WE MAKE INNOVATION NOVATION WORK JAARVERSLAG ANNUAL REPORT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WE MAKE INNOVATION NOVATION WORK JAARVERSLAG ANNUAL REPORT"

Transcriptie

1 WE MAKE INNOVATION NOVATION WORK JAARVERSLAG ANNUAL REPORT

2 1 JAARVERSLAG ANNUAL REPORT INHOUD / CONTENTS Voorwoord 3 Preface Netwerkinfrastructuur 4 Network infrastructure Authenticatie en autorisatie 10 Authentication and authorisation Online samenwerken 14 Online collaboration Kennisdeling 18 Knowledge dissemination Personeel en organisatie 21 Personnel and organisation Financiën 24 Finances

3 2 3 VOORWOORD PREFACE SURFnet ontwikkelt en exploiteert innovatieve diensten voor het hoger onderwijs en onderzoek door de behoeften van de doelgroep aan nieuwe ICTplatformen te bundelen en daarmee nieuwe mogelijkheden voor onderwijs en onderzoek te creëren. SURFnet zoekt naar nieuwe technische mogelijkheden en vertaalt deze naar innovatieve diensten en naar kennis en expertise voor de doelgroep. Voor SURFnet is innovatie pas geslaagd als dat leidt tot gebruik. De diensten moeten dus niet alleen werken, maar ook relevant en bruikbaar zijn. De rol van SURFnet is ten einde als de markt daarin voorziet. SURFnet is een onderdeel van SURF, de ICT-samenwerkingsorganisatie voor hoger onderwijs en onderzoek in Nederland. SURFnet richt zich op drie focusgebieden: een netwerkinfrastructuur die de basis vormt voor alle samenwerking, authenticatie- & autorisatiediensten voor betrouwbare toegang en online multimediale samenwerkingsdiensten om instellingsoverstijgende samenwerking en interactie met hoge kwaliteit beeld en geluid mogelijk te maken. Daarnaast is beveiliging voor al deze diensten een noodzakelijke randvoorwaarde. Verder opereert SURFnet als expertisecentrum voor de aangesloten instellingen. Een van de hoogtepunten in 2009 was de toekenning van 32 miljoen euro subsidie voor de uitvoering van het innovatieproject GigaPort3 in de periode 2009 tot eind Wetenschap en onderwijs zijn gebaat bij toegang tot zeer geavanceerde netwerken en het is van groot belang de opgebouwde kennisvoorsprong en expertise, zowel bij SURF als bij de onderzoeks- en onderwijsinstellingen, te behouden. Wij zijn verheugd dat de overheid met deze toekenning de noodzaak erkent van continue doorontwikkeling en versterking van de communicatie-infrastructuur voor hoger onderwijs en onderzoek in Nederland. De ontwikkeling van het hybride netwerk SURFnet6 in het project GigaPort Next Generation Network werd eind 2008 officieel afgesloten. Dit werd in maart 2009 met alle betrokkenen gevierd in de Rotterdamse haven, de fysieke toegangspoort tot Europa. De softwarecode van het door SURFnet en Kennisnet gezamenlijk ontwikkelde videoplatform is in 2009 open source gemaakt en beschikbaar gesteld onder de naam MediaMosa (www.mediamosa.org). Als open source code is MediaMosa nu toegankelijk geworden voor nationale en internationale instellingen en organisaties. Uit het jaarlijkse gebruikersonderzoek onder de aangesloten instellingen bleek opnieuw de hoge waardering voor onze dienstverlening. 89 procent geeft ons een 8 of hoger. Positief is men vooral over onze betrouwbaarheid, professionaliteit en kwaliteit. Directie SURFnet SURFnet develops and operates innovative services for higher education and research by combining the needs of the target group for new ICT platforms and in doing so it creates new opportunities for education and research. SURFnet seeks new technological possibilities and translates these into innovative services and knowledge and expertise for the target group. For SURFnet innovation is only successful if it leads to practical application. The services should not only be technically feasible, but should also be relevant and practical. SURFnet s involvement ends when the market starts to provide such services. SURFnet is a partner in SURF, the ICT collaboration organisation for higher education and research in the Netherlands. SURFnet focuses on three aims: a network infrastructure that is the foundation for all collaboration, authentication & authorisation services for trusted access and online multimedia collaboration services that will enable cross-institutional collaboration and interaction with high-quality sound and video. Security is a necessary precondition for all of these services. Additionally, SURFnet acts as a knowledge centre for the connected institutions. One of the highlights of 2009 was the grant of 32 million euros in subsidies for the implementation of the GigaPort3 innovation project over the period 2009 through Science and education benefit from access to highly advanced networks and it is vital to retain the lead achieved in knowledge and expertise, both at SURF and at the institutions for research and education. We are pleased that in awarding this grant the Dutch government recognises the importance of continuing to develop and reinforce the communication infrastructure for higher education and research in the Netherlands. The development of the SURFnet6 hybrid network in the GigaPort Next Generation Network project was officially concluded at the end of This occasion was celebrated with all parties involved in the Port of Rotterdam, the physical gateway to Europe, in March The videoplatform software that was jointly developed by SURFnet and Kennisnet was made open source in 2009 and has been made available under the name MediaMosa (www.mediamosa.org). As an open source project, MediaMosa is now accessible and available to national and international institutions and organisations. The annual user survey among the connected institutions once again demonstrated how highly our services are appreciated. 89 percent award us 8 or more out of ten. They especially appreciate our reliability, professionalism and quality. The SURFnet Directors: Erwin Bleumink Kees Neggers Kees Neggers Erwin Bleumink

4 4 5 NETWERKINFRASTRUCTUUR HET NETWERK Het aantal lichtpaden nam toe van 250 naar 285. Het totale aantal aangesloten instellingen In het jaarlijkse onderzoek van de Nederlandse Vereniging van BedrijfsTelecommunicatie Grootgebruikers, de BTG kwaliteits- pinnen en chippen over IP te gaan leveren. Deze dienst heet SURF internetpinnen. Het PIN-verkeer en de afhandeling van schrijdende) lichtpaden om grote hoeveelheden data te transporteren. Het aantal instellingen dat lichtpaden gebruikt voor steeg licht, van 159 naar 163. Acht instellingen wijzer, scoorde SURFnet op alle onder delen Chipknip-transacties worden over het een Optisch Privaat Netwerk (OPN) is in hebben een aansluiting op SURFnet6 aange- van dienstverlening en klantgerichtheid SURFnet-netwerk getransporteerd. SURFnet 2009 gegroeid tot 28. Daarnaast worden vraagd, vier zegden deze op. Gezien het grote ruim voldoende tot zeer goed. maakt hierbij gebruik van het door Currence lichtpaden ingezet om via OPN s IT-servers Het hoogwaardige en betrouwbare netwerk SURFnet6 aantal MBO-instellingen met een SURFnetaansluiting (24) zal worden onderzocht of In 2009 zijn twee nieuwe netwerkdiensten gecertificeerde netwerk van Simac. te consolideren. vormt de basis voor de samenwerking tussen instellingen voor hoger onderwijs en onderzoek. Het hybride netwerk het mogelijk is de hele sector aan te sluiten. DIENSTEN EN GEBRUIK geïntroduceerd: SURFopzichter en SURFinternetpinnen. Met SURFopzichter kunnen instellingen real-time de kwaliteit bewaken Het gebruik van vaste SURFlichtpaden nam in 2009 verder toe. In het eindgebruikersonderzoek onder studenten en mede- In oktober is begonnen met de voorbereiding van de vervanging van de lichtpadencore in de SURFnet-knooppunten in is één van de snelste en meest innovatieve netwerken ter wereld. Studenten, docenten, onderzoekers en net- Sinds eind 2009 is SURFinternet de nieuwe naam voor IP-connectiviteit. Het aantal IPaansluitingen groeide licht naar 210. In totaal van internetdiensten, zowel eigen als extern afgenomen diensten. Zij hoeven hiervoor geen eigen tools aan te schaffen of te on- werkers krijgt de dienst de hoogste waardering van de (weliswaar kleine) groep gebruikers. 89 procent geeft SURFlicht- Amsterdam. Dit is noodzakelijk, omdat door de groei van het lichtpadgebruik de limiet van de bestaande apparatuur in werkbeheerders van ruim 160 instellingen maken er dagelijks gebruik van. SURFnet neemt internationaal een 47 instellingen hebben een dubbele IP-aansluiting voor de connectie met andere vestigingen/dislocaties en om redundantie af te derhouden. Een maand na de introductie in december hadden 25 instellingen een account op de dienst en maakten vijftien paden de kwalificatie goed tot uitstekend. De rechtstreekse optische verbindingen tussen twee punten voorzien veeleisende zicht komt. De migratie zal in 2010 plaatsvinden, in samenwerking met partners Telindus, Nortel en de NOC Alliance. vooraanstaande positie in bij de ontwikkeling van internationale onderzoeksnetwerken. dwingen. De dienst SURFinternet krijgt in het gebruikersonderzoek onder instellingen de hoogste waardering. instellingen er actief gebruik van. Binnen de SURFnet-doelgroep is een flink aantal PIN- en Chipknip-apparaten in omloop. Naar aanleiding van vragen uit de wetenschappelijke toepassingen van verbindingen van hoge kwaliteit en betrouwbaarheid, zonder het internet te belasten. Een toenemend aantal onderzoekers Nortel heeft samen met SURFnet een toepassing (DRAC) ontwikkeld om dynamische lichtpaden eenvoudig te beheren. doelgroep heeft SURFnet besloten om maakt gebruik van (meestal grensover- Tijdens de GLIF-meeting in Zuid-Korea OMZET PER DOELGROEPSEGMENT TURNOVER PER TARGET GROUP SEGMENT Universiteiten Universities Academische ziekenhuizen en STZ-ziekenhuizen Academic hospitals and STZ hospitals Hogescholen Universities of applied sciences Onderzoeksinstituten en daarmee vergelijkbare instellingen Research institutions and other comparable institutions Researchafdelingen van bedrijven Corporate research departments Bibliotheken Libraries Overige door het Ministerie van OCW gefinancierde instellingen Other institutions financed by the Dutch Ministry of Education, Culture and Science IP-VOLUME AANGESLOTEN INSTELLINGEN Binnenkomend verkeer (van instelling naar SURFnet-netwerk) en uitgaand verkeer (van SURFnet-netwerk naar instelling). IP VOLUME CONNECTED INSTITUTIONS Incoming traffic (from institution to SURFnet network) and outgoing traffic (from SURFnet to institutions). GEBRUIKERSONDERZOEK Instellingen waarderen de dienstverlening van SURFnet hoog, vooral vanwege de betrouwbaarheid, professionaliteit en kwaliteit. Bron: SURFnet gebruikersonderzoek instellingen 2009 USER SURVEY SURFnet s services are highly rated by institutions, in particular due the reliability, professionalism and quality of the services. Source: SURFnet user survey among institutions 2009 THE NETWORK connection used to connect to their own services and those The use of fixed SURFlightpaths deployed to consolidate IT servers via NETWORK INFRASTRUCTURE The number of lightpaths grew from 250 to 285. The total number of connected institutions increased facilities at other locations or to provide a redundant internet connection. The SURFinternet service purchased from other parties. They do not need to purchase or maintain any tools of their own. One month after continued to increase in In the end user survey among students and staff this service was given the OPNs. In October preparations were started slightly, from 159 to 163. Eight was awarded the highest grade by the introduction in December, 25 highest grade by this (admittedly for the replacement of the lightpath institutions requested a connection institutions taking part in the user institutions had subscribed to the small) group of users. 89 percent core infrastructure in the SURFnet to SURFnet6, four cancelled their survey. service, fifteen of which actively used it. award SURFlichtpaden a rating nodes in Amsterdam. This is The high-grade and reliable SURFnet6 network forms the basis for the collaboration between institutions connection. Given the large number of institutions for vocational education with a SURFnet connection SURFnet was rated above average to very good in all aspects of service and customer orientation in the BTG A large number of PIN and Chipknip (debit and chip card) terminals are being used within the SURFnet target ranging from good to excellent. The direct optical point-to-point connections provide demanding necessary because the increase in lightpath use brings the limits of the existing equipment into view. The for higher education and research. The hybrid network is one of the fastest and most innovative networks in the world. Students, lecturers, researchers (24), the options for providing connections to the entire sector are being considered. Quality Guide, the annual survey of the Dutch association of large-scale users of corporate telecommunication. group. In response to requests by the target group SURFnet decided to start delivering PIN and chip transaction services over IP. This service is called scientific applications with highquality, highly reliable connections, without burdening the internet. An increasing number of researchers migration will take place in 2010, in collaboration with partners Telindus, Nortel and the NOC Alliance. and network managers at more than 160 institutions make daily use of the network. Internationally SURFnet has a leading position in the development of SERVICES AND UTILISATION Since the end of 2009 there is a new name for IP connectivity: SURFinternet. The number of IP Two new network services were introduced in 2009: SURFopzichter and SURFinternetpinnen. With SURFopzichter, institutions can SURFinternetpinnen. The PIN traffic and the Chipknip transactions are transported over the SURFnet network. For this service SURFnet also make use of (usually cross-border) lightpaths to transport large amounts of data. The number of institutions that uses lightpaths for an Optical Together with SURFnet, Nortel has developed an application, DRAC, for easy management of dynamic lightpaths. At the GLIF-meeting in international research networks. connections grew slightly to 210. In total 47 institutions have a second IP monitor the quality of internet services in real time, covering both makes use of the Simac network which is certified by Currence. Private Network (OPN) has grown to 28 in Lightpaths are also South Korea Nortel announced they would make DRAC open source. This

5 6 7 kondigde Nortel aan DRAC open source te VWS het startschot voor een gedigitali- Dynamische lichtpaden werden in 2008 als betrokkenen gevierd in de Rotterdamse INTERNATIONAAL maken. Dat geeft SURFnet de mogelijkheid seerd systeem voor het bevolkingsonder- pilotdienst geïntroduceerd. Ter stimulering haven, de fysieke toegangspoort tot Euro- In het voorjaar is met succes een 100 Gbit/s- deze toepassing samen met partners verder zoek naar borstkanker, DigiBOB. Radiolo- van de nieuwe dienst konden wetenschap- pa. Het GigaPort3-project ging in januari test uitgevoerd op de bestaande interna- te ontwikkelen en middels internationale sa- gen kunnen nu röntgenbeelden op afstand pers in de tweede editie van de wedstrijd 2009 van start. Doelen zijn de SURFnet- tionale optische verbinding tussen Amster- menwerking in te kunnen zetten voor multi- beoordelen via SURFnet6. Nadat in 2008 Enlighten Your Research, opnieuw geor- netwerkinfrastructuur naar een hoger plan dam en Hamburg. Daarbij is gebruik domeinverbindingen binnen GLIF-verband. de eerste drie screeningstations waren ganiseerd door SURFnet en NWO (Neder- brengen, een volgende generatie netwer- gemaakt van nieuwe optische technologie aangesloten, werden in 2009 nog eens vijf- landse Organisatie voor Wetenschappelijk ken mogelijk maken en dynamische dien- van Nortel en netwerkintegratiediensten Tijdens de Afghanistan-top op 31 maart in tien nieuwe aansluitingen opgeleverd. In Onderzoek), voorstellen indienen voor on- sten ondersteunen met een state-of-the- van Telindus. De 100 Gbit/s-test overbrug- het World Forum in Den Haag verzorgde 2010 komt het totaal op 22. Dankzij het ge- derzoeksprojecten die gebruik maken van art en schaalbaar hybride netwerk. In de de een afstand van 1244 kilometer zonder SURFnet op speciaal verzoek van het minis- bruik van lichtpaden wordt de privacyge- één of meer dynamische lichtpaden. Drie infrastructuur zal een compleet nieuwe elektronische regeneratie en toonde aan SURFnet7/GigaPort3 terie van Buitenlandse Zaken een tijdelijke voelige data snel, veilig en gegarandeerd onderzoeksprojecten wonnen de door hen Ethernetlaag worden ingevoerd, gebaseerd dat het huidige SURFnet-netwerk eenvou- SURFnet zal de komende jaren de internetverbinding van het conferentiecen- zonder dataverlies getransporteerd naar gevraagde dynamische lichtpaden en op Next Generation Ethernet (NGE) tech- dig uitbreidbaar blijkt met nieuwe moge- SURFnet-netwerkinfrastructuur naar een trum met SURFnet6. Circa zeventig minis- een centrale database. Radiologen beoor euro voor de inbedding ervan in nologie. In 2009 is hiervoor een technolo- lijkheden en capaciteiten. In december is hoger plan brengen om een volgende ters, staatsecretarissen, directeuren van delen de beelden op afstand. Na een voor- het onderzoek. Er verscheen ter gelegen- gieverkenning uitgevoerd. In 2010 zal een het nieuwe Cross Border Fiber-systeem generatie netwerken mogelijk te maken internationale organisaties en diplo maten bereidingsperiode van vier jaar hebben de heid daarvan een boekje met een overzicht aanbesteding plaatsvinden voor Next Ge- opgeleverd dat NetherLight in Amsterdam en dynamische diensten te ondersteu- bespraken hier de toekomst van Afghani- regionale screeningsorganisaties en het van de ingediende voorstellen. neration Ethernet producten. Daarnaast is verbindt met het nieuwe CERNLight in nen. Voor het ontwerpen en bouwen van stan. De aanwezige 150 journalisten konden Centrum voor Bevolkingsonderzoek van gestart met het ontwerpen en voorberei- Genève. >> SURFnet7 binnen het innovatieproject door de inzet van SURFnet beschikken over het RIVM een landelijk netwerk opgeleverd, INNOVATIE den van de introductie van nieuwe opti- GigaPort3 heeft de overheid 32 miljoen een goede internetverbinding. waarop alle 65 onderzoeks centra, 19 admi- De ontwikkeling van het hybride netwerk sche netwerkvoorzieningen en een onder- euro subsidie beschikbaar gesteld uit nistratieve units en ruim 20 beoordelings- SURFnet6 in het project GigaPort Next Ge- zoek naar de benodigde stappen om het Fonds Economische Structuurver- TOEPASSINGEN eenheden zijn aangesloten. neration Network werd eind 2008 officieel dynamische diensten in de toekomst te sterking (FES). Eveneens in maart gaf minister Klink van afgesloten. Dit werd in maart 2009 met alle ondersteunen. DIGIBOB Op 19 maart gaf minister Klink van VWS bij het RIVM het startschot voor de ingebruikname van een gedigitaliseerd systeem voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. ENLIGHTEN YOUR RESEARCH 2 In juli werden de winnaars bekend gemaakt van de tweede editie van de lichtpadenwedstrijd Enlighten Your Research: Joeri van Leeuwen (Universiteit van Amsterdam), Peter Horvatovich (Rijksuniversiteit Groningen) en Tom Demeyer (Waag Society). Ter gelegenheid daarvan verscheen een boekje met een overzicht van de ingediende voorstellen. ENLIGHTEN YOUR RESEARCH 2 In July the winners were announced of the second edition of the Enlighten Your Research lightpath competition: Joeri van Leeuwen (University of Amsterdam), Peter Horvatovich (University of Groningen) and Tom Demeyer (Waag Society). A booklet with an overview of all the proposals was published on this occasion. DIGIBOB Health Minister Klink kicked off the implementation of DigiBOB, a digitised system for breast cancer population screening, on 19 March at RIVM. gives SURFnet the possibility to further develop this application together with partners and to deploy it through international collaboration for multi-domain connections within the context of GLIF. At the specific request of the Dutch Ministry of Foreign Affairs SURFnet established a temporary internet connection linking the conference centre to SURFnet6 during the Afghanistan summit on 31 March in the World Forum in The Hague. Approximately seventy Ministers, Ministers of State, Directors of international organisations and diplomats discussed the future of Afghanistan here. Due to the efforts of SURFnet the 150 journalists present were able to make use of an effective internet connection. APPLICATIONS In March Health Minister Klink kicked off the implementation of a digitised system for the breast cancer population screening, DigiBOB. Radiologists can now assess X-rays remotely through SURFnet6. The first three screening stations were connected in 2008, and fifteen more connections were delivered in The year 2010 will see a total of 22. Due to the use of lightpaths the privacy sensitive data will be transported to a central database fast, securely and guaranteed without any data loss. Radiologists then assess the images at distributed locations. After a four-year preparation the regional screening organisations and the Centre for Population Screening of RIVM (the Dutch National Institute for Public Health and the Environment) delivered a national network that connects all 65 research centres, nineteen administrative units and over twenty assessment units. Dynamic lightpaths were introduced in 2008 as a pilot service. To promote the use of the new service, scientists were invited to enter proposals for research projects that use dynamic lightpaths in the second edition of the Enlighten Your Research competition, organised again by SURFnet and NWO (the Netherlands Organisation for Scientific Research). Three research projects won the dynamic lightpaths they requested as well as 20,000 euros for embedding the lightpaths in their research. To mark this occasion a booklet was published containing a summary of the proposals. INNOVATION The development of the hybrid SURFnet6 network in the GigaPort Next Generation Network project was officially concluded by the end of In March 2009 this achievement was celebrated by all parties involved in the Port of Rotterdam, the physical gateway to Europe. The GigaPort3 project was launched in January It aims to raise the SURFnet network infrastructure to a higher level, to enable a next generation of networks and to support dynamic services with a state of the art and scalable hybrid network. A completely new Ethernet layer will be introduced into the infrastructure, based on Next Generation Ethernet (NGE) technology. SURFnet undertook technology scouting to this end in A tender will be published for Next Generation Ethernet products in The project also started designing new optical network facilities and preparing their introduction, as well as an investigation into the steps required to support dynamic services in the future. INTERNATIONAL In the spring a successful 100 Gbit/s test was undertaken on the existing international optical connection between Amsterdam and Hamburg in Germany, making use of the latest Nortel optical technology and Telindus network integration services. The 100 Gbit/s test spanned a distance of 1244 kilometres without electronic regeneration and showed that the current SURFnet network proves to be easily extensible with new possibilities and capabilities. In December the new cross border fibre system was delivered that connects NetherLight in Amsterdam with the new CERNLight node in Geneva. In order to achieve the best possible connection between Saudi Arabia and the scientific world abroad, the King Abdullah University of Science and Technology was connected to NetherLight over a 10 Gbit/s connection. This university, which opened its doors in September, has (virtual) collaborations with universities including the Massachusetts Institute of Technology (MIT) in Cambridge and Stanford University in Palo Alto. SURFnet concluded new contracts for international connectivity after a tender procedure. In the field of IP connectivity this involves Tiscali International Network (TINet) and Tata Communications; Global Crossing was selected for the transatlantic links with New York and Chicago. SURFNET7/GIGAPORT3 In the coming years SURFnet will raise the SURFnet network infrastructure to a higher level to facilitate a next generation of networks and to support dynamic services. The Dutch government has made available a 32 million euro grant funded by the FES subsidy plan, for the design and construction of SURFnet7 within the GigaPort3 innovation project.

6 8 9 Om de best mogelijke verbinding tussen Saoedi-Arabië en de wetenschappelijke wereld daarbuiten te realiseren, is de King Abdullah University of Science and Technology via een 10 Gbit/s-verbinding met NetherLight verbonden. Deze universiteit opende in september haar deuren en werkt onder meer (virtueel) samen met het Massachusetts Institute of Technology (MIT) in Cambridge en Stanford University in Palo Alto. Na het uitvoeren van een aanbesteding zijn nieuwe contracten afgesloten voor internationale connectiviteit. Op het gebied van IP-connectiviteit was dat met Tiscali International Network (TINet) en met Tata Communications; voor trans-atlantische links met New York en Chicago is Global Crossing geselecteerd. Op 1 april is het GN3-project van start gegaan. SURFnet participeert in verschillende deelprojecten van dit vierjarige Europese samenwerkingsproject, waarin onder de naam GÉANT een nieuwe generatie van de Europese onderzoeksnetwerkinfrastructuur wordt ontwikkeld. GN3-project GN3 is een Europees samenwerkingsproject, waarin de Europese nationale onderzoeks- en onderwijsnetwerkorganisaties met TERENA en DANTE onder de naam GÉANT een nieuwe generatie van de Europese onderzoeksnetwerkinfrastructuur ontwikkelen. Het project wordt deels gesubsidieerd door de Europese Unie. SURFnet participeert in verschillende deelprojecten. interview ARD DEN HEETEN hoogleraar Radiologie bij het Academisch Medisch Centrum (AMC) en directeur Landelijk Referentiecentrum voor Bevolkingsonderzoek Nijmegen professor of Radiology at the AMC, the Amsterdam Academic Medical Centre, and director of LRCB, the National Expert and Training Centre for Breast Cancer Screening in Nijmegen EEN LANDELIJK DIGITAAL SYSTEEM VOOR BORSTKANKERSCREENING In 2009 is officieel het gedigitaliseerde systeem voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, DigiBOB, in gebruik genomen. Gedigitaliseerd screenen is veel meer dan de overstap naar digitale foto s. We hebben nu een vrijwel volledig papierloze keten en dat biedt enorme mogelijkheden voor wetenschap, en voor het bewaken van kwaliteit en performance. Jaarlijks screenen we in Nederland ruim vrouwen en we verwachten dat dat aantal toeneemt tot 1,5 miljoen. Dat moet je goed managen, ook medisch-inhoudelijk. Met een digitaal systeem kan dat. Bovendien kun je daarmee specifieke subgroepen uit de populatie halen, die je bijvoorbeeld extra onderzoek aanbiedt. Zonder lichtpaden van SURFnet was dit allemaal niet mogelijk geweest Zonder het gebruik van lichtpaden was dit allemaal niet mogelijk geweest. Dan hadden we regionale systemen gehad waartussen de informatie-uitwisseling moeizaam verloopt. Dat we zo n uniek landelijk systeem hebben, is alleen maar mogelijk door het bestaan van SURFnet6. A NATIONAL DIGITAL SYSTEM FOR BREAST CANCER SCREENING DigiBOB, the digital system for breast cancer population screening, was officially launched in Digitised screening entails much more than a transition to digital photos. We now have an almost completely paperless process and that results in great opportunities for science and for monitoring quality and performance. None of this would have been possible without the use of lightpaths. We annually screen over 900,000 women in the Netherlands and we expect this number to increase to 1.5 million. This requires sound management, from the medical perspective too. This can be achieved with a digital system. A digital system also allows us to select specific subgroups of the population, to whom we can offer additional tests. None of this would have been possible without the use of lightpaths. We would have had to cope with regional systems and tiresome ways of exchanging information. Our unique national system is only possible thanks to SURFnet6. DE WINNAARS VAN DE WEDSTRIJD ENLIGHTEN YOUR RESEARCH 2009 (VAN LINKS NAAR RECHTS) Joeri van Leeuwen (Universiteit van Amsterdam) Peter Horvatovich (Rijksuniversiteit Groningen) Tom Demeyer (Waag Society) WOUTER HUISMAN Technisch Product Manager SURFlichtpaden, SURFnet Technical Product Manager SURFlichtpaden, SURFnet THE WINNERS OF THE ENLIGHTEN YOUR RESEARCH 2009 COMPETITION (FROM LEFT TO RIGHT) Joeri van Leeuwen (University of Amsterdam) Peter Horvatovich (University of Groningen) Tom Demeyer (Waag Society) interview TOENEMEND GEBRUIK VAN LICHTPADEN The GN3 project was launched on 1 April. SURFnet participates in various subprojects of this four year European collaboration project, which is developing the next generation of the European research network infrastructure, under the name of GÉANT. GN3-PROJECT GN3 is a European collaboration project, in which the European national research and educational network organisations are collaborating with TERENA and DANTE in developing the next generation European research network infrastructure under the name of GÉANT. The project is funded in part by the European Union. SURFnet participates in various subprojects. INCREASE IN USE OF LIGHTPATHS The use of lightpaths is still on the increase. Not only use by researchers, but also by institutions that use lightpaths to connect their locations through an Optical Private Network (OPN). A good example in health care is DigiBOB, the digital system for breast cancer population screening. Lightpaths are eminently suited for an application like that because an extremely high image quality is of great importance in remote diagnostics, and large amounts of data are involved. Enlighten Your Research shows the possibilities of dynamic lightpaths At the end of 2008 SURFnet introduced dynamic lightpaths. These are temporary lightpaths set up when you need them, for any duration. We have observed that this is not a service that people automatically start to use. The Enlighten Your Research competition was held for the second time in This time dynamic lightpaths were at stake. The competition is a good way of demonstrating the possibilities. Het gebruik van lichtpaden groeit nog steeds. Niet alleen door onderzoekers, maar ook door instellingen die met een lichtpad hun locaties verbinden via een Optisch Privaat Netwerk (OPN). In de medische hoek is DigiBOB, het digitale systeem voor borst kankeronderzoek, daarvan een mooi voorbeeld. Lichtpaden lenen zich bijzonder goed voor zo n toepassing omdat bij diagnostiek op afstand extreem hoge beeldkwaliteit van belang is en het dus om grote hoeveelheden data gaat. Enlighten Your Research laat de mogelijkheden van dynamische lichtpaden zien Eind 2008 introduceerde SURFnet dynamische lichtpaden. Die zet je tijdelijk op, wanneer en voor zolang je ze nodig hebt. We merken dat die dienst niet zomaar vanzelf gebruikt wordt. De wedstrijd Enlighten Your Research, die afgelopen jaar voor de tweede keer werd gehouden maar nu met dynamische lichtpaden als inzet, is een mooie manier om te laten zien wat de mogelijkheden zijn.

7 10 11 AUTHENTICATIE EN AUTORISATIE SURFFEDERATIE De dienst SURFfederatie is sinds 2007 een centrale, betrouwbare bemiddelaar tussen instellingen (identity providers) en aanbie- ware- en contentleveranciers. SURFdiensten zal de koppeling op de SURF federatie integraal meenemen in haar licentieovereenkomsten. Uit het gebruikers- start met het vervangen van hun oude servercertificaten. Dat is dankzij de vernieuwde webinterface een eenvoudige hande ling. Eind 2009 waren al bijna 2500 server- account van de eigen instelling. De precieze locatie van eduroam-hotspots is eenvoudig op een mobiele telefoon te traceren via de in 2009 ontwikkelde augmented ders van diensten (service providers). Hier- onderzoek en de uitgevoerde markt scan certificaten uitgegeven. Gebruikers kunnen reality toepassing Layar. door hebben onderzoekers, docenten en blijkt dat instellingen zitten te springen om er hierdoor zeker van zijn, dat zij echt met Om veilig en efficiënt toegang te hebben tot allerlei studenten met hun eigen instellingsaccount toegang tot informatie en diensten van meer service providers. Daarom is eind september een expertiseseminar georgani- de website van de instelling verbonden zijn. Er maken 102 instellingen van SURF- Samen met de klankbordgroep is in 2009 gekeken naar het gebruiksvriendelijker diensten op het netwerk stelt SURFnet authenticatie- en autorisatiediensten beschikbaar. De belangrijkste daar- verschillende aanbieders. Het aantal identity providers en service providers nam afgelopen jaar sterk toe. Eind 2009 waren 46 identity seerd, niet alleen voor leveranciers, maar ook voor instellingen die eigen content beschikbaar willen stellen. Ook werd een certificaten gebruik. Begin 2010 zal de dienst worden uitgebreid met persoonscertificaten en code-signing certificaten. maken van eduroam. Knelpunten zijn onder meer de verschillende implementaties van eduroam binnen instellingen. Ook de com- van zijn SURFfederatie, SURFcertificaten en het wereldwijd gebruikte eduroam. providers (2008: 25) en 21 service providers (2008: 10) aangesloten op de SURFfederatie. De verwachting is dat dit aantal in 2010 nog SURFfederatie-brochure gepresenteerd met best practices. SURFcertificaten is tot stand gekomen op initiatief van acht onderzoeksnetwerken in Europa samen met TERENA (Trans- municatie naar eindgebruikers kan beter en eenduidiger. Onder het motto Doe alsof je thuis bent zijn daarom flyers en posters verder zal stijgen. SURFCERTIFICATEN European Research and Education ontwikkeld. Daarnaast is een test gestart De in 2006 geïntroduceerde dienst SURF- Networking Association). met monitoring van het eduroam - netwerk Er is een technologieverkenning uitgevoerd certificaten voor het aanvragen van digita- binnen de instellingen om vroeg tijdig ver- op het gebied van user controlled privacy le servercertificaten heeft in 2009 de EDUROAM bindingsproblemen te kunnen signaleren. en er zijn vier Proof of Concepts gedaan. Met transitie van aanbieder Globalsign naar Met eduroam kunnen studenten en mede- >> SURFdiensten zijn afspraken gemaakt over Comodo goed doorstaan. Alle instellingen werkers nagenoeg wereldwijd draadloos de overdracht van de contacten met soft- die gebruik maken van deze dienst zijn ge- internettoegang krijgen op basis van hun SURFFEDERATIE Voor leveranciers en instellingen verscheen een brochure met best practices. SURFFEDERATIE A brochure with best practices was published for suppliers and institutions. ONTWIKKELING GEBRUIK SURFFEDERATIE Aantal op de SURFfederatie aangesloten identity providers en service providers DEVELOPMENT USE SURFFEDERATIE Number of identity providers and service providers connected to the SURFfederatie AUTHENTICATION AND AUTHORISATION SURFnet makes authentication and authorisation services available for secure and efficient access to all sorts of services on the network. The most important are SURFfederatie, SURFcertificaten and the world-wide eduroam service. SURFFEDERATIE The SURFfederatie service has been a central, reliable mediator between institutions (identity providers) and service providers since It gives researchers, teaching staff and students access to information and services from various providers, using their own institution s account. Last year the number of identity providers and service providers saw a sharp increase. 46 identity providers (2008: 25) and 21 service providers (2008: 10) were connected to the SURFfederatie by the end of This number is expected to continue to rise in Technology scouting was undertaken in the field of user controlled privacy, and four Proofs of Concepts were carried out. SURFnet reached agreements with SURFdiensten on transferring the contacts with software and content providers. SURFdiensten will completely integrate the connection to SURFfederatie in its licensing agreements. The user survey and the market scan that was undertaken demonstrate that there is an acute demand for more service providers. An expert seminar was therefore held at the end of September, not only for providers, but also for institutions that have plans to make their own content available. A SURFfederatie brochure of best practices was also published. SURFCERTIFICATEN The SURFcertificaten service for requesting digital server certificates was introduced in In 2009 the service bore the transition from provider Globalsign to Comodo. All institutions that make use of this service started the process of replacing their old server certificates. This is straightforward due to the renewed web interface. Almost 2500 server certificates were already issued by the end of The service assures users that they really are connected to the institution s website. Currently 102 institutions use SURFcertificaten. The service will be extended with personal certificates and code signing certificates at the beginning of SURFcertificaten was an initiative of eight research networks in Europe together with TERENA, the Trans-European Research and Education Networking Association. EDUROAM The eduroam service allows students and staff to make use of wireless internet access practically all over the world through the same account they use at their own institution. It is easy to trace the precise location of eduroam hotspots on a mobile phone using Layar, the augmented reality application, which was developed in SURFnet assessed the userfriendliness of eduroam in 2009 together with the sounding board group. Bottlenecks include the different eduroam implementations within institutions. The information for end users could be improved and made more comprehensible. Flyers and posters were developed sporting the slogan Make yourself at home. Furthermore, a test was launched that monitors the eduroam network within the institutions so that connection problems can be identified at an early stage.

8 12 13 SURFMAILFILTER SURFmailfilter, de filterdienst voor , is in 2009 uitgebreid met phishingdetectie. Verder zijn de user interface en de rapportagefunctionaliteit voor de instellingen verbeterd. SURFmailfilter is volgens het gebruikersonderzoek, na SURFinternet, de door instellingen hoogst gewaardeerde dienst. Van de miljoen s die in 2009 verwerkt zijn, is 97,1% als spam gekwalificeerd en tegengehouden. DOMEINREGISTRATIE EN DNS-BEHEER In 2009 is de webportal Domein registratie en DNS-beheer gelanceerd (www.surfdomeinen.nl). Via deze portal kunnen instellingen zelfstandig alle administratieve handelingen rondom domeinregistraties uitvoeren en hun DNS beheren. Daarmee is de papieren procedure komen te vervallen en de administratieve last van deze dienst aanzienlijk verlaagd. SURFworks SURFworks is een innovatieprogramma van SURFnet dat zich richt op de onderwerpen middleware, beveiliging en toepassingen. In de planperiode staan drie thema s centraal: vereenvoudiging van samenwerking over instellings grenzen, verhoging van beveiligingsniveau en de introductie van een Service Oriented Architecture. Voorbeelden van SURFworks-projecten zijn SURFfederatie, COIN en DigiBOB. Het programma is tot stand gekomen met steun van Stichting SURF. interview DAVID GROEP senior onderzoeker grid computing, Nikhef (Nationaal instituut voor subatomaire fysica) senior researcher grid computing, Nikhef (Dutch National Institute for Subatomic Physics) VIA DE SURFFEDERATIE OOK PERSOONSCERTIFICATEN Bij Nikhef maken we gebruik van grid computing om rekenkracht en dataopslag met onderzoekers te delen. De enorme hoeveelheid data, afkomstig van de deeltjesversneller in Genève, wordt bijvoorbeeld verspreid opgeslagen in Amsterdam en op negen andere locaties. Onderzoekers van over de hele wereld, ook wij, gebruiken die data via het grid. Beveiliging is belangrijk omdat kwaadwillenden in het grid grote schade kunnen aanrichten Om te voorkomen dat kwaadwillenden in het grid schade aanrichten, is beveiliging bijzonder belangrijk. Daarom is Nikhef in 2009 aangesloten op de SURFfederatie. Door de omvang van het grid en het internationale karakter waren er echter nog strengere eisen nodig om zekerheid te krijgen dat iemand echt is wie hij zegt dat hij is. Samen met enkele andere landen is daarvoor een oplossing bedacht in de vorm van persoonscertificaten. We zijn blij dat die in 2010 beschikbaar komen. PERSONAL CERTIFICATES FOR SURFFEDERATIE At Nikhef we make use of grid computing for sharing computing power and data storage with researchers. For instance, the huge amounts of data generated by the particle accelerator in Geneva is distributed across Amsterdam and nine other locations. Researchers from all over the world, including us, use these data through the grid. Security is important because a malevolent person can cause a lot of damage to the grid Security is of the utmost importance to prevent a malevolent person from damaging the grid. This is why Nikhef connected to the SURFfederatie in The size of the grid and its international character required even stricter measures to be absolutely sure that someone is who he says he is. Together with some other countries we found a solution in the form of personal certificates. We are pleased that they will become available in EEFJE VAN DER HARST Product Manager SURFfederatie, SURFnet Product Manager at SURFnet EDUROAM Onder het motto Doe alsof je thuis bent zijn flyers en posters ontwikkeld om studenten en docenten te wijzen op de mogelijkheden van eduroam. EDUROAM Flyers and posters were developed sporting the slogan Make yourself at home to make students and teaching staff aware of the possibilities of eduroam. SURFMAILFILTER SURFmailfilter, the filtering service, was extended to include phishing detection in The user interface and the reports functionality for the institutions were also improved. According to the user survey, SURFmailfilter is the second best rated service among institutions after SURFinternet. 97.1% of the 5,043 million s that were processed in 2009 were qualified as spam and intercepted. DOMAIN REGISTRATION AND DNS MANAGEMENT The webportal Domeinregistratie and DNS management was launched in 2009 (www.surfdomeinen.nl). This portal allows institutions to manage their DNS and perform all administrative activities relating to domain registrations by themselves. The portal replaces the paper procedure and considerably reduces the administrative burden of domain registrations. SURFMAILFILTER SURFmailfilter is in 2009 uitgebreid met phishingdetectie SURFmailfilter SURFmailfilter was extended in 2009 to include phishing detection SURFWORKS SURFworks is a SURFnet innovation programme that focuses on the domains of middleware, security and applications. The planning period has three key themes: simplifying cross-institutional collaboration, increasing the security level and introducing a Service Oriented Architecture. Examples of SURFworks projects are SURFfederatie, COIN and DigiBOB. The programme was realised with the support of Stichting SURF. STRAIGHTFORWARD CONNECTION TO THE SURFFEDERATIE The SURFfederatie really took off in Currently 46 institutions are connected as identity providers. Using the same account that they use at their own institution, researchers, teaching staff and students of these 46 institutions have access to information and services provided by various service providers. These include scientific and legal publishers, but also the SURFspot.nl webstore or institutions that want to make their own content available. There is a high demand for access to services through the SURFfederatie A total number of 21 service providers were connected by the end of 2009, double the number in the previous year. And yet we would like to see an even stronger growth because there is a high demand for access to even more services through the SURFfederatie. For this reason we organised a well-attended expertise seminar in September at which we showed that it really is straightforward for a service provider to connect. interview EENVOUDIG AANSLUITEN OP DE SURFFEDERATIE Het is in 2009 hard gegaan met de SURFfederatie. Er zijn nu 46 instellingen aangesloten als identity provider. Hierdoor hebben onderzoekers, docenten en studenten van al die instellingen met hun eigen instellingsaccount toegang tot informatie en diensten van verschillende aanbieders, de service providers. Dat zijn bijvoorbeeld wetenschappelijke of juridische uitgevers, maar ook de webwinkel SURFspot.nl of instellingen die hun eigen content beschikbaar willen stellen. Er is veel belangstelling voor toegang tot diensten via de SURFfederatie Eind 2009 waren er in totaal 21 service providers aangesloten, een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. Toch zou dat aantal sterker mogen groeien, want er is veel belangstelling voor toegang tot nog meer diensten via de SURFfederatie. Daarom hebben we in september een goed bezocht expertiseseminar georganiseerd waarin we lieten zien hoe eenvoudig een service provider zich kan aansluiten.

9 14 15 ONLINE SAMENWERKEN SURFCONTACT Op 1 april ging de online HD-videoconferencingdienst SURFcontact in de lucht. Hiermee UMC s. De indieners hebben de financieringsbijdrage van SURFnet in 2009 gebruikt voor de inrichting van hun HD- MediaMosa (www.mediamosa.org). Deze software stelt onderwijsinstellingen uit alle sectoren in staat een mediamanagement- werd een goed bezocht en gewaardeerd seminar over dit onderwerp georganiseerd. Het open beschikbaar kunnen stellen van kan met hoge beeldkwaliteit in groepen wor- omgeving. en distributieplatform in te richten en weblectures bleek hier een hot item. den vergaderd in onderwijs, onderzoek en de video diensten aan hun eindgebruikers zorg. De dienst werd gerealiseerd op verzoek SURFMEDIA, MEDIAMOSA EN RICH MEDIA aan te bieden. Als open source code is SURFGROEPEN EN SURFMAILINGLIJSTEN Studenten en medewerkers van onderwijsinstellingen van de Universitair Medische Centra (UMC s), waarvan er inmiddels zes SURFcontact afne- Het gebruik van de in 2008 gelanceerde live en on-demand streaming mediadienst MediaMosa nu toegankelijk geworden voor nationale en internationale instellingen Sinds SURFnet in 2006 SURFgroepen lanceerde, een eerste generatie online samen- gebruiken het internet steeds vaker om informatie en kennis uit te wisselen en samen te werken. Door de snel- men. In mei doorstond SURFcontact zijn vuurdoop toen KNO-artsen van over de hele wereld er vanuit de operatiekamer gebruik SURFmedia nam flink toe. Met SURFmedia kunnen gebruikers eenvoudig en veilig streaming mediabestanden zoeken, en organisaties. Er zijn diverse pilots met de software uitgevoerd; zo bracht de Universiteit van Amsterdam een koppeling tot werkingsomgeving, zijn er voldoende (commerciële en gratis) alternatieven beschikbaar gekomen, zowel op instel- lere netwerken veranderen ook de vormen waarin die informatie beschikbaar komt, zoals het gebruik van video van maakten. De dienst is ook als pilot ingezet door de Integrale Kanker Centra. Hierdoor kon uitgebreid ervaring worden opge- afspelen, delen en beschikbaar maken. In 2009 is een campagne met een speciale website gerealiseerd waarmee deelnemers stand tussen de leeromgeving BlackBoard en MediaMosa. lings- als eindgebruikersniveau. Om die reden is besloten de dienst per 1 januari 2012 te stoppen. Met ingang van 1 januari en educatieve games. SURFnet biedt diverse diensten om online samenwerken te stimuleren en om instellingen daan in de zorg. Om het gebruik van SURFcontact te stimule- middels een cursus via in vijf weken expert kunnen worden op het gebied van SURFmedia. Naar aanleiding van de haalbaarheidsstudie Rich Media is in 2009 geconcludeerd, dat SURFnet zelf geen dienst voor 2011 geldt hetzelfde voor SURFmailinglijsten, een van de langstlopende diensten van SURFnet, voor het faciliteren van te helpen bij het zelf aanbieden en vinden van de juiste ren schreef SURFnet in 2008 een wedstrijd uit, waarvoor een verrassend groot aantal De softwarecode van het door SURFnet en verrijkte video zal realiseren. SURFnet ziet wel een rol weggelegd op het gebied van discussie- en announcementlijsten. >> informatie. organisaties (24) een projectplan indienden. Kennisnet gezamenlijk ontwikkelde video- innovatie en het open beschikbaar stellen Onder de inzenders waren onder meer zes platform is in 2009 open source gemaakt van web lectures (het opnemen en uitzen- HBO-instellingen, tien universiteiten en vier en beschikbaar gesteld onder de naam den van hoorcolleges). In het kader daarvan SURFMEDIA Het aantal video s in de live en on-demand streaming mediadienst SURFmedia. SURFMEDIA Number of videos in SURFmedia, the live and on-demand streaming media service. ONTWIKKELING GEBRUIK SURFGROEPEN DEVELOPMENT IN USE OF SURFGROEPEN De winnaars van Make-it-Mobile in de sectoren primair en hoger onderwijs. The Make-it-Mobile winners in the categories for elementary and higher education SURFCONTACT SURFnet organised a contest to to make such content generally international institutions and available under open access turned ONLINE COLLABORATION SURFcontact, the online HD videoconferencing service, went on the air on 1 April. SURFcontact promote the use of SURFcontact in Twenty-four organisations, a surprisingly large number, entered a available. In 2009 a campaign was held with a specially designed website that allowed participants to become organisations. Various pilots were held with the software; the University of out to be a hot topic at these events. SURFGROEPEN AND provides virtual meeting facilities with project plan. The entrants included six experts in the field of SURFmedia Amsterdam effected a link between SURFMAILINGLIJSTEN high-quality video to education, universities of applied sciences, ten through a five-week course. MediaMosa and the BlackBoard SURFnet launched SURFgroepen, a research and health care. The service academic universities and four learning environment. first generation online collaboration Students and staff of educational institutions increasingly use the internet to collaborate and to was created at the request of the University Medical Centres (UMC), six of which now subscribe to University Medical Centres. The entrants were able to use the financial contribution from SURFnet in 2009 to The videoplatform software that was jointly developed by SURFnet and Kennisnet was made open source in Following the Rich Media feasibility study, it was decided in 2009 that environment, in Since then sufficient commercial and free alternatives have become available, share information and knowledge. As networks are becoming faster, the ways in which that information becomes available are also changing, as is witnessed SURFcontact. In May SURFcontact was used successfully from within the operating theatre by ENT-specialists from all over the world. SURFcontact set up their HD infrastructure. SURFMEDIA, MEDIAMOSA AND RICH MEDIA 2009 and has been made available under the name MediaMosa (www. mediamosa.org). This software allows educational institutions from all SURFnet itself will not provide a service for enriched video. SURFnet does see a role for itself in the field of innovation and in supporting open- both at the institutional and end user level. It has therefore been decided that SURFnet will terminate the service by 1 January by the use of video and educational games. SURFnet provides various services to promote online collaboration and to help institutions provide their was also deployed as a pilot by the Comprehensive Cancer Centres, providing ample opportunity for health care to gain experience with The use of SURFmedia, the live and on-demand streaming media service, rose sharply in SURFmedia provides an accessible and secure sectors to set up a media management and distribution platform and to provide video services to their end users. As an access web lectures (recording and broadcasting lectures over the internet). In this context SURFnet organised a seminar on the subject, SURFmailinglijsten is scheduled for termination by 1 January This has been one of SURFnet s longest running services, which facilitates own information and find relevant information. the service. platform for users to search, replay, and share streaming media files and open source project, MediaMosa is now available to national and which was well attended and well appreciated. Making web lectures discussion and notification lists by .

10 16 17 SAMENWERKINGSOMGEVING COIN De veelheid aan online samenwerkingsalternatieven roept wel de vraag op hoe medewerkers en studenten met elkaar samen kunnen blijven werken zonder allemaal hetzelfde platform te moeten kiezen. Om de mogelijkheden te onderzoeken van een open online samenwerkingsomgeving startte SURFnet het project COIN (COllaboration INfrastructure). Via deze infrastructuur, gebaseerd op open standaarden, kunnen de instellingen optimaal gebruik maken van wat de markt te bieden heeft en ook eigen diensten een plek geven. In de eerste helft van 2009 is hiervoor een technologieverkenning uitgevoerd. De Proof of Concept die daarop volgde, verliep zo positief dat deze samen met de uitkomst van een behoeftepeiling onder aangesloten instellingen tot de beslissing leidde om in 2010 een dienstontwikkeltraject uit te voeren. Het in december georganiseerde expertiseseminar over COIN trok 138 externe bezoekers en werd zeer goed beoordeeld. MOBILE LEARNING Voor docenten en ICT&O-deskundigen die mobiele technologie graag in hun onderwijs willen toepassen, vond in het kader van SURFacademy een Spring School plaats. Een Summer School bood deelnemers een gestructureerde aanpak voor het gebruik van zowel mobiele als online games. Zes onderwijsinstellingen kregen het afgelopen anderhalf jaar een bijdrage om ervaring op te doen met mobiele technologie in leerprocessen. Naar aanleiding van de pilotprojecten (te zien op zijn instellingen positief over de potentie van mobile learning. In december was de finale van Make-it- Mobile, een wedstrijd voor nieuwe, originele en bruikbare mobiele onderwijstoepassingen. De jury ontving 22 inzendingen uit alle onderwijssectoren. Vier daarvan wonnen ondersteuning bij de uitvoering van hun idee. interview FRANK BENNEKER adviseur ICT & onderwijs en onderzoek, Universiteit van Amsterdam ICT & education and research consultant, University of Amsterdam SAMENWERKEN MET BEHOUD VAN EIGENHEID Afgelopen jaar was ik - samen met vertegenwoordigers van andere universiteiten, onderzoeksinstellingen en hogescholen - lid van de expertgroep van COllaboration INfrastructure (COIN). Daar is de scope bepaald van de services die zo n infrastructuur voor online multimediale samenwerkingsomgevingen zou moeten bieden. Services als identity management, lid kunnen worden van een groep of kunnen zien wie er online is. Ook hebben we voor zulke services de stand van de technologie en van standaardisatie verkend en een voorlopige keuze gemaakt voor de benodigde protocollen. Instellingen kunnen zelf eindgebruikersfunctionaliteit toevoegen SURFnet heeft naar mijn mening een verstandige beslissing genomen om niet langer een eindgebruikersomgeving te bieden maar een middle wareomgeving op te leveren. Instellingen kunnen daarbinnen zelf eindgebruikersfunctionaliteit toevoegen en ontwikkelen. Zo kunnen zij hun eigenheid behouden en toch samenwerken. COLLABORATE AND RETAIN IDENTITY I was a member of the COIN expert group together with representatives of other universities and research institutions. The expert group determined the scope of the services that should be provided by such an infrastructure for online multimedia collaboration environments. Such services include identity management, joining a group and being able to see who s online. We also assessed the state of the technology and of standardisation, and we made a provisional selection of the required protocols. Institutions can add end user functionality themselves In my opinion SURFnet made a wise decision in delivering a middleware environment, rather than continue to provide an end user environment. Institutions can choose to develop and add end user functionality. In this way they can retain their own identities and collaborate at the same time. ALEXANDER BLANC Product Manager Online Multimediale Samenwerking Product Manager Online Multimediale Samenwerking SURFnet NIELS VAN DIJK Technisch Product Manager COIN Technisch Product Manager COIN SURFnet HD-VIDEOCONFERENCING Op 1 april ging SURFcontact in de lucht. De dienst voor HD-videoconferencing werd gerealiseerd op verzoek van de Universitair Medische Centra. HD-VIDEOCONFERENCING SURFcontact went on the air on 1 April. This HD videoconferencing service was created at the request of the University Medical Centers. COLLABORATION ENVIRONMENT COIN The multitude of online collaboration alternatives raises the question of how staff and students can continue to collaborate without being compelled to choose the same platform. To research the possibilities of an open online collaboration environment SURFnet launched the COIN project (COllaboration INfrastructure). Through this infrastructure based on open standards, the institutions can make optimum use of what the market has to offer and are also free to position any services of their own. Technology scouting was carried out in the first six months of The Proof of Concept following the scouting went so well that combined with the outcome of a demand survey among connected institutions it led to the decision that SURFnet will carry out a service development project in The expert seminar on COIN organised in December attracted 138 attendees and received very high ratings MOBILE LEARNING As part of SURFacademy, a Spring School was held for teachers and ICT&O experts who are planning to use mobile technology in their teaching. A Summer School offered participants a structured approach for the use of both mobile and online games. Met behulp van een vijf weken durende cursus via en de website ontdek.surfmedia.nl kunnen deelnemers snel expert worden in het gebruik van SURFmedia. A five-week course and the ontdek.surfmedia.nl website enable participants to soon become experts in the use of SURFmedia. In the past eighteen months six institutes of education have received a contribution to assist them in gaining experience in the use of mobile technology in the learning processes. Following the pilot projects (available at www. mobieleonderwijsdiensten.nl) institutions are optimistic about the potential of mobile learning. December saw the final of Make-it- Mobile, a competition to create new, original and practical mobile applications for use in teaching. The jury received 22 entries from all educational sectors. Four entries were awarded support to put their idea into practice. STRAIGHTFORWARD CONNECTION TO THE SURFFEDERATIE Alexander Blanc: The supply of online collaboration tools and applications on the market has boomed in recent years. SURFnet aims to add surplus value by linking services through a COllaboration INfrastructure (COIN). For example, the SURFfederatie allows you to log onto services of third parties using your password at your own institution. And with SURFteams you can establish collaboration relations in a team. This team will then automatically be known to all applications connected to COIN. We expect a great deal of interest from researchers and institutions, for instance for sharing databases and elearning systems. Niels van Dijk: Through COIN the institutions can make optimum use of what the market has to offer. And their own services, such as their elearning-systems, can also be positioned. We expect a great deal of interest from researchers, for sharing databases, among other things. Many institutions have indicated that they intend to provide services. We like that, because that is what COIN is for. interview DIENSTEN KOPPELEN VIA EEN COLLABORATION INFRASTRUCTURE Alexander Blanc: Het aanbod van online samenwerkingstools en -applicaties heeft de afgelopen jaren een grote vlucht genomen. SURFnet wil daaraan meerwaarde bieden door diensten te koppelen via een COllaboration INfrastructure (COIN). Door de SURFfederatie bijvoorbeeld kun je met je eigen instellingswachtwoord inloggen bij diensten van derden. En met SURFteams kun je samenwerkingsrelaties in een team vastleggen. Zo n team is dan automatisch bekend bij alle op COIN aangesloten applicaties. We verwachten veel interesse van onderzoekers en instellingen, bijvoorbeeld om databases en elearning systemen te delen Niels van Dijk: Via COIN kunnen de instellingen optimaal gebruik maken van wat de markt te bieden heeft. Maar ook hun eigen diensten kunnen er een plek vinden, zoals elearning-systemen. We verwachten veel interesse van onderzoekers, bijvoorbeeld voor het delen van databases. Veel instellingen hebben aangegeven diensten te willen aanbieden. Dat zien we graag, want daarvoor is COIN bedoeld.

