Systems engineering voor het ontwerpen van marineschepen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Systems engineering voor het ontwerpen van marineschepen"

Transcriptie

1 Seminar Systems Engineering, Rotterdam Systems engineering voor het ontwerpen van marineschepen Afdeling Maritieme Systemen Richard Logtmeijer

2 Bottom Line Up Front Goed ontwerpen van een complex product zoals een marineschip is alleen mogelijk als een op systems engineering gebaseerd ontwerpproces wordt gevolgd Doel is een conceptontwerp vinden dat het beste aan de operationele behoefte voldoet, binnen het budget past en technisch haalbaar is DMO / Afdeling Maritieme Systemen gebruikt het TSSEproces 2

3 Inhoud van de presentatie Defensie Materieel Proces (DMP) Afdeling Maritieme Systemen Waarom systems engineering? TSSE: Total Ship Systems Engineering Voorbeeld: landingsvaartuigen Onze ervaring 3

4 Defensie Materieel Proces (DMP) Kaders voor de materieelverwerving door Defensie Informatievoorziening daarover aan de Tweede Kamer Verwervingsproces 4

5 Defensie Materieel Proces (DMP) B-fase bepaalt in sterke mate hoe goed het uiteindelijke product zal voldoen Doel A-fase Behoeftestelling B-fase Onderzoek helder krijgen welke functies het product moet vervullen het wat en waarom onderzoeken hoe die behoefte moet worden vervuld het hoe Resultaat A-brief B-brief functioneel gespecificeerde eisen over de materieelbehoefte inventarisatie en vergelijking van productalternatieven integrale afweging op grond van de relevante beleidskaders benodigde financiële informatie 5

6 Afdeling Maritieme Systemen Onderdeel van de (DMO) Het ingenieursbureau voor de marine Betrokken in fasen B, C en D 6

7 Waarom systems engineering? B-fase is bepalend Zoeken naar een conceptontwerp dat het beste aan de behoefte voldoet, binnen het budget past en technisch haalbaar is Complex product Stakeholders uit verschillende vakgebieden => Vereist een gestructureerd ontwerpproces 7

8 Waarom systems engineering? Stakeholders uit verschillende vakgebieden Onderdeel Defensiestaf / Directie Plannen Maritime Warfare Centre Koninklijke Marine; Korps Mariniers DMO / Afdeling Maritieme Systemen Rol Opdrachtgever Operationele expertise Gebruiker Maker conceptontwerpen 8

9 9

10 TSSE: Total Ship Systems Engineering Systems engineering in B-fase TSSE is en wordt ontwikkeld in een NAVO-werkgroep Gebaseerd op ISO/IEC Systems and software engineering System life cycle processes Concept exploration phase Afdeling Maritieme Systemen gebruikt TSSE in de nieuwe vervangingsprojecten 10

11 TSSE: Total Ship Systems Engineering Proces Stel vast wat de operationele behoefte is Vertaal de operationele behoefte in systeemeisen Maak verschillende conceptontwerpen Stel vast hoe goed de conceptontwerpen voldoen aan de systeemeisen en het budget => verificatie Stel vast hoe goed de conceptontwerpen voldoen aan de operationele behoefte => validatie Van V-diagram naar O-diagram / bubble diagram 11

12 TSSE: Total Ship Systems Engineering Vereenvoudigd bubble diagram 12

13 13

14 TSSE: Total Ship Systems Engineering Hulpmiddel Requirements management software Ontwerpmodel Prestatiemodel Kostenmodel Operationeel model Doel Operationele behoefte en systeemeisen registreren en aan elkaar relateren Verschillende conceptontwerpen maken Prestaties van conceptontwerpen voorspellen (bijv. zeegangsgedrag) Kosten van conceptontwerpen ramen Operationele effectiviteit (militaire nut) van conceptontwerpen voorspellen 14

15 TSSE: Total Ship Systems Engineering 15

16 Voorbeeld: landingsvaartuigen Landing Craft, Utility (LCU) 16

17 Voorbeeld: landingsvaartuigen Lading: voertuigen 17

18 18

19 19

20 Operationele behoefte 20

21 Operationele behoefte Afstand tussen transportschip en strand is x zeemijl Er moeten de eerste keer minimaal x voertuigen aan land worden gebracht Alle voertuigen van het Fast Raiding Squadron moeten binnen x uur op het strand staan Alle voertuigen van de Marine Combat Group moeten binnen x uur op het strand staan Doel is een conceptontwerp vinden dat het beste aan de operationele behoefte voldoet, binnen het budget past en technisch haalbaar is 21

22 Systeemeisen 22

23 Systeemeisen Operationeel relevant transportcapaciteit snelheid Transportcapaciteit lane meters maximumgewicht Snelheid met en zonder lading weersomstandigheden 23

24 Conceptontwerpen 24

25 Conceptontwerpen Kopen van de plank Marktverkenning Military off the shelf (MOTS) Ontwikkelingstraject Bestaande ontwerpen aanpassen Nieuwe conceptontwerpen maken 25

26 Verificatie 26

27 Verificatie Stel vast hoe goed de conceptontwerpen voldoen aan de systeemeisen en het budget Maken van een conceptontwerp betekent compromissen sluiten transportcapaciteit versus dokafmetingen transportcapaciteit versus snelheid snelheid versus budget Daarom zal een conceptontwerp niet aan alle eisen voldoen 27

28 Validatie 28

29 Validatie Stel vast hoe goed de conceptontwerpen voldoen aan de operationele behoefte Aantal voertuigen op het strand als functie van de tijd 29

30 Validatie Vergelijken van conceptontwerpen: effectiviteit 30

31 Validatie Vergelijken van conceptontwerpen: kosten 31

32 Validatie Vergelijken van conceptontwerpen: kosteneffectiviteit 32

33 Onze ervaring Goed ontwerpen van een complex product zoals een marineschip is alleen mogelijk als een op systems engineering gebaseerd ontwerpproces wordt gevolgd Doel is een conceptontwerp vinden dat het beste aan de operationele behoefte voldoet, binnen het budget past en technisch haalbaar is DMO / Afdeling Maritieme Systemen gebruikt het TSSEproces 33

34 Systems engineering voor het ontwerpen van marineschepen Ir. R.A. (Richard) Logtmeijer Tel.:

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 733 Beleidsbrief Defensie Nr. 130 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 22 mei 2013 De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen

Nadere informatie

Defensie Materieel Proces bij de tijd

Defensie Materieel Proces bij de tijd Defensie Materieel Proces bij de tijd 2 Defensie Materieel Proces bij de tijd Defensie Materieel Proces bij de tijd 3 INLEIDING Een snel veranderende wereld vraagt om een juist uitgeruste krijgsmacht die

Nadere informatie

notitie Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P

notitie Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P notitie Van project onderwerp opgemaakt door Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen status datum opmaak 20-7-2012 bijlagen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P

Nadere informatie

Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel

Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel Lessons learned Leo van Ruijven, Manager Techniek Ontwikkeling, Croon Tolplein Westerscheldetunnel Sluiskilbrug en sluiskiltunnel 2 Agenda:

Nadere informatie

TOETSINGSKADER VERWERVING VAN DE PLANK. Ministerie van Defensie

TOETSINGSKADER VERWERVING VAN DE PLANK. Ministerie van Defensie TOETSINGSKADER VERWERVING VAN DE PLANK Ministerie van Defensie DEEL 1 - BELEID 1.1 INLEIDING Het verwervingsbeleid van Defensie beoogt de krijgsmacht binnen de financiële kaders te voorzien van het benodigde

Nadere informatie

Functioneel specificeren: de weg naar economisch meest haalbare oplossing. H.L. ter Huerne en K.Th. Veenvliet

Functioneel specificeren: de weg naar economisch meest haalbare oplossing. H.L. ter Huerne en K.Th. Veenvliet Functioneel specificeren: de weg naar economisch meest haalbare oplossing. H.L. ter Huerne en K.Th. Veenvliet 1 INDELING PRESENTATIE KLASSIEKE WERKWIJZE; ONTWIKKELINGEN; SYSTEMS ENGINEERING; VALUE MANAGEMENT;

Nadere informatie

Bewustwording Centrale Organisatie Ministerie van Defensie. Lezing GvIB, 18 maart 2003

Bewustwording Centrale Organisatie Ministerie van Defensie. Lezing GvIB, 18 maart 2003 Bewustwording Centrale Organisatie Ministerie van Defensie Lezing GvIB, 18 maart 2003 Even voorstellen Richard van Meijbeek Waarnemend Beveiligingscoördinator van de Centrale Organisatie (CO) van het Ministerie

Nadere informatie

Medical device software

Medical device software Medical device software Medical device software Software ontwikkeling voor de medische wereld Nspyre Herculesplein 24 3584 AA Utrecht T 088-827 50 00 F 088-827 50 99 www.nspyre.nl Medical devices zijn

Nadere informatie

De kunst van het dicht timmeren. DEMO BPM Engine. 2012, Formetis

De kunst van het dicht timmeren. DEMO BPM Engine. 2012, Formetis De kunst van het dicht timmeren DEMO BPM Engine 2012, Formetis 1 Agenda Enterprise Engineering & Software Engineering Demonstratie DEMO BPM Engine Vragen Enterprise Engineering & Software Engineering 1.

Nadere informatie

S Vragen over het project Verwerving helderheidversterkende brillen (HV-brillen)

S Vragen over het project Verwerving helderheidversterkende brillen (HV-brillen) Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8-10-2009 Ons kenmerk Onderwerp S2009014864

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 24 maart 2009. Voorstel agenda Kennismaking Inventarisatie thema s en

Nadere informatie

Voor en nadelen (spatieel) gedistribueerd

Voor en nadelen (spatieel) gedistribueerd Voor en nadelen (spatieel) gedistribueerd Centraal Dynamische regelbaarheid Gedistribueerd Communicatie hogere systeemlagen Communicatie lagere systeemlagen Fouttolerantie Faalgedrag Schaalbaarheid Complex

Nadere informatie

Innovatieve Instandhouding

Innovatieve Instandhouding Innovatieve Instandhouding Kennis delen en kennis ontwikkelen bij Defensie Dr. ir. T. Tinga Kennisteam Onderhoudstechnologie Defensie Technologisch hoogwaardige platformen en systemen Sterk variabele en

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

10 jaar Performance Based Logistics AGBADS PBL AGBADS. Lessons learned

10 jaar Performance Based Logistics AGBADS PBL AGBADS. Lessons learned 10 jaar Performance Based Logistics AGBADS PBL AGBADS Lessons learned 3 november 2016 Agenda Wat is AGBADS Waarom dit concept voor AGBADS Het initiële PBL concept (2007) De wijziging doorgevoerd (2013)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 27 830 Materieelprojecten Nr. 117 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 1 oktober

Nadere informatie

AMC seminar 10 oktober 2013. Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR

AMC seminar 10 oktober 2013. Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR Maintenance Performance voor Life Cycle Management Carla Andela (carla.andela@nlr.nl) Collaborative Engineering Systems department Nationaal Lucht-en Ruimtevaart laboratorium AMC seminar 10 oktober 2013

Nadere informatie

Door het toepassen van Systems Engineering in het akoestisch onderzoek MJPG

Door het toepassen van Systems Engineering in het akoestisch onderzoek MJPG INTEGRALE AFSTEMMING EN INFORMATIEVASTLEGGING Door het toepassen van Systems Engineering in het akoestisch onderzoek MJPG Angelina Ling en Jeroen Knoet 9 november 2016 Aanleiding lezing Het akoestisch

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Requirements Lifecycle Management

Requirements Lifecycle Management Lifecycle Management Wat is het? Waarom is het belangrijk? Presentatie: Marcel Overeem Groep: Berend van Huffelen, Renze Zijlstra, Martijn Ramaekers, Marcel Overeem Agenda Onderwerpen Aanleiding Lifecycle

Nadere informatie

Engineering in de Praktijk

Engineering in de Praktijk Engineering in de Praktijk Rick de Jong afdelingshoo fd Werktuigbo uwku nde Iv Industrie Sterk Innovatief, out-of-the-box oplossingen en creatief met ideeën 1949-1982 1983-1994 2003-2007 2008 2011> Ingenieurs-

Nadere informatie

Wapensysteemmanagement

Wapensysteemmanagement Wapensysteemmanagement Directeur Wapensystemen & Bedrijven Commodore drs. A.R. Laurijssen 1 Intro Commodore drs. Richard Laurijssen Huidige functie: Directeur Wapensystemen & Bedrijven Geboren 06 november

Nadere informatie

Wapensysteem Management 2010: Meer met minder

Wapensysteem Management 2010: Meer met minder Wapensysteem Management 2010: Meer met minder Schout bij Nacht Klaas Visser Directeur Wapensystemen 29 oktober 2010 Overal inzetbaar Somalië Afghanistan 2 WSM Produkt-Tijd-Geld Hebben we Relevante Meetbare

Nadere informatie

Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem

Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem notitie Van project onderwerp opgemaakt door Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem status datum opmaak 16-4-2012

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

Integrale productontwikkeling wearable products BNO FHI bijeenkomst Utrecht, 4 november 2014. Michaël Hoonakker

Integrale productontwikkeling wearable products BNO FHI bijeenkomst Utrecht, 4 november 2014. Michaël Hoonakker Integrale productontwikkeling wearable products BNO FHI bijeenkomst Utrecht, 4 november 2014 Michaël Hoonakker Wearable products (functionele) Eisen: Verbinden met omgeving Informatie verstrekken Acties

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20 200 Hoofdstuk X Ministerie van Defensie Nr. 34 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Vereniging van Oud-Medewerkers s-hertogenbosch Aan de leden van de Vereniging van Oud-Medewerkers datum 4 juli 2016 contactpersoon Corien Blankestein onderwerp Excursie Koninklijke Marine telefoon 088-5256197

Nadere informatie

Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting. TU/e sciencepark 2014

Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting. TU/e sciencepark 2014 Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting TU/e sciencepark 2014 Technische Universiteit Eindhoven Organisatie Students: 8,500 Research staff: 1,902 Full professors: 130 PhD students:

Nadere informatie

DACE seminar Value Management: Van Crisis naar Kans - 4 november 2009

DACE seminar Value Management: Van Crisis naar Kans - 4 november 2009 DACE seminar Value Management: Van Crisis naar Kans - 4 november 2009 Biografie Frits Willems Flow-Way b.v. Frits Willems (1954) heeft sterrenkunde gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam. In 1987

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 105 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 18 mei 2016 De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal

Nadere informatie

Request for Information (RFI)

Request for Information (RFI) Request for Information (RFI) Onderwerp: installatie Datum: 04 mei 2016 Referentienummer: RFI 2016/DKIV/001 INHOUDSOPGAVE PAGINA LEESWIJZER 3 BEGRIPSBEPALINGEN EN AFKORTINGEN 3 HOOFDSTUK 1 INLEIDING 4

Nadere informatie

vaste commissie voor Defensie

vaste commissie voor Defensie Den Haag, 1 april 2016 Voortouwcommissie: vaste commissie voor Defensie Volgcommissie(s): BiZa i.v.m. agendapunt 9 BuZa i.v.m. agendapunt 5, 14 EU i.v.m. agendapunt 8 EZ i.v.m. agendapunt 8, 12 FIN i.v.m.

Nadere informatie

De brug tussen requirement engineer en gebruiker

De brug tussen requirement engineer en gebruiker De brug tussen requirement engineer en gebruiker Gerlof Hoekstra Even kennismaken Senior testconsultant / product manager In de ICT sinds 1985 Sinds 1993 testen/kwaliteitszorg Opdrachtgevers Postbank KPN

Nadere informatie

BESPAREN OP PRODUCTONTWERPEN DOOR HERGEBRUIK. CSN Academy 2015 Dr. Ir. H.J. Pels

BESPAREN OP PRODUCTONTWERPEN DOOR HERGEBRUIK. CSN Academy 2015 Dr. Ir. H.J. Pels BESPAREN OP PRODUCTONTWERPEN DOOR HERGEBRUIK CSN Academy 2015 Dr. Ir. H.J. Pels INTRODUCTION Who speaks? Henk Jan Pels 71 Ir electro 73 Philips: database design for computer integrated manufacturing 82

Nadere informatie

Materieelprojectenoverzicht

Materieelprojectenoverzicht UITGAVE Ministerie van Defensie September 2012 VORMGEVING Grafische Dienst AudioVisuele Dienst Defensie Den Haag TEKST Ministerie van Defensie FOTOGRAFIE Audiovisuele Dienst Defensie Frank van Biemen Rob

Nadere informatie

Koen Elsen Achilles Associates: www.achilles.be All rights preserved

Koen Elsen Achilles Associates: www.achilles.be All rights preserved Koen Elsen www.achilles.be Ontwerp & Ontwikkeling van PRODUCTEN & MERKEN & DIENSTEN* *de ultieme klantenervaring Visie op Duurzaam ontwerpen? Eerst wat achtergrond... 1 Productontwikkeling = voortdurende

Nadere informatie

Best practice duurzaam inkopen. Gemeente Schiedam

Best practice duurzaam inkopen. Gemeente Schiedam Best practice duurzaam inkopen Gemeente Schiedam 1 Pre-project fase 2 Business case 3 Adviseursselectie 4 Marktconsultatie 5 Ontwerpfase 6 Realisatie 7 Exploitatie 1 1 Pre-project fase Het begin, vanuit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2014 Nr. 53 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld

Nadere informatie

Den Haag, 29 maart vaste commissie voor Defensie. Procedurevergadering Datum: donderdag 31 maart 2016 Tijd:

Den Haag, 29 maart vaste commissie voor Defensie. Procedurevergadering Datum: donderdag 31 maart 2016 Tijd: Den Haag, 29 maart Voortouwcommissie: vaste commissie voor Defensie Volgcommissie(s): BiZa i.v.m. agendapunt 9 BuZa i.v.m. agendapunt 5 EU i.v.m. agendapunt 8 EZ i.v.m. agendapunt 8, 12 OCW i.v.m. agendapunt

Nadere informatie

Thesis AMC Msc. Improving the acuisition process of maritime assest within the frame of the DMP. Defensie Materieel Organisatie.

Thesis AMC Msc. Improving the acuisition process of maritime assest within the frame of the DMP. Defensie Materieel Organisatie. Improving the acuisition process of maritime assest within the frame of the DMP 1 Inleiding Onderzoeksvragen Onderzoeksmethode Bevindingen Conclusies en aanbevelingen Resume 2 WSM LPD/AOR Klik om de modelstijlen

Nadere informatie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009 : Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009 Ir. Richard Heijne den Bak MTD Teamleider IT-inkoop/pakketselectie Mitopics Docent Nevi Inkoopacademie Inhoud Voorstellen Context IT-inkoop Omgaan met complexiteit

Nadere informatie

ontwerpbegroting 2018 van het Ministerie van Defensie

ontwerpbegroting 2018 van het Ministerie van Defensie BEZORGEN Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T [070] 342 43 44 E voorlichting@rekenkamer.nl W www.rekenkamer.nl

Nadere informatie

Themadag Grip op de Openbare Ruimte

Themadag Grip op de Openbare Ruimte Themadag Grip op de Openbare Ruimte voor een efficiënt beheer van de van de Openbare Ruimte Kees Vos Kwaliteitsbeheerder Stadsbeheer Gemeente Nijmegen 26 juni 2014 Congrescentrum ReeHorst Wie is kees,

Nadere informatie

IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP

IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP IV SDM - FASE 2 BASISONTWERP IV.1 Inleiding Zoals reeds besproken onderkent het in Nederland veel gebruikte SDM II (System Development Methodology, versie II), bij de bouw van informatiesystemen de volgende

Nadere informatie

Toekomstvisie en innovatiemogelijkheden van de maritieme sector. Martin Bloem

Toekomstvisie en innovatiemogelijkheden van de maritieme sector. Martin Bloem Toekomstvisie en innovatiemogelijkheden van de maritieme sector Martin Bloem Inhoud Wat is HME? Wat doet HME (niet)? Concrete activiteiten Trends in de maritiem-technische wereld Voorbeelden van innovatie

Nadere informatie

a. Wat wordt verstaan onder V&V? b. Uit welke kernactiviteiten bestaat V&V? c. Noem enkele voor- en nadelen van inspecties. d. Idem voor testen.

a. Wat wordt verstaan onder V&V? b. Uit welke kernactiviteiten bestaat V&V? c. Noem enkele voor- en nadelen van inspecties. d. Idem voor testen. Eindtoets T07351 Software engineering Een eindtoets staat in het algemeen model voor het tentamen van de betreffende cursus. Aangezien deze cursus een mondeling tentamen heeft, bevat deze eindtoets slechts

Nadere informatie

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen Testen en BASEL II Dennis Janssen Test Research Centre LogicaCMG 1 Agenda Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen BASEL II als hulpmiddel om positie testen te versterken Samenvatting 2 1 Basel

Nadere informatie

Safety Management bij RandstadRail

Safety Management bij RandstadRail Safety Management bij RandstadRail Perceel 1 vs. Perceel 2, Safety Manager Spoorbeveiliging RR p1 & p2 De percelen: Perceel 1; - HTM van Den Haag LvNOI naar Zoetermeer en Oosterheem - RET van Den Haag

Nadere informatie

Onderzeeboten behoren tot de meest complexe engineering platforms die er bestaan. Apparatuur, systemen, werk- en leefplekken moeten in een beperkte

Onderzeeboten behoren tot de meest complexe engineering platforms die er bestaan. Apparatuur, systemen, werk- en leefplekken moeten in een beperkte Nieuwe applicaties verbeteren ontwerpproces van onderzeeboten Onderzeeboten behoren tot de meest complexe engineering platforms die er bestaan. Apparatuur, systemen, werk- en leefplekken moeten in een

Nadere informatie

Presentatie DVOW voor WG REO 12 Juni Kol.ir. L.J. Jacobs PL DVOW

Presentatie DVOW voor WG REO 12 Juni Kol.ir. L.J. Jacobs PL DVOW Presentatie DVOW voor WG REO 12 Kol.ir. L.J. Jacobs PL DVOW Inhoud presentatie Scope project DVOW De keuze voor de 7.5kN en effect op organisatie De sourcingkeuze voor de overige systemen en effect op

Nadere informatie

De rol van de NEN 2767 in het instandhoudingproces van Defensie

De rol van de NEN 2767 in het instandhoudingproces van Defensie De rol van de NEN 2767 in het instandhoudingproces van Defensie Adri van Dien Hoofd Vastgoedbeheer tevens plv. Directeur Dienst Vastgoed Defensie Wiepke Folkerts Hoofd Vastgoedbeheer Directie Noord 1 Wat

Nadere informatie

Defensie Materieel Proces bij de tijd

Defensie Materieel Proces bij de tijd Defensie Materieel Proces bij de tijd 2 Defensie Materieel Proces bij de tijd Defensie Materieel Proces bij de tijd 3 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 5 2 Generieke aspecten in het DMP 6 2.1 Fasering 6 2.2 Mandatering

Nadere informatie

Datum 9 augustus 2010 Betreft Antwoorden op de feitelijke vragen over de voortgang van het project Vervanging brugleggende tank.

Datum 9 augustus 2010 Betreft Antwoorden op de feitelijke vragen over de voortgang van het project Vervanging brugleggende tank. > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl 9 augustus 2010

Nadere informatie

Datum 24 maart 2016 Betreft Antwoorden op vragen over de aanbieding van het evaluatierapport DMP bij de tijd.

Datum 24 maart 2016 Betreft Antwoorden op vragen over de aanbieding van het evaluatierapport DMP bij de tijd. > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

S Instandhoudingsprogramma Walrusklasse onderzeeboten

S Instandhoudingsprogramma Walrusklasse onderzeeboten Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

Wapensysteem management

Wapensysteem management Wapensysteem management bij de nieuwe DMO Directeur Materieellogistiek GenMaj ir. P.H.T.J.M. Dohmen OPBOUW PRESENTATIE - INLEIDING - KARAKTERISTIEKEN DEFENSIE - DE NIEUWE DEFENSIE MATERIEEL ORGANISATIE

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 20 april 2009. Voorstel agenda Business case Fasering in Aanbesteding

Nadere informatie

DataManagement Professionals. Programmaboek vrijdag 28 september 2012

DataManagement Professionals. Programmaboek vrijdag 28 september 2012 DataManagement Professionals Programmaboek vrijdag 28 september 2012 Welkom Dit seminar is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen CommVault en DataManagement Professionals. DataManagement Professionals

Nadere informatie

Missie van Rijkswaterstaat (1) Assetmanagement bij Rijkswaterstaat

Missie van Rijkswaterstaat (1) Assetmanagement bij Rijkswaterstaat Assetmanagement bij Bijeenkomst NVRB 21 april 2011 in Delft Jenne van der Velde, topadviseur assetmanagement Missie van (1) is de uitvoeringsorganisatie die in opdracht van de minister en de staatssecretaris

Nadere informatie

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven succeed IT better results together Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven in handel

Nadere informatie

Safety Basics. Safe Design & CE-Marking. Kernpunten Martijn Drost Sr. Consultant Teamleider Consultancy Pilz Services

Safety Basics. Safe Design & CE-Marking. Kernpunten Martijn Drost Sr. Consultant Teamleider Consultancy Pilz Services ? Safety Basics Safe Design & CE-Marking Kernpunten Martijn Drost Sr. Consultant Teamleider Consultancy Pilz Services 1 Safety Basics: Safety Basics: Inhoud Waarom veilig ontwerpen Wanneer veilig ontwerpen

Nadere informatie

2e2 Group BV. Dynomic BV Ronald Verweij Business Line Manager Date: 28 September 2006 Location: Bilthoven

2e2 Group BV. Dynomic BV Ronald Verweij Business Line Manager Date: 28 September 2006 Location: Bilthoven 2e2 Group BV Dynomic BV Ronald Verweij Business Line Manager Date: 28 September 2006 Location: Bilthoven Voorstellen Ronald Verweij S&P Simac IT dienstverlening, Manager Operations Services Dynomic IT

Nadere informatie

IT kwaliteit helder en transparant. bridging IT & users

IT kwaliteit helder en transparant. bridging IT & users IT kwaliteit helder en transparant bridging IT & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen en

Nadere informatie

BETER LIFE CYCLE MANAGEMENT MET ASSET DYNAMICS

BETER LIFE CYCLE MANAGEMENT MET ASSET DYNAMICS 2112016 BETER LIFE CYCLE MANAGEMENT MET ASSET DYNAMICS Dynamisch modelleren van een asset over levensduur SMART ASSET MANAGEMENT = ASSET DYNAMICS Voorbereid zijn op de toekomst van de assets. Op een gestructureerde

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie

Aanpak Value Management binnen ProRail. Nap Dace Seminar Succes van Value Management in Nederland?! Soest, 30 november 2006

Aanpak Value Management binnen ProRail. Nap Dace Seminar Succes van Value Management in Nederland?! Soest, 30 november 2006 Aanpak Value Management binnen ProRail Nap Dace Seminar Succes van Value Management in Nederland?! Soest, 30 november 2006 Inhoud presentatie Overview ProRail Ontwikkelingen VE binnen ProRail Selectie

Nadere informatie

R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart

R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart R&D dag Marin, 22 September 2009, WICC Wageningen Henk Blaauw, manager binnenvaart Binnenvaartonderzoek op hoofdlijn Haalbaarheid van transport over water Gedetailleerd ontwerp Invloed op het milieu Nautische

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Ministeriële regeling tot tekstplaatsing van Regeling vergoedingen militairen DSI

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Ministeriële regeling tot tekstplaatsing van Regeling vergoedingen militairen DSI STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 40225 17 juli 2017 Regeling vergoedingen militairen DSI 6 juli 2017 Nr. BS2017021781 Gelet op de artikelen 60a, 60c en

Nadere informatie

Leerstoelvoorlichting

Leerstoelvoorlichting Leerstoelvoorlichting Design Engineering / Ontwerptechniek Wessel Wits 20 maart 2013 Voorlichting Design Engineering Programma Vakgebied Onderzoeksgebieden Vakkenpakket Stage & Afstuderen Studenten impressie:

Nadere informatie

BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 2 1. VU BWI Bedrijfscase. Cursus Project management deel 2

BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 2 1. VU BWI Bedrijfscase. Cursus Project management deel 2 BWI Bedrijfscase Projectmanagement deel 2 1 VU BWI Bedrijfscase Cursus Project management deel 2 April 2011 Henk Magré Programma Korte terugblik Projectplan en Communicatie (theorie) Werkgroepjes (jullie

Nadere informatie

Wat kleurt de invulling van het PMO

Wat kleurt de invulling van het PMO Wat kleurt de invulling van het PMO PMO Congres 13-3-2014 Michiel Dijkman PgMP Opbouw presentatie 1. Mijn achtergrondkleur 2. De eerste keer 3. Wat kleurt het succes 4. Wat kleurt de plaats 5. Wat kleurt

Nadere informatie

CDF Concurrent Design at Feadship

CDF Concurrent Design at Feadship CDF Concurrent Design at Feadship Inhoud Wat is Concurrent Design? Waarom doen we het? De rol van ESA-ESTEC De Elementen: Het proces en de systematische benadering Multidisciplinair team Geïntegreerd model

Nadere informatie

Kwaliteitsborging en Contractmanagement. 30-1-2014, Gert-Jan Vlasveld

Kwaliteitsborging en Contractmanagement. 30-1-2014, Gert-Jan Vlasveld Kwaliteitsborging en Contractmanagement 30-1-2014, Gert-Jan Vlasveld Even voorstellen. Gert-Jan Vlasveld 20 jaar: 5 jaar: 7 jaar: 3 jaar: Mede ontwikkelaar methode Even voorstellen de NBCM o Nederlandse

Nadere informatie

SCHEEPVAART OP DE WESTERSCHELDE. 23 Maart 2016

SCHEEPVAART OP DE WESTERSCHELDE. 23 Maart 2016 SCHEEPVAART OP DE WESTERSCHELDE Een duurzame toekomst Ir. Thijs de Boer 23 Maart 2016 2 Introductie Beroepsvaart Visserij Recreatie (vaart) Toerisme Veerdiensten Binnenvaart Natuurlijk systeem Omgeving

Nadere informatie

Testen = Monitoren. Hoe de werkzaamheden van de boodschapper van de koning gaan veranderen. Datum: 30 April 2015

Testen = Monitoren. Hoe de werkzaamheden van de boodschapper van de koning gaan veranderen. Datum: 30 April 2015 Testen = Monitoren Hoe de werkzaamheden van de boodschapper van de koning gaan veranderen. Spreker: Ide Koops Datum: 30 April 2015 1 2 Agenda Testrapportages in het verleden Impact nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

DE PRIVATE CLOUD. Johan Bos & Erik de Meijer

DE PRIVATE CLOUD. Johan Bos & Erik de Meijer DE PRIVATE CLOUD Johan Bos & Erik de Meijer Agenda Wat is Cloud? Waarom Private Cloud? Wanneer Private Cloud? Een stappenplan Vragen Quiz Ga naar www.kahoot.it of download de app Gefeliciteerd! 2017 EXACT

Nadere informatie

Het succes van samen werken!

Het succes van samen werken! White paper Het succes van samen werken! Regover B.V. Bankenlaan 50 1944 NN Beverwijk info@regover.com www.regover.com Inleiding Regover B.V., opgericht in 2011, is gespecialiseerd in het inrichten en

Nadere informatie

Implementatie Landelijke Standaard Tunnels

Implementatie Landelijke Standaard Tunnels Implementatie Landelijke Standaard Tunnels Bezien vanuit de aannemer Gert Jan Braas Vialis 4 september 2012 1 Agenda 1. Historie en doel project 2. Nieuwe Scope 3. Ambitie 4. Procesgang VTTI 5. Kwaliteitsborging

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1998 Nr. 55 BRIEF VAN

Nadere informatie

Railforum Kenniskring Materieelonderhoud

Railforum Kenniskring Materieelonderhoud Railforum Kenniskring Materieelonderhoud Vincent van Eijk Leidschendam 8 mei 2014 Even voorstellen Definitie: wat is obsolescence Oorzaken en gevolgen Obsolescence Management Samenwerking in de keten Discussie

Nadere informatie

JIVC en OPS in vogelvlucht. Ronald Kolkman Directeur JIVC/OPS

JIVC en OPS in vogelvlucht. Ronald Kolkman Directeur JIVC/OPS Ronald Kolkman Directeur JIVC/OPS Ministerie van Defensie Minister Bestuursstaf Secretaris- Generaal Commando DienstenCentra ` Marine Commandant der strijdkrachten Landmacht Defensie Materieel Organisatie

Nadere informatie

Informatiemanagement, -processen en -implementaties

Informatiemanagement, -processen en -implementaties Informatiemanagement, -processen en -implementaties Spelsimulatie en Organisatieverandering imvalues Presentatie Inhoud Introductie Spelsimulatie Aanpak Toepassing Meer informatie Introductie imvalues

Nadere informatie

Wapensysteem Management Get Across by doing it!

Wapensysteem Management Get Across by doing it! Wapensysteem Management Get Across by doing it! Schout bij Nacht Klaas Visser Directeur Wapensystemen 1 Assets 2 Recente ontwikkelingen Materieel: Aim for system integrity - Krimpend Defensiebudget/ Kredietcrisis

Nadere informatie

COINS voor beginners. Henk Schaap Hans Schevers Wouter Pronk. December 2015

COINS voor beginners. Henk Schaap Hans Schevers Wouter Pronk. December 2015 COINS voor beginners Henk Schaap Hans Schevers Wouter Pronk December 2015 COINS voor beginners Wat is COINS Hoe kun je COINS gebruiken Hoe zit COINS in elkaar Een paar voorbeelden Drie blokken 1. Algemene

Nadere informatie

6 Presentatie VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt 29 november 2012. VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt. Waar is de Coentunnel?

6 Presentatie VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt 29 november 2012. VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt. Waar is de Coentunnel? VTTI Tweede Coentunnel anders aangepakt Coentunnel en de Veiligheidskritische functies Waar is de Coentunnel? Presentatie: Jack Breed (Croon) & Hugo Kruk (Besix) Datum: 9-11-01 Presentatie VTTI Tweede

Nadere informatie

DMP BIJ DE TIJD. Eindrapport Evaluatie DMP 2015

DMP BIJ DE TIJD. Eindrapport Evaluatie DMP 2015 DMP BIJ DE TIJD Eindrapport Evaluatie DMP 2015 Definitief, 15 december 2015 1 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Onderzoeksvraag 1.3 Afbakening 1.4 Methodiek 1.5 Leeswijzer 2 ONDERZOEK 2.1 Relevante

Nadere informatie

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI TBI is een groep van ondernemingen die onze leefomgeving

Nadere informatie

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Asset Management is duurzaam 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Traduco bedrijfsvestigingen Traduco vestiging noordwest Heerhugowaard Traduco vestiging oost i/o Traduco vestiging

Nadere informatie

Betere dienstverlening door eigen verantwoordelijkheid. Stop met procesgericht ICT-beheer!

Betere dienstverlening door eigen verantwoordelijkheid. Stop met procesgericht ICT-beheer! Betere dienstverlening door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer! Agenda 19.00 Welkom 19.05 Terugblik op presentatie Service managersdag 2011 19.30 Gelaagdheid in dienstverlening

Nadere informatie

Spoorzone Delft Aanpak integrale veiligheid in de gebruiksfase en samenwerking met OHD

Spoorzone Delft Aanpak integrale veiligheid in de gebruiksfase en samenwerking met OHD Spoorzone Delft Aanpak integrale veiligheid in de gebruiksfase en samenwerking met OHD Presentatie voor het platform veiligheid en veiligheidsbeleving door Alain Kooiman 18 maart 2014 1 2 Inhoud Even voorstellen

Nadere informatie

Procesvalidatie voor een veiliger ketentest

Procesvalidatie voor een veiliger ketentest Procesvalidatie voor een veiliger ketentest Johan Vink TestNet Voorjaarsevenement 2010 Agenda Inleiding Typering project & testaanpak Werkwijze business proces Probleem De opdracht voor het testteam Probleemanalyse

Nadere informatie

Welkom. Dit seminar is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen:

Welkom. Dit seminar is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen: Welkom Dit seminar is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen: DataManagement Professionals Of het nu gaat om uw Data & Informatie Management, Storage of Virtualisatie; DataManagement Professionals

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Goal based Regulation The Naval Ship and Submarine Code

Goal based Regulation The Naval Ship and Submarine Code Goal based Regulation The Naval Ship and Submarine Code KLTZ (TD) H.A. Fransbergen, EMSD Hoofd Sectie Materiële Zeewaardigheid 05 november 2015 Sectie Materiële Zeewaardigheid 2 Survey: niet werkende WD

Nadere informatie

De kracht van BI & Architectuur

De kracht van BI & Architectuur Samen boeken we succes De kracht van BI & Architectuur in de praktijk Business Intelligence Symposium 2009 Emiel van Bockel BI Awards 2009 2 Voorstellen Emiel van Bockel - Manager Information Services

Nadere informatie

"Wij zijn creatieve denkers met kennis van industriële automatisering" JB Systems Westlandseweg 190 3131 HX Vlaardingen Postbus 108 3130 AC Vlaardingen T +31 10 460 80 60 F +31 10 460 80 00 info@jbsystems.nl

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag S Reactie op verzoek 08-DEF-B-183

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag S Reactie op verzoek 08-DEF-B-183 Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 1 december 2008 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken tekst: sgt. Derek de Vries Lees het volledige artikel in de FALCON Grizzly, this is Mike ready to copy nine-liner This is grizzly, ready to

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 31 maart 2009. Voorstel agenda Kennismaking Uitgangspunten Inventarisatie:

Nadere informatie