Eindtermen VWO. Domein E. Wisselkoersen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindtermen VWO. Domein E. Wisselkoersen"

Transcriptie

1 Eindterm VWO Domein E Wisselkoers

2 Domein E Wisselkoers Eindterm 19: e valuta (van e bepaald land): De vraag naar e valuta wordt bepaald door: a) Export op de lopde reking (van de betalingsbalans) Het buitland koopt o.a. goeder dist moet deze betal met de munt van het exporterde land. b) Import van kapitaal (op de kapitaalreking) Voorbeeld: als Japan goeder uit Nederland importeert (Nederland exporteert dan), moet Japan met euro s betal. Japan moet de eig valuta (Japanse y) wissel voor euro s. Hierdoor stijgt de vraag naar de euro op de valutamarkt Buitlanders belegg in Nederland. Voorbeeld: als D belegg in Nederland, belegg ze in euro. Ze moet dan de eig valuta (Dese Kroon) wissel voor euro s. Hierdoor stijgt de vraag naar euro op de valutamarkt. Aanbod van e valuta (van e bepaald land): Het aanbod van e valuta wordt bepaald door: a) Import op de lopde reking (van de betalingsbalans) Er word goeder dist in het buitland gekocht moet betaald word in buitlandse valuta, het importerde land moet eig valuta wissel. b) Export van kapitaal (op de kapitaalreking) Voorbeeld: als Nederland goeder uit de VS importeert (VS exporteert dan), moet Nederland met dollars betal. Nederland moet dan euro s wissel voor dollars. Hierdoor stijgt het aanbod van de euro op de valutamarkt Nederlanders belegg in het buitland. Voorbeeld: als Nederlanders belegg in Engeland, belegg ze in Engelse pond. Ze moet dan euro s wissel voor Engelse pond. Hierdoor stijgt het aanbod van de euro op de valutamarkt. Appreciatie / depreciatie: Appreciatie: = stijging van de koers: valuta koers Aanbod van valuta koers Depreciatie: = daling van de koers: valuta koers Aanbod van valuta koers DE Economie Eindterm VWO Domein E - 2

3 Inflatie / deflatie: Inflatie: = prijsstijging; stijging van de gemiddelde prijz voor goeder dist. Deflatie: = prijsdaling; daling van de gemiddelde prijz voor goeder dist. Rtebegripp: Bank gebruik twee rtebegripp; Uitlerte: Dit is de rte die klant moet betal voor e ling (bijv. Hypotheek) Bank l geld uit; de (uitle)rte ontvang ze als vergoeding. Inlerte: Dit is de rte die klant ontvang op bijvoorbeeld hun spaargeld. Bank l geld in; de (inle)rte betal ze als vergoeding. Rte wijziging: Rtestijging rtedaling geld voor beide rtebegripp; als de rte verandert, verandert de inlerte én de uitlerte. Voorbeeld: Uitlerte Inlerte Winstmarge voor bank Uitgangssituatie: 9% 5% 4% Na rtestijging: 10% 6% 4% Na rtedaling: 8% 4% 4% DE Economie Eindterm VWO Domein E - 3

4 Eindterm 20: De Euro de Europese Ctrale Bank. Sinds 1998 is er in de Euroland sprake van e zgn. gecoördineerd monetair beleid. Dit beleid is sinds de invoering van de Euro (in 2002) nog duidelijker geword. Als de Europese Ctrale Bank (ECB) haar rte (= refi-rte) verhoog / verlaagd moet de ctrale bank in de euroland deze rtewijziging overnem. De (nationale) Ctrale Bank waaronder De Nederlandsche Bank (DNB) zull hun officiële rtetariev (= disconto) ook verhog / verlag. Vervolgs zull de algeme bank de rte weer aanpass voor hun klant. ECB: Ctrale bank: Algeme bank: Refi-rte disconto rte Refi-rte disconto rte Invloed van wisselkoers op prijz de export/import van de Euroland: Euro: Goeder uit de Euroland (waaronder Nederland) word voor andere (niet- Export Euroland vreemde valuta: vreemde valuta vreemde valuta euro)land goedkoper Goeder uit de Euroland (waaronder Nederland) word voor andere (nieteuro)land duurder Goeder uit andere land word voor de Euroland (waaronder Nederland) goedkoper Goeder uit andere land word voor de Euroland (waaronder Nederland) duurder Nederland Export Euroland Nederland Import Euroland Nederland Import Euroland Nederland Invloed van prijz op export/import, betalingsbalans wisselkoers: prijz: prijz Export Prijz in niet euroland: prijz Prijz in niet euroland Prijz in niet euroland product/dist word voor niet euroland goedkoper product/dist word voor niet euroland duurder Product/dist uit niet euroland word voor Nederland goedkoper Product/dist uit niet euroland word voor Nederland duurder Export Import Import Vraag naar Vraag naar Vraag naar Vreemde valuta Vraag naar Vreemde valuta Vreemde valuta Vreemde valuta DE Economie Eindterm VWO Domein E - 4

5 Invloed van de (refi-)rte op kapitaalstrom wisselkoers: Kapitaalimport van de Euroland ( NL) (door niet-eurobeleggers) Refi-rte, disconto rte Refi-rte, disconto rte Buitlandse rte Euroland ( Nederland) zijn aantrekkelijk Euroland ( Nederland) zijn onaantrekkelijk Buitland is aantrekkelijk Kapitaalexport van de Euroland ( NL) (door eurobeleggers) Kapitaalimport van de Euroland ( NL) (door niet-eurobeleggers) Kapitaalexport van de Euroland ( NL) (door eurobeleggers) Vreemde valuta Vreemde valuta Invloed van Buitlandse rte op kapitaalstrom wisselkoers: Kapitaalimport van de Euroland ( NL) (door niet-eurobeleggers) Buitlandse rte Buitland is onaantrekkelijk Kapitaalexport van de Euroland ( NL) (door euro-beleggers) Kapitaalimport van de Euroland ( NL) (door niet-eurobeleggers) Kapitaalexport van de Euroland ( NL) (door eurobeleggers) Vreemde valuta Vreemde valuta = vreemde valuta = vreemde valuta = vreemde valuta = vreemde valuta NB: De Europese Ctrale Bank (ECB) heeft sam met de ctrale bank van de euroland (waaronder De Nederlandsche Bank; de ctrale bank van Nederland) e aantal instrumt c.q. mogelijkhed de rte in Europa ( Nederland) te verhog of te verlag (zie eindterm 25 32*). DE Economie Eindterm VWO Domein E - 5

6 Eindterm 21*: Wisselkoers: De waarde van e munt uitgedrukt in e andere munt. Bijv.: 1 = $ 0,90 (voor 100 krijg je $ 90). Gebruikelijke koersnotatie bij bank per 100; uitzondering $ (Dollar) (Pond) per stuk (Japanse Y) per Wisselkoersstelsels: a) Zwevde of flexibele wisselkoers: b) Vaste wisselkoers: De prijsvorming van vreemde valuta is volkom vrij. De koers (= prijs) van e valuta komt tot stand door vraag (= qv) aanbod (= qa). Als: qa koers als: qa koers Als: qv koers als: qv koers De hoogte van de koers wordt bepaald door vraag aanbod maar moet wel binn de (officieel) afgesprok grz blijv. De ctrale bank van de deelnemde land di, volgs de internationale afsprak, er voor te zorg dat de vraag het aanbod zo hoog zijn dat de (evwichts)koers binn de intervtiegrz blijft. Als de koers van e valuta te hoog is zull de ctrale bank: qa koers Als de koers van e valuta te laag is zull de ctrale bank: qv koers Voordel nadel van zwevde of flexibele wisselkoers: Voordel Nadel Permant evwicht op de valutamarkt Onzekerheid die het internationale (vraag naar valuta = aanbod van valuta) handelsverkeer kan schad: permant evwicht op de betalingsbalans Bedrijv die exporter zijn niet zeker van (export = import) dus: ruimte voor hun opbrgst als zij vreemde valuta zelfstandig binnlands beleid het ontvang voor de goeder die zij aan het ontbrek van de noodzaak tot het aanhoud buitland lever. Importerde bedrijv van e monetaire reserve (intervtie is niet zijn niet zeker van hun kost als zij nodig). goeder in het buitland kop. Speculatie wisselkoers: Speculatie heeft e versterkd effect op de wisselkoers (bijv.: de dollar): Beleggers verwacht e koersdaling van de dollar beleggers verkop de dollar aanbod van de dollar Beleggers verwacht e beleggers kop de vraag naar de koersstijging van de dollar dollar dollar Conclusie: wat beleggers verwacht komt uit! koers $ koers $ Wisselkoersstelsels in Europa ( Nederland): 1999 Voor 1999: Tuss : Vastwisselkoersstelsel met e Stabiliteitspact; bandbreedte; schommeling volledig (100%) vaste van de wisselkoers mogelijk wisselkoers. binn de intervtiegrz 2002 Na 2002: Euro: Eén munt in 12 land (DING FLOF BIPS). DE Economie Eindterm VWO Domein E - 6

7 Eindterm 22*: Vaste of stabiele wisselkoers: De hoogte van de koers wordt bepaald door vraag aanbod maar dit wel binn de (officieel) afgesprok grz te blijv. De ctrale bank van de deelnemde land di, volgs deze internationale afsprak, er voor te zorg dat de vraag het aanbod zo hoog zijn dat de (evwichts)koers binn de intervtiegrz blijft. NB: Dit systeem werd alle binn Europa (EMS = Europees Monetair stelsel) gebruikt. Bij dit systeem (voor 1999) werd afgesprok (zie ook eindterm 23*): 1) Spilkoers (of pariteit) Bijv.: de spilkoers van de Duitse Mark t.o.v. de guld was ƒ 112,673 (DM 100 = ƒ 112,673). 2) Bandbreedte Bijv.: de bandbreedte voor de guld de Duitse Mark was 4,5%. Dit de totale afwijking (naar bov én naar bed) t.o.v. de pariteit. Dit betekde dat: De koers van de DM mocht maximaal 2,25% bov de spilkoers ligg. De koers van de DM mocht maximaal 2,25% onder de spilkoers ligg. Indi nodig kunn spilkoers /of bandbreedte word aangepast, dit gebeurt dan officieel door het EMS (in samspraak met alle deelnemde land). Voordel nadel van vaste wisselkoers: Voordel Nadel Zekerheid die het internationale Ge permant evwicht op de valutamarkt handelsverkeer kan bevorder. Exporterde de betalingsbalans, dus: de noodzaak van importerde bedrijv zijn zeker van hun binnlandse aanpassing bij verstoring opbrgst resp. kost (deze bedrijv zijn het aanhoud van e monetaire reserve dan minder terughoudd). (nodig voor intervtie, zie eindterm 23*). NB 1: In de wereldeconomie geldt het flexibele systeem van wisselkoers. Het systeem van vaste wisselkoers werd binn Europa door het EMS (= Europees Monetair stelsel) gebruikt tot de invoering van het stabiliteitspact in 1999 (zie eindterm 22*). Door de invoering van de Euro is het vaste wisselkoerssysteem niet meer nodig omdat er bij e gemeschappelijke munt ge valutarisico s meer zijn. NB 2: In het kader van de ontwikkeling binn de Europese Monetaire Unie (EMU) zull t.z.t. e aantal tak van de nationale Ctrale Bank (CB) vervall word overgom door de Europese Ctrale Bank (ECB). Met de invoering van de Euro zijn valuta intervties zoals beschrev niet meer aan de orde; het vaste wisselkoersstelsel is dan immers vervang door één munt, de Euro. Zie ook Domein Q. DE Economie Eindterm VWO Domein E - 7

8 Eindterm 23*: Intervtie op de valutamarkt bij vaste wisselkoers (EMS voor 1999): Intervtie op de valutamarkt (bij vaste wisselkoers): Als de wisselkoers (qv = qa) binn de intervtiegrz blijft zal DNB ( andere Ctrale bank) niet ingrijp. Er zijn echter situaties dkbaar waarbij de Ctrale Bank wel moet ingrijp. Dit ingrijp noem we met e mooi woord: interviër. NB: Afhankelijk van de situatie moet de Ctrale Bank de problem oploss door: De vraag te lat STIJGEN of het aanbod te lat STIJGEN , K o e r s v a n d e D M ( i n ƒ ) a v B o v e n s t e i n t e r v e n t i e - g r e n s + 2, 2 5 % S p i l k o e r s B a n d b r e e d t e O n d e r s t e i n t e r v e n t i e - g r e n s - 2, 2 5 % V r a a g / a a n b o d D M Als de koers van de DM bov de bovste intervtiekoers komt, grijpt DNB in; De koers van de DM moet dal dus: - DNB zal DM verkop teg gulds (qa DM koers DM ). - De Duitse Ctrale Bank moet ook DM verkop teg (qa DM koers DM ) , K o e r s v a n d e D M ( i n ƒ ) a B o v e n s t e i n t e r v e n t i e - g r e n s + 2, 2 5 % S p i l k o e r s B a n d b r e e d t e O n d e r s t e i n t e r v e n t i e - g r e n s - 2, 2 5 % v V r a a g / a a n b o d D M Als de koers van de DM onder de onderste intervtiekoers komt, grijpt DNB in; De koers van de DM moet stijg dus: - DNB zal DM kop met gulds (qv DM koers DM ). - De Duitse Ctrale Bank moet ook DM kop met (qv DM koers DM ). DE Economie Eindterm VWO Domein E - 8

9 Fluctuaties binn de bandbreedte: stijging (binn de bandbreedte) daling (binn de bandbreedte) = appreciatie = depreciatie Devaluatie revaluatie: Revaluatie = e officiële, volgs internationale afspraak, verhoging van de spilkoers (of pariteit) + intervtiegrz (= koersstijging). Devaluatie = e officiële, volgs internationale afspraak, verlaging van de spilkoers (of pariteit) + intervtiegrz (= koersdaling). Dit gebeurt als intervtie (bovste intervtiegrs) te vaak nodig is, er zijn dan (te vaak) overschott op de betalingsbalans. Dit gebeurt als intervtie (onderste intervtiegrs) te vaak nodig is, er zijn dan (te vaak) tekort op de betalingsbalans.. Rte vaste wisselkoers bij vrij internationaal kapitaalverkeer: In plaats van intervtie kunn Ctrale bank ook m.b.v. de rtestand de wisselkoers in de gewste richting beïnvloed (bijv.: de Euro): Ctrale Bank: Disconto Ctrale Bank: Disconto Algeme bank: Rte Algeme bank: Rte Euro is aantrekkelijk Euro is onaantrekkelijk qv Euro qa qv qa Discontopolitiek: Het disconto is het officiële rtetarief dat de algeme bank moet betal aan de Ctrale Bank als zij geld l van de Ctrale Bank. Als de Ctrale bank het disconto verhoogt, moet de algeme bank meer betal voor hun ling. Deze stijging zull zij doorrek aan hun klant, waardoor de rte in het land stijgt. Bij e dald disconto, kunn bank goedkoper geld l. Concurrtie tuss algeme bank onderling zal de rte lat dal. Bij e stijgde rte wordt de Euro aantrekkelijk voor beleggers; buitlandse beleggers zull in Nederland gaan belegg i.v.m. de hogere rte (qv Euro stijgt) beleggers blijv in Nederland met hun kapitaal (qa Euro daalt). Hierdoor stijgt de koers van de Euro. Bij e dalde rte zi we uiteraard teggestelde reacties. Gecoördineerd ingrijp van de monetaire autoriteit: Omdat de dollar de y sleutelvaluta zijn (valuta die in het internationale betalingsverkeer word gebruikt) zijn de wisselkoers van deze valuta voor vele land van belang. De dollar ($) de y ( ) zijn daarom voorbeeld van valuta die m.b.v. gecoördineerde rtepolitiek intervtie op de valutamarkt gestuurd word: Rte in VS Japan Ctrale bank kop $ Rte in VS Japan $ zijn aantrekkelijk $ $ $ zijn onaantrekkelijk Ctrale bank verkop $ Bovstaande wordt o.a. gedaan door de G7 (organisatie van de zev belangrijkste industrieland: VS, Japan, Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot Brittannië, Italië). (G8 = G7 + Rusland). Aanbod van $ $ DE Economie Eindterm VWO Domein E - 9

10 Extra / eig aanteking: DE Economie Eindterm VWO Domein E - 10

Toetsopgaven VWO bij de euro-editie van het Onderdeel Geld van Percent Economie voor de tweede fase

Toetsopgaven VWO bij de euro-editie van het Onderdeel Geld van Percent Economie voor de tweede fase Toetsopgaven VWO bij de euro-editie van het Onderdeel Geld van Percent Economie voor de tweede fase Opgave 1 Sinds 1 juni 1998 maakt De Nederlandsche Bank (DNB) samen met de centrale banken van andere

Nadere informatie

wisselkoers Euro in Amerikaanse dollar 1,3644 Hoeveel dollar is 590?

wisselkoers Euro in Amerikaanse dollar 1,3644 Hoeveel dollar is 590? wisselkoers Euro in Amerikaanse dollar 1,3644 Hoeveel dollar is 590? 1,3644 * 590 = $805 2300 is dan 1,3644 * 2300 =$3138,12 Hoeveel euro is $789? 1,3644 dollar = 1 euro $789 / 1,3644 =578,28 euro Bereken

Nadere informatie

Valutamarkt. fransetman.nl

Valutamarkt. fransetman.nl euro in dollar wisselkoers Wisselkoers (ontstaat op valutamarkt) Waarde van een munt uitgedrukt in een andere munt Waardoor kan de vraag naar en het aanbod van veranderen? De wisselkoers van de euro in

Nadere informatie

HOOFDSTUK 19: WISSELKOERS EN WISSELMARKT

HOOFDSTUK 19: WISSELKOERS EN WISSELMARKT 1 HOOFDSTUK 19: WISSELKOERS EN WISSELMARKT 1. PRIJSVORMING OP DE WISSELMARKTEN 1.1. Enkele begrippen Wisselkoers = prijs van de buitenlandse munt, uitgedrukt in nationale munt bv. wisselkoers () van de

Nadere informatie

HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN

HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN 1 HOOFDSTUK 19: OEFENINGEN 1. Op de beurs van New York worden de volgende koersen genoteerd : 100 JPY = 0,8 USD ; 1 GBP = 1,75 USD en 1 euro = 0,9273 USD. In Tokyo is de notering 1 USD = 140 JPY. In Londen

Nadere informatie

Lesbrief Buitenland 2

Lesbrief Buitenland 2 Lesbrief Buitenland 2 Hoofdstuk 1 Internationale handel 1.1 Uitvoer en invoer Invoervolume ( = importvolume): Uitvoervolume (= exportvolume): de hoeveelheid goederen en / of diensten gekocht uit het buitenland

Nadere informatie

Handel (tastbare goederen) 61 35 + 26 Diensten (transport, toerisme, ) 5 4 + 1 Primaire inkomens (rente, dividend, ) 11 3 + 8

Handel (tastbare goederen) 61 35 + 26 Diensten (transport, toerisme, ) 5 4 + 1 Primaire inkomens (rente, dividend, ) 11 3 + 8 betalingsbalans Zweden behoort tot de EU maar (nog) niet tot de EMU. Dat maakt Zweden een leuk land voor opgaven over wisselkoersen, waarbij een vrij zwevende kroon overgaat naar een kroon met een vaste

Nadere informatie

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS Valutamarkt De euro op koers Havo Economie 2010-2011 VERS 2 Hoofdstuk 1 : Inleiding Opdracht 1 a. Dirham b. Internet c. Duitsland - Ierland - Nederland - Griekenland - Finland - Luxemburg - Oostenrijk

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

we noemen een munt convertibel indien deze bij banken inwisselbaar is. (bijv. de Roebel is niet convertibel; wordt door banken niet geaccepteerd).

we noemen een munt convertibel indien deze bij banken inwisselbaar is. (bijv. de Roebel is niet convertibel; wordt door banken niet geaccepteerd). Dome D Nederlandse betalgsbalans Open economie / gesloten economie: Open economie: veel handel (export en import) met het benland. (bij een open economie zijn de exportquote en importquote groot). Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Internationale betrekkingen

Hoofdstuk 5: Internationale betrekkingen Hoofdstuk 5: Internationale betrekkingen Economie VWO 2011/2012 www.lyceo.nl H5: Internationale betrekkingen Economie 1. Inkomen 2. Consument 3. Producenten 4. Markt en Overheid 5. Internationale betrekkingen

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Valutamarkt

Hoofdstuk 24 Valutamarkt Hoofdstuk 24 Valutamarkt Open vragen 24.1 Een valutahandelaar van een bank die in dollars handelt, krijgt op een gegeven moment de volgende gegevens op zijn beeldscherm (we gaan ervan uit dat het verschil

Nadere informatie

= de ruilverhouding tussen 2 munten De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse valuta uitgedrukt in de valuta van het eigen land.

= de ruilverhouding tussen 2 munten De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse valuta uitgedrukt in de valuta van het eigen land. 1 De wisselmarkt 1.1 Begrip Wisselkoers = de ruilverhouding tussen 2 munten De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse valuta uitgedrukt in de valuta van het eigen land. bv: prijs van 1 USD = 0,7

Nadere informatie

Domein Goede Tijden, Slechte Tijden

Domein Goede Tijden, Slechte Tijden Domein Goede Tijden, Slechte Tijden Zie steeds de eenvoud!! vwo Frans Etman Hoog- of laagconjunctuur Het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) heeft 2 filmpjes gemaakt over de indicatoren van de economie.

Nadere informatie

1. Lees de vragen goed door; soms geeft een enkel woordje al aan welke richting je op moet.

1. Lees de vragen goed door; soms geeft een enkel woordje al aan welke richting je op moet. AANVULLENDE SPECIFIEKE TIPS ECONOMIE VWO 2007 1. Lees de vragen goed door; soms geeft een enkel woordje al aan welke richting je op moet. : Leg uit dat loonmatiging in een open economie kan leiden tot

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Euro en andere valuta vmbo-b34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Euro en andere valuta vmbo-b34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 27 September 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62253 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Wisselkoersen

Hoofdstuk 5: Wisselkoersen Hoofdstuk 5: Wisselkoersen 1. Begrippen EUR/USD datum: 13/03/2014 23:56 Laatste koers 1.3869 USD % Verschil -0,25 % Vorig Slot 1.3904 Open 1.3904 Bid (biedkoers) 1.3868 Ask (laatkoers) 1.3870 Hoogste-laagtse

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Waarom houden gezinnen chartaal (kas)geld aan (i.p.v. giraal op de bank)? 1) Transactiemotief Gezinnen hebben contant geld nodig voor L1 = actieve kas

Waarom houden gezinnen chartaal (kas)geld aan (i.p.v. giraal op de bank)? 1) Transactiemotief Gezinnen hebben contant geld nodig voor L1 = actieve kas Domein G Geldwezen Ruil en arbeidsverdeling: 1) Directe ruil: goederen goederen Geringe arbeidsverdeling 2) Indirecte ruil: goederen geld goederen Meer arbeidsverdeling nodig Eigenschappen van geld: 1)

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Domein Goede Tijden, Slechte Tijden

Domein Goede Tijden, Slechte Tijden Domein Goede Tijden, Slechte Tijden Zie steeds de eenvoud!! havo Frans Etman Hoog- of laagconjunctuur Het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) heeft 2 filmpjes gemaakt over de indicatoren van de economie.

Nadere informatie

Begrippenlijst betalingsbalans (met antwoorden) pagina 1 van 8

Begrippenlijst betalingsbalans (met antwoorden) pagina 1 van 8 Begrippenlijst betalingsbalans (met antwoorden) pagina 1 van 8 A Betalingsbalans De betalingsbalans registreert het betalingsverkeer tussen een land en het buitenland. Dit betalingsverkeer wordt vooral

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Economie 1,2 oude en nieuwe stijl

Examen HAVO en VHBO. Economie 1,2 oude en nieuwe stijl Economie 1,2 oude en nieuwe stijl Examen HAVO en VHBO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 2 VHBO Tijdvak 3 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur 20 00 Dit

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1,2

Examen VWO. economie 1,2 economie 1,2 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 30 mei 13.30 16.30 uur 20 05 Voor dit examen zijn maximaal 62 punten te behalen; het examen bestaat uit 26 vragen. Voor

Nadere informatie

Eindexamen economie havo I

Eindexamen economie havo I Opgave 1 Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. 1 Voorbeeld van een juiste berekening: 47,5 27,5 100% = 72,73% 27,5

Nadere informatie

De euro en andere valuta vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

De euro en andere valuta vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62289 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

oefentoets 3 e periode 0910 vier opgaven pagina 1 van 4

oefentoets 3 e periode 0910 vier opgaven pagina 1 van 4 oefentoets 3 e periode 0910 vier opgaven pagina 1 van 4 Opgave 1 valutamarkt Groot-Brittannië behoort niet tot de Economische Monetaire Unie (EMU). Het Britse pond ( ) is op de valutamarkt nog een zelfstandig

Nadere informatie

Katern 4 Waarde van de munt

Katern 4 Waarde van de munt Katern 4 Waarde van de munt Begrippen CPI = geeft aan hoe hoog de kosten voor het levensonderhoud zijn Deflatie = geld wordt meer waard Geldillusie = mensen denken dat ze rijker zijn dan in werkelijkheid

Nadere informatie

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD De macro-vraaglijn of geaggregeerde vraaglijn geeft het verband weer tussen het algemeen prijspeil en de gevraagde hoeveelheid binnenlands product. De macro-vraaglijn

Nadere informatie

ERRATUM Economische Topper 6 Algemene Economie

ERRATUM Economische Topper 6 Algemene Economie ERRATUM Economische Topper 6 Algemene Economie Er zijn enkele foutjes geslopen in de eerste druk van het leerwerkboek Economische Topper 6 Algemene economie. Hier vind je een overzicht per thema. Als je

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen 1 en recht

Examen VWO. Economische wetenschappen 1 en recht Economische wetenschappen 1 en recht Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Dinsdag 22 juni 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven

Nadere informatie

Samenvatting Economie Hoofdstuk 10 Een klein binnenland, een groot buitenland

Samenvatting Economie Hoofdstuk 10 Een klein binnenland, een groot buitenland Samenvatting Economie Hoofdstuk 10 Een klein binnenland, een groot buitenland Paragraaf 1 Karakteristieken van het internationale handels- en betalingsverkeer Nederland heeft een relatief open economie.

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2000-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2000-II Opgave 1 Uit een krant: Uitzendbranche blijft groeien Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de uitzendbranche in het eerste kwartaal van 1998 flink is gegroeid. In vergelijking

Nadere informatie

Valutaoptie. Bescherming tegen koersschommelingen. Wat is valutarisico? Wat is een valutaoptie?

Valutaoptie. Bescherming tegen koersschommelingen. Wat is valutarisico? Wat is een valutaoptie? Bescherming tegen koersschommelingen Dit productinformatieblad is bedoeld voor ondernemers die internationaal zaken doen. In het kort leest u hierin wat een valutaoptie is, hoe het werkt en wat de voordelen,

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1

Examen VWO. economie 1 economie 1 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 30 mei 13.30 16.30 uur 20 05 Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te behalen; het examen bestaat uit 30 vragen. Voor

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I Opgave 1 Nijvere Europeanen Een onderzoeksbureau heeft berekend dat de arbeidsproductiviteit per gewerkt uur in de Europese Unie (EU) gemiddeld lager is dan in de Verenigde Staten van Amerika (VS). In

Nadere informatie

Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld

Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld Deze lesbrief (derde druk, 2015) is een uitgave van De Nederlandse Bank en tot stand gekomen met medewerking van Gerrit Gorter en Han van Spanje (VECON). 1. Prijzen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1981-1982 17 125 Aanpassingen van middenkoersen in het kader van het Europees Monetair Stelsel 1981 Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Katern De waarde van de munt

Katern De waarde van de munt Vwo katern 5 De waarde van de munt - hoofdstuk 1 Geldontwaarding Katern De waarde van de munt hoofdstuk 1 Geldontwaarding Opdracht 1 a Het gaat om 2,4 procentpunt. In de zin de centrale bank verwacht dat

Nadere informatie

Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan

Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en in september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen

Nadere informatie

1.4 Andere landen kunnen ze goedkoper produceren. Andere landen kunnen ze produceren van een betere kwaliteit.

1.4 Andere landen kunnen ze goedkoper produceren. Andere landen kunnen ze produceren van een betere kwaliteit. Hoofdstuk 1 Waar produceren? 1.1 Nederlanders vinden dat tuinbouwwerk onderbetaald wordt. Polen werken harder dan Nederlanders. Polen verdienen met dit werk meer dan in Polen en willen graag dit werk doen.

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2003-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2003-II 4 Antwoordmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

overwegingen dringend noodzakelijk!"

overwegingen dringend noodzakelijk! Interview irect nadat we met euro's gingen betalen, vielen de prijsstijgingen op. Vooral in de horeca waren de prijzen fors hoger. Net niet verdubbeld maar toch... Toen de conversiekoersen (zie tabel)

Nadere informatie

TENTAMEN ALGEMENE ECONOMIE

TENTAMEN ALGEMENE ECONOMIE Locatie Fraijlemaborg Zuidoost Postbus 22575, 1100 msterdam TENTMEN LGEMENE EONOMIE HOOFFSE EONOMIE Onderwijseenheid : EVH101-1 atum : 2009 Tijd : ocenten : OH EE VRJ Tentamen lgemene Economie Pagina 2

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

Inleiding tot de economie Test december 2008 H17 tem H25 VERBETERING 1

Inleiding tot de economie Test december 2008 H17 tem H25 VERBETERING 1 Inleiding tot de economie Test december 2008 H17 tem H25 VERBETERING 1 Vraag 1 Bin. Munt/Buit. munt Hoeveelheid buitenlandse munt Beschouw bovenstaande grafiek met op de Y-as de hoeveelheid binnenlandse

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 18 mei 13.30 16.00 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen; het examen bestaat uit 34 vragen.

Nadere informatie

Eindexamen havo economie oud programma I

Eindexamen havo economie oud programma I Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat mensen met een hoog

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

DE WISSELMARKT. Begrippen. - vreemde valuta (VV) = deviezen =

DE WISSELMARKT. Begrippen. - vreemde valuta (VV) = deviezen = De wisselmarkt - 1 van 16 DE WISSELMARKT Inleiding De meeste landen hebben hun eigen munt. Alleen die munt heeft betaalkracht in dat land. Welke problemen spruiten hieruit voort voor de internationale

Nadere informatie

Basisperiode Periode 1 Stijgings-percentage Basisperiode Periode 1 Gegeven: 400 miljard

Basisperiode Periode 1 Stijgings-percentage Basisperiode Periode 1 Gegeven: 400 miljard Aantekeningen Economie VWO-6 onderdeel 7: Conjunctuur Hoofdstuk 26 1 De economische conjunctuur Met economische groei wordt bedoeld: het jaarlijkse groeipercentage van het reële Bruto Binnenlands Product

Nadere informatie

bruto inkomen (per persoon)

bruto inkomen (per persoon) Opgave 1 Lorenzcurve en economische kringloop Definities: Bruto inkomen Loon/pensioen, interest, winst/dividend, huur/pacht Netto inkomen Bruto inkomen inkomstenbelasting (IB) Netto besteedbaar inkomen

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo 2010 - I

Eindexamen economie vwo 2010 - I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit

Nadere informatie

De vermogensmarkt De euro op koers

De vermogensmarkt De euro op koers De vermogensmarkt De euro op koers Havo Economie 2 INHOUD HOOFDSTUK 1: EEN MARKT VOOR VREEMDE VALUTA pag 3 1.1 Inleiding pag 3 1.2 Vreemde valuta pag 4 1.3 Vraag en aanbod op de valutamarkt pag 7 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2005-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2005-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord is: Een

Nadere informatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14 Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Valutatermijntransactie

Valutatermijntransactie Valutatermijntransactie Vooraf zekerheid over betalingen en ontvangsten in vreemde valuta Dit productinformatieblad is bedoeld voor ondernemers die internationaal zaken doen. In het kort leest u hierin

Nadere informatie

De valutakoers ontwikkeling van de Euro-dollar 1.

De valutakoers ontwikkeling van de Euro-dollar 1. De valutakoers ontwikkeling van de Euro-dollar 1. 1 Inleiding. Met de introductie van de Euro als nieuwe officiële Europese valuta heeft het internationale monetaire stelsel er in 1999 een belangrijke

Nadere informatie

pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie)

pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie) pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie) Het monetair beleid binnen de EMU (Economische en Monetaire Unie) wordt bepaald door de ECB (Europese Centrale Bank). De centrale banken, waaronder

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

Toespraak Drs. A.G. Romero, Financieel-economisch Directeur Bank van de Nederlandse Antillen gehouden voor de Lions Club Curaçao 28 mei 2009

Toespraak Drs. A.G. Romero, Financieel-economisch Directeur Bank van de Nederlandse Antillen gehouden voor de Lions Club Curaçao 28 mei 2009 10 jaar Euro: wat zijn de vooruitzichten 1? Toespraak Drs. A.G. Romero, Financieel-economisch Directeur Bank van de Nederlandse Antillen gehouden voor de Lions Club Curaçao 28 mei 2009 1.Het begin van

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo 2009 - I

Eindexamen economie pilot havo 2009 - I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 ja Een voorbeeld van een juiste

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Eindexamen havo economie oud programma 2012 - I

Eindexamen havo economie oud programma 2012 - I Opgave 1 Beleggingen leiden tot inkomensverschillen Aangetrokken door voorspoedige ontwikkelingen op de effectenbeurs, zijn in een land de mensen steeds meer gaan beleggen in aandelen en obligaties. Mede

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1,2

Examen VWO. economie 1,2 economie 1,2 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur 20 05 Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen; het examen bestaat uit 26 vragen. Voor

Nadere informatie

1 De onderneming en algemene economie 15

1 De onderneming en algemene economie 15 Inhoud Inleiding 11 1 De onderneming en algemene economie 15 1.1 Economisch handelen en algemene economie 16 1.2 Bedrijfsomgeving en algemene economie 19 1.3 Absolute en relatieve gegevens 24 Samenvatting

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Macro-economie examenvragen

Macro-economie examenvragen Macro-economie examenvragen Deel II 1. Indien de reële productie en het arbeidsaandeel constant blijven, dan kan het aantal tewerkgestelde personen van het ene jaar op het andere slechts toenemen indien.

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 102,4 100 = 101,4866 1,49% 100,9 Voor het antwoord:

Nadere informatie

http://www.economiepagina.com - Alle nuttige economielinks bij elkaar!

http://www.economiepagina.com - Alle nuttige economielinks bij elkaar! Opgave 1 Gulden (ƒ) wordt euro ( ) Geld is een (1) aanvaard ruilmiddel. De maatschappelijke geldhoeveelheid in Nederland bestaat uit munten, bankbiljetten en (2). De komende jaren worden de functies van

Nadere informatie

Concept Welvaart en Groei

Concept Welvaart en Groei LESBRIEF 5 Inflatieverwachtingen Doelgroep: SLU: 5 havo, 5/6 vwo 1 lesuur exclusief huiswerkopdracht Concept Welvaart en Groei begrippen CE inflatie korte vs lange termijn vertrouwen prijsstabiliteit monetair

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland

Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland Paragraaf 1 Geld Samenvatting Hoofdstuk 9 Betalen in binnen- en buitenland Er is sprake van directe ruil wanneer er goederen tegen goederen worden geruild. We spreken van indirecte ruil wanneer er eerst

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.00 uur oud programma economie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60 punten te behalen.

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 EXAMEN: 2002-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 EXAMEN: 2002-I TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: VWO EXAMEN: 2002-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

De Europese schuldencrisis heeft aangetoond dat een zeer hoog niveau

De Europese schuldencrisis heeft aangetoond dat een zeer hoog niveau Chapter 6 Samenvatting (Dutch summary) De Europese schuldencrisis heeft aangetoond dat een zeer hoog niveau van de staatsschuld kan leiden tot oplopende rentelasten die economisch herstel tegengaan. In

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Auteursrechtelijk beschermd materiaal OPLOSSING OEFENINGEN HOOFDSTUK 24

Auteursrechtelijk beschermd materiaal OPLOSSING OEFENINGEN HOOFDSTUK 24 OPLOSSING OEFENINGEN HOOFDSTUK 24 Open Vragen OEFENING 1 a) Daar 1 dollar 0,7699 euro waard is, is 1 euro 1/0,7699=1,2989 dollar waard. Vanuit Europees standpunt zetten we dus de wisselkoers met vaste

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

DEEL 1: Antwoordformulier voor de meerkeuzevragen, vragen 1 tot en met 9 (9 vragen van 2 punten = 18 punten)

DEEL 1: Antwoordformulier voor de meerkeuzevragen, vragen 1 tot en met 9 (9 vragen van 2 punten = 18 punten) VERSIE DEEL : Antwoordformulier voor de meerkeuzevragen, vragen tot en met 9 (9 vragen van 2 punten = 8 punten). Veronderstel een economie waar drie goederen worden geproduceerd. Alles wat in een jaar

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Inflatie is de stijging van het algemeen prijspeil. De jaren 70 en 80 van de vorige eeuw waren periodes van relatief hoge inflatiecijfers in West-Europa, terwijl lage inflatie en deflatie

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2001-I VAK: ECONOMIE 1 NIVEAU: VWO EXAMEN: 2001-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei tijdsduur voor het gehele examen 09:00-11:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING AGRARISCHE BEDRIJFSECONOMIE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. economie 1

Examen HAVO - Compex. economie 1 economie 1 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 23 mei totale examentijd 2,5 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Examen HAVO. economie 1

Examen HAVO. economie 1 economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 31 mei 9.00 11.30 uur 20 06 Voor dit examen zijn maximaal 56 punten te behalen; het examen bestaat uit 30 vragen. Voor elk

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2000-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2000-I 4 Antwoordmodel Opgave 1 Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. 1 voorbeelden van juiste antwoorden: Een antwoord

Nadere informatie