99.11 Evaluerend vermogen van scholen en de ontwikkeling van alternatieve evaluatievormen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "99.11 Evaluerend vermogen van scholen en de ontwikkeling van alternatieve evaluatievormen"

Transcriptie

1 99.11 Evaluerend vermogen van scholen en de ontwikkeling van alternatieve evaluatievormen Promotoren: J. Verhoeven KU Leuven en P. Van Petegem - UA Publicatie: juni 2002 Trefwoorden: Evaluatie, leerdoel, empirisch onderzoek, literatuuronderzoek, leerinhoud Referenties: luik1: J. Verhoeven, G. Devos, W. Bruylant, V. Warmoes, Evalueren in Vlaamse secundaire scholen. Een onderzoek bij leraren en directeurs. Antwerpen-Apeldoorn, Garant, 2002,194 p. luik 2: (uitgebreid handboek) P. Van Petegem en J. Vanhoof, Evaluatie op de testbank. Een handboek voor het ontwikkelen van alternatieve evaluatievormen. Mechelen, Wolters- Plantyn, 2002, 333 p. (verkorte versie) P. Van Petegem en J. Vanhoof, Een alternatieve kijk op evaluatie. Mechelen, Wolters-Plantyn, 2002, 134 p. Samenvatting en resultaten: Aanleiding In de OBPWO-oproep van 1999 werd verwezen naar sterk gewijzigde onderwijsdoelstellingen: kinderen en jongeren dienen niet alleen kennis te verwerven maar ook - en vooral - vaardigheden en attitudes. De huidige informatiemaatschappij vereist bovendien dat leerlingen meer zelf hun leren in handen nemen. Evaluatievormen zijn momenteel nog sterk gericht op het meten van zuivere kennis. In functie van de interne kwaliteitsbewaking en het volgen van de leerprocessen van de leerlingen, zijn vele scholen op zoek naar manieren om ook de mate van realisatie van bredere doelen in verband met vaardigheden, strategieën en attitudes op een betrouwbare en valide manier te evalueren, c.q. te meten. Ook internationaal stelt men zich daar vragen over en is men op zoek naar de vernieuwingen die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat het evaluatiesysteem efficiënter functioneert en dat leerlingen zelf meer verantwoordelijkheid opnemen voor hun individueel leren. Luik 1: survey in Vlaamse scholen Aanleiding In de OBPWO-oproep van 1999 werd verwezen naar sterk gewijzigde onderwijsdoelstellingen: kinderen en jongeren dienen niet alleen kennis te verwerven maar ook - en vooral - vaardigheden en attitudes. De huidige informatiemaatschappij vereist bovendien dat

2 leerlingen meer zelf hun leren in handen nemen. Evaluatievormen zijn momenteel nog sterk gericht op het meten van zuivere kennis. In functie van de interne kwaliteitsbewaking en het volgen van de leerprocessen van de leerlingen, zijn vele scholen op zoek naar manieren om ook de mate van realisatie van bredere doelen in verband met vaardigheden, strategieën en attitudes op een betrouwbare en valide manier te evalueren, c.q. te meten. Ook internationaal stelt men zich daar vragen over en is men op zoek naar de vernieuwingen die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat het evaluatiesysteem efficiënter functioneert en dat leerlingen zelf meer verantwoordelijkheid opnemen voor hun individueel leren. De overheid wilde om te beginnen een beeld te krijgen van het huidig evaluerend vermogen van scholen in functie van de verschillende soorten onderwijsdoelen. Dit vereiste een inventarisatie van de huidige evaluatiepraktijk in Vlaamse scholen, die zowel blinde vlekken kan aanwijzen als terreinen detecteren waar reeds interessante ontwikkelingen aan de gang zijn. Onderzoeksvragen Aan de hand van de inventarisatie van de evaluatiepraktijk (micro) en het evaluatiebeleid (meso), het nagaan van zowel de band tussen beide als de band tussen het algemeen schoolbeleid en het evaluatiebeleid, wordt een antwoord gezocht op de volgende vragen. Heeft de onderwijsvisie een invloed op het gevoerde evaluatiebeleid? Welke verschillen zijn opmerkbaar in het evaluatiebeleid van meer leerlinggerichte en meer prestatiegerichte scholen? Gegevensverzameling * Steekproef Het rapport dat we u voorleggen is het resultaat van een empirisch onderzoek waarbij 1279 leerkrachten en 75 directeurs uit 92 secundaire scholen schriftelijk bevraagd werden over hun klas- en evaluatiepraktijk resp. schoolbeleid. Aangezien de onderzoekers geïnteresseerd waren in de regionale verschillen en de mogelijke verschillen tussen de drie grootste netten qua evaluatiepraktijk werden de scholen opgedeeld per provincie en per net. Wat de onderwijsvorm betreft, werd het KSO geweerd omdat ze slechts 2% van de totale populatie vormt. Bij de TSO- en BSO-scholen werd nog een bijkomen criterium gehanteerd, namelijk enkel die scholen die ten minste één van de drie grootste studierichtingen aanboden, werden weerhouden. Enkel leerkrachten die geschiedenis, wiskunde, Nederlands, technische vakken binnen het technisch onderwijs en praktijkhoofdvakken binnen het beroepsonderwijs onderwijzen, werden bevraagd. * Vragenlijst operationalisering van de begrippen Het schoolbeleid werd geoperationaliseerd in een visie op onderwijs (prestatiegerichtheid en leerlinggerichtheid) de afspraken op school over evaluatie het gevoerde evaluatiebeleid het evaluatieaanbod de klassenraden de autonomie van de leerkrachten. De evaluatiepraktijk werd geoperationaliseerd door

