Peiling wereldoriëntatie: natuur en techniek in het basisonderwijs. Voorstelling resultaten Werkseminarie 17 november 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Peiling wereldoriëntatie: natuur en techniek in het basisonderwijs. Voorstelling resultaten Werkseminarie 17 november 2016"

Transcriptie

1 Peiling wereldoriëntatie: natuur en techniek in het basisonderwijs Voorstelling resultaten Werkseminarie 17 november 2016

2 Overzicht De peiling wereldoriëntatie natuur en techniek Resultaten van de peiling: schriftelijke toets Achtergrondinformatie Samenhang met achtergrondkenmerken Resultaten voor de praktische proef Conclusies

3 De peiling wereldoriëntatie natuur en techniek

4 De toetsen: natuur Eindtermen natuur opgedeeld in 6 toetsen o Niet-levende natuur o Bouw, werking en ontwikkeling o Gezondheidszorg o Organismen en materialen o Ecosystemen o Milieuzorg

5 De toetsen: techniek Eindtermen techniek gemeten aan de hand van o 1 schriftelijke toets o 1 praktische proef 5 praktische opdrachten

6 Resultaten van de peiling: behalen van de eindtermen

7 Resultaten peiling 2015

8 Vergelijking met resultaten 2005

9 Resultaten per leerlingengroep

10 Resultaten per leerlingengroep

11 Resultaten per leerlingengroep

12 Achtergrondinformatie

13 Motivatie voor natuur en techniek op school

14 Interesse in natuur en techniek in het algemeen

15 Geslachtsverschillen in motivatie en interesse

16 Onderwijsaanbod

17 Zelfzekerheid voor het geven van natuur en techniek

18 Ervaren ondersteuning voor het geven van techniek

19 Behandelen eindtermen natuur Meeste eindtermen door bijna alle leerkrachten in het zesde leerjaar gezien Natuur < 75%: o ET 1.11 (62%) De leerlingen kunnen de weerselementen op een bepaald moment en over een beperkte periode, meten, vergelijken en die weersituatie beschrijven. o ET 1.16 (75%) De leerlingen kunnen met enkele voorbeelden aantonen dat energie nodig is voor het functioneren van levende en niet-levende systemen en kunnen daarvan de energiebronnen benoemen. o ET 1.25 (72%) De leerlingen kunnen met concrete voorbeelden uit hun omgeving illustreren dat aan milieuproblemen vaak tegengestelde belangen ten grondslag liggen.

20 Behandelen eindtermen techniek Meeste eindtermen door bijna alle leerkrachten in het zesde leerjaar gezien Techniek < 75% o ET 2.6 (68%) De leerlingen kunnen illustreren hoe technische systemen onder meer gebaseerd zijn op kennis over eigenschappen van materialen of over natuurlijke verschijnselen. o ET 2.8 (61%) De leerlingen kunnen technische systemen, het technisch proces, hulpmiddelen en keuzen herkennen binnen verschillende toepassingsgebieden van techniek. o ET 2.14 (54%) De leerlingen kunnen werkwijzen en technische systemen vergelijken en over beide een oordeel formuleren aan de hand van criteria.

21 Samenhang met toetsprestaties

22 Leerlingkenmerken Niet-levende natuur Bouw, werking en ontwikkeling Gezondheidszorg Organismen en materialen Ecosystemen Milieuzorg Techniek Jongens Leeftijd (t.o.v. op leeftijd) voor op leeftijd één jaar achter Beperkingen bij het leren (t.o.v. geen) Dyslexie Dyscalculie ADHD - -

23 Interesse en motivatie voor natuur en techniek Niet-levende natuur Bouw, werking en ontwikkeling Gezondheidszorg Organismen en materialen Ecosystemen Milieuzorg Techniek Motivatie domein natuur op school Interesse in de natuur Motivatie domein techniek op school + Interesse in techniek +

24 Gezinskenmerken Niet-levende natuur Bouw, werking en ontwikkeling Gezondheidszorg Organismen en materialen Ecosystemen Milieuzorg Techniek Thuistaal (t.o.v. uitsluitend Nederlands) Nederlands met andere taal Uitsluitend andere taal Gunstige sociaal-economische status van het gezin Aantal boeken thuis (t.o.v. 0 tot 10) Meer dan

25 Stimulerend thuisklimaat Niet-levende natuur Bouw, werking en ontwikkeling Gezondheidszorg Organismen en materialen Ecosystemen Milieuzorg Techniek Cognitief stimulerend thuisklimaat Stimulerend thuisklimaat voor wetenschap en techniek: Ouders zijn bezig met wetenschappen Ouders zijn bezig met techniek + Attitude van ouders t.a.v. wetenschappen Attitude van ouders t.a.v. techniek +

26 Schoolkenmerken Niet-levende natuur Bouw, werking en ontwikkeling Gezondheidszorg Organismen en materialen Ecosystemen Milieuzorg Techniek Onderwijsnet (t.o.v. vrij net) GO! + Concentratiegraad

27 Praktische proef techniek

28 Vijf opdrachten

29

30 Resultaten praktische proef 1a. Stappen van het technisch proces doorlopen (ET 2.9) o probleem stellen o ontwerpen o maken o in gebruik nemen o evalueren seintoestel 71%

31 knikkerbaan Resultaten praktische proef 98% 1a. Stappen van het technisch proces doorlopen (ET 2.9) knijpers o o o o o probleem stellen ontwerpen maken in gebruik nemen evalueren 87% seintoestel 98%

32 Resultaten praktische proef 1a. Stappen van het technisch proces doorlopen (ET 2.9) o probleem stellen o ontwerpen o maken o in gebruik nemen o evalueren seintoestel knikkerbaan 94%

33 Resultaten praktische proef 1b. Succesvolle oplossing (ET 2.9) 50% knikkerbaan 29% knijpers 12% seintoestel

34 Resultaten praktische proef 2. Onderzoeksstrategieën (ET 2.2) 26% doosje 75% doosje 87% demonteren knijpers monteren monteren

35 Resultaten praktische proef 3. Inzicht (ET 2.6) 71% knijpers 72% marsepein 58% seintoestel 49% seintoestel

36 Resultaten praktische proef 4. Hygiëne (ET 2.16) 6% marsepein

37 Resultaten praktische proef 5. Stappenplan uitvoeren (ET 2.13) 36% marsepein

38 Verschillen tussen leerlingengroepen Meisjes voor de meeste criteria beter, behalve voor ET 2.6 (meer inzichtelijke vragen), waar de jongens het beter doen. Nederlandstalige leerlingen doen het voor alle criteria beter dan niet-nederlandstalige leerlingen. Link met de schriftelijke toets: leerlingen die de eindtermen behalen volgens de schriftelijke toets, doen het beter voor alle criteria dan leerlingen die de eindtermen niet behalen.

39 Conclusies

40 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed o 74% en 80% voor bouw, werking en ontwikkeling en gezondheidszorg o 71% voor techniek o 65 tot 72% voor overige toetsen

41 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed Globaal redelijke prestaties op de praktische proef o Groot deel doorloopt de stappen van het technisch proces o Klein deel komt tot succesvolle oplossing o 2/3 maakt een passend plan o Link met resultaten schriftelijke toets

42 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed Globaal redelijke prestaties op de praktische proef Resultaten op de schriftelijke toetsen hangen samen met een aantal leerlingkenmerken o Schoolse achterstand o Leerproblemen o Thuistaal

43 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed Globaal redelijke prestaties op de praktische proef Resultaten op de schriftelijke toetsen hangen samen met een aantal leerlingkenmerken Ook het gezin doet ertoe o SES o Hoog stimulerend thuisklimaat

44 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed Globaal redelijke prestaties op de praktische proef Resultaten op de schriftelijke toetsen hangen samen met een aantal leerlingkenmerken Ook het gezin doet ertoe Belang van motivatie en interesse o voor natuur en techniek op school o voor natuur en techniek in het algemeen

45 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed Globaal redelijke prestaties op de praktische proef Resultaten op de schriftelijke toetsen hangen samen met een aantal leerlingkenmerken Ook het gezin doet ertoe Belang van motivatie en interesse Jongens en techniek o Geen verschil in prestaties tussen jongens en meisjes op de schriftelijke toets techniek o Wel verschillen voor de praktische proef

46 Conclusies Resultaten op de schriftelijke toetsen gemiddeld tot goed Globaal redelijke prestaties op de praktische proef Resultaten op de schriftelijke toetsen hangen samen met een aantal leerlingkenmerken Ook het gezin doet ertoe Belang van motivatie en interesse Jongens en techniek Leerkrachten en techniek o Leerkrachten voelen zich minder zelfzeker over techniek o Hangt samen met mate van ondersteuning

47 Meer info:

Peiling natuurwetenschappen eerste graad A-stroom. dr. Daniël Van Nijlen Colloquium 16 juni 2016

Peiling natuurwetenschappen eerste graad A-stroom. dr. Daniël Van Nijlen Colloquium 16 juni 2016 Peiling natuurwetenschappen eerste graad A-stroom dr. Daniël Van Nijlen Colloquium 16 juni 2016 Overzicht De peiling natuurwetenschappen Beschrijving van de steekproef Resultaten van de peiling o Behalen

Nadere informatie

Peiling wereldoriëntatie natuur en techniek

Peiling wereldoriëntatie natuur en techniek Peiling wereldoriëntatie natuur en techniek in het basisonderwijs Vlaanderen is onderwijs en vorming www.ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen Voorwoord Jaarlijks vindt er peilingsonderzoek plaats met

Nadere informatie

peiling burgerzin en burgerschapseducatie in de derde graad aso, bso, kso en tso

peiling burgerzin en burgerschapseducatie in de derde graad aso, bso, kso en tso peiling burgerzin en burgerschapseducatie in de derde graad aso, bso, kso en tso colloquium 7 juni 2017 dr. Eef Ameel overzicht de peiling burgerzin en burgerschapseducatie beschrijving van de steekproef

Nadere informatie

Peiling lezen en luisteren (Nederlands) in het basisonderwijs. 22 mei 2014 colloquium

Peiling lezen en luisteren (Nederlands) in het basisonderwijs. 22 mei 2014 colloquium Peiling lezen en luisteren (Nederlands) in het basisonderwijs 22 mei 2014 colloquium Voorstelling onderzoeksteam Promotor-coördinator Prof. Rianne Janssen Inhoudelijke promotor Prof. Koen Van Gorp Kernpromotoren

Nadere informatie

Sterktes en zwaktes uit de peilingen WO (natuur en techniek) en Natuurwetenschappen 1 ste graad. Patricia De Grande & dr.

Sterktes en zwaktes uit de peilingen WO (natuur en techniek) en Natuurwetenschappen 1 ste graad. Patricia De Grande & dr. Sterktes en zwaktes uit de peilingen WO (natuur en techniek) en Natuurwetenschappen 1 ste graad Patricia De Grande & dr. Marjolein Muys Evolutie van de resultaten WO: natuur en techniek (1) Natuur 2005

Nadere informatie

Colloquium informatieverwerving en -verwerking met praktische proef ICT DR. DANIËL VAN NIJLEN COÖRDINATOR STEUNPUNT TOETSONTWIKKELING EN PEILINGEN

Colloquium informatieverwerving en -verwerking met praktische proef ICT DR. DANIËL VAN NIJLEN COÖRDINATOR STEUNPUNT TOETSONTWIKKELING EN PEILINGEN Colloquium informatieverwerving en -verwerking met praktische proef ICT DR. DANIËL VAN NIJLEN COÖRDINATOR STEUNPUNT TOETSONTWIKKELING EN PEILINGEN Peiling informatieverwerving en verwerking met praktische

Nadere informatie

Peiling natuurwetenschappen

Peiling natuurwetenschappen Peiling natuurwetenschappen in de eerste graad secundair onderwijs Vlaanderen is onderwijs en vorming www.ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen Voorwoord Jaarlijks vindt er peilingsonderzoek plaats met

Nadere informatie

Peiling Frans in het basisonderwijs

Peiling Frans in het basisonderwijs Peiling Frans in het basisonderwijs SAMENVATTING Opdrachtgever: De Vlaamse minister van Werk, Onderwijs en Vorming Onderzoeksteam: De peiling was het werk van een interdisciplinair onderzoeksteam van de

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

PEILING INFORMATIEVERWERVING EN -VERWERKING IN HET BASISONDERWIJS. Agentschap

PEILING INFORMATIEVERWERVING EN -VERWERKING IN HET BASISONDERWIJS. Agentschap PEILING INFORMATIEVERWERVING EN -VERWERKING IN HET BASISONDERWIJS Agentschap Voorwoord Jaarlijks vindt er peilingsonderzoek plaats met als centrale vraag: behaalt de meerderheid van de Vlaamse leerlingen

Nadere informatie

Kwalitatieve prestatieverschillen in de peiling wiskunde tweede graad algemeen secundair onderwijs Daniël Van Nijlen, Hanne Damen en Rianne Janssen

Kwalitatieve prestatieverschillen in de peiling wiskunde tweede graad algemeen secundair onderwijs Daniël Van Nijlen, Hanne Damen en Rianne Janssen Kwalitatieve prestatieverschillen in de peiling wiskunde tweede graad algemeen secundair onderwijs Daniël Van Nijlen, Hanne Damen en Rianne Janssen Inhoud Inleiding Theoretisch kader Methode Resultaten

Nadere informatie

Peiling Nederlands. Bekijk de digitale versie op: Lezen en luisteren in het basisonderwijs. Vlaanderen is onderwijs

Peiling Nederlands. Bekijk de digitale versie op: Lezen en luisteren in het basisonderwijs. Vlaanderen is onderwijs Peiling Nederlands Lezen en luisteren in het basisonderwijs Bekijk de digitale versie op: http://www.ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen http://www.vlaanderen.be/nl/publicaties De brochure Peiling Nederlands:

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

Schuilt er een onderzoeker in jou?

Schuilt er een onderzoeker in jou? Schuilt er een onderzoeker in jou? Bijlage: Lesdoelen en leerplandoelen INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3 1.1 Lesdoelen... 3 1.2 Leerplandoelen... 3 1.2.1 Leerplan wereldoriëntatie

Nadere informatie

Peiling Project Algemene Vakken in de derde graad bso. Colloquium 11 juni 2014

Peiling Project Algemene Vakken in de derde graad bso. Colloquium 11 juni 2014 Peiling Project Algemene Vakken in de derde graad bso Colloquium 11 juni 2014 Voorstelling onderzoeksteam Promotor-coördinator Prof. Rianne Janssen Inhoudelijke promotor Prof. Nadine Engels (m.m.v. Inge

Nadere informatie

Peiling wiskunde AHOVOKS. in het basisonderwijs. is onderwijs & vorming

Peiling wiskunde AHOVOKS. in het basisonderwijs. is onderwijs & vorming is onderwijs & vorming Peiling wiskunde in het basisonderwijs AHOVOKS AGENTSCHAP VOOR HOGER ONDERWIJS, VOLWASSENENONDERWIJS, KWALIFICATIES & STUDIETOELAGEN ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen Voorwoord

Nadere informatie

Peiling Project Nederlands

Peiling Project Nederlands Peiling Project Nederlands Algemene Lezen en luisteren in het Vakken basisonderwijs (PAV) in het zesde jaar bso Vlaanderen is is onderwijs www.ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen www.ond.vlaanderen.be/curriclulum/peilingen

Nadere informatie

Figuur 1. Intelligentiescores (numerieke, spatiale, verbale en algemene) per geslacht

Figuur 1. Intelligentiescores (numerieke, spatiale, verbale en algemene) per geslacht Tweede luik "Het verschil in schools presteren tussen jongens en meisjes" (literatuurstudie en emprirsche studie) (Jan Van Damme & Agnes De Munter- K.U.Leuven) 1. Welke sekseverschillen in prestaties?

Nadere informatie

Peiling wiskunde in de eerste graad secundair onderwijs (B-stroom)

Peiling wiskunde in de eerste graad secundair onderwijs (B-stroom) Peiling wiskunde in de eerste graad secundair onderwijs (B-stroom) SAMENVATTING Opdrachtgever: De Vlaamse minister van Werk, Onderwijs en Vorming Onderzoeksteam: De peiling was het werk van een interdisciplinair

Nadere informatie

Resultaten TIMSS Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief

Resultaten TIMSS Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief Resultaten TIMSS 2015 Wiskunde & wetenschappen 4 e leerjaar in internationaal perspectief 29 november 2016 Toetsen wiskunde 2 Inhoudelijk domein: Meetkundige vormen en metingen Cognitief domein: Toepassen

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Conferentie na peiling Wereldoriëntatie - natuur

Conferentie na peiling Wereldoriëntatie - natuur Conferentie na peiling Wereldoriëntatie - natuur Basisonderwijs Conferentiemap 17 oktober 2007 de Factorij - Schaarbeek Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Departement Onderwijs en Vorming Entiteit

Nadere informatie

EINDTERMEN Bosbiotoopstudie

EINDTERMEN Bosbiotoopstudie EINDTERMEN Bosbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde De mens en het landschap Het landelijk landschap 22 milieueffecten opnoemen die in verband kunnen gebracht worden

Nadere informatie

Effectiviteit van leerresultaten meten met paralleltoetsen. Daniël Van Nijlen Jos Willems

Effectiviteit van leerresultaten meten met paralleltoetsen. Daniël Van Nijlen Jos Willems Effectiviteit van leerresultaten meten met paralleltoetsen Daniël Van Nijlen Jos Willems Ontwikkeling peilingsen paralleltoetsen Onderwijspeiling = Grootschalige toetsafname Bij een representatieve steekproef

Nadere informatie

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1 Activiteit : Kijk wat(t) een huis! Korte beschrijving : Hoeveel energie verbruikt een koffiezetapparaat? Maakt het gebruik van een spaarlamp nu echt zoveel verschil uit? En als je een TV op standby zet,

Nadere informatie

DE SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN IN DE EERSTE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS

DE SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN IN DE EERSTE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS DE SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN IN DE EERSTE GRAAD SECUNDAIR ONDERWIJS Hoe evolueert het academisch zelfconcept, de motivatie, het schoolwelbevinden en de schoolse betrokkenheid van Vlaamse

Nadere informatie

Tendensen op het vlak van leesen luistervaardigheid aan het einde van het basisonderwijs: evidentie uit de peilingen in 2007 en 2013

Tendensen op het vlak van leesen luistervaardigheid aan het einde van het basisonderwijs: evidentie uit de peilingen in 2007 en 2013 Tendensen op het vlak van leesen luistervaardigheid aan het einde van het basisonderwijs: evidentie uit de peilingen in 2007 en 2013 Jo Denis Daniël Van Nijlen Rianne Janssen Overzicht De peiling lezen

Nadere informatie

Peiling wiskunde basisonderwijs

Peiling wiskunde basisonderwijs Peiling wiskunde basisonderwijs Reflectie op resultaten 7 juni 2017 Joke Torbeyns, Wim Van Dooren en Lieven Verschaffel Overzicht Algemeen beeld wiskundeprestaties 2016 Evolutie resultaten o Vlaamse peilingen

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

Peiling natuur (wereldoriëntatie) in het basisonderwijs

Peiling natuur (wereldoriëntatie) in het basisonderwijs Peiling natuur (wereldoriëntatie) in het basisonderwijs Deze brochure bespreekt de resultaten van een peiling in opdracht van Frank Vandenbroucke, Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming. De peiling

Nadere informatie

DOET DE SCHOOL ERTOE? Jan Van Damme Marie-Christine Opdenakker

DOET DE SCHOOL ERTOE? Jan Van Damme Marie-Christine Opdenakker DOET DE SCHOOL ERTOE? Jan Van Damme Marie-Christine Opdenakker Leuven Februari 2003 Inhoud Probleemstelling Achtergrond Aanpak Resultaten Internationaal Vlaanderen Conclusies Doet de school ertoe? 2 Probleemstelling

Nadere informatie

Eindtermen Natuurwetenschappen. Voor de eerste graad van het secundair onderwijs.

Eindtermen Natuurwetenschappen. Voor de eerste graad van het secundair onderwijs. Voor de eerste graad van het secundair onderwijs. 11 januari 2010 MOTIVERING VOOR HET INDIENEN VAN VERVANGENDE EINDTERMEN NATUURWETENSCHAPPEN Een belangrijk onderscheid tussen de door de Vlaamse regering

Nadere informatie

Frans gewikt en gewogen: van uitstroom SO naar instroom academisch HO. Prof. Dr. Piet Desmet, KUL

Frans gewikt en gewogen: van uitstroom SO naar instroom academisch HO. Prof. Dr. Piet Desmet, KUL Frans gewikt en gewogen: van uitstroom SO naar instroom academisch HO Prof. Dr. Piet Desmet, KUL Frans gewikt en gewogen: van uitstroom SO tot instroom academisch HO Piet Desmet (i.s.m. Jo Denis, Caroline

Nadere informatie

Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs?

Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs? Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs? Willy Sleurs Afdeling Kwalificaties & Curriculum AHOVOKS, Ministerie van Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Eindtermen bepaald door de overheid Leergebied-/vakgebonden

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

14-3-2014. Het LiSO-project. Inhoud presentatie

14-3-2014. Het LiSO-project. Inhoud presentatie Het LiSO-project Onderzoek Loopbanen in het secundair onderwijs : een stand van zaken Eef Stevens www.steunpuntssl.be Inhoud presentatie 1. LiSO-project: wat, waar, hoe? 4. Ontvangen feedback 5. Opmerkingen,

Nadere informatie

Hoek 10 Sector: Bouw

Hoek 10 Sector: Bouw Hoek 10 Sector: Bouw Stellingbouwer Brede bruggen, hoge gebouwen, stellingen,.. allemaal hebben ze meer nodig dan enkel sterke materialen. Ze moeten op de juiste manier gebouwd worden! Laat de kinderen

Nadere informatie

Stap 1 Doelen vaststellen

Stap 1 Doelen vaststellen Stap 1 Doelen vaststellen! Lesdoelen staan altijd in relatie tot langere termijn doelen. Zorg dat je de leerlijn of opbouw van doelen op schoolniveau helder hebt! Groepsdoelen staan altijd in relatie tot

Nadere informatie

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs Technologie Ontwikkelingsdoelen en eindtermen Schematisch OD Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs ET Eindtermen basisonderwijs 2.1 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 De kleuters: KERNCOMPONENTEN VAN TECHNIEK - kunnen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

Verschillende wegen leiden naar het bso. Een verkennende analyse van schoolloopbanen en hun invloed op de prestaties van leerlingen in 6bso.

Verschillende wegen leiden naar het bso. Een verkennende analyse van schoolloopbanen en hun invloed op de prestaties van leerlingen in 6bso. Verschillende wegen leiden naar het bs. Een verkennende analyse van schllpbanen en hun invled p de prestaties van leerlingen in 6bs. Lien Willem, Daniël Van Nijlen, Eef Ameel & Rianne Janssen Overzicht

Nadere informatie

BIOTOOPSTUDIE HET BOS

BIOTOOPSTUDIE HET BOS BIOTOOPSTUDIE HET BOS DOELEN Met dit educatief pakket, ontwikkeld door de natuur- en milieueducatie dienst van de Provincie West-Vlaanderen worden belangrijke doelen en leerplandoelstellingen bereikt in

Nadere informatie

Toetstermen en taxonomiecodes

Toetstermen en taxonomiecodes Toetstermen en taxonomiecodes Door middel van toetstermen is vastgelegd wat deelnemers moeten kennen en kunnen. Een toetsterm is bepalend voor de inhoud van de opleiding en de toetsing. Dit betekent dat

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Wetenschap en techniekonderwijs op

Wetenschap en techniekonderwijs op Inleiding verzorgt ervarings- en ontwikkelingsgericht onderwijs. Wij bieden de kinderen basisvaardigheden waarmee ze de wereld om hen heen leren kennen. Wetenschap en techniek (W&T) worden steeds belangrijker

Nadere informatie

Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013. Dyslexie, Emotioneel welbevinden en Schoolverzuim handvatten voor signalering, diagnostiek en begeleiding

Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013. Dyslexie, Emotioneel welbevinden en Schoolverzuim handvatten voor signalering, diagnostiek en begeleiding Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013 Dyslexie, Emotioneel welbevinden en Schoolverzuim handvatten voor signalering, diagnostiek en begeleiding Nouchka Tick 1 Thea Vogelaar 2 1 Senior Onderzoeker,

Nadere informatie

Reflectie bij de peilingtoetsen bao: natuur techniek en SO: natuurwetenschappen

Reflectie bij de peilingtoetsen bao: natuur techniek en SO: natuurwetenschappen Reflectie bij de peilingtoetsen bao: natuur techniek en SO: natuurwetenschappen Geachte aanwezigen Er is mij gevraagd u vandaag een reflectie te geven bij de peilingstoetsen natuur & techniek in het basisonderwijs

Nadere informatie

Het ABC van de leerstoornissen

Het ABC van de leerstoornissen Het ABC van de leerstoornissen 23 oktober 2012 K.A. Redingenhof Leuven Nadia Gielen Onderzoekseenheid Gezins- en Orthopedagogiek PraxisP Inhoud Leerstoornissen, dyslexie, dyscalculie een beknopt overzicht

Nadere informatie

Peiling burgerzin en burgerschapseducatie

Peiling burgerzin en burgerschapseducatie is onderwijs & vorming Peiling burgerzin en burgerschapseducatie in de derde graad secundair onderwijs AHOVOKS AGENTSCHAP VOOR HOGER ONDERWIJS, VOLWASSENENONDERWIJS, KWALIFICATIES & STUDIETOELAGEN ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen

Nadere informatie

Welke klaspraktijken bevorderen begrijpend lezen bij kansarme leerlingen?

Welke klaspraktijken bevorderen begrijpend lezen bij kansarme leerlingen? Welke klaspraktijken bevorderen begrijpend lezen bij kansarme leerlingen? Gudrun Vanlaar, Machteld Vandecandelaere, Jan Van Damme en Bieke De Fraine 16-11-2012 Centrum voor onderwijseffectiviteit en -evaluatie

Nadere informatie

Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003

Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003 Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003 11 December 2012 KU Leuven, Centrum voor Onderwijseffectiviteit

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

Leerkrachten bevraagd

Leerkrachten bevraagd Leerkrachten bevraagd Moeilijke onderwerpen uit het wiskundecurriculum Antwoordtendensen tussen de wiskundemethoden Hendrik Van Steenbrugge Vakgroep Onderwijskunde Universiteit Gent Ik Jullie? Leerkracht

Nadere informatie

Werken aan meer kwaliteit in onderwijs

Werken aan meer kwaliteit in onderwijs Werken aan meer kwaliteit in onderwijs Donderdag 20 maart 2014 Vlaams Parlement Commissie Onderwijs Peter Van Hove 1. Onze school - Basisschool Atheneum Denderleeuw (GO!-onderwijs) - Hoofdschool en wijkschool

Nadere informatie

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Beschikbaar per 1 september 2015 NIEUW TOA Profielkeuzetoets vmbo en havo Biologie, economie, natuurkunde en wiskunde Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen

Nadere informatie

GROEPSSAMENSTELLINGS- EFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een propensity score matching onderzoek. Barbara Belfi, Carla Haelermans & Bieke De Fraine

GROEPSSAMENSTELLINGS- EFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een propensity score matching onderzoek. Barbara Belfi, Carla Haelermans & Bieke De Fraine GROEPSSAMENSTELLINGS- EFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een propensity score matching onderzoek Barbara Belfi, Carla Haelermans & Bieke De Fraine GROEPSSAMENSTELLINGSEFFECTEN IN HET LAGER ONDERWIJS Een

Nadere informatie

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar 5 e Leerjaar 6 e Leerjaar EINDTERMENTABEL OVERZICHT Flos en Bros werkboekjes Tandenmuzeum De mondgazt Dagboek v/e tandenborstel Gezonde start in de mond - Suiker Verzin een supersmoes Tanden de wereld

Nadere informatie

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding Gebruikswijzer P- Reviews: Hoe kunnen de Reviews op een nuttige manier geïntegreerd worden in de lerarenopleiding? In deze gebruikswijzer bekijken we eerst een aantal mogelijkheden tot implementatie van

Nadere informatie

Boys & Girls strategieën voor onderwijs aan jongens en meisjes in het basisonderwijs. Martijn Smoors Onderwijs Maak Je Samen

Boys & Girls strategieën voor onderwijs aan jongens en meisjes in het basisonderwijs. Martijn Smoors Onderwijs Maak Je Samen Boys & Girls strategieën voor onderwijs aan jongens en meisjes in het basisonderwijs Martijn Smoors Onderwijs Maak Je Samen Eindrapport MOOJ-onderzoek: Verschillen tussen meisjes en jongens bij het vak

Nadere informatie

Kim Bellens, Thomas Arkens, Jan Van Damme & Sarah Gielen Centrum voor Onderwijseffectiviteit en evaluatie, KU Leuven

Kim Bellens, Thomas Arkens, Jan Van Damme & Sarah Gielen Centrum voor Onderwijseffectiviteit en evaluatie, KU Leuven SOCIALE ONGELIJKHEID EN ONGELIJKHEID OP BASIS VAN THUISTAAL INZAKE WETENSCHAPSPRESTATIES IN HET VLAAMSE ONDERWIJS Veranderingen tussen 2003 en 2011 op basis van TIMSS, vierde leerjaar Kim Bellens, Thomas

Nadere informatie

Het LiSO-project. Inhoud presentatie. 1. LiSO-project: wat, waar, hoe? 2. Instrumenten 3. Mei Opmerkingen, suggesties & vragen

Het LiSO-project. Inhoud presentatie. 1. LiSO-project: wat, waar, hoe? 2. Instrumenten 3. Mei Opmerkingen, suggesties & vragen Het LiSO-project Onderzoek Loopbanen in het secundair onderwijs Eef Stevens www.steunpuntssl.be Inhoud presentatie 1. LiSO-project: wat, waar, hoe? 17 11 2015 2 Promotor: Prof. dr. Bieke De Fraine Onderzoeksmedewerkers:

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad Timing: 1 á 2 lestijden De les in het kort: De leerlingen

Nadere informatie

Informatieavond groep 8 A/B. Welkom!

Informatieavond groep 8 A/B. Welkom! Informatieavond groep 8 A/B Welkom! Inhoud Huiswerk Afscheidsavond Snappet Voortgezet onderwijs Eindtoets groep 8 Sociale media - Dicteewoorden - Huiswerkblad Huiswerk - Nieuwsbegrip (beide lessen!) -

Nadere informatie

PEILING FRANS LUISTEREN EN SPREKEN IN DE DERDE GRAAD ASO, KSO EN TSO VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS. Agentschap

PEILING FRANS LUISTEREN EN SPREKEN IN DE DERDE GRAAD ASO, KSO EN TSO VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS. Agentschap PEILING FRANS LUISTEREN EN SPREKEN IN DE DERDE GRAAD ASO, KSO EN TSO VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS Agentschap Bekijk de digitale versie op: http://www.ond.vlaanderen.be/curriculum/peilingen http://www.vlaanderen.be/nl/publicaties

Nadere informatie

Schoolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen

Schoolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen Scolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen Jaap Roeleveld Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam (email: jroeleveld@kohnstamm.uva.nl) Abstract Sinds de laatste wijziging van de gewichtenregeling,

Nadere informatie

Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. Diversiteit

Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. Diversiteit Steunpunt Gelijke Onderwijskansen Diversiteit Diversiteit Omgaan met diversiteit Leren omgaan met diversiteit in de wereld begint in de klas: verschillende onderwerpen, invalshoeken, meningen, gewoontes,

Nadere informatie

Doorkleuteren of overvaren?

Doorkleuteren of overvaren? Doorkleuteren of overvaren? Effecten van zittenblijven in de derde kleuterklas Machteld Vandecandelaere Centrum voor onderwijseffectiviteit en evaluatie KU Leuven Achtergrond Zittenblijven in het Vlaams

Nadere informatie

Adviesformulier VO Bijlage Sociaal-emotionele ontwikkeling

Adviesformulier VO Bijlage Sociaal-emotionele ontwikkeling Gemeente Arnhem Adviesformulier VO Bijlage Sociaal-emotionele ontwikkeling t.b.v het schooladvies bij het verlaten van het primair onderwijs en t.b.v. LWOO/PrO-procedure. Toelichting De Wet Eindtoets en

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van het Koninklijk Atheneum 2 te Leuven

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van het Koninklijk Atheneum 2 te Leuven Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

Interactief werken aan woordenschat Onderzoek in groep 2 tot en met groep 4

Interactief werken aan woordenschat Onderzoek in groep 2 tot en met groep 4 Interactief werken aan woordenschat Onderzoek in groep 2 tot en met groep 4 OnderwijsBewijs-programma Femke Scheltinga Maud van Druenen Karin van Usen Waarom dit onderzoek? De aanleiding - Grote verschillen

Nadere informatie

De Oude Kaasmakerij. Algemeen

De Oude Kaasmakerij. Algemeen Lesbrief De Oude Kaasmakerij Algemeen Deze lesbrief is opgemaakt voor het lager onderwijs. Voor leerlingen uit eerste, tweede en derde graad van het basisonderwijs werd een specifieke rondleiding uitgewerkt

Nadere informatie

De invloed van de zomervakantie op het leren van jonge kinderen. Pieter Verachtert, Jan Van Damme, Patrick Onghena & Pol Ghesquière

De invloed van de zomervakantie op het leren van jonge kinderen. Pieter Verachtert, Jan Van Damme, Patrick Onghena & Pol Ghesquière De invloed van de zomervakantie op het leren van jonge kinderen Pieter Verachtert, Jan Van Damme, Patrick Onghena & Pol Ghesquière 1 Inhoud presentatie 1. Probleemstelling 2. Literatuur 3. Onderzoeksvragen

Nadere informatie

Visie op zorg voor leerlingen in het secundair onderwijs

Visie op zorg voor leerlingen in het secundair onderwijs Visie op zorg voor leerlingen in het secundair onderwijs Joost Laeremans Stafmedewerker Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Edegem 15 november 2011 1. Inleiding Het is mei 2011. Robbe

Nadere informatie

Techniek 3D. Michel Bommerez Koen Goossens Els Verhaeghe

Techniek 3D. Michel Bommerez Koen Goossens Els Verhaeghe Techniek 3D Michel Bommerez Koen Goossens Els Verhaeghe Techniek 3D Denken Doen -Duiden Drie dimensies Denken: - inzicht verwerven - probleemoplossend denken stimuleren en ontwikkelen - onderzoeksvaardigheden

Nadere informatie

Ontwikkelingsperspectief Rapport - Perspectief Voorbeeld

Ontwikkelingsperspectief Rapport - Perspectief Voorbeeld Leerling Leerlinggegevens Schooljaar 2012/2013 Burgerservicenummer 101120266 Achternaam Voorbeeld Tussenvoegsel Roepnaam Perspectief Geslacht Geboortedatum 03-03-2003 Schooljaar gestart in groep 3 (eerste

Nadere informatie

Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten

Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten Programma Invoering van referentieniveaus en rekentoetsen in het onderwijs. Wat zijn ernstige rekenproblemen

Nadere informatie

Standpunt rapport in het basisonderwijs PBD Basisonderwijs (september 2015)

Standpunt rapport in het basisonderwijs PBD Basisonderwijs (september 2015) Standpunt rapport in het basisonderwijs PBD Basisonderwijs (september 2015) Pedagogische begeleidingsdienst Huis van het GO! Willebroekkaai 36 1000 Brussel Situering, probleemstelling en uitgangspunten

Nadere informatie

Leerling volgen in hun ontwikkeling vanaf groep 1

Leerling volgen in hun ontwikkeling vanaf groep 1 Leerling volgen in hun ontwikkeling vanaf groep 1 SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Middagconferentie 25 mei Versnellen & Verrijken Yvonne Janssen Doelen workshop Bewustwording van complexiteit

Nadere informatie

Wat denken je medestudenten? Op welke punten verschilt jullie aanpak? Hoe komt dit denk je? Wat vind jij belangrijk als het gaat over verwachtingen

Wat denken je medestudenten? Op welke punten verschilt jullie aanpak? Hoe komt dit denk je? Wat vind jij belangrijk als het gaat over verwachtingen 1 2 3 4 Wat denken je medestudenten? Op welke punten verschilt jullie aanpak? Hoe komt dit denk je? Wat vind jij belangrijk als het gaat over verwachtingen tavindividuele kleuters? Waarom vind je dit belangrijk?

Nadere informatie

Schoolfeedbackrapport Paralleltoets van de peiling NEDERLANDS. Lezen

Schoolfeedbackrapport Paralleltoets van de peiling NEDERLANDS. Lezen Schoolfeedbackrapport Paralleltoets van de peiling NEDERLANDS Lezen Einde basisonderwijs Juni 2015 99999 Basisschool Y Molenstraat 1 9999 ZONNEDORP Inhoud van dit rapport 1. Inleiding 2. Over dit schoolfeedbackrapport

Nadere informatie

Peiling wereldoriëntatie (tijd, ruimte, maatschappij en brongebruik) in het basisonderwijs

Peiling wereldoriëntatie (tijd, ruimte, maatschappij en brongebruik) in het basisonderwijs Peiling wereldoriëntatie (tijd, ruimte, maatschappij en brongebruik) in het basisonderwijs Voorwoord Het realiseren van de eindtermen vormt de maatschappelijke opdracht van elke school. Deze minimumdoelen

Nadere informatie

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: Het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs: Stadium van het instructie model Oriëntatiefase

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam leerling :.. 0 jongen 0 meisje Geboortedatum Groep

Nadere informatie

Masterclass: Van visie op talentontwikkeling. Nora Steenbergen-Penterman 9 december 2012

Masterclass: Van visie op talentontwikkeling. Nora Steenbergen-Penterman 9 december 2012 Masterclass: Van visie op talentontwikkeling tot ingebed beleid Nora Steenbergen-Penterman 9 december 2012 Dabrowski: overexcitabilities productief gevoelig scherpe waarneming Dweck: FIXED vs growth mindset

Nadere informatie

Duurzaamheid in het curriculum

Duurzaamheid in het curriculum Duurzaamheid in het curriculum Didier Van de Velde onderwijsadviseur AKOV NME studiedag 29 april 2014 Kan techniek ons wereldbeeld veranderen? 2 IS TECHNIEK NEUTRAAL? WAPENS DODEN GEEN MENSEN, ALLEEN MENSEN

Nadere informatie

Resultaten Eindcito 2015 Josefschool.

Resultaten Eindcito 2015 Josefschool. Resultaten Eindcito 2015 Josefschool. Er hebben 29 van de 30 van groep 8 deel genomen aan de cito- eindtoets 2015. Hiervan hebben 27 de Cito-eindtoets basis gedaan en 2 de Citoeindtoets niveau. De gemiddelde

Nadere informatie

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven)

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Naam leerling: Klas:.. Wat is het? DYSORTHOGRAFIE Moeizame automatisatie aan de klank-tekenkoppeling.

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN Pantarijn (18UM00) Pantarijn 18UM00 Directeur Bert - Hoogwerf Adres Dubbelstraat 6 3073 LG ROTTERDAM Telefoon 0104851184

Nadere informatie

Persvoorstelling Resultaten Europees Vreemdetalenonderzoek. 21 juni 2012

Persvoorstelling Resultaten Europees Vreemdetalenonderzoek. 21 juni 2012 Persvoorstelling Resultaten Europees Vreemdetalenonderzoek 21 juni 2012 1 Onderzoeksteam Hoofdpromotor: Rianne Janssen Co-promotoren: Piet Desmet, Sarah Gielen, Liesbet Heyvaert, Peter Lauwers, Ilse Magnus

Nadere informatie

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling Procedure advies en aanmelding september 2014 Voorbereiding PO Juni Planningsafspraken met bureau School & Onderwijs Service (SOS) 2 toetsmomenten(dagdelen): NIO en PMT-K2 Drempelonderzoek Voorbereiding

Nadere informatie

CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK

CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK 4 Met de helm 1 Veel mensen dragen een helm Kijk naar de foto s in het bronnenboek. Wie draagt de helm en waarom? Vul aan. Wie? Waarom? MET DE HELM 69 2 De proef met het ei Werk

Nadere informatie

De belangstelling van leerlingen en hun studiekeuze in het S.O.

De belangstelling van leerlingen en hun studiekeuze in het S.O. VFO-dag 18 september 2014 De belangstelling van leerlingen en hun studiekeuze in het S.O. Jan Van Damme en Bieke De Fraine i.s.m. Ellen Deprez en Maarten Pinxten 1 Overzicht Uitgangspunt Samenhang tussen

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar

JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar DEEL 1 Organismen vormen een levensgemeenschap Hoofdstuk 1 Voedselrelaties Hoofdstuk 2 Foto DEEL 2 Organismen planten zich voort Hoofdstuk 1 Voortplanting bij bloemplanten

Nadere informatie

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Team Basisschool De Brök Stein

Team Basisschool De Brök Stein Team Basisschool De Brök Stein Beschrijving van het vraagstuk Geef hier een titel aan het vraagstuk en daarna een gedetailleerde beschrijving van het vraagstuk dat je op de Nazomerschool aan de orde wilt

Nadere informatie

Vormgeven aan passend onderwijs binnen De Wheemschool

Vormgeven aan passend onderwijs binnen De Wheemschool Vormgeven aan passend onderwijs binnen De Wheemschool De Wheemschool heeft een schoolondersteuningsprofiel opgesteld. Dit is een wettelijk voorschrift bij de invoering van passend onderwijs. Het schoolondersteuningsprofiel

Nadere informatie