Verjaren. Besparen. editie duurzaam wonen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verjaren. Besparen. editie duurzaam wonen"

Transcriptie

1 Verjaren en Besparen editie duurzaam wonen

2 Milieu Centraal Wat kan ik doen om energie te besparen? Kan ik zonnepanelen op mijn dak plaatsen? Welke soorten verf zijn minder milieubelastend? Wie rekening wil houden met het milieu, kan met deze en andere vragen surfen naar Milieu Centraal is een onafhankelijke landelijke organisatie voor praktische en betrouwbare informatie over energie en milieu in het dagelijks leven. De website biedt concrete tips, adviezen en achtergronden over allerlei onderwerpen: afval, apparaten, energie, klussen, schoonmaken, tuinieren, vervoer, voeding. Alle informatie is vooraf getoetst door een team van onafhankelijke deskundigen. Zoals Milieu Centraal ook heeft gedaan bij deze Verjaardagkalender Verjaren en energie besparen. Geen internet? Stel uw vraag dan aan de Milieu Centraal Informatielijn: (0900) ( 0,15 per minuut). Colofon Concept en samenstelling Woonwijzer Media Redactie Woonwijzer Media; Milieu Centraal Deze verjaardagkalender is gedrukt op papier met het FSC-keurmerk. Illustraties en vormgeving Het Klimaatverbond een vereniging van gemeenten, provincies en waterschappen die door beleid ongewenste klimaatveranderingen wil beperken beveelt het inzetten van de kalender Verjaren en besparen van harte aan. Woonwijzer Media Baankstraat AW Zutphen Telefoon: (0575) Woonwijzer Media presenteert praktische kennis over duurzaam wonen en leven; dit op een toegankelijke, inspirerende en waar mogelijk humorvolle wijze. Naast deze kalender omvat het productpakket andere kalenders, agenda s, krantjes, folders, gidsen, posters, workshops en digitale producten en diensten. Woonwijzer Media, november 2010 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgever en redactie hebben de inhoud van deze uitgave met grote zorgvuldigheid en naar beste weten samengesteld. Uitgever en redactie aanvaarden evenwel geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie.

3 Januari Afval beperken In Nederland wordt ongeveer 70 procent van het glas en papier ingezameld en hergebruikt. Met een beetje extra aandacht kan dit aandeel nog omhoog. Bij ander herbruikbaar afval is nog meer winst te behalen. Afval besparen begint overigens al met zorgvuldig inkopen

4 Bijna alle glas in de bak Bijna alle flessen, potjes en glazen kunnen in de glasbak. Vuurvast glas, kristal en vensterglas echter niet. Deze glassoorten geven problemen bij recycling, doordat hun smelttemperatuur anders is dan die van verpakkingsglas. (Spaar)lampen en tl-buizen mogen ook niet in de glasbak vanwege de schadelijke stoffen binnen in het glas. Bij glasbakken voor wit, bruin en groen glas kunt u gekleurd glas gescheiden inleveren. Rood en blauw glas horen bij het groene glas. Bewuster consumeren, minder afval Minder afval produceren kan door minder te kopen. Alert zijn op overbodige verpakkingen en kiezen voor producten die lang meegaan, helpt al een heleboel. Grof huisvuil Grof huisvuil is afval dat niet in een vuilniszak of afvalcontainer past, zoals meubels en vloerbedekking. Het wordt in veel gemeenten op uw verzoek opgehaald. Of u moet het zelf naar een inzamelpunt brengen, waaraan meestal kosten zijn verbonden. De milieudienst van uw gemeente kan u informeren over wat onder grof vuil valt en wanneer en hoe het wordt opgehaald of kan worden ingeleverd. Oud-papier Van papier en karton wordt ongeveer 80 procent apart ingezameld. De rest komt nog steeds in de vuilnisbak terecht. Dat is jammer, want ook hiervan kan opnieuw papier of karton worden gemaakt. Neem een tas mee Als u één of meer boodschappentassen meeneemt naar de winkel, heeft u geen plastic wegwerptasjes nodig. Repareren of nieuw kopen? Kapotte apparaten, meubels en kleren laten repareren is soms wel, soms niet goedkoper dan nieuwe kopen. Maar wel milieuvriendelijker. Gooi iets dus niet te gauw weg en ga na of repareren lonend is.

5 Februari Voorkom inbraak Gemiddeld wordt in Nederland ieder jaar in 2 procent van alle huizen ingebroken. Met kleine maatregelen is vaak al veel schade te voorkomen. Een inbreker zoekt meestal geld, autosleutels, bankpasjes, sieraden en waardevolle apparatuur. Hou dit roofgoed daarom zoveel mogelijk uit het zicht. Lampen met een bewegingsmelder helpen tegen nachtelijke inbraak

6 Buitenverlichting Inbrekers werken bij voorkeur in het donker en uit het zicht. Zorg daarom voor goed verlichte deuren en ingangen. Lampen met een bewegingsmelder zijn een goede mogelijkheid. Ze gaan branden als de infraroodsensor bewegingen signaleert. Veilig gevoel, meer woonplezier Een huis dat goed is beveiligd tegen inbraak en brand, vergroot het gevoel van comfort. Een veilig huis en een prettige woonomgeving dragen in belangrijke mate bij aan uw woonplezier. Politiekeurmerk Veilig Wonen Een inbreker is meestal op zoek naar geld, autosleutels, bankpasjes, sieraden en waardevolle apparatuur. Met kleine maatregelen kunt u vaak al veel schade voorkomen. De politie in uw woonplaats kan u meer vertellen over inbraakpreventie en over hoe u uw woning eventueel in overleg met de verhuurder kunt aanpassen aan de eisen van het Certificaat Veilige Woning van het Politiekeurmerk Veilig Wonen. De kans op inbraak neemt hierdoor aanzienlijk af en veel verzekeraars geven een korting op de premie van de inboedelverzekering. Elk spoor kan belangrijk zijn Is er bij u ingebroken? Bel dan eerst de politie en laat alles onaangeroerd. Als u sporen uitwist, maakt u het de politie moeilijker om bewijzen te vinden. Berg autosleutels op Een nieuwe trend is inbreken voor de autosleutels. Bewaar ze bijvoorbeeld niet in uw jaszak aan de kapstok en leg ze ook niet op het kastje in de gang. Laat ook andere sleutels, geld en bankpasjes niet slingeren.