11 18 19 KENNISDELING SURFACADEMY De bijeenkomsten van SURFacademy schools, masterclasses, expertiseseminars en source deskundige Karl Fogel. Deze vertaling werd financieel mogelijk gemaakt door SURF en Kennisnet. De uitgevoerde Tech- kunnen met behulp van de SURFnet DNSresolvers deze verbetering van de beveiliging op internet gebruiken. Samen met ges die een overzicht geven van de kwaliteit van SURFnet-diensten is ook self-service functionaliteit toegevoegd, zodat workshops werden in 2009 goed bezocht nologieverkenning COllaboration INfra- de Stichting Internet Domeinregistratie instellingen zelf makkelijker hun (contact-) en gewaardeerd. SURFnet organiseerde on- structure en Federated Collaboratories Nederland (SIDN) en een aantal andere gegevens kunnen wijzigen en zich online der meer expertiseseminars over Unified leidde tot een rapport over dit onderwerp. prominente organisaties heeft SURFnet kunnen aanmelden voor nieuwe diensten. SURFnet opereert als expertisecentrum voor de doel- Communications (de integratie van , instant messaging, documenten delen, calen- De publicatie GigaPort Next Generation Network, Lichtend voorbeeld van visie, het platform DNSSEC.nl opgericht. Doel van het platform is om oplossingen te EVENEMENTEN/CAMPAGNES groep en doet dat zowel door bij de instellingen aanwezige kennis te bundelen als door zelf opgedane kennis daring, telefonie en videoconferencingoplossingen), de mogelijkheden van SURFfederatie voor service providers, de toekomst van durf en samenwerking geeft een overzicht van de opzet, werkwijze en resultaten van dit succesvolle project. Het white paper vinden voor de laatste hobbels op de weg naar invoering van DNSSEC voor het.nldomein. Mede dankzij de inspanningen van In samenwerking met 34 hoger onderwijsinstellingen is de campagne Cybersave Yourself uitgevoerd. Met verschillende te verspreiden. Een van de middelen die daarvoor ter beschikking staan is SURFacademy, een scholings- en datacentra, het veilig gebruik van mobiele devices en weblectures (het opnemen en uitzenden van hoorcolleges). Hardening the Internet tenslotte geeft oplossingen om kwetsbaarheden te verhelpen in het Domain Name System (DNS) het platform heeft SIDN in december aangekondigd in de zomer van 2010 DNSSEC te gaan invoeren. communicatiemiddelen, die de instellingen naar eigen wens kunnen aanpassen, willen SURFnet en de instellingen het bewustzijn professionaliseringsprogramma dat SURFnet en SURFfoundation sinds 2009 gezamenlijk aanbieden. PUBLICATIES Diverse publicaties van SURFnet zagen het met behulp van zogenoemde DNS Security Extensions (DNSSEC). In dat licht kondigde SURFnet in september aan, dat alle DASHBOARD Om inzicht in en toegang te geven tot het van docenten, medewerkers en studenten over veilig omgaan met informatie, computers en netwerken verhogen. SURFnet lan- licht, al dan niet in samenwerking met andere SURFnet DNS-resolvers DNSSEC onder- dienstenportfolio van SURFnet beschikken ceerde tevens een speciale security aware- organisaties. Zo verscheen de Nederlandse steunen. Die verbinden domeinnamen aan instellingen over de webbased applicatie ness website (www.cybersaveyourself.nl). vertaling van Producing Open Source Soft- IP-adressen en zorgen zo voor de beweg- Dashboard. In 2009 is hiervan een nieuwe Onderdeel van de campagne was een onli- ware, het boek van de Amerikaanse open wijzering op internet. SURFnet-gebruikers release ontwikkeld. Naast nieuwe rapporta- ne peiling, een nulmeting om het beveili- DÉ ONDERWIJSDAGEN Een virtuele minister Plasterk opende Dé Onderwijsdagen en nam de jubileumfilm over vijf jaar vernieuwing in het onderwijs in ontvangst. THE EDUCATION DAYS A virtual Minister Plasterk opened the Education Days and received the jubilee film about five years of innovation in education. De Nederlandse vertaling van Producing Open Source Software werd financieel mogelijk gemaakt door SURF en Kennisnet. The Dutch translation of Producing Open Source Software was made possible financially by SURF and Kennisnet. SURFACADEMY Sinds 2009 bieden SURFnet en SURFfoundation gezamenlijk een scholingsen professionaliseringsprogramma aan onder de naam SURFacademy. SURFACADEMY SURFnet and SURFfoundation jointly offer a training and professionalisation programme under the name of SURFacademy since KNOWLEDGE DISSEMINATION SURFnet acts as a knowledge centre for the target group, both by gathering the knowledge that is present at the institutions and by disseminating its own expertise. One of the means available is SURFacademy, a training and professionalisation programme offered jointly by SURFnet and SURFfoundation since SURFACADEMY The SURFacademy events schools, master classes, expert seminars and workshops were well attended and highly rated in Among other activities SURFnet organised expert seminars on Unified Communications (the integration of , instant messaging, sharing documents, calendaring, telephony and videoconferencing solutions), on the opportunities provided by SURFfederatie to service providers, the future of data centres, secure use of mobile devices and web lectures. PUBLICATIONS SURFnet produced various publications, some in collaboration with other organisations. Among these was the Dutch translation of Producing Open Source Software, the book by the American open source expert Karl Fogel. This translation was made possible financially by SURF and Kennisnet. Technology scouting for the COllaboration INfrastructure and Federated Collaboratories resulted in a report on the subject. The publication GigaPort Next Generation Network, Shining example of vision, courage and collaboration gives an overview of the approach, methods and results of this successful project. Finally, the white paper Hardening the Internet provides solutions to resolve vulnerabilities in the Domain Name System (DNS) with the help of so-called DNS Security Extensions (DNSSEC). In that light SURFnet announced in September that all SURFnet DNS resolvers support DNSSEC. DNS resolvers link domain names to IP addresses and act as signposts on the internet. SURFnet users can deploy the SURFnet DNS resolvers to take advantage of this improvement of the security on the internet. SURFnet founded the platform DNSSEC.nl together with SIDN (the organisation in charge of the management of internet domain names.nl) and a number of other prominent organisations. The aim of the platform is to find solutions to clear the last obstacles on the road to introducing DNSSEC for the.nl domain. In part due to the efforts of the platform, SIDN announced in December that they will implement DNSSEC in the summer of DASHBOARD The institutions can use the web based Dashboard application to gain access and insight into the SURFnet services portfolio. A new release of Dashboard was developed in This includes new reporting functionality that provides an overview of the quality of SURFnet services as well as self-service functions that allow institutions to change their (contact) information more easily and to subscribe to new services online. EVENTS/CAMPAIGNS The Cybersave Yourself campaign was held in collaboration with 34 institutions of higher education. Using various means of communication, adaptable by the institutions to their own demands, SURFnet and the institutions aim to increase the security awareness of lecturers, staff, and students when handling information, computers and networks. SURFnet also launched a dedicated security awareness website (www.cybersaveyourself.nl). Part of the campaign was an online survey as a baseline measurement to map the security awareness of staff and students. A debate on security was held at the Education Days in November. Four professionals in this field exchanged views on secure and insecure internet use in higher

12 20 21 gingsbewustzijn van medewerkers en studenten te achterhalen. Tijdens Dé Onderwijsdagen in november vond een beveiligingsdebat plaats. Vier professionals op dit gebied discussieerden over (on)veilig PERSONEEL EN ORGANISATIE Het Jong Talent Programma ging in 2007 van start vanuit de behoefte zelf jonge professionals op te leiden. In het programma krijgen startende HBO ers en WO ers de kans twee jaar op een breed gebied werkervaring op te internetgebruik in het hoger onderwijs. De doen binnen diverse afdelingen en projecten. campagne Cybersave Yourself kwam tot stand in samenwerking met informatiebe- SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma De personele bezetting is afgelopen jaar volgens plan In 2009 stroomden vier jonge talenten door naar een vaste aanstelling. Het is de bedoeling veiligingsfunctionarissen bij de instellingen. Eveneens tijdens Dé Onderwijsdagen vier- SURFnet en Stichting Kennisnet werken sinds 2004 samen in het SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma. Samen met voorlopers bij onderwijsinstellingen gestegen van 70 naar 79 medewerkers. SURFnet slaagde erin ook de lang openstaande vacatures in te vullen jaarlijks drie jonge talenten aan te trekken. Op het gebied van ontwikkeling en evaluatie den SURFnet en Kennisnet het vijfjarig jubileum van hun samenwerking in het SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma. Dat gebeurde tijdens de opening, toen de virtuele minister Plasterk een film in onderzoekt het programma nieuwe technologieën en realiseert innovatieve ICT-toepassingen voor het onderwijs. Voorbeelden van projecten zijn MediaMosa, pilots mobiel leren en de wedstrijd Make-it-Mobile. Kennisdeling vindt plaats via rapporten, artikelen, met dertien nieuwe medewerkers. Vier mensen hebben SURFnet verlaten. Het in 2007 gestarte Jong Talent Programma blijkt succesvol met de doorstroom van vier van medewerkers is in 2009 gestart met een nieuwe gesprekkencyclus, de Resultaat & Ontwikkel (R&O) cyclus. Jaarlijks vinden drie gesprekken plaats waarin naast de bedrijfsen persoonlijke resultaten ook aandacht ontvangst nam over vijf jaar innovatie in het onderwijs. Plasterks avatar was seminars, workshops, presentaties en de ambassadeursnetwerken van SURFnet en Kennisnet. Het jonge talenten naar een vaste aanstelling. wordt besteed aan de ontwikkeling van medewerkers. Resultaatgebieden en competen- speciaal voor deze gelegenheid gecreëerd SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma wordt ties worden zowel kwalitatief als kwantitatief door Fontys Hogescholen. gefinancierd door het ministerie van OCW. op een vijfpuntschaal beoordeeld. Bestaande functiebeschrijvingen en competenties zijn GIGAPORT NEXT GENERATION NETWORK Ter gelegenheid van de feestelijke afsluiting verscheen de publicatie GigaPort Next Generation Network, Lichtend voorbeeld van visie, durf en samenwerking. NIEUWJAARSBORREL NEW YEAR S RECEPTION GIGAPORT NEXT GENERATION NETWORK The publication GigaPort Next Generation Network, Shining example of vision, courage and collaboration was produced to mark the occasion of the project s festive conclusion. BEVEILIGINGSCAMPAGNE CYBERSAVE YOURSELF SECURITY AWARENESS CAMPAIGN CYBERSAVE YOURSELF FEESTJE JUBILARISSEN CELEBRATING THE JUBILEE education. The Cybersave Yourself campaign was run in collaboration with the information security officers at the institutions. The Education Days were also the occasion of the fifth anniversary of the collaborative SURFnet/Kennisnet Innovation Programme. This was celebrated at the opening of the Education Days, when a virtual Minister Plasterk received a film about five years of innovation in education. Plasterk s avatar was created especially for this occasion by Fontys University of Professional Education. SURFNET/KENNISNET INNOVATION PROGRAMME SURFnet and Stichting Kennisnet have collaborated in the SURFnet/ Kennisnet Innovation Programme since Together with trailblazers at educational institutions the programme investigates new technologies and implements innovative ICT applications for education. Projects include MediaMosa, mobile learning pilots and the Make-it-Mobile contest. Knowledge is disseminated through reports, articles, seminars, workshops, presentations and the SURFnet and Kennisnet ambassador networks. The SURFnet/Kennisnet Innovation Programme is financed by the Dutch Ministry of Education, Culture and Science. PERSONNEL AND ORGANISATION The SURFnet staff grew over the past year from 70 to 79. SURFnet succeeded in attracting thirteen new employees to fill long-standing vacancies. Four people left SURFnet. The Young Talent Programme that was launched in 2007 is proving to be a success, with four young talents accepting a permanent contract. The Young Talent Programme was launched in 2007 to address our need to train young professionals by ourselves. The Programme offers a two-year opportunity to starters with a completed advanced vocational education or holding a university degree to gain work experience in a broad area within several departments and projects. In the field of development and evaluation of staff SURFnet initiated a new cycle of appraisals, the Performance & Development cycle, in Three times each year the manager and employee discuss the company s and the employee s performance as well as the employee s development.

13 22 23 door een afvaardiging van de medewerkers, SURFnet-directeuren Kees Neggers en en personeelszaken. Karen de Bruijn rap- mee de instellingen invulling kunnen geven onder begeleiding van Hay Group, herzien. Erwin Bleumink de Computable-prijs van porteert aan Erwin Bleumink. aan hun aanbestedingsplicht. Op sommige Waar nodig zijn nieuwe functiebeschrijvin- Best Business Case in ontvangst. Uit 43 punten was een formalisering van de ver- gen opgesteld. projecten werd GigaPort door een vakjury Het verzet van SURFnet tegen registratie houdingen tussen aangesloten instelling en als winnaar gekozen vanwege het innova- door OPTA als openbare aanbieder van SURF nodig. Deze zijn door het Algemeen In de Computable-lijst met de 100 meest tieve karakter, de maatschappelijke waarde een telecommunicatienetwerk en -diensten Bestuur van Stichting SURF vastgesteld en krachtige ICT-bedrijven van Nederland is en het proactieve stakeholdermanagement. leidde in 2009 tot een voor SURFnet posi- door de individuele instellingen bekrach- SURFnet in 2009 flink gestegen, van de tieve uitspraak. Daartegen ging OPTA in tigd met een aansluitovereenkomst. Daar- 76ste naar de 21ste plaats. Dat gebeurde Met ingang van 1 januari 2010 is Erik-Jan 2009 in beroep bij het CBb, het College mee is inbesteding met ingang van 2010 op basis van de criteria imago als zaken- Bos benoemd tot Chief Technology Officer. van Beroep voor het bedrijfsleven. een feit. partner (27ste), financiële score (36ste), In deze functie, die nieuw is binnen de SURFnet heeft hiertegen een verweer- innovatief (18de) en imago als werkgever SURFnet-organisatie, is hij verantwoorde- schrift opgesteld. (20ste). De arbeidsvoorwaarden en het lijk voor de visievorming op technologie- Jong Talent Programma maken SURFnet ontwikkeling, architectuur en het opzetten, In 2009 is in SURF-verband onderzocht of volgens Computable aantrekkelijk voor uitbreiden en onderhouden van internatio- de bij SURF aangesloten instellingen voor werknemers. nale contacten. Erik-Jan Bos rapporteert hoger onderwijs en onderzoek hun op- aan Kees Neggers. Eveneens per 1 januari drachten aan SURFnet Europees moeten Tijdens het Voorjaarscongres van de be is Karen de Bruijn benoemd als Chief aanbesteden. Als samenwerkingsorganisa- drijfsvereniging voor IT-(service)manage- Financial & HR Officer. Zij draagt de interne tie blijkt SURF te kunnen voldoen aan de ment en -strategie ITSMF namen de eindverantwoordelijkheid voor financiën criteria die gelden voor inbesteden, waar- DIRECTIE Kees Neggers Erwin Bleumink CHIEF TECHNOLOGY OFFICER Erik-Jan Bos CHIEF FINANCIAL & HR OFFICER Karen de Bruijn* NETWERK - DIENSTEN Bram Peeters * Wouter Huisman Marijke Kaat Alex Kip Jac Kloots Gerben van Malenstein Richa Malhotra Stavroula Moustaka Paul Noomen Roeland Nuyts Luuk Oostenbrink Niels den Otter Hans Trompert MIDDLEWARE SERVICES Harold Teunissen * Paul Dekkers Joost van Dijk Xander Jansen Remco Poortinga Roland van Rijswijk Rogier Spoor Hans Zandbelt ADVANCED SERVICES Floor Jas * Henny Bekker Niels van Dijk Maarten Kremers Frank Pinxt Lizette Roders Michiel Schok Frans Ward Marieke de Wit COMMUNICATIE & MARKETING Lonneke Walk * Eric van der List Paulien Rinsema Elise Roders Mariëlle Schipper COMMUNITY SUPPORT Roel Rexwinkel * Wim Biemolt Alexander Blanc Petra Boezerooy Harriët Damen Paul van Dijk Peter Hinrich Brunolf Kleve Sandra Passchier Ivo Reints Calluna Tenge Kirsten Veelo ACCOUNT ADVISERING Walter van Dijk * Maurice van den Akker Ida Bezemer Jasper Distelbrink Albert Hankel Eefje van der Harst Arian Ooijevaar Remco Rutten Jacques Schuurman Roland Staring Andres Steijaert FINANCIËEN, INFORMATIE EN ORGANISATIE Pia Bos Iris van Breukelen Manon Esmyer Monique van Gaalen Laura Glas Evelijn Jeunink Jacqueline van der Lugt Frédérique Peet Ineke Poortinga Anita Sudré Willem-Jan Verkleij Lida Westbroek Jeff Wever JONGE TALENTEN François Kooman Michael Rave Jens de Smit Mark Versteegen ONTWIKKELING ZIEKTEVERZUIM Het ziekteverzuimcijfer is inclusief zwangerschapsverlof. LEEFTIJDSOPBOUW VAN MEDEWERKERS VAN SURFNET AGE DISTRIBUTION OF SURFNET STAFF MAN-VROUWVERHOUDING BIJ SURFNET MALE/FEMALE RATIO AT SURFNET ORGANOGRAM Situatie op 31 december 2009 ORGANISATION CHART Situation on 31 December 2009 * afdelingshoofd head of department ABSENTEEISM DUE TO ILLNESS The number for absenteeism due to illness includes maternity leave. Performance and competencies are rated quantitatively and qualitatively on a scale of one to five. Existing job descriptions and competencies were revised by a delegation of employees, with support from Hay Group. New job descriptions were formulated where necessary. SURFnet climbed the 2009 Computable list of the 100 most powerful ICT organisations in the Netherlands. SURFnet rose from the 76th to the 21st place, based on the criteria of image as a business partner (27th), financial rating (36th), innovation (18th) and image as an employer (20th). According to Computable the terms of employment and the Young Talent Programme make SURFnet attractive to employees. SURFnet directors Kees Neggers and Erwin Bleumink accepted the Computable prize for Best Business Case at the spring congress of the ITSMF, the forum for IT management and strategy. Out of 43 projects an industry jury pronounced GigaPort the winner for its innovative character, its value for the Dutch society and its proactive stakeholder management. Erik-Jan Bos was appointed Chief Technology Officer as from 1 January In this new position in the SURFnet organisation, he will be responsible for architecture, for developing SURFnet s vision on technological developments and for initiating, extending and maintaining international contacts. As CTO, Bos will report directly to Kees Neggers. Also from 1 January 2010 Karen de Bruijn was appointed Chief Financial & HR Officer. She bears the final internal responsibility for finance and personnel. She will report directly to Erwin Bleumink. SURFnet s opposition to registration by OPTA as a public provider of a telecommunications network and telecommunication services resulted in a positive judgment for SURFnet in OPTA lodged an appeal against this decision with the CBb, the Trade and Industry Appeals Tribunal. SURFnet has submitted a written defence. In the wider context of SURF an investigation was carried out in 2009 to establish whether the institutions for higher education and research connected to SURF are obliged to adhere to European procurement regulations for the services that SURFnet provides to them. It turns out that as a collaborative organisation SURF can meet the criteria for the in-house exemption, allowing the connected institutions to meet the European requirements in this manner. At some points this required an adjustment in the way that the relations between the connected institutions and SURF were formalised. These were drawn up by the General Board of Stichting SURF and were validated by the individual institutions through a connection agreement. The in-house procurement thus came into force at the start of 2010.

14 24 25 FINANCIËN BALANS De in het verleden ontvangen subsidies vanuit ontwikkelingsprojecten voor apparatuur de subsidie, een bedrag van 8 miljoen euro, ontvangen. Tevens werd in het kader van GigaPort3 in 2009 voor in totaal 11,3 mil- goedingen. De totale tariefinkomsten kwamen circa 1 miljoen euro hoger uit dan begroot en 0,1 miljoen euro hoger dan De operationele kosten kwamen significant hoger uit dan 2008, maar wel iets lager dan begroot. De kosten voor onderhoud, en langjarige gebruiksrechten op glasfiber- joen euro aan voorschotten ontvangen Dit wordt met name veroorzaakt beheer en internationale netwerkverbindin- verbindingen zijn op de balans opgenomen Hiermee is de liquiditeitspositie sterk door hogere vergoedingen voor overige gen bleven achter ten opzichte van de be- als egalisatiereserve projectactiva. De reser- verbeterd in diensten en een lichte uitbreiding van het groting. Het financiële jaar 2009 werd afgesloten met een resul- ve valt vrij naar gelang de afschrijvingen op deze activa gerealiseerd worden. Met ingang van 2007 is de wet Werken aantal aangesloten instellingen, van 159 naar 163 instellingen. De jaarlijkse bijdrage van NWO/NCF voor taat van euro voor belastingen. Het begrote resultaat was licht negatief. Het verschil ten opzichte In 2009 werd in totaal voor 3,9 miljoen euro geïnvesteerd in materiële vaste activa. De immateriële vaste activa betreffen de ge- aan Winst van kracht. In deze wet is de fiscale afschrijving van roerende goederen beperkt tot maximaal 20% per jaar. Dit De kosten voor extern personeel kwamen 1,4 miljoen euro lager uit dan begroot en de beschikbaarstelling van hoogwaardige aansluitingen van geavanceerde research bedroeg euro. van de begroting wordt ten dele verklaard door hogere inkomsten uit overige diensten, door lagere kosten voor bruiksrechten op glasfiber. In 2009 werd in totaal voor 1,7 miljoen euro in deze gebruiksrechten geïnvesteerd. wijkt af van de door SURFnet gebruikte commerciële afschrijvingspercentages. Als gevolg hiervan ontstaat er een verschil tus- 0,8 miljoen lager dan 2008, vooral veroorzaakt door het uitstellen van uitgaven binnen het innovatieproject GigaPort3. De begroting voor 2010 voorziet in een omzet van 34,7 miljoen euro exclusief de extern personeel en internationale connectiviteit en door lagere afschrijvingslasten. De omzet bedroeg De liquiditeitspositie bedraagt ultimo 2009 circa 17,1 miljoen euro tegen 4,7 miljoen euro sen de commerciële- en fiscale belastingdruk. Hiervoor is een actieve belastinglatentie opgenomen van 1,3 miljoen euro. De afschrijvingen komen lager uit dan in 2008, door een toename van volledig vrijval uit de egalisatiereserve projectactiva. Per 1 januari 2010 geldt een tariefverlaging van de aansluitvergoedingen van 4% en 32,7 miljoen euro en bestaat voor 11,7 miljoen euro uit projectsubsidies. ultimo In het tweede kwartaal werd de GigaPort Next Generation Network subsidievaststellingsaanvraag door SenterNovem gehonoreerd en werd het laatste deel van WINST- EN VERLIESREKENING Ten opzichte van 2008 is een tariefverlaging van 5% doorgevoerd op aansluitver- afgeschreven activa en een uitstel van investeringen in het kader van het project GigaPort3. groeien de tariefinkomsten door SURFlichtpaden, SURFcontact, SURFmailfilter, SURFcertificaten en SURFfederatie. OMZET TURNOVER RESULTAAT NA BELASTING OPERATING RESULT AFTER TAXES FINANCES At the close of the financial year 2009 the pre tax result was 1,396,362 euros. The budgeted result was slightly negative. The difference with respect to the budget can partly be explained by higher income from other services, by lower costs for external personnel and international connectivity and by lower depreciation burdens. Turnover amounted to 32.7 million euros of which 11.7 million euros are project subsidies. BALANCE In the past subsidies from development projects for equipment and long-term user rights to glass fibre connections were included on the balance sheet as project assets equalisation reserve. The equalisation reserve is released as the assets are depreciated. 3.9 million euros was invested in material fixed assets in The immaterial fixed assets are the user rights to glass fibre. A total of 1.7 million euros was invested in these user rights in At the close of 2009 the liquidity position was approximately 17.1 million euros compared to 4.7 million euros at the close of In the second quarter the GigaPort Next Generation Network subsidy decision request was honoured by SenterNovem and the final part of the subsidy, a sum of 8 million euros, was received. Also in the context of the GigaPort3 a total sum of 11.3 million euros was received as advances in These sums greatly strengthened the liquidity position in In 2007 the Werken aan Winst (working on profit) act entered into force. This act restricts the depreciation of moveable goods for tax purposes to 20% a year maximum. This deviates from the commercial depreciation percentages applied by SURFnet. As a result there is a difference between the commercial and fiscal tax burden. With respect to this an active tax deferral of 1.3 million euros was included. PROFIT AND LOSS ACCOUNT A tariff decrease of 5% in respect of 2008 was introduced on connection payments. The total income from tariffs was approximately 1 million more than was budgeted and 0.1 million more than in This was mainly due to higher payments for other services and a slight increase in the number of connected institutions from 150 to 163 institutions. The costs of external personnel were 1.4 million less than budgeted and 0.8 million less than in 2008, mainly due to the postponement of expenditure in the innovation project GigaPort3. Depreciations are less than in 2008 due to an increase in the number of fully depreciated assets and a postponement of investment in the context of the GigaPort3 project. Operational costs are notably higher than in 2008 but slightly lower than budgeted. The costs of maintenance, management and international network connections were lower than budgeted. The annual contribution of NOW/NCF for the availability of high quality connections of advanced research amounted to 680,000 euros. The budget for 2010 anticipates a turnover of 34.7 million euros excluding the release from the project assets equalisation reserve. As of 1 January 2010 a tariff decrease of 4% applies to connection payments and the income from tariffs increases through SURFlichtpaden, SURFcontact, SURFmailfilter, SURFcertificaten and SURFfederatie.

15 26 27 BALANS BALANCE SHEET WINST-EN-VERLIESREKENING PROFIT AND LOSS ACCOUNT ACTIVA BEDRIJFSOPBRENGSTEN ASSETS GROSS OPERATING INCOME Immateriële vaste activa Langdurige gebruiksrechten glasvezels Materiële vaste activa Computer apparatuur/programmatuur Inventaris Financiële vaste activa Deelnemingen Belastinglatenties Intangible fixed assets Long-term user rights on fibre-optic connections Tangible fixed assets Computer and communication equipment Furniture and fixtures Financial fixed assets Participations Tax latency Tariefinkomsten Ontwikkelprojecten Vrijval egalisatierekening projectactiva BEDRIJFSLASTEN Personeelskosten Algemene kosten Afschrijvingen Exploitatiekosten netwerk Externe connectiviteit Directe kosten projecten Revenues from fees Development projects Release of equalisation reserve project assets OPERATING COSTS Personnel costs General and administrative expenses Depreciation Eperating costs network External connectivity Direct costs projects Vlottende activa Debiteuren Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige vorderingen en overlopende activa Current assets Receivables Debtors Taxes and social security contributions Other receivables and prepaid expenses Bedrijfsresultaat Rentebaten Resultaat vóór belastingen Operating result Interest income Result before taxes Liquide Middelen Cash and banks Vennootschapsbelasting Company taxes Totaal Total Resultaat ná belastingen Result after taxes PASSIVA LIABILITIES Eigen Vermogen Gestort en geplaatst aandelenkapitaal Niet-uitkeerbare reserves Agioreserve Algemene reserve Onverdeeld resultaat Shareholders equity Issued and paid up capital Non distributable reserve Share premium reserve Accumulated profit Undistributed result Egalisatierekening projectactiva Equalisation reserve project Vreemd vermogen Kortlopende schulden Crediteuren Belastingen en sociale verzekeringen Overige schulden en overlopende passiva Totaal Loan capital Current liabilities Creditors Taxes and social security contributions Other debts and accruals Total BRON: Jaarrekening Voorzien van goedkeurende accountantsverklaring. SOURCE: Financial statements for the year ended 31 December Furnished with an unqualified auditor s opinion.

16 28 >> SURFNET JAARVERSLAG 2009 COLOFON ABOUT THIS PUBLICATION TEKST TEXT Daphne Riksen en SURFnet VERTALING TRANSLATION Alfa & Bèta, Utrecht Wilkens c.s., Leiden FOTOGRAFIE PHOTOGRAPHY Diederik van der Laan VORMGEVING DESIGN Vrije Stijl, Utrecht DRUKWERK PRINTING PlantijnCasparie IJsselstein bv SURFnet 2010

17 MEER INFORMATIE/ MORE INFORMATION SURFnet Radboudkwartier 273 PO Box NL DA Utrecht T +31(0)

Conferentie. Dienstenoverzicht SURFnet

Conferentie. Dienstenoverzicht SURFnet Conferentie Dienstenoverzicht SURFnet Remco Rutten, 17 september 2010 Agenda 1. Kort dienstenoverzicht SURFnet 2. Vragen/opmerkingen? 3. Discussie a.h.v. vragen a) Wat is uw verwachting van deze bijeenkomst?

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Strategisch omgaan met de cloud

Strategisch omgaan met de cloud http://www.flickr.com/photos/mseckington/ Strategisch omgaan met de cloud Floor Jas, Hoofd Advanced Services, SURFnet bv Floor.Jas@SURFnet.nl Issues met cloud Privacy Dataportabiliteit Beveiliging Koppelbaarheid

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Cisco Cloud. Collaboration. Ronald Zondervan David Betlem September, 2011. Presentation_ID 2010 Cisco Systems, Inc. All rights reserved.

Cisco Cloud. Collaboration. Ronald Zondervan David Betlem September, 2011. Presentation_ID 2010 Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Cloud Collaboration Ronald Zondervan David Betlem September, 2011 1 E Open architectuur Uitgangspunten Gebaseerd op Open Standaarden telefonie, video, desktop integratie, beschikbaarheidsstatus (presence)

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Open source VoIP Networks

Open source VoIP Networks Open source VoIP Networks Standard PC hardware inexpensive add-in vs. embedded designs Ing. Bruno Impens Overview History Comparison PC - Embedded More on VoIP VoIP Hardware VoIP more than talk More...

Nadere informatie

More speed. Less stress.

More speed. Less stress. More speed. Less stress. Wireless broadband Internet access for your laptop or PDA. Available here. Draadloos breedbandinternet voor uw laptop of PDA. Hier beschikbaar. What is T-Mobile HotSpot? Wat is

Nadere informatie

Cameramanager LSU Installation Guide

Cameramanager LSU Installation Guide Cameramanager LSU Installation Guide Network based video surveillance server Version 1.1 / August 2009 Copyright 2010 - Cameramanager.com Page 1 LSU installation guide index 1. Connecting the LSU to your

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces

Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces Kikkers en Heilige Koeien UvAConext & standaarden voor het primaire onderwijs en onderzoek proces SURF Seminar September 2015 Frank Benneker, ICTS Universiteit van Amsterdam Perspectief ICTS & OO dienstverlening

Nadere informatie

[ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR. Over Ascom Harry Wassens 13-10-11 Ascom (Nederland) B.V.

[ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR. Over Ascom Harry Wassens 13-10-11 Ascom (Nederland) B.V. [ ] OVER ASCOM HARRY WASSENS, SALES DIRECTOR 1 ASCOM Ascom employs about 2.300 people worldwide Ascom has subsidiaries in 20 countries In H1/2011 Ascom generated revenues of 253.1 MCHF with an EBITDA margin

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

INBURGERING 2015 / 16

INBURGERING 2015 / 16 INBURGERING 2015 / 16 JAMILAA (18) HAD NOOIT GEDACHT DAT ZIJ DE NEDERLANDSE TAAL ZO SNEL ONDER DE KNIE ZOU HEBBEN. INBURGEREN? BEREID U VOOR! WIE ALS BUITENLANDER GEEN PASPOORT HEEFT VAN EEN LAND UIT DE

Nadere informatie

Special Interest Group RESEARCH SUPPORT

Special Interest Group RESEARCH SUPPORT Special Interest Group RESEARCH SUPPORT Samenwerken, Open Access en Data voor onderzoek 23 maart 2015 Henk van den Hoogen Voorzitter SIG RS SIG Research Support Staat voor: - inzicht geven/delen (ICT-)

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp Themasessie vluchtelingen Frans van Hoek Marieke Hanekamp Wat in deze sessie? Strategisch Kader Terugkoppeling sessie in Brussel Brainstormen in subgroepen Strategisch Kader EU-beleid en doelstellingen

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS

DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS V.l.n.r. Julia Samuël, David Robertson en CEO Marc Bienemann

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1987 Nr. 158

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1987 Nr. 158 14 (1987) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1987 Nr. 158 A. TITEL Notawisseling tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Bondsrepubliek

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006 Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon David Griffioen april 2006 Agenda Planon Agile Scrum Scrum bij Planon Kwaliteit en Testen Planon Planon maakt productsoftware

Nadere informatie

SURFnet7. sambo-ict 30 mei 2013. Alexander van den Hil alexander.vandenhil@surfnet.nl

SURFnet7. sambo-ict 30 mei 2013. Alexander van den Hil alexander.vandenhil@surfnet.nl SURFnet7 sambo-ict 30 mei 2013 Alexander van den Hil alexander.vandenhil@surfnet.nl SURFnet7: Schaalbaar netwerk Instelling Instelling Routed IP Applicatie Applicatie Applicatie (Layer 3) Applicatie Applicatie

Nadere informatie

Handleiding beheer lijst.hva.nl. See page 11 for Instruction in English

Handleiding beheer lijst.hva.nl. See page 11 for Instruction in English Handleiding beheer lijst.hva.nl See page 11 for Instruction in English Maillijsten voor medewerkers van de Hogeschool van Amsterdam Iedereen met een HvA-ID kan maillijsten aanmaken bij lijst.hva.nl. Het

Nadere informatie

De dienstverlening van SURFnet Onderzoek onder aangesloten instellingen. - Eindrapportage -

De dienstverlening van SURFnet Onderzoek onder aangesloten instellingen. - Eindrapportage - De dienstverlening van Onderzoek onder aangesloten instellingen - Eindrapportage - 09-09-2009 Inhoud Inleiding 3 Managementsamenvatting 4 Onderzoeksopzet 5 Resultaten 6 Tevredenheid 6 Gebruik en waardering

Nadere informatie

Nieuw tariefmodel MBO sessie 2. Remco Rutten 26 april 2012 sambo-ict

Nieuw tariefmodel MBO sessie 2. Remco Rutten 26 april 2012 sambo-ict Nieuw tariefmodel MBO sessie 2 Remco Rutten 26 april 2012 sambo-ict Agenda Wijzigingen tariefmodel sinds maart Plannen voor hogere redundantie Multi Service Poort Nieuw tariefmodel MBO sambo-ict 2 Terugblik

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie