Voortplanting bij bloemplanten. Volledige naam: Nummer: Klas:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voortplanting bij bloemplanten. Volledige naam: Nummer: Klas:"

Transcriptie

1 Voortplanting bij bloemplanten Volledige naam: Nummer: Klas:

2

3 1. Bouw van de volkomen bloem Hoeveel verschillende onderdelen merk je op per bloem?... Hoeveel verschillende soorten bladeren zijn er aanwezig?... Trek een pijl naar de verschillende soorten bladeren en geef ze een nummer. Beschrijf de vorm van beide soorten bladeren. 1)... 2)... Beschrijf de kleur van beide soorten bladeren. 1)... 2)... 1

4 1.... Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie: Functie:... 2

5 2. Bouw van de meeldraden en de stamper Beschrijf hoe de meeldraden eruitzien Beschrijf hoe de stamper eruitziet De... zijn de mannelijke voortplantingsorganen. De... is het vrouwelijke voortplantingsorgaan

6

7 3. Bestuiving Bestuiving is de overdracht van... van de... van de... naar de... van de... Er zijn twee manieren van bestuiving: 1) De eerste manier is met behulp van.... Bloemplanten die bloemen dragen die stuifmeel op deze manier verspreiden, noemen we.... 2) De tweede manier is met behulp van.... Bloemplanten die bloemen dragen die stuifmeel op deze manier verspreiden, noemen we.... 5

8 Bekijk de onderstaande afbeeldingen van stuifmeelkorrels. Beschrijf hoe de stuifmeelkorrels eruitzien. Hoe zijn de stuifmeelkorrels aangepast aan de wijze van bestuiving van de bloemplant? Er bestaan meerdere methoden van bestuiving. Beschrijf in eigen woorden het verschil tussen de drie wijzen van bestuiving. Zelfbestuiving - nummer(s)...: 6

9 Buurbestuiving - nummer(s)...: Kruisbestuiving - nummer(s)...: Wat gebeurt er bij nummer 5?. Als je op de Engelse versie van Google afbeeldingen op zoek gaat naar een windbloeier, krijg je als eerste resultaten de vruchten van een paardenbloem. Het is niet omdat we dit als zoekresultaten krijgen, dat dit daadwerkelijk windbloeiers zijn! Lees de definitie van bestuiving aandachtig opnieuw. Waarom is dit geen windbloeier? 7

10 4. Bevruchting Op de nevenstaande prent zien we stuifmeelkorrels. Er is iets met de stuifmeelkorrel gebeurd. Bekijk de animatie waar de website naar verwijst. Beschrijf in eigen woorden wat je op de nevenstaande prent ziet gebeuren.... Wat is er de reden van dat dit gebeurt? Vul in. Bevruchting vindt plaats wanneer de... en de... samensmelten: - De zaadcel is de... geslachtscel. Hij bevindt zich in een... die afkomstig is uit het... van een.... Door de... of door... wordt die tot de van de gebracht. - De eicel is de... geslachtscel. Die bevindt zich in het... die in het... zit. Wanneer de stuifmeelkorrel op de stempel van de stamper ligt, komt er een... uit. Die zal doorgroeien tot de eicel bereikt wordt. Dan kunnen de zaadcel en de eicel samensmelten en is er sprake van.... 8

11 5. Bloemdelen na de bevruchting 5.1. Van vruchtbeginsel tot vrucht Welke overblijfselen van de bloem zie je terug aan de buitenzijde van de vrucht? Waaruit is de vrucht gegroeid?... Wat vinden we in de vrucht terug?... Waaruit zijn die gegroeid?... 9

12 5.2. Van zaadbeginsel tot zaad Aan de buitenzijde van de witte boon zien we de locatie waar de zaadcel door de zaadhuid is gegaan. Hoe heet dit onderdeel?... Wat is de functie van de zaadhuid? Hoeveel zaadlobben zijn er aanwezig?... Wat is de functie van de zaadlobben?... Waaruit gaat de nieuwe plant zich ontwikkelen?... 10

13 6. Wat gebeurt er met de zaden? 6.1. Verspreiding van vruchten en zaden Wat zijn de verschillende manieren waarop vruchten en zaden zich kunnen verspreiden? Hoe zijn de vruchten en zaden aangepast om op die manier verspreid te kunnen worden? De kieming van zaden Wat hebben zaadjes nodig om optimaal te ontkiemen? Wanneer zullen de zaadjes niet ontkiemen? Wanneer zullen de zaadjes wel ontkiemen, maar zullen ze slappe plantjes worden? 11

