Nulmeting leermiddelen laaggeletterdheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nulmeting leermiddelen laaggeletterdheid"

Transcriptie

1 Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden.

2 Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. Versie: NextValue Research Rotterdam, September 2012

3 Inhoud INHOUD INLEIDING DOELSTELLING EN AANPAK Doelstelling Aanpak RESULTATEN EN VERANTWOORDING Resultaten Verantwoording Vervolganalyse... 6 BIJLAGEN Geraadpleegde experts

4 Inleiding INLEIDING Steunpunt Taal en Rekenen VE wil opleidingen en educatieve organisaties informeren over het aanbod van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. Daarnaast wil het Steunpunt inzicht krijgen in mogelijke gaten in het aanbod van deze lesmaterialen en toetsen voor laaggeletterden. De nulmeting die in dit rapport besproken wordt is een eerste stap hiertoe. De nulmeting geeft een zo compleet mogelijk overzicht van actueel in de volwasseneneducatie gebruikte lesmaterialen en toetsen voor laaggeletterden. De lesmaterialen en toetsen zullen in een volgende fase meer kwalitatief worden beoordeeld en worden gekoppeld aan de standaarden en eindtermen voor de volwasseneneducatie. Op die manier wordt het gemakkelijk voor aanbieders van volwasseneneducatie en laaggeletterden om te zoeken naar geschikte leermaterialen. Het overzicht van het actuele aanbod van voor laaggeletterden geschikte lesmaterialen en toetsen wordt gepubliceerd op de website van het Steunpunt Taal en Rekenen VE. 1

5 Doelstelling en aanpak 1. DOELSTELLING EN AANPAK 1.1 Doelstelling Steunpunt Taal en Rekenen VE wil opleidingen en educatieve organisaties informeren over het aanbod van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. Daarnaast wil het Steunpunt inzicht krijgen in mogelijke gaten in het huidige aanbod van lesmaterialen en toetsen voor laaggeletterden. Deze nulmeting is een eerste stap hiertoe. De nulmeting dient een overzicht te geven van het actuele aanbod van lesmaterialen en toetsen voor volwassen laaggeletterden. SELECTIECRITERIA Steunpunt Taal en Rekenen VE heeft vooraf een aantal selectiecriteria bij de nulmeting gesteld: Lesmaterialen en toetsen (materialen) dienen gericht te zijn op taal, rekenen en/of digitale vaardigheden. In het geval van materialen voor digitale vaardigheden dienen deze ook ten dienst te staan van de taal en/of rekenvaardigheden van laaggeletterden. In de inventarisatie dienen zowel analoge materialen (folio) als digitale materialen te worden meegenomen. Bij digitale materialen gaat het dan om zowel stand alone als online materialen. De materialen zijn in de afgelopen 5 jaar actief gebruikt binnen de volwasseneneducatie. De materialen kunnen zowel specifiek voor volwasseneneducatie als voor andere contexten zijn ontwikkeld (voor formele educatie zowel als voor non-formele educatie, zoals bijvoorbeeld in welzijnswerk, sociale werkvoorziening, bibliotheken etc.). Het niveau van de materialen is maximaal 2F (Referentiekader taal en rekenen Meijerink). BESCHRIJVINGSKENMERKEN Steunpunt Taal en Rekenen VE heeft naast de selectiecriteria ook een overzicht gegeven van kenmerken waarop zij de materialen (voor zover mogelijk binnen het kader en de doorlooptijd van het onderzoek) beschreven wil hebben. Lesmateriaal: o titel/naam; o korte omschrijving; o naam uitgever en contactgegevens; o wat is het leermiddel? (bijvoorbeeld een methode, cursus, programma, module, iets anders); o gericht op het leren van (gebied, vaardigheden enz.); o doelgroep; o niveau; o geïntegreerd of vakspecifiek; o referentiekader; o beheersingsniveau (instap- en eindniveau van het leermiddel); o relatie met andere leermiddelen; 2

6 Doelstelling en aanpak o vorm van het leermiddel (bijvoorbeeld leerboeken, werkbladen, software, webbased, combinatie); o gebruik (instructie nodig door docent of zelfstandig gebruik door deelnemers); o flexibiliteit (in- en aanpassingsmogelijkheden, instapmomenten); o beschikbaarheid ondersteuning (bijv. docentenhandleiding, cursus voor docenten, helpdesk, enz.); o referenties (schatting aantal onderwijsinstellingen dat de materialen gebruikt); o prijs; o verschijningsjaar. Toetsen: o titel/naam; o korte omschrijving; o naam uitgever en contactgegevens; o gericht op het toetsen van (inh. gebied, specifieke vaardigheden, eindtermen, kerndoelen, kwalificaties, enz.); o doelgroep; o referentiekader en niveau; o soort toets (summatief of formatief, instap- of eindtoets); o kwaliteit (of/in welke zin de toetsen valide en betrouwbaar zijn); o relatie met andere leermiddelen (afhankelijk of onafhankelijk van een leermiddel); o vorm van de toets (hard copy, digitaal, enz.); 1.2 Aanpak o gebruik (instructie nodig door docent of zelfstandig gebruik door deelnemers); o flexibiliteit (in- en aanpassingsmogelijkheden); o verwerking/nakijken (geautomatiseerd of handmatig); o beschikbaarheid van ondersteuning (bijv. docentenhandleiding, cursus voor docenten, helpdesk, enz.); o referenties (welke onderwijsinstellingen gebruiken de toetsen); o prijs; o verschijningsjaar. GEFASEERDE AANPAK Voor de inventarisatie is een gefaseerde aanpak gehanteerd. Fase 1: deskresearch (eerste scan van materialen); Fase 2: gesprekken met experts uit het veld; Fase 3: aanvulling van de eerste scan met door de experts aangedragen materialen en opmerkingen. EERSTE SCAN ALS KATALYSATOR Het aanbod van leermiddelen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden kan voor een deel middels deskresearch op internet gevonden worden (zoals bijvoorbeeld de materialen van educatieve uitgeverijen, overzichten zoals van Kennisnet en ook online oefenmaterialen). Daarnaast kan geput worden uit eerdere 3

