De Verlichting. Maar voor de helft geslaagd?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Verlichting. Maar voor de helft geslaagd?"

Transcriptie

1 De Verlichting Maar voor de helft geslaagd?

2 Moderne wetenschap Moderne filosofie Moderne cultuur De Verlichting methodische twijfel God garandeert rede scepticisme optimisme kritiek ongeduld ik denk rede is gelijk verdeeld individualisme universalisme consensus definitief afkeer v/h verstrijken van de tijd

3 De Internationale (1870) (Eugène Pottier) Debout les damnés de la terre Debout les forçats de la faim La raison tonne en son cratère C'est l'éruption de la fin Du passé faisons table rase Foules, esclaves, debout, debout Le monde va changer de base Nous ne sommes rien, soyons tout C'est la lutte finale Groupons-nous, et demain (bis) L'Internationale Sera le genre humain

4 Moderne wetenschap Moderne filosofie Moderne cultuur De Verlichting methodische twijfel God garandeert rede scepticisme optimisme kritiek ongeduld ik denk rede is gelijk verdeeld Aristoteles in Descartes Godsbewijs individualisme universalisme consensus definitief afkeer v/h verstrijken van de tijd 2 voorbeelden die nog invloed hebben een morele opvatting: utilitarisme politieke opvatting: sociaal contract

5 Utilitarisme : wat te doen? 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter geen verschil tussen proberen/niet proberen geen verschil tussen moord en onopzettelijke dood (niet alleen intenties: verantwoordelijk voor onopzettelijke dood) consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot doden geen belang ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus = moderne theorie - kwantitatieve benadering - subjectiviteit: waarde is aangename ervaring - redelijkheid: individualisme en universalisme ~ moderne sociale welvaartsmaatschappij

6 Een vergelijking Zie je een verband tussen het utilitarisme en het rationele keuze-model?

7 Utilitarisme : wat te doen? + plausibel antwoord we willen allen geluk we willen gelukkig maken 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter geen verschil tussen proberen/niet proberen geen verschil tussen moord en onopzettelijke dood (niet alleen intenties: verantwoordelijk voor onopzettelijke dood) consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot doden geen belang ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus = moderne theorie - kwantitatieve benadering - subjectiviteit: waarde is aangename ervaring - redelijkheid: individualisme en universalisme ~ moderne sociale welvaartsmaatschappij ~ rationele keuze op schaal van de mensheid

8 Utilitarisme : wat te doen? >< in strijd met morele aanvoelen met morele waarden 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter >< handelen op zich waardevol niet alleen het resultaat >< doel heiligt de middel >< het moet gebeuren maar ik kan het niet politici wij consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot >< mensen willen niet alleen geluk/aangename ervaring ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus >< tragische keuzes (Antigone) = moderne theorie - kwantitatieve benadering - subjectiviteit: waarde is aangename ervaring - redelijkheid: individualisme en universalisme ~ moderne sociale welvaartsmaatschappij

9 Utilitarisme : wat te doen? >< in strijd met morele aanvoelen met morele waarden 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus goed in kritiek oude waarden, minder in nieuwe waarden = moderne theorie - kwantitatieve benadering - subjectiviteit: waarde is aangename ervaring - redelijkheid: individualisme en universalisme ~ moderne sociale welvaartsmaatschappij

10 Utilitarisme : wat te doen? >< in strijd met morele aanvoelen met morele waarden 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus goed in kritiek oude waarden, minder in nieuwe waarden Aantrekkingskracht? veeleisende eis tot onpartijdigheid >< mij/mijn kinderen uitweg voor de onvermijdelijke onvolkomenheid van inzet aantallen zorg kan iemand niet gelukkig maken (respect)

11 Utilitarisme : wat te doen? >< in strijd met morele aanvoelen met morele waarden 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus goed in kritiek oude waarden, minder in nieuwe waarden rationele argumentatie (bewijs) intellectueel objectief = Verlichting morele politieke aangesproken worden sensibiliteit muziek Pascal betekenis

12 There s problably no God. Now stop worrying and enjoy life.

13 There s problably no God. Now stop worrying and enjoy life God bestaat niet (.75) God bestaat (.25) Religieus leven -82 (.75) = -61,5 + (.25) Niet religieus leven 82 (.75) = +61,5 - (.25)

14 Utilitarisme : wat te doen? >< in strijd met morele aanvoelen met morele waarden 3 principes alleen consequenties tellen niet bijv. intenties of het karakter consequenties tellen alleen door nut: pijn en genot ieders pijn telt gelijk sociaal principe genotscalculus goed in kritiek oude waarden, minder in nieuwe waarden rationele argumentatie (bewijs) intellectueel objectief = Verlichting interesse in kennis morele politieke aangesproken worden sensibiliteit muziek Godsbewijs interesse in betekenis zingeving betekenis

15 sociaal contract hoe samen te leven Natuurtoestand oorlog allen tegen allen Rawls sociaal contract fair + vrij achter sluier van onwetendheid staatsmacht samenleving procesrecht eigendom 1. gelijke rechten en vrijheden 2. a) alle posities open voor iedereen b) inkomensongelijkheid alleen als in het voordeel van de minstbedeelden vrijheid gelijkheid broederlijkheid

16 sociaal contract natuurtoestand oorlog allen tegen allen hoe DEMOCRATISCH samen te leven RECHTVAARDIG sociaal contract fair + vrij staatsmacht samenleving administratieve macht Rawls achter sluier van onwetendheid 1. gelijke rechten en vrijheden 2. a) alle posities open voor iedereen b) inkomensongelijkheid alleen als in het voordeel van de minstbedeelden vrijheid gelijkheid broederlijkheid

17 sociaal contract hoe DEMOCRATISCH samen te leven RECHTVAARDIG natuurtoestand oorlog allen tegen allen scepticisme sociaal contract fair + vrij optimisme individualisme ongeduld staatsmacht samenleving administratieve macht vrijheid gelijkheid broederlijkheid universalisme definitief

18 Moderne wetenschap Moderne cultuur Redelijkheid scepticisme optimisme kritiek individualisme universalisme De Verlichting consensus ongeduld Tijd definitief afkeer v/h verstrijken van tijd

19 sociaal contract hoe DEMOCRATISCH samen te leven RECHTVAARDIG natuurtoestand oorlog allen tegen allen scepticisme = moderne theorie ontluistering sociaal contract fair + vrij optimisme individualisme ongeduld vrije beslissing v/h subject vrijheid/identiteit los van context (sluier van onwetendheid) staatsmacht samenleving administratieve macht vrijheid gelijkheid broederlijkheid universalisme definitief

20 Moderne wetenschap ontluistering autonoom subject Moderne cultuur Redelijkheid scepticisme optimisme kritiek individualisme universalisme De Verlichting consensus ongeduld Tijd definitief afkeer v/h verstrijken van tijd

21 Sprookjes zijn leuk om te vertellen en te beluisteren. Maar is het sprookje van het sociale contract plausibel?

22 natuurtoestand oorlog allen tegen allen ontluistering Moderne wetenschap sociaal contract fair + vrij Moderne cultuur sociaal contract hoe DEMOCRATISCH samen te leven RECHTVAARDIG vrije beslissing v/h subject vrijheid/identiteit los van context taal zelfkennis: behoeften plaats/tijd van afspraak samenleving vrijheid vereist instituties competenties sociale kennis moraal: belofte De Verlichting staatsmacht samenleving administratieve macht vrijheid gelijkheid broederlijkheid

23 natuurtoestand oorlog allen tegen allen ontluistering Moderne wetenschap sociaal contract fair + vrij Moderne cultuur sociaal contract hoe DEMOCRATISCH samen te leven RECHTVAARDIG vrijheid vereist identiteit machtsstrijd (Castoriadis) vrije beslissing v/h subject vrijheid/identiteit los van context samenleving instituties macht maakt ons tot wie we zijn De Verlichting staatsmacht samenleving administratieve macht vrijheid gelijkheid broederlijkheid vb. heersende taal bevestigt nieuwe taal ondermijnt machtsverhoudingen

24 Moderne wetenschap ontluistering autonoom subject Moderne cultuur De Verlichting Redelijkheid Tijd scepticisme optimisme ongeduld definitief Sociaal contract natuurtoestand sociaal contract Utilitarisme alleen greatest happiness een verhaal over het ontstaan van samenleving veronderstelt al een samenleving morele bezwaren goed in kritiek oude waarden, minder in nieuwe waarden devaluatie in plaats van transformatie

Van Rechtswege(n) Politìeke en rechtsfilosofische stromingen door de eeuwen heen & DIEDERIK VANDENDRIESSCHE ACADEMIA PRESS

Van Rechtswege(n) Politìeke en rechtsfilosofische stromingen door de eeuwen heen & DIEDERIK VANDENDRIESSCHE ACADEMIA PRESS Van Rechtswege(n) Politìeke en rechtsfilosofische stromingen door de eeuwen heen KOENRAES & DIEDERIK VANDENDRIESSCHE ACADEMIA PRESS Inhoudstafel Woord vooraf. Deell HlSTORISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen Hoofdstuk 3 Geloof, waarden, ervaringen Kennis en geloof Kennis is descriptief Heeft betrekking op feiten Is te rechtvaardigen Geloof is normatief Heeft betrekking op voorschriften Is subjectief Geldt

Nadere informatie

DE PROFESSIONALITEIT VAN MAATSCHAPPELIJK WERK

DE PROFESSIONALITEIT VAN MAATSCHAPPELIJK WERK DE PROFESSIONALITEIT VAN MAATSCHAPPELIJK WERK Over de morele identiteit van het beroep en het belang van morele oordeelsvorming Jaarcongres NVMW (10-11-2011) Ed de Jonge INTRODUCTIE: thematiek en spreker

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie Geloven en redeneren Religie en filosofie Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Het begin

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

Leren Filosoferen. Tweede avond

Leren Filosoferen. Tweede avond Leren Filosoferen Tweede avond Website Alle presentaties zijn te vinden op mijn website: www.wijsgeer.nl Daar vind je ook mededelingen over de cursussen. Hou het in de gaten! Vragen n.a.v. vorige keer

Nadere informatie

algemene wil de gemeenschappelijke wil van de hele maatschappij. De term werd gebruikt door de >>contractdenker Rousseau.

algemene wil de gemeenschappelijke wil van de hele maatschappij. De term werd gebruikt door de >>contractdenker Rousseau. Woordenlijst Het oog in de storm Hoofdstuk 6 algemene wil de gemeenschappelijke wil van de hele maatschappij. De term werd gebruikt door de >>contractdenker Rousseau. amour propre Frans voor eigenliefde,

Nadere informatie

Inzet en keuzes in de laatste levensfase

Inzet en keuzes in de laatste levensfase Inzet en keuzes in de laatste levensfase Filosofische en ethische beschouwingen Prof. Dr. Yvonne Denier Docent KU Leuven, Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht Stafmedewerker Ethiek, Zorgnet Vlaanderen

Nadere informatie

Het normatieve, het subjectieve en het objectieve.

Het normatieve, het subjectieve en het objectieve. Wat is een ethisch dilemma? Het normatieve, het subjectieve en het objectieve. Wat is een ethisch dilemma? Dilemma s s, issue s s en problemen. Casus. Di Drie bedreigingen bd i van het moreel bewustzijn.

Nadere informatie

ROMANTIEK. het tijdperk van de. Jean-Jacques Rousseau 1712-1778

ROMANTIEK. het tijdperk van de. Jean-Jacques Rousseau 1712-1778 ROMANTIEK het tijdperk van de Jean-Jacques Rousseau 1712-1778 Ik beaam met geen woord wat ge zegt, maar ik zal het recht dat ge hebt om het te zeggen tot de dood toe verdedigen Voltaire Allan Ramsay (1766)

Nadere informatie

Ons economische zelf. Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan

Ons economische zelf. Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan Ons economische zelf Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan Plaatjes invoegen Contrast tussen overvloed en gebrek Contrast tussen genieten van materie en uitbuiten

Nadere informatie

Filosofie en actualiteit. Zevende avond

Filosofie en actualiteit. Zevende avond Filosofie en actualiteit Zevende avond Over gelijkheid Emancipatie Gelijke behandeling Beloningen Mensenrechten Confucius Racisme Vrouw zijn Crisis Emancipatie Pauline Kleingeld: huwelijk is primair vrijwillige

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

Oefening baart morele ontwikkeling. Jan den Boer. Filosofisch café Hoogeveen, 250314.

Oefening baart morele ontwikkeling. Jan den Boer. Filosofisch café Hoogeveen, 250314. Oefening baart morele ontwikkeling. Jan den Boer. Filosofisch café Hoogeveen, 250314. Mijn zoektocht: Pirsig, filosofie, boeddhisme, management, bewustzijnswetenschap, Lamme. Robert Pirsig: Zen en de kunst

Nadere informatie

filosofie havo 2015-I

filosofie havo 2015-I Opgave 3 Wat is de Wat 11 maximumscore 1 Een goed antwoord bevat het volgende element: een uitleg dat Eggers zich met morele vraagstukken bezighoudt: hij vraagt zich af wat hij zelf vanuit zijn eigen normen

Nadere informatie

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Het leven leren De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Waar gaat kaderdocument Het leven leren (2003) over? De levensbeschouwelijke ontwikkeling èn beroepsethische vorming van onderwijsdeelnemers

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

Het Programma. 13.30-14.00 Ontvangst. 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld

Het Programma. 13.30-14.00 Ontvangst. 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld Het Programma 13.30-14.00 Ontvangst 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld 14.30-16.00 Case bespreking Mark Knopperts en Elly van der Woude van Vanboeijen 16.00-16.30 Groepsdiscussie 16.30-17.00

Nadere informatie

Vandaag in organisaties Aujourd'hui dans les organisations

Vandaag in organisaties Aujourd'hui dans les organisations Vandaag in organisaties Aujourd'hui dans les organisations STRESS BURN OUTS PESTERIJEN HARCÈLEMENT CONFLICTEN CONFLITS stress DOOR / PAR sociaal - economische veranderingen changements socio-economiques

Nadere informatie

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Naam: Violette van Zandbeek Vak: Social research Datum: 15 april 2011 1 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Als onderdeel van het vak social research

Nadere informatie

Waarom we er een zooitje van maken. Terwijl we allemaal het goede willen

Waarom we er een zooitje van maken. Terwijl we allemaal het goede willen Waarom we er een zooitje van maken Terwijl we allemaal het goede willen Het drama van veiligheidsbeleid U weet het allemaal: ooit waren ongevallen een act of god, daarna geloofden de liberalen dat het

Nadere informatie

1. De uitdagingen waarvoor we staan

1. De uitdagingen waarvoor we staan Opbouw 1. De uitdagingen waarvoor we staan en / in transitie 2. Denken over transities Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent 3. En wat met cultuur? 4. Bestaande transitienetwerken

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands

Examen HAVO. Nederlands Nederlands Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Dinsdag 20 juni 13.30 16.30 uur 20 06 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen; het examen bestaat uit 22 vragen

Nadere informatie

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN POLITIEK MAURITS BERGER Boom Juridische uitgevers Den Haag 2006 INHOUD HOOFDSTUK 1 - DE REGELS VAN EEN IDEAAL 1 Deel I Sharia als oud recht 9 HOOFDSTUK 2 - DE KORAN ALS GRONDWET

Nadere informatie

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Geschiedenis en politieke filosofie Geschiedenis Beschrijving feitelijke gebeurtenissen. Verklaring in termen van oorzaak en gevolg of van bedoelingen. Politieke

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Professionaliteit in wetenschap en zorg

Professionaliteit in wetenschap en zorg Professionaliteit in wetenschap en zorg Symposium: in balans Utrecht 27 november 2015 Dr. Hans van Dartel, ethicus, verpleegkundige (np) Voorzitter Commissie Ethiek V&VN Opzet Verkenning waarden van praktijken

Nadere informatie

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Wat is filosoferen met kinderen? Samen op een gestructureerde wijze nadenken en praten over filosofische vragen. Zoeken naar antwoorden op vragen die kinderen

Nadere informatie

Edukans Dik Verboom Sen. Program Advisor

Edukans Dik Verboom Sen. Program Advisor Edukans Dik Verboom Sen. Program Advisor Religieuze Waarden, Onderwijs en Doel van deze workshop 1. 2. 3. Inzicht krijgen in religie als drijfveer voor sociaalmaatschappelijk handelen; Verkennen van morele

Nadere informatie

Dit boek als pedagogisch hulpmiddel

Dit boek als pedagogisch hulpmiddel Dit boek als pedagogisch hulpmiddel Door PLATON Inleiding De afgelopen jaren neemt de belangstelling rondom het concept van verhalen vertellen voortdurend toe. Het verhaal als kunst en techniek en als

Nadere informatie

KRITISCH DENKEN In het. vaardigheden die kinderen/jongeren moeten aangeleerd krijgen om constructieve & creatieve burgers te worden/zijn.

KRITISCH DENKEN In het. vaardigheden die kinderen/jongeren moeten aangeleerd krijgen om constructieve & creatieve burgers te worden/zijn. KRITISCH DENKEN In het Middelbaar Onderwijs vaardigheden die kinderen/jongeren moeten aangeleerd krijgen om constructieve & creatieve burgers te worden/zijn. Waarom is les in KD nodig? KD is onmisbaar

Nadere informatie

Informatiemaatschappij. College 6. Ethiek in de informatiemaatschappij. De maatschappij verandert. Lastige kwesties

Informatiemaatschappij. College 6. Ethiek in de informatiemaatschappij. De maatschappij verandert. Lastige kwesties Informatiemaatschappij College 6 ICT en ethiek College 6 De maatschappij verandert Ethiek in de informatiemaatschappij ICT zorgt voor nieuwe (morele) vraagstukken waarvoor geen pasklare antwoorden bestaan.

Nadere informatie

De moraal van het strafrecht 1

De moraal van het strafrecht 1 k l a a s ro z e mon d De moraal van het strafrecht 1 Inleiding: utopie en moraal In zijn boek De veiligheidsutopie analyseert Hans Boutellier de problemen van de toegenomen misdaad en de te - kortschietende

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11 Inleiding 17. Deel I Ethische reflectie 19

Inhoud. Voorwoord 11 Inleiding 17. Deel I Ethische reflectie 19 Voorwoord 11 Inleiding 17 Deel I Ethische reflectie 19 1 Wat is ethische reflectie en waarom is het belangrijk? 21 1.1 Eigen welzijn 22 1.2 Algemeen welzijn 25 1.2.1 Afhankelijkheid van andere mensen 25

Nadere informatie

Een ander domein is de wetenschap. Wetenschap kan men als volgt omschrijven:

Een ander domein is de wetenschap. Wetenschap kan men als volgt omschrijven: Pagina B 1 Samenvatting inleidende les ethiek 8/02/06 ETHIEK. Filosofie is denken, hard nadenken over vanalles en nog wat, en hoort eigenlijk bij ethiek. Ethiek zelf kan me ook een beetje vergelijken met

Nadere informatie

HOUDEN VAN DIEREN. Over morele rechtvaardiging, doelen en waarden bij het houden van dieren

HOUDEN VAN DIEREN. Over morele rechtvaardiging, doelen en waarden bij het houden van dieren HOUDEN VAN DIEREN Over morele rechtvaardiging, doelen en waarden bij het houden van dieren Dr. Franck L.B. Meijboom Ethiek Instituut & Faculteit Diergeneeskunde Maart 2012 Ethiek Instituut Janskerkhof

Nadere informatie

Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie

Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie Rijksuniversiteit Groningen Nameting kennis en argumentatie Instructie onderdeel kennis: Hieronder staan 22 vragen over tijdvak 6 en 7. Probeer de vragen zo goed mogelijk te beantwoorden. Omcirkel met

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2011 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 22 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten

Nadere informatie

De Christelijke wortels van de moderne natuurwetenschap

De Christelijke wortels van de moderne natuurwetenschap De Christelijke wortels van de moderne natuurwetenschap volgens Harry van den Bouwhuijsen F.H. van Lunteren Ontstaan natuurwetenschap Openbaringsmonotheïsme levert noodzakelijke voorwaarden voor dit proces

Nadere informatie

INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13

INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13 INHOUD VOORWOORD 11 INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13 HOOFDSTUK 1. Op zoek naar een stabiele werkelijkheid. De Oudheid (6 de eeuw v.c. 6 de eeuw n.c.) 25 1. Het ontstaan

Nadere informatie

Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties!

Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties! Karel Poma: Het is nu aan de jongere generaties! Karel Poma Laat mij in de eerste plaats toe om u te danken voor uw aanwezigheid. Uw belangstelling voor de Verlichting bewijst dat deze visie op de maatschappij,

Nadere informatie

Adolescentiepsychologie

Adolescentiepsychologie Adolescentiepsychologie B I J E E N K O M S T 6 M O R E L E O N T W I K K E L I N G Redmar Oosterkamp ML00327 r.oosterkamp@hr.nl Doel vandaag D E S T U D E N T K A N : D E T H E O R I E VA N K O H L B

Nadere informatie

FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 FILOSOFIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values Leertekst: materialisme en postmaterialisme, modernisme en postmodernisme Geert Hofstede laat zien hoe culturen dus op die 5 dimensies van elkaar verschillen en/of overeenkomen. Er zijn natuurlijk ook

Nadere informatie

Het begrip natuur in techniek, filosofie en religie. Deel I: Van voormodern naar modern denken

Het begrip natuur in techniek, filosofie en religie. Deel I: Van voormodern naar modern denken Het begrip natuur in techniek, filosofie en religie Deel I: Van voormodern naar modern denken 1. Inleiding 2. Franciscus 3. Descartes 4. Pascal 5. Conclusies Inleiding Lynn White in Science (1967): Christendom

Nadere informatie

Over de auteurs... xvii. Dankwoord... xix. Inleiding...1. Deel I: Basisbeginselen van de ethiek...7

Over de auteurs... xvii. Dankwoord... xix. Inleiding...1. Deel I: Basisbeginselen van de ethiek...7 Over de auteurs... xvii Dankwoord... xix Inleiding...1 Deel I: Basisbeginselen van de ethiek...7 Hoofdstuk 1: Ethiek: wat is het en wat moet je ermee?...9 De juiste woorden kennen: ethische termen...9

Nadere informatie

GOED PATIËNTSCHAP. visie van een ziekenfonds

GOED PATIËNTSCHAP. visie van een ziekenfonds GOED PATIËNTSCHAP visie van een ziekenfonds Inleiding Fundamentele rol ziekenfondsen belangenbehartiger van haar leden of nog natuurlijke beschermers van de patiënt Ziekenfondswet ziekenfondsen zijn verenigingen

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie havo 2003 - II

Eindexamen Filosofie havo 2003 - II 3 Antwoordmodel Oude en nieuwe media 1 Een goed antwoord bevat de volgende elementen: een uitleg hoe een hiërarchie in de staat volgens Hobbes ontstaat 2 een uitleg van het begrip sociaal contract in verband

Nadere informatie

Opgave 3 Roken en vrije wil

Opgave 3 Roken en vrije wil Opgave 3 Roken en vrije wil 13 maximumscore 4 een uitleg dat het substantiedualisme van Descartes in tekst 7 is te herkennen: denkende substantie versus uitgebreidheid Er zijn twee soorten verslavingen:

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

Geen kant-en-klare oplossingen

Geen kant-en-klare oplossingen Onze gedragscode Op welke manier oefenen we ons beroep uit? Hoe dient onze houding te zijn ten opzichte van - interne en externe - cliënten? Hoe gedragen we ons ten opzichte van collega s en anderen die

Nadere informatie

Mediasociologie Hoorcollege Iedereen is vrij! Theo Ploeg

Mediasociologie Hoorcollege Iedereen is vrij! Theo Ploeg Mediasociologie Hoorcollege Iedereen is vrij! Theo Ploeg 1 2 wat ga ik behandelen? wat is mediasociologie bij CMDA/IAM? wat gaan we doen en hoe doen we dat? wat is sociologie eigenlijk en hoe zien wij

Nadere informatie

De wens een goede moeder te zijn

De wens een goede moeder te zijn De wens een goede moeder te zijn welke impact hebben de ethische bedenkingen van vrouwen op hun keuzes voor prenatale testen? Dr. E. Garcia 12-12-2013 In search of good motherhood How prenatal screening

Nadere informatie

Enkele praktische punten vooraf: dyslecten cijferlijst, zie ook SOM (voorm.vocus) kopie ID-kaart/paspoort ma. 7 mei wordt wo.

Enkele praktische punten vooraf: dyslecten cijferlijst, zie ook SOM (voorm.vocus) kopie ID-kaart/paspoort ma. 7 mei wordt wo. Enkele praktische punten vooraf: dyslecten cijferlijst, zie ook SOM (voorm.vocus) kopie ID-kaart/paspoort ma. 7 mei wordt wo.25 april (overdag) HET EINDEXAMEN GANG VAN ZAKEN TIJDENS HET EXAMENJAAR EXAMENREGLEMENT

Nadere informatie

6/02/2015. Godsdienstles geven als het begeleiden van jongeren bij het omgaan met levensvragen

6/02/2015. Godsdienstles geven als het begeleiden van jongeren bij het omgaan met levensvragen Godsdienstles geven als het begeleiden van jongeren bij het omgaan met levensvragen 1 Inleiding Levensbeschouwelijk bezig zijn?? Situeren van problemen binnen de kijk op het leven (hoeveel vrijheid moeten

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opgave 2 Waanzin 6 maximumscore 2 een weergave van de overeenkomst tussen Descartes benadering van emoties en de beschreven opvatting over melancholie in de Oudheid: een fysiologische benadering 1 een

Nadere informatie

Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn

Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn Dr. Franck L.B. Meijboom Ethiek Instituut & Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Utrecht Welzijn We zijn niet de eerste! Welzijn

Nadere informatie

Een kritische analyse van de wetenschap van het geluk Valérie De Prycker

Een kritische analyse van de wetenschap van het geluk Valérie De Prycker Een kritische analyse van de wetenschap van het geluk Valérie De Prycker Proefschrift voorgedragen tot het bekomen van de graad van Doctor in de Wijsbegeerte Promotor: Prof. dr. Johan Braeckman Inleiding

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correctievoorschrift VWO 2011 tijdvak 2 tevens oud programma filosofie filosofie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Samen het leven omarmen

Samen het leven omarmen Samen het leven omarmen Amstelstraat 112 5626 BH Eindhoven - Acht T. 040-262 12 65 E. antonius@zorggroepsintmaarten.nl samen het leven omarmen Welkom. Samen het leven omarmen 03 Antonius in Acht is een

Nadere informatie

Zingeving, spiritualiteit en verpleegkundige zorg

Zingeving, spiritualiteit en verpleegkundige zorg Zingeving, spiritualiteit en verpleegkundige zorg Annemieke Kuin humanistisch geestelijk verzorger Westfriesgasthuis, Hoorn Spiritualiteit / Zingeving Aandacht voor eigen spiritualiteit In gesprek gaan

Nadere informatie

Leeswijzer filosofie. Stichting Senia

Leeswijzer filosofie. Stichting Senia Leeswijzer filosofie Stichting Senia Leeswijzer 'Sterven is dood-eenvoudig, iedereen kan het.' Wim Brands in gesprek met René Gude Colofon Jaar van uitgave: 2014 Taal: Nederlands Genre: filosofie, levenskunst

Nadere informatie

Wijsgerige Antropologie

Wijsgerige Antropologie Wijsgerige Antropologie Er was een grote overlap tussen filosofie en theologie in de middeleeuwen. Wat de mens scheidt van een dier is het verstandelijke vermogen, het vermogen tot taalgebruik en het besef

Nadere informatie

Oosterse filosofie. Over de denktradities in India en China

Oosterse filosofie. Over de denktradities in India en China Oosterse filosofie Over de denktradities in India en China Inhoudsopgave Geschiedenis - Ontstaan van de filosofie India en het hindoeisme De leer van de Boeddha Mahayana, de leer van de leegte China en

Nadere informatie

1.3.1. De samenleving is organisch 26 1.3.2. De nationalistische correctie van het sociaal contract 28

1.3.1. De samenleving is organisch 26 1.3.2. De nationalistische correctie van het sociaal contract 28 Inhoud Over deze analyse 13 De structuur van dit onderzoek 14 De bronnen en citaten 16 Referenties 17 Dankwoord 17 1. Inleiding. De Wever en de schaduw van Burke 19 1.1. Edmund Burke, een moderne held?

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

Inhoud. Deel I Ethiek 13. Deel II Normatieve theorieën 67. Voorwoord 9

Inhoud. Deel I Ethiek 13. Deel II Normatieve theorieën 67. Voorwoord 9 Inhoud Voorwoord 9 Deel I Ethiek 13 Hoofdstuk 1 Inleiding: wat is ethiek? 14 Inleiding: vier actuele kwesties 15 Descriptieve ethiek, normatieve ethiek en meta-ethiek 17 Ethiek als argumentatievak 18 Alledaagse

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Op welke gebieden wilden de Verlichtingsfilosofen de bestaande maatschappij veranderen? Rationalisme = het gebruiken van gezond verstand (rede/ratio) waarbij kennis gaat boven tradities

Nadere informatie

Verbeelding van de samenleving

Verbeelding van de samenleving Verbeelding van de samenleving denken, dromen en doen na de verzorgingsstaat 11. extra bijeenkomst: vragen & discussie http://zorgenparticipatie.wordpress.com/ Verbeelding van de samenleving in 10 colleges

Nadere informatie

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6 ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6 EEN MAN NAAR GOD'S HART. Handelingen 13:22 INTRODUCTIE. 1. In zijn toespraak in Antiochië, gaat Paulus kort in op de geschiedenis van Israël, hij citeert een

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Het bestaan van God en het voortbestaan van religie 1 maximumscore 3 een uitleg hoe het volgens Anselmus mogelijk is dat Pauw en Witteman het bestaan van God ontkennen: het zijn

Nadere informatie

Totem. toiletkast lave mains TT-TKM-65-65cm

Totem. toiletkast lave mains TT-TKM-65-65cm TT-TKM-65-65cm 2 200 TT-TKM-80-80cm 2 200 TT-TKZ-65-65cm 200 200 TT-TKZ-80-80cm 200 200 spiegel miroir TT-SP-20(C) - 20 230V 3G 2,5mm² 230V 3G 2,5mm² (30mA) 300 33 200 Elektrische Aansluiting De elektrische

Nadere informatie

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Opdracht Neem 10 minuten de tijd om, samen met je tafelgenoten, na te denken over je eigen beroepspraktijk. Welke belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

verandering is de enige constante

verandering is de enige constante verandering is de enige constante Organisatiecynisme Een risico voor projecten en programma s? Harry Rorije 11 januari 2010 Inhoud Context promotie-onderzoek Wat is cynisme en organisatiecynisme? Scepsis

Nadere informatie

Pedagogisch contact. Verbondenheid door aanraken. De lichamelijkheid van pedagogisch contact. Simone Mark

Pedagogisch contact. Verbondenheid door aanraken. De lichamelijkheid van pedagogisch contact. Simone Mark Pedagogisch contact Verbondenheid door aanraken Simone Mark Mag je een kleuter nog op schoot nemen? Hoe haal je vechtende kinderen uit elkaar? Mag je een verdrietige puber een troostende arm bieden? De

Nadere informatie

Fijn dat jij er bent! annouk@leefsleutels.be annoukthijs@msn.com. Pesten Wat is het? Hoe kan ik ermee omgaan?

Fijn dat jij er bent! annouk@leefsleutels.be annoukthijs@msn.com. Pesten Wat is het? Hoe kan ik ermee omgaan? Fijn dat jij er bent! annouk@leefsleutels.be annoukthijs@msn.com Pesten Wat is het? Hoe kan ik ermee omgaan? Achtergrond Gestart in 1991 als reactie op een case van een jongen George Robinson en Barbara

Nadere informatie

Summercourse Verandermanagement

Summercourse Verandermanagement Summercourse Verandermanagement Perspectief op leiderschap bij verandering dr. ing. René Weijers Breukelen, 18 augustus 2015 www.bestuursadvies.org 1 Karakter Summercourse 1. Aanreiken principes en inzichten

Nadere informatie

Vandaag met de fiets? Waarom ook niet morgen naar het werk, naar de sportclub of om je boodschappen te doen?

Vandaag met de fiets? Waarom ook niet morgen naar het werk, naar de sportclub of om je boodschappen te doen? Vandaag met de fiets? Waarom ook niet morgen naar het werk, naar de sportclub of om je boodschappen te doen? Enkele redenen om ook dagelijks te fietsen! Fietsen is snel! Fiets je minder dan 5 km in de

Nadere informatie

Het hervinden van ons authentieke zelf: Charles Taylor over de malaise van de moderniteit. Emanuel Rutten

Het hervinden van ons authentieke zelf: Charles Taylor over de malaise van de moderniteit. Emanuel Rutten 1 Voordracht gehouden op 6 juni 2013 voor masterclass Wijsbegeerte in Den Haag over de bankencrisis. Het hervinden van ons authentieke zelf: Charles Taylor over de malaise van de moderniteit Emanuel Rutten

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets 11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets Opdracht 1 Wat is de Sokratische methode? Opdracht 2 Waarom werd Sokrates gedwongen de gifbeker te drinken? Opdracht 3 Waarom zijn onze zintuigen

Nadere informatie

Algemene Moraalfilosofie (Raymaekers 2011) Beknopte samenvatting van de lectuursessies door Michiel Rollier

Algemene Moraalfilosofie (Raymaekers 2011) Beknopte samenvatting van de lectuursessies door Michiel Rollier Algemene Moraalfilosofie (Raymaekers 2011) Beknopte samenvatting van de lectuursessies door Michiel Rollier LECTUURSESSIES MORAALFILOSOFIE: ANALYSE VAN ENKELE VOORAANSTAANDE ETHISCHE VERTOGEN LECTUUR 1:

Nadere informatie

REFORMATORISCHE WIJSBEGEERTE IN DE ONTWIKKELING VAN DE TIJD DE WAARDERING VAN DE VERLICHTING

REFORMATORISCHE WIJSBEGEERTE IN DE ONTWIKKELING VAN DE TIJD DE WAARDERING VAN DE VERLICHTING REFORMATORISCHE WIJSBEGEERTE IN DE ONTWIKKELING VAN DE TIJD DE WAARDERING VAN DE VERLICHTING door prof. dr. H. G. Geertsema Enige tijd geleden werd door enkele jongeren die zich nauw betrokken weten bij

Nadere informatie

Programma. Weten en Geloven. grote getallen. Weten en Geloven. 20.00 Opening Een goed idee. 20.05 Inleiding over Big Bang, evolutie, ID

Programma. Weten en Geloven. grote getallen. Weten en Geloven. 20.00 Opening Een goed idee. 20.05 Inleiding over Big Bang, evolutie, ID Weten en Geloven Programma 20.00 Opening Een goed idee 20.05 Inleiding over Big Bang, evolutie, ID Schepping, Evolutie en Intelligent Design 20.30 Vragen 20.45 Koffie 21.00 Schepping en ID in de Bijbel

Nadere informatie

Morele conflicten en Democratie

Morele conflicten en Democratie Morele conflicten en Democratie Moreel pluralisme als probleem voor deliberatieve democratie vrijdag 8 september 2006 Doctoraalscriptie voor de opleidingen Wijsbegeerte en Politicologie Shanta Singh Begeleider

Nadere informatie

filosofie havo 2015-II

filosofie havo 2015-II Opgave 1 Bloed, zweet en luxeproblemen 1 maximumscore 2 een argumentatie of de uitleg van het inkomensverschil tussen Benjamin en de arbeiders gerechtvaardigd is aan de hand van de Romeinse definitie van

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

Generatie Einstein in het onderwijs. RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer

Generatie Einstein in het onderwijs. RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer Generatie Einstein in het onderwijs RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer Even voorstellen... Het belangrijkste is dat mensen elkaar ontmoeten Ze knakken wel maar je hoort het niet Inhoud Deel 1:

Nadere informatie

Cela vous dit-il d emboîter le pas avec la Loterie Nationale?

Cela vous dit-il d emboîter le pas avec la Loterie Nationale? Let s Move Loterie Nationale Service des Ressources Humaines Service Interne pour la Prévention et la Protection au travail Nationale Loterij Dienst Human Ressources Interne Dienst voor Preventie en Bescherming

Nadere informatie

Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015

Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015 Help Mij, Jezus R. Brinkman, Stg. BTO Yarah/EBG Noordhoorn 2015 Eén van de weinige liedjes met een prachtige, diepe, geestelijke betekenis die ooit in de Top40 heeft gestaan in Nederland is van de componist

Nadere informatie

Meisleiding van het Brein Het Fundamentalisme. Prof. John A. Dick

Meisleiding van het Brein Het Fundamentalisme. Prof. John A. Dick Meisleiding van het Brein Het Fundamentalisme Prof. John A. Dick Inleiding 1. Een Amerikaan in Vlaanderen 2. Sprekend over het fundamentalisme kan verrassingen brengen 3. Fundamentalisme verschijnt soms

Nadere informatie

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd De wegloper belonen Sabbat Lees Lees Filemon 1 alvast door. Heb je er ooit over nagedacht van huis weg te lopen? Hoe zou dat zijn? Waar zou je naar toe gaan? Wat zou je kunnen doen? Onesimus bevond zich

Nadere informatie

Championnat belge du vol de vélo 2012 Bruxelles remporte la manche!

Championnat belge du vol de vélo 2012 Bruxelles remporte la manche! Championnat belge du vol de vélo 2012 Bruxelles remporte la manche! Trop de Bruxellois ont déjà subi le vol de leur vélo. C'est une des raisons principales pour lesquelles les gens renoncent au vélo. Il

Nadere informatie

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Tijd van Pruiken en Revoluties 1700-1800 Vroegmoderne Tijd Kenmerkende aspecten Uitbouw van de Europese overheersing,

Nadere informatie

Reciprociteit in de zorg voor Ouderen

Reciprociteit in de zorg voor Ouderen Reciprociteit in de zorg voor Ouderen Congres Ouderenpsychiatrie Leuven, 24 oktober 2013 Prof. Toon Vandevelde Hoger Instituut voor Wijsbegeerte KULeuven Mensbeeld Homo oeconomicus: mens streeft naar (maximeert?)

Nadere informatie

BEGINNERSCURSUS DAG 6

BEGINNERSCURSUS DAG 6 1 BEGINNERSCURSUS DAG 6 A. FORCING Tekst: Het telefoongesprek B. GRAMMATICA Vorming van de V.T.T. gebruik Onregelmatige werkwoorden C. CONVERSATIE Telefoneren 2 REEKS I: HET DAGELIJKSE LEVEN Tekst Het

Nadere informatie

Verder stuur ik u een meditatie mee die ik op basis van een mail van iemand uit de zaal heb terug gestuurd.

Verder stuur ik u een meditatie mee die ik op basis van een mail van iemand uit de zaal heb terug gestuurd. Essential Living Lieve mensen Wat fijn dat u bij de avond over de engelen aanwezig was. Het was mij echt een genoegen om samen met u in de aanwezigheid van de engelen bij elkaar te zijn. Op de avond zelf

Nadere informatie

Art. 69bis. Carine Libert Hendrik Vanhees

Art. 69bis. Carine Libert Hendrik Vanhees Art. 69bis Art.69bis Onverminderd specifieke afwijkende bepalingen verjaren de vorderingen tot betaling van de rechten geïnd door de beheersvennootschappen na tien jaar te rekenen van de dag van hun inning.

Nadere informatie