OOST EUROPA AAN DE POORTEN VAN DE EUROPESE UNIE Nieuwe uitdagingen en ideeën op het gebied van missie en liefdadigheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OOST EUROPA AAN DE POORTEN VAN DE EUROPESE UNIE Nieuwe uitdagingen en ideeën op het gebied van missie en liefdadigheid"

Transcriptie

1 OOST EUROPA AAN DE POORTEN VAN DE EUROPESE UNIE Nieuwe uitdagingen en ideeën op het gebied van missie en liefdadigheid 1/ Verwachtingen en realiteit Verwachtingen zijn te hooggespannen, soms onrealistisch De condities zijn erg slecht Informatie is emotioneel, niet realistisch Teleurstelling kan groot zijn Volgend weekend gaat de bevolking van Hongarije stemmen over deelname aan de Europese Unie. Daar de belangrijkste politieke partijen toetreding tot de Unie ondersteunen, lijkt het zeker te zijn dat het referendum een meerderheid aan Ja-stemmers zal krijgen. Maar het probleem is dat de meeste stemmers niet weten wat de gevolgen van deze stap zijn voor hun privé leven en voor het land in zijn geheel De mensen in Oost Europa waren gewend om te leven in het rijk van beloften. De sovjet-geleide communistische utopie beloofde een hoge levensstandaard, veel banen, gratis gezondheidszorg en vrijetijdsbesteding voor iedereen. De spanning tussen de alledaagse realiteit en de beloofde rechtvaardige maatschappij werd meer en meer duidelijk, en dit proces leidde tot de ineenstorting van het sovjet systeem. Maar het verlangen naar een beter en gemakkelijker leven bleef de belangrijkste scheppende kracht in het politieke leven. Nieuwe verkiezingen zijn altijd grond voor nieuwe beloften en mensen die daarin willen geloven. Dit is de reden dat er in Oost Europa geen gekozen regering het 2 achtereenvolgende periodes heeft uitgezeten. Voor de meeste mensen is deelname aan de Europese Unie alleen maar een nieuwe kans om te dromen over een gemakkelijker en beter leven, meer geld en goedbetaalde banen. De politici versterken deze verwachtingen met nieuwe beloften en spectaculaire projecten. De hele campagne voor de JA stem is primitief, emotioneel, heeft te maken met onbelangrijke vragen. De stemgerechtigden hebben geen echte van vitaal belangzijnde informatie om een juiste keuze te maken. Voor de meerderheid van de bevolking is de Unie het Kanaän, het Beloofde Land overvloeiende van melk en honing. De politici (in West- en Oost Europa ook) hebben een goede reden om informatie achter te houden: de voorwaarde voor toetreding zijn zo nadelig voor de nieuwe landen dat er 1

2 wordt verwacht dat het verschil tussen hen en de "oude" landen in de toekomst groter wordt. Zelfs heden zijn deze verschillen zijn erg groot en duidelijk. Slechts een voorbeeld: de subsidies in de landbouw van de EU zullen slechts 25% van de ondersteuning van de huidige lidstaten bedragen, en zelfs de nationale regeringen hebben slecht gedeeltelijk toestemming dit aan te vullen. De reden is duidelijk: geen eerlijke concurrentie. Experts zeggen dat we een radicale toename van de werkeloosheid (ca %, nu: 8%) kunnen verwachten, het verdwijnen van de meerderheid van de kleine boerderijen en beleggingen, ondernemingen en winkels. De gevolgen van de "goedkope vergroting" zouden kunnen leiden tot sociale onrust en anti-europese bewegingen. Zoals zo vaak gedurende de afgelopen 13 jaar zou het grote enthousiasme kunnen leiden tot een bittere teleurstelling. 2/ De speciale situatie van Hongarije, het probleem van de Hongaarse minderheden Hongaarse minderheden in de naburige landen - spanningen vanwege historische redenen The Status Law een poging voor de vredige integratie van de Hongaarse natie Het nieuwe "IJzeren Gordijn, afzondering en integratie De grenzen van het Oosten werden opnieuw bepaald na WO 1 in het verdrag van Parijs. Nieuwe nationale staten werden gecreëerd, en Hongarije als een verliezer verloor groot terrein en Hongaars sprekende bevolking. Deze Hongaars sprekende minderheidsgroepen waren groot in aantal, zelfs hedentendage, ondanks de etnische zuiveringen, vervolgingen, emigratie bewegingen van de geschiedenis van de twintigste eeuw. Kijk eens naar het schema, en we zien het gemiddelde aantal van Hongaarse minderheden in de naburige landen! Roemenie Slowakije Joegoslavië Oekraïne Kroatië Slovenië Oostenrijk

3 Na de ineenstorting van het Communistische blok, ontwikkelden de verhoudingen tussen de Hongaars sprekende gemeenschappen zich erg snel. Vrij reizen schiep niet alleen de mogelijkheid voor onderlinge contacten, maar ook voor verhoudingen tussen kerkgenootschappen, congregaties, voor het organiseren van conferenties, zomerkampen etc. De zogenaamde Wereld Meetings van de Hongaarse Gereformeerde Kerken werd gemanifesteerd en symbolische tekenen van een vredige hereniging van een krachtig uiteengerukte kerk. Al de vrij gekozen Hongaarse regeringen verklaarden hun verantwoordelijkheden voor de Hongaarse minderheden, en hebben voor een zeer groot dilemma gestaan: Hongarije's toetreden tot de Europese Unie zou een nieuwe verwijdering tussen de Hongaarse etnische groepen onderling kunnen betekenen. Om deze moeilijke situatie te voorkomen presenteerde het voormalige Parlement in 2001 een stuk, genoemd de "Status Law", die het Hongaars sprekende volk in het buitenland enkele rechten geeft en positief discrimineert. Deze rechten zijn: goedkoper reizen binnen Hongarije, studiebeurzen, financiële ondersteuning van families met schoolgaande kinderen etc. Het belangrijkste doel was een legale mogelijkheid te scheppen voor de etnische Hongaren om in de toekomst gemakkelijker toegang te krijgen op EU-grondgebied. Sommige buurlanden accepteerden de regels (bijv. Oekraïne), anderen boden felle weerstand. (Slowakije). De EU probeert de basiselementen van de regels ter zijde te schuiven, en spreekt over discriminatie op ras. De Roemeense en Slowaakse regering staan ook voor een groot dilemma: zij hebben de ondersteuning van de Hongaarse etnische partijen nodig om een meerderheid in het Parlement te behalen, het belemmert ze om in directe aanval te gaan tegen de regelgeving. Laten we nog eens naar het schema kijken! De nieuwe Schengen grenzen (het 2e IJzeren Gordijn) zal komen tussen Hongarije en Oekraïne, Roemenie, Joegoslavië. Het betekend, dat alle contacten tussen Hongarije en minderheidsgroepen gecompliceerder en moeilijker zullen worden. Zelfs vandaag is het reizen van een Roemeens burger naar Hongarije een zeer dure luxe: de prijs van een paspoort is ongeveer de helft van een gemiddeld maandsalaris, de extra autoverzekering bedraagt een maandsalaris. Omdat zij vrije toegang hebben tot de EU landen, dienen zij bij de Hongaarse grens ongeveer 4 maanden salaris te laten zien als borg/onderpand. De meeste mensen "huren" deze garantie van vrienden of familieleden, tegen een zeer hoge rente. Maar de situatie van de mensen in de Oekraïne (Transkarpatie) zal nog moeilijker worden. Omdat werkelijk meer dan 80% van de bevolking werkloos is, voor veel gezinnen is de enige manier om te overleven het 3

4 grensverkeer, het smokkelen van benzine, kopen en verkopen van kleine hoeveelheden voedsel en andere goederen. Dankzij de angst voor de toekomst is er in de nabije toekomst een nieuwe emigratiegolf te verwachten. De regio staat vol met lege huizen, jonge mensen in het bijzonder, verlaten het land zo snel mogelijk. Ik herinner me nog de angstaanjagende dubbele schutting met stroomdraad tussen Hongarije en de vriendelijke Sovjet-Unie. We kunnen weer een soortgelijke (misschien iets modernere) schutting tussen de Hongaars sprekende dorpen aan beide zijden van de grens verwachten. 3/ Het zigeuner probleem Zigeuners"- snel groeiende bevolking, een "tijdbom" en sociale uitdaging Zigeuner missie"- is nodig, maar heeft special training en toewijding nodig De "Zigeuner" is voor ons in Nederland een romantisch figuur, maar zigeuners" betekenen ook het grootste sociale probleem, en zelfs de grootste zendingsuitdaging in Oost Europa. Veel politieke activisten en mensenrechten beschermers gebruiken het lot van de zigeuners voor politieke redenen in heel Europa. Zelfs de Brusselse autoriteiten chanteren vaak de nieuwe kandidaat-staten: als u niet in staat bent het zigeunerprobleem op te lossen, dat wordt u niet toegelaten als EU-lid. Het probleem is echt heel ingewikkeld, en kan niet worden opgelost met korte termijn acties. Het voornaamste probleem is dat de cultuur en de gewoonten van de zigeuners totaal verschillen van die van ons, en dat maakt een snelle intergratie onmogelijk. Hun houding ten opzicht van persoonlijke relaties, privé-bezit en opleiding is anders dan onze ervaringen. Het zigeuner probleem" is een tijdbom omdat het geboortepercentage in zigeunerfamilies veel hoger ligt dan het gemiddelde. Omdat het aantal geboortes binnen de Hongaarse bevolking elk jaar met ong daalt, hebben zigeunerfamilies 6-8 kinderen. In sommige gebieden is 80-90% van de leerlingen op de scholen zigeuner. De situatie is hetzelfde in Roemenie, Oekraïne en Slowakije De kerken en Christelijke gemeenschappen hebben nu een grote uitdaging op dit gebied. Het niet werken met zigeuners is als zelfmoord voor de kerk. Maar, hoe moeten we dit doen? Er zijn enige verklaringen van individuele pogingen in sommige dorpen, maar er bestaat geen lange termijn strategie. Om met zigeuners te werken is een klassieke zendingsstrategie nodig: tussen ze te leven, hun lifestyle en cultuur aan te leren. Maar het is erg moeilijk om mensen te vinden die klaar zijn om dit te doen. Sommige groepen binnen de Pinksterbeweging bereikten spectaculaire resultaten, misschien door hun spontaniteit en aantrekkelijke muziek. Binnen de Gereformeerde Kerk is de grootste ontwikkeling in de 4

5 Oekraïne behaald, waar 7 zigeuner kerken zijn gebouwd en veel onafhankelijke zigeuner congregaties zijn gevormd. In deze diensten hebben de voorgangers, getrained door Nederlandse Gereformeerden, een belangrijke rol. In Hongarije zijn er ook kleine stappen ondernomen: in een dorp bij Debrecen wordt een cultureel centrum voor zigeuners opgezet met de financiële hulp van de Zuid Koreaanse Gereformeerde Kerken. Op het Theologische Hogeschool in Sarospatak start in september een postgraduatie programma over het kerkewerk onder zigeuners" niet alleen voor voorgangers, maar voor iedereen die interesse heeft op dit gebied. Dit zijn goede stappen, maar we hebben een lange termijn strategie nodig en speciaal toegewijde Christenen klaar om de roeping voor deze zending aan te nemen. Hoe zouden onze Nederlandse vrienden ons op dit gebied kunnen helpen, dit zou een onderwerp kunnen zijn voor verdere discussies. 4/ Nieuwe ideeën en uitdagingen op zendings- en liefdadigheidsgebied Theoretische benadering: nieuwe houding moet worden aangeleerd: meer geven, minder verwachten Praktische benadering: het oprichten van liefdadigheidscentra in Hongarije, om de niet- EU leden te helpen a/ Behoefte aan een nieuwe houding in Hongarije De laatste 20 jaar waren de Christenen en congregaties in Hongarije gewend aan de situatie dat zij werden ondersteund door Nederlandse, Duitse of Zwitserse Zusters en Broeders. Om altijd een "ontvanger" te zijn zou een groot risico betekenen, omdat men de empathie zou kunnen verliezen ten opzichte van degenen die misschien in grotere nood zijn dan hij of zij is. Met de toetreding tot de EU zal Hongarije de nieuwe situatie moeten accepteren: minder op hulp van buiten wachten en meer en meer leunen op eigen bronnen. Op het gebied van liefdadigheid en zending betekent dit : We moeten de mensen (in het bijzonder Christenen) wijzen op het feit dat we meer en meer gevers nodig hebben en geen ontvangers We moeten onze eigen visies en strategieën hebben en we moeten onze geestelijke en financiële bronnen vinden om deze te behalen De contacten met de Nederlandse en andere gereformeerde congregaties en mensen moeten meer gebaseerd zijn op bilaterale algemene projecten in plaats van te wachten op hulp en ondersteuning. 5

6 Gereformeerde Christenen in Hongarije moeten de belangrijke verantwoordelijkheid voor de etnische kerken en groepen buiten de EU overnemen. Natuurlijk is dit een pijnlijk proces en niet gemakkelijk, we moeten grote moeilijkheden overwinnen, en we hebben gedurende lange tijd uw geestelijke en materiele hulp nodig. Hoe kunnen we de houding van onze zeer egoïstische samenleving veranderen? - dit is zelfs voor mij een open vraag? Christelijke scholen en opleiding zouden een goede start kunnen zijn en we zouden erg graag praktische adviezen ontvangen, leermaterialen met betrekking tot dit onderwerp. Ik zou me een lezing voor Christelijke leerkrachten in Hongarije over zulke onderwerpen kunnen voorstellen: Hoe kunnen we sociale verantwoordelijkheid onder studenten op een Christelijke school ontwikkelen? Hoe kunnen we liefdadigheid en sociale verantwoordelijkheid in de studierichting van Christelijke scholen integreren? b/ Het oprichten van strategische liefdadigheidscentra in Hongarije De verwijdering van de grenzen tussen Hongarije en de EU maakt het gemakkelijker om liefdadigheidsgoederen en donaties naar Hongarije te vervoeren. Maar zoals we vaak ervaren, wordt het moeilijker om deze goederen in grote hoeveelheden naar Roemenie of Oekraïne te sturen. Moeilijke administratie, declaraties, originele documenten etc. zijn nodig. Mijn persoonlijke opvatting is dat we enkele depots in Hongarije nodig hebben die als opslag dienen, om te sorteren en de giften te distribueren die bedoeld zijn om de mensen in Roemenie en Oekraïne te helpen. Als we enkele basisstations (logistieke centra) dichtbij de grens gelegen, zouden hebben, dan zouden de giften al door de gebruikelijke reizigers, bezoekers, groepen etc. in kleine aantallen naar de bestemmingen kunnen worden vervoerd. Zo'n gebouw zou multifunctioneel moeten zijn, bijvoorbeeld, kunnen dienen als verblijf voor reizigers, voor families die vakantie hebben etc. Maar over dit idee moet nog door verschillende mensen worden besproken en na worden gedacht. Dank u voor de uitnodiging en dank voor uw aandacht. God zegen u. Er kan nu worden gediscussieerd. 6

Geschiedenis achtergrond.

Geschiedenis achtergrond. Geschiedenis achtergrond. De Subkarpaten, de regio in de Oekraïne waar Livia en Attila wonen, was vroeger onderdeel van Hongarije. Voor 1920 Hongarije was erg groot, maar omdat het land één van de verliezers

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 18.2.2016 COM(2016) 69 final 2016/0041 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het protocol bij de

Nadere informatie

Europa in een notendop

Europa in een notendop Europa in een notendop Wat is de Europese Unie? Europees Een unie = gelegen in Europa. = verenigt landen en mensen. Laten we eens verder kijken: Wat hebben de Europeanen gemeenschappelijk? Hoe heeft de

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 1 Kroatië toegetreden tot de EU Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 en figuur 1. Inleiding Kroatië is een van de staten in de Balkan die voorheen tot Joegoslavië behoorden. In 1991 verklaarde

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

ieuwsbrief WOONWAGEN-Zending Nederland Bouwen aan het nieuwe kinderhuis

ieuwsbrief WOONWAGEN-Zending Nederland Bouwen aan het nieuwe kinderhuis WOONWAGEN-Zending Nederland voorganger Jan F. Schmidt Ma Braunpad 23, 1067 WZ Amsterdam Tel: (020) 610 34 13 woonwagenzending.nl@planet.nl http://www.woonwagenzending.nl Bouwen aan het nieuwe kinderhuis

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 25.4.2007 COM(2007) 217 definitief 2007/0077 (CNS) Aanbeveling voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot het

Nadere informatie

MODULE V. Ben jij nou Europees?

MODULE V. Ben jij nou Europees? MODULE V Ben jij nou Europees? V.I Wat is Europees? Wat vind jij typisch Europees? En wie vind jij typisch Europees? Dat zijn moeilijke vragen, waarop de meeste mensen niet gelijk een antwoord hebben.

Nadere informatie

Voor wie? Omschrijving

Voor wie? Omschrijving Minor MOES Voor wie? Een opleidingsgebonden minor voor studenten Geschiedenis en tevens toegankelijk voor andere BA-studenten (bijvoorbeeld van de opleiding Internationale Betrekkingen en Internationale

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Beleidsplan stichting Waarder helpt Roemenië 2014 t/m 2017 BELEIDSPLAN. 2014 t/m 2017 Hulpverlening aan Roemenië. Stichting Waarder Helpt Roemenië

Beleidsplan stichting Waarder helpt Roemenië 2014 t/m 2017 BELEIDSPLAN. 2014 t/m 2017 Hulpverlening aan Roemenië. Stichting Waarder Helpt Roemenië BELEIDSPLAN 2014 t/m 2017 Hulpverlening aan Roemenië Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Wat is Stichting Waarder helpt Roemenië? 1.2 De Visie 1.3 De Missie 2. Bestuur en taken 2.1 Het bestuur 2.2 De werkzaamheden

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

Access and Return in the EU 11 April 2014

Access and Return in the EU 11 April 2014 Access and Return in the EU 11 April 2014 ECRL, Tineke Strik Centre for Migration Law Utrecht, 15 oktober 2015 Vluchtelingencrisis of bestuurscrisis? Tineke Strik Radboud Universiteit, Raad van Europa,

Nadere informatie

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú De Socialistische Fractie in het Europees Parlement streeft naar de garantie dat iedereen zich volledig aanvaard voelt zoals hij of zij is, zodat we in onze gemeenschappen

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst extra opvang vluchtelingen in de gemeente Wierden (extra informatieronde BFMO)

Resultaten vragenlijst extra opvang vluchtelingen in de gemeente Wierden (extra informatieronde BFMO) Resultaten vragenlijst extra opvang vluchtelingen in de gemeente Wierden (extra informatieronde BFMO) 18 november 2015 Inleiding Op 18 november 2015 konden inwoners van de gemeente Wierden hun mening geven

Nadere informatie

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers Brussel, 23 november 2011 - Tot 5 miljoen mensen, bijna tweemaal zo veel als nu, krijgen de kans om in het

Nadere informatie

*** ONTWERPAANBEVELING

*** ONTWERPAANBEVELING EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken 23.5.2013 2012/0271(E) *** ONTWERPAANBEVELING over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

FAMILY SEMINAR ADULLAM MINISTRIES. ANDHRA PRADESH, INDIA 7th -9th April 2014 BIBLE TRAINERS. in samenwerking met

FAMILY SEMINAR ADULLAM MINISTRIES. ANDHRA PRADESH, INDIA 7th -9th April 2014 BIBLE TRAINERS. in samenwerking met FAMILY SEMINAR ANDHRA PRADESH, INDIA 7th -9th April 2014 ADULLAM MINISTRIES in samenwerking met BIBLE TRAINERS Inleiding Een familie is een groep mensen die bestemd zijn om samen te leven, niet alleen

Nadere informatie

En de boerin uit Namibië? (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

En de boerin uit Namibië? (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) En de boerin uit Namibië? (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) In een rollenspel ervaren de deelnemers de invloed van beleidsbeslissingen in het ene land op het leven van mensen in een ander land. De meerderheid

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

De nieuwe landen in het oosten

De nieuwe landen in het oosten De nieuwe landen in het oosten Sinds het einde van de Koude Oorlog is de kaart van Europa ingrijpend gewijzigd. Sommige staten zijn verdwenen om op te gaan in een groter geheel ( denk aan de DDR), maar

Nadere informatie

7. Het ontstaan van het nationalisme

7. Het ontstaan van het nationalisme 7. Het ontstaan van het nationalisme Artikel 3 uit de Verklaring van de rechten van de mens en de burger, 1789. De oorsprong van iedere soevereiniteit ligt wezenlijk bij het volk/de natie. Geen instantie,

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Zending wereldwijd. Driebergen, januari 2015. GZB-dag 2015: op 13 juni in Gorinchem

Zending wereldwijd. Driebergen, januari 2015. GZB-dag 2015: op 13 juni in Gorinchem GZB-dag 2015: op 13 juni in Gorinchem De GZB-dag wordt dit jaar op D.V. 13 juni in de Evenementenhal in Gorinchem gehouden. Voor deze nieuwe datum en plaats is gekozen omdat er op het terrein van Hydepark

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Stichting Hart voor Hongarije

Jaarverslag 2014. Stichting Hart voor Hongarije Jaarverslag 2014 Stichting Hart voor Hongarije Inhoud 1. Voorwoord 2. Aanleiding en achtergrond 3. Acties vanuit Nederland 4. Acties vanuit Hongarije 5. Visie op de toekomst Bijlage: Financieel jaarverslag

Nadere informatie

Voorbeelden bij vragenlijst Keurmerk Goede Doelen

Voorbeelden bij vragenlijst Keurmerk Goede Doelen Criterium 4: Behoorlijk inzicht geven in de strategie van de organisatie Voorbeelden bij vraag 4.3 t/m vraag 4.7 Ontwikkelingssamenwerking De die de De concrete resultaten die de, gebruikmakend van I Het

Nadere informatie

Diakonaal Project NoorderLicht

Diakonaal Project NoorderLicht Diakonaal Project NoorderLicht Uit de gemeente Uitstralen dat je leeft voor elkaar Goed doel steunen Betrokkenheid van de gemeente We hoeven niet alleen ver weg te kijken Continuïteit kunnen waarborgen

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting GA

Beleidsplan Stichting GA Beleidsplan Stichting GA 2014-2016 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Doelstelling 3 Algemene activiteiten 4 Specifieke activiteiten 5 Stimuleren en ondersteunen toename van gebed 5 Stimuleren en ondersteunen

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Projectrapportage noodhulp Syrie

Projectrapportage noodhulp Syrie Introductie Deze rapportage geeft een beeld van de voortgang en de resultaten van het noodhulpproject Syrië, waaraan de Generale Diaconale Commissie van de Hersteld Hervormde Kerk een bijdrage van 25.000,-

Nadere informatie

THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW

THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW FEITEN MENSENHANDEL is de illegale handel van mensen, met als voornaamste doel gedwongen arbeid en seksuele uitbuiting. Het is de snelst groeiende

Nadere informatie

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in:

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in: Congo De Democratische Republiek Congo is nu vaak in het nieuws. Er is een verschrikkelijke burgeroorlog aan de gang. Verschillende groepen in het land vechten met elkaar. De Europese Unie wil misschien

Nadere informatie

Vragen voor gemeenten die wakker willen blijven

Vragen voor gemeenten die wakker willen blijven Vragen voor gemeenten die wakker willen blijven De kerk zit in de verdrukking! Velen (vooral jongeren) keren de kerk de rug toe. Maar het is niet allemaal kommer en kwel. Er zijn lichtpunten. Er komen

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

STICHTING HOVERAID NEDERLAND Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24398318

STICHTING HOVERAID NEDERLAND Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24398318 PUBLICATIE BETREFFENDE KALENDERJAAR 2012 STICHTING HOVERAID NEDERLAND Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24398318 Contactgegevens STICHTING HOVERAID NEDERLAND Website: www.hoveraid.nl

Nadere informatie

Durf te zorgen! In opdracht van:

Durf te zorgen! In opdracht van: Durf te zorgen! Samenvatting Concept: Durf te zorgen! Doelgroep: Jongens op een VMBO, HAVO of VWO opleiding, die nog een keuze moeten maken voor een vervolgopleiding (14 20 jaar). Deze doelgroep brengt

Nadere informatie

Cynisme over de politiek

Cynisme over de politiek Cynisme over de politiek Een profiel van ontevreden burgers Dr. Pieter van Wijnen Waar mensen samenleven, zijn verschillende wensen en belangen. Een democratische samenleving heeft als doel dat politici

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

STICHTING PROTHUMIA Opgericht bij akte d.d. 13 april 1995 en aangemerkt als instelling als bedoeld in artikel 24 lid 4 van de Succesiewet 1958.

STICHTING PROTHUMIA Opgericht bij akte d.d. 13 april 1995 en aangemerkt als instelling als bedoeld in artikel 24 lid 4 van de Succesiewet 1958. Page 1 of 5 STICHTING PROTHUMIA Opgericht bij akte d.d. 13 april 1995 en aangemerkt als instelling als bedoeld in artikel 24 lid 4 van de Succesiewet 1958. Kerst en nieuwjaarsgroet 2004 Postadres: Pegasus

Nadere informatie

Roaming-prijzen: naar huis bellen wordt opnieuw goedkoper - maar internationaal sms en (nog) niet

Roaming-prijzen: naar huis bellen wordt opnieuw goedkoper - maar internationaal sms en (nog) niet IP/08/1276 Brussel, 28 augustus 2008 Roaming-prijzen: naar huis bellen wordt opnieuw goedkoper - maar internationaal sms en (nog) niet Op 30 augustus wordt bellen op reis in de EU goedkoper. Het prijsplafond

Nadere informatie

Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren

Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren Nederlandse internetbronnen over Europa voor jongeren Europa Morgen www.europamorgen.nl Deze site geeft antwoord op vragen als: - Hoe zit de Europese Unie in elkaar? - Wat kan de EU voor de inwoners van

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN IN HET BOEKJAAR 2014

JAARVERSLAG 2014 VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN IN HET BOEKJAAR 2014 STICHTING NADIA WALTERSINGEL 119 7314NP APELDOORN JAARVERSLAG 2014 VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN IN HET BOEKJAAR 2014 ( Galaten 6 :10) "Laten we dus, daar wij de gelegenheid hebben, doen wat goed is voor

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

Yogibori-Transylvanie & Shambhala team

Yogibori-Transylvanie & Shambhala team Yogibori-Transylvanie & Shambhala team Presenteert Duurzaam leven in Transsylvanie Shambhala team: Borbála Szabó, János Simó, Tünde Tódor, Aurelia Pana,Ildikó Somogyi Éva Demeter, Árpád Farkas, Márta Kirmáier,

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding 11

Voorwoord 9. Inleiding 11 inhoud Voorwoord 9 Inleiding 11 deel 1 theorie en geschiedenis 15 1. Een omstreden begrip 1.1 Inleiding 17 1.2 Het probleem van de definitie 18 1.3 Kenmerken van de representatieve democratie 20 1.4 Dilemma

Nadere informatie

De Heer heb ik lief, hij hoort mijn stem, mijn smeken, hij luistert naar mij, ik roep hem aan, mijn leven lang.

De Heer heb ik lief, hij hoort mijn stem, mijn smeken, hij luistert naar mij, ik roep hem aan, mijn leven lang. De Heer heb ik lief, hij hoort mijn stem, mijn smeken, hij luistert naar mij, ik roep hem aan, mijn leven lang. Gebedsrooster week 40-44 Week 40 (28 september-4 oktober) 2 oktober: kerkvisitatie Oktober:

Nadere informatie

Inzamelingen in de maand november 2015. Fair Climate (2% fonds). 1 Najaarszendingsweek.

Inzamelingen in de maand november 2015. Fair Climate (2% fonds). 1 Najaarszendingsweek. Inzamelingen in de maand november 2015. Datum 1e inzameling 1 Najaarszendingsweek. Vandaag reizen we voor de collecte naar het verre oosten, naar Thailand. Slechts 1 procent van de Thaise bevolking is

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) CH 39 SOC 374 MI 157 ETS 16 SERVICES 35 ELARG 86 VOORSTEL van: de Europese Commissie

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie Mr Roger VAN BOXTEL, Minister of City Management and Integration, Netherlands Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie 21-22 mei 2001 Enkel gesproken tekst geldt Tweede

Nadere informatie

Bij Mattheus 5 : 13-16 - Zout en licht Laat ons het zout der aarde zijn, het licht der wereld, klaar en rein,

Bij Mattheus 5 : 13-16 - Zout en licht Laat ons het zout der aarde zijn, het licht der wereld, klaar en rein, 9 februari 2014 Bij Mattheus 5 : 13-16 - Zout en licht Laat ons het zout der aarde zijn, het licht der wereld, klaar en rein, Misschien heeft u bij het zingen van dit lied ook altijd wel een wat dubbel

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN VAN DE HUIDIGE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN EN DE NIEUWE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN BIJ DE OVEREENKOMST

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN VAN DE HUIDIGE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN EN DE NIEUWE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN BIJ DE OVEREENKOMST EN VAN DE HUIDIGE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN EN DE NIEUWE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN BIJ DE OVEREENKOMST AF/EEE/BG/RO/DC/nl 1 BETREFFENDE DE TIJDIGE BEKRACHTIGING VAN DE OVEREENKOMST BETREFFENDE

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I LET OP: De cursieve regel achter de vraagzin kan afhankelijk van de feitelijke vraag bijvoorbeeld vermelden: dat een verklaring een situatiebeschrijving en een algemene regel (= verklarend principe) moet

Nadere informatie

Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack

Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack Vandaag gaan we spreken over een discipel zijn, en over hoe een discipel te maken. Ik wil je eraan herinneren dat de Heer ons het bevel gaf,

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

Beleidsplan 2013/2015. Stichting

Beleidsplan 2013/2015. Stichting Beleidsplan 2013/2015 Stichting Versie 1.2 dd 6 januari 2013 Inhoud: 1. Gegevens van de stichting 2. Contactpersoon 3. Doelstelling 4. Werkterrein 5. Activiteiten 6. Projecten 2013-2015 7. Fondswerving

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Voorwoord. De planperiode van 2011-2014 ligt bijna achter ons en geeft ons reden tot nadenken over de doelen voor de komende vier jaar. Als we terugdenken

Nadere informatie

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin Examen Geschiedenis Geef de 7 tijdsvakken: Prehistorie :... 3500 v.c Stroomculturen : 3500 v.c 800 v.c Klassieke Oudheid : 800 v.c 500 n.c Middeleeuwen : 500 n.c 1450 n.c Nieuwe tijd : 1450 n.c 1750 n.c

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 42 (26-10)

De Bijbel open 2013 42 (26-10) 1 De Bijbel open 2013 42 (26-10) Hoe kunnen wij concreet Jezus volgen? Die vraag kwam bij enkele luisteraars boven toen zij een preek gehoord hadden over de roeping van Mattheus tot discipel. Ik vind dit

Nadere informatie

Taalfamilies. Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied

Taalfamilies. Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied 5.2 Taalfamilies Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied 5.2 Taal & Evolutie 11 12 j. Groepswerk Klasgesprek 50 Atlas Nederlands Wereldoriëntatie Leren leren Sociale vaardigheden Kinderen

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

De hereniging van Duitsland

De hereniging van Duitsland De hereniging van Duitsland 9 november is voor onze oosterburen een bijzondere dag. Op die dag in 1989 viel namelijk de Berlijnse muur en die ingrijpende gebeurtenis wordt nog steeds elk jaar in het hele

Nadere informatie

Werkstuk Economie. Landbouw in de EU - De groeiende invloed van bovenaf. Door: Robert Feller 1009571

Werkstuk Economie. Landbouw in de EU - De groeiende invloed van bovenaf. Door: Robert Feller 1009571 Werkstuk Economie Landbouw in de EU - De groeiende invloed van bovenaf Door: Robert Feller 1009571 Inhoudsopgave Hoofdstuk Bladzijde Inleiding 3 Hoofdstuk 1 - Het supranationaal orgaan 4 Hoofdstuk 2 Het

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 september 2009 (23.09) (OR. en) 13420/09. Interinstitutioneel dossier: 2009/0103 (CNS) 2009/0102 (ACC)

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 september 2009 (23.09) (OR. en) 13420/09. Interinstitutioneel dossier: 2009/0103 (CNS) 2009/0102 (ACC) Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 september 2009 (23.09) (OR. en) PUBLIC Interinstitutioneel dossier: 2009/0103 (CNS) 2009/0102 (ACC) 13420/09 LIMITE AGRI 380 AGRIORG 85 AGRISTR 35 AGRIMON

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

ANALYZE: VRIJ VERKEER VAN ROEMENEN TAST NEDERLANDSE RECHTSORDE AAN

ANALYZE: VRIJ VERKEER VAN ROEMENEN TAST NEDERLANDSE RECHTSORDE AAN ANALYZE: VRIJ VERKEER VAN ROEMENEN TAST NEDERLANDSE RECHTSORDE AAN Met de toetreding van Roemenië tot Europa in 2007 heeft Nederland bevoegdheden overgedragen aan Europa. Op grond hiervan mogen houders

Nadere informatie

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt bedoeld: het Israël dat wij ontmoeten in de bijbel en

Nadere informatie

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1 35 Oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1. De Tweede Wereldoorlog dankt zijn naam aan: a. Het aantal landen dat erbij betrokken was b. Het feit dat de oorlog in meerdere werelddelen werd uitgevochten

Nadere informatie

F r a n c i s c u s. v a n. Leven met aandacht. w e g D e. Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot

F r a n c i s c u s. v a n. Leven met aandacht. w e g D e. Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot Leven met aandacht Erfgoed Congregatie Zusters Franciscanessen van Oirschot w e g D e v a n F r a n c i s c u s 2 Leven met aandacht Inhoud 1 De weg van Franciscus 9 2 De oprichting van de congregatie

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie?

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie? MODULE II Wat heb jij aan de Europese Unie? In de Europese Unie ben je als consument goed beschermd. Producten moeten aan allerlei veiligheidsvoorschriften voldoen, reclame mag niet misleidend zijn en

Nadere informatie

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities De Twaalf Tradities zijn voor de groep wat de stappen zijn voor het individu. De tradities helpen om het programma van herstel levend en succesvol

Nadere informatie