3 het gebruik en de frequentie van evalueren de functies van evalueren de fases van het evaluatieproces en de rapportage te bevragen. Daarnaast was er ook een bevraging van de evaluatie van vakoverschrijdende eindtermen, vaardigheden en attitudes. In hoofdstuk 5 van dit rapport worden de resultaten samengevat (p ) en formuleren de onderzoekers een aantal beleidssuggesties (p ). We geven hieronder kernachtig de belangrijkste conclusies weer. Algemene conclusies m.b.t. de evaluatiepraktijk van leerkrachten Gebruik en frequentie van evaluatie-instrumenten Gebruik: 97% van de leerkrachten maakt gebruik van de schriftelijke toets om te evalueren. 3/4 vindt de meer informele manier van evalueren, zoals het observeren, een belangrijk instrument. 17% geeft aan alternatief te evalueren, zoals computerevaluatie, een eindwerk, boekbesprekingen, Frequentie: Informele evaluatie gebeurt frequenter dan het afnemen van schriftelijke toetsen. Functies van evalueren De begeleidings-, de bijsturings- en de beoordelingsfunctie werden bevraagd. De leerkrachten vinden de beoordelende functie het belangrijkste doel van evaluatie. Minder vaak evalueren ze om de les bij te sturen of de leerlingen te begeleiden. Doelstellingen Er werden 4 niveaus vooropgesteld en bevraagd: kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes. 80% evalueert of leerlingen verbanden kunnen leggen (inzicht) en nauwkeurig kunnen werken (attitude). 3/4 evalueert de kennis van begrippen en feiten (kennis), het probleemoplossend vermogen (vaardigheden), het kunnen toepassen van de theorie in nieuwe situaties (vaardigheid) en het systematisch kunnen werken (attitude). Deze percentages dienen evenwel voorzichtig gehanteerd te worden daar leerkrachten aangeven dat het evalueren van attitudes geen sinecure is. Het proces van evalueren 62% bepaalt zelf het evaluatiemoment of instrument. Het kiezen van het instrument gebeurt vaker autonoom (88%) dan in overleg met andere leerkrachten. 88% van de leerkrachten vertrekt vanuit de lesdoelstellingen bij het opstellen van de evaluatie. Verwonderlijk is dat minder dan de helft de actualiteit, de problemen van de leerlingen of het handboek als uitgangspunt neemt. Leerkrachten gebruiken een waaier van vragen: open vragen, probleemstellingen, etc, om te evalueren. Meerkeuzevragen en meningsvragen worden minder gebruikt tijdens

4 een evaluatie (16%). Bijna alle leerkrachten (90%) stellen de criteria die ze gebruiken bij de beoordeling en verbetering op vóór de evaluatie. De leerlingen mogen hulpmiddelen gebruiken en vragen stellen. Toch vindt slechts een kleine helft van de leerkrachten dat de leerlingen kunnen samenwerken tijdens een tussentijdse evaluatie. Zowel tijdens het schooljaar als bij de examens worden de leerlingen over het algemeen individueel geëvalueerd. De leerkrachten vinden dat het verbeteren van de evaluatie behoort tot hun alleenrecht. Dit is één van de kenmerken binnen de toetscultuur. Slechts een kleine helft van de leerkrachten evalueert groepsgericht (op basis van de prestaties van de leeftijdsgenoten). 23% evalueert zelfgericht (op basis van de vroegere prestaties van de individuele leerlingen). Ook dit is tekenend voor een toetscultuur. Er zijn grote gelijkenissen tss leerkrachten in het onderzoek over de wijze van beoordeling: een groot aantal leerkrachten geeft een punt met een summier commentaar. Meer dan de helft van de leerkrachten staat positief tegenover een cijferbeoordeling. De puntencultuur is een feit binnen het Vlaams secundair onderwijs. Ondanks het feit dat een nabespreking haast even belangrijk geacht wordt als de evaluatie zelf, geeft bijna 1/4 van de leerkrachten enkel en alleen een beoordeling aan de leerlingen. Toch vinden bijna alle leerkrachten het aannemelijk om begeleiding te geven die weinig tijdsintensief is of als een grote groep leerlingen een zwakke evaluatie heeft; Intensieve begeleiding (individuele taken) is minder in trek (60%) Rapporteren In dit onderzoek werden gelijkaardige conclusies gevonden als in het jaarverslag 200a van de onderwijsinspectie, namelijk: in de meeste scholen worden de resultaten van het dagelijks werk opgenomen in een rapport voor de examens. leerkrachten rapporteren ongeveer 5 maal per schooljaar het dagelijks werk en gemiddeld 2 à 3 maal de examens. 67% van de leerkrachten blijft voorstander van een cijferbeoordeling (Cf. Beoordelingsvormen) 61% maakt bij de rapportering van het dagelijks werk melding van attitudes het advies van de klassenraad en het klaasgemiddelde vormen belangrijke inhouden in de rapportering van de examens (slechts 38% vermeldt attitudes) 92% maakt gebruik van oudercontacten om de resultaten bekend te maken. Minder dan 10% maakt de resultaten bekend met een leerlingvolgsysteem Evaluatie van attitudes Alhoewel 84% van de leerkrachten het geen simpele opdracht vindt, wil een groot deel van de leerkrachten (79%) dat attitudes van leerlingen geëvalueerd worden. 31% evalueert dan ook frequent de vaardigheden en attitudes van leerlingen. Evaluatie van vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen Volgens Maes (1996) en Van Ceulen (2000) vergt het invoeren en evalueren van vakoverschrijdende eindtermen een zware inspanning van de scholen. Dit blijkt ook uit de gegevens van dit onderzoek. Het is markant dat slechts 45% van de leerkrachten uit de 1ste graad vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen evalueert. Leerkrachten duiden aan dat er hieromtrent weinig of geen beleid bestaat op hun school

5 Slechts 1/5 van de leerkrachten die een verschillend vak geven maakt afspraken Leren leren en sociale vaardigheden worden het meest geëvalueerd Procesgericht evalueren Evalueren wordt nog steeds gezien als een beoordelend moment binnen de schoolpraktijk. De begeleidings- en bijsturingfunctie zijn van secundair belang. Algemene conclusies m.b.t. het schoolbeleid inzake evaluatie Leerlinggericht en prestatiegericht Uit het onderzoek blijkt dat er een geringe samenhang is tussen beide opvattingen. Leerkrachten met meer leergerichte opvattingen zijn bekommerd om de leerling en de vormende taak binnen de school. Leerkrachten met meer prestatiegerichte opvattingen hechten veel belang aan het goed presteren van de leerlingen. Leerkrachten en directeurs hebben een hoger gemiddelde op het leerlinggericht continuüm dan op prestatiegerichtheid. Directeurs vinden hun schoolbeleid net iets meer leerlinggericht dan de leerkrachten. Evaluatiebeleid 83% van de leerkrachten is op de hoogte van de schoolvisie inzake evaluatie en de meesten (63%) staan ook achter die visie. Over het feit dat evaluatie behoort tot de individuele taak van de leerkracht, zijn de meningen verdeeld. Directeurs hebben meer dan leerkrachten het beeld dat het evaluatiesysteem van boven af wordt gereguleerd. Afspraken over evaluatie Uit het onderzoek blijkt dat leerkrachten slechts af en toe afspraken maken aangaande evaluatie. Ze maken ook makkelijker afspraken met een collega die hetzelfde vak geeft of met de directie. De afspraken zijn voornamelijk van organisatorische aard. Evaluatie in raden en organen 18% van de leerkrachten spreekt frequent over evaluatie in diverse organen en raden. Klassenraad (79%) en oudercontact (70%) scoren het hoogst. Klassenraden In het onderzoek geven de leerkrachten aan dat de begeleidende klassenraden op een meer informele manier verlopen dan de delibererende raden. 73% van de leerkrachten zegt dat er criteria worden gehanteerd op de delibererende klassenraad, nog niet de helft zegt dit over de begeleidende raad. Slechts 45% zegt dat de attitudes als uitgangspunt worden genomen op de begeleidende klassenraad. De delibererende klassenraad heeft voornamelijk een oriënterende functie, in slechts 17% van de gevallen worden attitudes besproken. Conclusies m.b.t. het verband tussen schoolbeleid en klaspraktijk

6 Er werd in dit onderzoek een duidelijke correlatie gevonden tussen de opvattingen die leerkrachten hebben over onderwijs en de evaluatiepraktijk die zij hanteren. Leerlinggerichte scholen voeren een meer geïntegreerd evaluatiebeleid dan prestatiegerichte scholen. Meest opvallend is dat leerkrachten uit leerlinggerichte scholen frequenter vakoverschrijdende eindtermen evalueren dan leerkrachten uit prestatiegerichte scholen. Leerkrachten met leerlinggerichte opvattingen geven significant meer begeleiding, hernemen vaker de les en geven vaker individuele taken op. Het evalueren van vaardigheden en attitudes echter, hangt weinig samen met de onderwijsopvattingen van de leerkrachten. Conclusies m.b.t. bepalende variabelen - onderwijsvorm Dit is de belangrijkste variabele. Er kunnen als het ware profiellijnen uitgetekend worden voor leerkrachten uit het ASO en uit het BSO. De TSO leerkrachten zweven ergens tussen de beide profiellijnen in. Leerkrachten van het ASO vinden hun school zowel prestatiegericht als leerlinggericht. Leerkrachten uit het BSO percipiëren hun school meer leerlinggericht en minder prestatiegericht en in het TSO zijn de leerkrachten minder duidelijk over hun schoolbeleid. Leerkrachten uit het BSO en ASO vinden dat er in hun school meer een evaluatiebeleid wordt gevoerd dan leerkrachten TSO. ASO- en TSO-leerkrachten gebruiken vaker traditionele evaluatie-instrumenten dan hun BSO-collegas. ASO-leerkrachten vinden dat het evalueren van leerlingen dient om ze te beoordelen. BSO-leerkrachten stellen dat de evaluatie ook dient om het leerproces bij te sturen. Ondanks de praktijkgerichte opleiding binnen het BSO en deels ook binnen het TSO, werden er geen significante verschillen gevonden voor de evaluatie van vaardigheden en attitudes. - soort vak Uit het onderzoek blijkt dat na controle van de schijnbaarheid van de verbanden het soort vak meestal geen significante verschillen meer vertoont. - graad De eerste graad blijkt meestal significant te verschillen van de hogere graden. Een mogelijke verklaring is de gemeenschappelijke basis van de eerste graad. Leerkrachten van de 1ste graad vinden hun school meer leerlinggericht dan leerkrachten uit de hogere jaren In de 1ste graad maakt men meer gebruik van traditionele instrumenten. De leerkrachten gebruiken ook vaker zelfevaluatie dan leerkrachten uit de derde graad. De leerkrachten 1ste graad gaan vaker samen zitten om een evaluatie-instrument te kiezen en begeleiden de leerlingen intensiever. Het evalueren van vaardigheden en attitudes wordt echter belangrijker geacht door leerkrachten uit de 3de graad - onderwijsnet

7 Leerkrachten uit het vrije en het gemeenschapsonderwijs percipiëren hun school meer prestatiegericht dan de leerkrachten uit het officieel gesubsidieerd onderwijs. Leerkrachten uit het vrije net geven meer aan dan de andere netten dat er een evaluatiebeleid met afspraken is binnen hun school In het gemeenschapsonderwijs worden meer schriftelijke examens en informele observatie gebruikt dan in het vrije onderwijs en wordt er vaker procesgericht geëvalueerd. In het officiële onderwijs worden de vaardigheden en attitudes iets vaker geëvalueerd dan in de vrije scholen. Er werden geen significante verschillen gevonden voor het evalueren van vakoverschrijdende eindtermen. - schoolgrootte Leerkrachten die lesgeven in een grote school(meer dan 700 lnn) vinden hun school in mindere mate leerlinggericht. Voor de perceptie van het prestatiegericht onderwijs werden geen verschillen gevonden tussen de grootte van de scholen. Leerkrachten uit kleine en middelgrote scholen maken meer gebruik van traditionele evaluatie-instrumenten. De grootte van een school maakt geen verschil voor het evalueren van vaardigheden en attitudes. Luik 2: Handboek voor de onderwijspraktijk Aansluitend hierop ontwikkelde de onderzoeksploeg van Antwerpen een handboek voor de onderwijspraktijk. Van dat handboek werden twee versies ontwikkeld, een uitgebreide versie en een leerkrachtenversie. De uitgebreide versie (300 pagina s) is zo opgevat dat ze alle relevante aspecten van alternatieve evaluatievormen op een uitvoerige, diepgaande en vaak ook technische manier aan de orde stelt. Zowel wat betreft de inhoud als wat betreft de omvang is deze versie in mindere mate geschikt als instrument voor de praktiserende leerkracht en leerkrachten in opleiding. Vandaar dat op basis van de uitgebreide versie eveneens een beknoptere leerkrachtenversie werd samengesteld. Deze leerkrachtenversie telt 100 pagina s en onderscheidt zich van de uitgebreide versie door het taalgebruik, de verhouding praktische voorbeelden en theoretische achtergrond, het aantal reflecties en de toegankelijkheid. Op die manier is deze versie een krachtig instrument voor leerkrachten om te reflecteren op hun eigen onderwijspraktijk en om aanzetten te vinden om zelf met alternatieve evaluatievormen aan de slag te gaan. Aan elke secundaire school werd van deze leerkrachtenversie één gratis exemplaar bezorgd. In grote lijnen is de inhoud van beide volumes gelijk. Volgende inhoudsbeschrijving van de uitgebreide versie geeft een goed overzicht van de inhoud van beide versies. Het uitgebreide handboek bestaat uit vijf delen. De auteurs beschrijven de inhoud van elk van de delen als volgt. In een eerste deel presenteren we een kader waarin het ontwikkelen van alternatieve evaluatievormen vorm zal krijgen. We tonen aan dat een evaluatiemethode steeds gebaseerd moet zijn op een visie op leren. Daarbij zijn zowel de traditionele als de hedendaagse onderwijs- en evaluatiebenadering van belang. Centraal hierin staan een aantal ontwikkelingen die we als volgt zullen samenvatten: van een traditionele toetscultuur naar een assessmentcultuur. Aansluitend bestuderen we de huidige stand van zaken ten aanzien van de assessmentcultuur. In het tweede deel stellen we ons de vraag wat de kenmerken zijn van evaluatie in een assessmentcultuur. Het antwoord zal leiden tot een aantal kwaliteitseisen ten aanzien van goede evaluatie in het algemeen en van alternatieve evaluatievormen in

8 het bijzonder. We maken dus expliciet het onderscheid tussen beide groepen eisen aan evaluatie; tussen goede evaluatie en alternatieve evaluatie. Daarmee wordt benadrukt dat een evaluatie niet per definitie alternatief moet zijn om als 'goed' te worden bestempeld. Alternatieve evaluatie gaat als het ware een stap verder dan goede evaluatie. Om te komen tot goede én alternatieve evaluatie moet zorgvuldig aandacht worden besteed aan het ontwikkelingsproces van de evaluatie. Dit proces staat centraal in het derde deel. Wanneer je als leerkracht een evaluatie op touw wil zetten, dan kunnen een aantal stappen naar voren worden geschoven die moeten doorlopen worden. Deze stappen lichten we in dit deel toe. Het vierde deel van dit handboek beschrijft een aantal evaluatievormen die de term alternatieve evaluatievorm verdienen. Bij elke evaluatiemethode geven we aan welke kenmerken maken dat deze benaming terecht is. Achtereenvolgens komen vaardigheidsevaluatie, authentieke evaluatie, zelf- en peerevaluatie, collaboratieve evaluatie en het gebruik van portfolio's aan bod. Het is hier dat het eigenlijke gebruik van alternatieve evaluatievormen geïllustreerd zal worden. In het vijfde en laatste deel stellen we het aanvangen met (of de implementatie van) alternatieve evaluatievormen centraal. We identificeren mogelijke valkuilen en presenteren een aantal kritische factoren die bijdragen tot een succesvolle implementatie.

Hoe kijkt de Vlaamse onderwijsinspectie naar evalueren in scholen?

Hoe kijkt de Vlaamse onderwijsinspectie naar evalueren in scholen? Hoe kijkt de Vlaamse onderwijsinspectie naar evalueren in scholen? Mechelen 25 september 2015 Angelsaksische landen Evaluation Assessment Nederlands Assessment als deel van evaluatie Alternatieve evaluatie

Nadere informatie

Breed evalueren kan je leren Zes vragen om over te reflecteren. Competenties Nederlands breed evalueren in het secundair onderwijs 1

Breed evalueren kan je leren Zes vragen om over te reflecteren. Competenties Nederlands breed evalueren in het secundair onderwijs 1 2. Evaluatie en toetsing Koen Van Gorp (a), Iris Philips (a) & Fauve De Backer (b) (a) CTO, KU Leuven (b) Steunpunt Diversiteit en Leren, UGent Contact: Koen.VanGorp@arts.kuleuven.be Iris.Philips@arts.kuleuven.be

Nadere informatie

De Competentiemeter: doelgericht evalueren

De Competentiemeter: doelgericht evalueren Kris Mostrey Viso, Roeselare Contact: Kris.mostrey@sint-michiel.be De Competentiemeter: doelgericht evalueren 1. Inleiding De Competentiemeter is een web-based evaluatie-instrument. Het is ontstaan vanuit

Nadere informatie

ENGELS. Zijn er nog vragen?

ENGELS. Zijn er nog vragen? ENGELS Zijn er nog vragen? Als begeleider talen krijgen we dagelijks vragen en bedenkingen rond leerplannen, ondersteunende documenten, extra informatie over het vak, evaluatie, didactiek, zorg en taalpedagogiek.

Nadere informatie

Evaluatiebeleid maakt op zijn beurt deel uit van het onderwijskundig beleid van een school.

Evaluatiebeleid maakt op zijn beurt deel uit van het onderwijskundig beleid van een school. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel MEDEDELING referentienr. : M-VVKSO-2014-025 datum : 2014-04-07 gewijzigd : 2014-12-01 contact : Dienst leren en onderwijzen,

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Pagina 1 van 5 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Procesevaluatie: richt zich op de kwaliteit van het leerproces en probeert dus het leerproces van de leerlingen en het onderwijsproces (het didactisch

Nadere informatie

HOE KRIJG JIJ PUNTEN? WAT LEERLINGEN DENKEN OVER HET EVALUATIEBELEID IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS

HOE KRIJG JIJ PUNTEN? WAT LEERLINGEN DENKEN OVER HET EVALUATIEBELEID IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS HOE KRIJG JIJ PUNTEN? WAT LEERLINGEN DENKEN OVER HET EVALUATIEBELEID IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS HET ONDERZOEKSRAPPORT VAN DE VLAAMSE SCHOLIERENKOEPEL > HOE KRIJG JIJ PUNTEN? : HET ONDERZOEKSRAPPORT Onderzoek

Nadere informatie

Zorgbeleid Campus T.I. Sparrendal

Zorgbeleid Campus T.I. Sparrendal Zorgbeleid Campus T.I. Sparrendal Elke leraar leerlingbegeleider! VISIETEKST ZORGBELEID 1. Inleiding Als katholieke school wil het Technisch Instituut Sparrendal jongeren vormen tot weerbare en kritische

Nadere informatie

Hoger onderwijs, lager onderwijs, schoolloopbaan, schoolse vertraging, secundair onderwijs, universitair onderwijs, watervalsysteem, zittenblijven

Hoger onderwijs, lager onderwijs, schoolloopbaan, schoolse vertraging, secundair onderwijs, universitair onderwijs, watervalsysteem, zittenblijven 1. Referentie Referentie Duqué, H. (1998). Zittenblijven en schoolse vertraging in het Vlaams onderwijs. Een kwantitatieve analyse 1996-1997. Onuitgegeven onderzoeksrapport, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap,

Nadere informatie

woord vooraf 11 inleiding 13 Hoofdstuk 1 Personeelsevaluatiesysteem in het Vlaamse onderwijs 17

woord vooraf 11 inleiding 13 Hoofdstuk 1 Personeelsevaluatiesysteem in het Vlaamse onderwijs 17 Inhoud woord vooraf 11 inleiding 13 Hoofdstuk 1 Personeelsevaluatiesysteem in het Vlaamse onderwijs 17 1 Omschrijving en begrippenkader 19 1.1 Statuut en rechtspositie van het onderwijspersoneel 19 1.2

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Zie (je) wat ik kan!?

Zie (je) wat ik kan!? Zie (je) wat ik kan!? Op verschillende plaatsen in deze module maken we duidelijk dat breed evalueren een manier is om zicht te krijgen op de verschillende competenties, noden en interesses van de leerlingen

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

TOETSTIP 5 NOVEMBER 2006

TOETSTIP 5 NOVEMBER 2006 TOETSTIP 5 NOVEMBER 2006 Bepaling wat en waarom je wilt meten Toetsopzet Materiaal Betrouwbaarheid Beoordeling Interpretatie resultaten TIP 5: SELF-ASSESSMENT: WAT, WAAROM EN HOE? Zoals we in de vorige

Nadere informatie

De competentiemeter. Kris Mostrey kris.mostrey@aimit.be www.competentiemeter.be 2012. Handleiding: snel starten

De competentiemeter. Kris Mostrey kris.mostrey@aimit.be www.competentiemeter.be 2012. Handleiding: snel starten De competentiemeter Handleiding: snel starten Evaluatie van competentieontwikkelend leren Kris Mostrey kris.mostrey@aimit.be www.competentiemeter.be 2012 2012 Kris Mostrey ~ 1 ~ 25-nov-12 Inhoudsopgave

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

nieuwsbrief TAAL & ONDERWIJS december 2010 Evaluatie: Hoe? Zo! Door Martien Berben, CTO-medewerker

nieuwsbrief TAAL & ONDERWIJS december 2010 Evaluatie: Hoe? Zo! Door Martien Berben, CTO-medewerker Evaluatie: Hoe? Zo! Door Martien Berben, CTO-medewerker Mohammed is een 42-jarige Zuid-Afrikaan. Hij is 1,5 jaar in België en volgt in je klas de module Nederlands 1.2. Mohammed is een goede student: hij

Nadere informatie

9.00 uur Sessie 1: Verbluffend verbindend communiceren:

9.00 uur Sessie 1: Verbluffend verbindend communiceren: 9.00 uur Sessie 1: Verbluffend verbindend communiceren: Introverte vs. Extraverte kinderen Katja Soors van de SESSIE Elke leerkracht/directie beseft dat een goede communicatie tussen de kinderen bijdraagt

Nadere informatie

NT2-docent, man/vrouw met missie

NT2-docent, man/vrouw met missie NT2docent, man/vrouw met missie Resultaten van de bevraging bij NT2docenten Door Lies Houben, CTOmedewerker Brede evaluatie, differentiatie, behoeftegericht werken, De NT2docent wordt geconfronteerd met

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: niet

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 Schooljaar 2015-2016 E-mail: ka.wetteren@g-o.be atheneum@campuskompas.be Website: www.campuskompas.be/atheneum Scholengroep Schelde Dender

Nadere informatie

De 10 basiscompetenties van de leraar

De 10 basiscompetenties van de leraar De 10 basiscompetenties van de leraar Woord vooraf 1 De leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen 2 De leraar als opvoeder 3 De leraar als inhoudelijk expert 5 8 36 52 4 De leraar als organisator

Nadere informatie

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon-instellingen - deze lijn wordt niet afgedrukt > Deze woordenlijst

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vademecum Techniek (2013-2014) In het vademecum geef ik jullie graag een overzicht van de begrippen

Nadere informatie

Zelfevaluatie in scholen

Zelfevaluatie in scholen Zelfevaluatie in scholen Geert Devos Vlerick Leuven Gent Management School Jef Verhoeven Centrum voor Onderwijssociologie K.U. Leuven Startsituatie Zelfevaluatie Taken bij de voorbereiding Voorbereiding

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") Evaluatie. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) Evaluatie. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") Evaluatie Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie. De

Nadere informatie

Info-avond Secundair Onderwijs

Info-avond Secundair Onderwijs Info-avond Secundair Onderwijs CLB-Kempen www.clb-kempen.be Naar de grote school Nieuw onderwijssysteem Andere manier van lesgeven Grotere studiebelasting Noodzaak om zich te organiseren verband planningsvaardigheden

Nadere informatie

Evalueren om te leren

Evalueren om te leren Evalueren om te leren Visietekst over evalueren in de basisschool (PBD BaO - 2013) pedagogische begeleidingsdienst Emile Jacqmainlaan 20 1000 Brussel Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1 Kijkwijzer techniek Deze kijkwijzer is een instrument om na te gaan in welke mate leerlingen een aantal competenties bezitten. Door middel van deze kijkwijzer willen we verschillende doelen bereiken: Handvatten

Nadere informatie

Onder evaluatie verstaan we het beschrijven en beoordelen van leerprestaties en de ontwikkeling van het kind. In deze nota beschrijven we de manier

Onder evaluatie verstaan we het beschrijven en beoordelen van leerprestaties en de ontwikkeling van het kind. In deze nota beschrijven we de manier Onder evaluatie verstaan we het beschrijven en beoordelen van leerprestaties en de ontwikkeling van het kind. In deze nota beschrijven we de manier waarop wij de behaalde resultaten bij onze leerlingen

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX

RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX RAPPORT PERIODIEK KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL BEATRIX School : Basisschool Beatrix Plaats : Haarlem BRIN-nummer : 16DS Onderzoeksnummer : 69226 Datum schoolbezoek : 24 januari 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam:

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam: Project wiskunde: iteratie en fractalen Naam: Klas: 6EW-6LW-6WW 1 Doelstellingen De leerlingen leren zelfstandig informatie verwerven en verwerken over een opgelegd onderwerp. De leerlingen kunnen de verwerkte

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT School : Basisschool De Lockaert Plaats : Oss BRIN-nummer : 00CD Onderzoeksnummer : 63530 Datum schoolbezoek : 16 december 2005 Datum vaststelling :

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP BASISSCHOOL 'T MÊÊTJE School : basisschool 't Mêêtje Plaats : Ellemeet BRIN-nummer : 05ZJ Onderzoeksnummer : 112723 Datum schoolbezoek : 28

Nadere informatie

MEDIAWIJSHEID IN VLAANDEREN

MEDIAWIJSHEID IN VLAANDEREN MEDIAWIJSHEID IN VLAANDEREN Resultaten van de Monitor voor ICT-Integratie in het Vlaamse Onderwijs 1 dr. Bram Pynoo - Bram.Pynoo@thomasmore.be INLEIDING 2 MICTIVO - SITUERING Monitor voor ICT-Integratie

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn:

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn: Specifieke lerarenopleiding C ECTS-fiche opleidingsonderdeel vakdidactische oefeningen 2 Code: 10375 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling:

Nadere informatie

Het welbevinden van leerlingen Een vragenlijst

Het welbevinden van leerlingen Een vragenlijst Het welbevinden van leerlingen Een vragenlijst Studiedag SOK Leerlingen en kwaliteitszorg Affligem, 6 december 2013 Dr. Ilse De Volder & Ludo De Lee 1 Inhoud o Bevraging van leerlingen bij EU-inspecties

Nadere informatie

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel DOCUMENT VVKSO Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica Dit document is een aanvulling op het algemeen servicedocument

Nadere informatie

Het onderwijs in evolutie:

Het onderwijs in evolutie: Katholieke Hogeschool Mechelen, K.U.Leuven, CLB Het Kompas, de Scholengemeenschap KSO regio Mechelen en de Scholengemeenschap KSO Ter Nethe nodigen u uit op de achtste ontmoetingsnamiddag donderdag 9 december

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector

Nadere informatie

5. Een schriftelijke evaluatie geven

5. Een schriftelijke evaluatie geven 5. Een schriftelijke evaluatie geven Doelstelling 6 5.0. Inleiding Oei! Wat jammer... 11/10! Heb je dit zelf geschreven? Onvoldoende-net-voldoende-zeer goed-uitmuntend Opdracht verkeerd begrepen! OK Je

Nadere informatie

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 bijlage 1 Bijlage 1: Algemene instapcompetenties

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

Flyer Intervisie. Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag.

Flyer Intervisie. Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag. Flyer - Intervisie Wat is intervisie? Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag. De volgende omschrijving van intervisie

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

&lt.ci.ic.ic ~ri(crit11.1t1.t1.r ilil.t...tl

&lt.ci.ic.ic ~ri(crit11.1t1.t1.r ilil.t...tl &lt.ci.ic.ic ~ri(crit11.1t1.t1.r ilil.t...tl 1 0 + ++ Volgt het schoolboek het nieuwe leerplan en dus ook de vakgebonden eindtermen en ontwikkelingsdoelen die in de leerplannen werden opgenomen? Hierbijgaan

Nadere informatie

Kwaliteitsvol evalueren

Kwaliteitsvol evalueren Kwaliteitsvol evalueren Studiedag peer review van het toetsgebeuren, 31/5/2013 Dirk Van Landeghem Inleiding Kwaliteitsvol onderwijs vereist kwaliteitsvol evalueren Evaluatie = multidimensioneel en complex

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Maatschappelijke waardering door de ogen van de TTALIS leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Faculteit

Nadere informatie

Pedagogische Begeleidingsdienst. contactdag leerkrachten informatica 24 februari 2011 namiddaggedeelte

Pedagogische Begeleidingsdienst. contactdag leerkrachten informatica 24 februari 2011 namiddaggedeelte Pedagogische Begeleidingsdienst contactdag leerkrachten informatica 24 februari 2011 namiddaggedeelte agenda namiddag INFORMATICA 1 info nieuwe leerplan(nen) 2de graad > kritische groepsbespreking > plenum

Nadere informatie

RIJBEWIJS OP SCHOOL wat moet en wat mag?

RIJBEWIJS OP SCHOOL wat moet en wat mag? RIJBEWIJS OP SCHOOL wat moet en wat mag? Op 13 maart heeft de minister van mobiliteit, sociale economie en gelijke kansen Kathleen Van Brempt een mededeling gedaan over het Rijbewijs op school. Hierover

Nadere informatie

MICTIVO - Monitor ICT-Integratie in het Vlaamse Onderwijs, design en opzet van een follow-up monitor

MICTIVO - Monitor ICT-Integratie in het Vlaamse Onderwijs, design en opzet van een follow-up monitor MICTIVO - Monitor ICT-Integratie in het Vlaamse Onderwijs, design en opzet van een follow-up monitor Auteurs: - dr. Bram Pynoo, Universiteit Gent, vakgroep Onderwijskunde, Bram.Pynoo@ugent.be - Stephanie

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Vrije Handelsschool Sint-Joris te GENT

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Vrije Handelsschool Sint-Joris te GENT Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen Master Innovation & Leadership in Education Leerdoelen Aan het eind van deze lesdag heb je: Kennis van de dataverzamelingsmethodes vragenlijstonderzoek,

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP CHRISTELIJKE BASISSCHOOL DE POORT School : Christelijke Basisschool De Poort Plaats : Bleiswijk BRIN-nummer : 07XM Onderzoeksnummer : 116787

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. basisschool Klavertje Vier Plaats : Eys BRIN-nummer : 10QB Onderzoeksnummer : 110595 Datum schoolbezoek

Nadere informatie

Kwaliteit van evaluatie bewaken op opleidingsniveau: werken met een toetsdossier Lieve Lootens 23 oktober 2014

Kwaliteit van evaluatie bewaken op opleidingsniveau: werken met een toetsdossier Lieve Lootens 23 oktober 2014 Kwaliteit van evaluatie bewaken op opleidingsniveau: werken met een toetsdossier Lieve Lootens 23 oktober 2014 1 Casussen Evalueren en frustreren http://www.diversiteitactie.be/sites/default/files/0.12.1.%20bronnenkaart%20-

Nadere informatie

BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR

BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR Opleidingsinstelling Adres Telefoon fax BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR Identificatie Naam student/cursist: Opleidingsonderdeel/module: Stageplaats: Vakmentoren: naam en contactgegevens Periode: O

Nadere informatie

(Samen)werken aan christelijk leraarschap

(Samen)werken aan christelijk leraarschap (Samen)werken aan christelijk leraarschap Laura Boele de Bruin MSc Dit materiaal is onderdeel van het compendium over christelijk leraarschap, van het lectoraat Christelijk leraarschap van Driestar hogeschool.

Nadere informatie

Werking kijkwijzer beleidsvoerend vermogen:

Werking kijkwijzer beleidsvoerend vermogen: Werking kijkwijzer beleidsvoerend vermogen: WAT? Voor u ligt een kijkwijzer om het beleidsvoerend vermogen van uw school in kaart te brengen. De kijkwijzer kan gebruikt worden om een algemeen beeld van

Nadere informatie

MEDEDELING. Algemene Pedagogische Reglementering nr. 1 Het persoonlijk werk van de leerling. 1 Bedoeling

MEDEDELING. Algemene Pedagogische Reglementering nr. 1 Het persoonlijk werk van de leerling. 1 Bedoeling Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel MEDEDELING referentienr. : M-VVKSO-2005-080 datum : 2005-06-05 gewijzigd : contact : Dienst Leren en onderwijzen, dlo.vvkso@vsko.be

Nadere informatie

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek In deze deelopdracht ga je het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek onderzoeken. Geerts en van Kralingen (2011) definiëren onderwijsconcept

Nadere informatie

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27)

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27) ~ 1 ~ Functionele taalvaardigheid/ tekstgeletterdheid Eindtermen (P)AV voor 2 de graad SO 3 de graad SO 3 de jaar 3 de graad SO DBSO niveau 2 de graad DBSO niveau 3 de graad DBSO niveau 3 de jaar 3 de

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling

Kwaliteit en kansen voor elke leerling Kwaliteit en kansen voor elke leerling Voorstel van de Commissie Monard St.A.M. 21 oktober 2009 Hilde Meysman Vooraf perspectief aanpak 1. Krijtlijnen voor de vernieuwing Het Vlaams secundair onderwijs

Nadere informatie

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN?

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? Lessen uit scholenonderzoek in Vlaanderen Jessy Siongers Universiteit Gent Vrije Universiteit Brussel Steunpunt Cultuur & Jeugdonderzoeksplatform

Nadere informatie

Evaluatie-instrument Omgaan met diversiteit (pijler intercultureel onderwijs)

Evaluatie-instrument Omgaan met diversiteit (pijler intercultureel onderwijs) Evaluatie-instrument Omgaan met diversiteit (pijler intercultureel onderwijs) 1 Evaluatie-instrument Omgaan met diversiteit (pijler intercultureel onderwijs) Doel: de mate waarin leerkrachten en school

Nadere informatie

Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school

Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school Plan van aanpak: werken met Acadin in je eigen groep en je school Inleiding Je wilt gaan werken met Acadin. Het is aan te raden direct met een collega samen te werken. Ook is het goed Acadin als thema

Nadere informatie

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs 1 ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs Prof. dr. T. Schellens Leen Casier Veerle Lagaert Prof. dr. B. De Wever Prof. dr. M. Valcke 2 ENW-project Professionaliseringspakket

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE OPENBARE BASISSCHOOL NOORDHOVE

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE OPENBARE BASISSCHOOL NOORDHOVE RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE OPENBARE BASISSCHOOL NOORDHOVE School : Openbare basisschool Noordhove Plaats : Zoetermeer BRIN-nummer : 16ND Onderzoeksnummer : 94861 Datum schoolbezoek : 5 en 7 juni

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Emancipatorisch werken 2 (G2) Code: G2 Cluster: 3 Academiejaar: 2014-2015 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

ICT-GEBRUIK DOOR LEERKRACHTEN EN LEERLINGEN

ICT-GEBRUIK DOOR LEERKRACHTEN EN LEERLINGEN ICT-GEBRUIK DOOR LEERKRACHTEN EN LEERLINGEN Resultaten van de Monitor voor ICT-Integratie in het Vlaamse Onderwijs 1 dr. Bram Pynoo - Bram.Pynoo@thomasmore.be INLEIDING 2 MICTIVO - SITUERING Monitor voor

Nadere informatie

Onderzoeksverslag: Evaluatie van taalvaardigheid in kleuter- en lagere scholen in de Rand rond Brussel