7 Maart Wees wijs met water Schoon en veilig drinkwater lijkt vanzelfsprekend in ons natte land met veel regen en grote rivieren. Maar schijn bedriegt: het winnen van drinkwater uit oppervlaktewater en grondwater kost energie en dus geld. Met zuinige toiletten en deugdelijke kranen kunt u flink besparen op uw watergebruik

8 Lekkende kraan repareren Wist u dat een lekkende kraan met één druppel per seconde meer dan 100 liter water per maand verliest? Verhelp het lek met een nieuw kraanleertje. Dat is voor enkele dubbeltjes te koop bij doe-het-zelfzaken en sanitairspeciaalzaken. Neem het oude exemplaar mee voor de goede maat. Grootverbruiker: het toilet Het toilet is een grote waterslurper: per jaar is hij goed voor ruim een kwart van ons watergebruik. Moderne toiletten gebruiken per spoelbeurt minder water en hebben vrijwel altijd een spoelkeuzeknop of spoelonderbreker. Met een modern toilet kan een huishouden jaarlijks liter water besparen. Veel oudere toiletten zijn overigens ook vaak eenvoudig waterbesparend te maken. Sanitairspeciaalzaken verkopen hiervoor spoelonderbrekers voor de meeste merken toiletten. Leg kinderen ook uit hoe de spoelkeuzeknop of spoelonderbreker werkt. Lekkende stortbak Als een toilet met volle stortbak blijft doorlopen, kost dat al gauw liter water per week. Na een jaar lopen de kosten van dit doorstromende water aardig in de papieren. Repareer de sluitklep in de stortbak zelf of haal de loodgieter of onderhoudsdienst erbij. Oudere kranen aanpassen U kunt oudere kranen watersparend maken door er een schuimstraalmondstuk en/of doorstroombegrenzer op te monteren. Neem bij aanschaf hiervan altijd het oude mondstuk van de kraan mee. De aanpassingskosten bedragen enkele euro s per kraan, tegen een jaarlijkse besparing van 3 kubieke meter water en 8 kubieke meter gas per (warmwater)kraan.

9 April 1 2 Groen verhoogt woonplezier Vrijwel alle huizen hebben wel een tuin(tje), een balkon of een gevel die te benutten is voor groen. Met eenvoudige middelen is er vaak een klein paradijs van te maken, met bloemen, vruchten, kleur, geur, vogels en vlinders

10 Geveltuintje Geveltuintjes zijn in de meeste gemeenten toegestaan. Na het verwijderen van een paar tegels aan de straatkant en het vervangen van zand door tuinaarde kunt u een klein tuintje aanleggen. Clematis, stokroos en kaasjeskruid zijn uitstekende gevelplanten, evenals klimhortensia, winterjasmijn, klimop en wingerd. Ze geven niet alleen uw eigen huis een mooier aanzien, maar ook de wijk waarin u woont. Informeer wel eerst even bij uw gemeente en eventueel bij uw verhuurder naar de mogelijkheden. Ziekten en onkruiden In een siertuin zijn chemische bestrijdingsmiddelen zelden of nooit nodig. Wees terughoudend met het gebruik van deze middelen, want ze zijn schadelijk voor de gezondheid en het milieu. Als u zorgt dat de planten de bodem bedekt houden, krijgt onkruid weinig kans. Dit betekent minder werk en meer plezier. Regenton en water geven Regenwater is heel geschikt voor planten. Voor het opvangen van dit water kunt u een regenton op de regenpijp aansluiten. Dit scheelt ook in het verbruik van leidingwater. Wees in droge perioden overigens niet te snel met water geven. De planten in uw tuin wortelen dan oppervlakkig en dat maakt ze juist extra kwetsbaar voor uitdroging. Winterklaar is niet nodig Voor de winter dorre stengels en bladeren uit de tuin verwijderen is niet nodig. Uw tuin vaart er meestal wel bij als u alles laat zitten en liggen. Blad- en plantenresten beschermen planten, bollen en bodemleven tegen de kou. En in holle stengels kunnen allerlei insecten overwinteren. Een eetbare siertuin Weet u hoe lekker het is om uit eigen tuin te eten? U kunt bijvoorbeeld heel eenvoudig wat aardbeienplanten, een bessenstruik, tomatenplanten, kruiden of rabarber in uw tuin zetten. En, als u meer ruimte heeft, zelfs een fruitboom(pje). Ook kinderen kunnen hier erg van genieten.

11 Mei Bereid kluswerk goed voor Ook voor klussen en verbouwen geldt dat een goede voorbereiding het halve werk is. Doordachte keuzes, de juiste materialen en een goede voorbehandeling beperken verspilling, teleurstelling en opnieuw doen. Kijk bij het verven uit met het gebruik van oplosmiddel

12 Kies voor kwaliteit Een goede voorbereiding is ook bij klussen het halve werk. Dit betekent: de juiste keuzes maken, de ruimtes en oppervlakken goed klaarmaken en voorbewerken en de juiste kwaliteit materialen gebruiken. Dan hoeft u bijvoorbeeld pas na 8 jaar opnieuw te schilderen in plaats van na 4 of 5 jaar. Dit scheelt veel tijd, materiaal en geld. En u spaart tegelijk het milieu. Beperk het gebruik van oplosmiddelen Het grootste milieu-nadeel van verf komt van de oplosmiddelen op basis van vluchtige organische stoffen (VOS). Bij inademing kunt u zelf last krijgen van duizeligheid en een dronken gevoel. Bij langdurig inademen kan zelfs het zenuwstelsel worden aangetast. Gebruik daarom verf met zo weinig mogelijk oplosmiddelen; het gehalte ervan staat op elke bus verf vermeld. Ventileren is van groot belang als u schildert, behangt, schuurt of lijmt. Komt er veel stof vrij bij de werkzaamheden? Zet dan een stofkapje op. Zelf behangen Gaat u zelf behangen? Zorg dan dat de muur glad is. Als het oude behang er nog strak op zit, kunt u er overheen behangen. Zo niet, dan is het goed te verwijderen met een stoomapparaat. Dit kunt u huren bij veel behangwinkels, gereedschapszaken en bouwmarkten. Bij een klein oppervlak is een spons met warm water meestal afdoende. Nadat de oude lijm is opgelost, kunt u het behang afsteken met een plamuurmes. Klaar? Verfresten in de chemobox Natte resten van verf (ook op waterbasis), terpentine, thinner en kwasten- of verfreiniger horen bij het chemisch afval. Spoel kwasten daarom niet uit in de gootsteen en voer resten af via het klein chemisch afval. Opgedroogd materiaal, zoals lege blikken en droge kwasten, kunnen bij het gewone afval. Bewaar altijd wat verfresten en stukken behang; ze kunnen goed van pas komen om bijvoorbeeld beschadigingen bij te werken.

13 Juni Beperk overlast Een goede verstandhouding met buren en andere wijkbewoners is belangrijk voor een prettig woon- en leefklimaat. Toch ondervindt iedereen wel eens hinder in zijn of haar woonomgeving, door lawaai bijvoorbeeld. En waarschijnlijk heeft u zelf ook wel eens ergernis veroorzaakt, mogelijk zonder dat u daar erg in had

14 Tips om overlast te voorkomen Streef naar een goed contact met uw buren. Bespreek een probleem zo mogelijk rustig bij een kop koffie. Geeft u een feestje met muziek tot in de kleine uurtjes? Licht dan de buren tevoren in of nodig ze uit. Zet geluidsboxen, piano en wasmachine bij voorkeur niet tegen de scheidingswand met de buren. Draait u graag harde muziek? Overweeg dan een koptelefoon. Als u s avonds wilt stofzuigen, boren, schuren of timmeren, overleg dan eens met uw buren tot welke tijd dit zonder hinder kan en houdt u aan de voorschriften van de gemeente en eventueel de verhuurder. Als u vaak lang weg bent en uw hond dan aan het blaffen slaat, kunt u een oppas(adres) overwegen of iemand zoeken die het dier uitlaat. Voorkom hinderlijk geluid via de vloer door vloerbedekking of een geluiddempende ondervloer te leggen. Vooral als u onderburen heeft, beperkt u overlast door geluidsarm schoeisel en vilt of dopjes onder uw stoelen. Problemen? Reageer vooral rustig! Als er problemen zijn, voorkomt rustig overleggen vaak ruzie. Als u een probleem met uw buren niet zelf in goed overleg kunt oplossen, kunt u contact opnemen met andere omwonenden of met de eventuele verhuurder. Ook kunt u de politie om bemiddeling vragen. Samen prettig wonen Bewoners kunnen ook zelf zorgen voor een prettiger woonomgeving. Door de gemeente te vragen om bijvoorbeeld een plantsoen of een kinderspeelplaats aan te leggen, banken neer te zetten of bomen te planten. Dit kan ook via de woningcorporatie of Vereniging van Eigenaren. Of door zelf de handen uit de mouwen te steken en samen een perkje te onderhouden of zwerfvuil te verwijderen. Gemeenten ondersteunen dit soort buurtinitiatieven vaak.

15 Juli Verzeker met verstand Het is ondoenlijk je overal voor te verzekeren. Toch is een aantal basisverzekeringen zeker het overwegen waard. Eenmaal per jaar alle verzekeringen nalopen om te zien of de hoogte en de invulling nog voldoen, is aan te bevelen. Een goede adviseur kan hierbij helpen

16 Inboedel en opstal U kunt uw inboedel verzekeren tegen schade door brand en diefstal. Controleer jaarlijks of de hoogte van het verzekerde bedrag nog voldoende is. Een lijst van alle waardevolle eigendommen met eventuele type- en codenummers kan heel nuttig zijn. En foto s van waardevolle bezittingen kunnen bij schade bruikbaar zijn voor politie en verzekeraar. Dure voorwerpen, zoals lijfsieraden, verzamelingen en antiek, zijn standaard meeverzekerd tot een bepaald bedrag of een percentage van het verzekerde bedrag. Verzeker zo nodig bij. Met een opstalverzekering is ook uw woning zelf verzekerd. Een opstalverzekering is verplicht voor iedereen die een koopwoning met een hypotheek heeft. Voordeel Politiekeurmerk Veilig Wonen Gemiddeld wordt in Nederland ieder jaar in 2 procent van alle huizen ingebroken. Een inbreker is meestal op zoek naar geld, autosleutels, bankpasjes, sieraden en waardevolle apparatuur. Met kleine maatregelen is inbraak vaak al te voorkomen. De politie in uw woonplaats kan u meer vertellen over inbraakpreventie en over hoe u uw woning, eventueel in overleg met de verhuurder, kunt aanpassen aan de eisen van Politiekeurmerk Veilig Wonen. De kans op inbraak neemt hierdoor aanzienlijk af en veel verzekeraars geven een korting op de premie van de inboedelverzekering. Goede aansprakelijkheidsverzekering Zorg dat u een goede aansprakelijkheidsverzekering heeft voor uzelf, uw kinderen en uw huisdieren. Hiermee bent u verzekerd tegen schade die per ongeluk aan andere personen en eigendommen van andere personen wordt toegebracht. Ga ook eens na of vriendendiensten en vrijwilligerswerk zijn meeverzekerd. Autoverzekering De verplichte WA-autoverzekering vergoed de schade aan de tegenpartij. Een all-riskverzekering dekt ook uw eigen schade. Voor de zin van een all-riskaanvulling wordt vaak de vuistregel gehanteerd dat de jaarpremie maximaal 10 procent van de dagwaarde van de auto moet bedragen. Is dat niet zo, dan kunt u de auto beter alleen WA of WA met beperkt casco verzekeren. Het is heel zinvol ook inzittenden mee te verzekeren. Een schadeverzekering voor inzittenden is veel uitgebreider dan een ongevallen-inzittendenverzekering, maar kost nauwelijks meer.

17 Augustus Zorg voor gezond binnenklimaat Hoe meer mensen en dieren er in huis zijn, hoe eerder de binnenlucht verslechtert. En hoe warmer het is, hoe sneller dit gebeurt. Douchen, wassen en koken brengen bovendien veel vocht in huis. Voldoende ventileren is noodzakelijk om vochtige en vervuilde binnenlucht te vervangen door verse buitenlucht

18 Bewust ventileren Zorg voor basisventilatie door uw woning continu op een minimaal niveau te ventileren. Houd bij mechanische ventilatie een lage stand aan of zet roosters open. Ramen in de kierstand zetten kan ook. Extra ventilatie is nodig als u kookt, wast, doucht, schildert, enzovoort. De hoeveelheid extra ventilatie hangt mede af van het aantal personen en huisdieren en of er in huis wordt gerookt. Voor huisgenoten met allergieën of astma is continue ventilatie extra belangrijk. Schimmels Zonder voldoende vochtafvoer door ventilatie is er kans op schimmelvorming. Op stucwerk, voegen van tegelwerk, hout en behang kunnen dan zwarte spikkels verschijnen. Dit ziet er niet alleen vies uit, maar gaat op den duur ook muf ruiken en kan materialen aantasten (houtrot). De badkamer is de favoriete ruimte voor schimmelgroei. Hoe weert u schimmels uit de badkamer? Zorg allereerst voor een goed afvoerkanaal, zo nodig aangevuld met mechanische ventilatie. Zo wordt vocht na het douchen afgevoerd. Maak na het douchen de natte oppervlakken met een trekker droog. Verwarm de badkamer: warme lucht zorgt voor een betere vochtopname en -afvoer. Kies bij verbouwing van de douche bij voorkeur voor gladde tegels tot aan het plafond en gebruik een dampdichte verf voor het plafond zelf. Huismijt Hoe gevoeliger u bent voor stof en mijt, hoe belangrijker het volgende: Kies bij voorkeur harde en afwasbare vloerbedekking als tegels, parket en linoleum. Vermijd vast tapijt in de slaapkamer. Geef uw kinderen knuffels die in de wasmachine kunnen. Laat geen huisdieren toe in de slaapkamer. Was bedlinnen en nachtgoed regelmatig op minstens 60 graden. Laat beddengoed de hele dag opengeslagen liggen, bij voorkeur met maximaal daglicht. Mijten houden daar niet van. Matrassen zijn verzamelplaatsen voor mijten. Het verdient aanbeveling ze na 10 jaar te vervangen. Reinig uw huis regelmatig met water. Aanrader: houd tweemaal per jaar een grote schoonmaak.

19 September Pak de fiets Nederlanders maken per jaar samen 400 miljoen korte ritten met de auto. Een ritje van 5 kilometer met de auto heen en terug kost al snel 1 of een paar euro. Neem waar mogelijk de fiets en bespaar meteen een (auto)ritje naar de sportschool

20 Gezond alternatief Voor afstanden van slechts enkele kilometers is de fiets een goedkoop alternatief voor de auto. Gezond voor u en beter voor het milieu. Controleer de bandenspanning Met zachte banden fietsen kost veel energie. Dat geldt ook voor uw auto. Een te lage bandenspanning kan het brandstofverbruik tot 4 procent verhogen. Dat zijn één tot twee volle tanks per jaar. Ook is de kans op een klapband groter en slijten de banden sneller. Het bandenspanningverlies van autobanden bedraagt gemiddeld ongeveer 0,1 bar per maand. Controleer daarom minstens één keer per kwartaal de bandenspanning. Onthaast u Een constante snelheid tussen 70 tot 90 km per uur, afhankelijk van het type auto, geeft een gemiddeld verbruik van 5,4 liter brandstof. Bij een constante snelheid van 120 km is dat 7,7 liter, en bij een snelheid van 140 km is dat 9,4 liter. In de stad is het gemiddelde verbruik 10 liter per uur. Het Nieuwe Rijden Nieuwere auto s vragen een geheel andere rijstijl dan wat u wellicht op rijles geleerd heeft. Het Nieuwe Rijden, zoals de moderne rijstijl wordt genoemd, bespaart 10 procent brandstof. Dit nieuwe rijden betekent: Start zonder het gaspedaal in te drukken. Schakel zo vroeg mogelijk naar een hogere versnelling en rijd in een zo hoog mogelijke versnelling. Laat het toerental bij voorkeur niet hoger oplopen dan toeren. Rij zoveel mogelijk met een gelijkmatige snelheid. Ziet u dat u snelheid moet minderen of moet stoppen voor een stoplicht, laat dan tijdig het gaspedaal los en laat de auto in de versnelling van dat moment uitrollen. Als u jaarlijks km rijdt in een benzineauto, bespaart u met uw nieuwe rijstijl 150,- tot 200,-.

21 Oktober Besparen op energie Een verlichtingsplan helpt om uw huis goed en energiezuinig te verlichten. Maak voor uw activiteiten gebruik van plekken met veel daglicht. Spaarlampen zijn heel geschikt als basisverlichting. Zet apparatuur die niet in gebruik is, echt uit. En wassen op een lagere temperatuur scheelt veel energie

22 Spaarlampen Spaarlampen zijn heel geschikt als basisverlichting. Er zijn tegenwoordig veel verschillende spaarlampen te koop, ook soorten die geschikt zijn voor dimmers. Doordat ze veel zuiniger zijn dan gloeilampen, zijn de hogere aanschafkosten meestal binnen een jaar terugverdiend. Uit is uit Dvd-spelers en andere beeld- en geluidsapparatuur gebruiken per stuk niet veel stroom. Maar door het grote aantal apparaten per huishouden zijn ze gezamenlijk toch goed voor ongeveer 12 procent van het elektriciteitsverbruik. Ook doordat ze vaak stand-by blijven staan. Zet apparatuur die niet in gebruik is, echt uit. Dit verlaagt bovendien de kans op brand. Was op lagere temperatuur De huidige wasmiddelen wassen normaal vervuild wasgoed goed schoon op 30 graden. En soms zelfs op nog lagere temperatuur. Door op 30 graden te wassen in plaats van op 60 graden, valt ruim meer dan de helft aan elektriciteit te besparen. Katoenen luiers kunt u om hygiënische redenen beter niet met de hand wassen. In geval van ziekte of allergie is het verstandig om op 60 graden te wassen met een totaalwasmiddel. Zo worden ziekteverwekkers en huisstofmijt voldoende onschadelijk gemaakt. Ook voor beddengoed is de 60-gradenwas het beste. Luchten in plaats van wassen Laat handdoeken na gebruik drogen en hang kleding tussendoor uit. Daarmee kunt u het aantal wasbeurten beperken en dat bespaart werk en geld. Bovendien slijt uw kleding minder snel. Droog aan de waslijn De wasdroger is in de meeste huishoudens energieverbruiker nummer één. Bespaar op de energiekosten door was te drogen aan een waslijn of een droogrek. Heeft u er geen? Koop hem dan; door de lage kosten verdient u hem snel terug.

23 November Voorkom brand Onvoorzichtigheid, spelen met vuur en defecte apparatuur zijn de belangrijkste oorzaken van brand. Voorkomen is altijd beter dan blussen. Rookmelders kunnen helpen brand tijdig te ontdekken. Bel bij brand direct het alarmnummer (112) en waarschuw medebewoners en omwonenden

24 Bel meteen 112 Bel bij brand direct alarmnummer 112. Waarschuw zo mogelijk medebewoners en omwonenden: voor hun veiligheid en zodat zij brandweerlieden de weg kunnen wijzen. Dit kan het blussen versnellen. De top vijf van brandoorzaken: 1 Onvoorzichtigheid en/of spelen met vuur. 2 Storingen of defecten in apparatuur. 3 Kortsluiting en blikseminslag. 4 Vlam in de pan. 5 Brandstichting. Houd bij uw doen en laten rekening met brandgevaar. Zet bijvoorbeeld kaarsen, waxinelichtjes en lampen niet dicht bij gordijnen en vitrage. En hang pannenlappen en theedoeken niet te dicht bij het fornuis. Voorkomen is beter dan blussen De veroorzaker van brand is vaak een vlam, vonk, sigarettenpeuk, kachel, soldeerbout, beschadigd elektriciteitsdraad of elektrisch apparaat. Wees altijd alert wanneer u bezig bent met dingen die tot brand kunnen leiden. Neem structureel maatregelen om brand te voorkomen of direct te kunnen blussen. Veel branden ontstaan in de keuken, omdat bij het koken volop warmte, vuur en brandbaar materiaal aanwezig zijn, zoals olie en vet. Brandmelding en vluchtweg Rookmelders zijn niet duur en kunnen u veel schade en leed besparen. De brandweer adviseert melders te plaatsen in hal, gang of trapopgang. Dit zijn de plaatsen waarlangs u bij voorkeur vlucht, als er brand is. Als u kinderen heeft, is ook een rookmelder op de kinderkamer verstandig. Eerste hulp bij brandwonden Jaarlijks zijn er in Nederland ongeveer woningbranden, waarbij 40 tot 50 doden vallen en veel gewonden. Staat iemand in brand? Doof dan direct de vlammen met een deken of jas of rol het slachtoffer over de grond. Koel vervolgens de verbrande lichaamsdelen met langzaam stromend, lauw leidingwater om de schade te beperken. Gebruik geen zalfjes of andere vloeistoffen, voordat de dokter bij het slachtoffer is geweest.

25 December Beweeg en eet gezond Geniet gerust van lekker eten. En vergeet tegelijk niet om goed voor jezelf en je lijf te zorgen. Als je niet te zwaar bent, voel je je gewoonlijk lekkerder en heb je minder kans op ziekten en klachten. Eet en beweeg daarom gezond!

26 Gezond gewicht De basis voor een gezond gewicht: Een gezonde, gevarieerde basisvoeding. Een regelmatig eetpatroon met drie hoofdmaaltijden. Niet te veel calorieën in voeding en dranken (ook frisdrank en zuivel!) Niet te veel snoep. Voldoende lichaamsbeweging. Gevarieerd eten Niet elk voedingsmiddel bevat dezelfde voedingsstoffen. Door gevarieerd te eten zorgt u ervoor dat uw lichaam voldoende van alles krijgt. Groente, fruit, brood, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten zijn belangrijke leveranciers van voedingsstoffen. U kunt er royaal van eten en toch een gezond gewicht houden. Zorg voor voldoende beweging Als je veel beweegt, voel je je gewoonlijk beter. Je hebt een betere conditie doordat je meer energie (calorieën) verbruikt, je bloedsomloop gestimuleerd wordt, je minder vet en meer spieren krijgt en je gemakkelijker een gezond gewicht houdt. Ook werken je darmen beter en heb je meestal minder last van stress. Dit alles maakt tegelijk dat je minder kans hebt op ziekten, zoals hart- en vaatziekten, suikerziekte (diabetes) en gewrichtsproblemen. Hoe beweeg ik genoeg? Iedere dag een half uur bewegen doet vaak al wonderen. Houdt u niet van sporten? Neem dan bijvoorbeeld vaker de trap in plaats van de roltrap of de lift. Of stap een halte eerder uit de metro of bus en loop het laatste stuk. En ga vaker op de fiets in plaats van met de auto. Koop verstandig Volgens Milieu Centraal heeft een gemiddeld Nederlands huishouden jaarlijks 36 kg zuivelproducten, 41 eieren, 17 kg brood, 13 kg fruit en 16 kg groenten te veel. Dat komt neer op een bedrag van 150 euro per persoon per jaar. Koop daarom verstandig in!

27 Duurzaam wonen De kalender Verjaren en besparen bevat praktische informatie over onder andere energie- en waterbesparing, duurzaam klussen, veiligheid en afvalbesparing. Thema s die zeer actueel zijn en dit komende jaren ook blijven. Duurzame ontwikkeling blijkt steeds meer een absolute voorwaarde voor de toekomst van de wereld. Ook is er door het groeiende energieverbruik in landen zoals China een toenemende energiekrapte en hierdoor stijgende energieprijzen. De kalender Verjaren en besparen past in deze ontwikkeling. Met duurzaam wonen spaart u geld en milieu en bovendien heeft het een positief effect op uw wooncomfort en woonplezier. Deze kalender dient als inspirerende en praktische informatiebron. Voor nu en in de toekomst. Meer informatie De internetadressen in onderstaande lijst kunnen u helpen duurzaam wonen in de praktijk te brengen. Milieu Centraal verstrekt onafhankelijke en praktische milieu-informatie over onder andere wonen, klussen en tuinieren. U vindt op de site antwoorden op vragen zoals: Waar moet ik op letten bij aankoop van een wasmachine of verf? Consument en Veiligheid geeft informatie over veilig klussen en verbouwen in en om het huis. De Consumentenbond is een onafhankelijke consumentenorganisatie die de belangen behartigt van de Nederlandse consument, onder andere op wonengebied. Huiseigenaren moeten bij verkoop of verhuur een Energielabel overhandigen. Dit label geeft aan hoe energiezuinig het huis is. Meer informatie hierover vindt u ook bij Voor gratis advies over een veilige woning kunt u terecht bij Politiekeurmerk Veilig Wonen. Op de site van het Informatiecentrum Duurzame Energie vindt u meer informatie over mogelijkheden van duurzame energie, zoals wind- en zonne-energie en warmtepompen. Vereniging Eigen Huis is een onafhankelijke organisatie die opkomt voor de belangen van (toekomstige) huiseigenaren. Op de site staat ook uitgebreide informatie over energiebesparing. Met Het Nieuwe Rijden kunt u circa 10 procent brandstof besparen. Informatie hierover op de gelijknamige website.

andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer bad- en wasruimte bespaar E 120 slaapkamer bespaar E 40 keuken bespaar E 100 woonkamer bespaar E 225

andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer bad- en wasruimte bespaar E 120 slaapkamer bespaar E 40 keuken bespaar E 100 woonkamer bespaar E 225 andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer slaapkamer bespaar E 40 bad- en wasruimte bespaar E 120 woonkamer bespaar E 225 keuken bespaar E 100 Woonkamer Graadje lager Zet uw verwarming eens een graadje

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat.

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat. Woordenschat blok 1 gr4 Les 1 De heg De lantaarn De plant Het tuinhek Het terras De garage Het dorp De stad De zwerver De stoep De woonwijk = een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een

Nadere informatie

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel ventileren goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht erin. Goed ventileren

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

ventileren wonen met karakter

ventileren wonen met karakter ventileren wonen met karakter goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

JIJ. Daar moet je nu over nadenken!

JIJ. Daar moet je nu over nadenken! WAT DOE JIJ BIJ BRAND? Daar moet je nu over nadenken! Stel, er breekt bij u thuis brand uit. Door de zwarte rook ziet u niets meer en kunt u nauwelijks ademhalen. Binnen enkele minuten ontstaat een niet

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Energie bespaartips van Woningstichting Bergh

Energie bespaartips van Woningstichting Bergh Energie bespaartips van Woningstichting Bergh Energietips van Woningstichting Bergh - 1 Op tijd omlaag is geld besparen U kunt ook besparen in een energiezuinige woning U woont in een woning van Woningstichting

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Adviezen bij een. huisstofmijtallergie

PATIËNTEN INFORMATIE. Adviezen bij een. huisstofmijtallergie PATIËNTEN INFORMATIE Adviezen bij een huisstofmijtallergie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informatie geven over huisstofmijtallergie. Wij adviseren u dit

Nadere informatie

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VOCHT EN VENTILATIE Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VENTILEREN GEZOND LUCHT OPEN BUITENLUCHT VOCHT RAMEN WONING Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning Het voorkomen van vocht in uw woning

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie Ventileren in huis Handleiding warmte-terug-win-installatie Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later

Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later Eerst water, de rest komt later! Voorkom brandwonden Er is maar één juist antwoord op de vraag hoe brandwonden kunnen worden voorkomen: wees alert en

Nadere informatie

Vocht, schimmels & gezondheid

Vocht, schimmels & gezondheid Vocht, schimmels & gezondheid Ongeveer 15 procent van de woningen in Nederland is vochtig. Te veel vocht vermindert de kwaliteit van de binnenlucht. Dit kan luchtweg- en andere gezondheidsklachten bij

Nadere informatie

Ventileren. Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning

Ventileren. Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning Ventileren Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning Ventileren voor uw gezondheid Is het vaak drukkend in uw woning? Zijn uw ramen vaak beslagen? Dit zijn de eerste tekenen dat er teveel vocht

Nadere informatie

Wie waakt als je slaapt? Rookmelders laten je niet stikken!

Wie waakt als je slaapt? Rookmelders laten je niet stikken! Wie waakt als je slaapt? Rookmelders laten je niet stikken! 1 Brand! Je moet er niet aan denken dat je op een nacht wakker schrikt omdat er brand is. De paniek die dan uitbreekt. Hoe breng je jezelf, je

Nadere informatie

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk 1 Huurdersinformatie Goed ventileren, erg belangrijk Goed ventileren zorgt voor gezonde en droge lucht in uw woning. In deze brochure tips om te ventileren en om vocht te voorkomen. Inhoud Ventileren:

Nadere informatie

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx EnergieBesparen Alle tips in een overzicht Pascal Wierckx Inleiding De meeste huishoudens betalen teveel voor hun energierekening. Door eenvoudige tips op te volgen kan met weinig moeite veel geld bespaard

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem Ventileren in huis Handleiding mechanisch ventilatiesysteem 2 Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Woon- en leefregels Portiekwoningen

Woon- en leefregels Portiekwoningen Woon- en leefregels Portiekwoningen Woon- en leefregels Portiekwoningen Inleiding Prettig wonen wordt nog plezieriger, als iedereen zijn steentje bijdraagt: de woningcorporatie dan wel de V.V.E. (vereniging

Nadere informatie

Advieswijzer: verwarmen en ventileren

Advieswijzer: verwarmen en ventileren 100% wonen Vochtproblemen in huis, condens op de ramen, een beschimmelde muur u kunt het voorkomen door goed te en te verwarmen. Zorg voor voldoende frisse lucht in huis. Lees deze advieswijzer aandachtig

Nadere informatie

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt.

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt. Is 22 C de ideale slaapkamertemperatuur? Ventileren = verluchten CO kan je proeven Als het buiten koud is, verlucht je niet. Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Hoeveel kan je best

Nadere informatie

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Binnenluchtkwaliteit Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Logo Antwerpen vzw Borstkanker Roken Vaccinaties Ongevallen Geestelijke gezondheid Voeding & beweging Milieu & Gezondheid Goed of fout? Binnen

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Vocht en ventilatie. Tips voor een droger huis

Vocht en ventilatie. Tips voor een droger huis Vocht en ventilatie Tips voor een droger huis Vocht en ventilatie Een gezin produceert per dag tussen de tien en vijftien liter vocht. Door te ademen, door huisdieren en planten, maar ook door te koken,

Nadere informatie

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht

Ventileren en verluchten. Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht Ventileren en verluchten Woon gezond, geef lucht aan je huis! Ventileer 24 uur op 24 en verlucht aanvullend Tips voor gezonde binnenlucht 1 Waarom ventileren en verluchten? Binnen is de lucht meestal slechter

Nadere informatie

Instructie Ventilatie

Instructie Ventilatie Instructie Ventilatie Type woning Bij de bouw van een woning wordt er rekening mee gehouden dat de woning geventileerd kan worden. Hierin is onderscheid te maken in 3 type woningen; woningen met luchtkanalen,

Nadere informatie

Brandpreventie voor ouderen

Brandpreventie voor ouderen 8 brandveiligheids INFO Meer informatie of andere folders uit deze serie? Brandpreventie voor ouderen Ga naar de brandweerkazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Brand is voor iedereen gevaarlijk,

Nadere informatie

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010 Energie besparen in en om het huis Sjaak Vogel Oktober 2010 Waarom energie besparen? De kosten van energie nemen toe Energiekosten vormen nu gemiddeld 10% van het besteedbaar inkomen. Hoe zal dat de komende

Nadere informatie

25 Tips om moeiteloos energie te besparen

25 Tips om moeiteloos energie te besparen 25 Tips om moeiteloos energie te besparen Energie besparen staat vast niet bovenaan in je agenda. Toch kun je met kleine aanpassingen in je dagelijkse gewoontes al eenvoudig besparen, zonder grote investeringen.

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

GEEF LUCHT AAN JE HUIS!

GEEF LUCHT AAN JE HUIS! GEEF LUCHT AAN JE HUIS! Zorg voor een gezonde woning: geef vocht en schadelijke stoffen geen kans! Laat voortdurend frisse lucht binnen via een ventilatiesysteem, ventilatierooster of door een raam op

Nadere informatie

Hoe voorkomt u inbraak? Tips voor veilig wonen

Hoe voorkomt u inbraak? Tips voor veilig wonen Hoe voorkomt u inbraak? Tips voor veilig wonen I n h o u ds o p g av e Preventietips van Generali 3 Inbrekers, houdt u ze buiten de deur? 3 2 In en om uw woning 3 Als u niet thuis bent 4 Ingebroken, wat

Nadere informatie

De Friese Waterketen: samen besparen!

De Friese Waterketen: samen besparen! De Friese Waterketen: samen besparen! Weet u het antwoord? Drinkwater; waar halen we dit vandaan? Hoeveel water gebruikt u per dag? Auto naar de wasstraat of zelf wassen? Waterbelasting, rioolheffing,

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin...

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Woonvocht en oppervlaktecondensatie De mens zelf produceert steeds een hoeveelheid waterdamp door

Nadere informatie

Aangenaam wonen. Tips: wat te doen bij overlast

Aangenaam wonen. Tips: wat te doen bij overlast Aangenaam wonen Tips: wat te doen bij overlast Aangenaam wonen Overlast van buren kan ergernis veroorzaken en op den duur uw woongenot verstoren. Om er voor te zorgen dat het met elkaar prettig wonen is,

Nadere informatie

Ohja... deburen! Tips en adviezen voor een gelukkig leven met de buren

Ohja... deburen! Tips en adviezen voor een gelukkig leven met de buren Ohja... deburen! Tips en adviezen voor een gelukkig leven met de buren Tips en adviezen voor een gelukkig leven met de buren Ohja... de buren! Je buren kies je niet uit. Ze komen gewoon naast, boven of

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop Ook u kunt nog veel kilo s scheiden Veel Amsterdammers scheiden hun afval al. De een wat meer, de ander wat minder. Toch komt er nog steeds veel herbruikbaar

Nadere informatie

Uw huis saneren Allergische prikkels Niet-allergische prikkels Saneren

Uw huis saneren Allergische prikkels Niet-allergische prikkels Saneren Saneren Uw huis saneren Astma kan de kwaliteit van leven behoorlijk beïnvloeden. Om te zorgen dat u of uw kind zo min mogelijk klachten hebben is uw eigen inzet van het grootste belang! Naast het juist

Nadere informatie

Plannen van het huishouden.

Plannen van het huishouden. Dit document is onderdeel van de site www.huishoudeninhokjes.nl Plannen van het huishouden. In de laatste kolom kun je invullen wanneer je de taak hebt gedaan. Vul in hoelang (in tijd) je over deze taak

Nadere informatie

Brandveilig op kamers. Tips voor een brandveilige kamer

Brandveilig op kamers. Tips voor een brandveilige kamer Brandveilig op kamers Tips voor een brandveilige kamer Een brand overkomt mij niet. Wat je kunt doen Plaats een rookmelder op elke verdieping in de gangen en bij voorkeur ook in je eigen kamer. Bepaal

Nadere informatie

> Verwarmen en ventileren

> Verwarmen en ventileren > Verwarmen en Verwarmen en Vochtproblemen in huis, condens op de ramen, een beschimmelde muur u kunt het allemaal voorkomen door goed te en te verwarmen. Zorg voor voldoende frisse lucht in huis. Lees

Nadere informatie

Verjaren. energie. Besparen

Verjaren. energie. Besparen Verjaren en energie Besparen Milieu Centraal Wat kan ik doen om energie te besparen? Kan ik zonnepanelen op mijn dak plaatsen? Welke soorten verf zijn minder milieubelastend? Wie rekening wil houden met

Nadere informatie

Bouwen met kwaliteit

Bouwen met kwaliteit Bouwen met kwaliteit Venray, focus op mensen Zelf uw eigen huis bouwen, dat doet u meestal maar eens in uw leven. Zelf uw eigen huis bouwen, dat doet u meestal maar eens in uw leven. Voordat u daadwerkelijk

Nadere informatie

Woonhuisverzekering. Wat is verzekerd?

Woonhuisverzekering. Wat is verzekerd? Woonhuisverzekering Waar heb je een opstalverzekering voor nodig? Brand, een boomtak door je dak, inbraak... Je huis staat aan allerlei gevaren bloot. Soms met grote financiële gevolgen. Een opstalverzekering

Nadere informatie

Warmte & ventilatie. Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning

Warmte & ventilatie. Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning Warmte & ventilatie Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning Om prettig te wonen, moet uw woning niet alleen goed onderhouden zijn, maar ook comfortabel. Een warm huis in de winter, maar ook

Nadere informatie

Vochtoverlast en ventilatie in de woning

Vochtoverlast en ventilatie in de woning Vochtoverlast en ventilatie in de woning Soms hebben mensen last van vocht in hun woning. Vochtoverlast wordt meestal in een laat stadium ontdekt. Er komen schimmelplekken op de muur, behang laat los en

Nadere informatie

Bewoners, huisdieren en planten produceren dagelijks tien liter vocht. onderhouden+verbouwen. Ventilatie Onderhoud. eigen huis magazine

Bewoners, huisdieren en planten produceren dagelijks tien liter vocht. onderhouden+verbouwen. Ventilatie Onderhoud. eigen huis magazine onderhouden+verbouwen eigen huis magazine Bewoners, huisdieren en planten produceren dagelijks tien liter vocht Ventilatie Onderhoud 32 eigen huis magazine jan 2013 31 24 uur per dag frisse lucht Ventileren

Nadere informatie

Vocht in de woning. Ventileren is gezond en bespaart energie

Vocht in de woning. Ventileren is gezond en bespaart energie Ventileren is gezond en bespaart energie We staan er meestal niet bij stil, maar de lucht om ons heen bevat vocht. Dat geldt natuurlijk ook voor de lucht in huis. Door transpiratie, douchen, koken en wassen

Nadere informatie

Ventilatie van woningen

Ventilatie van woningen Ventilatie van woningen Ventileren betekent: Verse buitenlucht naar binnen, Vervuilde binnenlucht naar buiten! Goed ventileren is 24 uur per dag ventileren 13 december 2012 Veel gestelde vragen zijn: Kan

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Samenvatting Ruim zeven op de tien Leidenaren is van mening dat het klimaat de laatste tien jaar aan het veranderen is. Dit is iets minder dan vorig jaar. Qua belangrijkheid

Nadere informatie

DAK Volmacht Schade Preventie brochure 2014

DAK Volmacht Schade Preventie brochure 2014 DAK Volmacht Schade Preventie brochure 2014 DAK Volmacht helpt u graag bij het voorkomen van schades. Een schadepreventie brochure kan hier een hulpmiddel in zijn na het afsluiten van een Alles onder 1

Nadere informatie

Woon- en leefregels Appartementen complex met lift en portiek

Woon- en leefregels Appartementen complex met lift en portiek Woon- en leefregels Appartementen complex met lift en portiek Woon- en leefregels Appartementen complex Inleiding Prettig wonen wordt nog plezieriger, als iedereen zijn steentje bijdraagt: de woningcorporatie

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VERENIGING VAN EIGENAREN. The Dunes. Te Cadzand Bad. Verkorte versie voor huurders

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VERENIGING VAN EIGENAREN. The Dunes. Te Cadzand Bad. Verkorte versie voor huurders HUISHOUDELIJK REGLEMENT VERENIGING VAN EIGENAREN The Dunes Te Cadzand Bad Verkorte versie voor huurders 1 Vereniging van Eigenaren The Dunes Dit huishoudelijk reglement geldt voor alle appartementdelen

Nadere informatie

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux.

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux. Ventileren Antwoorden op de meest gestelde vragen 1. Waarom deze brochure? Goed ventileren is enorm belangrijk. Niet alleen omdat frisse en schone lucht in huis prettig is, maar vooral omdat het gezond

Nadere informatie

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen.

Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Hoe je woning te verwarmen. Een beginners handleiding om je comfortabel te voelen. Alles wat je moet weten over: - Hoe je je comfortabel kunt voelen in je woning - Welke maatregelen je kunt nemen om daarmee

Nadere informatie

Hoe veilig is jouw woning?

Hoe veilig is jouw woning? Checklist brandveiligheid Hoe veilig is jouw woning? Doe de brandveiligheidcheck en beantwoord de vragen. Je kunt veel doen om brand in jouw woning te voorkomen. Als je je bewust bent van de risico s van

Nadere informatie

Protocol overdracht ziektekiemen

Protocol overdracht ziektekiemen Protocol overdracht ziektekiemen Aanleren hoest- en niesdiscipline Ziektekiemen uit de neus, mond en keel kunnen zich op verschillende manieren verspreiden. Om risico's te beperken zijn de volgende zaken

Nadere informatie

Factsheet Energie Besparen

Factsheet Energie Besparen Energie Besparen Waarmee zet u de grootste stappen in (energie)besparing? Naast de grote maatregelen, zoals de aanschaf van een warmtepomp of van zonnepanelen, kunt u ook invloed hebben op de kleine maatregelen

Nadere informatie

Maak van je tuin, een levende tuin!

Maak van je tuin, een levende tuin! Maak van je tuin, een levende tuin! Ontdek hoe je van jouw tuin een duurzame tuin kan maken. 2 Samen bouwen aan meer leven in de tuin. Gewoonweg door een paar stenen in jouw tuin te vervangen door groen.

Nadere informatie

Roos Hensen Fijn wonen vragenlijst. Ben jij blij met je huis en de spullen die erin staan? Beantwoord de volgende vragen om daar achter te komen.

Roos Hensen Fijn wonen vragenlijst. Ben jij blij met je huis en de spullen die erin staan? Beantwoord de volgende vragen om daar achter te komen. Roos Hensen Fijn wonen vragenlijst Ben jij blij met je huis en de spullen die erin staan? Beantwoord de volgende vragen om daar achter te komen. Fijn wonen vragenlijst Persoonlijke vragen: Wat vind je

Nadere informatie

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein

Wonen in De Bron. Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Wonen in De Bron Comfortabel en energiezuinig wonen 2 december 2009 Renate van Paassen Willem Bastein Onderwerpen Introductie Installaties in uw woning Warmte- en koudeopslag Warmtepomp Ventilatie VENDU

Nadere informatie

Duurzaamheid. Complex Duinstate

Duurzaamheid. Complex Duinstate Duurzaamheid Complex Duinstate Kaatsheuvel Maart 2010 Leerling Hans van Ierland Casade Woondiensten 09-03-2010 Docent Ellen Venhuizen Wijkwerk niveau 3 fase 3 helicon opleidingen 1 Inhoud Bladzijde: Inleiding

Nadere informatie

Tapijt verbetert het klimaat in huis. schonere lucht in huis géén allergie en astma. hygiënisch en goed te reinigen extra veiligheid

Tapijt verbetert het klimaat in huis. schonere lucht in huis géén allergie en astma. hygiënisch en goed te reinigen extra veiligheid Tapijt verbetert het klimaat in huis schonere lucht in huis géén allergie en astma hygiënisch en goed te reinigen extra veiligheid Inhoudsopgave Tapijt en binnenklimaat Tapijt verbetert het klimaat in

Nadere informatie

Wie betaalt wat ; informatie van Syndion voor clienten met indicatie verblijf (financiering uit WLZ)

Wie betaalt wat ; informatie van Syndion voor clienten met indicatie verblijf (financiering uit WLZ) Wie betaalt wat ; informatie van Syndion voor clienten met indicatie verblijf (financiering uit WLZ) Voorwoord Syndion is er voor mensen met een handicap. Als jij ondersteuning nodig hebt, kun je bij Syndion

Nadere informatie

Voorlichting. in het kader van Brandveilig Leven. Brand is geen grap: http://www.youtube.com/watch?v=l9cqrfehspy

Voorlichting. in het kader van Brandveilig Leven. Brand is geen grap: http://www.youtube.com/watch?v=l9cqrfehspy Voorlichting in het kader van Brandveilig Leven Brand is geen grap: http://www.youtube.com/watch?v=l9cqrfehspy Programma I. De brandweer II. III. IV. Brandveilig Leven De praktijk: het woningbezoek 1.

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor laag energie verbruik in je keuken

Een beginners handleiding voor laag energie verbruik in je keuken Een beginners handleiding voor laag energie verbruik in je keuken Alles wat je moet weten over laag energie gebruik in je keuken: - Hoe je geld kunt besparen door er meer over te weten. - Te weten of je

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting Energiezuinig wonen GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting 1)Waarom energie besparen? 2)Hoe kunt u energie besparen? 3)En de volgende stap! 1) Het klimaat verandert!

Nadere informatie

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4 PASSIEFHUIZEN COLUMBUSKWARTIER ALMERE VEEL GESTELDE VRAGEN PASSIEFHUIZEN EN WONEN IN EEN PASSIEFHUIS 2 1. Wat is een Passiefhuis? 2 2. Wat is het voordeel van een Passiefhuis? 2 3. Wat zijn bewonerservaringen

Nadere informatie

Goed ventileren in huis

Goed ventileren in huis Goed ventileren in huis Wist u dat de binnenlucht meestal viezer is dan de buitenlucht? Eén op de tien huizen heeft schimmel en in veel woningen is er meer fijnstof dan buiten. Daarom is ventileren zo

Nadere informatie

Samen Besparen we ons Rijk

Samen Besparen we ons Rijk Samen Besparen we ons Rijk Voor iedere geïnteresseerde bewoner van de Rivierenwijk deel 1 te Deventer DE BEWONERSCOMMISSIE ZET ZICH VOOR U IN! Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door de

Nadere informatie

Verhuis Checklist Space Winner

Verhuis Checklist Space Winner Verhuis Checklist Space Winner Een verhuizing vindt altijd in verschillende etappes plaats. Space Winner Self Storage heeft de verhuischecklist uitgewerkt in 9 periodes. Hiermee kunt u de verhuizing goed

Nadere informatie

Ventileren... Waarom? 1. 't voorkomt vochtoverlast 2. 't zorgt voor frisse lucht en zuurstof voor u, uw huisdieren, uw planten en uw gasapparaten

Ventileren... Waarom? 1. 't voorkomt vochtoverlast 2. 't zorgt voor frisse lucht en zuurstof voor u, uw huisdieren, uw planten en uw gasapparaten Ventileren... Waarom? 1. 't voorkomt vochtoverlast 2. 't zorgt voor frisse lucht en zuurstof voor u, uw huisdieren, uw planten en uw gasapparaten Vochtproblemen: hoe komen we er aan? Vee! mensen hebben

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Hoe veilig is uw woning?

Hoe veilig is uw woning? Checklist brandveiligheid Hoe veilig is uw woning? Doe de brandveiligheidcheck en beantwoord de vragen. U kunt veel doen om brand in uw woning te voorkomen. Als u zich bewust bent van de risico s van brand

Nadere informatie

Eerste hulp hulp bij brandwonden

Eerste hulp hulp bij brandwonden Eerst water, water, de rest de komt rest later! ko Klik hier voor tips! Eerste hulp hulp bij brandwonden 1 Koel met met lauw water lauw water 5 Smeer niets op de 5 wond Smeer niets op 2 Koel alleen alleen

Nadere informatie

2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING

2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING 2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING Centrale verwarming Het overgrote deel van de woningen van WVH is voorzien van centrale verwarming (cv). Een cv-installatie is een gesloten systeem. Water zet uit

Nadere informatie

1. Wat verstaat men onder R.E.G.?

1. Wat verstaat men onder R.E.G.? 1. Wat verstaat men onder R.E.G.? Rationeel Energie Gebruik of kortweg REG vormt een actieprogramma van de overheid om allemaal samen minder energie te verbruiken. Dit biedt belangrijke voordelen: het

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

waar ik afval zoals papier, glas, groente en plastic en gevaarlijke stoffen in moet doen.

waar ik afval zoals papier, glas, groente en plastic en gevaarlijke stoffen in moet doen. CP8 Het Mileu In Nederland wordt het huisvuil gescheiden opgehaald. Ook kunt u afval gescheiden weggooien in bijvoorbeeld de glasbak, of papierbak. De Nederlandse overheid wil graag dat mensen zuinig omgaan

Nadere informatie

NAJAAR PREVENTIETIPS BEVEILIGINGS GROEP. Ontspannen. genieten van het najaar... BEWAAREXEMPLAAR

NAJAAR PREVENTIETIPS BEVEILIGINGS GROEP. Ontspannen. genieten van het najaar... BEWAAREXEMPLAAR NAJAAR PREVENTIETIPS Ontspannen genieten van het najaar... BEWAAREXEMPLAAR Ontspannen genieten van het najaar... Goede preventie is belangrijk en schade voorkomen begint bij het nemen van de juiste maatregelen.

Nadere informatie

Overlast We lossen het samen op!

Overlast We lossen het samen op! Overlast We lossen het samen op! Informatie over omgaan met (buren)overlast Overlast We lossen het samen op! Beter een goede buur U wilt in een buurt wonen waar de sfeer goed is, het veilig is en waar

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: Mijn huis

Auditieve oefeningen bij het thema: Mijn huis Auditieve oefeningen bij het thema: Mijn huis Boek van de week: 1; Een huis bouwen 2;De bouwvakker 3; Op de bouwplaats 4; Een hol voor mol Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT Ben je uit huis of ga je slapen, draai de verwarming

Nadere informatie

uw woning en inboedel goed verzekerd

uw woning en inboedel goed verzekerd Univé Woonverzekeringen Univé Daar plukt ú de vruchten van! We leven in een tijd, waarin u steeds meer zelf moet regelen. Ook uw geldzaken. Het is daarom belangrijk dat u inzicht heeft in uw financiële

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Proposities voor Comfortabel leven

Proposities voor Comfortabel leven Proposities voor Comfortabel leven Concrete concepten voor installateurs en andere partijen in de markt Juni 2012 1 De zeven proposities voor comfortabel leven in één oogopslag 2 3 Patrick en Jolanda zijn

Nadere informatie

Verjaren en Besparen

Verjaren en Besparen Verjaren en Besparen Concept en samenstelling Woonwijzer Media, Zutphen Teksten Milieu Centraal Illustraties en vormgeving www.flip.nl Woonwijzer Media Baankstraat 2 7205 AW Zutphen Telefoon (0575) 54

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie