Collectief Praktijk Onderzoek in het basisonderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Collectief Praktijk Onderzoek in het basisonderwijs"

Transcriptie

1 Collectief Praktijk Onderzoek in het basisonderwijs Geschikt Ongeschikt Inleiding Collectief praktijkonderzoek (CPO) doen in het basisonderwijs, wat betekent dat precies en is het een succes? CPO kan heel waardevol zijn en kan zorgen voor meer diepgang in gesprekken, beslissingen en acties. Het ondersteunt het uitvoeren van een vernieuwing waar een school mee bezig is. Doordat de leerkrachten zelf het onderzoek uitvoeren en de data verzamelen uit de gegevens van de school sluit het onderzoek naadloos aan bij de wensen en mogelijkheden van de school. Cyclus `kantelende kennis CPO kan gedaan worden met behulp van de onderzoeks cyclus voor collectief leren. Deze is ontwikkeld door het lectoraat `kantelende kennis. Kantelende Kennis betekent de gecreëerde kennis, die de school doet kantelen. (Lectoraat kantelende kennis, 2002) CPO is een tijdrovend proces waar tijd voor vrijgemaakt moet worden. Dit is in het onderwijs een hele uitdaging. Het CPO dat is opgezet en uitgevoerd op basisschool De Drieslag te Amersfoort, ging over de vraag Hoe kunnen wij de kinderen begeleiden in het leren evalueren op hun werk tijdens het zelfstandig werken? Tijdens dit CPO heeft o.a. de factor tijd een belemmerende rol gespeeld Dit artikel gaat over de cyclus van het CPO zoals uitgevoerd op basisschool De Drieslag. Per fase wordt er een korte beschrijving van de fase gegeven en worden de stappen waar rekening mee gehouden dient te worden toegelicht met voorbeelden uit de praktijk. Bij sommige fase beschrijvingen wordt de problematiek die speelt tijdens de uitvoer van het CPO toegelicht. Cyclus voor Collectief Praktijk Onderzoek De onderzoeks cyclus bevat 6 fasen: ambitie ontwikkelen, informatie verzamelen, informatie interpreteren, consequenties verbinden, acties uitvoeren en product en proces evalueren. (Lectoraat kantelende kennis, 2002) CPO betekent ook daadwerkelijk collectief. Het is de bedoeling dat er in een team een onderzoeksgroep wordt samengesteld die de 6 fasen doorloopt.. Daarbij moet de onderzoeksgroep het team blijven informeren en mee blijven nemen in alle ontwikkelingen. Het samen onderzoek doen en daarbij goed contact houden met het team is boeiend maar niet altijd even gemakkelijk. Het is belangrijk om het team 1

2 betrokken te houden omdat de vernieuwing dan beter gewaarborgd wordt. Fase 1 ambitie ontwikkelen `Het formuleren van een gemeenschappelijke ambitie is de eerste stap in een collectief leerproces `Soms is de intrinsieke motivatie zo sterk dat je beter van passie kunt spreken. Een ambitie drijft een team voort. Zij daagt uit tot handelen, tot actie. Ambitie is iets waar het hoofd, hart en handen mee gemoeid zijn. (Lectoraat kantelende kennis, 2002) Dit was ook de eerste stap in het onderzoeksproces op basisschool De Drieslag. Het formuleren van de ambitie vond in maart 2010 plaats, het onderzoek ging in januari 2011 verder met de volgende fase. Doordat er bijna een jaar tussen de start en het vervolg zat bracht dit een negatief effect met zich mee: het bleek dat de noodzaak van de ontwikkelde ambitie was afgenomen. Een team kan alleen in beweging worden gebracht wanneer een team de noodzaak ziet en voelt. De onderzoeksgroep moest het team opnieuw enthousiast maken over de ambitie terwijl dit normaal meer dan vanzelfsprekend is. Daarnaast bleken andere zaken meer prioriteit te hebben gekregen; dit was van invloed op het gehele CPO. Houd er rekening mee dat de ambitiebepaling goed doorlopen moet worden om voor een vliegende start van het CPO te zorgen. Fase 2 informatie verzamelen ` er wordt gezocht naar de meest relevante informatie` (Lectoraat kantelende kennis, 2002) Deze informatie kan zowel kwalitatief als kwantitatief zijn. Deze fase is in het onderzoeksproces op basisschool De Drieslag gestart met een literatuurstudie over het onderwerp: reflecteren met kinderen op de basisschool. Al snel bleek dat reflecteren en jongen kinderen niet samen gaan. Er zijn enkele bronnen over reflecteren met kinderen op de basisschool maar deze zijn op één hand te tellen. Hoe komt dit? Volgens Vygotsky (Dietvorst & Velthoven, 1997) start het reflectief bewustzijn pas als kinderen het 14 e of 15 e levensjaar bereiken. Daarnaast noemt Kinkhorst in zijn artikel over didactische regels voor reflectieonderwijs het volgende. `Uit recent neurocognitief onderzoek (Jolles 2006) blijkt, dat de prefrontale cortex (nodig voor reflectie en cognitieve ontwikkeling) zich als controlecentrum functioneel ontwikkelt tussen ongeveer het 16 e en 25 e levensjaar. De ontwikkeling kent individuele verschillen in tempo en rijping en verloopt bij jongens gemiddeld trager dan bij meisjes. De omgeving heeft invloed op de effectiviteit en de efficiëntie van de ontwikkeling. (Kinkhorst, 2010) De onderzoeksgroep kon op dit moment concluderen dat reflecteren met kinderen in het basisonderwijs geen goede stap zou zijn. Maar wat dan wel? De ambitie was; bereiken dat kinderen meer gaan nadenken over hun handelen en dus leren evalueren. Op deze manier kan er een basis gelegd worden voor het reflecteren wat de kinderen later na de middelbare school wellicht nog verder gaan ontwikkelen. Door de nieuwe opgedane kennis veranderde de onderzoeksvraag. Maar niet alleen daardoor. Er is op basisschool De Drieslag een enquête gehouden om informatie te verzamelen onder de leerkrachten. Van de 18 leerkrachten hebben 15 leerkrachten de enquête ingevuld. Deze enquête gaf de onderzoeksgroep een interessante en onverwacht positieve reactie. Namelijk dat collega s wel degelijk het belang inzien van evalueren. Ze zouden het evalueren graag bij het merendeel van de vakken toe willen 2

