Palliatieve noden bij personen met COPD

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Palliatieve noden bij personen met COPD"

Transcriptie

1 Palliatieve noden bij personen met COPD Nausikaä Nuyttens Kwaliteitscoördinator Wit-Gele Kruis Vlaams Brabant Charlotte Scheerens Doctoral Researcher End-of-life Care Research Group VUB - UGent

2

3 Overzicht Wat is COPD? Behandeling Palliatieve zorg bij COPD

4 Definitie COPD (2017) Chronic Obstructive Pulmonary Disease Chronisch obstructief longlijden Chronische longziekte: aanhoudend en progressieve luchtwegontsteking, luchtwegvernauwing en afbraak van longweefsel COPD is een verzamelnaam met o.a. chronische bronchitis en longemfyseem

5 (

6 I. Diagnose COPD: spirometrie (1)

7 I. Diagnose COPD: spirometrie (2) SPIROMETRIE: LONGFUNCTIETEST FEV1 = uitgeblazen volume tijdens 1 e seconde van test VC = Vitale capaciteit (vital capacity) FEV1/VC < 70% = beperking van de luchtstroom (obstructieve longfunctie) = COPD

8 G O L D lobal Initiative for Chronic bstructive ung isease

9 II. De beoordeling van de ernst van de COPD is gebaseerd op 1) meting van luchtwegobstructie (FEV1) via spirometrie = GOLD 1-4 2) beoordeling van de symptomen 3) beoordeling van risico op opstoten (exacerbaties) = GOLD A-D

10 1) % luchtwegobstructie (FEV 1 ) GOLD Mensen met COPD: FEV1/VC < 70% 1 Mild FEV 1 > of gelijk aan 80% voorspelde waarden 2 Matig FEV 1 tussen 50% en 80% voorspelde waarden 3 Ernstig FEV 1 tussen 30% en 50% voorspelde waarden 4 Zeer ernstig FEV 1 < 30% voorspelde waarden OF FEV 1 < 50% voorspelde waarden + chronisch longfalen

11 2) Symptomen: mmrc-schaal Patient-reported outcomes Fletcher, CM, BMJ, 1960;2:1662.

12 2) Symptomen: COPD Assessment Test (CAT-schaal) Catestonline.org

13 3) Opstoten (exacerbaties) Aantal opstoten Ziekenhuisopname 0-1 Nee 1 2 Ja Nee

14 = GOLD ABCD (2011) GOLDcategorie Karakteristieken Spirometrie classificatie Opstoten per jaar mmrc CAT A B C D Laag risico minder symptomen Hoog risico meer symptomen Hoog risico minder symptomen Hoog risico meer symptomen GOLD <10 GOLD GOLD <10 GOLD GOLD-richtlijn 2011

15 Herziening ABCD-tool (2017) GOLD-richtlijn 2011

16 Symptomen Klachten (en de ernst daarvan) verschillen van persoon tot persoon Kortademigheid Hoest Fluimen (helder wit of gelig) Angst Benauwdheid Piepende ademhaling

17 Oorzaken ROKEN (90%) Passief roken Leeftijd Vervuilde omgeving (binnen/buiten) Erfelijke ziekte Slecht behandeld astma Vroeggeboorte Longontstekingen

18 Behandeling + gezonde omgeving Lichaamsbeweging (training / revalidatie) Gezonde voeding Inhalatietherapie Zuurstoftherapie

19 Inhalatietherapie WAAROM? Snel effect Weinig systemische nevenwerkingen Veel lagere dosissen nodig Eenvoudig in toediening

20 Inhalatiemedicatie Soort medicatie Werking Voorbeelden Kortwerkende luchtwegverwijders -Openzetten luchtwegen -Werkt 4 tot 6 uur -Extra puff bij kortademigheid -Atrovent -Duovent -Ventolin Langwerkende luchtwegverwijders Corticosteroïden Combinatiepreparaten -Openhouden en ondersteunen luchtwegen -Werkt 12u (gebruik 2x/dag) OF werkt 24u (gebruik 1x/dag) -Voorkomen van zwelling en ontsteking -Werkt 12u (gebruik 2x/dag) -Openhouden en ondersteunen luchtwegen EN voorkomen van zwelling en ontsteking -Werkt 12u (gebruik 2x/dag) -Foradil (2x/d.) -Serevent (2x/d.) -Onbrez (1x/d.) -Spiriva (1x/d.) -Flixotide -Miflonide -Qvar -Seretide -Inuvai -Symbicort

21 Inhalatiesystemen Dosisaërosolen = drijfgas + inspiratoire kracht Poederinhalatoren = inspiratoire kracht Verneveling = pers/omgevingslucht + inspiratoire kracht

22 Belang goede inhalatietechniek (1) Therapeutisch effect Impactie goede depositie minder goede depositie impactie

23 Belang goede inhalatietechniek (2) Enkele veel gemaakte fouten: Er wordt vooraf niet maximaal uitgeademd Het hoofd wordt niet omhoog gehouden Problemen met tegelijkertijd inademen en knop indrukken De adem wordt te kort vastgehouden

24 Zuurstoftherapie (1) Het KB Korte termijn O 2 -therapie Indicaties Zuurstofbron Terugbetaling gedurende Acute hypoxemie Gasvormig of O 2 -concentrator Maximum 3 maanden per jaar Hypoxemie bij palliatieve patiënten Gasvormig of O 2 -concentrator Onbeperkt Clusterhoofdpijn Gasvormig Onbeperkt

25 Zuurstoftherapie (2) Het KB Korte termijn O 2 -therapie Acute hypoxemie: Medisch voorschrift + aanvraag adviserend geneesheer Hypoxemie palliatieve patiënt: Medisch voorschrift + bewijs palliatief statuut Zuurstofbron Debiet in liter/min. Aantal uren per dag Bij acute hypoxemie maandelijks: dd/mm/yyyy dd/mm/yyyy Extra: zo nodig Zuurstofbevochtiger Aanpassing debiet bij inspanning?

26 Zuurstoftherapie (3) Conventie Langdurende O 2 -therapie Chronische conventie: meer mogelijkheden, doch zeer strenge voorwaarden! Palliatieve patiënt: theoretisch gezien in acute conventie. Indien patiënt nog mobiel is en voldoet aan strenge Riziv-voorwaarden, is chronische conventie interessanter voor hem/haar. Info terugbetaling: navraag ziekenfonds

27 Zuurstofbronnen Gasfles zuurstofconcentrator vloeibare zuurstof Keuze zuurstofbron bepaald door: Vereist zuurstofdebiet, vereist aantal uren zuurstof per dag; Wensen en beperkingen van patiënt, o.a. mobiliteit; Overwegingen van voorschrijvende arts; Commerciële en logistieke argumenten van leverancier; Terugbetalingsvoorwaarden en wettelijke bepalingen opgelegd door het Riziv (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering)

28 Gasfles Wat? O 2 opgeslagen onder de vorm van gas Debiet: onbeperkt Hoelang gaat een zuurstoffles mee?

29 Zuurstofconcentrator Wat: elektrisch apparaat (20-30 kg) scheidt de zuurstof van stikstof die in de lucht aanwezig is > zuurstofrijk gas (90-95%) Debiet: 0,5 tot 5 l/min. Meest geschikte en goedkoopste manier om 16 uur per dag zuurstof toe te dienen Verplaatsingen buitenshuis: draagbaar gasflesje met spaarventiel

30 Vloeibare zuurstof Wat: zuurstof opgeslagen onder vloeibare vorm bij een temperatuur van -183 C 2 soorten containers: Basiscontainer: binnenshuis Draagbare eenheid: buitenshuis: debiet: 1-6 liter zuurstof

31

32 Meer info BVPV: Belgische Vereniging voor PneumoVerpleegkundigen

33 Prevalentie COPD in 10 steden Data from publications resulting from the Burden of Obstructive Lung Disease (BOLD) study

34 10 hoogste doodsoorzaken 2008

35 Mortaliteit COPD/1000 inwoners Data from WHO and Europe Mortality Databases, November 2011 update.

36 Wat is Palliatieve Zorg (PZ)? Een benadering die levenskwaliteit verbetert van patiënten met levensbedreigende aandoening en hun naasten door het voorkomen en verlichten van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard 1 Kan vroeger dan enkel in de terminale fase! ( 1 WHO, 2002; GOLD, 2017)

37 Wanneer PZ inschakelen?

38 Tijdige integratie PZ in thuiszorg voor COPD Studie bij End-of-Life Care Research Group (Ugent-VUB) Doel: verbeteren levenskwaliteit bij personen met vergevorderde COPD en naaste; de integratie van zorg Interventie: systematische thuisbezoeken van PZ equipe Gent-Eeklo met aangepast zorgpakket (ACP, symptoom-management, psychosociale steun, actie en zorgplan) Pos result: nood aan gewijzigde focus bij zorg voor COPD?

39 NUTTIGE TIPS 39

40 Wat bij plotse kortademigheid? (1) HOUDING Recht of licht voorovergebogen zitten In bed of op rand bed: armen steunend op kussen (evt. op bedtafeltje); voeten (eventueel) op de grond Op een stoel: voeten wijd uit elkaar en ellebogen rustend op knieën de ademhalingsspieren kunnen beter functioneren

41 Wat bij plotse kortademigheid? (2) ZUURSTOFTHERAPIE Aanschakelen op het voorgeschreven debiet. Controleer het debiet en de aansluiting. Belangrijk: volg nauwkeurig voorgeschreven debiet! Enkel verhogen indien voorgeschreven of in samenspraak met de arts. Risico op sufheid en bewusteloosheid. INHALATIEMEDICATIE Toedienen van kortwerkende luchtwegverwijdende medicatie (puffs of verneveling) zoals Duovent of Ventolin.

42 Wat bij plotse kortademigheid? (3) OPHOESTEN VAN FLUIMEN Fluimen zoveel mogelijk ophoesten met zo min mogelijk inspanning Bij taaie fluimen: zo nodig slijmoplossende middelen (bruistablet of verneveling) op voorschrift van de arts Zo nodig voorschrift voor ademhalingskiné vragen aan de arts

43 Wat bij plotse kortademigheid? (4) Stimuleer om gebruik te maken van pursed lips breathing Rustig inademen via neus Lippen zachtjes op elkaar klemmen (getuite lippen) en langzaam en gelijkmatig uitblazen via kleine opening van de lippen De uitademing mag driemaal zolang duren als de inademing

44 Wat bij plotse kortademigheid? (5) ANDERE TIPS Bij kortademigheid spreekt of beweegt de persoon met COPD best zo weinig mogelijk. Zorg voor afleiding zoals tv kijken, radio aanzetten enzovoort. Spoor aan om de kamer regelmatig te verluchten zodat zuurstofrijke lucht kan binnenstromen.

45 Taak van verpleegkundigen bij mensen met COPD Informeren en educeren Kennis van inhalatiemedicatie Kennis van een correcte inhalatietechniek Kennis van zuurstoftherapie

46 Taak van de verpleegkundige bij COPDpatiënten in de terminale fase (1) Palliatieve zorg bij mensen met COPD met GOLD 3 of 4 met ernstige tot zeer ernstige symptomen. Mensen met COPD hebben in de laatste 6 maanden van hun leven een matige tot slechte kwaliteit van leven: 98% ervaart kortademigheid, moeheid en algemene malaise. ¾ ervaart neerslachtigheid Bijna 50% wordt minstens 2x in het ziekenhuis opgenomen.

47 Taak van de verpleegkundige bij COPDpatiënten in de terminale fase (2) PZ bij mensen met COPD onderscheidt zich van PZ bij bv mensen met kanker op aantal zaken. Specifieke aandacht voor (continue) benauwdheid vastzittend sputum angst om te stikken angst om te sterven enorme beperking in ADL door kortademigheid zuurstofbehoefte depressiviteit omgeving (bv partner, die vaak jarenlang met ernstig zieke leeft)

48 Taak van de verpleegkundige bij COPDpatiënten in de terminale fase (3) Wensen van de persoon met COPD?! Informeren en ondersteunen van persoon met COPD en zijn/haar mantelzorgers Communicatie met huisarts

49 Interessante links (info voor verpleegkundigen) (patiëntvereniging) (info voor personen met COPD)

50 Dank voor uw aandacht

Kortademigheid bij een (chronische) longziekte

Kortademigheid bij een (chronische) longziekte Kortademigheid bij een (chronische) longziekte Informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT TE DOEN BIJ PLOTSE KORTADEMIGHEID? 4 TIPS BIJ DAGDAGELIJKSE ACTIVITEITEN 6 HOUDING EN ADEMHALINGSOEFENINGEN 7 OMGEVINGSTEMPERATUUR

Nadere informatie

Longziekten en respiratoire revalidatie. Prof Dr W. Janssens

Longziekten en respiratoire revalidatie. Prof Dr W. Janssens Longziekten en respiratoire revalidatie Prof Dr W. Janssens Definitie Respiratoire revalidatie is gericht op patienten met chronische longaandoeningen met klachten en gereduceerde activiteiten van het

Nadere informatie

Kortademigheid bij een (chronische) longziekte. informatie voor patiënten

Kortademigheid bij een (chronische) longziekte. informatie voor patiënten Kortademigheid bij een (chronische) longziekte informatie voor patiënten 2 Kortademigheid bij een (chronische) longziekte Kortademigheid bij een (chronische) longziekte 3 INLEIDING 5 WAT MOET U DOEN BIJ

Nadere informatie

Palliatieve zorg bij COPD

Palliatieve zorg bij COPD Palliatieve zorg bij COPD Joke Hes Longverpleegkundige Palliatieve zorg bij COPD 26/06/2014 Joke Hes Inhoud presentatie Welkom Wat is COPD Wanneer is er sprake van palliatieve zorg bij COPD Ziektelast

Nadere informatie

Ademhalingsoefeningen bij een longaandoening. Afdeling fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Ademhalingsoefeningen bij een longaandoening. Afdeling fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Ademhalingsoefeningen bij een longaandoening Afdeling fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Fysiotherapie kan u helpen uw conditie op peil te brengen door inspanningstraining

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE OP DE LONGAFDELING BIJ EEN EXACERBATIE COPD

FYSIOTHERAPIE OP DE LONGAFDELING BIJ EEN EXACERBATIE COPD FYSIOTHERAPIE OP DE LONGAFDELING BIJ EEN EXACERBATIE COPD Wat is COPD? COPD is een ongeneeslijke chronische aandoening aan de luchtwegen (Chronic Obstructive Pulmonary Diseases). Deze longaandoening kan

Nadere informatie

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be

INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N. www.vvlr.be INHALATIETHERAPIE G E E R T C E L I S H V P K F M P N E U M O L O G I E U Z L E U V E N www.vvlr.be WAAROM INHALATIETHERAPIE? Snel effect Weinig systemische nevenwerkingen Veel lagere dosissen nodig Eénvoudig

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen bij COPD

Oefeningen en adviezen bij COPD Oefeningen en adviezen bij COPD U bent opgenomen bij Rijnstate omdat u COPD heeft. COPD is de Engelse afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel chronische obstructieve longziekte. U

Nadere informatie

TERUGBETALING ZUURSTOFTHERAPIE

TERUGBETALING ZUURSTOFTHERAPIE TERUGBETALING ZUURSTOFTHERAPIE De reglementering voor terugbetaling van de zuurstoftherapie thuis werd grondig gewijzigd. A. Belangrijkste wijzigingen Onderscheid tussen korte termijn en chronische behandeling

Nadere informatie

Aandachtspunten bij het vernevelen

Aandachtspunten bij het vernevelen Vernevelen thuis Verneveltherapie is een methode om medicatie aan de longen toe te dienen wanneer inhalatiemedicatie niet via de gangbare vormen (poederinhalator en dosis-aërosol met voorzetkamer) gegeven

Nadere informatie

Richtlijn palliatieve zorg bij COPD

Richtlijn palliatieve zorg bij COPD Richtlijn palliatieve zorg bij COPD Heleen Nederveen: palliatief verpleegkundige Maasstadziekenhuis Lolkje Roos: palliatief verpleegkundige hospice Cadenza / Laurens Levina Oosterom: longverpleegkundige

Nadere informatie

Terugbetaling zuurstof

Terugbetaling zuurstof Terugbetaling zuurstof Veranderingen vanaf 1 mei (Bron: APB) Vanaf 1 mei 2012 zal de reglementering rond de zuurstof grondig wijzigen. De officina-apotheker wordt enkel nog ingeschakeld in de korte termijn

Nadere informatie

COPD LONGREVALIDATIE EN DE PSYCHOLOOG

COPD LONGREVALIDATIE EN DE PSYCHOLOOG COPD LONGREVALIDATIE EN DE PSYCHOLOOG Wat is COPD? COPD is de afkorting voor chronisch obstructief longlijden. Het is een verzamelnaam voor onder meer chronische bronchitis (= chronische ontsteking van

Nadere informatie

De behandeling van COPD

De behandeling van COPD PATIËNTEN INFORMATIE De behandeling van COPD op de afdeling Longgeneeskunde van het Maasstad Ziekenhuis 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de

Nadere informatie

Alleen door uitgebreid onderzoek kan uw longarts dit vaststellen.

Alleen door uitgebreid onderzoek kan uw longarts dit vaststellen. Longgeneeskunde Zuurstof thuis Inleiding U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u zuurstof thuis moet krijgen. Dit kan tijdelijk zijn bijvoorbeeld voor drie maanden tot aan de volgende

Nadere informatie

Doel van de presentatie

Doel van de presentatie Doel van de presentatie Voordelen & valkuilen aërosoltherapie Educatie & therapietrouw Soorten medicatie en inhalatoren Valkuilen dosisaërosol & concreet gebruik Spacers: voordeel, gebruik en onderhoud

Nadere informatie

Zuurstoftherapie. Poli Longziekten

Zuurstoftherapie. Poli Longziekten 00 Zuurstoftherapie Poli Longziekten Inleiding Zuurstof is een reuk-, kleur- en smaakloos gas. De dampkring rond de aarde en dus de lucht die wij inademen, bestaat voor 21% uit zuurstof. Wij hebben zuurstof

Nadere informatie

Fysiotherapie, ergotherapie en logopedie bij COPD. Hoe kunt u omgaan met verminderde energie gedurende de dag?

Fysiotherapie, ergotherapie en logopedie bij COPD. Hoe kunt u omgaan met verminderde energie gedurende de dag? Fysiotherapie, ergotherapie en logopedie bij COPD Hoe kunt u omgaan met verminderde energie gedurende de dag? 2 Wat is COPD? COPD is de afkorting van de Engelse benaming: Chronic Obstructive Pulmonary

Nadere informatie

Benauwdheidsklachten bij kinderen

Benauwdheidsklachten bij kinderen Benauwdheidsklachten bij kinderen Informatie voor ouders en/of verzorgers In deze folder staat meer informatie over hoe u benauwdheidsklachten bij uw kind herkent en wat kunt u daar aan kunt doen. Neem

Nadere informatie

Individueel zorgplan COPD

Individueel zorgplan COPD Individueel zorgplan COPD Neem dit zorgplan mee naar elk bezoek aan uw zorgverleners Leg het zorgplan thuis op een opvallende plaats Bespreek de inhoud met uw naasten Inhoudsopgave van uw individueel zorgplan

Nadere informatie

Inhalatietherapie 24-4-2014

Inhalatietherapie 24-4-2014 Inhalatietherapie Geert Celis Hvpk FM Pneumo Inhoud Waarom inhalatietherapie? Inhalatiemedicatie: soorten, werking, toedieningsvorm Soorten inhalatoren Inhalatie en tracheo(s)tomie Lokale nevenwerkingen:

Nadere informatie

Praktijk voor Fysiotherapie. Altijd in beweging

Praktijk voor Fysiotherapie. Altijd in beweging Praktijk voor Fysiotherapie Altijd in beweging In samenwerking met. Viola Gijzen, diëtist Mieke Verschuren/Marijke Sligchers, fysiotherapeuten Inhoud Inleiding Wat is COPD? COPD en dan? COPD en voeding

Nadere informatie

Vijf gedragsthema s lopen als een rode draad door de begeleiding van de patiënt met astma/copd:

Vijf gedragsthema s lopen als een rode draad door de begeleiding van de patiënt met astma/copd: Praktijkondersteuning bij COPD en astma Doel van praktijkondersteuning is het ophogen en/of verdieping van kennis bij de patiënt en het daaraan verbonden zelfmanagement 1. De begeleiding richt zich in

Nadere informatie

Opname bij COPD. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Opname bij COPD. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Opname bij COPD U bent opgenomen op de Verpleegafdeling Longziekten van Rijnstate Arnhem, omdat u last heeft van COPD. In deze folder leest u wat u van de opname kunt verwachten. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

De longverpleegkundige

De longverpleegkundige De longverpleegkundige De longverpleegkundige Van uw longarts heeft u de eerste informatie gekregen over uw aandoening en de klachten die daarmee gepaard gaan. Vervolgens heeft de longarts u verwezen naar

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende inhalatiemedicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Inhalatietechniek 5 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

ZUURSTOF WIJZIGINGEN VANAF 1 JULI 2012 WAT MOET IK DOEN ALS APOTHEKER OM DE CONTINUÏTEIT TE WAARBORGEN?

ZUURSTOF WIJZIGINGEN VANAF 1 JULI 2012 WAT MOET IK DOEN ALS APOTHEKER OM DE CONTINUÏTEIT TE WAARBORGEN? ZUURSTOF WIJZIGINGEN VANAF 1 JULI 2012 Vanaf 1 juli 2012 zal de terugbetaling van zuurstoftherapie grondig wijzigen. De officinaapotheker wordt enkel nog ingeschakeld in de korte termijn zuurstoftherapie.

Nadere informatie

Dia 1. Klinische les COPD

Dia 1. Klinische les COPD Dia 1 Klinische les COPD Dia 2 Korte introductie Filmpje Werking van de longen We gaan er in deze klinische les niet vanuit dat iedereen een basiskennis heeft over de werking van de longen en de ziekte

Nadere informatie

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl

Astma behandelplan. Kindergeneeskunde. mca.nl Astma behandelplan Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Telefonisch spreekuur 2 Hoe werken de medicijnen? 3 Tips 3 Groene zone 4 Oranje zone 5 Rode zone 6 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir 100

Nadere informatie

In deze brochure vindt u informatie over COPD, en over hoe u er best mee kunt omgaan.

In deze brochure vindt u informatie over COPD, en over hoe u er best mee kunt omgaan. Welkom Geachte mevrouw Geachte heer In deze brochure vindt u informatie over COPD, en over hoe u er best mee kunt omgaan. Heeft u na het lezen van deze brochure nog bijkomende vragen, opmerkingen of wensen,

Nadere informatie

Terugbetaling zuurstof vanaf 1 juli 2012

Terugbetaling zuurstof vanaf 1 juli 2012 1 Terugbetaling zuurstof vanaf 1 juli 2012 Vanaf 1 juli 2012 verandert de reglementering voor de terugbetaling van zuurstoftherapie grondig. De nieuwe regels zijn gebaseerd op wetenschappelijke richtlijnen

Nadere informatie

Patiënteninformatie COPD

Patiënteninformatie COPD Patiënteninformatie COPD AZ Turnhout Maatschappelijke zetel Steenweg op Merksplas 44 2300 Turnhout www.azturnhout.be Inleiding Om zo kwaliteitsvol te kunnen leven is het belangrijk dat u uw dagelijkse

Nadere informatie

COPD- en Astmacontroleboekje van:

COPD- en Astmacontroleboekje van: De Astma apotheken en COPD van Zorggroep Uw behandelplan Almere Inhoudsopgave Waarom dit boekje 1 Controleafspraak voor astma / COPD 4, 6, 8, 10 Doelen voor de controle de volgende keer 5, 7, 9, 11 Andere

Nadere informatie

Astma / COPD-dienst Geldrop

Astma / COPD-dienst Geldrop Astma / COPD-dienst Geldrop Wat is astma en COPD Astma is een ontsteking aan de luchtwegen. De luchtwegen reageren overgevoelig op (allergische of niet-allergische) prikkels door het samentrekken van luchtwegspiertjes,

Nadere informatie

PATIËNTENBROCHURE. Kinesitherapie bij COPD

PATIËNTENBROCHURE. Kinesitherapie bij COPD PATIËNTENBROCHURE Kinesitherapie bij COPD INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 2. Ademhalingsoefeningen 4 Ademen met geperste lippen. 4 Buikademhaling.. 4 Hoesten en verwijderen van slijmen. 6 3. Houdingen

Nadere informatie

MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk

MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk K. Cové BDM Ventilation & Respiratory Care Agenda COPD in het kort MyAivo

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Behandeling van COPD. de mogelijkheden en beperkingen

LONGGENEESKUNDE. Behandeling van COPD. de mogelijkheden en beperkingen LONGGENEESKUNDE Behandeling van COPD de mogelijkheden en beperkingen Behandeling van COPD Bij u is COPD vastgesteld. Uw behandelaars geven u hier veel informatie over. Zo krijgt u uitgelegd wat COPD is,

Nadere informatie

Longfunctieonderzoeken. Sophia Kinderziekenhuis

Longfunctieonderzoeken. Sophia Kinderziekenhuis Longfunctieonderzoeken Sophia Kinderziekenhuis Uw kind komt binnenkort om één of meer van de in deze folder beschreven longfunctieonderzoeken uit te voeren. De onderzoeken helpen de arts een beter beeld

Nadere informatie

Astma & COPD Uitgangspunten LTA en locale werkafspraak: Controle-eis LTA: Diagnostiek astma/copd (door huisarts) Controle bij astma en COPD

Astma & COPD Uitgangspunten LTA en locale werkafspraak: Controle-eis LTA: Diagnostiek astma/copd (door huisarts) Controle bij astma en COPD Astma & COPD Uitgaande van de Landelijke Transmurale Afspraak (LTA) Astma & COPD van 2002 (coproductie NHG: Nederlands Huisartsen Genootschap en NVALT: Nederlandse Vereniging voor Artsen voor Longziekten

Nadere informatie

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker Ik ben zo benauwd Titia Klemmeier/Josien Bleeker dyspneu ademnood kortademigheid benauwdheid Bemoeilijkte ademhaling Programma Inventarisatie leerdoelen Kennis over de praktijk? Alarmsymptomen Achtergrond

Nadere informatie

De longverpleegkundige

De longverpleegkundige De longverpleegkundige Algemeen U bent door uw longarts verwezen naar de longverpleegkundige. Een longverpleegkundige is een verpleegkundige, die zich heeft gespecialiseerd in astma en COPD (chronische

Nadere informatie

Introductie Boehringer Ingelheim

Introductie Boehringer Ingelheim Introductie Boehringer Ingelheim Kenmerken Boehringer Ingelheim Familiebedrijf, sinds 1885, Ingelheim am Rhein, Duitsland Niet beursgenoteerd, lange termijn strategie 145 vestigingen in 45 landen Ruim

Nadere informatie

Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 2007

Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 2007 Factsheet Astma-/COPD-Monitor Oktober 27 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (M. Heijmans, NIVEL, Oktober 27). LEVEN MET COPD VRAAGT OM LEF

Nadere informatie

Workshop voor apothekers en huisartsen Behandeling van COPD anno 2007

Workshop voor apothekers en huisartsen Behandeling van COPD anno 2007 Workshop voor apothekers en huisartsen Behandeling van COPD anno 2007 Voorbeeld Programma Maken van de ingangstoets Bespreking leerdoelen l en inleiding idi Presentatie van regionale voorschrijfcijfers

Nadere informatie

Luchtgenoten. Wie zijn wij

Luchtgenoten. Wie zijn wij Luchtgenoten Luchtgenoten Met deze folder wil de patiëntenvereniging Luchtgenoten zich aan u voorstellen: wie zijn wij en wat kunnen wij u bieden. Ook wordt vermeld waar u terecht kunt voor nadere informatie

Nadere informatie

1 Definitie, epidemiologie en risicofactoren Niels Chavannes en Hans in t Veen

1 Definitie, epidemiologie en risicofactoren Niels Chavannes en Hans in t Veen 1 Definitie, epidemiologie en risicofactoren Niels Chavannes en Hans in t Veen Definitie Chronisch obstructief longlijden (Chronic Obstructive Pulmonary Disease, COPD) wordt in de huisartsenrichtijn COPD

Nadere informatie

HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD

HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD HERZIENE AANBEVELINGEN VAN GINA VOOR ASTMA, EN VAN GOLD VOOR COPD In november 2006 verschenen de herziene aanbevelingen van GINA (Global Initiative for Asthma) voor astma, en van GOLD (Global Initiative

Nadere informatie

Informatie voor patiënten met astma en COPD

Informatie voor patiënten met astma en COPD Informatie voor patiënten met astma en COPD Inleiding U heeft de diagnose COPD en/of astma en u bent onder behandeling bij de longarts en longverpleegkundige. Van uw longarts heeft u de eerste informatie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Chapter 8 Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 151 Achtergrond Wat is COPD? COPD is een Engelse afkorting van chronic obstructive pulmonary disease, in het Nederlands chronisch obstructieve

Nadere informatie

Longfunctieonderzoeken bij kinderen

Longfunctieonderzoeken bij kinderen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Longfunctieonderzoeken bij kinderen z 1e afspraak Uw kind wordt verwacht op de longfunctieafdeling (nr. 19) voor één of meer

Nadere informatie

Praktische informatie

Praktische informatie Praktische informatie Patiënten Informatie Map COPD Deze map is eigendom van Patiëntensticker Uw behandelend longarts is: Inhoud PIM COPD Praktische informatie PIM COPD Informatie Polikliniek Longziekten

Nadere informatie

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER Astma en COPD WAT ZIJN DE KLACHTEN MEDICIJNEN OM UW KLACHTEN TE VERMINDEREN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN OP RECEPT VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?

Nadere informatie

Het Pufff... boekje. Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl

Het Pufff... boekje. Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl Het Pufff... boekje Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl Locatie Eindhoven: Locatie Veldhoven: Ds. Th. Fliednerstraat 1 de Run 4600 Postbus 90 052 Postbus 7777 5600 PD Eindhoven 5500 MB Veldhoven Deze informatie

Nadere informatie

Trainingsprogramma COPD

Trainingsprogramma COPD Trainingsprogramma COPD Informatie voor patiënten F0947-3064 januari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. De astma check-up KINDEREN

KINDERGENEESKUNDE. De astma check-up KINDEREN KINDERGENEESKUNDE De astma check-up KINDEREN U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10

Nadere informatie

Longfunctie onderzoek bij kinderen

Longfunctie onderzoek bij kinderen Longfunctie onderzoek bij kinderen 2 Met deze folder geven we je informatie over longfunctie. Ook leggen we uit waarom je een longfunctieonderzoek krijgt en wat er precies gaat gebeuren. Wat is een longfunctieonderzoek?

Nadere informatie

Astma en COPD. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Astma en COPD. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Astma en COPD Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Astma 3 Oorzaken van astma 4 Symptomen 5 Risico s 5 Behandeling 6 Geneesmiddelen 7 COPD 9 Oorzaken

Nadere informatie

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03 Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Faculteit Biomedische Technologie BSc opleiding Medische Wetenschappen en Technologie Verantwoordelijk docent: C. Bouten Coördinator

Nadere informatie

Wat is COPD? COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem.

Wat is COPD? COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. COPD 2 U heeft van uw longarts gehoord dat u COPD heeft. Dit zou kunnen leiden tot bezorgdheid, maar ook tot onzekerheid. Waarschijnlijk wilt u niet alleen weten wat u precies mankeert, maar ook wat de

Nadere informatie

Inhaleren moet je leren Droog oefenen Geneesmiddelen op maat

Inhaleren moet je leren Droog oefenen Geneesmiddelen op maat In Nederland heeft één op de tien mensen last van een chronische aandoening aan de luchtwegen. Dit kan astma zijn, chronische bronchitis of emfyseem. Voor astma, chronische bronchitis en emfyseem samen

Nadere informatie

FARMACOTHERAPIE BIJ CHRONISCH OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN: EEN UPDATE

FARMACOTHERAPIE BIJ CHRONISCH OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN: EEN UPDATE FARMACOTHERAPIE BIJ CHRONISCH OBSTRUCTIEF LONGLIJDEN: EEN UPDATE In de Folia van september 2000 verscheen een overzichtsartikel over farmacotherapie bij chronisch obstructief longlijden (chronic obstructive

Nadere informatie

De nieuwe standaarden astma en COPD. Wat is nieuw

De nieuwe standaarden astma en COPD. Wat is nieuw De nieuwe standaarden astma en COPD Wat is nieuw De patiënt staat centraal Veranderingen Nieuwe definitie luchtwegobstructie Nieuwe indeling ernst astma en COPD Plaats reversibiliteitstest bij astma en

Nadere informatie

Tevens zal de longverpleegkundige u individueel kunnen begeleiden op het gebied van medicatiegebruik en zo nodig het aanvragen van hulpmiddelen.

Tevens zal de longverpleegkundige u individueel kunnen begeleiden op het gebied van medicatiegebruik en zo nodig het aanvragen van hulpmiddelen. Longrevalidatie Inleiding Deze brochure geeft u informatie over de poliklinische longrevalidatie in de regio Haaglanden, in het HagaZiekenhuis locatie Leyweg en het Ziekenhuis Bronovo. Waarom longrevalidatie?

Nadere informatie

Chronische longziekten en werk

Chronische longziekten en werk Chronische longziekten en werk Mensen met een longziekte hebben meer moeite om aan het werk te blijven of een betaalde baan te vinden dan de rest van de bevolking. Slechts 42% van de mensen met COPD heeft

Nadere informatie

Medicijngebruik bij kinderen met astma

Medicijngebruik bij kinderen met astma Medicijngebruik bij kinderen met astma Afdeling kindergeneeskunde Vooraf Bijna alle kinderen met astma gebruiken medicijnen, meestal inhalatiemiddelen. In de praktijk blijken veel kinderen hun medicijnen

Nadere informatie

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN BENAUWDHEID BIJ KINDEREN 1009 Inleiding Uw kind heeft last van terugkomende benauwdheidaanvallen. Dit wordt astma genoemd of, als uw kind nog erg jong is, bronchiale hyperreactiviteit. Wij kunnen ons voorstellen

Nadere informatie

Niet-specifieke prikkels. Virale infecties; griep en verkoudheid. Verflucht

Niet-specifieke prikkels. Virale infecties; griep en verkoudheid. Verflucht Ouderinformatiebrief Astma & kinderfysiotherapie Wat is Astma? Astma is een chronische (blijvende) ontsteking van de longen. Deze ontsteking bestaat uit zwelling en roodheid van de binnenwand van de luchtwegen

Nadere informatie

Keuze van device: een uitdaging

Keuze van device: een uitdaging Keuze van device: een uitdaging Daniël Schuermans Longfunctie Biomedical research unit BVPV upgrade Aërosol 0 Vanuit het device Vanuit de patiënt Vanuit het device Vanuit de patiënt nt Fysica Medische

Nadere informatie

Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen

Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen Astmamedicijnwijzer & behandelplan voor kinderen Deze astmamedicijnwijzer en behandelplan is van: Naam: Geboortedatum: Behandelend kinderarts: 0 R. Dekkers 0 G.J.M. Janssen 0 M.J. Koenen-Jacobs 0 P.W.T.

Nadere informatie

Chronische longziekten en werk

Chronische longziekten en werk Chronische longziekten en werk Mensen met een longziekte hebben meer moeite om aan het werk te blijven of een betaalde baan te vinden dan de rest van de bevolking. Slechts 42% van de mensen met COPD heeft

Nadere informatie

Astma medicatie voor kinderen

Astma medicatie voor kinderen Astma medicatie voor kinderen Kindergeneeskunde mca.nl Inhoudsopgave De volgende medicatie wordt gebruikt bij kinderen met astma 3 Combinatiemedicijnen 4 Inhalatietechniek 4 Afbouwschema Ventolin/Salbutamol/Airomir

Nadere informatie

Van ziektelast naar gezondheidswinst Ans Nicolasen, POH Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd

Van ziektelast naar gezondheidswinst Ans Nicolasen, POH Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd Van ziektelast naar gezondheidswinst Ans Nicolasen, POH Robbert Behr, kaderhuisarts astma-copd 15-04-2015 Wie staat er centraal? Pad van een nieuwe COPD-patiënt Diagnostiek Scharnierconsult Intensieve

Nadere informatie

Gert verpooten. COPD versus Astma RIZIV RIZIV

Gert verpooten. COPD versus Astma RIZIV RIZIV Gert verpooten Consensusrichtlijnen COPD versus Astma De onderzoeksgroep van GV ontvangt steun van Fresenius, Amgen, Roche, Novartis, Baxter en Teva. GV is Belgisch hoofdonderzoeker voor de ALTITUDE studie

Nadere informatie

Afdeling Longgeneeskunde. Informatie over astma

Afdeling Longgeneeskunde. Informatie over astma Afdeling Longgeneeskunde Informatie over astma Algemeen Bij astma is er sprake van een chronische ontsteking van de luchtwegen. Hierdoor kunnen de luchtwegen zich vernauwen. Dit kan tot de volgende klachten

Nadere informatie

Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD

Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD 1 Samenvatting Richtlijn Palliatieve zorg voor mensen met COPD Initiatief: Long Alliantie Nederland Organisatie: Kwaliteitsinstituut voor de

Nadere informatie

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen COPD Patiënten informatiefolder Wat is COPD? COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Klachten zijn

Nadere informatie

SNELDIAGNOSTIEK bij ASTMA en COPD. In deze folder vindt u informatie over de onderzoeken behorende tot de sneldiagnostiek bij astma en COPD.

SNELDIAGNOSTIEK bij ASTMA en COPD. In deze folder vindt u informatie over de onderzoeken behorende tot de sneldiagnostiek bij astma en COPD. SNELDIAGNOSTIEK bij ASTMA en COPD In deze folder vindt u informatie over de onderzoeken behorende tot de sneldiagnostiek bij astma en COPD. Inleiding Binnenkort verwachten wij u op de polikliniek Longziekten

Nadere informatie

OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA

OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA OPGELUCHT LEVEN MET SPIRIVA DE ROL VAN SPIRIVA BIJ DE BEHANDELING VAN COPD Informatiefolder voor patiënten met de chronische longaandoening COPD die worden behandeld met Spiriva. Inhoud Wat kan Spiriva

Nadere informatie

Longziekten. Behandeling van COPD / COPD pad. Afdeling: Onderwerp:

Longziekten. Behandeling van COPD / COPD pad. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Longziekten / COPD pad 1 De behandeling van COPD Inleiding Deze folder geeft u informatie over het ziektebeeld en de behandeling van COPD en geeft stapsgewijs weer wat u de komende

Nadere informatie

Luchtweg / benauwdheidsklachten bij kinderen.

Luchtweg / benauwdheidsklachten bij kinderen. 1/11 Kindergeneeskunde Luchtweg / benauwdheidsklachten bij kinderen. Hoe is het vandaag met je benauwdheid? Heel Erg Erg Goed Heel Goed Inleiding In deze folder staat informatie over hoe u benauwdheidsklachten

Nadere informatie

COPD revalidatie: Revalidatieprogramma voor longpatiënten. Poli Longziekten

COPD revalidatie: Revalidatieprogramma voor longpatiënten. Poli Longziekten COPD revalidatie: Revalidatieprogramma voor longpatiënten Poli Longziekten Uw behandelend longarts heeft u vandaag een voorstel gedaan voor een revalidatieperiode. Via deze folder willen wij u informeren

Nadere informatie

COPD en longproblematiek. Angst voor inspanning Noodzaak voor inspanning

COPD en longproblematiek. Angst voor inspanning Noodzaak voor inspanning COPD en longproblematiek Angst voor inspanning Noodzaak voor inspanning De luchtwegen Hogere luchtwegen (Mond, keel, neus) Slijmvlies zorgt voor bevochtiging v/d lucht en het binden van stofdeeltjes Lagere

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Longfunctie. onderzoek

PATIËNTEN INFORMATIE. Longfunctie. onderzoek PATIËNTEN INFORMATIE Longfunctie onderzoek 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het longfunctieonderzoek en een aantal onderzoeksmethoden.

Nadere informatie

luchtwegproblemen kinderen

luchtwegproblemen kinderen luchtwegproblemen bij kinderen 1 Luchtwegproblemen bij kinderen Informatie voor ouders van een kind met luchtwegproblemen Wat verstaan we onder luchtwegproblemen? Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling

Nadere informatie

OPGELUCHT LEVEN MET STRIVERDI RESPIMAT

OPGELUCHT LEVEN MET STRIVERDI RESPIMAT OPGELUCHT LEVEN MET STRIVERDI RESPIMAT DE ROL VAN STRIVERDI RESPIMAT BIJ DE BEHANDELING VAN COPD Informatiefolder voor patiënten met de chronische longaandoening COPD die worden behandeld met Striverdi

Nadere informatie

Astma bij kinderen Diagnose en behandeling

Astma bij kinderen Diagnose en behandeling Thema: Astma bij kinderen Diagnose en behandeling dr. Janwillem Kocks Huisarts, Academische Huisartsenpraktijk Groningen Universitair Docent, afdeling Huisartsgeneeskunde UMCG 19-3-2015 2 19-3-2015 3 Piepen

Nadere informatie

Het meten van ziektespecifieke kwaliteit van leven

Het meten van ziektespecifieke kwaliteit van leven Het meten van ziektespecifieke kwaliteit van leven Meetproblemen bij Tukkers Job van der Palen Universiteit Twente, Faculteit Gedragswetenschappen Vakgroep Onderzoeksmethodologie, meetmethoden en dataanalyse

Nadere informatie

Longrevalidatie. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Longziekten augustus 2012 pavo 0178

Longrevalidatie. Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Longziekten augustus 2012 pavo 0178 Longrevalidatie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Longziekten augustus 2012 pavo 0178 COPD Onder COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) vallen de ziekten chronische bronchitis en longemfyseem.

Nadere informatie

Informatie voor patiënten

Informatie voor patiënten Zuurstoftherapie Informatie voor patiënten INLEIDING 3 BELANG VAN ZUURSTOF 4 MEDISCH VOORSCHIFT 5 ZUURSTOFBRONNEN 6 Gasflessen Zuurstofconcentrator Vloeibare zuurstof TOEDIENEN VAN ZUURSTOF 8 Neusbril

Nadere informatie

Histamine-provocatie test

Histamine-provocatie test Histamine-provocatie test Test die de prikkelbaarheid van de luchtwegen meet Let op: voor deze test mag bepaalde longmedicatie niet gebruikt worden, zie folder. Binnenkort komt u voor een longfunctieonderzoek

Nadere informatie

Het Huisartsenteam. Gaat verder dan genezen. COPD Zorgwijzer. Zorg die draait om ú

Het Huisartsenteam. Gaat verder dan genezen. COPD Zorgwijzer. Zorg die draait om ú Het Huisartsenteam Gaat verder dan genezen COPD Zorgwijzer Zorg die draait om ú 1 Inhoud Samenwerking leidt tot een verbetering van de zorg voor de mens met COPD. Zorgstandaard COPD 4 Een zorggroep: samenwerkende

Nadere informatie

Poliklinisch Zorgpad COPD

Poliklinisch Zorgpad COPD Longgeneeskunde Poliklinisch Zorgpad COPD www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LON032 / Poliklinisch Zorgpad COPD / 11-12-2014 2 Poliklinisch

Nadere informatie

P olik lin isch m an agem en t can patiën ten m et Ch ron isch Obstru ctief Lon glijden : bek n opte h an dleidin g

P olik lin isch m an agem en t can patiën ten m et Ch ron isch Obstru ctief Lon glijden : bek n opte h an dleidin g P olik lin isch m an agem en t can patiën ten m et Ch ron isch Obstru ctief Lon glijden : bek n opte h an dleidin g BASED ON THE GLOBAL STR ATEGY FOR DIAGNOSIS, MANAGMENT AND P REVENTION OF COPD GLOBAL

Nadere informatie

LONGFUNCTIEONDERZOEKEN

LONGFUNCTIEONDERZOEKEN PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum LONGFUNCTIEONDERZOEKEN In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over longfunctieonderzoeken die op de longpolikliniek (route

Nadere informatie

DUODAGEN NWU 24-25 november. Roel Wennekes Jelmer Haanstra Jouke Hanje

DUODAGEN NWU 24-25 november. Roel Wennekes Jelmer Haanstra Jouke Hanje DUODAGEN NWU 24-25 november Roel Wennekes Jelmer Haanstra Jouke Hanje Ketenzorg COPD Inleiding Protocol Voorbereiding op DBC Voorbeeld opzet Pauze Spirometrie blazen Spirometrie beoordelen Inleiding Overheid

Nadere informatie

Zuurstof Wanneer heeft u extra zuurstof nodig? Voorw aarden voor zuurstof thuis Hoeveel en hoelang zuurstof?

Zuurstof Wanneer heeft u extra zuurstof nodig? Voorw aarden voor zuurstof thuis Hoeveel en hoelang zuurstof? ZUURSTOF THUIS Bij een ernstige hart- of longaandoening is de aanvoer van zuurstof via de longen naar het bloed verminderd. Hierdoor kan er een zuurstoftekort ontstaan. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg?

Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg? Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg? 2 Definitie Palliatieve zorg (WHO 2002) Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten,

Nadere informatie

Wat is een longontsteking?

Wat is een longontsteking? Longontsteking Wat is een longontsteking? Een longontsteking is een infectie van de longblaasjes en het omliggende weefsel. De infectie kan veroorzaakt worden door een bacterie of een virus, die u via

Nadere informatie

Fysieke training bij. COPD-patiënten

Fysieke training bij. COPD-patiënten 4 RICHTLIJNEN Fysieke training bij COPD-patiënten Richtlijn van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie Cees P. van der Schans lector Transparante Zorgverlening, Hanzehogeschool Groningen,

Nadere informatie