14 Referenties (sd). Opgehaald van Biologiepagina.nl: (2013, december 18). Opgehaald van pixabay: -stamper-bloesemmacro / (2013, juni 21). Opgehaald van pixabay: / (2014, September 27). Opgeroepen op 11 30, 2016, van pixabay: (2014, juni 14). Opgeroepen op november 30, 2016, van pixabay. (2015, April 13). Opgehaald van pixabay: Bevruchting plant. (2014, December 15). Opgehaald van YouTube: García, L. F. (2007, Maart 19). File:Antera Lilium.jpg. Opgehaald van Wikimedia commons: Greg. (2012, December 23). Lily ovary cross-section 31-frame photomicromosaic. Opgehaald van Scientific Artist: Karwath, A. (2005, Juli 13). File:Calystegia sepium sepium - side (aka).jpg. Opgeroepen op 11 30, 2016, van Wikimedia commons: Majaura, M. (2007, November 16). File:Epilobium angust1-2.jpg. Opgehaald van Wikimedia commons: Meeldraad. (sd). Opgehaald van StudieBiologie: Meeldraden van de lelie. (2014, Mei 15). Opgehaald van DigiFotoForum: Neutr0nics. (2011, September 19). File:LilySEM.jpg. Opgehaald van Wikimedia commons: Parts of a seed: Quiz. (sd). Opgehaald van education.com: Pixeltoo. (2005, Augustus 5). File:Helianthus annuus pollen 1.jpg. Opgehaald van Wikimedia commons: Ruiz, M. (2007, Juni). File:Mature flower diagram.svg. Opgehaald van Wikimedia commons: Stamper. (sd). Opgehaald van StudieBiologie: 12

15 Vermeiren, S. (2014). Voortplanting bij bloemplanten Bestuiving. Wat is bestuiving? = overbrengen van stuifmeelkorrels van een meeldraad naar de stempel van een bloem van dezelfde. Opgehaald van SlidePlayer: 13

Het onderste deel van de stamper is het vruchtbeginsel. Hierin liggen de eicellen. Na bevruchting groeien hier vruchten.

Het onderste deel van de stamper is het vruchtbeginsel. Hierin liggen de eicellen. Na bevruchting groeien hier vruchten. Bloemen en zaad Voor voortplanting heb je zaad nodig. Maar waar komt zaad vandaan? Om dat te kunnen uitleggen, moet je weten hoe een bloem is opgebouwd en wat bestuiving en bevruchting is. Opbouw van een

Nadere informatie

Insectenbloemen worden dus alleen door bijen bezocht. Hieronder zie je een cartoon waarin beide soorten bloemen zijn afgebeeld.

Insectenbloemen worden dus alleen door bijen bezocht. Hieronder zie je een cartoon waarin beide soorten bloemen zijn afgebeeld. Les 3: de bij en de bloem (deel 1) De vorige lessen heb je veel geleerd over de bouw van de bij. Zo heb je goed naar zijn kop en poten gekeken. Door het tekenen weet je nu hoe de bij in elkaar zit en je

Nadere informatie

Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou

Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou 2.1 Ongeslachtelijke voortplanting = voortplanting waarbij geen bevruchting plaats vindt; hierbij groeit een stukje van de volwassen plant uit tot een nieuwe

Nadere informatie

Voortplanting bij planten

Voortplanting bij planten Voortplanting bij planten Opdracht 1 1. Wanneer spreken we van ongeslachtelijke voortplanting? 2. Een uitloper en een wortelstok zijn beide stengels waaraan jonge planten ontstaan. Wat is het verschil

Nadere informatie

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme Samenvatting Thema 2: Planten Basisstof 1 Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme - Gebeurt door mitose (gewone celdeling) - Alle nakomelingen hebben

Nadere informatie

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar 5.1 4 organen van de plant: Wortels o Opnemen water met voedingsstoffen (mineralen) o Stevigheid o Opslag van reservestoffen Stengel o o Transport van water

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Trefwoordenlijst 113. Inhoud

Inhoud. Voorwoord 5. Trefwoordenlijst 113. Inhoud Inhoud Voorwoord 5 6 Steeds meer planten! 9 6.1 Geslachtelijke variaties 9 6.2 Van eicel tot zaad 11 6.3 Allemaal gelijk 14 6.4 De juiste behandeling 24 6.5 Verschillende bollen en knollen 28 6.6 Afsluiting

Nadere informatie

Cursus Natuur-in-zicht

Cursus Natuur-in-zicht Planten (deel 1) Cursus Natuur-in-zicht 1 Inhoud van de les Deel 1 Bouw van een plant Hoe leven (bloeiende) planten? Beknopte indeling van het plantenrijk Deel 2 6 grote plantenfamilies Planten 1 Cursus

Nadere informatie

Voortplanting bij zaadplanten vmbo-kgt34

Voortplanting bij zaadplanten vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 08 April 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63368 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

De bouw en functie van Bloemen

De bouw en functie van Bloemen Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Tijn Meurkens 06 October 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/67071 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6 Inhoud Voorwoord 5 Mag ik u een paar vragen stellen? 6 6 Steeds meer planten! 13 6.1 Geslachtelijke variaties 13 6.2 Van eicel tot zaad 16 6.3 Allemaal gelijk 18 6.4 De juiste behandeling 24 6.5 Verschillende

Nadere informatie

Naut. Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 1

Naut. Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 1 Naut Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 1 8 Thema 4 Voortplanting thema 4 Voortplanting les 1 les 2 les 3 les 4 72 2 VOORAF Vertel dat bij voortplanting vaak wordt gezegd: dat gaat over de bloemetjes

Nadere informatie

Voortplanting. zaadplanten OPDRACHTEN. 1 Geslachtelijke voortplanting. Opdracht 2.1 Hoe is een bloem gebouwd? 1.1 Bouw van een bloem

Voortplanting. zaadplanten OPDRACHTEN. 1 Geslachtelijke voortplanting. Opdracht 2.1 Hoe is een bloem gebouwd? 1.1 Bouw van een bloem 2 Voortplanting thema bij zaadplanten 1 Geslachtelijke voortplanting 1.1 Bouw van een bloem Opdracht 2.1 Hoe is een bloem gebouwd? - bloemen van koolzaad - kleefband - Bekijk nauwkeurig de bloem van het

Nadere informatie

Klas 2. Herhaling biologie klas 1

Klas 2. Herhaling biologie klas 1 Klas 2 Herhaling biologie klas 1 1 Herhaling Biologie Klas 1 De eerste lessen zullen we besteden aan een herhaling van de lesstof uit de eerste klas. Deze herhaling bestaat uit tekeningen, vragen en aantekeningen.

Nadere informatie

Voortplanting. Lesbrief. Werkgroep Schoolactiviteiten. I.V.N. afd.hengelo. Tel. O74 2770390

Voortplanting. Lesbrief. Werkgroep Schoolactiviteiten. I.V.N. afd.hengelo. Tel. O74 2770390 Voortplanting Lesbrief Werkgroep Schoolactiviteiten I.V.N. afd.hengelo Tel. O74 2770390 1 Deze lesbrief wordt U aangeboden door het I.V.N. afd. Hengelo Voortplanting = zorgen voor jonge planten A. Inleiding

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6

Inhoud. Voorwoord 5. Mag ik u een paar vragen stellen? 6 Inhoud Voorwoord 5 Mag ik u een paar vragen stellen? 6 9 Steeds meer planten! 13 9.1 Geslachtelijke variaties 13 9.2 Van eicel tot zaad 16 9.3 Allemaal gelijk 20 9.4 De juiste behandeling 27 9.5 Verschillende

Nadere informatie

Bloembiologie 1 De bouw van bloemen: 1 kelkbladen. 2 kroonbladen

Bloembiologie 1 De bouw van bloemen: 1 kelkbladen. 2 kroonbladen Bloembiologie In dit hoofdstukje wordt wat dieper ingegaan op: de diverse onderdelen waaruit een bloem is opgebouwd bestuiving en bevruchting wind- en insectenbestuiving en het verschil in de bloem het

Nadere informatie

Docent: A. Sewsahai KLASSE: 6 VWO

Docent: A. Sewsahai KLASSE: 6 VWO Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM AAHA Docent: A. Sewsahai KLASSE: 6 VWO Legenda leerstofafbakening: PAARS: OUDE

Nadere informatie

Anatomie en Morfologie. Wortel. Plantencel. Stengel. Delen van een zaadplant

Anatomie en Morfologie. Wortel. Plantencel. Stengel. Delen van een zaadplant Anatomie en Morfologie Wortel De Plantencel Bouw van de plant in zijn functionele delen Vormen waarin die delen zich kunnen voordoen Iets over (geslachtelijke) voortplanting 45 48 Plantencel Stengel Jonge

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Kleuren om (van) te snoepen Groep 3-4

Voorbereiding post 5. Kleuren om (van) te snoepen Groep 3-4 Voorbereiding post 5 Kleuren om (van) te snoepen Groep 3-4 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de powerpointserie als voorbereiding op post 5: Kleuren om (van) te snoepen voor groep 3 en 4. Inhoud: Algemeen

Nadere informatie

VITA Module 10 kgt. Diagnostische toets Antwoorden

VITA Module 10 kgt. Diagnostische toets Antwoorden VITA Module 10 kgt Diagnostische toets Antwoorden BASISSTOF 2 Wat is voortplanting? 1 Zet een kruisje in de juiste kolom. In tabel 1 staan acht woorden. Hebben deze woorden met seks, met voortplanting,

Nadere informatie

JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar

JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar DEEL 1 Organismen vormen een levensgemeenschap Hoofdstuk 1 Voedselrelaties Hoofdstuk 2 Foto DEEL 2 Organismen planten zich voort Hoofdstuk 1 Voortplanting bij bloemplanten

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Kleuren om (van) te snoepen Groep

Voorbereiding post 5. Kleuren om (van) te snoepen Groep Voorbereiding post 5 Kleuren om (van) te snoepen Groep 5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de powerpointserie als voorbereiding op post 5: Kleuren om (van) te snoepen voor groep 5 tot en met 8.

Nadere informatie

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL

Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de. van een jongen kunnen een.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze. vormen. Meisjes zodra

Nadere informatie

De rol van honingbijen bij de teelt van zaden

De rol van honingbijen bij de teelt van zaden Factsheet 1 De rol van honingbijen bij de teelt van zaden Johan Calis & Willem Boot (www.inbuzz.nl) Maart 2009 Zaad Een eerste stap in de productie van veel voedsel en siergewassen is de teelt van zaden.

Nadere informatie

VOORTPLANTINGSORGANEN EN ONTWIKKELING VAN EEN EMBRYO BIJ PLANTEN NADER BEKEKEN

VOORTPLANTINGSORGANEN EN ONTWIKKELING VAN EEN EMBRYO BIJ PLANTEN NADER BEKEKEN 67 VOORTPLANTINGSORGANEN EN ONTWIKKELING VAN EEN EMBRYO BIJ PLANTEN NADER BEKEKEN Michel Asperges Dr. M. Asperges is vrijwillig medewerker biologie aan het Centrum voor Milieukunde van de Universiteit

Nadere informatie

Molsla Paardenbloem. Achtergrondinformatie

Molsla Paardenbloem. Achtergrondinformatie Molsla Paardenbloem Achtergrondinformatie De paardenbloem is een zeer algemeen voorkomende plant. In gazons, graslanden, bermen en ruigten kun je hem vaak aantreffen. De paardenbloem behoort tot de familie

Nadere informatie

Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten

Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten Bijen en bestuiving in de fruitteelt bij open teelten ABTB ANI LLTB ZLTO VBBN Bijen en bestuiving van fruit bij open teelten Bloei, bestuiving en bevruchting spelen een essentiële rol bij de vorming van

Nadere informatie

Bestuivingsinformatie

Bestuivingsinformatie Bestuivingsinformatie Aardbei Fragaria vesca Familie Ode: Rosales Familie: Rozenfamilie, Rosace. Geslacht: Frigaria Biotoop en bodem: De aardbei prefereert een zonnige standplaats op vochtige vruchtbare

Nadere informatie

Vruchten en Zaden. Schakel tussen de generaties

Vruchten en Zaden. Schakel tussen de generaties Vruchten en Zaden Schakel tussen de generaties Overzicht 1. Van bloem tot vrucht 1.1 opbouw van een bloem 1.2 bestuiving, bevruchting, zaadzetting 2. Typen van vruchten 2.1 principes van indeling 2.2 bouw

Nadere informatie

17/03/2016. Planten 2. Cursus Natuurgids. 1. Overleven 2. Voortplanting 3. Concurrentie

17/03/2016. Planten 2. Cursus Natuurgids. 1. Overleven 2. Voortplanting 3. Concurrentie Planten 2 Cursus Natuurgids 3. Concurrentie 2 1 1. Wat heeft een plant nodig om te overleven? Voedsel Autotrofie Heterotrofie Voedselreserves Een en tweejarige planten Water Landplanten Waterplanten 3

Nadere informatie

Planten 2 Cursus Natuurgids

Planten 2 Cursus Natuurgids Planten 2 Cursus Natuurgids 3. Concurrentie 2 1. Wat heeft een plant nodig om te overleven? Voedsel Autotrofie Heterotrofie Voedselreserves Een en tweejarige planten Water Landplanten Waterplanten Voedsel:

Nadere informatie

biologie voor jou handboek

biologie voor jou handboek auteurs Arteunis Bos Onno Kalverda Gerard Smits Ben Waas 1b VWO gymnasium 1 VWO gymnasium biologie voor jou handboek biologie voor jou handboek ISBN 978 90 345 8263 8 9 789034 582638 551097 5 Stevigheid

Nadere informatie

Planten. over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen

Planten. over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen Planten over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen Deze bijeenkomst Planten versus dieren Indeling van het plantenrijk Voortplanting Ecosystemen Indeling van het leven op aarde Er zijn 4 rijken: Bacteriën

Nadere informatie

Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren

Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren Inhoudsopgave: Uitleg begrippen Inleiding Plan van aanpak Werkwijze Het onderzoek De resultaten Conclusie/discussie Uitleg begrippen, termen

Nadere informatie

Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL) Docent: A. Sewsahai

Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL) Docent: A. Sewsahai Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Scholen Gemeenschap Lelydorp [HHS-SGL) Docent: A. Sewsahai Thema: Planten Boek: 5H Doelstellingen: De student moet weten hoe geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting

Nadere informatie

Cursus natuurgids LES 2 : PLANTEN DETERMINEREN

Cursus natuurgids LES 2 : PLANTEN DETERMINEREN Cursus natuurgids LES 2 : PLANTEN DETERMINEREN 2. Planten determineren, hoe doe je dat? 2.1. Vegetatieve kenmerken 2.2. Voortplantingskenmerken 2.3. APG-indeling en praktische benadering 2.4. Tot slot

Nadere informatie

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+

De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ De lente! Werkboekje leeftijd: 10+ Seizoenen De lente begint meestal op 21 maart. Soms kan het begin van de lente ook vallen op 20 maart. Dat heeft te maken met de stand van de zon. Afgesproken is dat

Nadere informatie

Mannelijk voortplantingsorgaan:

Mannelijk voortplantingsorgaan: Aantekeningen hoofdstuk 3 Voortplanting BBL 3.1 Zwanger 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Vruchtbaar zijn: de zaadcellen. van een jongen kunnen een eicellen.. van een meisje bevruchten. Jongens zodra ze sperma.

Nadere informatie

Planten 2. Cursus Natuurgids

Planten 2. Cursus Natuurgids Planten 2 Cursus Natuurgids Planten 2 1. Overleven 2. Voortplanting 3. Concurrentie 2 1. Wat heeft een plant nodig om te overleven? Voedsel Autotrofie Heterotrofie Voedselreserves Eén tweejarige planten

Nadere informatie

Het kiemen van zaden

Het kiemen van zaden Het kiemen van zaden Dit Werkblad is van... Bij deze opdrachten gaan we in een aantal weken het ontkiemen van zaden volgen. We hebben daarvoor bonen uitgekozen, omdat dit zaden zijn, waarbij de ontkieming

Nadere informatie

Voortplanting bij dieren

Voortplanting bij dieren Voortplanting bij dieren Opdracht 1 Geef aan of de beweringen juist of onjuist zijn: 1. De primaire geslachtskenmerken heb je vanaf je puberteit 2. Geslachtshormonen zorgen voor veranderingen in de puberteit

Nadere informatie

SOORTENKENNIS. Periode 3

SOORTENKENNIS. Periode 3 SOORTENKENNIS Periode 3 Planning van het vak 9 Lessen 15 tm 4 april: lessen, presentaties, wandelingen etc Geen les op: 28 maart (pasen) 11 april: uitval ivm Polenreis 2 e klas 18 April: Toets SOORTENKENNIS

Nadere informatie

preview uit NIET ZONDER ELKAAR BLOEMEN EN INSECTEN verspreiding verboden Copyrights: Uitgeverij Natuurmedia/de fotografen, 2014

preview uit NIET ZONDER ELKAAR BLOEMEN EN INSECTEN verspreiding verboden Copyrights: Uitgeverij Natuurmedia/de fotografen, 2014 24 25 Bessenbandzweefvlieg likkend aan helmknop met stuifmeel van slangenkruid Planten kunnen elkaar niet opzoeken als zij voortplantingsrijp zijn. Kortom ze hebben, in tegenstelling tot dieren, een afstandsprobleem.

Nadere informatie

De teelt van zonnebloemen

De teelt van zonnebloemen De teelt van zonnebloemen De zonnebloem heeft als wetenschappelijke naam: Helianthus annuus. Deze naam komt van de Griekse woorden voor zon (helios) en bloem (anthos). De plant behoort tot de grote familie

Nadere informatie

Over Lessenserie tuinbouw

Over Lessenserie tuinbouw Over Lessenserie tuinbouw Over de tuinbouw lessen De lessen tuinbouw zijn geschikt voor leerlingen uit groep 7 en 8 uit het Basisonderwijs in Den Haag. Er zijn drie tuinbouw lessen die in een vaste volgorde

Nadere informatie

Droge boon. Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden

Droge boon. Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden De boon Ik heb nodig: - een droge boon - een geweekte boon - weegschaal - een liniaal - kleurpotloden 1. Bekijk een droge en een geweekte boon. Vul het schema hieronder in. Droge boon Geweekte boon Welke

Nadere informatie

Over de bloesems en de bijtjes. Lespakket voor de tweede graad basisonderwijs: werkboekje voor de leerlingen

Over de bloesems en de bijtjes. Lespakket voor de tweede graad basisonderwijs: werkboekje voor de leerlingen Over de bloesems en de bijtjes Lespakket voor de tweede graad basisonderwijs: werkboekje voor de leerlingen Inhoudstafel Werkblaadjes Ik ben een bij, een hommel of een wesp Ik ben een koningin, een werkster

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 15 december 2015 Beste natuurliefhebber/-ster, De dag begon mistig en op meerdere plaatsen bleef de mist de hele dag hangen. Gelukkig scheen in Beijum de zon. Doordat

Nadere informatie

PLANTEN GROEIEN. Stappenplan. Benodigdheden. Apps. Tijd ZADENRACE

PLANTEN GROEIEN. Stappenplan. Benodigdheden. Apps. Tijd ZADENRACE Stel 4 onderzoeksvragen op Maak een goede opstelling Noteer je resultaten in de tabel ZADENRACE Vooraleer we aan de grote opdracht beginnen moeten we planten hebben. Zoals je wel weet, gebeurt de voortplanting

Nadere informatie

Indeling dierenrijk. antwoorden met uitleg voorbeeldopgaven Natuuronderwijs. Wereldorientatie-pabo antwoord 1 van 12

Indeling dierenrijk. antwoorden met uitleg voorbeeldopgaven Natuuronderwijs. Wereldorientatie-pabo antwoord 1 van 12 antwoord 1 van 12 Indeling dierenrijk Welk van deze dieren is een insect? dier A dier B dier C dier D Deze vraag heeft betrekking op de indeling van het dierenrijk. Een van de kenmerken van insecten is

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT Aantekeningen Hoofdstuk 3 Voortplanting 3 VMBO KGT 3.1, zwanger en bevallen 1. Wanneer ben je vruchtbaar? Naam Functie 1 Eileider Hierin vindt de bevruchting plaats. Brengt de bevruchte eicel naar de baarmoeder.

Nadere informatie

Naut. Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 4

Naut. Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 4 Naut Natuur en techniek HANDLEIDING THEMA 4 LES 4 6 Thema 4 Voortplanting thema 4 Voortplanting les 1 les 2 les 3 les 4 72 2 KIJKEN Bekijk de themaplaat. Vraag: Worden de vogels gevoerd door de vader of

Nadere informatie

Groep 4 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Bijen. www.natuurmilieuweb.nl

Groep 4 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Bijen. www.natuurmilieuweb.nl Energieneutraal 2040 Aalsmeer - Amstelveen - Diemen - Ouder-Amstel - Uithoorn Groep 4 t/m 8 Informatieblad + Docentenhandleiding De regio zit vol energie! www.natuurmilieuweb.nl Overzicht Informatieblad:

Nadere informatie

Bijen en bestuiving bij bedekte teelten ABTB ANI LLTB ZLTO VBBN Bestuiving Bestuiving is het overbrengen van stuifmeel naar de stamper van een bloem. Stuifmeel wordt gevormd in de helmknoppen van meeldraden.

Nadere informatie

Leydse Weelde. Carolus Clusius - A

Leydse Weelde. Carolus Clusius - A Leydse Weelde Carolus Clusius - A Welkom in Museum Boerhaave. Je gaat de tentoonstelling Leydse Weelde Groene ontdekkingen in de Gouden Eeuw bekijken. Met groene ontdekkingen worden natuurlijk planten

Nadere informatie

Het vak biologie kennis MN001 Een biologische tekening maken praktijk MN005 Werken met een loep praktijk MN008

Het vak biologie kennis MN001 Een biologische tekening maken praktijk MN005 Werken met een loep praktijk MN008 Biologie Over Bloqs Wie is Bloqs? Bloqs is een educatieve uitgeverij die innovatieve producten en diensten aanbiedt. Bloqs staat voor bouwen aan leren. Onze visie is dat u als docent of school zelf het

Nadere informatie

INLEIDING. Het CVN wenst u veel plezier met de cursus en met dit handboek! Paul Stryckers directeur CVN

INLEIDING. Het CVN wenst u veel plezier met de cursus en met dit handboek! Paul Stryckers directeur CVN INLEIDING De cursus Natuur-in-zicht vormt het eerste luik van het cursustraject natuurgids van het CVN. Tegelijk wordt hij als een zelfstandige eenheid opgevat. Het eerste luik wil zeggen dat de cursus

Nadere informatie

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Suchmann Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Wanneer: Dinsdagmiddag 6-13-20 & 27 april De kinderen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4 kinderen. Ieder groepje krijgt een onderwerp toebedeeld

Nadere informatie

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Schematisch

Nadere informatie

Zaadgoed. Wat is het? Hoe kun je het zelf telen?

Zaadgoed. Wat is het? Hoe kun je het zelf telen? Zaadgoed Wat is het? Hoe kun je het zelf telen? Lezing door Ir. Janneke Tops, 24 november 2012 janneketops@gmx.com op verzoek van Stichting Zaadgoed tijdens de moestuinbeurs Groene Passie 1. De kip-of-het-ei

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 7 en woensdag 8 april 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 7 en woensdag 8 april 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 7 en woensdag 8 april 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Dinsdag, op weg naar De Wiershoeck en de Kinderwerktuin, zagen we onze eerste boerenzwaluw. Maar zoals we

Nadere informatie

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN Examentrainer Vragen Karyogrammen In afbeelding 1 zijn twee karyogrammen weergegeven. Deze karyogrammen zijn afkomstig van een eeneiige tweeling. Het ene kind is van het mannelijk geslacht zonder duidelijke

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2008 tijdvak 1 dinsdag 27 mei totale examentijd 2 uur biologie CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 31 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers

Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers veldwerk - bovenbouw Inhoudsopgave Korte omschrijving... 1 Organisatie... 3 Het leerlingenwerkboekje... 3 Lessuggesties ter voorbereiding

Nadere informatie

NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8

NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8 NME-leerroute Kleine inwoners van de stad 8 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Tijdens deze wandeling ontdekken we meer over de bijen, kleine maar belangrijke inwoners van de stad.

Nadere informatie

Bloemvorming en bevruchting

Bloemvorming en bevruchting Bloemvorming en bevruchting Om de informatie in dit hoofdstuk te begrijpen, moet je de volgende onderwerpen kennen: fotosynthese, plantenhormonen, invloed van licht op de plant, source en sink. Bloei en

Nadere informatie

Paragraaf Homologe chromosomen

Paragraaf Homologe chromosomen Paragraaf Homologe chromosomen Opbouw: Lees de les op biologielessn.nl over homologe chromosomen goed door. Maak de onderstaande vragen van deze bladzijde. Reproductie vragen: 1. Wat zijn homologe chromosomen?

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

PREVIEW NIET ZONDER ELKAAR BLOEMEN EN INSECTEN verspreiding verboden Copyright Uitgeverij Natuurmedia/de fotografen 2014

PREVIEW NIET ZONDER ELKAAR BLOEMEN EN INSECTEN verspreiding verboden Copyright Uitgeverij Natuurmedia/de fotografen 2014 9 Waarom bloeien bloemen? Oranjetipje (Anthocharis cardamines) op een net niet geopende pinksterbloem (Cardamine pratensis). Ze verschijnen in allerlei gewaden; hun seksuele leven is ongelofelijk gevarieerd,

Nadere informatie

plantenkennis Groeien week 1 lengte cm week 2 lengte cm Leerwerk centrum pk 1.1 Gereedschap het bakje water de bak met zaaigoed

plantenkennis Groeien week 1 lengte cm week 2 lengte cm Leerwerk centrum pk 1.1 Gereedschap het bakje water de bak met zaaigoed Groeien Gereedschap het bakje water de bak met zaaigoed plantenkennis Materiaal het potlood de centimeter de kleurpotloden week 1 lengte cm Let op - wekelijks een tekening van de groei van een plant De

Nadere informatie

Mijn schooltuin logboek 2013 Naam: Groep: school

Mijn schooltuin logboek 2013 Naam: Groep: school Mijn schooltuin logboek 2013 Naam: Groep: school Inhoud Mijn tuin: verwachting en resultaten... 2 Tuinwoorden... 3 Tuinplattegrond en teeltplan... 4 Het logboek... 5 Onderzoek: het zaad... 7 Proefje: kiemplanten...

Nadere informatie

3.Mitose. 2.Mitose. Hoeveel chromatiden bevat een menselijke cel maximaal tijdens te mitose?

3.Mitose. 2.Mitose. Hoeveel chromatiden bevat een menselijke cel maximaal tijdens te mitose? In welke cellen vindt mitose plaats? Hoeveel chromatiden bevat een menselijke cel maximaal tijdens te mitose? Hoeveel centromeren bevat een menselijke cel maximaal tijdens de mitose? Een cel ondergaat

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET KWEKEN VAN GEWASSEN

HANDLEIDING VOOR HET KWEKEN VAN GEWASSEN HANDLEIDING VOOR HET KWEKEN VAN GEWASSEN GROENTE & Fruit Groenten: - Kasgroenten: Tomaten Komkommers Paprika s Pepers -Bladgroenten: Andijvie Spinazie Veldsla Kropsla Koolsla - Koudegrond groente: Snij-

Nadere informatie

Bestuiving : Borden en Bijen

Bestuiving : Borden en Bijen Leerkrachtenfiche Bestuiving : Borden en Bijen Beschrijving Met Borden en Bijen beantwoorden je leerlingen spelenderwijs de vraag : "Welke ingrediënten, in onze picknick, in ons dagelijks voedsel - dus

Nadere informatie

Zaden. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Zaden. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres DigilessenPO 19 November 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/54562 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Zaadteelt van ui, kool en peen. Een praktische gids

Zaadteelt van ui, kool en peen. Een praktische gids Zaadteelt van ui, kool en peen Een praktische gids C. Engelen Juni 2003 3 Voorwoord Dit rapport is geschreven in het kader van een afstudeerproject van de opleiding sier- en voedingstuinbouw aan de HAS

Nadere informatie

Practicum: Het ontkiemen van zaadjes

Practicum: Het ontkiemen van zaadjes Naam: Klas: Practicum: Het ontkiemen van zaadjes Oefenen Theorie Op dit moment ben je bezig met Hoofdstuk 2 dat gaat over planten. Planten groeien uit zaden, bollen of knollen. In dit practicum gaan we

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 41. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 41. Toelichting en verantwoording TULE - ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD KERNDOEL 41 106 TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek Kerndoel 41 De leerlingen leren over de bouw van planten, dieren

Nadere informatie

Kennismaking met natuurwetenschappen

Kennismaking met natuurwetenschappen Kennismaking met natuurwetenschappen 1 De natuurwetenschappen 5 1.1 De natuurwetenschap en de levende natuur 7 1.2 De natuurwetenschap en de niet-levende natuur 8 1.3 De natuurwetenschappelijke methode

Nadere informatie

Erfelijkheid. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage.

Erfelijkheid. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL Erfelijkheid biologie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 30 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat

Nadere informatie

Natuur & Milieu Educatie

Natuur & Milieu Educatie Natuur & Milieu Educatie Groep 4-5 Het kleine diertjes hotel Excursie Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Leerdoelen, doelgroep, samenvatting 3. Lesschema

Nadere informatie

( Uitgave van de Imkersvereniging Regio Venray )

( Uitgave van de Imkersvereniging Regio Venray ) ( Uitgave van de Imkersvereniging Regio Venray ) Tekst: J.H. Kamps De Kievit 8 5864 BX Meerlo Afbeeldingen: Uit: 300 tips voor het houden van bijen door Claus Zeiler. Met toestemming van: Uitgeverij Thieme

Nadere informatie

4 Planten 2. De natuurgids

4 Planten 2. De natuurgids 4 Planten 2 Leerdoelen De natuurgids kan op het terrein aantonen hoe planten ingesteld zijn op de fotosynthese; kan op het terrein aantonen hoe planten aangepast zijn om te veel verdamping tegen te gaan;

Nadere informatie

Grassen. Achtergrondinformatie

Grassen. Achtergrondinformatie Grassen Achtergrondinformatie De plantenfamilie van de grassen bestaat uit een groot aantal verschillende soorten. Hiertoe behoren o.a. straatgras, riet, witbol en alle granen: tarwe, haver, gerst, rogge,

Nadere informatie

Het bonenexperiment. Lesbrief groep 5, 6 7. Inhoud

Het bonenexperiment. Lesbrief groep 5, 6 7. Inhoud Het bonenexperiment Lesbrief groep 5, 6 7 Inhoud Inleiding... 1 Les 1 De boon: van zaad tot plant tot bloem tot zaad... 2 Les 2 Evaluatie bonenexperiment... 4 Instructieblad: het bonenexperiment... 5 Werkblad

Nadere informatie

Het veldboeket. Leerdagboek van:...

Het veldboeket. Leerdagboek van:... Het veldboeket Leerdagboek van:... Bloemen in het veld Het boeket in de klas (Beschrijf het boeket. Let vooral op de vormen, grootten en kleuren van de bloemen.) Bloemen groeien buiten (Vul de onderzoeksvragen

Nadere informatie

Klein hoefblad ( Tussilago farfara)

Klein hoefblad ( Tussilago farfara) Klein Hoefblad Klein hoefblad farfara) (Tussilago Klein hoefblad is een echte pionier. Als één van de eersten in bloei in maart of april (in een zachte winter al in februari). Klein hoefblad is ook een

Nadere informatie

Bijenmonitoren docentendeel

Bijenmonitoren docentendeel Bijenmonitoren docentendeel De doelen van deze les zijn: -Leerlingen kennen de kenmerken van een insect. -Leerlingen kunnen bijen van andere insecten onderscheiden. -Leerlingen kunnen werken met de zoekkaart

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Het uitlopen van bomen

Het uitlopen van bomen Het uitlopen van bomen Werkblad van... Bij deze opdrachten gaan we een aantal weken het uitlopen van vier soorten bomen volgen. Je zult zien, dat tijdens deze weken de bomen eerst gaan bloeien en dat daarna

Nadere informatie

Invuloefeningen (derde graad)

Invuloefeningen (derde graad) Invuloefeningen (derde graad) Spelregels Vul de oefeningen in tijdens of vlak na het bekijken van de tentoonstelling Sla je slag. De antwoorden op de vragen zijn terug te vinden op de tentoonstelling.

Nadere informatie

Mijn schooltuin. logboek Groep: school

Mijn schooltuin. logboek Groep: school Mijn schooltuin logboek 2015 Naam: Groep: school Inhoud Mijn tuin: verwachting en resultaten... 2 Tuinwoorden... 3 Tuinplattegrond... 4 Teeltplan... 5 Het logboek... 6 Onderzoek: het zaad... 8 Proefje:

Nadere informatie

Rasbeschrijving Variety Description. 95.435.109-01 Breeder's reference Testcentrum voor Siergewassen B.V., LISSE, NL Applicant

Rasbeschrijving Variety Description. 95.435.109-01 Breeder's reference Testcentrum voor Siergewassen B.V., LISSE, NL Applicant Rasbeschrijving Variety Description 1. Verwijsnummer rapporterende autoriteit TLP2220 Reference number reporting authority 2. Verwijsnummer opdrachtgevende autoriteit Reference number requesting authority

Nadere informatie

Antwoorden hoofdstuk 3

Antwoorden hoofdstuk 3 LET OP Deze vragen zijn geen tentamenvragen. Elke pabo bepaalt zelf wat en hoe er getoetst wordt. Op basis daarvan maken zij hun eigen tentamenvragen. De antwoorden en toelichting op onderstaande vragen

Nadere informatie

Rasbeschrijving Variety Description

Rasbeschrijving Variety Description Rasbeschrijving Variety Description 1. Verwijsnummer rapporterende autoriteit TLP2299 Reference number reporting authority 2. Verwijsnummer opdrachtgevende autoriteit Reference number requesting authority

Nadere informatie

VERTELCYCLUS WEEK 9: ZAAIEN VERSIE 2 (1-10- 2015)

VERTELCYCLUS WEEK 9: ZAAIEN VERSIE 2 (1-10- 2015) VERTELCYCLUS WEEK 9: ZAAIEN VERSIE 2 (1-10- 2015) 1 BOEKEN: Titel: Haas wil worteltjestaart Auteur: A. Bon & G. Jaquet Jaartal: 2012 Uitgeverij: The house of books Dit verhaal is lang, maar ook vlot geschreven.

Nadere informatie

Bloemen en hun bestuivers: een netwerk van relaties

Bloemen en hun bestuivers: een netwerk van relaties Bloemen en hun bestuivers: een netwerk van relaties Martina Stang IVN Den Haag, Universiteit Leiden Februari 2008 1. Inleiding Overzicht presentatie Wat is bestuiving Overzicht diversiteit bestuivers Een

Nadere informatie

VOORBEELD WETENSCHAPPELIJK VERSLAG

VOORBEELD WETENSCHAPPELIJK VERSLAG VOORBEELD WETENSCHAPPELIJK VERSLAG LET OP: DIT IS EEN VOORBEELDVERSLAG EN IS DUS ERG BEKNOPT! NAAM: VOORNAAM & ACHTERNAAM KLAS: 1M1 - SCHOOL VAK: BIOLOGIE DOCENT: MEVROUW SMIT INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding..

Nadere informatie