Onderzoeksverslag: Evaluatie van taalvaardigheid in kleuter- en lagere scholen in de Rand rond Brussel Onderzoeksverslag: Evaluatie van taalvaardigheid in kleuter- en lagere scholen in de Rand rond Brussel Verhelst, M., 2005, Centrum voor Taal & Migratie 1. Inleiding De aanleiding van dit onderzoek was

Nadere informatie

MICTIVO2012 Monitor voor ICT-integratie in het Vlaamse onderwijs

MICTIVO2012 Monitor voor ICT-integratie in het Vlaamse onderwijs MICTIVO2012 Monitor voor ICT-integratie in het Vlaamse onderwijs Eindrapport Onderzoekers: Bram Pynoo Stephanie Kerckaert Promotoren: Jan Elen Katie Goeman Promotor-coördinator: Johan van Braak OBPWO-project

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K.B.S. "SINT MAARTENSCHOOL"

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K.B.S. SINT MAARTENSCHOOL RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK R.K.B.S. "SINT MAARTENSCHOOL" School : r.k.b.s. "Sint Maartenschool" Plaats : Bolsward BRIN-nummer : 16UZ Onderzoeksnummer : 88793 Datum schoolbezoek : 12 december 2006 Datum

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van De Wijnpers te Leuven

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van De Wijnpers te Leuven Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD'

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VRIJE SCHOOL 'HOEKSCHE WAARD' School : de Vrije School 'Hoeksche Waard' Plaats : Oud-Beijerland BRIN-nummer : 06UQ Onderzoeksnummer : 73849 Datum schoolbezoek : 20 april

Nadere informatie

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Evi Geeroms en David Evenepoel Koninklijk Atheneum Etterbeek Wie zijn wij? Leerkrachten Koninklijk Atheneum Etterbeek (Brussel) Nederlandstalige

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. basisschool 't Schrijverke

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. basisschool 't Schrijverke RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK basisschool 't Schrijverke Plaats : 's-hertogenbosch BRIN nummer : 24AZ C1 Onderzoeksnummer : 276613 Datum onderzoek : 11 september 2014 Datum vaststelling

Nadere informatie

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand?

Op welke manier spelen jullie in op de interesses van de leerlingen? Hoe komen afspraken en regels bij jullie in de klas en de school tot stand? Vraag Afspraken maken Beter samen leven in de klas en in de school. Samen leven en samen leren kan niet zonder de nodige afspraken en regels. Ook hier zijn er tal van mogelijkheden om leerlingen inspraak

Nadere informatie

Overzicht analyse- en evaluatie-instrumenten

Overzicht analyse- en evaluatie-instrumenten Overzicht analyse- en evaluatie-instrumenten Onderstaand overzicht toont welke instrumenten de school kan gebruiken om haar beginsituatie in kaart te brengen en/of beleid te evalueren. Voeding Beweging

Nadere informatie

Pascal Smet reageert op gebrek aan kennis in onderwijs - Belg...

Pascal Smet reageert op gebrek aan kennis in onderwijs - Belg... Pascal Smet reageert op gebrek aan kennis in onderwijs (http://www.knack.be/auteurs/simon-demeulemeester/author- Simon Demeulemeester demeulemeester/author-4000174167085.htm) woensdag 23 januari 2013 om

Nadere informatie

Visie. 1 De school beschikt over een uitgeschreven schoolvisie. 3 De school heeft haar visie zelf ontwikkeld en geformuleerd.

Visie. 1 De school beschikt over een uitgeschreven schoolvisie. 3 De school heeft haar visie zelf ontwikkeld en geformuleerd. Sjabloon Vragenlijst - SO Bijkomende verduidelijking Visie 1 De school beschikt over een uitgeschreven schoolvisie. 2 De school heeft voor haar visie gebruikgemaakt van een document dat door een instantie

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Pleincollege Sint Joris PRO PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Pleincollege Sint Joris PRO PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Pleincollege Sint Joris PRO PRO Plaats : Eindhoven BRIN nummer : 20AT C6 BRIN nummer : 20AT 05 PRO Onderzoeksnummer : 273588 Datum onderzoek : 16 april 2014

Nadere informatie

Een doelgericht en efficiënt handelingsplan bevat wenselijk de volgende onderdelen:

Een doelgericht en efficiënt handelingsplan bevat wenselijk de volgende onderdelen: HULPMIDDEL WERKEN MET EEN HANDELINGSPLAN Een mogelijke manier om de planmatige aanpak op school efficiënt te organiseren is het werken met een handelingsplan. Dat beschrijft de concrete aanpak en de interventies

Nadere informatie

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs :

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : 2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : Onderzoek in de onderwijspraktijk van Fontys Wat doen we? Hoe gaat het? Wat levert het op? KEY NOTE: ANOUKE BAKX & JOS MONTULET Onderzoek binnen de

Nadere informatie

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO Vlaamse Onderwijsraad Afdeling ASO Leuvenseplein 4 24 maart 2000 1000 Brussel ASO/RLE/ADV/001 Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO 1 Situering Sedert 1993 bestudeert

Nadere informatie

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9

Auteurs: Baarda e.a. isbn: 978-90-01-80771-9 Woord vooraf Het Basisboek Methoden en Technieken biedt je een handleiding voor het opzetten en uitvoeren van empirisch kwantitatief onderzoek. Je stelt door waarneming vast wat zich in de werkelijkheid

Nadere informatie

VAKINFORMATIEDOSSIER R.-K. GODSDIENST SECUNDAIR ONDERWIJS IN ALLE NETTEN

VAKINFORMATIEDOSSIER R.-K. GODSDIENST SECUNDAIR ONDERWIJS IN ALLE NETTEN INSPECTIE EN BEGELEIDING LEVENSBESCHOUWELIJKE VAKKEN Rooms-katholieke godsdienst VAKINFORMATIEDOSSIER R.-K. GODSDIENST SECUNDAIR ONDERWIJS IN ALLE NETTEN INLEIDING Het vakinformatiedossier (VID) is een

Nadere informatie

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel DOCUMENT VVKSO Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica Dit document is een aanvulling op het algemeen servicedocument

Nadere informatie