3 passen door middel van een evaluatie gesprek en/of formulier. Dit enthousiasme vanuit het team, gaf de onderzoeksgroep een enorme energie boost om in januari 2011 verder te gaan. Er waren natuurlijk ook nog genoeg vragen waar nog geen antwoord op was verkregen. Daarom is er ook gebruik gemaakt van een werkvorm genaamd `world café om verdere informatie te verzamelen. Deze werkvorm gaat uit van stellingen. Het team gaat in kleine groepen uiteen om over de stellingen te praten en noteert daarbij wat ze belangrijk vinden. Zo volgen er nog 1 of 2 rondes. Uit deze gesprekken bleek dat het team van basisschool De Drieslag graag 3 keer per jaar met hun leerlingen in gesprek zou willen gaan, misschien in aanwezigheid van de ouders. Daarnaast bleek dat het team graag een doorgaande lijn zou willen hebben op dit gebied. Het moet pedagogisch verantwoord zijn. En ze willen evalueren na een les over vooraf gestelde doelen. Maar toen gebeurde er tijdens het evalueren van het world café samen met het team iets heftigs. Andere prioriteiten waren een rol gaan spelen in de afgelopen periode. Hierdoor trad er weerstand op. De onderzoeksgroep had deze weerstand al enigszins aan voelen komen. Basisschool De Drieslag zit momenteel midden in een heftige verandering. Door een directiewisseling, bezuiniging van de stichting en formatiekorting hebben teamleden hun hoofd niet bij een innovatie. Dit had tot gevolg dat ze heel terecht tijdens de evaluatie van het world café zeiden `Het brainstormen werd bemoeilijkt door de wetenschap dat de realiteit beperkingen geeft: te weinig man/vrouwkracht om alles te kunnen realiseren (Meester, 2011) Daarnaast was er aanvullend de uitspraak: `we zitten met ons hoofd momenteel bij heel andere zaken. Het lectoraat, zoals al eerder beschreven, geeft aan dat de ambitie gemoeid is met het hoofd, het hart en de handen. Het hoofd van mensen is momenteel gevuld met andere zaken en het hart van menig collega ook. Niet alleen de informatie van collega s en theorie was tijdens het onderzoek interessant. Ook de leerlingen van basisschool De Drieslag kregen een stem. Het is verstandig om goed na te denken wie er allemaal met het onderzoek te maken hebben en waar de onderzoeksgroep informatie vandaan kan halen. Tijdens de gehouden interviews met de kinderen bleek dat de meeste leerlingen het woord evalueren nog niet kennen. Na het gesprek gaven ze aan de meerwaarde van evalueren in te zien. Sommige leerlingen gaven aan het al te doen maar het niet zo te noemen. Sommige leerlingen geven aan er baat bij te hebben om een evaluatie te noteren om er nog eens naar terug te kunnen kijken. Anderen geven aan het ook in hun hoofd te kunnen en daaraan terug te kunnen denken. Ieder kind heeft dus klaarblijkelijk zijn eigen voorkeur. Deze informatie is ook van invloed op het verdere onderzoek. Fase 3 informatie interpreteren In de alinea hierboven is al te merken dat het verzamelen van informatie direct gevolgd wordt door het interpreteren van de informatie. Dit zorgt direct voor meer vragen. Deze vragen hebben tot gevolg dat er een drang naar nieuwe informatie blijft. Bij het interpreteren van informatie gaat het om `het verlenen van betekenis aan de informatie door de data te interpreteren en te gebruiken. interpreteren geeft antwoord op de vragen: wat vinden we van / welke waarde kennen we toe aan / wat is de zin van de informatie die we hebben verzameld? (Lectoraat kantelende kennis, 2002) 3

4 Op het moment dat er betekenis is ontleend aan de verzamelde informatie is de stap naar het eraan verbinden van consequenties heel vanzelfsprekend. J. Geldens (o.a. Voorzitter Kempel onderzoekscentrum Hogeschool de Kempel) vertelde in een college dat fase 3, 4 en 5 in één bijeenkomst gepland kunnen worden mits er een goede tijdsplanning wordt gemaakt. Fase 4 consequenties verbinden Bij de fase consequenties verbinden spelen vooral de volgende vragen een rol; Wat betekenen de interpretaties nu voor onze ontwikkeling? Wat was ons idee, onze ambitie? Wat weten wij nu allemaal en hoe is dat van invloed op ons verdere plan? (Lectoraat kantelende kennis, 2002) Tijdens het proces van informatie verzamelen en interpreteren heeft men de neiging om daar continue consequenties aan te verbinden. Het is raadzaam om te wachten met het formuleren van consequenties tot alle informatie verzameld en geïnterpreteerd is. Deze vierde fase betekende voor het team van de Drieslag de volgende drie acties; Een evaluatieformulier ontwikkelen voor leerlingen om zichzelf te kunnen evalueren tijdens het zelfstandig werken; De leerkrachten zullen ongeveer 3 keer per jaar in evaluatie gesprek gaan voeren met hun leerlingen op individuele basis; Leerkrachten evalueren een les n.a.v. vooraf gestelde doelen. Deze drie acties zijn momenteel voor het team van basisschool De Drieslag en voor de laatste 7 weken van het schooljaar teveel gevraagd. Dit heeft tot gevolg dat er één actie opgepakt wordt door de leerkrachten uit de onderzoeksgroep. Deze actie is het evaluatie formulier ontwikkelen en toepassen in de praktijk. De onderzoeksgroep koppelt de bevindingen terug aan de rest van het team om hen op de hoogte te houden. Hiermee zorgt de onderzoeksgroep ervoor dat het team betrokken blijft bij het CPO. De doelstelling is dat het team van basisschool De Drieslag volgend schooljaar verder gaat met het uitvoeren van de geplande acties. De actie `evaluatiegesprekken` wordt volgend schooljaar in overleg met de interne begeleider gedaan. Dit gebeurt omdat er volgend schooljaar wordt gestart met handelingsgericht werken. Een onderdeel van handelings gericht werken is het evalueren met kinderen. Het zou zonde zijn als er zaken dubbel gedaan worden of op een andere manier moeten gebeuren. De derde actie, het evalueren van een les wordt al veel toegepast maar is nog niet formeel afgesproken. Dit krijgt al veel aandacht vanuit de werkgroep reken verbetertraject dat separaat aan ons onderzoek plaats vindt. Volgend schooljaar zal voor deze actie een doorgaande lijn ontwikkeld worden. Dit zal de onderzoeksgroep samen met de werkgroep reken verbetertraject moeten oppakken. Op deze manier kan er voorkomen worden dat er dubbel werk gedaan wordt. De acties die gepland worden dienen S.M.A.R.T. geformuleerd te worden, zodat het specifiek, meetbaar, acceptabel, relevant en tijdgebonden is. Daarnaast moet er een plan van aanpak gemaakt worden waarin voor iedereen helder is wat het doel is, wie wat doet, wanneer het klaar moet zijn en hoe we het resultaat gaan evalueren. Fase 5 acties uitvoeren In deze fase voert `het team het plan uit dat zij heeft opgesteld om de gezamenlijke ambitie 4

5 te realiseren. (Lectoraat kantelende kennis, 2002) Over deze fase zijn er nog geen concrete ervaringen die gedeeld kunnen worden doordat het onderzoek op basisschool De Drieslag nog niet zover gekomen is in dit schooljaar ( ). Het is voor een onderzoeksgroep van belang om tijdens deze fase de tussentijdse opbrengsten te verzamelen, te interpreteren en de actie eventueel bij te stellen zodat het beoogde doel bereikt wordt. Fase 6 product en proces evalueren Bij deze fase wordt er verwacht dat de processen en opbrengsten geëvalueerd worden. Dat er stil wordt gestaan bij wat er bereikt is en hoe. Daarnaast stelt het lectoraat dat deze stap toegepast wordt bij alle stappen en dus ook tussentijds plaats vindt. De ervaring leert dat dit automatisch gebeurt maar wel efficiënter gebeurt als er van te voren over nagedacht wordt. De onderzoeksgroep De onderzoeksgroep maakt tijdens het doen van CPO een ontwikkeling door. De onderzoeksgroep op basisschool De Drieslag is tegen een hoop factoren aangelopen zoals; parttimers, communicatie, taakverdeling, planning en gebrek aan tijd, tijd en nog eens tijd. Van sommige factoren hebben wij geleerd. Er is geleerd met elkaar te communiceren en creatief en flexibel te zijn over contact momenten gezien het feit dat de onderzoeksgroep bestaat uit parttimers. Er is geleerd op elkaar in te spelen. Het is belangrijk dat een onderzoeksgroep goed met elkaar overweg kan en genoeg tijd kan vinden om met elkaar in gesprek te gaan. Daarnaast heeft de onderzoeksgroep op basisschool De Drieslag te maken gehad met factoren waardoor de voortgang van het onderzoek stagneerde. Dit zijn de andere prioriteiten waar al eerder over gesproken is. Kortom, CPO kost veel tijd en veel flexibiliteit. Conclusie Is CPO nu geschikt of ongeschikt voor het basisonderwijs? Ik vind het Geschikt Ongeschikt Hoewel het onderzoek op basisschool De Drieslag nog niet klaar is, lijkt het tot nu toe wel haalbaar om het uiteindelijk goed af te ronden. Daarnaast is gebleken dat het doen van een CPO positieve effecten kan hebben op het team. Zo gaat het communiceren beter, is het team enthousiast en meer betrokken bij het onderwerp en de acties sluiten aan bij de wensen en mogelijkheden van de school en het team. De onderzoeks cyclus van kantelende kennis is goed te begrijpen en zorgt dat het doel bereikt kan worden. Daarnaast zorgt het ervoor dat het onderzoek collectief plaats vindt, iets wat soms lastig te bereiken was. Maar onderzoek doen in het basisonderwijs is afhankelijk van vele factoren zoals; tijd, parttimers, andere prioriteiten, taakbeleid, contact mogelijkheden, ervaringen met onderzoek, etc. Zo zal ieder team een gezonde balans moeten vinden en een manier moeten zoeken waardoor CPO aansluit bij hun specifieke situatie. De onderzoeksgroep op basisschool De Drieslag heeft een manier gevonden. De reden dat de onderzoeksgroep niet afgehaakt is, is omdat het boeiend is, omdat de onderzoeksgroep steeds enthousiaster wordt en omdat de 5

6 onderzoeksgroep er de meerwaarde voor het onderwijs van inziet. Geciteerde werken Dietvorst, C., & Velthoven, R. v. (1997). Begeleiden van ontwikkeling in theorie en onderwijspraktijk. Alphen aan den Rijn: Samsom H.D. Tjeenk Willink. J. Geldens, B. K. (2011, maart 24). Workshop 5 fasen van cyclus CPO (nadruk op fase 5, 6). Utrecht. Kinkhorst, G. F. (2010). Didactische ontwerpregels voor reflectieonderwijs. Onderwijsinnovatie, Lectoraat kantelende kennis. (2002). theorie van de volledige onderzoekscyclus. Opgeroepen op 06 01, 2010, van Interactum Lectoraat Kantelende Kennis: kennisbank.lectoraat.nl Meester, R. (2011, 04 12). notulen vergadering 12 april Amersfoort. Over de auteur Jacqueline van den Hoek Geerdink is leerkracht bij de Stichting voor Katholiek Primair onderwijs Amersfoort e.o. Zij heeft de Master Leren en Innoveren gevolgd van 2009 tot 2011 bij Interactum, Marnix Academie te Utrecht. 6

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Van ambitie naar collectief leren. Masterclass 2

Van ambitie naar collectief leren. Masterclass 2 Van ambitie naar collectief leren Masterclass 2 Cyclus op lokaal niveau check Ambitie ontwikkelen Product en proces evalueren Informatie verzamelen Actie uitvoeren Collectief leren studie/ analyse doen

Nadere informatie

Handleiding Groeidocument Deel B SWV De Eem 2

Handleiding Groeidocument Deel B SWV De Eem 2 Handleiding Groeidocument Deel B SWV De Eem 2 Het primaire doel van dit groeidocument is de ontwikkelingskansen van leerlingen te optimaliseren: het belang van het kind staat voorop. Het groeidocument

Nadere informatie

Bijeenkomst 7: Evalueren op schoolniveau (team)

Bijeenkomst 7: Evalueren op schoolniveau (team) Bijeenkomst 7: Evalueren op schoolniveau (team) Passende perspectieven taal Bijeenkomst 7 Doel: Team bijeenkomst Evalueren op schoolniveau Evaluatie van de werkwijze van Passende perspectieven met het

Nadere informatie

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel.

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel. Een geslaagde super grote kenniskring! `We hebben ontzettend veel van de dag opgestoken, het heeft ons een heel aantal nieuwe inzichten gegeven, de dag was heel rijk aan informatie en een mooie impuls

Nadere informatie

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Nadere informatie

Doelen Praktijkonderzoek Hogeschool de Kempel

Doelen Praktijkonderzoek Hogeschool de Kempel Doelen Praktijkonderzoek Hogeschool de Kempel Auteurs: Sara Diederen Rianne van Kemenade Jeannette Geldens i.s.m. management initiële opleiding (MOI) / jaarcoördinatoren 1 Inleiding Dit document is bedoeld

Nadere informatie

Het gebruik van het Utrechts Taalcurriculum

Het gebruik van het Utrechts Taalcurriculum Het gebruik van het Utrechts Taalcurriculum In dit stuk vindt u informatie en instrumenten voor leraren/docenten, Ib-ers, taalcoördinatoren, directeuren en managers om het curriculum in te zetten voor

Nadere informatie

Begeleiding van leerlingen

Begeleiding van leerlingen Begeleiding van leerlingen Doel Voorbeelden aanreiken van de wijze waarop begeleiding vorm kan krijgen. Soort instrument Voorbeelden Te gebruiken in de fase Uitvoeren Beoogde activiteit in de school Het

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL DE LOCKAERT School : Basisschool De Lockaert Plaats : Oss BRIN-nummer : 00CD Onderzoeksnummer : 63530 Datum schoolbezoek : 16 december 2005 Datum vaststelling :

Nadere informatie

Interactumlectoraat Kantelende kennis integrale vernieuwing van basisscholen en opleidingen

Interactumlectoraat Kantelende kennis integrale vernieuwing van basisscholen en opleidingen Interactumlectoraat Kantelende kennis integrale vernieuwing van basisscholen en opleidingen Studiedag 12 oktober 2005 Opleidingsconferentie, najaar 2004 Terugkoppeling naar Kantelende Kennis Organisatiestructuur

Nadere informatie

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Inleiding: ATB de Springplank, een algemeen toegankelijke basisschool en Vlietkinderen, maatwerk in kinderopvang, beiden gehuisvest

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren)

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) toelichting SMART: Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) SPECIFIEK Activiteiten (concreet formuleren) en tijdsplanning SPECIFIEK / TIJD Wie (wie voert uit, wie organiseert en wie controleert)

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

Bijlage 1: Jaarplan

Bijlage 1: Jaarplan Bijlage 1: Jaarplan 2015-2016 Voor 2015-2016 kiest de school voor de volgende veranderingsonderwerpen: 1. Beleidsterrein: onderwijskwaliteit/didactisch handelen/pedagogisch handelen: Verandering van de

Nadere informatie

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Simeacongres 12 december Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Programma Welkom en toelichting: interactie!!!! Inventarisatie

Nadere informatie

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1 Bijlage 1: Het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs: Stadium van het instructie model Oriëntatiefase

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers

Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers 245 Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers Datum van het interview : Vensterschool: Introductie: Het GION doet onderzoek naar de ontwikkeling van vier Vensterscholen: Vinkhuizen,

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015. Basisschool St. Catharina Haastrecht

Jaarverslag 2014-2015. Basisschool St. Catharina Haastrecht Jaarverslag 2014-2015 Basisschool St. Catharina Haastrecht Voorwoord In dit Jaarverslag wordt beschreven wat de resultaten zijn van de voornemens die de school beschreven heeft in het Jaarplan. Gekozen

Nadere informatie

Actieplan Duurzame Inzetbaarheid

Actieplan Duurzame Inzetbaarheid plan Duurzame Inzetbaarheid Stappenplan en format Dit actieplan Duurzame Inzetbaarheid is gemaakt door Berenschot in opdracht van A+O in het kader van het Sectorplan Metalektro. Introductie Voor je ligt

Nadere informatie

Masteropleiding Leren en Innoveren Locatie Helmond

Masteropleiding Leren en Innoveren Locatie Helmond Masteropleiding Leren en Innoveren Locatie Helmond Michael Bots, Opleidingsmanager Monique van der Heijden, Academic director Opzet presentatie Vierslagleren Master Leren en Innoveren Selectie en toelating

Nadere informatie

Communicatie onderzoek Team haarverzorging

Communicatie onderzoek Team haarverzorging Communicatie onderzoek Team haarverzorging Introductiebrief behorende bij de enquête over de interne communicatie Beste collega s, Gedurende het schooljaar doen wij ons uiterste best om de taken te vervullen

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) Planmatig Opbrengstgericht Werken op schoolniveau en groepsniveau Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken

Nadere informatie

ROOSTER MLI 2012-2013

ROOSTER MLI 2012-2013 ROOSTER MLI 2012-2013 Dit is het rooster voor MLI 2012-2013. Periode 1, 2 en 3 betreft het eerste jaar (cohort 2012) met lesdagen op donderdag. Periode 4 en 5 betreft het tweede jaar (cohort 2011) met

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

OnderWIJS met ICT. hoe gaan WE dit digitaal veroorzaken? KICK-OFF 4 juni 2014

OnderWIJS met ICT. hoe gaan WE dit digitaal veroorzaken? KICK-OFF 4 juni 2014 OnderWIJS met ICT hoe gaan WE dit digitaal veroorzaken? KICK-OFF 4 juni 2014 Dit document bevat de volgende onderdelen: 1. werkwijze voor het middagdeel 2. uitleg TPACK-the Game (de creatieve sessie),

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2008 / 2009 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Aan het eind van de komende 2 weken lever

Nadere informatie

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties Aan de ouders, Voor u ligt het verbeterplan wat is opgesteld door het team naar aanleiding van de resultaten van de oudervragenlijst afgelopen november. Per onderdeel geven we aan welke items minder scoorden

Nadere informatie

Handreiking voor het organiseren van een teambijeenkomst

Handreiking voor het organiseren van een teambijeenkomst Handreiking voor het organiseren van een Laura Boele-de Bruin Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap van Driestar

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Onderzoeksgroepen op basisschool St. Jan: over de weg van nieuwe kennis in de academische opleidingsschool Saskia van Caem

Onderzoeksgroepen op basisschool St. Jan: over de weg van nieuwe kennis in de academische opleidingsschool Saskia van Caem Onderzoeksgroepen op basisschool St. Jan: over de weg van nieuwe kennis in de academische opleidingsschool Saskia van Caem In dit verslag beschrijf ik de uitwerking van mijn onderzoek Onderzoeksgroepen

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Reflecteren met onderbouwleerlingen is zinvol! Maar waarom en hoe?

Reflecteren met onderbouwleerlingen is zinvol! Maar waarom en hoe? Reflecteren met onderbouwleerlingen is zinvol! Maar waarom en hoe? Figuur 1: Leerlingen reflecteren samen. Daltonschool de Bongerd in Oene Bernadette Palm Het belang van reflecteren Het vergroten van kennis;

Nadere informatie

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK

RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Beste leerling, RSC PROFIELWERKSTUK 2015 / 2016 PLAN VAN AANPAK EN LOGBOEK Voor je ligt het Logboek dat je gaat gebruiken bij het maken van je profielwerkstuk. Na de PWS-weken lever je een geschreven werkstuk

Nadere informatie

A. Opbrengsten B. Onderwijsleerproces nl. C. Zorg en begeleiding nl. D. Kwaliteitszorg E. Wet- en regelgeving

A. Opbrengsten B. Onderwijsleerproces nl. C. Zorg en begeleiding nl. D. Kwaliteitszorg E. Wet- en regelgeving DEELPROJECT PUBERBREIN LOCATIE CHRISTOFFEL ACTIVITEIT NAAM DEELPROJECT DE MUSICAL KWALITEITSASPECT TOEZICHTKADER A. Opbrengsten B. Onderwijsleerproces nl. C. Zorg en begeleiding nl. D. Kwaliteitszorg E.

Nadere informatie

Investeringsprogramma Meerjarige samenwerking met een gezelschap

Investeringsprogramma Meerjarige samenwerking met een gezelschap Investeringsprogramma Meerjarige samenwerking met een gezelschap Titel Dubbelleren voor en Primair Onderwijs Informatie gezelschap Theater Artemis maakt theater voor alle leeftijden en wordt sinds begin

Nadere informatie

DATATEAMS VOOR ONDERWIJSVERBETERING. SOK studiedag, 6 juni 2014 Kim Schildkamp: k.schildkamp@utwente.nl

DATATEAMS VOOR ONDERWIJSVERBETERING. SOK studiedag, 6 juni 2014 Kim Schildkamp: k.schildkamp@utwente.nl DATATEAMS VOOR ONDERWIJSVERBETERING SOK studiedag, 6 juni 2014 Kim Schildkamp: k.schildkamp@utwente.nl Programma Opbrengstgericht werken Wat is het en waarom belangrijk? Datateam methode Resultaten onderzoek

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding portfolio handleiding Werkgroep portfolio & coaching 1 De plaats van portfolio in het leren op het VMBO. In enkele notities en werkdocumenten is het kader voor het nieuwe onderwijs geschetst. Dit komt

Nadere informatie

Cultuuronderwijs in school

Cultuuronderwijs in school Cultuuronderwijs in school Handreiking voor het schrijven van een beleidsplan cultuuronderwijs Het Motto Een motto of beweegreden is een korte tekst die de bedoeling van iets weergeeft. In dit geval een

Nadere informatie

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding Kinderen Anders Naar School KANS Handleiding Colofon Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Inhoud: Christel de Heus Tekst: Marian Schouten Fotografie: Archief Veilig Verkeer Nederland Coverfoto:

Nadere informatie

Educatief arrangeren rond LOB

Educatief arrangeren rond LOB Educatief arrangeren rond LOB Vorige week Contact met de docent deze week NAW-gegevens via CF Afspraken met begeleider Maken van het Werkplan Voorbereiden van het interview Vragen naar aanleiding van vorig

Nadere informatie

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage)

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage) De intakefase Vóór plaatsing. Kinderen met specifieke onderwijsbehoeften zijn alleen toelaatbaar tot sbo de Blinker indien het SWV PO 31.04 een toelaatbaarheidsverklaring heeft afgegeven. De procedure

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN EN DOMEINEN

DOELSTELLINGEN EN DOMEINEN Jaarplan 206-207 Inhoudsopgave INLEIDING... 3TS:... 3 BEGRIJPEND LEZEN:... 3. DOELSTELLINGEN EN DOMEINEN 206-207... 5 DOMEIN : KWALITEITSZORG (KWALITEITSZORG OPBRENGSTEN ONTWIKKELING VAN LEERLINGEN) NORMINDICATOREN

Nadere informatie

Cultuursurvey. Betrouwbaarheidsonderzoek voor Stichting LeerKRACHT. Maaike Ketelaars Ton Klein

Cultuursurvey. Betrouwbaarheidsonderzoek voor Stichting LeerKRACHT. Maaike Ketelaars Ton Klein Cultuursurvey Betrouwbaarheidsonderzoek voor Stichting LeerKRACHT Maaike Ketelaars Ton Klein Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 2 Eerste voorstel voor de aanpassing van de vragenlijst... 7 2.1 Oorspronkelijke

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Bernard Teunis & Nienke van der Steeg b.teunis@poraad.nl n.vandersteeg@poraad.nl Opzet workshop 1. Voorstellen 2. Answergarden

Nadere informatie

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Data verzameld in de derde graad van de basisschool en verslag opgesteld door Amber Van Geit Opleiding:

Nadere informatie

Ontwikkelingsgericht onderwijs

Ontwikkelingsgericht onderwijs Ontwikkelingsgericht onderwijs Leren op de John F. Kennedyschool De basisschool van onze zoon, de John F. Kennedyschool te Zutphen, is dit schooljaar begonnen met een nieuwe manier van werken. Ze zijn

Nadere informatie

SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak. Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: Cohort: Geldig vanaf

SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak. Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: Cohort: Geldig vanaf SW-B-K1-W2 (C) Maakt een plan van aanpak Oefenopdracht C Niveau 4 Crebo: 23185 Cohort: Geldig vanaf 01-08-2015 Colofon * Daar waar hij staat, wordt ook zij bedoeld en omgekeerd. * Waar cliënt staat, kan

Nadere informatie

Samen Onderwijs Ontwikkelen In leergemeenschappen aan de slag met onderwijsinnovatie

Samen Onderwijs Ontwikkelen In leergemeenschappen aan de slag met onderwijsinnovatie Samen Onderwijs Ontwikkelen In leergemeenschappen aan de slag met onderwijsinnovatie Achtergrond Onderwijswereld is voortdurend onderhevig aan innovatie Leraren spelen een sleutelrol in ontwikkeling van

Nadere informatie

Schooljaarverslag Sint Gerardusschool

Schooljaarverslag Sint Gerardusschool Directie Mevr. M.C. Sijmons Adres Splitting 145 Plaats Emmen Telefoon 0591-622465 E-mail stgerardus@primenius.nl Website www.sintgerardus.nl 1 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 3 2 Borgingstrajecten 4 3 verbetertrajecten

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Kenniskringonderzoek Onderzoek naar onderzoek

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Kenniskringonderzoek Onderzoek naar onderzoek Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Kenniskringonderzoek Onderzoek naar onderzoek Jeannette Geldens Miep van Himbergen Richard Steinfort 20 maart 2006 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Onderzoek

Nadere informatie

Introductie tot Project Stoer en OGW. Synopsis:

Introductie tot Project Stoer en OGW. Synopsis: Introductie tot Project Stoer en OGW Synopsis: In deze hand-out staat zo kort en bondig mogelijk uitgelegd vanuit welk project deze workshop en bronnenboek ontstaan is. Met welke doelen het project gestart

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ BASISSCHOOL MISTE CORLE Plaats : Winterswijk BRIN-nummer : 18ZG Onderzoek uitgevoerd op : 3 november 2009 Rapport vastgesteld te Zwolle op 30 maart 2010 HB 2811938/9

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN Op weg naar 2020 Dit is het verhaal van de NUOVO scholengroep. Verantwoordelijk voor voortgezet onderwijs aan ruim 5.000 leerlingen in de stad Utrecht. Tien openbare scholen bieden samen een breed aanbod:

Nadere informatie

Hoe begeleiden we praktijkonderzoek in BNBSON? Jan Labbe

Hoe begeleiden we praktijkonderzoek in BNBSON? Jan Labbe Hoe begeleiden we praktijkonderzoek in BNBSON? Jan Labbe Verhaal 1 Leerlingen ondervinden veel moeilijkheden in het eerste leerjaar Mijn collega s willen niet samenwerken Eerste oriëntatie: Er blijkt een

Nadere informatie

Jaarplan o.b.s. De Boomhut

Jaarplan o.b.s. De Boomhut Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2017-2018 Inleiding Elk jaar stellen wij als team van o.b.s. De Boomhut gezamenlijk een jaarplan op. Vanuit de evaluatie van het vorige jaarplan, gekoppeld aan de strategische

Nadere informatie

Activiteitmail maart 2016 Jaargang 13 nr. 2

Activiteitmail maart 2016 Jaargang 13 nr. 2 Activiteitmail maart 2016 Jaargang 13 nr. 2 Voor u ligt de Activiteitmail. De Activiteitmail is een actuele nieuwsbrief van De Activiteit, het landelijk centrum voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs. Middels

Nadere informatie

Schoolplan Juni 2015

Schoolplan Juni 2015 Schoolplan Juni 2015 Strategische thema s 2015-2019 Strategische thema's Eerste jaar Tweede jaar Derde jaar* Vierde jaar Eigentijds onderwijs Leerkrachten spreken de zelfde taal en hebben gelijke beelden

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2010-2011 Obs de Schovenhorst

Evaluatie Jaarplan 2010-2011 Obs de Schovenhorst Jaarplan 2010-2011 Versie augustus 2011 Jaarplan 2010-2011 Obs de Schovenhorst Actiepunt 4A: Schoolplan Hoofdstuk 4 Onderwijskundig beleid: Obs de Schovenhorst heeft deelgenomen aan de bijeenkomsten georganiseerd

Nadere informatie

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs :

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : 2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : Onderzoek in de onderwijspraktijk van Fontys Wat doen we? Hoe gaat het? Wat levert het op? KEY NOTE: ANOUKE BAKX & JOS MONTULET Onderzoek binnen de

Nadere informatie

NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN. Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management

NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN. Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management Henk Hendriks Van Beekveld & Terpstra Studiedagen LVC 3 Cuijk 20 januari

Nadere informatie

Casus De Hermelijn: volledige onderzoekscyclus. Ambitie ontwikkelen

Casus De Hermelijn: volledige onderzoekscyclus. Ambitie ontwikkelen Casus De Hermelijn: volledige onderzoekscyclus Ambitie ontwikkelen 1 De Hermelijn is een katholieke basisschool in een dorp in het zuiden van het land. Het is de enige school in het dorp. De leerlingen

Nadere informatie

Jaarverslag 2015/2016

Jaarverslag 2015/2016 Jaarverslag 2015/2016 Terugblik Het afgelopen schooljaar hebben we binnen het team gewerkt met vijf actiegroepen, te weten: 1. Visie 2. Zorg en Begeleiding 3. Effectieve Instructie 4. Leerinhouden 5. Jonge

Nadere informatie

Doen wat werkt! Verbeterplan OBS Daltonschool Jan Ligthart januari OBS Dalton Jan Ligthart Leeuwerikstraat JB Zutphen

Doen wat werkt! Verbeterplan OBS Daltonschool Jan Ligthart januari OBS Dalton Jan Ligthart Leeuwerikstraat JB Zutphen Doen wat werkt! Verbeterplan OBS Daltonschool Jan Ligthart januari 2017 OBS Dalton Jan Ligthart Leeuwerikstraat 1 7203JB Zutphen Inhoudsopgave Inleiding 3 Aanleiding 3 Doelstellingen 4 Planningsoverzicht

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

o.b.s. De Wieden Schooljaarplan

o.b.s. De Wieden Schooljaarplan o.b.s. De Wieden Schooljaarplan 2016-2017 Directeur I. Jousma Adres Beulakerwiede 4 Plaats Zwolle Telefoon 038-4542762 E-Mail i.jousma@ooz.nl Datum 8-9-2016 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Onderwijs... 4

Nadere informatie

DE LEERLING IN DE LEERSTAND, WERKEN AAN ATTITUDE

DE LEERLING IN DE LEERSTAND, WERKEN AAN ATTITUDE AANSLUITING PO-VO KOERS/ DIFFERENTIATIE DE LEERLING IN DE LEERSTAND, WERKEN AAN ATTITUDE Netwerk POVO TOF Tubbergen heeft besloten aandacht te besteden aan een positieve leerhouding bij leerlingen. Leraren

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Godelindeschool Hilversum 17 september 2015 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de

Nadere informatie

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO)

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Deeviet Caelen Inge Landuyt Magda Mommaerts Iris Vansteelandt 1 Actieonderzoek als stimulans 1 Situering

Nadere informatie

De Toermalijn Voorgeschiedenis

De Toermalijn Voorgeschiedenis De ambitie: de vormgeving van mentorgesprekken In de periode tussen eind 2004 en begin 2006 namen de leraren van De Toermalijn in samenwerking met de kenniskring de vormgeving van het mentorgesprek ter

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

De beginnende leerkracht in het basisonderwijs

De beginnende leerkracht in het basisonderwijs De beginnende leerkracht in het basisonderwijs 1. Hoe pak je de aanvangsbegeleiding aan? 1.1 De taken en de aanpak van de aanvangsbegeleiding werden opgesteld en/of besproken met alle personeelsleden die

Nadere informatie

Techniek: Het CBAM. 1.1 Lijst met uitspraken over de voorgestelde vernieuwing. Vragenlijst met toelichting

Techniek: Het CBAM. 1.1 Lijst met uitspraken over de voorgestelde vernieuwing. Vragenlijst met toelichting Techniek: Het CBAM Vragenlijst met toelichting Met de CBAM (Concerns Based Adoption Model) kan worden nagegaan hoe leerkrachten tegen een vernieuwing aan kijken en in hoeverre een vernieuwing ook daadwerkelijk

Nadere informatie

Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding

Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding Helmond, 16 juni 2016 Puck Lamers Master Onderwijswetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen drs. Monique van der Heijden dr. Jeannette Geldens Kempelonderzoekscentrum

Nadere informatie

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010)

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010) Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 010) Ilya Zitter & Aimée Hoeve Versie 5 oktober 010 Vooraf Vertrekpunt voor de monitor & audit van de

Nadere informatie

Panel of Klankbordgroep

Panel of Klankbordgroep Cliënten kunnen op verschillende manieren betrokken worden bij het beleid van de instelling. Met de vraag hun stem te laten horen in datgene wat anders en beter kan vanuit het perspectief van de cliënt.

Nadere informatie

Hoe begeleiden we praktijkonderzoek in BNBSON? Jan Labbe. Verhaal 1. Verhaal 2. Praktijkonderzoek in BNBSON 1

Hoe begeleiden we praktijkonderzoek in BNBSON? Jan Labbe. Verhaal 1. Verhaal 2. Praktijkonderzoek in BNBSON 1 Hoe begeleiden we praktijkonderzoek in BNBSON? Jan Labbe Verhaal 1 Leerlingen ondervinden veel moeilijkheden in het eerste leerjaar Mijn collega s willen niet samenwerken Eerste oriëntatie: Er blijkt een

Nadere informatie

WEERBAARHEIDSTRAININGEN

WEERBAARHEIDSTRAININGEN WEERBAARHEIDSTRAININGEN INBEDDEN IN EEN MEERSPOREN WEERBAARHEIDSBELEID voor BASISSCHOLEN VAN HET SAMENWERKINGSVERBAND BREVOORDT Sacha Jansen Schuiling, weerbaarheidstrainingen Groenlo, oktober 2010 INLEIDING

Nadere informatie

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) In de voorbereiding op het Pop gesprek stelt de medewerker een persoonlijk ontwikkelingsplan op. Hierbij maakt de medewerker gebruik

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

Master Leren en innoveren

Master Leren en innoveren 16 Selecteer d en klik op Invoege Onderzoekend leren en leren onderzoeken in de Master Leren en innoveren AFBEEL 1 Klik op het in te voeg 2 Workshop 12 16.50-17.35 RAOS Conferentie 16 februari 16 De Passie,

Nadere informatie

De PLG-bril. De drie capaciteiten

De PLG-bril. De drie capaciteiten De PLG-bril De PLG-bril (Verbiest, 2008) kan als hulpmiddel gebruikt worden om na te gaan in hoeverre de leerprocessen op verschillende niveaus met elkaar verbonden zijn en verbonden zijn aan de koers.

Nadere informatie

uitdagend, inspirerend en waarderend voor ieder(s) talent!

uitdagend, inspirerend en waarderend voor ieder(s) talent! NOTULEN MEDEZEGGENSCPSRAAD Datum : 24-03-2015 Tijd: 20.00 21.30 Aanwezig: Hilda, Ann, Cecille, Veronique, Frank van Erve en Hans Tromp Afwezig: -- AGENDAPUNT ACTIE- HOUDER 1.Opening en mededelingen: We

Nadere informatie

Vakdidactiek les

Vakdidactiek les Vakdidactiek les 1 30-08-2011 - inleiding op vakdidactiek - studieplanning Men is heel erg gewend om te praten: - non-verbale communicatie maar 35% blijft hangen In opvoeding en onderwijs speelt non-verbale

Nadere informatie

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD secretariaat: Marisja Zych en Inge van der Linden e-mail: secretariaat@bmtskpo.nl Website: www.skpo.nl VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR Datum: Woensdag

Nadere informatie

Project Ouder wordende Cliënt

Project Ouder wordende Cliënt Project Ouder wordende Cliënt Tips en wenken voor verbeterteams ter voorbereiding op de start van het project Ouder wordende cliënt & Opdrachten voor de eerste bijeenkomst van 22 mei in Utrecht Inclusief

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. De Wereldboom

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. De Wereldboom RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK De Wereldboom Plaats : Borculo BRIN nummer : 04LW C1 Onderzoeksnummer : 248488 Datum onderzoek : 26 september 2013 Datum vaststelling : 22 november 2013 Pagina

Nadere informatie

Reflectieverslag. Stages of concern. Jan-Hessel Boermans

Reflectieverslag. Stages of concern. Jan-Hessel Boermans Reflectieverslag Stages of concern Jan-Hessel Boermans Motivatie Sinds augustus 2010 ben ik werkzaam in het onderwijs als groepsleerkracht op een cluster 4 school. Een baan met veel afwisseling en een

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

Professionalisering van de werkplekbegeleider

Professionalisering van de werkplekbegeleider Professionalisering van de werkplekbegeleider Kwaliteitsreeks opleidingsscholen Praktijk in zicht STEUNPUNT OPLEIDINGSSCHOLEN PO-R A AD VO-R A AD Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Waarom professionalisering

Nadere informatie

GRIP op uw. in 3 bijeenkomsten

GRIP op uw. in 3 bijeenkomsten GRIP op uw Leermiddelenbeleid in 3 bijeenkomsten Alle fasen leermiddelenbeleid Fase 1: opstarten en oriënteren Stel een werkgroep leermiddelenbeleidsplan samen. Bespreek met elkaar motieven, beoogde verbeteringen

Nadere informatie

Werken aan vaardigheden van de 21 ste eeuw. 23 maart 2016

Werken aan vaardigheden van de 21 ste eeuw. 23 maart 2016 Werken aan vaardigheden van de 21 ste eeuw 23 maart 2016 Even voorstellen Frank Studulski Senior adviseur Sardes en extern procesregisseur kenniskring Vaardigheden van de 21 ste eeuw INOS Desiree van den

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap

Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap in de reflectie zie je de bron Effectief Leiderschap.. een persoonlijke audit U geeft leiding aan een team, een project of een afdeling. U hebt veel kennis, u

Nadere informatie

Gezondheid, Welzijn & Technologie

Gezondheid, Welzijn & Technologie Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Wmo werkplaats Twente, fase 2 Praktijk 2: Bundeling van diensten op het gebied van welzijn, informele zorg en formele zorg Toegang tot de Wmo Evaluatierapport

Nadere informatie