7 Doelstelling en aanpak onderzoeken en andere bronnen waarin materialen voor laaggeletterden genoemd worden (bijvoorbeeld Handboek NT1 en Handboek NT2). netwerk LevenLangLeren, en individuele adviseurs en deskundigen (zie Bijlage 2 voor een overzicht). In de eerste fase is daarom met behulp van internet en informatie uit eerder onderzoek en andere bronnen een eerste overzicht gemaakt van leermiddelen voor laaggeletterden. Daarbij zijn de beschrijvingskenmerken ingevuld voor zover de daarvoor benodigde informatie met deskresearch toegankelijk was. Deze eerste scan betrof geen volledig overzicht maar heeft als katalysator gefunctioneerd in de gesprekken met de experts. GESPREKKEN MET EXPERTS Een belangrijk selectiecriterium bij de inventarisatie, is dat de materialen in de afgelopen 5 jaar actief gebruikt zijn binnen de volwasseneneducatie. Daarnaast is ook informatie gewenst over bijvoorbeeld de breedte van de inzet van de materialen in volwasseneducatie en de (mogelijke) relatie met andere materialen. Tot slot zou een inventarisatie enkel en alleen op basis van deskresearch een te onvolledig beeld geven. Aan experts is het middels deskresearch samengestelde overzicht voorgelegd met de vragen: Worden de verzamelde materialen in de opinie van de expert ook daadwerkelijk gebruikt in de volwasseneneducatie (nu of in de afgelopen 5 jaar)? En welke materialen ontbreken nog volgens de expert? Indien bekend bij de experts is naast informatie omtrent de actualiteit en mate van het gebruik van materialen ook informatie verzameld met betrekking tot in het overzicht nog openstaande beschrijvingskenmerken. AANVULLING OP DE EERSTE SCAN In de derde fase is het eerste overzicht aangevuld met de door de experts genoemde materialen en opmerkingen. Vervolgens is nog ontbrekende informatie voor zover mogelijk verder aangevuld middels deskresearch. Naast deskresearch is daarom ook gesproken met experts in het veld van educatie voor laaggeletterden. Het gaat dan om docenten NT1 en NT2, experts in brancheorganisaties zoals de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO) en Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties (LNT), materiaalontwikkelaars, lectoren lezen, gecijferdheid en laaggeletterdheid in het hoger onderwijs, leden van de expertgroep NT1, leden van het 4

8 Resultaten en verantwoording 2. RESULTATEN EN VERANTWOORDING 2.1 Resultaten De inventarisatie heeft geresulteerd in een overzicht met ruim 280 lesmaterialen en toetsen voor laaggeletterden. Deze lesmaterialen en toetsen zijn te vinden in de bij dit rapport behorende bestanden: Leermiddelen educatie laaggeletterden; Toetsen educatie laaggeletterden. De lesmaterialen omvatten zowel algemene als doelgroepspecifieke materialen, voor zowel NT1 als NT2. Naast materialen die specifiek voor lessituaties zijn ontwikkeld, al dan niet als methode of aanvullend, zijn ook materialen voor zelfstandig gebruik door laaggeletterden opgenomen. 2.2 Verantwoording ZO COMPLEET MOGELIJK Hoewel geprobeerd is een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van het actuele aanbod aan lesmaterialen en toetsen voor laaggeletterden kan het zijn dat nog materialen ontbreken. Individuele docenten, particuliere taalaanbieders, verschillende welzijnsorganisaties met specifieke doelgroepen ontwikkelen en gebruiken materialen naar eigen voorkeur. Wij hebben voor deze inventarisatie niet met al de verschillende taalaanbieders, docenten en begeleiders van laaggeletterden kunnen spreken. Desalniettemin verwachten wij dat het overzicht de meest bekende en het gros van de gebruikte lesmaterialen en toetsen voor laaggeletterden bevat. De lesmaterialen zijn onderverdeeld naar de leergebieden taal, rekenen, digitale vaardigheden en materialen die verschillende vaardigheden combineren. De toetsen zijn onderverdeeld naar de leergebieden taal, rekenen en gecombineerd taal en rekenen. De materialen zijn, voor zover mogelijk aan de hand van de beschrijvingen van de makers van de materialen, beschreven volgens de in Hoofdstuk 1 genoemde beschrijvingskenmerken. GROEIDOCUMENT Wanneer in de toekomst meer en andere materialen door educatieve instellingen, begeleiders en docenten naar voren gebracht worden, of wanneer meer informatie over bepaalde materialen beschikbaar komt, kan een en ander alsnog opgenomen worden in het aanbodoverzicht. Het huidige overzicht mag dan ook als een groeidocument gezien worden. GEEN KWALITATIEVE BEOORDELING De inventarisatie geeft geen kwalitatieve beoordeling van de materialen die verzameld zijn. De materialen zijn geselecteerd op basis van het niveau of de omschrijving van de doelgroep zoals door de makers bij de materialen is gegeven. Hoe goed de materialen daadwerkelijk geschikt 5

9 Resultaten en verantwoording zijn voor educatie voor laaggeletterden zal in een vervolganalyse beoordeeld worden. 2.3 Vervolganalyse Het overzicht van lesmaterialen en toetsen dat met deze nulmeting tot stand is gekomen zal door deskundigen verder kwalitatief in kaart worden gebracht. De materialen zullen dan onder andere worden gekoppeld aan en worden ingedeeld naar de standaarden en eindtermen voor volwasseneneducatie, verschillende doelgroepen en didactische opbouw. Waar nodig worden nog ontbrekende gegevens verder aangevuld. Het doel van deze vervolganalyse is het verkrijgen van meer inzicht in de dekking van het aanbod en het bieden van handvatten voor het gebruik van de materialen. 6

10 Bijlagen BIJLAGEN 1. Geraadpleegde experts Annelies Jacobs Boek voor Taal. Ella Bohnenn Ella Bohnenn Opleidingsadvies, coaching en communicatie, ontwikkelgroep Nederlandse taal. Fé te Nuijl Da Vinci College, Klankbordgroep NT1. Mieke de Haan MBO Raad, Netwerk Leven Lang Leren. Mieke van Groenesteijn lector van het Lectoraat Gecijferdheid, Hogeschool Utrecht. Ria van t Klooster Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO); met medewerking van BonTalen en TopTaal. Riet Thijssen CINOP. Simon Verhallen College voor Examens. Hanneke Wentink lector Functionele geletterdheid in doorlopende leerlijnen Hogeschool Edith Stein. Ina den Hollander CINOP, Kenniskring NT1. Jet Wijdeveld ROC Nijmegen. Jody Hoekstra Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO). Kees Vernooy lector Doorlopende leerlijnen: effectief taal- en leesonderwijs Hogeschool Edith Stein. Maurice de Greef Directeur Artéduc, onderzoeker. Margareth van Galen Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties. 7

11 Colofon Titel Auteurs Versie Datum : Nulmeting leermiddelen laaggeletterdheid. Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. : Sander Smit en Dzenita Camo : 1 : 5 oktober 2012 Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van en in samenwerking met Steunpunt Taal en Rekenen VE, en in samenwerking met Maurice de Greef (Artéduc). NextValue Research Lloydstraat EA Rotterdam Tel:

Taal en rekenen. in de volwasseneneducatie ABC. Standaarden en eindtermen ve 30% en rekenen

Taal en rekenen. in de volwasseneneducatie ABC. Standaarden en eindtermen ve 30% en rekenen 2F Taal en rekenen abc ABC taal 1FHandreiking Standaarden en eindtermen ve in de volwasseneneducatie 30% en rekenen 75 Taal en rekenen in de volwasseneneducatie In opdracht van het ministerie van OCW heeft

Nadere informatie

Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden

Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden Kaders voor een digitale leer- en oefenomgeving Onderzoekssamenvatting Drs. Maurice de Greef Onderzoeker, Adviseur en Trainer Artéduc

Nadere informatie

Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen

Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen Op weg naar opleidingen VE Wetswijziging per 1-1-2013 Opleidingen Taal en Rekenen 1F Opleidingen Taal en Rekenen 2F Noodzaak aanwezigheid professionele

Nadere informatie

Activiteitenplan VE 2013 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie

Activiteitenplan VE 2013 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie Activiteitenplan VE 2013 Steunpunt taal en rekenen ve Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie 1 Activiteitenplan Steunpunt volwasseneneducatie 2013 INHOUD Pagina Titel 4 Inleiding 6 I Informatie

Nadere informatie

Deel 1, Advies. Deel 2, Toelichting bij het advies INHOUDSOPGAVE. Advies eindtermen educatie-opleidingen Nederlandse taal en rekenen

Deel 1, Advies. Deel 2, Toelichting bij het advies INHOUDSOPGAVE. Advies eindtermen educatie-opleidingen Nederlandse taal en rekenen INHOUDSOPGAVE Deel 1, Advies o Advies eindtermen educatie-opleidingen Nederlandse taal en rekenen o Eindtermen voor opleidingen gericht op alfabetisering Nederlandse taal: Gesprekken 1F, Luisteren 1F,

Nadere informatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken Wat is laaggeletterdheid?

Nadere informatie

TRAINING WERKEN MET. Training Werken met. Ella Bohnenn Fouke Jansen. In opdracht van Stichting Expertisecentrum ETV.nl

TRAINING WERKEN MET. Training Werken met. Ella Bohnenn Fouke Jansen. In opdracht van Stichting Expertisecentrum ETV.nl ... WERKEN MET TRAINING Ella Bohnenn Fouke Jansen In opdracht van Stichting Expertisecentrum ETV.nl Stichting Expertisecentrum ETV.nl Lange Voorhout 9 2514 EA Den Haag Postbus 556 2501 CN Den Haag T 070-3765490

Nadere informatie

Activiteitenplan VE 2014 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie

Activiteitenplan VE 2014 Steunpunt taal en rekenen ve. Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie Activiteitenplan VE 2014 Steunpunt taal en rekenen ve Steun in de rug voor de sector volwasseneneducatie 1 Activiteitenplan Steunpunt volwasseneneducatie 2014 INHOUD Pagina Titel 4 Inleiding 5 I Informatie

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik [Voorbeeldbibliotheek]

Monitor Klik & Tik [Voorbeeldbibliotheek] Monitor Klik & Tik [Voorbeeldbibliotheek] Meting 2012-2013 - Voorbeeld van de individuele rapportage voor deelnemende bibliotheken.- Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Over de dienstverlening rondom Klik & Tik

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Dienstverlening en deelnemers in de Bibliotheek [voorbeeld]... 2 2.1 Dienstverlening... 2 2.2 Deelnemers...

Nadere informatie

Evaluatieonderzoek project Taal voor het Leven. Prof. Dr. M. Segers

Evaluatieonderzoek project Taal voor het Leven. Prof. Dr. M. Segers Evaluatieonderzoek project Taal voor het Leven Prof. Dr. M. Segers Taal voor het Leven Taal voor het Leven creëert een netwerk en infrastructuur in de regio om laaggeletterden taal, digitale vaardigheden

Nadere informatie

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013

Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP. Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Een dekkend taalnetwerk in Utrecht TIP en TOP Congres Taal voor het Leven 30 oktober 2013 Even voorstellen Marga Tubbing, taalregisseur regio Utrecht marga@lezenenschrijven.nl 06-44349008 Lineke Maat,

Nadere informatie

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven TOETSEN TAAL Titel Korte omschrijving Uitgever en jaar Doelgroep Niveau Koppeling Stand. & Eindt. Context Digitaal / Instaptoets NT1 Een instaptoets voor lezen en VanDorp educatief, www. schrijven om de

Nadere informatie

Ik en Geld en 200% Economie

Ik en Geld en 200% Economie Ik en Geld en 200% Economie Codename Future verbindt het open domein met de methode. Kernpunten: actualisatie, regionalisatie, variatie We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. Thema

Nadere informatie

Deel 1, Advies. Deel 2, Toelichting bij het advies INHOUDSOPGAVE. Advies eindtermen educatie-opleidingen Nederlandse taal en rekenen

Deel 1, Advies. Deel 2, Toelichting bij het advies INHOUDSOPGAVE. Advies eindtermen educatie-opleidingen Nederlandse taal en rekenen INHOUDSOPGAVE Deel 1, Advies o Advies eindtermen educatie-opleidingen Nederlandse taal en rekenen o Eindtermen voor opleidingen gericht op alfabetisering Nederlandse taal: Gesprekken 1F, Luisteren 1F,

Nadere informatie

Servicedocument wijziging regelgeving Educatie

Servicedocument wijziging regelgeving Educatie Servicedocument wijziging regelgeving Educatie In het actieplan mbo Focus op vakmanschap 2011-2015 is een aantal wijzigingen van wet- en regelgeving aangekondigd over het educatiebeleid van OCW. Op 19

Nadere informatie

Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen. Korte versie

Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen. Korte versie Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen Korte versie Colofon Titel Handreiking voor het opstellen van het implementatieplan taal en rekenen Auteur Christel Kuijpers en

Nadere informatie

Rekenen bij Moderne Wiskunde

Rekenen bij Moderne Wiskunde Moderne Wiskunde Rekenen: een volledig doorlopende leerlijn rekenen voor alle leerjaren en alle niveaus! Rekenen bij Moderne Wiskunde 1 Verplichte rekentoets Vanaf schooljaar 2013/2014 Voor alle leerlingen

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut Rekenen als voorafje Rekenen sommen 1 Rekenen sommen 2 Welke weet u meteen? 12 x 12 412 + 99 Rekenen

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen

Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Op weg met de instellingsexamens taal Regiobijeenkomst op weg met de instellingsexamens taal Alet van Leeuwen Steunpunt taal en rekenen mbo Rol Steunpunt taal en rekenen mbo onderwijsinstellingen

Nadere informatie

De methodiek achter Taal voor het Leven. Taalopdrachten en Startpakket

De methodiek achter Taal voor het Leven. Taalopdrachten en Startpakket De methodiek achter Taal voor het Leven Taalopdrachten en Startpakket Even voorstellen: Tessa van Velzen Ellen Pattenier Pauline Bos Anneke Jansen Wim Matthijsse Vrijwilligers.. Programma Taalopdrachten

Nadere informatie

Versterk β. Gecijferdheid? Wat gaan we doen met het

Versterk β. Gecijferdheid? Wat gaan we doen met het Versterk β Gecijferdheid? Wat gaan we doen met het rekenen in het VO? Universumstudiemiddag St.-Odulphuslyceum, do. 25 september 2008 Waarom wil je eigenlijk iets aan rekenen doen binnen vo? Waarom ga

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR februari 2014

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR februari 2014 ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR februari 2014 Invulinstructie: Dit formulier is bedoeld voor onderzoeksopdrachten die in een periode van gemiddeld 4 maanden (kunnen) worden uitgevoerd. Voor kortere klussen komt

Nadere informatie

Leermiddelen informatievaardigheden primair onderwijs

Leermiddelen informatievaardigheden primair onderwijs Leermiddelen informatievaardigheden primair onderwijs Een kwaliteitsanalyse van leermiddelen en advies voor de samenstelling van een doorgaande lijn voor informatievaardigheden binnen de Bibliotheek op

Nadere informatie

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012 De Referentieniveaus Taal BAVO Eemlanden 14 maart 2012 2 Wat komt aan de orde? Aanleiding tot de referentieniveaus Wat zijn referentieniveaus? Status en ontwikkelingen rond de referentieniveaus Referentieniveaus

Nadere informatie

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 1 / 14 Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2010 Kennisnet.nl Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2 / 14 Samenvatting Scenario s voor Leren op

Nadere informatie

Pakket Versneld Studeren voor aanvang studie. Instituut Archimedes. Samenstelling René Karman Portefeuillehouder onderwijs Instituut Archimedes FE

Pakket Versneld Studeren voor aanvang studie. Instituut Archimedes. Samenstelling René Karman Portefeuillehouder onderwijs Instituut Archimedes FE Samenstelling René Karman Portefeuillehouder onderwijs Instituut Archimedes FE Pakket Versneld Studeren voor aanvang studie Versie definitief Instituut Archimedes Datum 20 mei 2015 Hogeschool Utrecht Bronvermelding

Nadere informatie

DOCENT HANDLEIDING. Energie uit gft-afval R. HEINEN N.N. VAN HERP A.H. PEUSHER P.J. SMITS ENSCHEDE UNIVERSITEIT TWENTE JUNI 2008.

DOCENT HANDLEIDING. Energie uit gft-afval R. HEINEN N.N. VAN HERP A.H. PEUSHER P.J. SMITS ENSCHEDE UNIVERSITEIT TWENTE JUNI 2008. DOCENT HANDLEIDING WebQuest Energie uit gft-afval R. HEINEN N.N. VAN HERP A.H. PEUSHER P.J. SMITS ENSCHEDE UNIVERSITEIT TWENTE JUNI 2008 Pagina 1 van 5 INHOUD Een WebQuest Doel Doelgroep Voorkennis Organisatie

Nadere informatie

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking

Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt. Van Raamwerk tot Handreiking Flitsbijeenkomst Steunpunt Taal en Rekenen (10 februari 2012) Handreiking Referentiekader mvt Van Raamwerk tot Handreiking Hoe zat het ook alweer? Nieuwe Kwalificatieprofielen voor het mbo in 2004 Mét

Nadere informatie

Werving tbv Educatieve Trajecten. 19 juni 2013. Drenthe College

Werving tbv Educatieve Trajecten. 19 juni 2013. Drenthe College Werving tbv Educatieve Trajecten 19 juni 2013 Drenthe College Drenthe College - Middelgroot ROC met werkgebied: provincie Drenthe - Ca 650 medewerkers en 8300 studenten - 3 sectoren voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker

basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker uit de krant VN voorspellen 10,1 miljard mensen in 2100 Messi faillissementen Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader

Nadere informatie

10.00 Actuele ontwikkelingen rond onderwijs en examinering taal in het mbo Alet van Leeuwen, Steunpunt Taal en Rekenen.

10.00 Actuele ontwikkelingen rond onderwijs en examinering taal in het mbo Alet van Leeuwen, Steunpunt Taal en Rekenen. Programma Studiedag Mbo Taalcoachacademie Hete hangijzers Vrijdag 20 september 2013 Regardz Amersfoort 10.00 Actuele ontwikkelingen rond onderwijs en examinering taal in het mbo Alet van Leeuwen, Steunpunt

Nadere informatie

Wikiwijs. Hoe metadateer je materiaal in Wikiwijs om hun plaats in een leerlijn vast te leggen? Ruud de Moor Centrum

Wikiwijs. Hoe metadateer je materiaal in Wikiwijs om hun plaats in een leerlijn vast te leggen? Ruud de Moor Centrum Wikiwijs Hoe metadateer je materiaal in Wikiwijs om hun plaats in een leerlijn vast te leggen? Ruud de Moor Centrum Inleiding De in 2006 ingevoerde eindtermen en kerndoelen voor het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Oefenen.nl = Volwasseneneducatie nieuwe stijl E-learning Maatwerk voor gemeenten Flexibel en kostenbesparend Laagdrempelig

Oefenen.nl = Volwasseneneducatie nieuwe stijl E-learning Maatwerk voor gemeenten Flexibel en kostenbesparend Laagdrempelig Oefenen.nl = Volwasseneneducatie nieuwe stijl E-learning Maatwerk voor gemeenten Flexibel en kostenbesparend Laagdrempelig Weten hoe Oefenen.nl uw organisatie kan helpen? www.etv.nl Oefenen.nl Wet Educatie

Nadere informatie

WE LEREN ALTIJD 10 JAAR ETV.NL

WE LEREN ALTIJD 10 JAAR ETV.NL WE LEREN ALTIJD 10 JAAR ETV.NL OEFENEN.NL, VOOR BASISVAARDIGHEDEN EN KENNIS EENVOUDIG TE BEGRIJPEN ONLINE MATERIAAL WAAR WE MET ALLE PLEZIER GEBRUIK VAN MAKEN BIJ ONZE COMPUTERLESSEN VOOR EN DOOR BUURTBEWONERS.

Nadere informatie

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering

Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering Inhoud educatie-opleidingen, toetsing en certificering In iedere FAQ-lijst vindt u eerst de lijst met vragen, zodat u de voor u interessante vragen en antwoorden op de pagina s hierna makkelijk terug kunt

Nadere informatie

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken

Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen. voor bibliotheken Wetgeving rond participatiesamenleving biedt kansen voor bibliotheken Breng vraag en aanbod bij elkaar en help laaggeletterden vooruit Nederland telt 1,3 miljoen laaggeletterde volwassenen (16-65 jaar).

Nadere informatie

Subnetwerkbijeenkomsten. Oktober / November 2010

Subnetwerkbijeenkomsten. Oktober / November 2010 Subnetwerkbijeenkomsten Oktober / November 2010 Subnetwerk Zuid-West 13 oktober 2010 ROC Albeda, Rotterdam Subnetwerk Noord 20 oktober 2010 Nieuwe Buitensociëteit, Zwolle Subnetwerk Zuid-Oost 4 november

Nadere informatie

SAMEN DIGITAAL : de opgave

SAMEN DIGITAAL : de opgave SAMEN DIGITAAL : de opgave -> Bibliotheek Utrecht, Mariken van Meer Internetvaardigheden Utrechtse situatie De Utrechtse aanpak / Leven en Leren -> Stichting Digisterker, Piet Boekhoudt CBS typen internetvaardigheden

Nadere informatie

Productplan Leerwijzer.info

Productplan Leerwijzer.info Productplan Leerwijzer.info Inhoud Inleiding:... 3 Missie:... 3 Visie:... 3 Juridische vorm:... 4 Partnership:... 4 De concurrentie de baas blijven.... 4 Borging kwaliteit en continuïteit.... 5 Financieel....

Nadere informatie

Gedifferentieerde leertrajecten

Gedifferentieerde leertrajecten Studiedag: Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie VERSLAG WORKSHOP PCA / 4 februari 2015 Gedifferentieerde leertrajecten Dit verslag is een beknopte weergave van de gevoerde

Nadere informatie

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Beschikbaar per 1 september 2015 NIEUW TOA Profielkeuzetoets vmbo en havo Biologie, economie, natuurkunde en wiskunde Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen

Nadere informatie

SW-PORTAL VOOR BASISVAARDIGHEDEN

SW-PORTAL VOOR BASISVAARDIGHEDEN WERKEN MET TRAINING SW-PORTAL VOOR BASISVAARDIGHEDEN Stichting Expertisecentrum ETV.nl Lange Voorhout 9 2514 EA Den Haag Postbus 556 2501 CN Den Haag T 070-3765490 E W expertisecentrum@etv.nl www.etv.nl

Nadere informatie

Subnetwerken 12-13. 22-01-2013 Schiedam 23-01-2013 Venray 24-01-2013 Zwolle

Subnetwerken 12-13. 22-01-2013 Schiedam 23-01-2013 Venray 24-01-2013 Zwolle Subnetwerken 12-13 22-01-2013 Schiedam 23-01-2013 Venray 24-01-2013 Zwolle Programma 13.00 uur Inloop met koffie/thee 13.30 uur Opening 13.35 uur Stand van zaken vanuit het Steunpunt taal en rekenen mbo

Nadere informatie

2. Overzicht van modules en prijzen

2. Overzicht van modules en prijzen 2. 1. Blokken en domeinen 2. Doorlooptijden en invulling 3. Prijzen 1. Blokken en domeinen De methode KleurRijker dekt het taalniveau vanaf A0 + (zeer beperkte kennis van de Nederlandse taal, gealfabetiseerd)

Nadere informatie

Aan het werk voor studenten met dyslexie. Screening en begeleiding van studenten met dyslexie, implementatie van dyslexiebeleid op de mbo-instelling

Aan het werk voor studenten met dyslexie. Screening en begeleiding van studenten met dyslexie, implementatie van dyslexiebeleid op de mbo-instelling Aan het werk voor studenten met dyslexie Screening en begeleiding van studenten met dyslexie, implementatie van dyslexiebeleid op de mbo-instelling Hoe kunnen we werken aan goede begeleiding tijdens de

Nadere informatie

Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie

Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie Aanvulling Competent in leesbevordering Docentengids voor opleidingen Pedagogisch Werk en Onderwijsassistent Auteur: Annemiek Hermans Bouwstenen voor leesbevordering

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda

Alleen ter besluitvorming door het College Bestuursagenda Openbaar Onderwerp Subsidie informele taalondersteuning 2014 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051/ Werk & Inkomen/ 1061 B. Frings/ T. Tankir Samenvatting Met dit voorstel verlenen wij een

Nadere informatie

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief Ingekomen stuk D6 (PA 17 april 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@ nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Mini- games. Utrecht, 31 januari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Ins?tuut. mini- games

Mini- games. Utrecht, 31 januari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Ins?tuut. mini- games Mini- games Utrecht, 31 januari 2011 Vincent Jonker, Freudenthal Ins?tuut Mini-games en rekenvaardigheden 1. Referentiekader Rekenen 2. Rekenen op de Basisschool 3. Mini-games 4. Rekenweblog 5. Tot slot

Nadere informatie

Lesgeven met Kernmethodes AK

Lesgeven met Kernmethodes AK Lesgeven met Kernmethodes AK ofwel eenvoudig aan de slag met de Stercollecties van VOcontent en Wikiwijs Presentatie tijdens KNAG Onderwijsdag 2014 Herman Rigter Almere, 7 november 2014 Inhoud Wat is VO-content

Nadere informatie

Delen en vinden van digitaal leermateriaal

Delen en vinden van digitaal leermateriaal Delen en vinden van digitaal leermateriaal Edurep in de content keten Nico Verbeij Claudia van der Togt www.kennisnet.nl www.ictopschool.net Trends en knelpunten in onderwijs Trends: Flexibel leren Aansluiten

Nadere informatie

PORTFOLIO INSTRUCTEUR

PORTFOLIO INSTRUCTEUR PORTFOLIO INSTRUCTEUR Werkzaam bij de brandweer Status Het format van dit portfolio is vastgesteld door de deelprojectgroep Kwaliteitsinstrumenten van het project Kwaliteit Brandweerpersoneel in juni 2009.

Nadere informatie

Wie is de echte rekendocent? Parallellezing 6 december 2011 Congres: Je kunt rekenen op de rekendocent

Wie is de echte rekendocent? Parallellezing 6 december 2011 Congres: Je kunt rekenen op de rekendocent Wie is de echte rekendocent? Parallellezing 6 december 2011 Congres: Je kunt rekenen op de rekendocent Programma Aanleiding Competentieprofiel Nascholing/lerarenopleiding Aanleiding Wat moet ik kennen

Nadere informatie

Met aandacht voor de pilot 'Protocol Afstuderen' n.a.v. het rapport 'Beoordelen is mensenwerk'

Met aandacht voor de pilot 'Protocol Afstuderen' n.a.v. het rapport 'Beoordelen is mensenwerk' Studiedag Met aandacht voor de pilot 'Protocol Afstuderen' n.a.v. het rapport 'Beoordelen is mensenwerk' 8 oktober 2015 Amersfoort Toetsen & Examineren in het HBO De laatste actualiteiten! Martine Pol

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Masterclasses Verbeter het begrijpend leesonderwijs op uw school

Nieuwsbegrip Masterclasses Verbeter het begrijpend leesonderwijs op uw school Nieuwsbegrip Masterclasses Verbeter het begrijpend leesonderwijs op uw school Wat is nu eigenlijk goed begrijpend leesonderwijs? Hoe ga ik om met verschillende leesniveaus? En hoe model ik begrijpend lezen

Nadere informatie

TOA: Toolkit én schatkist

TOA: Toolkit én schatkist TOA: Toolkit én schatkist Ruim 1,7 miljoen toetsen afgenomen. Wat weten we nu? Taal en rekenen 2 jaar onderweg en wat heeft ons dit nu gebracht? Bekijk de resultaten van 2 jaar meten. Bureau ICE is in

Nadere informatie

Diana van Dijk Bas Groot NHTV, internationale hogeschool voor Toerisme en Verkeer, Academie Stedebouw, Logistiek en Mobiliteit, Breda.

Diana van Dijk Bas Groot NHTV, internationale hogeschool voor Toerisme en Verkeer, Academie Stedebouw, Logistiek en Mobiliteit, Breda. 2de GoLeWe-projectconferentie Maastricht, 11 mei 2010 Diana van Dijk Bas Groot NHTV, internationale hogeschool voor Toerisme en Verkeer, Academie Stedebouw, Logistiek en Mobiliteit, Breda 11 mei 2010 Tussentijdse

Nadere informatie

Werkzaam bij de brandweer

Werkzaam bij de brandweer PORTFOLIO DOCENT Werkzaam bij de brandweer Status Het format van dit portfolio is vastgesteld door de deelprojectgroep Kwaliteitsinstrumenten van het project Kwaliteit Brandweerpersoneel in juni 2009.

Nadere informatie

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/)

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) SLO oktober 2009 filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) Achtergrond Nederland heeft een goed onderwijssysteem. Maar, er is maatschappelijke zorg over de kwaliteit van het reken- en taalonderwijs.

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering Aanbod laaggeletterdheid en inburgering voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend

Nadere informatie

Vak/onderwerp werktuigbouwkunde (en metaal- en elektrotechniek in het tweede en vierde leerjaar).

Vak/onderwerp werktuigbouwkunde (en metaal- en elektrotechniek in het tweede en vierde leerjaar). COO FPA Vak/onderwerp werktuigbouwkunde (en metaal- en elektrotechniek in het tweede en vierde leerjaar). Hardware-eisen MS-DOS 5.0 of hoger met Windows 3.x, muis, 80386 of hogere processor (486 wordt

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Taaltoets

Product Informatie Blad - Taaltoets Product Informatie Blad - Taaltoets PIB150-2010-Taaltoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de Commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Januari 2015 Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Sector: Schilderen en Onderhoud en Afbouw Vastgesteld door: Paritaire Commissie Onderhoud, Schilderen en Afbouw Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken www.segment.nl BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken Investeren in uw persoonlijk vakmanschap 3 Samen studeren in een vaste groep 3 Persoonlijke benadering 3 Gemotiveerde studenten 3 Enthousiaste

Nadere informatie

inburgering participatie KleurRijker: taal, inburgering en participatie Overzicht van modules en prijzen

inburgering participatie KleurRijker: taal, inburgering en participatie Overzicht van modules en prijzen aal inburgering participatie KleurRijker: taal, inburgering en participatie Overzicht van modules en prijzen 1. Productenoverzicht 2. Doorlooptijden en invulling 3. Prijzen 1. Productenoverzicht De methodes

Nadere informatie

Privacy Bijsluiter Digitale Leermiddelen Basisonderwijs (Dr. Digi), Noordhoff Uitgevers

Privacy Bijsluiter Digitale Leermiddelen Basisonderwijs (Dr. Digi), Noordhoff Uitgevers Bijlage 1 bij de Bewerkersovereenkomst Noordhoff Uitgevers Privacy Bijsluiter Digitale Leermiddelen Basisonderwijs (Dr. Digi), Noordhoff Uitgevers Noordhoff Uitgevers is een educatieve uitgeverij die verschillende

Nadere informatie

Zeg het voort Portfolio ambassadeurs

Zeg het voort Portfolio ambassadeurs Zeg het voort Portfolio ambassadeurs Portfolio ambassadeurs 1 2 Zeg het voort Zeg het voort Portfolio ambassadeurs Zeg het voort Cursus voor Ambassadeurs Geletterdheid Colofon Zeg het voort Portfolio ambassadeurs

Nadere informatie

1 TOA: Digitaal webbased toetssysteem voor Taal en Rekenen

1 TOA: Digitaal webbased toetssysteem voor Taal en Rekenen KWALITEIT IN TOETSEN EN EXAMENS TOA Digitaal webbased toetssysteem voor Taal en Rekenen Compleet leerlingvolgsysteem voor Taal en Rekenen in het voortgezet onderwijs 1 TOA: Digitaal webbased toetssysteem

Nadere informatie

Rekenen en gecijferdheid in het MBO

Rekenen en gecijferdheid in het MBO Rekenen en gecijferdheid in het MBO Waarom, wat en hoe? Landelijke bijeenkomst Clusters Zorg & AG, Welzijn, Cultuur en Onderwijs Beelden van rekenen Trends Taal en Rekenen Eind 20 e eeuw Verbreding onderwijsprogramma

Nadere informatie

Online taalleren met professionele ondersteuning

Online taalleren met professionele ondersteuning Online taalleren met professionele ondersteuning Met NLvaardig volgen deelnemers hun taaltraject volledig online. Natuurlijk onder enthousiaste professionele begeleiding. Geen groepslessen dus, cursisten

Nadere informatie

Module 12: docentenhandleiding. Experimenteel lesprogramma nieuwe economie

Module 12: docentenhandleiding. Experimenteel lesprogramma nieuwe economie Module 12: docentenhandleiding Experimenteel lesprogramma nieuwe economie Verantwoording 2010 Stichting leerplanontwikkeling (SLO), Enschede Het auteursrecht op de modules voor Economie berust bij SLO.

Nadere informatie

EVALUATIE WFT-PERMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012

EVALUATIE WFT-PERMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012 EVALUATIE RMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012 Door: College Deskundigheid Financiële Dienstverlening op basis van de analyse van de enquêtegegevens door de Stichting Examenkamer Datum: 14 juli 2014 1

Nadere informatie

Aan de slag met de Stercollecties

Aan de slag met de Stercollecties Aan de slag met de Stercollecties Presentatie tijdens KNAG Onderwijsdag 2015 Herman Rigter Ede, 13 november 2015 Inhoud Wat is VO-content? Stercollecties: Open digitaal leermateriaal Een bestaand digitaal

Nadere informatie

De effecten van extra taallessen op de taalvaardigheid van mbo-studenten

De effecten van extra taallessen op de taalvaardigheid van mbo-studenten 3 De effecten van extra taallessen op de taalvaardigheid van mbo-studenten Roos Scharten & Andrea Netten Expertisecentrum Nederlands Sander Gerritsen & Sonny Kuijpers Centraal Planbureau Welke strategieën

Nadere informatie

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs Open & Online De (mogelijke) rollen van bibliotheken Onderwijs Enthousiasme om mee te werken aan het onderzoek De opkomst hier vandaag Vragen en nieuwsgierigheid Leidraad met vragen opgesteld Telefonische

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

KWALITEITSONDERZOEK MBO. ROC Ter AA te Helmond. Juridisch medewerker

KWALITEITSONDERZOEK MBO. ROC Ter AA te Helmond. Juridisch medewerker KWALITEITSONDERZOEK MBO ROC Ter AA te Helmond Juridisch medewerker juli 2014 BRIN: 25LJ Onderzoeksnummer: 275653 Onderzoek uitgevoerd in: April 2014 Conceptrapport verzonden op: 2 juni 2014 Rapport vastgesteld

Nadere informatie

Begrijpend Lezen 1 JV is gemaakt voor jongeren en (jong)volwassenen met een laag leesniveau

Begrijpend Lezen 1 JV is gemaakt voor jongeren en (jong)volwassenen met een laag leesniveau Begrijpend Lezen 1 JV is gemaakt voor jongeren en (jong)volwassenen met een laag leesniveau. Met behulp van dit programma leren leerlingen/cursisten onder andere informatie uit eenvoudige teksten te halen,

Nadere informatie

Activiteiten uitvoeren

Activiteiten uitvoeren Activiteiten uitvoeren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Jansen Inhoudelijke redactie: Patricia Streng Eindredactie: Astrid Habraken

Nadere informatie

Samenvatting opleidingsinitiatieven waterschappen 2013

Samenvatting opleidingsinitiatieven waterschappen 2013 Samenvatting opleidingsinitiatieven waterschappen 2013 Introductie In dit rapport wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste resultaten die naar voren zijn gekomen n.a.v. de enquête over opleidingsinitiatieven

Nadere informatie

Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO projectplan Koning

Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO projectplan Koning 1 / 5 Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO Projectplan Auteur(s) Versienummer Datum Koning Willem 1 College 1.5 31102007 2 / 5 1a NAW-gegevens van de aanvragende onderwijsinstelling

Nadere informatie

Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen

Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen Aan de slag met leer- en toetsmateriaal voor volwassenen Analyse leer- en toetsmaterialen Taal, Rekenen en Digitale Vaardigheden voor volwassenen Drs. Ella Bohnenn en Dr. Maurice de Greef In opdracht van

Nadere informatie

Wonen Leerboek voor de Opleiding Assistent Vrijetijdsbegeleider / Jongerenwerker

Wonen Leerboek voor de Opleiding Assistent Vrijetijdsbegeleider / Jongerenwerker Wonen Leerboek voor de Opleiding Assistent Vrijetijdsbegeleider / Jongerenwerker Copyright: Uitgeverij Eigen Wijs, Bussum 2003 ISBN-10:90-77495-13-4 ISBN-13: 978-90-77495-13-1 1e druk februari 2006 Schrijvers:

Nadere informatie

van niet-lezer tot nieuwslezer

van niet-lezer tot nieuwslezer van niet-lezer tot nieuwslezer Leesgroep De Slimme Nieuwslezer Een beschrijving van de opzet van de leesgroep De Slimme Nieuwslezer voor Openbare Bibliotheken. Opgezet door de Openbare Bibli otheek Amsterdam

Nadere informatie

Regels en ruimte. Vertaalslag generiek deel B en specifiek deel C

Regels en ruimte. Vertaalslag generiek deel B en specifiek deel C Regels en ruimte Vertaalslag generiek deel B en specifiek deel C Steunpunt taal en rekenen 8 oktober 2012 Programma 1. Efficiëntie. 2. Voorgeschiedenis. 3. Zadkine breed taal-en-rekenbeleid. 4. Invoering

Nadere informatie

1. Masterclass Opbrengstgericht werken en leerlingvolgsysteem. 2. Masterclass Fundamenten van het rekenen

1. Masterclass Opbrengstgericht werken en leerlingvolgsysteem. 2. Masterclass Fundamenten van het rekenen MASTERCLASSES 2011 Voor adviseurs/ondersteuners gericht op Basisvaardigheden en Opbrengstgericht werken 2 Masterclassthema / workshopleiders / datum Voorwoord & doelgroep Overzicht masterclasses 1. Masterclass

Nadere informatie

Kennisbasis Duits 8 juli 2009. 2. Taalkundige kennis

Kennisbasis Duits 8 juli 2009. 2. Taalkundige kennis Kennisbasis Duits 8 juli 2009 Thema Categorie/kernconcept Omschrijving van de categorie / het kernconcept De student 1. Taalvaardigheden 1.1 De vaardigheden 1.1.1 beheerst de kijkvaardigheid en de luistervaardigheid

Nadere informatie

Voorstel programma educatie

Voorstel programma educatie Voorstel programma educatie 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Landelijke ontwikkelingen 3. Regio Rivierenland 4. Opdracht ROC Rivor 5. Opleidingsbehoefte per gemeente 6. Voorwaarden cursusaanbod 2013

Nadere informatie

Onderwijs en vluchtelingenkinderen

Onderwijs en vluchtelingenkinderen Onderwijs en vluchtelingenkinderen Zijn scholen en onderwijsgevenden voldoende toegerust om vluchtelingenkinderen onderwijs te bieden? Een enquête onder onderwijsgevenden van basisscholen, scholen voor

Nadere informatie

Toetsen in Techniekstad

Toetsen in Techniekstad Deelnemershandleiding Toetsen in Techniekstad KSL186483 Kenteq Leermiddelen 2009 Kenteq Training en Advies, Hilversum Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Leermiddelen laaggeletterdheid Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden.

Leermiddelen laaggeletterdheid Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. Leermiddelen laaggeletterdheid Een inventarisatie van lesmaterialen en toetsen taal, rekenen en digitale vaardigheden voor laaggeletterden. TOETSEN TAAL Assesmenttests Taalblokken Korte omschrijving: Assesmenttests

Nadere informatie

Ingediend projectvoorstel: Met beide benen in de informatiemaatschappij Informatievaardigheden voor senioren

Ingediend projectvoorstel: Met beide benen in de informatiemaatschappij Informatievaardigheden voor senioren Projectvoorstel Informatievaardigheden voor senioren (SeniorWeb, februari 2009) 1 / 8 Regeling Mediawijsheid Expertisecentrum 2009 Ingediend projectvoorstel: Met beide benen in de informatiemaatschappij

Nadere informatie

Sociale Omgeving Leerboek voor de Opleiding Assistent Vrijetijdsbegeleider / Jongerenwerker

Sociale Omgeving Leerboek voor de Opleiding Assistent Vrijetijdsbegeleider / Jongerenwerker Sociale Omgeving Leerboek voor de Opleiding Assistent Vrijetijdsbegeleider / Jongerenwerker Copyright: Uitgeverij Eigen Wijs, Bussum ISBN/EAN: 978-90-77495-18-6 1e druk maart 2007 Boek: Serie Jongerenwerk

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Toelichting bij de criteria voor het beoordelen van de kwaliteit van een

Nadere informatie

Enquête inzet leermiddelen

Enquête inzet leermiddelen Enquête inzet leermiddelen Aan de hand van deze vragenlijst kunnen schoolleiding, teamleiding en vaksecties gezamenlijk de discussie voeren over hun wensen ten aanzien van leermateriaal. Verschillende

Nadere informatie

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet.

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet. Eindrapportage Interactieve Leerlijnen versie datum 1 / 7 Eindrapportage Interactieve Leerlijnen www.dnsleerroutes.net Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010 Kennisnet.nl www.dnsleerroutes.net

Nadere informatie