Zestien tips voor dove personen in contact met de politie en justitie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zestien tips voor dove personen in contact met de politie en justitie"

Transcriptie

1 Tip 1 Zestien tips voor dove personen in contact met de politie en justitie Taalgroep Vlaamse Gebarentaal KU Leuven, in samenwerking met Fevlado en Het Reddend Gebaar In het kader van het JUSTISIGNS-project Weet dat de politie in Vlaanderen niet altijd voor een tolk moet zorgen. Dit hangt af van de situatie. Tip 1 Tip 1 Bestuurlijke functie Er bestaat veel onduidelijkheid over hoe het nu precies zit met de politie en het inzetten van tolken VGT. Op basis van de informatie die we verzamelden, kunnen we het volgende zeggen: Belangrijk is het verschil tussen de bestuurlijke functie van de politie en de gerechtelijke functie. Als je contact hebt met de politie in burgerlijke of administratieve zaken, bijvoorbeeld: wanneer je informatie gaat vragen over diefstalpreventie of over een bepaalde procedure wanneer je aangifte gaat doen van verlies van documenten dan zijn er eigenlijk geen regels of wettelijke bepalingen in verband met het inschakelen van een tolk.

2 Tip 1 Tip 1 Gerechtelijke functie (1/2) Als je contact hebt met de politie in het kader van een gerechtelijke procedure - als slachtoffer, dader of getuige dan zijn er wel regels in verband met het recht op een tolk maar: ook in dit geval moet de politie toestemming vragen en krijgen van de magistraat van het parket om een tolk te mogen inzetten. Dat komt omdat het betalen van de tolk gerechtskosten zijn en om gerechtskosten te mogen maken, moet er toestemming zijn. Gerechtelijke functie (2/2) Ook belangrijk: wel of niet (hoog)dringend Het kan dan zijn dat de politie wel onmiddellijk een tolk zal zoeken bij belangrijke of dringende zaken (bv. indien je slachtoffer bent van geweld of bij een zwaar verkeersongeval met gewonden en/of vluchtmisdrijf) maar niet bij minder belangrijke en/of minder dringende zaken (bv. bij een verkeersongeval met enkel materiële schade). Het kan ook zijn dat er bij een eerste gesprek (bv. een gesprek op de plaats waar het ongeval is gebeurd) geen tolk is maar dat je wordt gevraagd om later terug te komen voor een tweede gesprek (in het politiekantoor) waarbij dan wel een tolk aanwezig is. Tip 2 Tip 2 Als je het liefst in Vlaamse Gebarentaal wil communiceren, laat de politie dat dan zeker weten. Als je in gesproken Nederlands communiceert omdat er geen tolk is, maar je liever in Vlaamse Gebarentaal zou communiceren, laat dat dan zeker weten. Als je het liefst in Vlaamse Gebarentaal wil communiceren, vermijd dan ook om van bij het begin je stem te gebruiken en te praten. Vele horende mensen die niet veel weten over doofzijn, ook politiemensen, denken dat dove mensen die goed kunnen spreken, ook goed kunnen spraakafzien. (En/of dat ze goed kunnen lezen en schrijven.) Wanneer jij dus begint te praten, zal de politie misschien denken dat communiceren in gesproken Nederlands geen probleem is voor jou en dat je hem/haar ook goed zal kunnen begrijpen als hij/zij spreekt.

3 Tip 3 Tip 3 Als je bij de volgende gesprekken liever Vlaamse Gebarentaal wil gebruiken, laat dat dan weten. Als je bv. bij een eerste gesprek of verhoor Nederlands hebt gebruikt omdat er geen tolk was, maar je wil in de toekomst liever in Vlaamse Gebarentaal communiceren, laat dat dan zeker weten. Weet dat je taalkeuze bij het contact met de politie belangrijk kan zijn voor volgende stappen in een gerechtelijke procedure. Bijvoorbeeld: als er later een rechtszaak zou zijn en je daar VGT wil gebruiken, dan is het belangrijk dat de rechtbank dit vooraf weet en een tolk kan inschakelen. Daarom: als je door de politie verhoord wordt en je wil graag VGT gebruiken, vraag dan om dit zo neer te schrijven in het proces-verbaal: "Ik wens de Vlaamse Gebarentaal te gebruiken en verkies deze taal voor de verdere rechtspleging." Controleer dit ook achteraf. Tip 4 Tip 4 Als je zelf voor een tolk zorgt, schakel dan indien mogelijk een professionele tolk in. Dit kan via het CAB: Misschien ben je het gewoon om iemand van je familie of vrienden te vragen om jou te helpen bij communicatie met diensten. Maar het is beter om een professionele tolk in te schakelen, zeker als je voor een ernstige kwestie naar de politie stapt.

4 Tip 5 Tip 5 Denk eraan: soms is ook een afstandstolk mogelijk Er bestaat in Vlaanderen ook een afstandstolkendienst. Een afstandstolk kan een goede oplossing zijn voor kortere gesprekken en/of als er geen tolk wordt gevonden om ter plaatse te komen. Maak hier enkel gebruik van bij burgerlijke, informatieve of administratieve vragen en beter niet bij gerechtelijke procedures (want dan is het eigenlijk aan de politie om een tolk te vorderen). Info over deze dienst, ook over de openingsuren, vind je op de website van CAB: afstandstolken. Tip 6 Tip 6 Respecteer de taak/rol van de tolk De tolk heeft een specifieke taak of rol: een tolk is er om te tolken en niet om extra informatie te geven, ook niet achteraf. Een tolk volgt haar deontologische code. Een tolk is onpartijdig en is verplicht de vertrouwelijkheid van het gesprek te respecteren. De tolk is niet jouw tolk maar de tolk van en voor beide partijen. Weet/besef dat een tolk volgens haar deontologische code verplicht is om een opdracht te weigeren als ze zelf meent/voelt dat ze die opdracht niet goed kan uitvoeren (dit is zo voor de opdracht, dus als de tolk gevorderd wordt, maar ook tijdens de opdracht).

5 Tip 7 Tip 7 Als je de tolk niet goed begrijpt of de tolk begrijpt jou niet goed, meld dat dan. Het kan zijn dat de tolk jouw gebarentaalgebruik echt niet goed begrijpt of dat jij de tolk niet goed begrijpt. Als dat zo is, en de communicatie verloopt niet vlot, is het belangrijk om dit mee te delen, zeker als het een belangrijk gesprek is. Tip 8 Tip 8 Doe niet alsof de communicatie in gesproken taal vlot verloopt als dat niet zo is. Als de communicatie in gesproken taal niet vlot of niet vlot genoeg verloopt en als je de politieman of -vrouw niet begrijpt, zeg dat dan. Doe zeker niet alsof. Vraag eventueel of je een afspraak kan maken voor een nieuw gesprek met een tolk Vlaamse Gebarentaal erbij.

6 Tip 9 Tip 9 Communiceren in geschreven Nederlands kan een oplossing of hulpmiddel zijn. Natuurlijk: als je zelf vlot(ter) Nederlands schrijft en leest, en er is geen tolk VGT aanwezig, kan communiceren in geschreven Nederlands een goede oplossing zijn. Schrijven kan ook worden gebruikt als hulpmiddel om communicatie in gesproken Nederlands te ondersteunen. Je kan bv. vragen om bepaalde woorden of namen of cijfers op te schrijven als je die niet zo goed begrijpt in gesproken taal of als spraakafzien niet lukt. Tip 10 Tip 10 Onderteken zeker geen documenten die je niet helemaal begrijpt. Ook voor geschreven taal: als je het niet begrijpt, laat het dan weten. Als je wordt gevraagd om een document te lezen en te ondertekenen en je begrijpt iets niet, vraag dan om extra informatie. Teken zeker geen verklaring of documenten die je niet helemaal begrijpt.

7 Tip 11 Tip 11 Geef eventueel zelf wat uitleg of informatie over interactie met dove personen. Jammer genoeg is er in de opleiding van de politie zeer weinig tot geen aandacht voor of informatie over interactie met dove personen, gebarentaal, samenwerken met gebarentaaltolken, enzovoort. Wees je hiervan bewust. Als een politieagent niet erg doof-vriendelijk is, of niet erg tolk-bewust, dan komt het misschien omdat hij/zij niet weet hoe het beter/anders kan. Misschien kan je dan zelf wat nuttige informatie geven. Tip 11 Een voorbeeld: stel dat een politieman of vrouw bij een gesprek in het Nederlands tegelijkertijd naar iets op een blad wijst en ook informatie geeft. Dan kan je vragen om even te wachten tot je naar het blad hebt gekeken en uitleggen dat jij niet tegelijkertijd naar iets kan kijken en kan spraakafzien. Of stel dat de politie de tolk een plaats geeft waar jij haar niet goed kan zien. Leg dan even uit waarom het beter is dat de tolk ergens anders gaat zitten.

8 Tip 12 Tip 12 Maak van bij het begin duidelijk dat je doof bent. Zeker wanneer je tegengehouden wordt in het verkeer en/of op straat, is het goed om onmiddellijk en op een rustige manier duidelijk te maken dat je doof bent. De politie houdt er immers niet automatisch rekening mee dat iemand doof kan zijn. Daarom bestaat er een kans dat bv. grote of wat bruuske bewegingen bij het gebaren verkeerd begrepen worden, bv. als een teken van agressief gedrag. Natuurlijk, dit zal zeker niet altijd gebeuren, maar het kan wel bv. wanneer de politie bijzonder waakzaam is omdat er in buurt iets ernstigs is gebeurd. Tip 13 Tip 13 Vraag om een gsm-nummer of een adres. Het is mogelijk dat je de politieman of -vrouw met wie je sprak of contact hebt gehad, later nog eens wil contacteren. Vraag dus om contactgegevens. Kijk goed na of er dan een gsm-nummer of adres bij staat. Als dat niet zo is, bv. als er enkel een telefoonnummer vermeld is, vraag dan zelf of je een gsm-nummer of adres kan krijgen. Houd er wel rekening mee dat niet elke politieman of -vrouw een dienst- adres en/of gsm heeft.

9 Tip 14 Tip 14 Indien je het gevoel hebt gediscrimineerd te worden, kan je dit melden. Er bestaan in Vlaanderen en internationaal wetten en verdragen over de rechten van dove personen, bv. het Vlaamse gelijkekansenbeleid, en de Belgische antidiscriminatiewet van Internationaal is er bv. het VN- Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Als je van mening bent dat je door de politie gediscrimineerd wordt of dat je rechten niet gerespecteerd worden, kan je dit melden bij Unia, het Interfederaal Gelijkekansencentrum of één van de lokale contactpunten (zie Informatie hierover kan je ook aan Fevlado vragen. Met specifieke en zeer ernstige klachten over de politie kan je ook terecht bij het Comité P. Tip 15 Tip 15 Tot slot nog twee tips voor als je naar de rechtbank moet: Naar de rechtbank: bereid je voor Als je voor het gerecht moet verschijnen en nog nooit in een rechtszaal geweest bent, kan je misschien eens een rechtszitting bezoeken. Niet elke zitting is openbaar natuurlijk de zittingen van de familierechtbank zijn bijvoorbeeld nooit openbaar maar er zijn toch wel mogelijkheden om een rechtszaak bij te wonen.

10 Tip 16 Tip 16 Naar de rechtbank met een tolk: meld je bij de bode of de griffier Wanneer je voor de rechtbank moet verschijnen en je hebt een tolk Vlaamse Gebarentaal mee, kan je aan de bode of als er geen bode is aan de griffier vragen of jouw zaak vroeg op de dag behandeld kan worden, zodat de tolk niet al te lang moet wachten. Als je een advocaat hebt, kan je best aan de advocaat vragen om dit te doen. Nog vragen of opmerkingen? Taalgroep Vlaamse Gebarentaal myriam.vermeerbergenkuleuven.be Het JUSTISIGNS-project werd gefinancierd met de steun van de Europese Commissie. De verantwoordelijkheid voor deze publicatie ligt uitsluitend bij de auteurs; de Commissie kan niet aansprakelijk worden gesteld voor het gebruik van de informatie die erin is vervat.

Voor kinderen die meer willen weten over kosteloze rechtsbijstand. uitgave 2010

Voor kinderen die meer willen weten over kosteloze rechtsbijstand. uitgave 2010 Voor kinderen die meer willen weten over kosteloze rechtsbijstand uitgave 2010 ... jongeren en hun advocaat Als je jonger bent dan 18 jaar ben je minderjarig. Omdat je minderjarig bent, moet je volgens

Nadere informatie

Inleiding...1. Correctie Terminologie...2. Vlaamse Gebarentaal...3. Belangrijke woorden...4. Tips voor de leerkracht...7. Tips voor trainer/coach...

Inleiding...1. Correctie Terminologie...2. Vlaamse Gebarentaal...3. Belangrijke woorden...4. Tips voor de leerkracht...7. Tips voor trainer/coach... Inhoudstafel Inleiding...1 Correctie Terminologie...2 Vlaamse Gebarentaal...3 Belangrijke woorden...4 Tips voor de leerkracht...7 Tips voor trainer/coach...9 Tips voor tijdens een wedstrijd...10 Tolk...11

Nadere informatie

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005 Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen uitgave 2005 Steeds meer kinderen stellen vragen aan de Kinderrechtswinkels over echtscheiding. Scheiden kan niet zomaar, je moet heel veel regels

Nadere informatie

Toegankelijkheid van ziekenhuizen voor dove personen. Filip Verstraete vzw Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties

Toegankelijkheid van ziekenhuizen voor dove personen. Filip Verstraete vzw Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties Toegankelijkheid van ziekenhuizen voor dove personen Filip Verstraete vzw Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties De dovengemeenschap: heel verschillend De dovengemeenschap bestaat uit verschillende groepen:

Nadere informatie

COMMUNICATIE- EN OMGANGTIPS

COMMUNICATIE- EN OMGANGTIPS COMMUNICATIE- EN OMGANGTIPS Om de communicatie tussen dove en horende personen vlotter te laten verlopen, vindt u hieronder een aantal praktische tips. Voor wie? Voor dove personen en hun omgeving. We

Nadere informatie

www.kinderrechtswinkel.be juni 2008 Voor kinderen die meer willen weten over de rechtbank, wetten en de rechter Voor kinderen die meer willen weten over de rechtbank, wetten en de rechter Hebben kinderen

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Communicatiemodel. Communicatieniveaus

Communicatiemodel. Communicatieniveaus Download #06 Een fantastisch communicatiemodel trainingmodule Communicatiemodel Mensen uiten hun gevoelens op verschillende manieren. De een laat meteen zien hoe hij zich voelt bij een situatie, terwijl

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

Recht en bijstand bij juridische procedures

Recht en bijstand bij juridische procedures Recht en bijstand bij juridische procedures In deze folder leest u meer 0900-0101 (lokaal tarief) over de juridische bijstand door Slachtofferhulp Nederland en de rechten van slachtoffers. Een wirwar van

Nadere informatie

NOODPLAN. Versie februari

NOODPLAN. Versie februari NOODPLAN Versie februari 2009 1 ONDERSTEUNING VOOR JEUGD RODE KRUISKERNEN BIJ NOODSITUATIES Een Jeugd Rode Kruiskern is geen onderwerp voor een stilleven. Kinderen, jongeren en jeugdleiders blijven niet

Nadere informatie

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten

Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Op het politiebureau en jonger dan 18 jaar? Wegwijzer over je rechten en plichten Je bent op het politiebureau omdat: 1. je wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit en je moest mee naar het

Nadere informatie

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten.

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We helpen je bij het verbeteren van je contacten met

Nadere informatie

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker

Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Informatie folder Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Pagina 2 van 16 Onderzoek door het Openbaar Ministerie Informatiefolder voor de medewerker Landelijke versie,

Nadere informatie

Persaandacht arrest Hof van Beroep september De Morgen, 15 september 2011, blz.6:

Persaandacht arrest Hof van Beroep september De Morgen, 15 september 2011, blz.6: Persaandacht arrest Hof van Beroep september 2011 De Morgen, 15 september 2011, blz.6: Bron: Het Laatste Nieuws De Standaard Dwangsom dwingt Vlaamse overheid tot uitbreiding aantal tolkuren in 'horend'

Nadere informatie

Buurt Informatie Netwerk LIEZEBOS

Buurt Informatie Netwerk LIEZEBOS Buurt Informatie Netwerk LIEZEBOS Uw rechten als slachtoffer van een misdrijf 7 rechten van het slachtoffer Recht op een correcte en tactvolle behandeling Recht op het krijgen van informatie Recht op het

Nadere informatie

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk?

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Zodra er twee of meer mensen in 1 ruimte zijn is er sprake van communicatie, ook al wordt er niet gesproken. Het is

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Vertel aan je kind dat het nodig is de school in te lichten om het pesten te laten stoppen;

Vertel aan je kind dat het nodig is de school in te lichten om het pesten te laten stoppen; Pesten op school Veel gestelde vragen Wat doe je als je kind gepest wordt? Maak voldoende tijd voor een gesprek; laat je kind vertellen wat er zich afspeelt en hoe het zich voelt; Neem het verhaal van

Nadere informatie

kalender 2012 Kant-en-klare tips voor klare taal

kalender 2012 Kant-en-klare tips voor klare taal kalender 2012 Kant-en-klare tips voor klare taal Schakel niet te snel over op een andere taal. Wees geduldig. Laat blijken dat je de inspanning van de anderstalige apprecieert. Geef oefenkansen. Een anderstalige

Nadere informatie

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES Als u getuige of slachtoffer bent geweest van een strafbaar feit kan u worden gevraagd een getuigenverklaring af te leggen. De rechter die over de zaak beslist, kan deze

Nadere informatie

Beroep beslissing OCMW. Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een OCMW-beslissing?

Beroep beslissing OCMW. Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een OCMW-beslissing? Beroep beslissing OCMW Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een OCMW-beslissing? Inhoud 1. Beroep aantekenen... 3 2. Wat gebeurt er na het indienen van het verzoekschrift?... 4 3. Waar heeft de

Nadere informatie

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie.

Politie. De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Politie De wet geldt voor iedereen. Ook voor de politie. Alles over politie De federale politie www.polfed-fedpol.be De lokale politie bij jou in de buurt www.lokalepolitie.be Slachtofferhulp, voor slachtoffers

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

WIE ZIT WAAR IN DE RECHTBANK?

WIE ZIT WAAR IN DE RECHTBANK? WIE ZIT WAAR IN DE RECHTBANK? APRIL 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #2 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen vullen bij een plaatje van de rechtszaal in waar de rechter zit, en waar de verdachte, de advocaat,

Nadere informatie

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar Afasie Logopedie Beter voor elkaar Afasie In deze folder leest u wat afasie is en krijgt u adviezen hoe u de communicatie met iemand met afasie kan verbeteren. Ook staat beschreven wat de logopedist kan

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

SPORTERS MET EEN BEPERKING?

SPORTERS MET EEN BEPERKING? LESGEVEN AAN SPORTERS MET EEN BEPERKING? Vlabus geeft tips! SPORT ZOALS HET HOORT 01. ALGEMENE TIPS & INFORMATIE 03. DOVE & SLECHTHORENDE SPORTERS 05. SPORTER MET EEN PSYCHISCHE AANDOENING 02. BLINDE &

Nadere informatie

VLAAMS COMMUNICATIE ASSISTENTIE BUREAU VOOR DOVEN, VZW

VLAAMS COMMUNICATIE ASSISTENTIE BUREAU VOOR DOVEN, VZW VLAAMS COMMUNICATIE ASSISTENTIE BUREAU VOOR DOVEN, VZW Dendermondesteenweg 449, 9070 Destelbergen tolkaanvraag@cabvlaanderen.be - www.cabvlaanderen.be 09/228 28 08 * 09/228 18 14 * 0476/22 91 75 * Nood

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Als je verliefd op iemand bent is dat vaak een fijn gevoel. Als de ander dan ook verliefd op jou is, wordt dit gevoel alleen maar sterker. Het is echter niet altijd

Nadere informatie

uitgave september 2013

uitgave september 2013 uitgave september 2013 Ook als minderjarige (persoon jonger dan 18 jaar) kom je soms in aanraking met de politie. Bijvoorbeeld omdat je een verkeersovertreding begaan hebt, als je bestolen werd, wanneer

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

uitgave januari 2015

uitgave januari 2015 uitgave januari 2015 Veel kinderen stellen vragen aan de Kinderrechtswinkel over wat er met hen gebeurt als hun ouders uit elkaar gaan. Bijvoorbeeld of zij kunnen beslissen bij welke ouder ze willen wonen

Nadere informatie

Met het Kinderrechtenverdrag

Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Voor kinderen die meer willen weten over kinderrechten Wat is het Kinderrechtenverdrag? Welke rechten heb ik? Zijn Kinderrechten er voor alle kinderen?

Nadere informatie

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG 2 JIJ EN HET ONDERSTEUNINGSCENTRUM JEUGDZORG / 3 INLEI DING In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum jeugdzorg. We leggen uit wat het

Nadere informatie

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Schade? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Als u slachtoffer bent geworden van een geweldsmisdrijf, dan is dat een ingrijpende ervaring.

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

Aangifte van ongeval KLEEF HIER GELE KLEVER. Ruimte voorbehouden voor het ziekenfonds. Type: GR A INT. I Identificatiegegevens van het slachtoffer

Aangifte van ongeval KLEEF HIER GELE KLEVER. Ruimte voorbehouden voor het ziekenfonds. Type: GR A INT. I Identificatiegegevens van het slachtoffer Aangifte van ongeval CHRISTELIJKE MUTUALITEIT Ruimte voorbehouden voor het ziekenfonds dossiernummer: Type: GR A INT I Identificatiegegevens van het slachtoffer 1. Naam en voornaam... Straat... nummer/bus...

Nadere informatie

Een sterk communicatiemodel trainingmodule

Een sterk communicatiemodel trainingmodule Extra #04 Een sterk communicatiemodel trainingmodule Communicatieniveaus Mensen uiten hun gevoelens op verschillende manieren. De een laat meteen zien hoe hij zich voelt bij een situatie, terwijl de ander

Nadere informatie

Tegeltjeswijsheden. Gebaren.nl Vlaggeschip CN Oosterhout

Tegeltjeswijsheden. Gebaren.nl Vlaggeschip CN Oosterhout Tegeltjeswijsheden Benny Elferink tolken NGT - Hoe de tolkvoorziening vanaf het begin is opgebouwd (uren etc.) en over Sam Pattipeiluhu. Heel interessante avond. - Tolkvoorziening is belangrijk voor gelijkwaardigheid

Nadere informatie

uitgave december 2007

uitgave december 2007 ... als je mishandeld wordt uitgave december 2007 ... als je mishandeld wordt Wat is kindermishandeling? Kindermishandeling is elke vorm van geweld 1 op een minderjarige (= een persoon jonger dan 18 jaar),

Nadere informatie

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het Afasie Inleiding Als gevolg van een hersenbeschadiging kan een patiënt te maken krijgen met communicatieproblemen. Deze beperken hem/haar in het uitwisselen van gedachten, wensen en gevoelens. Op de afdeling

Nadere informatie

Videoverhoor van volwassenen

Videoverhoor van volwassenen Videoverhoor van volwassenen Leuvens Instituut voor Criminologie (LINC) Leuven, 23 april 2009 Marc Bockstaele, hoofdcommissaris Federale Politie Gent Voor welke misdrijven? Personeel en materieel toepassingsgebied

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris

Vervolging. Getuigenverhoor rechter-commissaris Als u in de strafzaak door een advocaat wordt bijgestaan, is het van belang dat u de advocaat op de hoogte houdt van de voortgang in het onderzoek. Na aangifte zal het politieonderzoek waarschijnlijk nog

Nadere informatie

Ken uw rechten: 1. Zeg tegen de politie dat u een advocaat wilt die u tijdens uw verblijf op het politiebureau kan helpen. Het is gratis.

Ken uw rechten: 1. Zeg tegen de politie dat u een advocaat wilt die u tijdens uw verblijf op het politiebureau kan helpen. Het is gratis. Hieronder volgen de door de wetgeving in Engeland en Wales gewaarborgde rechten en aanspraken die overeenstemmen met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ken uw rechten: 1. Zeg tegen de politie

Nadere informatie

Datum: Jaar van verschijnen: Duur van de film:

Datum: Jaar van verschijnen: Duur van de film: NAAM: Kijk / luisterformulier Speelfilm Naam: Datum: Titel van de film: Regisseur: Jaar van verschijnen: Duur van de film: Lees de vragen op dit formulier voor het kijken en luisteren door. Je weet dan

Nadere informatie

Communicatie in het horecabedrijf. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Wat is communicatie?

Communicatie in het horecabedrijf. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Wat is communicatie? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over communicatie in het horecabedrijf. In de horeca ga je om met gasten en communiceer je met ze. Je gaat als medewerker ook om met je collega s en je zult het

Nadere informatie

Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft

Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft Logopedie Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG002 / Communicatieproblemen

Nadere informatie

Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners

Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners Vrouw Moeder Kindcentrum In deze folder kun je lezen hoe het zit met jouw rechten en plichten in het ziekenhuis. Wie geeft bijvoorbeeld toestemming

Nadere informatie

Instructie: Rollenspel mishandeling

Instructie: Rollenspel mishandeling Instructie: Rollenspel mishandeling Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan samen een strafrechtszaak naspelen. In deze rechtszaak is het onderwerp mishandeling door ex-vriend. De leerlingen worden

Nadere informatie

Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN

Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN Frank Hutsebaut Leuvens Instituut voor Criminologie (LINC) KULeuven 1. Ter inleiding: enkele algemene noties 2. De bevoegdheid

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Wat te doen bij een klacht?

Wat te doen bij een klacht? Wat te doen bij een klacht? ouders / verzorgers / kinderen / medewerkers Klagen mag! Klagen heeft voor veel mensen een negatieve klank. Het uiten van een klacht kan echter juist bijdragen tot het verbeteren

Nadere informatie

Programma. Telefonische Klachtenbehandeling. Filosofie rond klachtenbehandeling. Wat is een klacht?

Programma. Telefonische Klachtenbehandeling. Filosofie rond klachtenbehandeling. Wat is een klacht? Telefonische Klachtenbehandeling Programma 1. Klachten! 2. Telefonische communicatie. 3. Structuur voor klachtenbehandeling. 4. Voorbeelden van woorden en zinnen. Wat is een klacht? Filosofie rond klachtenbehandeling

Nadere informatie

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie.

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie. Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk Federale Overheidsdienst Justitie U bent gedagvaard >voor de politierechtbank >voor de correctionele

Nadere informatie

Interactie en communicatie met dove mensen. een kleine gids

Interactie en communicatie met dove mensen. een kleine gids Interactie en communicatie met dove mensen een kleine gids Interactie en communicatie met dove mensen een kleine gids Myriam Vermeerbergen & Heidi Salaets In samenwerking met Fevlado vzw & Het Reddend

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Non-verbale communicatie voor advocaten

Non-verbale communicatie voor advocaten Non-verbale communicatie voor advocaten Waarom? Advocaten en juristen hebben dagelijks contact met cliënten, opdrachtgevers, betrokkenen, belanghebbenden enzovoorts. In al deze vormen van contact speelt

Nadere informatie

Leer uw kind De Ondergoedregel.

Leer uw kind De Ondergoedregel. 1. Leer uw kind De Ondergoedregel. Ongeveer één op de vijf kinderen is slachtoffer van seksueel geweld, waaronder seksueel misbruik. U kunt helpen voorkomen dat het uw kind overkomt. Leer uw kind De Ondergoedregel.

Nadere informatie

Omgaan met klachten volgens de BOOS-formule

Omgaan met klachten volgens de BOOS-formule Omgaan met klachten volgens de BOOS-formule Een klacht is een kans. Wanneer een klant de moeite neemt om zijn onvrede te laten blijken, biedt dat je de mogelijkheid de klant alsnog tevreden te stellen

Nadere informatie

JEUGDBESCHERMING NOORD. Ondertoezichtstelling (OTS)

JEUGDBESCHERMING NOORD. Ondertoezichtstelling (OTS) JEUGDBESCHERMING NOORD Ondertoezichtstelling (OTS) Deze brochure bestaat uit twee delen. Het eerste deel is geschreven voor kinderen, maar zeker ook handig voor ouders om te lezen. Het tweede deel is speciaal

Nadere informatie

Evolutie in het. Studiedag VGTC Hilde Nyffels 08 november 2008 Lessius Hogeschool, Antwerpen

Evolutie in het. Studiedag VGTC Hilde Nyffels 08 november 2008 Lessius Hogeschool, Antwerpen Evolutie in het lesgeven van VGT Studiedag VGTC Hilde Nyffels 08 november 2008 Lessius Hogeschool, Antwerpen Ervaring evolutie Nmg VGT April 1994 : Fevlado Vrije gebarencursus 1994 : studieweek Bristol

Nadere informatie

voorwoord VOORBEELDPAGINA S Bestelnr De ander en ik

voorwoord VOORBEELDPAGINA S Bestelnr De ander en ik voorwoord Dit werkboek gaat over de omgang met andere mensen. We bespreken hoe jij met anderen kunt omgaan. Bijvoorbeeld hoe je problemen oplost, omgaat met pesten, gevoelens en vriendschappen en hoe je

Nadere informatie

Persoonlijk opleidingsplan. Hulpmiddelen voor de werknemer

Persoonlijk opleidingsplan. Hulpmiddelen voor de werknemer Persoonlijk opleidingsplan Hulpmiddelen voor de werknemer Elk bedrijf heeft bepaalde doelstellingen. Maar ook de werknemers van een bedrijf, jij en je collega s, hebben eigen doelen. Zoals: beter worden

Nadere informatie

DOEL. Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders.

DOEL. Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders. DOEL Informatie en weetjes over tweetalig en bicultureel opgroeien. Ontmoeting tussen ouders. INHOUD Kennismaking Speeddate Voorstelling Fevlado, het participatieproject en het onderwijsproject Workshop

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben

Nadere informatie

DE VIJF BELANGRIJKE PUNTEN

DE VIJF BELANGRIJKE PUNTEN DE VIJF BELANGRIJKE PUNTEN De vijf belangrijke punten Let op gevaar; voor jezelf, omstanders, slachtoffer Ga na wat er is gebeurd en daarna wat iemand mankeert; Stel het slachtoffer gerust en zorg voor

Nadere informatie

Communiceren kun je leren?!

Communiceren kun je leren?! Communiceren kun je leren?! Communicatie; wat is goed communiceren? En hoe leer je goed communiceren? Wat is communicatie nu eigenlijk? Communiceren is niet voor iedereen zo vanzelfsprekend. Communicatie:

Nadere informatie

Informatiebrochure Afasie

Informatiebrochure Afasie Informatiebrochure Afasie UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen die uw familielid momenteel ondervindt. In deze

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

uitgave december 2011 beroepsgeheim

uitgave december 2011 beroepsgeheim uitgave december 2011... met thet beroepsgeheim ... met het beroepsgeheim Sommige problemen, ziektes, kan je niet in je eentje oplossen. Om deze problemen aan te pakken, heb je hulp nodig van mensen die

Nadere informatie

Rondpunt vzw Uitbreidingstraat 518 bus Berchem Tel.:

Rondpunt vzw Uitbreidingstraat 518 bus Berchem Tel.: Rondpunt vzw Uitbreidingstraat 518 bus 2.01 2600 Berchem Tel.: 03 205 74 80 - info@rondpunt.be www.rondpunt.be 25 080 Slachtoffers 0-14 jaar Doden (30 dagen) 11 Zwaargewonden 146 Lichtgewonden 2 220 Meerderheid

Nadere informatie

Hoe vul ik een schadeaangifte in?

Hoe vul ik een schadeaangifte in? Hoe vul ik een schadeaangifte in? Inhoud Wat te doen bij een schadegeval?... 2 Algemene richtlijnen... 2 Aangifte doen bij KLJ Nationaal... 2 Richtlijnen van KBC-verzekeringen... 2 Enkele belangrijke tips...

Nadere informatie

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8

Stichting Pandora GEDWONGEN OPNAME. Stichting Pandora, februari 2003 1/8 Stichting Pandora, februari 2003 1/8 GEDWONGEN OPNAME Stichting Pandora Stichting Pandora, februari 2003 2/8 Gedwongen opname Niemand wil tegen z'n zin in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkomen. Dat

Nadere informatie

Doorbreek het taboe Els Messelis Hogere Leergangen voor Fiscale en Sociale Wetenschappen -HuBrussel 18 december Els Messelis

Doorbreek het taboe Els Messelis Hogere Leergangen voor Fiscale en Sociale Wetenschappen -HuBrussel 18 december Els Messelis Doorbreek het taboe Hogere Leergangen voor Fiscale en Sociale Wetenschappen -HuBrussel 18 december 2012 Breaking the Taboo II Daphne project (Europese Commissie) Belgische partner: in samenwerking met

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR JONGEREN 1 ONDER TOEZICHT GESTELD WAT BETEKENT DAT?

INFORMATIE VOOR JONGEREN 1 ONDER TOEZICHT GESTELD WAT BETEKENT DAT? ONDER TOEZICHT GESTELD WAT BETEKENT DAT? INFORMATIE VOOR JONGEREN 1 ONDER TOEZICHT GESTELD WAT BETEKENT DAT? Als je nog geen 18 jaar bent is volgens de wet een volwassene voor jou verantwoordelijk. Meestal

Nadere informatie

Gewestelijke dienst. Instructie: Vul de gevraagde gegevens in OF breng een kleefbriefje van het ziekenfonds aan.

Gewestelijke dienst. Instructie: Vul de gevraagde gegevens in OF breng een kleefbriefje van het ziekenfonds aan. Gewestelijke dienst Ongevalsaangifte Artikel 136, 2 en 3 gecoördineerde wet van 14.7.94 Art. 295 K.B. van 3.7.96 Gelieve enkel drukletters te gebruiken, slechts één letter of cijfer per vakje te vermelden

Nadere informatie

Notitieboekje. Allemaal Taal

Notitieboekje. Allemaal Taal Notitieboekje Allemaal Taal 1 Wie stimuleerde jouw taal? Hoe stimuleer je de taal van de kinderen? 2 Wat hebben de kinderen nodig? Het is soms moeilijk om aan taalstimulering te doen omdat mijn groep zo

Nadere informatie

Waarvoor kan je naar de politie?

Waarvoor kan je naar de politie? olitie Iedereen kan te maken krijgen met de politie. Iedereen kan ooit de politie nodig hebben. Zowel politie als burgers hebben zich daarbij aan bepaalde regels te houden. politie Waarvoor kan je naar

Nadere informatie

KLACHTEN. Wat moet je doen wanneer je een probleem hebt met een andere huurder van onze huisvestingsmaatschappij?

KLACHTEN. Wat moet je doen wanneer je een probleem hebt met een andere huurder van onze huisvestingsmaatschappij? KLACHTEN Wat moet je doen wanneer je een probleem hebt met een andere huurder van onze huisvestingsmaatschappij? Elke huurder moet zich gedragen als een goed huisvader. Dit staat zo in het huurcontract.

Nadere informatie

Het verhaal van een veroorzaker van een verkeersongeval: les 2 SECUNDAIR ONDERWIJS. Doelgroep. VOETen. Lesfiche verkeers- en mobiliteitseducatie

Het verhaal van een veroorzaker van een verkeersongeval: les 2 SECUNDAIR ONDERWIJS. Doelgroep. VOETen. Lesfiche verkeers- en mobiliteitseducatie Lesfiche verkeers- en mobiliteitseducatie SECUNDAIR ONDERWIJS Het verhaal van een veroorzaker van een verkeersongeval: les 2 Doelgroep Leerlingen van de derde graad secundair onderwijs VOETen Gemeenschappelijke

Nadere informatie

l Ga naar de buren op een rustig moment en l Leg rustig uit waar u last van heeft en vertel erbij l Geef uw buren de kans om te reageren.

l Ga naar de buren op een rustig moment en l Leg rustig uit waar u last van heeft en vertel erbij l Geef uw buren de kans om te reageren. Last van uw buren Geef zelf het goede voorbeeld Blijf zelf altijd rekening houden met anderen,ook met buren die overlast geven. Draai geen harde muziek, praat niet te hard in de tuin of op het balkon en

Nadere informatie

Terrorism Act 2000. [Wet Terrorisme 2000]

Terrorism Act 2000. [Wet Terrorisme 2000] Terrorism Act 2000 [Wet Terrorisme 2000] Denk aan uw rechten als u in detentie gehouden wordt De rechten in deze kennisgeving zijn voor u gewaarborgd op grond van de wetgeving in Engeland en Wales en zijn

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

15 tips om meer uit uw e-mailcampagnes te halen

15 tips om meer uit uw e-mailcampagnes te halen 15 tips om meer uit uw e-mailcampagnes te halen Volgens de IT-beveiligingsorganisatie Symantec werd in februari 2007 wereldwijd 70% van alle e-mails als SPAM bestempeld en op mailserverniveau tegengehouden.

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking.

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel

Nadere informatie

Filip Verstraete. Adviescommissie Vlaamse Gebarentaal Fevlado vzw

Filip Verstraete. Adviescommissie Vlaamse Gebarentaal Fevlado vzw Filip Verstraete Adviescommissie Vlaamse Gebarentaal Fevlado vzw Wat willen dove leerlingen? Toegang tot de lessen Onderwijs van een goed niveau Een diploma Vlotte sociale contacten Wat is het aanbod?

Nadere informatie

BureauJeugdzorgDrenthe. februari 2005 / 05 004

BureauJeugdzorgDrenthe. februari 2005 / 05 004 BureauJeugdzorgDrenthe februari 2005 / 05 004 Bureau Jeugdzorg Drenthe Jeugdreclassering Heel wat jongeren tussen 12 en 18 komen in aanraking met jeugdreclassering. Justitie of de Raad voor de Kinder bescherming

Nadere informatie

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Bijlage 3.1. Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Het instinct voor zelfbehoud is heel gezond. Als we dat niet hadden, zou niemand van ons

Nadere informatie

Herziening PAB. Hoe de budgethoogte van het Persoonlijke Assistentiebudget herzien? Onafhankelijk Leven vzw Groot Begijnhof 14 A 9040 Sint Amandsberg

Herziening PAB. Hoe de budgethoogte van het Persoonlijke Assistentiebudget herzien? Onafhankelijk Leven vzw Groot Begijnhof 14 A 9040 Sint Amandsberg Herziening PAB Hoe de budgethoogte van het Persoonlijke Assistentiebudget herzien? Onafhankelijk Leven vzw Onafhankelijk Leven vzw Groot Begijnhof 14 A 9040 Sint Amandsberg www.onafhankelijkleven.be donderdag

Nadere informatie

optimale HUISARTSENzoRg voor mensen met EEN verstandelijke beperking

optimale HUISARTSENzoRg voor mensen met EEN verstandelijke beperking NAAR DE HUISARTS optimale huisartsenzorg voor mensen met een verstandelijke beperking Mensen met een verstandelijke beperking hebben recht op goede medische zorg. De huisarts speelt hierin een belangrijke

Nadere informatie

Werkboek LINTSTAGE NAAM: KLAS:

Werkboek LINTSTAGE NAAM: KLAS: Werkboek LINTSTAGE NAAM: KLAS: Inhoudsopgave Gegevens van het talent, de school en het leerbedrijf... 1 Belangrijke regels... 3 Wat wordt er van je verwacht als je stageloopt?... 4 Verslagonderdeel A...

Nadere informatie

Scheidsrechter en COMMUNICATIE

Scheidsrechter en COMMUNICATIE Scheidsrechter en COMMUNICATIE Wat is communicatie? UITWISSELEN VAN INFORMATIE Met wie communiceert de scheidsrechter? Spelers Coaches Secretaris / Tijdwaarnemer Publiek Begeleider / SR coach Vereniging

Nadere informatie

Kindvriendelijke verhoorstudio

Kindvriendelijke verhoorstudio Het horen van kinderen door de politie HET HOREN VAN KINDEREN DOOR DE POLITIE Jannie van der Sleen Binnen een strafrechtelijk onderzoek: Doel van het verhoor is waarheidsvinding/feiten: Is er al dan niet

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09)

PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09) Artikel 1. PROCEDUREREGLEMENT VAN HET VLAAMS DOPINGTRIBUNAAL (Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van Vlaams Dopingtribunaal vzw 03.12.09) Titel I. De instellingen. Er bestaat een Disciplinaire Commissie

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie