Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen"

Transcriptie

1 Managementsysteemnormen klaar voor uitdagingen in de 21 ste eeuw Nieuwe structuur en inhoud voor ISO-managementsysteemnormen Wijzigingen in de belangrijkste ISO-normen voor managementsystemen, ISO 9001 en ISO 14001, maken internationaal veel reacties los. Deze normen vormen de basis voor de bedrijfsvoering van vele organisaties op het aspect kwaliteit en/of milieu. Daarnaast ondersteunen ze (inter)nationale handelsrelaties. Gebruikers zijn alleen te overtuigen van het belang van wijzigingen als de nieuwe ISO-normen een toegevoegde waarde bieden voor de uitdagingen van organisaties in de 21ste eeuw. Dit artikel licht toe waarom het de moeite loont om met de nieuwe ISO-normen aan de slag te gaan. Dick Hortensius, NEN-Managementsystemen, juni 2013 Achtergrond Voordat er een discussie was over de inhoud van de volgende generatie van normen voor managementsystemen werd binnen ISO gesproken over een aspect waar vooral gebruikers van meerdere ISO-managementsysteemnormen tegenaan lopen en zich over verbazen: de moeilijk te verklaren verschillen in aard, volgorde en formulering van eisen aan managementsystemen in de diverse normen. Het lijkt wel of ISO uit allemaal verschillende organisaties bestaat of ISO moet zichzelf eens normaliseren zijn dan veel gehoorde uitspraken. Het eerste is misschien wel waar. ISO commissies opereren behoorlijk zelfstandig en het zijn de in die commissies vertegenwoordigde belanghebbenden die bepalen wat de inhoud van een norm is, opdat die goed bruikbaar is in hun praktijk. En zo kan het dat in ISO 9001 een ander model wordt gehanteerd dan in ISO ISO heeft deze diversiteit enkele jaren geleden bij de kop gepakt. Door het toenemende aantal managementsysteemnormen en de groeiende behoefte om die geïntegreerd toe te passen, was het duidelijk dat nieuwe stappen in het afstemmingsproces moesten worden gezet. Door de Technical Management Board (TMB) van ISO zijn daarom twee commissies ingesteld. Ten eerste een Strategic Advisory Group (SAG) met de opdracht een langetermijnvisie te ontwikkelen en ten tweede de Joint Technical Coordination Group (JTCG) voor verbetering van de afstemming op korte termijn en concretisering van de adviezen van de SAG. Figuur 1 - Plug-in model voor managementsysteemnormen Het Plug-in model en de High Level Structure Door de SAG is aanbevolen in de toekomst de managementsysteemnormen te ontwikkelen volgens een zogenoemd Plug-in model (zie figuur 1). Dat wil zeggen dat de kernelementen die voor alle managementsysteemnormen identiek zijn, in een apart document worden vastgelegd. De gedachte hierachter is dat het managementsysteem van een organisatie werkt als het operating system van een 1

2 computer, waarin specifieke programma s en devices kunnen worden geplugd, die ervoor zorgen dat bepaalde zaken goed worden gemanaged. Onderwerp- en sectorspecifieke normen kunnen dan als modules worden ontwikkeld en in de kern worden ingeplugd. Onderwerpspecifieke normen zijn bijvoorbeeld ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement, ISO voor voedselveiligheidsmanagement en ISO voor informatiebeveiliging. Een voorbeeld van een sectorspecifieke norm is ISO/TS voor kwaliteitsmanagement in de automotive sector. Daarnaast kunnen specifieke richtlijnen worden ontwikkeld voor bepaalde systeemelementen, zoals ISO voor auditing van managementsystemen of ISO voor documentatie van managementsystemen. Ook ISO en ISO kunnen als generieke ondersteunende richtlijnen worden gezien, die een organisatie kan toepassen om het gehele managementsysteem te verbeteren of te verdiepen. Deze richtlijnen hebben een ander karakter dan bijvoorbeeld ISO 19011, omdat zij een nieuw perspectief op (bijna) alle onderdelen van een managementsysteem bieden. Formaliseren van de nieuwe structuur Binnen ISO met al zijn zelfstandig opererende technische commissies zijn er een aantal gemeenschappelijke spelregels die borgen, dat bij de ontwikkeling en redactie van normen bepaalde principes worden gehanteerd. Deze regels worden vastgesteld door de Technical Management Board (TMB) van ISO. De TMB heeft in 2010 het advies van de SAG overgenomen en opdracht gegeven aan de Joint Technical Coordination Group om invulling te geven aan de kernelementen van het plug-in model. Dit heeft in 2012 geresulteerd in een gemeenschappelijke structuur (High Level Structure) en identieke basiseisen en -terminologie voor ISO-managementsysteemnormen die zijn vastgelegd in de ISO-spelregels voor het opstellen van normen. De nieuwe structuur is weergegeven in het kader hiernaast. High Level Structure voor managementsysteemnormen 1. Scope (of the standard) 2. Normative references (if any) 3. Terms and definitions 4. Context of the organization 4.1 Understanding the organization and its context 4.2 Understanding the needs and expectations of interested parties 4.3 Determining the scope of the management system 4.4 Management system (general requirements) 5. Leadership 5.1 Leadership and commitment 5.2 Policy 5.3 Organizational roles, responsibilities and authorities 6. Planning 6.1 Actions to address risks and opportunities 6.2 Objectives and planning to achieve them 7. Support 7.1 Resources 7.2 Competence 7.3 Awareness 7.4 Communication 7.5 Documented information 8. Operation 8.1 Operational planning and control 9. Performance evaluation 9.1 Monitoring, measurement, analysis and evaluation 9.2 Internal audit 9.3 Management review 10. Improvement 10.1 Nonconformity and corrective action 10.2 Continual improvement De TMB heeft besloten dat toepassing van de HLS en de identieke tekst en terminologie in principe verplicht is voor alle managementsysteemnormen. Daarbij gelden bepaalde spelregels die door de JTCG zijn voorgesteld en door de TMB zijn overgenomen. Bijvoorbeeld dat een technische commissie eisen mag toevoegen die voor (en door) het betreffende vakgebied (ISO spreekt van discipline ) noodzakelijk worden geacht. Zolang deze aanvulling niet in tegenspraak is met de identieke tekst, de intentie daarvan niet ondermijnt en/of het geen negatief effect heeft op de 2

3 beoogde harmonisatie. Als een technische commissie echt van mening is dat moet worden afgeweken van de HLS en/ of de onderliggende identieke tekst, dan moet dat worden onderbouwd en gemeld aan de TMB. Op basis van aantal en aard van de gemelde afwijkingen zal TMB van tijd tot tijd de effectiviteit van de HLS evalueren. HLS vanuit het perspectief van corporate governance In de High Level Structure (HLS) zijn de basiseisen beschreven die gelden voor elk managementsysteem. Voor sommige elementen was dat relatief eenvoudig omdat het gemeenschappelijke concept de afgelopen jaren al goed is uitgekristalliseerd. Bijvoorbeeld de paragrafen met algemene eisen aan beleid, documentbeheersing, het uitvoeren van interne audits en de management review. Voor andere elementen was dat lastiger, hetzij omdat eigenlijk een nieuw concept wordt geïntroduceerd, bijvoorbeeld het element context van de organisatie, of omdat het onderwerp in de huidige normen heel verschillend wordt behandeld, zoals communicatie. Belangrijk uitgangspunt bij de nieuwe inhoud en structuur voor managementsysteemnormen is dat die als geheel beter moet aansluiten bij de in organisaties gangbare besturingsmodellen, ofwel de wijze waarop corporate governance vorm krijgt. Met het PDCA-model van ISO en het procesmodel van ISO 9001 is dat onvoldoende gelukt. Als we de paragrafen uit de HLS in vogelvlucht langslopen, lijken die betere aanknopingspunten te bieden voor aansluiting bij het managementsysteem van een organisatie. Paragraaf 4 gaat over de externe oriëntatie van een organisatie in het licht van haar missie/visie ( purpose in de terminologie van de HLS). Paragraaf 5 gaat over leiderschap (met expliciete aandacht voor de koppeling met de algehele strategie en bedrijfsprocessen van de organisatie) en paragraaf 6 over de analyse van de externe context en gekoppeld daaraan de vertaalslag naar te realiseren doelen en daarvoor benodigde programma s. De volgende paragrafen van de HLS gaan over ondersteunende processen, beheersing van de operationele processen, prestatiebeoordeling en verbetermechanismen. Daarmee beschrijft de HLS alle belangrijke elementen van het besturen van een organisatie. Belangrijk is dat volgens paragraaf 5.2 van de HLS van het topmanagement wordt vereist dat die zorgt voor koppeling van het managementsysteem met de strategische richting van de organisatie en dat de managementsysteemeisen worden geïntegreerd in de gewone bedrijfsvoering (de business processes ). Dit moet ervoor zorgen dat managementsystemen die slechts in de zijlijn van de echte bedrijfsvoering bestaan, tot het verleden gaan behoren. In de kerneisen zijn de volgende zes essentiële onderdelen van goed management of corporate governance te onderscheiden: 1. Leiderschap paragraaf 5, Risicomanagement paragraaf 4.1, 4.3, 6.1, 8.1, 9.1 en Compliance management paragraaf 4.2, 4.3, 6.1, 8.1, 9.1 en Procesmanagement paragraaf 6.2, 7.1, 7.2, 8.1, 9.1 en Verbetermanagement paragraaf 6.2, 9 en Borging en aantoonbaarheid paragraaf 4.4, 5.3 en 7 Risico- en compliance management impliceren ook oriëntatie op eisen, wensen en zorgen van stakeholders van de organisatie en dus een vorm van stakeholdermanagement. Dit komt vooral terug in de eisen 4.2, 6.1 en 7.4 Leiderschap Alom wordt erkend dat de succesvolle implementatie van een managementsysteem staat en valt met commitment van het (top)management van de organisatie. In de HLS wordt dit benadrukt door een aparte paragraaf over leiderschap op te nemen. Bekende elementen daarin zijn dat de directie verantwoordelijk is voor het vaststellen van het beleid, het inrichten van de managementstructuur en het beschikbaar stellen van de benodigde middelen. Nieuwer is dat de directie moet zorgen dat het managementsysteem aansluit bij de strategische richting van de organisatie en wordt geïntegreerd in de bedrijfsprocessen (zeg maar in hèt managementsysteem, de governance van de organisatie). Risico- en compliance management Een ander facet dat veel meer aandacht krijgt in de HLS 3

4 dan in de meeste huidige managementsysteemnormen, is de oriëntatie op de externe context waarin de organisatie opereert. Die oriëntatie is het beginpunt van risicomanagement, compliance management, stakeholdermanagement en maatschappelijk verantwoord ondernemen. In 4.1 wordt vereist dat een organisatie de interne en externe issues bepaalt die effect hebben op het behalen van de doelen die met de toepassing van het managementsysteem worden beoogd (dat zijn dus risicofactoren). Volgens 4.2 moeten de stakeholders van de organisatie en hun eisen en verwachtingen worden vastgesteld (ook dat leidt tot inzicht in risico-aspecten en acceptabele risiconiveaus). Identificatie van relevante eisen is ook de eerste stap in compliance management. Volgens paragraaf 4.3 moet de scope van het managementsysteem aansluiten bij de te beheersen risico s en de eisen waaraan de organisatie moet voldoen. In 6.1 wordt verder vereist dat de organisatie de risico s (en kansen) analyseert die samenhangen met de geïdentificeerde issues en eisen van stakeholders en dat zij bepaalt hoe die risico s en eisen in het managementsysteem worden behandeld. Volgens 8.1 moeten risicobeheersingsmaatregelen worden getroffen waarvan de effectiviteit volgens 9.1 moeten worden gemonitord en geëvalueerd. Dit zijn allemaal basiselementen van risicomanagement die ook in ISO worden beschreven. Procesmanagement, verbetermanagement, borging en aantoonbaarheid Dit betreft bekende componenten van het managementsysteem. De kern van procesmanagement is het beheersen van processen (8.1) uit het oogpunt van risico s (6.1) en gericht op het realiseren van doelen (6.2). Voldoende middelen en competente mensen (7.1 en 7.2) zijn belangrijke randvoorwaarden en met monitoring en bijsturen (9.1 en 10.1) wordt de PDCA-cyclus rond het proces gesloten. Verbeteringen lopen primair via het spoor beleid, doelstellingen en programma s, meten & monitoren, corrigerende maatregelen verbeteracties. Op metaniveau zijn interne audits en management review belangrijke schakels in het proces van continue verbetering. Borging en aantoonbaarheid hebben te maken met verankering in de organisatie (middelen, competenties, communicatie, beheersmaatregelen, procedures e.d.) en het bijhouden van documentatie (met inbegrip van registraties). Implementatie van de HLS De eerste norm die volgens de HLS en met gebruikmaking van de identieke tekst is opgesteld, is ISO 30301:2011 Information and documentation Management systems for records Requirements. Daarin is ook een visualisering van de HLS opgenomen, wat een combinatie heeft opgeleverd van het procesmodel uit ISO 9001 en de PDCA-cyclus uit ISO Een andere norm die de HLS heeft gevolgd is ISO voor Business continuity management. 4

5 Figuur 2 Structuur van het managementsysteem voor records volgens ISO Een aantal andere normen die de HLS als basis hebben genomen zijn bijna gereed zoals ISO voor Asset management en de herziening van ISO voor een managementsysteem van informatiebeveiliging. De grootste impact van de HLS komt natuurlijk als die onderdeel wordt van de meest toegepaste managementsysteemnormen, namelijk ISO 9001, ISO en OHSAS De herzieningen van ISO en ISO 9001 lopen inmiddels en OHSAS zal worden omgezet in een ISO-norm. Dat betekent dat gebruikers van deze KAM-normen vanaf 2015 te maken zullen krijgen met de nieuwe structuur. Die heeft als voordeel dat de normen gemakkelijker geïntegreerd kunnen worden toegepast. Maar het is ook een structuur die de integratie van KAM-management in de corporate governance, het échte managementsysteem van de organisatie, moet verbeteren. Betekenis en perspectief van de HLS De impact van de nieuwe kernelementen en eisen op de bekende managementsysteemnormen zoals ISO 9001 en ISO zal groot zijn. De structuur en indeling veranderen en de basiseisen worden anders geformuleerd. Dat zal even wennen zijn. De voordelen zijn echter groot. Geïntegreerde toepassing van verschillende managementsysteemnormen in de gewone bedrijfsvoering (in het managementsysteem van de organisatie) zal veel eenvoudiger worden. Ook certificatie kan efficiënter worden en effectiever worden gericht op de onderwerpspecifieke aanvullingen op het basismanagementsysteem. Ook moet de High Level Structure ervoor zorgen dat ISOmanagementsystemen beter aansluiten op de strategie en governance van organisaties en onderdeel gaan uitmaken voor normale bedrijfsvoering. Hiermee kunnen de ISOmanagementsysteemnormen van de toekomst werkelijk bijdragen aan de uitdagingen waar organisaties in de 21ste eeuw mee te maken hebben. Tot besluit De HLS, identieke tekst en terminologie zijn niet afzonderlijk als ISO-norm of -richtlijn gepubliceerd, maar zijn opgenomen in een bijlage van de ISO Directives, de spelregels van ISO voor het opstellen en redigeren van normen. Daarmee wordt duidelijk dat het niet bedoeld is als een zelfstandig implementeerbaar kernsysteem, maar alleen kan functioneren als er ten minste één module (plug-in) aan is gekoppeld. Enerzijds is dat misschien jammer, maar gezien de beknoptheid en het abstractieniveau van de kerneisen wel een begrijpelijke keuze. Anderzijds verhindert het organisaties natuurlijk niet om de kerneisen als ruggengraat van het managementsysteem te gaan hanteren. Zij zijn daarmee goed voorbereid op hun toekomst. Meer informatie Voor meer informatie kunt u terecht op de speciale website die door NEN is ingericht: 5

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie

Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie Het nieuwe plug-in model: interpretatie en certificatie 1 Wat kunt u verwachten? De nieuwe aanpak van ISO normen voor managementsystemen Eerste ervaringen bij herziening ISO 14001 en ISO 9001 Betekenis

Nadere informatie

Wat komt er op ons af?

Wat komt er op ons af? BUSINESS ASSURANCE ISO 45001 Wat komt er op ons af? Apply veiligheidsdag Hans Snoeren 25 mei 2016 1 EHS Conversion_01_Introduction_Rev 0 SAFER, SMARTER, GREENER Introductions Planning ontwikkeling ISO

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen

De nieuwe ISO-normen Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen

NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen NTA 8620 en de relatie met andere normen voor managementsystemen Dick Hortensius NEN Milieu&maatschappij Herziening NTA 8620 1 Inhoud Aanleiding en aanpak herziening NTA Belangrijkste aandachtspunten Afstemming

Nadere informatie

Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013

Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013 Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013 Aart Bitter Haarlem, 18 maart 2014 Kwaliteitskring Noord-Holland www.information-security-governance.com Agenda 13:45-14:15 - Informatiebeveiliging Introductie

Nadere informatie

ISO 9001: Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet?

ISO 9001: Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet? ISO 9001:2015... Niets aan de hand! Enkele cosmetische wijzigingen... of toch niet? NNK bijeenkomst, 09 september 2014 Bob Alisic / ActinQ V2.1 Waarom een nieuwe versie van ISO 9001? De norm in lijn te

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015

De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620. Mareille Konijn 4 juni 2015 De nieuwe Nederlandse Technische Afspraak 8620 NTA 8620 Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep NTA8620 Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M:

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie?

De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? De nieuwe ISO-normen: evolutie of revolutie? Een goede voorbereiding is het halve werk Wordt de overgang van ISO 9001:2008 naar ISO 9001:2015 voor u een evolutie of een revolutie? In 2000 hadden de wijzigingen

Nadere informatie

Quality Management System. Risk ISO9001. Info Sessie

Quality Management System. Risk ISO9001. Info Sessie Quality Management System Improvement KWINTA PDCA ISO9001 Quality Plan Leadership Guido Verrept Risk 2015 Info Sessie Ivo Demeulenaere Context Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar

Nadere informatie

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 NCP contactdag, 19 april 2016 Thamar Zijlstra, Dick Hortensius NEN Milieu en Maatschappij Agenda Achtergrond NPR 9036

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2

Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Van VCA naar OHSAS 18001:2007 naar ISO/CD 45001.2 Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 Onderwerpen Verschillen VCA en OHSAS 18001? ISO/CD 45001.2 Aandachtsgebieden tijdens certificatieaudits Voordelen

Nadere informatie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie

Start ingrijpende. Sectornormen. Generike normen. Ondersteunende normen. Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen Olie- en gasindustrie iso 9001 Trefwoorden ISO-normen Herziening ISO 9001 Normcommissie Kwaliteitsmanagementsysteem Auteurs Dick Hortensius Annemarie de Jong Sectornormen Bijvoorbeeld: Automobielsector Medische hulpmiddelen

Nadere informatie

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager

ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager ISO 9001 en de veranderende rol van de kwaliteitsmanager De contouren van de nieuwe norm voor kwaliteitsmanagement ISO 9001:2015 worden steeds duidelijker. Niet alleen zijn de structuurwijzigingen zichtbaar

Nadere informatie

De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager!

De kwaliteitsmanager is dood, leve de kwaliteits manager! Trefwoorden ISO 9001:2015 Kwaliteitsmanagementsysteem Competenties kwaliteits manager High Level Structure (HLS) Auteurs René Gouwens Dick Hortensius Annemarie de Jong De kwaliteitsmanager is dood, leve

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

BUSINESS CONTINUITEIT

BUSINESS CONTINUITEIT BUSINESS CONTINUITEIT BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT Tine Bernaerts, Consultant risk management, Amelior Business Continuity Management volgens ISO 22301: Societal Security Business Continuity Management

Nadere informatie

Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016

Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016 Hoe helpt ISO 19600 uw compliancy te borgen en te verbeteren? Dick Hortensius, NEN Milieu&Maatschappij 31 mei 2016 overheid industrie vakbonden consumenten NGO s Missie: Wij zij hèt kennisnetwerk op gebied

Nadere informatie

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015

Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Walvis ConsultingGroep Brengt kwaliteit tot leven Voor kwaliteit van mens en organisatie Terug naar de bedoeling met ISO 9001:2015 Ronald Zwart Vennoot, senior consultant en auditor ronald.zwart@walviscg.nl

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

Beschrijving van de generieke norm: ISO 9001:2015. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016

Beschrijving van de generieke norm: ISO 9001:2015. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016 Beschrijving van de generieke norm: ISO 9001:2015 Grafimedia en Creatieve Industrie Versie: augustus 2016 Uitgave van de branche (SCGM) Dit is een uitgave van de SCGM. 2017, Branche, Boeingavenue 2017,

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Snel naar ISO20000 met de ISM-methode

Snel naar ISO20000 met de ISM-methode Snel naar ISO20000 met de ISM-methode Cross-reference Datum: 16 oktober 2012 Versie: 1.0 Auteur: J. van Bon Integrated Service Management Snel naar ISO20000 met de ISM-methode! Organisaties moeten, door

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Agenda. De normen bekeken Annemarie de Jong NEN Management Systems

Agenda. De normen bekeken Annemarie de Jong NEN Management Systems De normen bekeken Annemarie de Jong NEN Management Systems 1 Agenda 3 blokken voor de pauze Vertrekpunt ISO 9000-serie - procesmodel ISO 9001 de toekomstige inhoud (20 concepten) tijdlijn Normen voor managementsystemen

Nadere informatie

Ontwikkelingen VCA en OHSAS

Ontwikkelingen VCA en OHSAS Ontwikkelingen VCA en OHSAS Jacques Schouwenaars 13 oktober 2015 M.b.t. VCA Zicht op nieuwe norm? Welke partijen zijn erbij betrokken? Huidige status? Betrokken partijen SSVV CCvD-VCA VOC RvA Historisch

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Assetmanagement en de ISO 55000 serie. Hjalmar Boon 9-1-2014

Assetmanagement en de ISO 55000 serie. Hjalmar Boon 9-1-2014 Assetmanagement en de ISO 55000 serie Hjalmar Boon 9-1-2014 Assetmanagement Provincie Noord-Holland in beeld 625 km wegen 390 km fietspaden 35 km vrijliggende busbaan (HOV) 432 vaste kunstwerken 250 km

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

1. Overleg tussen VOC en SSVV over aanpassingen 2. Planning 2015 nieuwe versie gereed 3. Aansluitend nieuwe VCU 4. Waarschijnlijk meer nuancering dan

1. Overleg tussen VOC en SSVV over aanpassingen 2. Planning 2015 nieuwe versie gereed 3. Aansluitend nieuwe VCU 4. Waarschijnlijk meer nuancering dan 1. Overleg tussen VOC en SSVV over aanpassingen 2. Planning 2015 nieuwe versie gereed 3. Aansluitend nieuwe VCU 4. Waarschijnlijk meer nuancering dan schokkende wijzigingen Speerpunten VOC richting SSVV

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Achtergrondartikel Aanzienlijke voordelen voor organisaties Business Continuity Management conform ISO 22301 Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

In control met Compliance Management

In control met Compliance Management In control met Compliance Management Botlek Studiegroep, 15 september 2016 www.compliancecare.nl Hay Eggen h.eggen@compliancecare.nl 06-27153555 Patrick de Klerk p.deklerk@compliancecare.nl 06-27153555

Nadere informatie

ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement

ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement ISO 31000: nieuw referentiekader voor risicomanagement Door ISO en IEC zijn eind 2009 twee nieuwe normen voor het onderwerp Risicomanagement gepubliceerd. Het gaat om twee generieke normen met termen en

Nadere informatie

Onderzoek aardbevingen

Onderzoek aardbevingen JAARGANG 7-2014 2 Safety!law 7 Safety!Q&A 19 safety!carrière 27 Grove schending veiligheidsbeleid bestraft Hoe bereid je je voor op nieuwe richtlijnen? ik heb geleerd in systemen te denken Stof tot nadenken

Nadere informatie

Gebaseerd op ISO High Level Structure

Gebaseerd op ISO High Level Structure H E T MO L E N MO D E L Gebaseerd op ISO High Level Structure WHITEPAPER I NL E I DI NG De High Level Structure, die door de International Standards Organization (ISO) geïntroduceerd is in 2008, had de

Nadere informatie

Readiness Assessment ISMS

Readiness Assessment ISMS Readiness Assessment van ISMS ISO/IEC27001:2005 1 Senior Internal/IT auditor Luyke Tjebbes EMIA RO CISA Lead Auditor ISO/IEC27001:2005 Projectleider ISO assessment 2 Wat is ISO 27001 eigenlijk? ISO/IEC

Nadere informatie

ISO 9001:2015 voor de bouwsector

ISO 9001:2015 voor de bouwsector Whitepaper ISO 9001:2015 voor de bouwsector Leiderschap en risicodenken als bouwstenen van vitaal QSEH/KAM-management Versie 1.0 / juni 2015 1 ISO 9001:2015 voor de bouwsector Managementsystemen in de

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 The world has changed, a revision was needed Alumni-event, Milieu- en preventiemanagement Joerdi Roels, 20-10-2016 Hoeveel officiële ISO certificaten zijn er wereldwijd uitgereikt

Nadere informatie

CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER

CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER CERTIFICERING & TRAINING NIEUWE ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 SAFER, SMARTER, GREENER DNV GL dichtbij de bron van ISO 9001:2015 NIEUWE ISO 9001 23 september 2015 werd de nieuwste editie van ISO 9001

Nadere informatie

Managementsystemen. De sprekers

Managementsystemen. De sprekers Managementsystemen Studiedag Prebes, 5 mei 2015 De sprekers Myriam Van der Steen Zaakvoerder-consultant Expert managementsystemen Konsilo bvba Yves Grognet Zaakvoerder-consultant Freelance Auditor Adiuvare

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant

INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN. Leen Scheers Senior consultant Welkom INTEGRATIE VAN MANAGEMENTSYSTEMEN Leen Scheers Senior consultant GEGEVEN bedrijven wensen verschillende managementsystemen met certificaten meerdere invalshoeken (KVM), zowel op managementniveau

Nadere informatie

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie. en werkwijze BPM awareness Inzicht in de toepassing van BPM op strategisch niveau in het algemeen en binnen de eigen organisatie. Kennismaken met BPM vanuit een strategisch perspectief Nut en toegevoegde

Nadere informatie

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus Inhoud Compliance vakgebied en organisatie CMMI software en systems engineering

Nadere informatie

Gedrag en cultuur in compliancemanagementsystemen

Gedrag en cultuur in compliancemanagementsystemen in compliancemanagementsystemen Steeds vaker zijn in de media verhalen te lezen over organisaties die non-compliant zijn en dus niet voldoen aan de eisen die door middel van wetgeving door de overheid

Nadere informatie

ISO 19600 over compliance management: geen excuses meer

ISO 19600 over compliance management: geen excuses meer ISO 19600 over compliance management: geen excuses meer Dr. mr. ir. Richard Hoff 1 1. Inleiding Op 15 december 2014 publiceerde de International Organization for Standardization (ISO) de ISO-richtlijn

Nadere informatie

Procesmodel in de High Level Structure

Procesmodel in de High Level Structure Procesmodel in de High Level Structure Geert-Jan Rens Principal Consultant Assurance Services dinsdag november 06 DNV GL 06 maandag 7 november 06 SAFER, SMARTER, GREENER High Level Structure een fundamentele

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Anglo Belgian Corporation vs OHSAS 18001 Gent 11/06/2013

Anglo Belgian Corporation vs OHSAS 18001 Gent 11/06/2013 Anglo Belgian Corporation vs OHSAS 18001 Gent 11/06/2013 1 Wim Maenhaut Underwriter Coporate Operations Personal Accidents Inhoud 1 Reden onderzoek 2 Wat is OHSAS 18001? 3 Methodiek 4 Analyse 5 Besluiten

Nadere informatie

Programma. Doel van vandaag. 1. Wat is NEN een Norm? Wat is NEN - Missie NEN. 1. Wat is NEN - Waarom standaardisatie?

Programma. Doel van vandaag. 1. Wat is NEN een Norm? Wat is NEN - Missie NEN. 1. Wat is NEN - Waarom standaardisatie? Programma Voorstel ronde en wat verwacht u vandaag? 1. Wat is NEN 2. Korte historie FM normen Informatiebijeenkomst ISO 41001 Facility System Standard Facility nu écht volwassen WIFI NEN Guest Wachtwoord:

Nadere informatie

Safety Management System

Safety Management System Safety Management System Tbv ILT-sectorbijjeenkomst dd 7 nov 2013 Richard Hol / Hoofd Safety & Quality Assurance Inhoud Aanpak implementatie SMS Occurrence reporting proces Voorbeelden SMS producten Beoordeling

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Risico Management. Nieuw in de ISO 9001 / 14001

Risico Management. Nieuw in de ISO 9001 / 14001 Risico Management Nieuw in de ISO 9001 / 14001 Hans Snoeren, Senior Trainer / Lead Auditor Matthijs Dierick, Principal Trainer / Lead Auditor 3 december 2015 1 1.0 SAFER, SMARTER, GREENER Agenda Waarom

Nadere informatie

Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol

Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol Mike de Bruijn roduct Owner Agenda Inleiding Over CompLions GRCcontrol management software Risicomanagement Uitdagingen Dynamisch risicomanagement

Nadere informatie

6e Sustainability Congres 17 maart 2005. Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN)

6e Sustainability Congres 17 maart 2005. Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN) 6e Sustainability Congres 17 maart 2005 Jacqueline Cramer (EUR) Dick Hortensius (NEN) Louise Bergenhenegouwen (NEN) Programma Voorstel voor ISO Guidance on Social Responsibility Resultaten eerste vergadering

Nadere informatie

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Agenda Kiezen voor uitbesteding Uitbestedingsfeiten Wenselijke situatie Eisen volgens ISO5500X Showstoppers Aandachtspunten Afsluiting Kiezen voor uitbesteding Ontbreken

Nadere informatie

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014

Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Lloyd s Register, LRQA België & Nederland Gent, 23 april 2014 Kris Winters Marcel de Bruijn Jürgen van Dueren den Hollander Maurits Dekker Improving performance, reducing risk Wie is Lloyd s Register,

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

De wijzigingen in de ISO 9001: 2015

De wijzigingen in de ISO 9001: 2015 BUSINESS ASSURANCE De wijzigingen in de ISO 9001: 2015 Jacques van Unnik 1 SAFER, SMARTER, GREENER Wijzigingen in de ISO 9001 norm Waarom wordt de norm gewijzigd? De structuur van de nieuwe norm Definities

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level! 1! 1. Introductie Agenda! 2. Stand van zaken in de Cyber Security wereld 3. Verschillende soorten

Nadere informatie

Alignment : van behoefte bepalen tot uitfaseren

Alignment : van behoefte bepalen tot uitfaseren Alignment : van behoefte bepalen tot uitfaseren Daniëlla Jansen (DPO) Robert van Grunsven (CMS) Alex Roovers (LR) 12-3-2014 Inhoud presentatie Alex Roovers Alignment vanuit het perspectief van structuren,

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze Energie Management Actieplan 2015 Status: definitief versie 1.0 Datum: november 2015 Datum gewijzigd: n.v.t. Auteur: U.Dorstijn Pagina 1 Inhoud

Nadere informatie

Nieuwsbrief ISO 9001 & Kiwa Training BV

Nieuwsbrief ISO 9001 & Kiwa Training BV Afgelopen zomer zijn de Draft International Standards (DIS) voor zowel ISO 9001 kwaliteitsmanagement als voor ISO 14001 milieumanagement verschenen. In onze vorige nieuwsbrieven hebben wij u al geïnformeerd

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance

5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance 5-daagse bootcamp IT Risk Management & Assurance Verhoog het niveau van uw risicomanagement processen vóór 1 juni naar volwassenheidsniveau 4! ISO31000 DAG 1 DAG 2 DAG 3 OCHTEND NIEUW ISO27005 DAG 3 MIDDAG

Nadere informatie

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor!

Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Kwaliteit en veiligheid binnen uw organisatie: NCK tekent er voor! Het doel van NCK B.V. is om voor bedrijven hun werkbaar en beheersbaar systeem om te zetten in een systeem- en/of procescertificaat waarbij

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding... 9

Inhoudsopgave. Inleiding... 9 Inhoudsopgave Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Wat is geïntegreerd management?... 13 1.1. Wat is het doel van geïntegreerd management?... 13 1.2. Kwaliteit: wat betekent ISO 9001?... 14 1.3. Andere normen:

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1 ISO/IEC 38500 Governance of InformationTechnology Yvette Backer ASL BiSL Foundation 16 juni 2016 ISO 38500 Governance of Information Technoloy 1 Achtergrond Yvette Backer Zelfstandig consultant en trainer,

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

Data Governance: de katalysator voor Data Quality

Data Governance: de katalysator voor Data Quality Data Governance: de katalysator voor Data Quality Onderzoek datamanagement in Nederlandse organisaties Inleiding De dynamiek van de omgeving stelt in toenemende mate eisen aan het aanpassingsvermogen van

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

ISO 31000: hét nieuwe raamwerk voor risicomanagement

ISO 31000: hét nieuwe raamwerk voor risicomanagement ISO 31000: hét nieuwe raamwerk voor risicomanagement Actuele informatie over de toepassing van risicomanagement en de betekenis van de nieuwe ISO 31000 Dinsdag 8 december 2009 CineMec Ede Mondiaal geaccepteerd

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

8.5 Information security

8.5 Information security H08-Jb.IT Beheer 2006 18-10-2005 16:20 Pagina 321 8.5 Information security governance Casus bij financiële instellingen Na corporate governance en IT-governance duikt binnen (Nederlandse) organisaties

Nadere informatie

Tijd voor verandering: Lean Security. Simpeler, sneller, goedkoper, flexibeler en toch effectief

Tijd voor verandering: Lean Security. Simpeler, sneller, goedkoper, flexibeler en toch effectief Tijd voor verandering: Lean Security Simpeler, sneller, goedkoper, flexibeler en toch effectief Lean Security Mei 2013 Informatiebeveiliging Het inrichten van informa>ebeveiliging blijkt iedere keer weer

Nadere informatie

Certified ISO Risk Management Professional

Certified ISO Risk Management Professional Certified ISO 31000 Risk Management Professional informatie over de driedaagse training inclusief examen organisatie MdP Management, Consulting & Training website email mobiel KvK www.mdpmct.com info@mdpmct.com

Nadere informatie

Strategisch Risicomanagement

Strategisch Risicomanagement Commitment without understanding is a liability Strategisch Risicomanagement Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA Accent Organisatie Advies Effectief en efficiënt risicomanagement op bestuursniveau Risicomanagement

Nadere informatie

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen.

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen. FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: BKR Compliance Officer Security & Risk BKR is een onafhankelijke stichting met een maatschappelijk doel. BKR streeft sinds 1965, zonder winstoogmerk, een financieel

Nadere informatie

Business Continuity Management. Pieter de Ruiter 1 / MAXIMAAL DRIE WOORDEN

Business Continuity Management. Pieter de Ruiter 1 / MAXIMAAL DRIE WOORDEN Business Management Pieter de Ruiter 1 / MAXIMAAL DRIE WOORDEN Lelystad, 29 juni 2009 AGENDA Waarom Business Management? Hoe pakken we BCM aan? Wat is de relatie van BCM met SABSA? SCS Lelystad en mijn

Nadere informatie

Managen op duurzaam succes een aanpak op basis van Kwaliteitsmanagement ISO 9004:2009. Bob Alisic. ActinQ. consulting, training & auditing in Quality

Managen op duurzaam succes een aanpak op basis van Kwaliteitsmanagement ISO 9004:2009. Bob Alisic. ActinQ. consulting, training & auditing in Quality Managen op duurzaam succes een aanpak op basis van Kwaliteitsmanagement ISO 9004:2009 Bob Alisic ActinQ consulting, training & auditing in Quality ISO 9004:2000 versus ISO 9004:2009 Hoe zijn de beide normen

Nadere informatie

Risicomanagement volgens de norm en in de praktijk

Risicomanagement volgens de norm en in de praktijk Bedrijfsbezoek KIvI Afdeling Maintenance Impact van de nieuwe ISO55000 voor uw organisatie? Risicomanagement volgens de norm en in de praktijk ir. Hanno Spoelstra Manager Asset Management Services SKF

Nadere informatie