: Utrecht Informatie: en september en 26 september, 10 oktober, 11 november en 12 december en 27 september, 11 en 25 oktober en 1 november en 28 oktober, 3 en 4 november 2011 Inleiding biostatistiek en klinische epidemiologie Praktische epidemiologie: opzetten van een onderzoek Epidemiologie van ziekten Statistics for genomic data-analysis mei 2011 VvE Epistel 17

19 Agenda 7 en 8 november 2011 Patiëntveiligheidsonderzoek: theorie en praktijk december 2011 Doelmatigheidsonderzoek: methoden en principes mei 2011 VvE Epistel 18

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Vragenlijsten kwaliteit van leven

Vragenlijsten kwaliteit van leven Click for the English version Vragenlijsten kwaliteit van leven TNO heeft een aantal vragenlijsten ontwikkeld om de gezondheidsrelateerde kwaliteit van leven te meten van kinderen, jongeren en jong-volwassenen.

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch Stress en Psychose 59 Noord Stress and Psychosis 59 North A.N.M. Busch Prevalentie van Subklinische Psychotische Symptomen en de Associatie Met Stress en Sekse bij Noorse Psychologie Studenten Prevalence

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Arne IJpma Clinical Genetics Department, Erasmus MC, Rotterdam, The Netherlands Financial Disclosure I have no financial relationships

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Zuidoost om zich bij de Soa-polikliniek van de GGD Amsterdam te laten Testen op Soa s en Hiv A Qualitative Research

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings HMG-CoA Reductase Inhibitors and safety the risk of new onset diabetes/impaired glucose metabolism Final SmPC and PL wording agreed by PhVWP December 2011 Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY

Nadere informatie

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 18 september 2009 10.00 16.30 uur NBC Nieuwegein INLEIDING Er wordt op veel plaatsen hard gewerkt aan de implementatie van preconceptiezorg: sinds het vorige congres

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies 22 en 23 Maart 2016 Bestemd voor personen die in het kader van de Cochrane Collaboration een systematische review over interventies gaan

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl

De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Stemming met Modererende Invloed van Coping stijl The Relation between Daily Stress and Affect with Moderating Influence of Coping Style Bundervoet Véronique Eerste

Nadere informatie

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1 Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Fysieke Activiteit bij Ouderen Main Effects and Mediators of a

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren

Assessment van Gespreksvaardigheden via de Webcamtest: Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren : Onderzoek naar Betrouwbaarheid, Beleving en de Samenhang met Persoonlijksfactoren Assessment of Counseling Communication Skills by Means of the Webcamtest: A Study of Reliability, Experience and Correlation

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Is valpreventie kosteneffectief?

Is valpreventie kosteneffectief? Is valpreventie kosteneffectief? Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be Maart 2014 1 Reactie van de overheden op de crisis Jaarlijkse

Nadere informatie

De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op. Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij

De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op. Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij De Effecten van Lichaamsgerichte Interventies op Lichaamsbeleving, Hyperarousal, Vermijding en Herbeleving bij Mensen met een Post Traumatische Stress Stoornis. The Effects of Body Oriented Interventions

Nadere informatie

De Relatie tussen Zelfzorg, Glycemieregeling en Depressieve Symptomen bij Diabetespatiënten

De Relatie tussen Zelfzorg, Glycemieregeling en Depressieve Symptomen bij Diabetespatiënten De Relatie tussen Zelfzorg, Glycemieregeling en Depressieve Symptomen bij Diabetespatiënten The Relationship between Self-Care, Glycemic Regulation and Depressive Symptoms in Diabetic Patients Jeff Bernaerts

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam Pharmacotherapie Introductie- COIG-cursus Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam vanaf 9.15 uur registratie en koffie/thee 10.00 10.15 uur opening en inleiding

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed. van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport

Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed. van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport Depressieve Klachten bij Adolescenten: Risicofactoren op School en de Invloed van Geslacht, Coping, Opleiding en Sport Depressive Complaints in Adolescents: Risk Factors at School and the Influence of

Nadere informatie

Een nationaal hepatitis plan voor Nederland

Een nationaal hepatitis plan voor Nederland Een nationaal hepatitis plan voor Nederland 1 PROF. DR. JAN HENDRIK RICHARDUS AFDELING MAATSCHAPPELIJKE GEZONDHEIDSZORG ERASMUS MC, ROTTERDAM Disclosure belangen spreker 2 (potentiële) belangenverstrengeling:

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Het meten van werk-capabilities

Het meten van werk-capabilities Het meten van werk-capabilities Femke Abma, PhD Universitair Medisch Centrum Groningen, Community and Occupational Medicine Startsymposium Academische Werkplaats Arbeid en Gezondheid, 17 april 2015, Tilburg

Nadere informatie

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid.

In vogelvlucht. Verschillende onderzoeksmethodieken. Gezondheid? Cijfers zeggen niet alles. Of is gezondheid. Lokale strategie voor gezond ouder worden Voor Elkaar in de Buurt Jeanette Lezwijn J.Lezwijn@ggdgelre-ijssel.nl tel 088-443 3251) In vogelvlucht. Epidemiologie en gezondheidsbevordering Gezond ouder worden

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten.

Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten. Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten. Differences in Personality Traits and Personality Structure between Groups of Eating Disorder

Nadere informatie

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden.

Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Het Welbevinden van Mantelzorgers in Vlaanderen: Relaties tussen Sociale Steun, Sense of Coherence, Bevlogenheid en Welbevinden. Well-being of Family Caregivers in Flanders: The Relationships between Social

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Symposium ter gelegenheid afscheid Ad van Dooren Zelfredzaamheid van patiënten bij gebruik van veilige medicatie. Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Rudolf van Olden, arts Medisch Directeur

Nadere informatie

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Uitgave in de RGOc-reeks, nummer 12 Copyright 2006 Peter C.A.M. den Boer, Groningen Cognitive self-therapy. A contribution

Nadere informatie

Zorgmodel behandeling patiënten in Maastricht, samenwerking infectie-ziekten/ MDL, en de rol van de hepatitisverpleegkundige

Zorgmodel behandeling patiënten in Maastricht, samenwerking infectie-ziekten/ MDL, en de rol van de hepatitisverpleegkundige Zorgmodel behandeling patiënten in Maastricht, samenwerking infectie-ziekten/ MDL, en de rol van de hepatitisverpleegkundige Nationale hepatitis dag 2015 Beurs van Berlage Amsterdam Ger H. Koek, M.D. PhD

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke.vanderScheer@utwente.nl Lieke van der Scheer ISOQOL 14-11-2014 1 De stem van patiënten Elisa Garcia Simone van der Burg (Nijmegen) Lieke van der Scheer

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Aortaklepkeuze: Naar optimale beslisvorming

Aortaklepkeuze: Naar optimale beslisvorming Aortaklepkeuze: Naar optimale beslisvorming Prof Dr JJM Takkenberg Afdeling Thoraxchirurgie Erasmus MC Disclosures: none Deze presentatie Aortaklepvervanging: Hoe bepalen we de beste optie voor de individuele

Nadere informatie