Papendrecht, 14 januari Geachte Taakgroepleden,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Papendrecht, 14 januari 2004. Geachte Taakgroepleden,"

Transcriptie

1 Papendrecht, 14 januari Geachte Taakgroepleden, Zoals u weet heeft de VECON moeite met het feit dat het vak economie van de Onderwijsraad geen plaats heeft gekregen in het kerncurriculum. Toch willen we reageren op de door u gepubliceerde kerndoelen. Het leergebied Mens & Maatschappij bevat volgens uw voorstellen 12 kerndoelen. Een aantal van de kerndoelen is heel concreet ingevuld. In de kerndoelen 41 t/m 44 staan nog net niet de namen van de vakken aardrijkskunde en geschiedenis maar ze zijn overduidelijk vakgebonden. Door zo concreet te worden maakt u nog duidelijker dat er naar uw mening geen plaats is voor het vak economie. Daar kunnen wij als VECON niet mee uit de voeten. De maatschappij is doordrenkt van economische aspecten, zowel op micro- als op macroniveau. Veel van de kerndoelen zoals die in eerste instantie waren geformuleerd voor het leergebied Mens & Maatschappij konden bij economie behandeld worden. Ook bij een aantal van de kerndoelen zoals die er nu liggen (40, 45, 46, 47, 49, 50, 51) kunnen we zonder aarzelen een economische invulling noemen. Op 24 april 2003 had een afvaardiging van de VECON een gesprek met dhr. Steur van de Taakgroep. In dat gesprek hebben we aangekaard dat we bezorgd zijn over het verdwijnen van het vak economie uit de onderbouw omdat: - alle leerlingen economische basiskennis nodig hebben om te kunnen functioneren in de maatschappij - leerlingen zich niet op sectoren/profielen kunnen oriënteren waarin economie een hoofdvak is, zonder het vak in de onderbouw te hebben gehad - leerlingen in de bovenbouw van VMBO en HAVO maar 1,5 jaar hebben om zich het hoofdvak economie eigen te maken Dhr. Steur gaf aan dat de economische invalshoek bij de ontwikkeling van de kerndoelen voor Mens en Maatschappij expliciet een rol heeft gespeeld naast drie andere themavelden (geschiedenis, aardrijkskunde en maatschappijleer). Hij gaf de toezegging de examenprogramma s economie te noemen als het advies over de doorlopende leerlijnen ook vakinhoudelijke elementen gaat bevatten. Op 13 november 2003 sprak dhr. Meijerink op de conferentie over de basisvorming van het VVVO. We kregen de indruk dat de Taakgroep iets meer vrijheid neemt en van plan is een aantal adviezen te geven rondom de uitwerking van de opdracht van de minister.

2 De VECON vindt dat in het leergebied Mens & Maatschappij minstens één kerndoel een concrete economische invulling zou moeten krijgen, zodat duidelijk wordt dat ook de economische invalshoek belangrijk is. Misschien is het mogelijk zo n kerndoel op te nemen in een advies, zodat de minister en/of de Tweede Kamer dat eenvoudig kan invoegen in het geheel. Om duidelijk te maken waar wij aan denken als we spreken over economische aspecten van de maatschappij voegen we een bijlage bij deze brief. In de bijlage geven we een aantal voorbeelden van een economische invulling van kerndoelen en van economische basiskennis die wij noodzakelijk achten. In afwachting van uw reactie verblijven wij, met vriendelijke groet, namens het bestuur van de VECON, J.M. (Jeannet) Hommel - Rozendaal, voorzitter sectie bedrijfseconomie, Hazelaarhof 31, 3355 RA Papendrecht Bijlage

3 Bijlage bij de brief van de VECON aan de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming van We kunnen op verschillende manieren aantonen dat economie een onderdeel van de dagelijkse werkelijkheid is. 1. Iedere burger van Nederland heeft een inkomen en hoopt daarvan rond te kunnen komen. 2. Bij de kerndoelen uit het leergebied Mens & Maatschappij horen uitwerkingen op economische gebied. 3. De voorpagina van een dagblad zou voor iedereen te lezen moeten zijn en bevat een flinke dosis economie. 4. Zelfs de gratis huis-aan-huis-bladen houden zich bezig met zaken waaraan duidelijke economische kanten zitten. 5. De flyer van de Vereniging voor Economie en Vrede spreekt voor zich. We werken deze punten uit. Punt 1. Inkomen betekent werk (brutoloon, nettoloon, ziekenfondspremie, secundaire arbeidsvoorwaarden, enz.) of een uitkering (het sociale zekerheidsstelsel). Uitkomen met je inkomen betekent budgetteren, weten dat leningen ooit weer moeten worden terugbetaald, enz.

4 Punt 2. Zomaar wat voorbeelden. kerndoel 40: beperken WAO; sollicitatieplicht bijstandsmoeders met jonge kinderen (betaalbaar houden van het sociale zekerheidsstelsel) kerndoel 45: prijzenslag in de supermarkten; eko-producten; prijsvergelijking mobiele telefoons kerndoel 46: keuze openbaar vervoer/eigen auto; keuze vliegvakantie/vakantie in Nederland (keuze geld/milieu) kerndoel 49: waarom samenwerking (voordelen, nadelen); de Euro kerndoel 50: oorlog in Irak vanwege de olie?; oorlog kost geld kerndoel 51: ontwikkelingshulp (heeft effect?); OESO; kern van economie..ieder doet waar hij goed in is..handel

5 Punt 3. Wat moet iedereen in Nederland weten van economie? De VECON vindt dat iedereen de krant moet kunnen lezen en begrijpen. Diverse bestuursleden hebben een week lang de voorpagina van hun dagblad gelezen met bovenstaande vraag in gedachten. We hebben geen weken uitgekozen waarin zaken speelden als de prijzenslag in de supermarkten, de beloning van dhr. Moberg en andere onderwerpen waarvan iedereen beseft dat het om economische zaken gaat. Op de volgende bladzijden vindt u het resultaat.

6 De Telegraaf 14/ t/m 20/ Bon 300,-- voor deurwaarder; Superheli politie onbruikbaar (kat in de zak gekocht); Veertien euro voor pils in Brugge; Ziektekostentoeslag fors omhoog; FBTO geld besparen op autoverzekering; Rotterdam wil Olympische Spelen in 2016; Waarde euro naar record; besparen op hypotheek; goedkope abonnementen op mobiele telefoons. Trouw 17/ t/m 22/ Wellink: Duitsland heeft ons beduveld; Perspectief voor publieke omroep; Oude én jonge Chinezen willen privacy (economische veranderingen bieden financiële mogelijkheid voor eigen keus); FNV: werkgevers voor kosten laten betalen; De president is niet welkom in Londen (oorlog heeft de Londenaren veel geld gekost); Reclameverbod op jeugdzenders is zinloos (en men kan het geld niet missen); Uitgeprocedeerden juist wel opvangen (o.a. hoeveel geld ervoor is uitgetrokken); Máxima koopt bij doorsnee babyzaak; Handelsoverleg escaleert. De Gelderlander 16/ t/m 18/ Armoede in Nederland neemt toe, voor het eerst in jaren stijgt het percentage huishoudens met een laag inkomen van 10 naar 11 procent; Meer belasting betalen dan je denkt, accijnzen en btw slokken rond tweederde van de benzinerekening op. Volkskrant 22/ t/m 30/ Koopkracht daalt voor zorgsector; Rusland wil Irak schuld grotendeels kwijtschelden; 60 uur per week werken?; Bank geeft lagere rente niet altijd door aan klant; Techniek maats credcitcards veiliger; hele pagina over de veranderingen in de sociale zorg; Keurders zien kaalslag in de WAO; VS halen besmet vlees terug; Euro schiet naar 1,25 dollar; Taxi rijdt in 2004 tegen oud tarief. NRC 29/ t/m 3/ Topman Tanze van Parmalat opgepakt; Euro stijgt door tot boven 1,25 dollar; Rotterdam boekt record overslag; Verkoop vuurwerk blijft bij 50 miljoen; Controle op tweede huis in Frankrijk; Top Parmalat bekent fraude; In de rij met oude guldens; Bedrijfsleven op Curacao: Godett moet vertrekken; Maatregelen van VS tegen BSE; Top Parmalat vast; Verkopen bij Fortis en ABN Amro; Opel nog steeds best verkochte auto; Recessie zet groei omzet Holland Casino onder druk; Makelaars manipuleren woningmarkt; Treinkaartje dit jaar vermoedelijk weer dujrder; Aandelen Ahoy voor Finse firma; Vrijhandel voor regio Zuid-Azië; Nauto Dutilh in dochters Parmalat. Rotterdams Dagblad 2/ t/m 6/ Ahoy wil in zee met Finnen, Rotterdam ziet geen brood in Amsterdams megacomplex; Keukenstad Kaatsheuvel a.s. zondag open; Vis uit gifgebied bij Den Helder niet te koop; Profiteer nog t/m 4 januari van de prijzen van 2003; Bedrijven terug naar stad, ruimere keus en lagere huren spelen randgemeenten parten; Flash Airlines mag al jaar niet Zwitserland in; Maatregel Thuiszorg asociaal, tariefsverhoging brengt ouderen en zieken in problemen; NS maakt kaartjes aan loket duurder.

7 Punt 4. De voorpagina van een gratis streekblaadje (De Klaroen, weekblad voor de westalblasserwaard) uit de periode dat ik in mijn dagblad keek naar economisch getinte artikelen. Raad bepaalt eensgezind alternatieve begroting, OZB Nieuw-Lekkerland geen 10 maar 5,5 procent omhoog; Raad breekt hoofd over Cortgene 9, verkoop lijkt reële optie; Grote Kerk en Verolmewerf op de schop; Drechtsteden: theaters moeten meer samenwerken; Samen werken aan schoner water; Beroering rond bouw Merwehoofd; Weinig animo voor Floriade De volledige voorpagina vindt u op de volgende bladzijden. Punt 5. Een afdruk van de genoemde flyer vindt u op de laatste bladzijden van deze bijlage.

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBOGL en TL 2008 tijdvak 2 economie CSE GL en TL 8000452608b Schuld en boete Informatiebron 1 Kredietkosten Geleend geld Rente per maand 15.000 125,00 20.000 150,00 25.000 187,50 15.000 150,00

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Beste klant, De huizenprijzen zijn de laatste jaren flink gedaald. Daardoor houden steeds meer mensen na verkoop van de woning een restschuld over. Als de verkoopopbrengst

Nadere informatie

VERENIGING VAN LERAREN IN DE ECONOMISCH/MAATSCHAPPELIJKE VAKKEN

VERENIGING VAN LERAREN IN DE ECONOMISCH/MAATSCHAPPELIJKE VAKKEN VERENIGING VAN LERAREN IN DE ECONOMISCH/MAATSCHAPPELIJKE VAKKEN Aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Mevrouw M.J.A. van der Hoeven T.a.v. Afdeling VO/BOB Postbus 25000 2700 LZ Zoetermeer

Nadere informatie

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst 4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst De arbeidsvoorwaarden van veel werknemers zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is een overeenkomst die per bedrijf of bedrijfstak wordt afgesloten

Nadere informatie

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk.

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk. Werkblad 7 Ω Oorlog en crisis Ω Les : De Eerste Wereldoorlog Het begin van de Eerste Wereldoorlog Rond 900 zijn er twee kampen in Europa. Rusland, Frankrijk en Groot- Brittannië aan de ene kant. Oostenrijk-

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

5.1 Het speelkwartier

5.1 Het speelkwartier 5.1 Het speelkwartier Economie gaat over het maken van keuzes. Iedereen maakt in het leven constant keuzes. Deze keuzes hebben economische gevolgen: Welke studie ga je volgen? Wanneer ga je op jezelf wonen?

Nadere informatie

Bijlage HAVO. economie (pilot) tijdvak 1. Bronnenboekje. HA-1022-f-11-1-b

Bijlage HAVO. economie (pilot) tijdvak 1. Bronnenboekje. HA-1022-f-11-1-b Bijlage HAVO 211 tijdvak 1 economie (pilot) Bronnenboekje HA-122-f-11-1-b Opgave 1 bron 1 het stabiliteits- en groeipact Na de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie (EMU) in 1997 zijn tussen

Nadere informatie

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007)

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007) Algemene Rekenkamer Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-3424344 BEZORGEN F 070-3424130 De Voorzitter van de Tweede Kamer E voorljchting@rekenkamer.ni der Staten-Generaal w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

INTAKEFORMULIER BEWINDVOERING & BUDGETBEHEER

INTAKEFORMULIER BEWINDVOERING & BUDGETBEHEER S#ch#ng bewindvoeringen en budgetbeheer INTAKEFORMULIER BEWINDVOERING & BUDGETBEHEER 1 Inhoud pagina 2 Persoonsgegevens pagina 3 Burgerlijke staat pagina 3 Gezinssitua#e / inwonende minderjarige kinderen

Nadere informatie

VAK: ECONOMIE METHODE: Pincode 3 VMBO kader 5 e editie KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week

VAK: ECONOMIE METHODE: Pincode 3 VMBO kader 5 e editie KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 01-01 NIVEAU KADER VAK: ECONOMIE METHODE: Pincode VMBO kader 5 e editie KLAS: CONTACTUREN PER WEEK: x minuten per week P periode C code van de toets

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Vind je droomhuis bij Wonen Wateringen...

Vind je droomhuis bij Wonen Wateringen... Een eigen huis nu ook voor jou betaalbaar! Vind je droomhuis bij Wonen Wateringen... Je koopt de woning en huurt de grond Starters en jonge huishoudens hebben het moeilijk op de Westlandse woningmarkt.

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Een huis kopen met een bescheiden inkomen? Koop Goedkoop maakt het mogelijk.

Nadere informatie

CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling. Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25

CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling. Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25 CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25 ConsumentenPrijsIndexcijfer Consumenten Prijsindexcijfer in

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Prijsvergelijking Jumbo Nederland Bonaire Warehouse, augustus 2012

Prijsvergelijking Jumbo Nederland Bonaire Warehouse, augustus 2012 Pagina 1 Prijzen eerste levensbehoeften In augustus 2012 is een beperkte prijsvergelijking gedaan waarin de prijzen van Jumbo in Nederland zijn vergeleken met de prijzen van Warehouse Bonaire, een supermarkt

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB09-068 27 oktober 2009 9.30 uur www.cbs.nl Consument koopt graag via internet Driekwart internetgebruikers koopt online Gemak en flexibiliteit belangrijkste

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Samenvatting verslechterd. Dit wordt bevestigd door het aandeel Leidenaren dat aangeeft rond te kunnen komen met hun inkomen. Dit jaar geeft bijna tweederde van de Leidenaren

Nadere informatie

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie?

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij EEN ONDERNEMING VAN ABN AMRO BANK N.V. WELKE HYPOTHEEK PAST BIJ MIJ? Je hebt je pijlen gericht

Nadere informatie

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Achtergrond De globale kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs bieden

Nadere informatie

Hoofdstuk 6. Gemeentelijke informatievoorziening en Stadskrant

Hoofdstuk 6. Gemeentelijke informatievoorziening en Stadskrant Hoofdstuk 6. Gemeentelijke informatievoorziening en Stadskrant Samenvatting Vergelijkbaar met voorgaande jaren vindt ruim acht op de tien Leidenaren dat de gemeente hen voldoende op de hoogte houdt van

Nadere informatie

3.1 Omcirkel het juiste antwoord.

3.1 Omcirkel het juiste antwoord. 3.1 Vraag 1 Lees de uitspraken I en II en bedenk welke juist is/zijn. I Economie gaat over behoeften II Economie gaat over middelen A. I en II zijn beiden juist B. I is juist, II is onjuist C. II is juist,

Nadere informatie

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747 Resultaten Vragenlijst 21747 Aantal responses in deze vragenlijst: Totaal aantal responses in deze vragenlijst: Percentage van het totaal: 153 153 100.00% page 1 / 24 page 2 / 24 Samenvatting voor 1 Heeft

Nadere informatie

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Een huis kopen met een bescheiden inkomen? Koop Goedkoop maakt het mogelijk.

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem kopen+verkopen 52 eigen huis magazine september 2014 Scheiden wordt (te) duur voor huisbezitter Bij elkaar blijven voor de hypotheek Sinds de crisis op de woningmarkt, is scheiden toch al naar en duur

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Procedure Schuldhulp en Inkomensbeheer

Procedure Schuldhulp en Inkomensbeheer SVF Nederland www.svf.nl Stuur het ingevulde formulier a.u.b. naar het dichtstbijzijnde SVF Regiokantoor! Procedure Schuldhulp en Inkomensbeheer U heeft zich onlangs bij ons aangemeld om in aanmerking

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747 Resultaten Vragenlijst 2747 Aantal responses in deze vragenlijst: Totaal aantal responses in deze vragenlijst: Percentage van het totaal: 35 35.% page / 24 page 2 / 24 Samenvatting voor Heeft u een abonnement

Nadere informatie

Formulieren die onvolledig ingevuld zijn en/of waarvan de bijbehorende kopieën ontbreken, kunnen niet in behandeling genomen worden!

Formulieren die onvolledig ingevuld zijn en/of waarvan de bijbehorende kopieën ontbreken, kunnen niet in behandeling genomen worden! Het ingevulde formulier met bijlagen sturen naar uw regiokantoor. Procedure U heeft zich onlangs bij ons aangemeld om in aanmerking te komen voor schuldhulpverlening met of zonder budgetbeheer. Om tot

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Schuld en boete 1 C 2 maximumscore 1 De reguliere banken lenen geen geld aan Hans Visser, omdat hij al te veel

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Vermogensgroeirekening

Vermogensgroeirekening Vermogensgroeirekening 1309 Toelichting op de belangrijkste voorwaarden Het doel van dit document is om u in hoofdlijnen uit te leggen hoe uw product werkt. In uw geval kunnen sommige voorwaarden niet

Nadere informatie

Incasso: Een minnelijk en gerechtelijk traject

Incasso: Een minnelijk en gerechtelijk traject Incasso: Een minnelijk en gerechtelijk traject Een incassotraject zijn alle acties van een schuldeiser, incassobureau of deurwaarder om een schuld te innen. Reageer altijd op brieven van schuldeisers.

Nadere informatie

Op bladzijde 2 wordt gesproken over extra tariefsverhogingen. Kunnen we een overzicht hiervan krijgen?

Op bladzijde 2 wordt gesproken over extra tariefsverhogingen. Kunnen we een overzicht hiervan krijgen? Nr. Ingediend door: Agendapunt (nr + titel) Vraag Antwoord 1. PvdA 6. Kadernota begroting 2017 Op bladzijde 2 wordt gesproken over extra tariefsverhogingen. Kunnen we een overzicht hiervan krijgen? Met

Nadere informatie

Onderwijs in Rusland. Jan Limbeek

Onderwijs in Rusland. Jan Limbeek Onderwijs in Rusland Een van de terreinen waar de Sovjet-Unie in uitblonk was onderwijs. Het onderwijs was toegankelijk, goed en gratis. Vergeleken met de Sovjet-Unie is de algemene indruk dat de situatie

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

havo-top! hv.penta.nl

havo-top! hv.penta.nl havo-top! In Hoogvliet start per 1 augustus 2015 een havo- TOP opleiding in het profiel Economie en Maatschappij. Door de samenwerking tussen de PENTA business school Hoogvliet, het VAVO Rijnmond College

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. economie 1

Examen HAVO - Compex. economie 1 economie 1 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 23 mei totale examentijd 2,5 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 IG&H Consulting & Interim Make strategy work! Augustus 2012 IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 Geachte relatie, Hierbij ontvangt u de IG&H Hypotheekupdate voor het 2 e kwartaal van 2012. Wij wensen u veel leesplezier

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

de huurders van verschillende inkomensgroepen met het rninimale huishoudbudget rond kunnen

de huurders van verschillende inkomensgroepen met het rninimale huishoudbudget rond kunnen Woningstichting Rochdale Raad van Bestuur Mevrouw H. van Buren Postbus 56659 1040 AR Amsterdam AM STERDAM ONSKENMERK 12 maart 2015 COSM/15.005 UW KEKMERK BEHANOEIO DOOR Dagelijks Bestuur ONDERV/ERP TELEFOON

Nadere informatie

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. De heilige koe Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 5 moet je soms gebruikmaken van de informatiebronnen 1 en 2. Nederlanders

Nadere informatie

OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK

OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK EEN EIGEN HUIS WIE DROOMT DAAR NIET VAN? De zoektocht naar een eigen woning is leuk, maar er komt wel veel uitzoekwerk bij kijken. Belangrijke

Nadere informatie

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens Overheid H2 De overheid De grote herverdeler van inkomens Ontvangsten: belasting en premies De overheid Uitgaven: uitkeringen en subsidies De grote herverdeler van inkomens 2 De Nederlandse overheid Belangrijke

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

LESPAKKET DE 9 LEVENS VAN VAN BOMMEL

LESPAKKET DE 9 LEVENS VAN VAN BOMMEL @ LESPAKKET DE 9 LEVENS VAN VAN BOMMEL ! inleiding ONDERNEMEN Voor het maken van deze opdrachten moet je eerst het stripboek De 9 levens van Van Bommel hebben gelezen. Om de onderneming zo succesvol mogelijk

Nadere informatie

Stemgedrag Tweede Kamer 2006. Allen PVV VVD CDA CU PvdA SP GrLnks. Heel hoog 9% 12% 8% 13% 0% 10% 7% 2%

Stemgedrag Tweede Kamer 2006. Allen PVV VVD CDA CU PvdA SP GrLnks. Heel hoog 9% 12% 8% 13% 0% 10% 7% 2% Inauguratie Obama Obama is vandaag geinaugureerd. Wat is het oordeel over Obama in Nederland en de verwachtingen voor de toekomst? Vandaag wordt Obama ingehuldigd. Hoe zijn uw verwachtingen voor zijn presidentschap?

Nadere informatie

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer

Nadere informatie

Experiment economie HAVO / VWO gooi maar in mijn bed

Experiment economie HAVO / VWO gooi maar in mijn bed Experiment economie HAVO / VWO gooi maar in mijn bed Nr. 15 Achtergrond: Economische verschijnselen hangen met elkaar samen. Daarbij zijn meerdere verbanden mogelijk. Bijvoorbeeld: 1. Chronologische volgorde.

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Woningmarkt op slot! Welke knoppen resteren?

Woningmarkt op slot! Welke knoppen resteren? Woningmarkt op slot! Welke knoppen resteren? Rest-alternatieven bij het stimuleren van de woningmarkt. Jos Feijtel, 25 april 2013; Deventer De simpele aanpak: stimuleren. Eén woning extra van 2 ton: 1

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2008-I

Eindexamen m&o havo 2008-I Opgave 6 Bij deze opgave horen vier informatiebronnen, de informatiebronnen 4 tot en met 7. In informatiebron 4 staat algemene informatie over het boekenfonds van het Fokke Klaver College( FKC). In informatiebron

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Abonnementenverkoper BIJ DE GROOTSTE KRANT VAN NEDERLAND

Abonnementenverkoper BIJ DE GROOTSTE KRANT VAN NEDERLAND Abonnementenverkoper BIJ DE GROOTSTE KRANT VAN NEDERLAND Mijnheer / mevrouw, kan ik u De Telegraaf aanbieden? Leest u De Telegraaf wel eens? Mag ik u op de voordelen wijzen die u als abonnee van De Telegraaf

Nadere informatie

Bewonerspanel. Windenergie. Oktoberpeiling eiling 2011

Bewonerspanel. Windenergie. Oktoberpeiling eiling 2011 Afdeling Bestuursinformatie, Gemeente Utrecht onderzoek@utrecht.nl / 030 286 1350 www.utrecht.nl/onderzoek Bewonerspanel Oktoberpeiling eiling 2011 Van 24 oktober t/m 6 november 2011 heeft Bestuursinformatie

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Management & Organisatie. Profielkeuze havo 3

Management & Organisatie. Profielkeuze havo 3 Management & Organisatie Profielkeuze havo 3 MO is duidelijk gericht op een vervolgopleiding. Het is weinig algemeen vormend, zoals economie dat wel is. Het is dus belangrijk dat je MO alleen kiest als

Nadere informatie

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Toekomstperspectief aanvrager

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Voorlichting management & organisatie vernieuwde tweede fase HAVO/VWO Een nieuw vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas HAVO /VWO opgenomen.

Nadere informatie

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) Productwijzer individuele vaste lasten Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) In deze productwijzer vindt u belangrijke algemene

Nadere informatie

Handout bezoek minister Plasterk aan Bonaire

Handout bezoek minister Plasterk aan Bonaire Pagina 1 Aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Postbus 20011 2500 EA Den Haag Handout bezoek minister Plasterk aan Bonaire Met deze handout wil consumentenbond Unkobon u feitelijke

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwer tyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty Procentrekenen voor vmbo kader uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui INKIJK EXEMPLAAR Sjoerd Bongaerts

Nadere informatie

Allianz Arbeidsongeschiktheids-

Allianz Arbeidsongeschiktheids- Allianz Inkomensverzekeringen Nederland Schadeverzekering N.V. Allianz verzekeringen Wagenparkmanagement Arbeidsongeschiktheids- Zekerheid over uw eigen inkomen Waarom een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Nadere informatie

Intakeformulier. PERSONALIA Aanvrager Partner. Geslacht man / vrouw * man / vrouw *

Intakeformulier. PERSONALIA Aanvrager Partner. Geslacht man / vrouw * man / vrouw * PERSONALIA Aanvrager Partner Naam Voorletters Voornamen (voluit) Burgerservicenummer (BSN) Geboortedatum en geboorteplaats Nationaliteit Geslacht man / vrouw * man / vrouw * Adres Postcode en woonplaats

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL - COMPEX

Examen VMBO-GL en TL - COMPEX Examen VMBO-GL en TL - COMPEX 2008 tijdvak 1 woensdag 28 mei totale examentijd 2 uur economie CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 22 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Een hypotheek van Delta Lloyd

Een hypotheek van Delta Lloyd Een hypotheek van Delta Lloyd Inhoud Belangrijk 3 Een hypotheek 4 Stappenplan 4 Lenen 5 De Budget Hypotheek 5 De DrieSterrenHypotheek 6 De Nieuwbouw Hypotheek 6 Bent u zelfstandig ondernemer? 6 Terugbetalen

Nadere informatie

Eindexamen havo economie 2013-I

Eindexamen havo economie 2013-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 bij (1) monopolie bij (2) toe

Nadere informatie

Onderzoek Inkomensafhankelijke huurverhoging

Onderzoek Inkomensafhankelijke huurverhoging Onderzoek Inkomensafhankelijke huurverhoging 18 april 2014 Over dit onderzoek Aan het onderzoek deden 6.914 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee die in een huurhuis wonen. Hiervan wonen 5.488 mensen

Nadere informatie

Digitaal Panel Energiebesparing en betaalbaarheid

Digitaal Panel Energiebesparing en betaalbaarheid Digitaal Panel Energiebesparing en betaalbaarheid Huurdersplatform Palladion Gerard Jager Jurriën Schuurman Oktober 2014 1 Inhoudsopgave Achtergrond en doel onderzoek (3) Conclusies en aanbevelingen (4)

Nadere informatie

Voorbeeldartikelen FTP Nieuwsbriefservice September 2013

Voorbeeldartikelen FTP Nieuwsbriefservice September 2013 Voorbeeldartikelen FTP Nieuwsbriefservice September 2013 1. Woningmarkt krabbelt op 2. Bij wie klopt u aan voor hypotheekadvies? 3. Geef uw jawoord ook aan de financiën 4. Gesubsidieerde rechtsbijstand

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2002-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2002-II 4 Antwoordmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening is: 1,5

Nadere informatie

Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig.

Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig. het klantprofiel Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig. Waarom een klantprofiel? Het klantprofiel heeft als

Nadere informatie

Intakeformulier Duurzaam Bewind

Intakeformulier Duurzaam Bewind Intakeformulier Duurzaam Bewind Gegevens aanvrager Voornaam Achternaam Geboortedatum Geboorteplaats Geslacht Nationaliteit Burgerservicenummer Identiteitsdocument Nummer ID Geldig tot Woonadres: Straat

Nadere informatie

Woningmarkt op slot! Welke alternatieven resteren?

Woningmarkt op slot! Welke alternatieven resteren? Woningmarkt op slot! Welke alternatieven resteren? Rest-alternatieven bij het stimuleren van de woningmarkt. Jos Feijtel, 15 mei 2013; Congres de architect joz.feijtel@gmail.com 1 Om kennis te maken: -

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo 2009 - I

Eindexamen economie pilot havo 2009 - I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 ja Een voorbeeld van een juiste

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde A1,2

Examen HAVO. Wiskunde A1,2 Wiskunde A1,2 Examen AVO oger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 1.0 16.0 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 21 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie