drs. J.P.M. Blaas vwo economie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "drs. J.P.M. Blaas vwo economie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018"

Transcriptie

1 drs. J.P.M. Blaas vwo economie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

2 vwo economie Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal examen voor het vak economie op vwo-niveau. De examenbundel bevat de volgende onderdelen: Deel 1: Hier vind je per examenonderwerp een aantal (bewerkte) examenopgaven met uitwerkingen. In de uitwerkingen staan de antwoorden en de daarbij horende toelichtingen. De oriëntatietoets: Deze bestaat uit vragen over alle onderwerpen die in 2018 centraal geëxamineerd worden. Zo kun je nagaan of je de kern van de examenonderwerpen beheerst. De antwoorden vind je op Na het invullen van je scores krijg je een studieadvies. Deel 2a: In dit deel staan drie complete examens met uitwerkingen. In de uitwerkingen vind je uitleg en toelichting bij de antwoorden. Deel 2b: Hierin vind je het integrale examen van 2017 eerste tijdvak. Deze kun je gebruiken als oefenexamens. De antwoorden vind je op Op deze site kun je nog veel meer gratis oefenexamens downloaden. Bijlagen: Achter in deze bundel vind je tabellen om je cijfer te bepalen na het maken van de oefenexamens en een onderwerpregister. Met deze examenbundel kun je oefenen voor het examen in je eigen tijd en in je eigen tempo. Oefenen houdt in dat je probeert een opgave eerst zelf te maken. Daarna controleer je jouw antwoorden met de uitwerkingen. Je kunt je vaardigheid om examenopgaven te maken vergroten door het boek samengevat te gebruiken. In dat boek wordt de examenstof per onderwerp overzichtelijk gemaakt en uitgelegd. Ook op kun je op verschillende manieren oefenen om te kijken of je alle examenstof al beheerst. Het centraal examen economie vwo 2018 wordt afgenomen op woensdag 23 mei tussen en uur. De makers van de examenbundel en samengevat wensen je daarbij alvast heel veel succes! Voor reacties, zowel van leerlingen als van docenten, houden wij ons graag aanbevolen. Mail naar Amersfoort, mei 2017 Opmerkingen De overheid stelt regels op die betrekking hebben op de specifieke examenonderwerpen, de hulpmiddelen die je tijdens je examen mag gebruiken, duur en datum van je examen, etc. Hoewel deze examenbundel met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is samengesteld, kunnen auteur en uitgever geen aansprakelijk heid aanvaarden voor de aanwijzingen die betrekking hebben op publicaties van de overheid. Het is altijd raadzaam je docent of onze website te raadplegen voor actuele informatie die voor jouw examen van belang kan zijn. ThiemeMeulenhoff 3

3 vwo economie Inhoud 3 voorwoord deel 1 oefenen op onderwerp 1 domein D concept markt 9 oefenvragen 49 uitwerkingen 2 domein E concept ruilen over de tijd 71 oefenvragen 85 uitwerkingen 3 domein F concept samenwerken en onderhandelen 93 oefenvragen 103 uitwerkingen 4 domein G concept risico en informatie 108 oefenvragen 127 uitwerkingen 5 domein H concept welvaart en groei 137 oefenvragen 157 uitwerkingen 6 domein I concept goede tijden, slechte tijden 168 oefenvragen 198 uitwerkingen oriëntatietoets nagaan wat je al weet 215 opgaven deel 2a examens met uitwerkingen Examen 2015-I 223 opgaven 235 uitwerkingen Examen 2015-II 239 opgaven 251 uitwerkingen Examen 2016-I 256 opgaven 266 uitwerkingen Examen 2016-II 270 opgaven 282 uitwerkingen deel 2b examen zonder uitwerkingen Examen 2017-I 289 opgaven bijlagen cijferbepaling onderwerpregister ThiemeMeulenhoff 5

4 deel 1 oefenen op onderwerp 7

5 vwo economie Domein D Concept markt Opgave 1 uit een krant (november 2009): Arbeidsmarkt op drift Het Economisch Analyse Bureau (EAB) van een land heeft de arbeidsmarkt onderzocht. Uit dit onderzoek blijkt dat: als gevolg van de mondiale kredietcrisis en de daaropvolgende laagconjunctuur, bij ongewijzigd overheidsbeleid, de onvrijwillige werkloosheid toeneemt; er op de arbeidsmarkt sprake is van loonstarheid. Het gaat hierbij om een jaarloon van per persoon per jaar. De onderstaande figuur komt uit dit onderzoek. arbeidsmarkt voor en na de kredietcrisis vraag naar arbeid na kredietcrisis vraag naar arbeid voor kredietcrisis aanbod van arbeid ,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 7,8 7,9 8,0 8,1 8,2 hoeveelheid arbeid (x 1 miljoen) Toelichting: Het aanbod van arbeid bedraagt maximaal 8,1 miljoen personen. Het EAB adviseert de overheid van dit land voor een periode van maximaal één jaar deeltijd-ww in te voeren. Bij deeltijd-ww moeten bedrijven werknemers die ontslagen dreigen te worden, maar die voor het bedrijf onmisbaar zijn als de economie weer aantrekt, voor 50% van de contracttijd in dienst houden, terwijl die werknemers voor de overige 50% tijdelijk een werkloosheidsuitkering (WWuitkering) krijgen. In de tijd dat er geen werk is moeten de betrokken werknemers zich om-, bij- of herscholen. Het EAB schat dat voor deeltijd-ww maximaal een bedrag van 950 miljoen nodig is. Deeltijd-WW maakt wel een verhoging van de, door de werkgever te betalen, WW-premie nodig. Het EAB denkt dat de deeltijd-ww niet langer dan één jaar hoeft te gelden. Het bureau verwacht dat de loonstarheid zal verdwijnen, omdat de markt corrigerend zal gaan werken. ThiemeMeulenhoff 9

6 Domein D Concept markt Examenbundel Hoe blijkt uit de grafiek dat de kredietcrisis volgens het EAB leidt tot een toename van de onvrijwillige werkloosheid? 2 Geef een verklaring voor de verwachting van het EAB dat de loonstarheid zal verdwijnen: via het gedrag van de aanbieders op de arbeidsmarkt; via het gedrag van de vragers op de arbeidsmarkt. Opgave 2 Achter de schermen van de groei In de bronnen 1 en 2 staan zeven gegevens over de economische ontwikkeling van Nederland in de laatste drie decennia van de vorige eeuw. bron beroepsbevolking ( personen) werkgelegenheid ( personen) werkgelegenheid ( arbeidsjaren) werkloze beroepsbevolking (%) 3,6 5,6 7,0 6,6 3,4 5 reële arbeidsproducti viteit per arbeidsjaar (1970=100) 103,5 135,4 137,8 170,0 171,3 197,0 bron 2 gemiddelde % verandering per jaar 6 reëel nationaal product 2,9 2,2 2,7 7 reële loonkosten per arbeidsjaar 3,1 0,1 0,8 3 Bereken het percentage voor de werkloze beroepsbevolking in Laat zien, met een vergelijking van de gegevens in de regels 2 en 3, welke ontwikkeling de stijging van de werkloze beroepsbevolking in de periode heeft afgeremd. Terugkijkend op de laatste drie decennia van de vorige eeuw trekt een econoom in 2001 een aantal conclusies. Daarbij betrekt hij ook de loonmatiging die hij omschrijft als de situatie waarbij een beperkte loonstijging leidt tot een daling van de reële loonkosten per eenheid product. conclusie 1 In de periode werd de economische groei vooral veroorzaakt door een groei van de arbeidsproductiviteit en nauwelijks door een groei van het arbeidsvolume. conclusie 2 In de periode was er sprake van loonmatiging. conclusie 3 In het laatste decennium van de vorige eeuw was de forse banengroei de motor achter de economische groei. 10 ThiemeMeulenhoff

7 vwo economie Domein D Concept markt 5 Is conclusie 1 juist? Verklaar het antwoord met een berekening op basis van bron 1. 6 Geef de onderbouwing voor conclusie 2, door gegevens uit bron 1 en bron 2 te combineren. 7 Leg uit op welke manier een forse banengroei zowel oorzaak als gevolg kan zijn van economische groei. Opgave 3 Investeren en werkgelegenheid In de landen van de Europese Unie (EU) ontwikkelen de investeringen en de werkgelegenheid zich nogal uiteenlopend. De verschillen tussen Nederland en de EU illustreren dat (bron 3). De komende jaren wordt een aanhoudende groei van de bestedingen en de productie verwacht. Een politicus stelt voor dat de EU maatregelen neemt om die groei gepaard te laten gaan met een forse groei van de werkgelegenheid. Een adviseur oppert twee mogelijke maatregelen om dat te bereiken: een verlaging van de belasting op bedrijfswinst of een verlenging van de bedrijfstijd. bron 3 Nederland Europese Unie gemiddelde % verandering over de afgelopen drie jaar nationaal product (volume) 2,2 1,5 consumptie (volume) 2,3 1,6 investeringen (volume) 1,3 0,2 werkgelegenheid (arbeidsjaren) 1,5 0,5 bevolking (personen) 0,9 0,2 8 Is volgens bron 3 de arbeidsproductiviteit in Nederland meer of minder gestegen dan die in de EU? Verklaar het antwoord met behulp van een berekening. 9 Leg uit dat een stijging van de arbeidsproductiviteit zowel een positieve als een negatieve invloed op de werkgelegenheid kan hebben. De politicus is van mening dat verlenging van de bedrijfstijd tot meer werkgelegenheid leidt dan verlaging van de belasting op bedrijfswinst. 10 Geef voor deze mening een verklaring. Betrek in het antwoord beide maatregelen. ThiemeMeulenhoff 11

8 Domein D Concept markt Examenbundel Opgave 4 Problemen en successen De ontwikkeling van de Nederlandse economie tussen 1995 en 2000 is een mengeling van problemen en successen. Een econoom analyseert een aantal ontwikkelingen in deze periode. Centraal staat voor hem het probleem dat er te veel inactieven zijn in de beroepsgeschikte bevolking. In de definitie van deze econoom vormen de werkloze beroepsbevolking plus de personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering samen de groep inactieven. De econoom maakt in zijn analyse gebruik van enkele (bewerkte) gegevens van de arbeidsmarkt: bron beroepsgeschikte bevolking ( personen) werkloze beroepsbevolking ( personen) participatiegraad 1) p/a-ratio 2) 1,08.. % arbeidsongeschiktheid 3) 11,4 11,1 1) beroepsbevolking in personen in % van de beroepsgeschikte bevolking 2) personen/arbeidsjaren 3) personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering in % van de beroepsbevolking De econoom trekt voor de periode de volgende drie conclusies: conclusie 1 De werkloze beroepsbevolking is wel gedaald, maar dat komt vooral door de ontwikkeling van de p/a-ratio. conclusie 2 Omdat de werkloosheid sterker is gedaald dan het aantal personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering is gestegen, is het totaal aantal inactieven afgenomen. conclusie 3 De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt hebben bijgedragen aan een verlaging van de collectieve lastendruk. 11 Neem bron 5 over en vul deze verder in met behulp van de gegevens uit bron 4. Laat voor elk in te vullen gegeven in bron 5 de berekening zien. bron beroepsbevolking ( personen) a b actieven ( personen) c inactieven ( personen) d e 12 Was de p/a-ratio in 2000 groter dan, gelijk aan of kleiner dan de p/a-ratio in 1995? Verklaar het antwoord op basis van conclusie 1 en zonder het maken van een berekening. 13 Is conclusie 2 van de econoom juist? Verklaar het antwoord met behulp van de bronnen 4 en Geef op basis van bron 4 twee argumenten voor conclusie 3. Verklaar hoe deze argumenten de conclusie ondersteunen. 12 ThiemeMeulenhoff

9 vwo economie Domein D Concept markt Opgave 5 Vrouwen aan zet Een onderzoeksbureau stelt vast dat een groei van de beroepsbevolking die achterblijft bij de groei van de vraag naar arbeid, nadelig is voor de concurrentiepositie van het bedrijfsleven en daarmee de economische groei afremt. Het overheidsbeleid in een land is dan ook al enige tijd gericht op het verhogen van de participatiegraad, met name die van vrouwen. Dit beleid is in de periode succesvol geweest. De gegevens in bron 6 en bron 7 illustreren dit. bron 6 arbeidsmarktgegevens van vrouwen van 15 t/m 64 jaar bruto 1) participatiegraad (in personen) netto 2) participatiegraad (in personen) netto participatiegraad (in arbeidsjaren) werkloosheidspercentage (personen in % van de beroepsbevolking) 10 1) de totale beroepsbevolking in verhouding tot de bevolking van 15 t/m 64 jaar 2) de werkzame beroepsbevolking in verhouding tot de bevolking van 15 t/m 64 jaar bron 7 netto participatiegraad van vrouwen naar leeftijd netto participatiegraad van vrouwen naar opleidingsniveau (1995 en 2005) (2005) % % laag middel hoog Legenda: leeftijd opleidingsniveau Leg uit dat een te geringe groei van de beroepsbevolking nadelig kan zijn voor de concurrentiepositie van het bedrijfsleven. 16 Laat met een berekening zien dat het werkloosheidspercentage van vrouwen in 2005 lager was dan 5%. 17 Leg uit hoe de afname van het werkloosheidspercentage van vrouwen de toename van de bruto participatiegraad van vrouwen kan hebben vergroot. 18 Laat met een berekening zien of vrouwen in 2005 gemiddeld een hoger of een lager percentage van een voltijdbaan werkten, in vergelijking met Een arbeidsmarktdeskundige beweert voor de periode : De toename van het gemiddelde opleidingsniveau van vrouwen heeft enerzijds de stijging van de participatiegraad van vrouwen bevorderd en anderzijds deze stijging juist afgeremd. 19 Verklaar deze bewering met behulp van bron 7. ThiemeMeulenhoff 13

10 Bundels voor al je vakken bestel je op examenbundels vwo Duits vwo Engels vwo Frans vwo Nederlands vwo biologie vwo natuurkunde vwo scheikunde vwo wiskunde A vwo wiskunde B vwo wiskunde C vwo aardrijkskunde vwo economie vwo geschiedenis vwo m&o vwo maatschappijwetenschappen Meer kans van slagen met de Examenbundel! De Examenbundel bevat oefeningen met uitleg bij de antwoorden, zodat je leert tijdens het oefenen. De bundel is speciaal samengesteld voor dit schooljaar, dus je oefent altijd de juiste stof. Test je kennis met de Oriëntatietoets en kijk voor meer tips om te slagen op vwo samengevat vwo biologie vwo natuurkunde vwo scheikunde vwo wiskunde A vwo wiskunde B vwo wiskunde C vwo aardrijkskunde vwo geschiedenis vwo economie vwo m&o h/v Nederlands 3F / 4F h/v rekenen 3F Meer kans van slagen met Samengevat! Samengevat biedt je een helder en beknopt overzicht van alle examenstof. Engels/Duits/Frans in de praktijk zijn theorieboekjes die geworteld zijn in de praktijk. Met een compacte uitleg van grammatica en vele voorbeeldzinnen. Engels in de praktijk Duits in de praktijk Frans in de praktijk Al onze uitgaven zijn verkrijgbaar via de erkende boekhandel

drs. A. Maurer vwo m&o Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

drs. A. Maurer vwo m&o Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 drs. A. Maurer vwo m&o Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo m&o Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het centraal examen voor het vak management & organisatie

Nadere informatie

F.C. Luijbe

F.C. Luijbe 2017 2018 F.C. Luijbe vmbo gt / mavo wiskunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo gt / mavo wiskunde Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het

Nadere informatie

havo m&o drs. A. Maurer Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

havo m&o drs. A. Maurer Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 drs. A. Maurer havo m&o Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo m&o Voorwoord Met deze EXAMENBUNDEL kun je je goed voorbereiden op het examen voor het vak management & organisatie

Nadere informatie

N.C. Keemink

N.C. Keemink 017 018 N.C. Keemink P. Thiel vwo wiskunde B Jouw beste voorbereiding op je examen in 018 vwo wiskunde B Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal

Nadere informatie

ing. J.A.F.C.M. Meerhoff

ing. J.A.F.C.M. Meerhoff 2017 2018 ing. J.A.F.C.M. Meerhoff vmbo gt / mavo nask 1 Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo gt / mavo nask 1 Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen

Nadere informatie

M. van Rossum

M. van Rossum 2017 2018 M. van Rossum Duits Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 duits Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het eindexamen Duits. Het eerste deel bestaat uit duidelijke

Nadere informatie

havo M. van Rossum Duits Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

havo M. van Rossum Duits Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 M. van Rossum havo Duits Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo duits Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het eindexamen Duits havo. Het eerste deel bestaat

Nadere informatie

drs. E.J. van der Schoot

drs. E.J. van der Schoot 2017 2018 drs. E.J. van der Schoot drs. A.N. Leegwater vmbo gt / mavo biologie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo gt / mavo biologie Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden

Nadere informatie

drs. H.R. Goede

drs. H.R. Goede 2017 2018 drs. H.R. Goede havo wiskunde B Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo wiskunde B Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal examen

Nadere informatie

havo natuurkunde O.G. Krant drs. R. Slooten drs. M.H. Overbosch

havo natuurkunde O.G. Krant drs. R. Slooten drs. M.H. Overbosch 2017 2018 O.G. Krant drs. R. Slooten drs. M.H. Overbosch havo natuurkunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo natuurkunde Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het

Nadere informatie

O.G. Krant. drs. R. Slooten drs. L. van Rooyen drs. M.H. Overbosch. vwo natuurkunde

O.G. Krant. drs. R. Slooten drs. L. van Rooyen drs. M.H. Overbosch. vwo natuurkunde 2017 2018 O.G. Krant drs. R. Slooten drs. L. van Rooyen drs. M.H. Overbosch vwo natuurkunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo natuurkunde Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed

Nadere informatie

drs. H.R. Goede

drs. H.R. Goede 2017 2018 drs. H.R. Goede drs. C.L.J. Mak vwo wiskunde A Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo wiskunde A Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en

Nadere informatie

drs. E.J. van der Schoot

drs. E.J. van der Schoot 2017 2018 drs. E.J. van der Schoot drs. A.N. Leegwater vwo biologie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo biologie Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen

Nadere informatie

N.C. Keemink

N.C. Keemink 2017 2018 N.C. Keemink havo wiskunde A Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo wiskunde A Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal examen

Nadere informatie

drs. H.R. Goede

drs. H.R. Goede 2017 2018 drs. H.R. Goede drs. C.L.J. Mak vwo wiskunde C Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo wiskunde C Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en

Nadere informatie

C. Ris. vmbo gt / mavo. nask 2

C. Ris. vmbo gt / mavo. nask 2 2017 2018 C. Ris vmbo gt / mavo nask 2 Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo gt / mavo nask 2 Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het centraal

Nadere informatie

drs. E.J. van der Schoot

drs. E.J. van der Schoot 2017 2018 drs. E.J. van der Schoot drs. A.N. Leegwater havo biologie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo biologie Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen

Nadere informatie

havo aardrijkskunde drs. H.J.C. Kasbergen J.P.M. Maas Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

havo aardrijkskunde drs. H.J.C. Kasbergen J.P.M. Maas Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 drs. H.J.C. Kasbergen J.P.M. Maas havo aardrijkskunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo aardrijkskunde Voorwoord Met deze EXAMENBUNDEL kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen

Nadere informatie

havo geschiedenis M.M.P.C. Bolink Y. Bouw H. van der Meiden J. Roesink Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

havo geschiedenis M.M.P.C. Bolink Y. Bouw H. van der Meiden J. Roesink Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 havo M.M.P.C. Bolink Y. Bouw H. van der Meiden J. Roesink geschiedenis Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo geschiedenis Voorwoord Wanneer je examen gaat doen, wil je natuurlijk

Nadere informatie

vmbo (k)gt / mavo aardrijkskunde A.H. Bonsink-Bos R. Rump Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

vmbo (k)gt / mavo aardrijkskunde A.H. Bonsink-Bos R. Rump Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 A.H. Bonsink-Bos R. Rump vmbo (k)gt / mavo aardrijkskunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo (k)gt / mavo aardrijkskunde Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden

Nadere informatie

vmbo gt / mavo economie P.M. Leideritz Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

vmbo gt / mavo economie P.M. Leideritz Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 P.M. Leideritz vmbo gt / mavo economie Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo gt / mavo economie Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en

Nadere informatie

Digi-Trainer. Digi-Trainer. Examentraining schooljaar 2010-2011. NEDERLANDS Examenbundels

Digi-Trainer. Digi-Trainer. Examentraining schooljaar 2010-2011. NEDERLANDS Examenbundels Examentraining schooljaar 2010-2011 NEDERLANDS Examenbundels recente examens met antwoorden én uitwerkingen, losse oefenteksten, woordenlijsten en een oriëntatietoets Voor schooljaar 2010/2011 Examenbundel

Nadere informatie

drs. E.A. Poeze vwo maatschappijwetenschappen Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

drs. E.A. Poeze vwo maatschappijwetenschappen Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 drs. E.A. Poeze vwo maatschappijwetenschappen Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo maatschappijwetenschappen Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen

Nadere informatie

H.G. Reijmerink-Kamst

H.G. Reijmerink-Kamst 2017 2018 H.G. Reijmerink-Kamst drs. H.M.J. Vogelpoel Frans Jouw beste voorbereiding voor het examen 2018 frans Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het eindexamen Frans. Het

Nadere informatie

havo drs. C. van Putten drs. H. Verploegh Engels Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

havo drs. C. van Putten drs. H. Verploegh Engels Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 drs. C. van Putten drs. H. Verploegh havo Engels Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo engels Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het eindexamen Engels

Nadere informatie

vwo geschiedenis M.M.P.C. Bolink Y. Bouw H. van der Meiden J. Roesink Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

vwo geschiedenis M.M.P.C. Bolink Y. Bouw H. van der Meiden J. Roesink Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 vwo M.M.P.C. Bolink Y. Bouw H. van der Meiden J. Roesink geschiedenis Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo geschiedenis Voorwoord Wanneer je examen gaat doen, wil je natuurlijk vertrouwd

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid.

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid. 1 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wie vragen arbeid? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving van

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1,2

Examen VWO. economie 1,2 economie 1,2 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 24 mei 13.30 16.30 uur 20 06 Voor dit examen zijn maximaal 57 punten te behalen; het examen bestaat uit 25 vragen. Voor

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2004-II

Eindexamen economie 1 vwo 2004-II Opgave 1 Stoppen met roken!? In een land betalen rokers bij de aanschaf van tabaksproducten een flink bedrag aan indirecte belasting (tabaksbelasting)*. Dat vinden veel mensen terecht omdat de overheid

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Werkboek Werk Ver 2. Week Opgaven Bijzonderheden 5 Toetsbespreking 1.1 t/m 1.12. Dit boekje elke les meenemen! 6 1.13 t/m 1.20 2.1 t/m 2.

Werkboek Werk Ver 2. Week Opgaven Bijzonderheden 5 Toetsbespreking 1.1 t/m 1.12. Dit boekje elke les meenemen! 6 1.13 t/m 1.20 2.1 t/m 2. Werkboek Werk Ver 2 Week Opgaven Bijzonderheden 5 Toetsbespreking 1.1 t/m 1.12 Dit boekje elke les meenemen! 6 1.13 t/m 1.20 2.1 t/m 2.9 7 2.10 t/m 2.14 Afmaken beleggen Inleveren handelingsdeel bij docent

Nadere informatie

Wat kun je verwachten?

Wat kun je verwachten? Economie V5 Economie 2 3 Wat kun je verwachten? Urenverdeling V5: 3 uur per week V6: 3 uur per week Overhoringen Minimaal 2 overhoringen per periode (weging varieert) Weging Proefwerk: 3-4x (in april:

Nadere informatie

Bestelgegevens Examenvakken 2015

Bestelgegevens Examenvakken 2015 Bestelgegevens Examenvakken 2015 ISBN/Niveau Titel Prijs Leverbaar ALGEMEEN Examen Survival Gids 9789006076332 Examen Survival Gids 13,50 REKENEN 9789006074468 Rekenen vmbo (2F) 10,95 9789006074475 Rekenen

Nadere informatie

dr. J.R. van der Vecht

dr. J.R. van der Vecht 2017 2018 dr. J.R. van der Vecht drs. T.H.J. Heutmekers vwo scheikunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vwo scheikunde Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en (openstaande)vacatures. arbeidsmarkt? Werkenden 2)Noem een ander woord voor

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en (openstaande)vacatures. arbeidsmarkt? Werkenden 2)Noem een ander woord voor 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wat houdt het arbeidsvolume in? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving

Nadere informatie

Arbeid = arbeiders = mensen

Arbeid = arbeiders = mensen Vraag van en aanbod naar arbeid Arbeid = arbeiders = mensen De vraag naar mensen = werkenden Het aanbod van mensen = beroepsbevolking Participatiegraad Beroepsbevolking / beroepsgeschikte bevolking * 100%

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

vmbo gt / mav0 geschiedenis E.G. Arnold R.C. Seriese Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

vmbo gt / mav0 geschiedenis E.G. Arnold R.C. Seriese Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 E.G. Arnold R.C. Seriese vmbo gt / mav0 geschiedenis Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 vmbo gt / mavo geschiedenis Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1. tijdvak 1 vrijdag 25 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. economie 1. tijdvak 1 vrijdag 25 mei 13.30-16.30 uur Examen VWO 2007 tijdvak 1 vrijdag 25 mei 13.30-16.30 uur economie 1 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie

dr. J.R. van der Vecht

dr. J.R. van der Vecht 2017 2018 dr. J.R. van der Vecht drs. T..J. eutmekers havo scheikunde Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het schoolexamen en het

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1,2

Examen VWO. economie 1,2 economie 1,2 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur 20 06 Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen; het examen bestaat uit 26 vragen. Voor

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 0,15 0,12 100% = 25%

Nadere informatie

Bestelgegevens Examenvakken 2016-2017

Bestelgegevens Examenvakken 2016-2017 Bestelgegevens Examenvakken 2016-2017 ISBN/Niveau Titel Prijs Leverbaar ALGEMEEN Examen Survival Gids 9789006076332 Examen Survival Gids 14,50 REKENEN 9789006260663 Rekenen vmbo (2F) 11,50 9789006260670

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Vooral minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Vooral minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-252 10 december 2002 9.30 uur Werkgelegenheid groeit in de zorg en daalt in het bedrijfsleven In het derde kwartaal van 2002 is het aantal banen van

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 19 mei 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 19 mei 13.30 16.30 uur Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 19 mei 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen; het examen bestaat uit 32

Nadere informatie

Examen VWO. economie. tijdvak 1 vrijdag 16 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. economie. tijdvak 1 vrijdag 16 mei 13.30-16.30 uur Examen VWO 2014 tijdvak 1 vrijdag 16 mei 13.30-16.30 uur oud programma economie Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 59 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-II Opgave 1 De horeca krijgt de rekening gepresenteerd In 2002 krijgt de horeca veel kritiek op haar prijsbeleid. Terwijl de consumentenprijsindex (CPI) dat jaar met 3,6% stijgt ten opzichte van 2001, gaat

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2006-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Eindexamen economie havo 2011 - I

Eindexamen economie havo 2011 - I Opgave 1 AWBZ-zorgen Havo-leerling Dick besluit voor economie een profielwerkstuk te maken over de stijgende uitgaven van de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten). Hieronder staan drie delen van

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Economie

Examen HAVO en VHBO. Economie Economie Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 2 VHBO Tijdvak 3 Dinsdag 22 juni 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen bestaat uit 37 vragen.

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.00 uur oud programma economie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te behalen.

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

Boeken bestellen? vandijk.nl

Boeken bestellen? vandijk.nl Boeken bestellen? vandijk.nl Gratis schoolboeken Bestellen Gratis schoolboeken De schoolboeken voor het schooljaar 2009-2010 worden gratis. Scholen betalen de boeken uit een vergoeding die zij van de overheid

Nadere informatie

Eindexamen havo economie oud programma 2012 - I

Eindexamen havo economie oud programma 2012 - I Opgave 1 Beleggingen leiden tot inkomensverschillen Aangetrokken door voorspoedige ontwikkelingen op de effectenbeurs, zijn in een land de mensen steeds meer gaan beleggen in aandelen en obligaties. Mede

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-II

Eindexamen economie 1 vwo 2001-II Opgave 1 CAO-overleg: loon of werk? Bij de CAO-onderhandelingen voor een komend jaar in de industrie wordt uitgegaan van de volgende prognose: inflatie 2,3% stijging arbeidsproductiviteit in de industrie

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 29 mei 13.3 16.3 uur 2 2 Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen; het examen bestaat uit 31 vragen.

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1,2 (nieuwe stijl) en economie (oude stijl)

Examen HAVO. Economie 1,2 (nieuwe stijl) en economie (oude stijl) Economie 1,2 (nieuwe stijl) en economie (oude stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 13.30 16.00 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen;

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 vrijdag 27 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 vrijdag 27 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2011 tijdvak 1 vrijdag 27 mei 13.30-16.00 uur economie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 57 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo I

Eindexamen economie 1-2 vwo I Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 nivellering 38,2 : 9,6 = 3,98 : 1 2 maximumscore

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2001-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2001-II Opgave 1 Werkgelegenheid continu in beweging In elk land vinden er voortdurend veranderingen in de werkgelegenheid plaats. Deze veranderingen zijn per economische sector verschillend. Het onderscheid tussen

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1,2. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. economie 1,2. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Examen VWO. economie. Voorbeeldopgaven Phillipscurve. voorbeeldopgaven Phillipscurve

Examen VWO. economie. Voorbeeldopgaven Phillipscurve. voorbeeldopgaven Phillipscurve Examen VWO 2017 Voorbeeldopgaven Phillipscurve economie voorbeeldopgaven Phillipscurve Opgave 1 Langs de glijbaan omhoog? Met het uitbreken van de kredietcrisis in 2008 ondervonden veel banken wereldwijd

Nadere informatie

Proeftuinexamens Linked Data 3.0 Handleiding voor docent en leerling

Proeftuinexamens Linked Data 3.0 Handleiding voor docent en leerling Proeftuinexamens Linked Data 3.0 Handleiding voor docent en leerling Ondersteuning Voor ondersteuning of vragen over inloggen of de applicatie kun je contact opnemen met de Servicedesk van Kennisnet. Telefoonnummer

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 56

Nadere informatie

Examen VWO. economie. tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. economie. tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30-16.30 uur Examen VWO 2012 tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30-16.30 uur economie Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 26 mei 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 26 mei 13.30 16.30 uur Economische wetenschappen 1 en recht Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 26 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo II

Eindexamen economie 1-2 vwo II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Voorbeelden van een

Nadere informatie

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Domein E: Ruilen over de tijd. fransetman.nl

Domein E: Ruilen over de tijd. fransetman.nl Domein E: Ruilen over de tijd Rente : prijs van tijd Nu lenen: een lagere rente Nu sparen: een hogere rente Individuele prijs van tijd: het ongemak dat je ervaart Algemene prijs van tijd: de rente die

Nadere informatie

Bij de meeste schooladministratiepakketten kunt u de scores in cijfers omzetten door de vastgestelde N-termen uit de bijlagen in te voeren.

Bij de meeste schooladministratiepakketten kunt u de scores in cijfers omzetten door de vastgestelde N-termen uit de bijlagen in te voeren. > Retouradres Postbus 315 3500 AH Utrecht Aan: de scholen voor vwo en havo ter attentie van de secretaris van het eindexamen. de instellingen voor educatie en beroepsonderwijs die opleiden voor het diploma

Nadere informatie

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.05.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

4. Werkloosheid in historisch perspectief

4. Werkloosheid in historisch perspectief 4. Werkloosheid in historisch perspectief Werkloosheid is het verschil tussen het aanbod van arbeid en de vraag naar arbeid. Het arbeidsaanbod in Noord-Nederland hangt samen met de mate waarin de inwoners

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2007-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2007-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 twee van de volgende voorbeelden

Nadere informatie

Gebruik woordenboek: Tenzij nadrukkelijk vermeld, is het gebruik van een eendelig woordenboek Nederlands bij de toetsen toegestaan.

Gebruik woordenboek: Tenzij nadrukkelijk vermeld, is het gebruik van een eendelig woordenboek Nederlands bij de toetsen toegestaan. Gebruik woordenboek: Tenzij nadrukkelijk vermeld, is het gebruik van een eendelig woordenboek Nederlands bij de en toegestaan. Centraal examenstof: De voor het centraal examen te bestuderen stof wordt

Nadere informatie

Grootste examentrainer en huiswerkbegeleider van Nederland. Economie. Trainingsmateriaal. De slimste bijbaan van Nederland! lyceo.

Grootste examentrainer en huiswerkbegeleider van Nederland. Economie. Trainingsmateriaal. De slimste bijbaan van Nederland! lyceo. Grootste examentrainer en huiswerkbegeleider van Nederland Economie Trainingsmateriaal De slimste bijbaan van Nederland! lyceo.nl Traininingsmateriaal Economie Lyceo-trainingsdag 2015 Jij staat op het

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2005-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2005-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord is: Een

Nadere informatie

Bij de meeste schooladministratiepakketten kunt u de scores in cijfers omzetten door de vastgestelde N-termen uit de bijlagen in te voeren.

Bij de meeste schooladministratiepakketten kunt u de scores in cijfers omzetten door de vastgestelde N-termen uit de bijlagen in te voeren. > Retouradres Postbus 315 3500 AH Utrecht Aan: de scholen voor vwo en havo ter attentie van de secretaris van het eindexamen; de instellingen voor educatie en beroepsonderwijs die opleiden voor het diploma

Nadere informatie

Examen VWO. economie. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur

Examen VWO. economie. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur Examen VWO 2013 tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur economie Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 59 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang:

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang: economie 1 Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 20 05 Tijdvak 2 Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Economie. Arbeidsmarkt. Domein markt en domein goede tijden, slechte tijden

Economie. Arbeidsmarkt. Domein markt en domein goede tijden, slechte tijden Economie Arbeidsmarkt Domein markt en domein goede tijden, slechte tijden ETMF, STAI oktober 2014 Opgave 1 (havo 2002-1 ec1 opg 6) Kunnen de premies lager? Alle werknemers betalen verplicht premies voor

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2005-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2005-II 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang:

Voor de beoordeling zijn de volgende passages van de artikelen 41, 41a en 42 van het Eindexamenbesluit van belang: economie 1,2 Correctievoorschrift HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Opgave koppeling ambtenaren particuliere sector

Opgave koppeling ambtenaren particuliere sector Opgave koppeling ambtenaren particuliere sector In 1990 werden ambtenarensalarissen gekoppeld aan de gemiddelde stijging van de lonen in het bedrijfsleven. Een argument voor deze koppeling houdt verband

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo I

Eindexamen economie vwo I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Uit het antwoord moet

Nadere informatie

havo M. Reints P. Merkx Nederlands Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018

havo M. Reints P. Merkx Nederlands Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 2017 2018 M. Reints P. Merkx havo Nederlands Jouw beste voorbereiding op je examen in 2018 havo nederlands Voorwoord Met deze examenbundel kun je je goed voorbereiden op het centraal examen voor het vak

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1. tijdvak 1 maandag 26 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. economie 1. tijdvak 1 maandag 26 mei 13.30-16.30 uur Examen VWO 2008 tijdvak 1 maandag 26 mei 13.30-16.30 uur economie 1 Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie