Transformationeel leiderschap, Transactioneel leiderschap en Creativiteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transformationeel leiderschap, Transactioneel leiderschap en Creativiteit"

Transcriptie

1 Transformationeel leiderschap, Transactioneel leiderschap en Creativiteit Bachelorthese Arbeids- en Organisatie Psychologie Student: David Hofman Collegekaartnummer: Begeleider: Daniel Sligte Aantal woorden: 5237 Datum:

2 Inhoudsopgave Abstract blz. 3 Inleiding blz. 4 Transformationeel leiderschap blz. 5 Transactioneel leiderschap blz. 8 Conclusie en Discussie blz. 12 Literatuurlijst blz. 13 2

3 Abstract In dit literatuuroverzicht wordt de invloed van zowel transformationeel leiderschap als transactioneel leiderschap op creativiteit van werknemers bekeken. Transformationeel leiderschap blijkt een positieve invloed op creativiteit bij werknemers te hebben. Deze relatie wordt gemedieerd door creative self-efficacy en intrinsic motivation. Creative self-efficacy medieert ook de relatie tussen transformationeel leiderschap en intrinsic motivation. Transactioneel leiderschap blijkt ook een positieve invloed op de creativiteit van werknemers te hebben. Dit wordt gemodereerd door team empowerment climate. Beloningen, een onderdeel van transactioneel leiderschap, hebben ook invloed op de creativiteit van werknemers. De relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers wordt gemodereerd door rewardframing, job complexity en cognitive style. Deze moderatoren bepalen de richting van de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers. Deze relatie wordt gemedieerd door extrinsic motivation en intrinsic task interest. Intrinsic task interest kan via perceived self-determination en prestatiedruk gebeuren. 3

4 Inleiding Creativiteit is het begin van alle innovatie. Elke uitvinding is begonnen met een creatief idee. Veel oplossingen voor problemen ontstaan door creatieve gedachten. Daarom is creativiteit van mensen heel belangrijk. Ook voor organisaties is dit het geval. Voor organisaties is het belangrijk om de concurrentie voor te zijn. Hier hangt hun succes van af. Meerdere wetenschappers beargumenteren dat het verhogen van creativiteit van werknemers een noodzakelijke stap is om een competitief voordeel te bereiken (Amabile, 1988; Devanna & Tichy, 1990; Kanter, 1983; Shalley, 1995, aangehaald in Oldham en Cummings, 1996). Daarom is het heel handig om te weten hoe organisaties de creativiteit van hun werknemers kunnen verhogen. Creativiteit wordt door Amabile et al. (1996) gedefinieerd als de productie van nieuwe en bruikbare ideeën in elk domein. De vroegere psychologische benadering naar creativiteit was de focus naar karakteristieken van creatieve mensen (bijvoorbeeld Barron, 1995; MacKinnon, 1965). Dat werd vooral gebruikt voor het selecteren en aannemen van creatieve mensen. Mumford en Gustafson (1988) suggereerden echter dat omgevingsvariabelen een kritieke rol spelen in het stimuleren van creativiteit in werknemers omdat ze zorgen voor alle hulpbronnen die nodig zijn voor mensen om creatieve ideeën na te streven. Redmond et al. (1993) stelden dat leiderschap in groepen een van die omgevingsvariabele is. Dit komt doordat leiders de doelen stellen, controle hebben over hulpbronnen en beloningen geven. Ze creëren dus de situationele context en condities waarbinnen werknemers creativiteit inzetten om hun doelen te bereiken. Hoe die situationele context en condities er uit zien hangt natuurlijk heel erg af van de leiderschapsstijl die de leider hanteert. Door de jaren heen zijn er heel wat verschillende leiderschapsstijlen onderzocht. De meeste informatie over leiderschapsstijlen stamt uit onderzoek van voor In deze onderzoeken maken ze meestal onderscheid tussen twee verschillende soorten leiderschap, namelijk taak georiënteerd leiderschap en interpersoonlijk leiderschap. Taak georiënteerd leiderschap focust zich op het behalen van gestelde doelen door het organiseren van taak-relevante activiteiten. Interpersoonlijk leiderschap focust zich vooral op het onderhouden van interpersoonlijke relaties door zich bezig te houden met het moraal en welzijn van werknemers. In de jaren 80 en 90 begonnen steeds meer onderzoekers zich te richten op nieuwe leiderschapsstijlen. Burns (1978, aangehaald in Eagly, Johannesen-Schmidt & Van Engen, 2003) kwam met een nieuwe leiderschapsstijl dat hij transformationeel leiderschap noemde. Transformationeel leiderschap houdt in dat leiders hun werknemers inspireren en hun vermogen om bij te dragen aan de organisatie ondersteunen en vergroten. Tegenover transformationeel leiderschap werd vervolgens transactioneel leiderschap gezet (Burns, 1978; Avolio, 1999; Bass 1998, aangehaald in aangehaald in Eagly, Johannesen-Schmidt & Van Engen, 2003). Transactioneel leiderschap houdt in dat leiders de verantwoordelijkheden van ondergeschikten verduidelijken, beloningen geven voor het behalen van doelen en straffen wanneer doelen niet worden gehaald. Deze onderzoekers onderscheidden ook nog een derde leiderschapsstijl, namelijk Laissez-faire. Laissez-faire houdt in dat een leider zich helemaal niet bezig houdt met ondergeschikten en ze hun gang laten gaan. Hoewel er in de literatuur veel te vinden is over creativiteit en ook leiderschapsstijlen veel behandeld zijn, is het nog niet echt duidelijk hoe die twee variabelen met elkaar interacteren. Daarom probeert dit literatuuroverzicht een beter beeld te geven van de invloed van verschillende leiderschapsstijlen op creativiteit van werknemers. In de literatuur over effectief leiderschap is het 4

5 meeste bewijs gekomen voor transformationeel- en transactioneel leiderschap en met betrekking tot creativiteit is daar ook het meeste onderzoek naar gedaan. Daarnaast kunnen veel andere leiderschapsstijlen worden geschaard onder een van deze twee leiderschapsstijlen. Daarom zijn de leiderschapsstijlen die in dit literatuuroverzicht bekeken worden transformationeel- en transactioneel leiderschap. Dit literatuuroverzicht probeert een antwoord te geven op de vraag wat de invloed is van transformationeel- en transactioneel leiderschap op de creativiteit van werknemers. Dit zal worden gedaan aan de hand van twee deelvragen. De eerste deelvraag zal ingaan op transformationeel leiderschap. In deze deelvraag zal duidelijk worden wat de invloed is van transformationeel leiderschap op de creativiteit van werknemers en welke mediatoren hierbij een rol spelen. De tweede deelvraag zal ingaan op transactioneel leiderschap. In deze deelvraag zal duidelijk worden wat de invloed is van transactioneel leiderschap op de creativiteit van werknemers en welke mediatoren en moderatoren hierbij een rol spelen. Transformationeel leiderschap De eerste leiderschapsstijl waar naar zal worden gekeken in dit literatuuroverzicht is transformationeel leiderschap. Transformationeel leiderschap houdt in dat leiders hun werknemers inspireren en hun vermogen om bij te dragen aan de organisatie ondersteunen en vergroten. Ze laten hun werknemers aan meer denken dan alleen hun eigenbelang. Dit wordt bereikt door middel van vier verschillende componenten: idealized influence, inspirational motivation, intellectual stimulation en individualized consideration (Bass, 1999). Idealized influence betekent dat een leider een rolmodel is voor zijn werknemers. Hij geeft het goede voorbeeld, stelt hoge eisen aan de prestaties van werknemers en straalt doorzettingsvermogen en zelfvertrouwen uit. Inspirational motivation houdt in dat een leider zijn werknemers motiveert. Dit doet hij door een aantrekkelijke visie te delen en uit te leggen hoe deze kan worden bereikt. Intellectual stimulation is het stimuleren van innovativiteit en creativiteit in werknemers. Dit wordt gedaan door ze te betrekken bij problemen en ze aan te moedigen om nieuwe en creatieve oplossingen te bedenken. Op deze manier voelen werknemers zich ook uitgedaagd. Individualized consideration houdt in dat een leider aandacht geeft aan de professionele ontwikkeling van zijn werknemers. Dit doet hij door zich op te stellen als een coach of mentor voor zijn werknemers. Ook delegeert hij specifieke opdrachten aan werknemers en legt hij deze uit als een mogelijkheid om te groeien. Door deze vier componenten voelen werknemers zich geïnspireerd en gemotiveerd en zijn ze bereid zich in te zetten voor doelen van de organisatie. De invloed hiervan op de creativiteit van werknemers zal in deze paragraaf worden onderzocht. Al deze componenten van transformationeel leiderschap zouden een positieve invloed op creativiteit kunnen hebben. Intellectual stimulation draait namelijk om het verhogen van de creativiteit van werknemers doordat ze worden gestimuleerd met creatieve oplossingen te komen voor problemen. Daarnaast zouden ook de andere componenten een positieve invloed op creativiteit kunnen hebben. Idealized influence zou er bijvoorbeeld ook voor kunnen zorgen dat werknemers met creatievere oplossingen komen omdat de leider hoge eisen stelt aan prestatie en zonder creativiteit niet aan die eisen kan worden voldaan. Ook kan creativiteit bij ondergeschikten gestimuleerd worden doordat de leider zelf creatief is en een rolmodel is voor zijn werknemers. Indivualized consideration zorgt ervoor dat de leider bepaalde opdrachten door bepaalde werknemers laat doen. Op deze manier komen opdrachten waarschijnlijk terecht bij diegenen die ze 5

6 het beste uit kunnen voeren. Hierdoor kan de creativiteit ook omhoog gaan omdat ondergeschikten werk krijgen dat voor hen uitdagend maar wel uitvoerbaar is. Of deze componenten er ook daadwerkelijk voor zorgen dat transformationeel leiderschap een positieve invloed heeft op creativiteit zal nu worden onderzocht. Uit de resultaten van een onderzoek van Gumusluoglu en Ilsev (2009) blijkt dit wel het geval te zijn. Zij onderzochten de invloed van transformationeel leiderschap op de creativiteit van werknemers door werknemers en leiders van verschillende bedrijven een vragenlijst in te laten vullen. De werknemers die een transformationele leider hadden scoorden hoger op creativiteit dan werknemers die geen transformationele leider hadden. Deze resultaten worden ondersteund door een ander onderzoek van Zhang en Bartol (2010). Zij onderzochten de invloed van empowering leadership op de creativiteit van werknemers. Empowering leadership houdt in dat een leider het belang van het werk benadrukt, ondergeschikten laat meebeslissen, vertrouwen overbrengen dat er een goede prestatie zal worden neergezet en het wegnemen van bureaucratische beperkingen (Ahearne, Mathieu & Rapp 2005, aangehaald in Zhang & Bartol, 2010). Empowering leadership lijkt heel erg op transformationeel leiderschap. Allebei de leiderschapsstijlen zijn erop gericht om werknemers vertrouwen te geven, te motiveren en zich bekwaam te voelen. Daarom wordt empowering leadership gezien als transformationeel leiderschap in dit literatuuroverzicht. Ook Zhang en Bartol (2010) lieten werknemers uit een bedrijf een vragenlijst invullen. Uit de antwoorden op de vragenlijst kwam naar voren dat empowering leadership een positieve invloed heeft op de creativiteit van werknemers. Uit bovenstaande onderzoeken komt dus naar voren dat transformationeel leiderschap een positieve invloed heeft op de creativiteit van werknemers. Maar het is nog niet precies duidelijk hoe het komt dat transformationeel leiderschap creativiteit bij werknemers verhoogd. Een belangrijk onderdeel van transformationeel leiderschap is het geven van vertrouwen aan werknemers. Dit zou een rol kunnen spelen bij de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit. Een werknemer die vertrouwen krijgt van zijn leider kan er hierdoor ook zelf van overtuigd raken dat hij goed kan presteren. De self-efficacy van de werknemer zou dan omhoog gaan. Omdat prestatie in dit geval creatieve prestatie betekent gaat het dus ook om creative selfefficacy. Creative self-efficacy is de zelfperceptie dat je in staat bent om creatieve uitkomsten te produceren (Tierney & Farmer, 2011). Self-efficacy in een bepaald domein is een goede voorspeller van prestatie in datzelfde domein (Bandura 1986, aangehaald in Tierney & Farmer 2011). Dat zou dus ook moeten gelden voor creative self-efficacy. Creative self-efficacy blijkt ook een goede voorspeller te zijn van creatieve prestatie. Dit komt naar voren uit een onderzoek van Tierney en Farmer (2011). Zij onderzochten de ontwikkeling van creative self-efficacy in een longitudinaal onderzoek. Ze lieten werknemers in organisaties twee keer een vragenlijst invullen op twee verschillende momenten. De tijd tussen de twee meetmomenten varieerde van 2 tot 18 maanden. Een van de hypotheses was dat hoe hoger de creatieve verwachtingen van een leider waren hoe hoger de creative self-efficacy van de werknemers zouden zijn. Hoge verwachtingen van een leider is een onderdeel van idealized influence en daarmee dus onderdeel van transformationeel leiderschap. Uit de antwoorden op de vragenlijsten bleek dat de hypothese van Tierney en Farmer klopte. Hieruit blijkt dat transformationeel leiderschap een positieve invloed heeft op de creative self-efficacy van werknemers. Een andere hypothese van Tierney en Farmer was dat creative self-efficacy positief gerelateerd was met creatieve prestatie. Uit de antwoorden op de vragenlijsten bleek dit ook het 6

7 geval te zijn. Uit deze resultaten blijkt dat creative self-efficacy inderdaad de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers zou kunnen mediëren. Transformationeel leiderschap leidt dan tot een hogere creative self-efficacy van werknemers wat op zijn beurt weer leidt tot een hogere creativiteit van werknemers. Dit wordt ondersteund een ander onderzoek van Gong, Huang en Farth (2009). Zij onderzochten de invloed van transformationeel leiderschap op creativiteit van werknemers. Ze namen een vragenlijst af bij werknemers van een bedrijf. Een van hun hypotheses was dat creative self-efficacy de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers medieert. Uit de antwoorden op de vragenlijsten bleek deze hypothese te kloppen. Uit deze resultaten komt naar voren dat creative self-efficacy inderdaad een mediator is in de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers. Naast creative self-efficacy zou transformationeel leiderschap ook tot een hogere creativiteit bij werknemers kunnen leiden doordat werknemers meer gemotiveerd zijn. Bij transformationeel leiderschap motiveert een leider zijn werknemers en benadrukt hij het belang van het werk en deelt hij een visie. Hierdoor raken werknemers misschien meer betrokken bij het werk en vinden ze het leuker. Daardoor zijn ze misschien geneigd zich meer in te zetten en sneller en meer dingen uit te proberen. Dit kan weer leiden tot een verhoogde creatieve prestatie. De motivationele staat waarin werknemers zich aangetrokken voelen tot werk wordt ook wel intrinsic motivation genoemd (Shin & Zhou, 2003). Intrinsic motivation houdt dus in dat een werknemer energie krijgt en gemotiveerd is vanwege het werk zelf en niet vanwege externe uitkomsten die het werk kan geven. Transformationeel leiderschap zou dus kunnen zorgen voor een hogere intrinsic motivation bij werknemers. Een hogere intrinsic motivation zou dan weer kunnen betekenen dat werknemers meer dingen uitproberen en ook meer met hun werk bezig zijn. Dit zou hun creativiteit ten goede kunnen komen. Een hogere intrinsic motivation zou op die manier dus een positieve invloed hebben op creativiteit van werknemers. Intrinsic motivation bleek uit de resultaten van een onderzoek van Shin en Zhou (2003) gedeeltelijk de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers te verklaren. Shin en Zhou onderzochten de invloed van transformationeel leiderschap op de creativiteit van werknemers. Ze namen bij werknemers en hun leiders uit meerdere bedrijven een vragenlijst af. Een van hun hypotheses was dat intrinsic motivation de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit medieerde. Uit de antwoorden op de vragenlijsten kwam naar voren dat intrinsic motivation de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers maar voor een deel medieerde. Hieruit blijkt dus dat intrinsic motivation wel een mediator is bij de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers, maar wel alleen gedeeltelijk. Dit wordt ondersteund door een ander onderzoek van Zhang en Bartol (2010). Zij onderzochten de invloed van empowering leadership op creativiteit van werknemers. Een van hun hypotheses was dat empowering leadership een positieve invloed heeft op psychological empowerment van werknemers. Deze hypothese bleek te kloppen. Psychological empowerment wordt door Conger en Kanungo (1988, aangehaald in Zhang & Bartol 2010) gedefinieerd als een proces waarin gevoelens van self-efficacy zijn versterkt. Dit betekent dat psychological empowerment ook kan worden gezien als creative self-efficacy. Een andere hypothese van Zhang en Bartol was dat psychological empowerment een positieve invloed heeft op de intrinsic motivation van werknemers. Ook deze hypothese bleek te kloppen. Hieruit blijkt dat creative self-efficacy kan leiden tot een hogere intrinsic motivation. De laatste hypothese van Zhang en Bartol was dat intrinsic motivation 7

8 een positieve invloed heeft op de creatieve prestatie van werknemers. Ook deze hypothese bleek te kloppen. Uit deze resultaten komt naar voren dat transformationeel leiderschap leidt tot creative self-efficacy wat op zijn beurt weer leidt tot intrinsic motivation en dat leidt vervolgens weer tot een hogere creativiteit bij werknemers. Intrinsic motivation alleen is dus niet genoeg om de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers geheel te verklaren. Dit komt dus doordat creative selfefficacy invloed heeft op de relatie tussen transformationeel leiderschap en intrinsic motivation. Dit is logisch aangezien iemand die denkt dat hij iets goed zou kunnen doen het waarschijnlijk ook leuker vindt om te doen en waarschijnlijk ook meer zijn best doet. Op deze manier heeft creative selfefficacy een positieve invloed op intrinsic motivation. Creative self-efficacy verklaart dus zowel direct de relatie tussen transformationeel leiderschap en creativiteit van werknemers als indirect via intrinsic motivation. Uit deze paragraaf komt naar voren dat transformationeel leiderschap een positieve invloed heeft op creativiteit van werknemers. Deze relatie wordt gemedieerd door creative self-efficacy en intrinsic motivation. Creative self-efficacy medieert ook de relatie tussen transformationeel leiderschap en intrinsic motivation. Nu duidelijk is wat de invloed van transformationeel leiderschap op creativiteit van werknemers is zal er worden gekeken naar de invloed van transactioneel leiderschap op creativiteit van werknemers. Transactioneel leiderschap Transactioneel leiderschap houdt in dat een leider zijn werknemers motiveert door goed gedrag of goede prestaties te belonen en ongewenst gedrag of slechte prestaties te straffen. Dit kan worden onderverdeeld in drie dimensies: contingent reward, management by exception active en management by exception passive (Judge & Piccolo, 2004; Bass, 1991). Contingent reward is de mate waarin een leider constructieve transacties of uitwisselingen opzet met zijn werknemers. Dit houdt in dat de leider duidelijk maakt wat zijn verwachtingen zijn en welke beloningen kunnen worden verkregen op het moment dat aan deze verwachtingen wordt voldaan. Management by exception active houdt in dat een leider gedrag van werknemers in de gaten houdt en anticipeert op problemen die kunnen komen door het vertoonde gedrag. Vervolgens onderneemt de leider corrigerende acties voordat het tot echte problemen kan leiden. Management by exception passive houdt daarentegen in dat leiders wachten tot er problemen zijn waarna ze dan corrigerende acties ondernemen. Het verschil tussen management by exception active en management by exception passive zit dus in de timing van de corrigerende acties. Het is duidelijk dat transactioneel leiderschap erg veel verschilt van transformationeel leiderschap. Transformationeel leiderschap draait er om dat werknemers worden geïnspireerd en gemotiveerd om zich in te zetten voor een groter doel en dus verder te denken dan hun eigenbelang. Transactioneel leiderschap draait juist om het motiveren van werknemers door vooral in te spelen op hun eigenbelang. Wat de invloed hiervan is op de creativiteit van werknemers zal nu worden bekeken. Volgens een onderzoek van Jung (2001) heeft transformationeel leiderschap een grotere invloed op de creativiteit van werknemers dan transactioneel leiderschap. Jung onderzocht de invloed van zowel transformationeel leiderschap als transactioneel leiderschap op de creativiteit van werknemers. Hij verdeelde 194 studenten in 4 verschillende condities: transformationeel conditie, transactioneel conditie, nominale conditie en real conditie. De transformationeel conditie en transactioneel conditie werden tegenover elkaar afgezet en de nominale conditie en real conditie werden tegen elkaar afgezet. Creativiteit werd gemeten door middel van een brainstorm taak die alle deelnemers moesten doen. Een brainstorm taak houd in dat deelnemers zoveel mogelijk ideeën moeten verzinnen voor een bepaalde kwestie. Deelnemers uit de transformeel conditie deden de 8

9 brainstorm taak onder leiding van een transformationele leider. Deelnemers uit de transactioneel conditie deden de brainstorm taak onder leiding van een transactionele leider. Deelnemers uit de nominale conditie deden de brainstorm taak alleen en deelnemers uit de real conditie deden de brainstorm taak in een groep. De deelnemers uit de transformationele conditie scoorde significant beter op de brainstorm taak dan de deelnemers uit de transactionele conditie. Uit deze resultaten blijkt dat transformationeel leiderschap een grotere invloed heeft op creativiteit van werknemers dan transactioneel leiderschap. Een onderzoek van Kahai, Sosik en Avolio (2003) laat echter andere resultaten zien. Ook zij onderzochten de invloed van zowel transformationeel leiderschap als transactioneel leiderschap op de creativiteit van werknemers. Ze verdeelden 154 studenten in 39 groepen van vier mensen. Deze 39 groepen werden vervolgens verdeeld over vier condities: geïdentificeerd conditie, anoniem conditie, transformationeel conditie en transactioneel conditie. Creativiteit werd gemeten aan de hand van een brainstorm taak. Deelnemers uit de geïdentificeerd conditie deden de brainstorm taak niet anoniem. Deelnemers uit de anoniem conditie deden de brainstorm taak wel anoniem. Deelnemers uit transformeel conditie deden de brainstorm taak onder leiding van een transformationele leider. Deelnemers uit de transactioneel conditie deden de brainstorm taak onder leiding van een transactionele leider. De deelnemers uit de transactioneel conditie scoorden significant hoger op de brainstorm taak dan de deelnemers uit de transformationeel conditie. Uit deze resultaten komt juist naar voren dat transactioneel leiderschap een grotere invloed heeft op creativiteit van werknemers dan transformationeel leiderschap. De resultaten van deze laatste twee onderzoeken spreken elkaar dus tegen. Uit een onderzoek komt naar voren dat transformationeel leiderschap een grotere invloed heeft op creativiteit van werknemers terwijl het andere onderzoek zegt dat transactioneel leiderschap een grotere invloed heeft op creativiteit van werknemers. Deze tegenstrijdige resultaten kunnen mogelijk verklaard worden door team empowerment climate. De relatie tussen transactioneel leiderschap en creativiteit van werknemers wordt gemodereerd door team empowerment climate (Wei Yuan & Di, 2010). Wei Yuan en Di onderzochten de invloed van transactioneel leiderschap op creativiteit van werknemers. Ze namen een vragenlijst af bij werknemers en teamleiders van een multinational. Een van hun hypotheses was dat team empowerment climate de relatie tussen transactioneel leiderschap en creatieve prestatie van werknemers modereert. Team empowerment climate bestaat volgens Randolph (1995, aangehaald in Wei, Yuan & Di 2010) uit drie componenten: information sharing, autonomy through boundries en team accountability. Information sharing houdt in dat werknemers informatie krijgen over de kosten, productiviteit, kwaliteit en financiële prestaties van de organisatie. Autonomy through boundries houdt in dat werknemers worden aangemoedigd zichzelf doelen te stellen en zelf procedures en verantwoordelijkheden te ontwikkelen. Team accountability houdt in dat teams mee mogen beslissen. Als deze drie componenten heel erg aanwezig zijn is er sprake van een hoge team empowerment climate. De hypothese dat team empowerment climate de relatie tussen transactioneel leiderschap en creatieve prestatie van werknemers modereert bleek te kloppen. Dit kan verklaren waarom de resultaten van de vorige onderzoeken elkaar tegenspraken. Het kan zijn dat er in het ene onderzoek sprake was van een lage team empowerment climate waardoor transformationeel leiderschap een grotere invloed had op creativiteit van werknemers, terwijl er in het andere onderzoek sprake was van een hoge team empowerment climate waardoor transactioneel leiderschap een grotere invloed had op creativiteit van werknemers. Uit deze onderzoeken kwam naar voren dat transactioneel leiderschap een positieve invloed heeft op creativiteit van werknemers en dat deze relatie wordt gemodereerd door team empowerment climate. Deze onderzoeken keken naar transactioneel leiderschap in zijn geheel. Er zijn echter ook onderzoeken die alleen kijken naar wat de invloed is van beloningen op de creativiteit van werknemers. Werken voor een afgesproken beloning is een vorm van contingent reward en daarmee onderdeel van transactioneel leiderschap. 9

10 Volgens Amabile, Hennessey en Grossman (1986) hebben beloningen een negatieve invloed op de creativiteit van werknemers. Zij onderzochten de invloed van het werken voor een afgesproken beloning op de creativiteit van werknemers. Ze hadden 60 deelnemers random verdeeld over vier condities: keuze conditie, geen keuze conditie, beloning conditie en geen beloning conditie. Creativiteit werd gemeten aan de hand van een collage. De deelnemers uit de beloning conditie scoorden significant lager op de creativiteit taak dan de deelnemers uit de geen beloning conditie. Uit ander onderzoek Eisenberger en Rhoades (2001)kwam echter voort dat beloningen juist een positieve invloed hebben op creativiteit van werknemers. Zij onderzocht de invloed van beloningen op creativiteit van werknemers. Er werden 115 studenten verdeeld over twee condities: reward conditie en no reward conditie. Alle deelnemers moesten een brainstorm taak doen. De deelnemers uit de reward conditie scoorden significant hoger dan de deelnemers uit de no reward conditie. De resultaten uit deze twee onderzoeken komen duidelijk niet overeen. Mogelijk kunnen deze tegenstrijdige resultaten worden verklaard door rewardframing. Rewardframing modereert de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers (Friedman, 2009). In reactie op het onderzoek van Eisenberger en Rhoades (2001) onderzocht Friedman (2009) ook de invloed van beloningen op creativiteit van werknemers. Hij repliceerde het onderzoek van Eisenberger en Rhoades en voegde er nog iets aan toe. Hij onderzocht namelijk de rol van rewardframing bij de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers. Rewardframing is de manier waarop de een beloning geformuleerd is. Hij onderscheidde hierbij twee mogelijkheden: gain en non-gain. Gain betekent dat een beloning kan worden gewonnen. Non-gain betekent dat een beloning kan worden verloren. Hij verdeelde 81 studenten in drie condities: gain conditie, non-gain conditie en controle conditie. Alle deelnemers moesten dezelfde brainstorm taak van Eisenberger en Rhoades (2001) uitvoeren. De deelnemers uit de non-gain conditie scoorden significant hoger dan de deelnemers uit de gain en controle conditie. Naast rewardframing zijn er nog andere variabelen die de tegenstrijdige resultaten over de invloed van beloningen op creativiteit van werknemers mogelijk kunnen verklaren. Employee job complexity en employee cognitive style modereren ook de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers (Baer, Oldham & Cummings, 2003). Zij onderzochten de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers variërend als functie van twee condities: employee job complexity en employee cognitive style. Employee job complexity houdt de complexiteit van het werk in. Dit werd door hen onderverdeeld in simpel en complex werk. Employee cognitive style zijn de creative-relevant skills van werknemers (Amabile 1996, aangehaald in Baer, Oldham & Cummings 2003). Volgens Kirton s Adaption-innovation theory (Kirton 1994, aangehaald in Baer, Oldham & Cummings 2003) zijn er twee verschillende cognitive styles: adaptive cognitive style en innovative cognitive style. Mensen met een adaptive cognitive style zijn geneigd te werken binnen een gegeven werkkader en volgens een bepaalde procedure zonder de validiteit hiervan in twijfel te trekken. Mensen met een innovative cognitive style zijn juist geneigd de grenzen van het gegeven werkkader te overtreden en zich niet aan de bepaalde procedure te houden om op die manier aan oplossingen te komen die kwalitatief verschillen van voorgaande oplossingen. Baer, Oldham en Cummings (2003) namen vragenlijsten af bij werknemers van twee verschillende bedrijven. Op basis van hun antwoorden werden de deelnemers geclassificeerd in job complexity en cognitive style. Vervolgens werd er gekeken naar de invloed hiervan op de relatie tussen beloningen en creativiteit. Uit de antwoorden op de vragenlijsten kwam naar voren dat beloningen een positieve invloed hebben op de creativiteit van deelnemers die een adaptive cognitive style en simpel werk hebben. Daarnaast kwam uit de antwoorden naar voren dat beloningen een negatieve invloed hebben op de creativiteit van deelnemers die een adaptive cognitive style en complex werk hebben. Ook hebben beloningen een negatieve invloed op de creativiteit van deelnemers die een innovative cognitive style en simpel werk hebben. Uit deze resultaten komt naar voren dat de richting van de relatie tussen transactioneel leiderschap en creativiteit van werknemers afhangt van twee condities, namelijk employee job complexity en 10

11 employee cognitive style. Onder sommige omstandigheden is de relatie positief en onder andere omstandigheden is de relatie negatief. Dit kan verklaren waarom er in eerdere onderzoeken zulke tegenstrijdige resultaten zijn gevonden. Er is nu meer duidelijkheid over de invloed van beloningen op de creativiteit van werknemers en welke variabelen de richting van deze relatie bepalen en modereren. Het is echter nog niet duidelijk waarom beloningen een positieve invloed op creativiteit van werknemers kunnen hebben. Het doel van het geven van beloningen voor bepaalde prestaties is om mensen te motiveren die eerder misschien niet gemotiveerd waren om die prestatie te leveren. Hierbij wordt dus ingespeeld op de extrinsic motivation van werknemers. Extrinsic motivation houdt in dat mensen gemotiveerd worden omdat ze een beloning voor een bepaalde prestatie willen krijgen (Eisenberger & Rhoades, 2001). Ze zijn dus niet gemotiveerd vanwege het werk zelf, maar vanwege de externe beloning. Extrinsic motivation zou dus kunnen verklaren waarom beloningen een positieve invloed op creativiteit van werknemers kan hebben. Dit blijkt ook uit onderzoek van Eisenberger en Rhoades (2001). Een van hun hypotheses was dat extrinsic motivation de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers medieert. Ze namen een brainstorm taak af bij 115 studenten. Uit de resultaten bleek hun hypothese dat extrinsic motivation de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers medieert te kloppen. Een andere hypothese van hun was dat beloningen een positieve invloed heeft op creativiteit doordat de perceived self-determination wordt verhoogd waardoor de intrinsic task interest ook wordt verhoogd. Dit houdt in dat beloningen ervoor zorgen dat werknemers meer vastbesloten zijn om een goede prestatie te leveren en daardoor ook geïnteresseerder raken in de taak (Eisenberger & Rhoades, 2001). Om hun tweede hypothese te testen namen ze een vragenlijst af bij werknemers van een grote organisatie. Uit de antwoorden op de vragenlijst bleek hun tweede hypothese ook te kloppen. Intrinsic task interest verklaart dus de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers via perceived self-determination. Dat intrinsic task interest de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers verklaart wordt ondersteund door ander onderzoek van Eisenberger en Aselage (2009). Zij onderzochten de invloed van beloningen op creativiteit van werknemers. Een van hun hypotheses was dat beloningen een positieve invloed hebben op prestatiedruk en dat prestatie een positieve invloed heeft op intrinsic task interest. Ze namen een vragenlijst af bij werknemers van een universiteit. Uit de resultaten kwam naar voren dat hun hypothese dat beloningen een positieve invloed hebben op prestatiedruk en dat prestatie een positieve invloed heeft op intrinsic task interest klopte. Een andere hypothese van hen was dat intrinsic task interest, geproduceerd door prestatiedruk, een positieve invloed had op de creativiteit van werknemers. Hiervoor namen ze dezelfde vragenlijst af alleen voegde ze hier ook nog een vragenlijst voor hun leider aan toe. Uit de resultaten bleek hun hypothese dat intrinsic task interest, geproduceerd door prestatiedruk, een positieve invloed had op de creativiteit van werknemers te kloppen. Uit deze resultaten blijkt dat intrinsic task interest de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers kan verklaren via zowel perceived self-determination als prestatiedruk. Uit deze paragraaf komt naar voren dat transactioneel leiderschap een positieve invloed op de creativiteit van werknemers heeft. Dit wordt gemodereerd door team empowerment climate. Beloningen, een onderdeel van transactioneel leiderschap, hebben ook invloed op de creativiteit van werknemers. De relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers wordt gemodereerd door rewardframing, job complexity en cognitive style. Deze moderatoren bepalen de richting van de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers. Deze relatie wordt gemedieerd door extrinsic motivation en intrinsic task interest. Intrinsic task interest kan via perceived selfdetermination en prestatiedruk gebeuren. 11

12 Conclusie en Discussie Dit literatuuroverzicht probeerde de invloed van zowel transformationeel- als transactioneel leiderschap op de creativiteit van werknemers te onderzoeken. Transformationeel leiderschap houdt in dat leiders hun werknemers inspireren en hun vermogen om bij te dragen aan de organisatie ondersteunen en vergroten. Ze laten hun werknemers aan meer denken dan alleen hun eigenbelang. Dit wordt bereikt door middel van vier verschillende componenten: idealized influence, inspirational motivation, intellectual stimulation en individualized consideration. Het bleek dat transformationeel leiderschap een positieve invloed heeft op creativiteit bij werknemers. Deze relatie wordt gemedieerd door creative self-efficacy en intrinsic motivation. Creative self-efficacy medieert ook de relatie tussen transformationeel leiderschap en intrinsic motivation. Transactioneel leiderschap houdt daarentegen in dat een leider zijn werknemers motiveert door goed gedrag of goede prestaties te belonen en ongewenst gedrag of slechte prestaties te straffen. Dit kan worden onderverdeeld in drie dimensies: contingent reward, management by exception active en management by exception passive. Het bleek dat transactioneel leiderschap een positieve invloed op de creativiteit van werknemers heeft. Dit wordt gemodereerd door team empowerment climate. Beloningen, een onderdeel van transactioneel leiderschap, hebben ook invloed op de creativiteit van werknemers. Over de invloed van beloningen op de creativiteit van werknemers kwamen tegenstrijdige resultaten naar voren. Dit kwam doordat de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers wordt gemodereerd door rewardframing, job complexity en cognitive style. Deze moderatoren bepalen de richting van de relatie tussen beloningen en creativiteit van werknemers. Deze relatie wordt gemedieerd door extrinsic motivation en intrinsic task interest. Intrinsic task interest kan via perceived self-determination en prestatiedruk gebeuren. Uit deze paragrafen kan worden geconcludeerd dat zowel transformationeel leiderschap als transactioneel leiderschap allebei een positieve invloed kunnen hebben op creativiteit van werknemers. Ze doen dit alleen op heel verschillende manieren. Waar transformationeel leiderschap vooral zorgt voor een intrinsieke motivatie zorgt transactioneel leiderschap vooral voor een extrinsieke motivatie. Het hangt van de situatie af welke leiderschapsstijl de meeste invloed heeft op creativiteit van werknemers alhoewel transformationeel wel in meerdere situaties een grotere invloed heeft. Een punt van discussie is dat het merendeel van de onderzoeken die gebruikt zijn in dit literatuuroverzicht niet experimenteel waren. Veel van de onderzoeken gingen via vragenlijsten die werden afgenomen onder werknemers binnen hun eigen werkomgeving. Hierdoor zijn veel van de gevonden relaties correlationeel en kan er dus geen causaliteit worden vastgesteld. Het zou beter zijn als er in de toekomst meer experimenteel onderzoek wordt gedaan naar leiderschapsstijlen. Op die manier kunnen de resultaten beter geïnterpreteerd worden. Leiders die de creativiteit van hun werknemers willen verhogen weten nu beter hoe ze dit kunnen bereiken en waar ze rekening mee moeten houden om ervoor te zorgen dat het geen averechts effect heeft. En mochten beide leiderschapsstijlen niet helpen zullen ze hun eigen creativiteit moeten verhogen. 12

13 Literatuurlijst Amabile, T. M., Conti, R., Coon, H., Lazenby, J., & Herron, M. (1996). Assessing the work environment for creativity. Academy of management journal, 39(5), Amabile, T. M., Hennessey, B. A., & Grossman, B. S. (1986). Social influences on creativity: The effects of contracted-for reward. Journal of Personality and Social Psychology, 50, Baer, M., Oldham, G. R., & Cummings, A. (2003). Rewarding creativity: when does it really matter?. The Leadership Quarterly, 14(4), Barron, F. (1955). The disposition toward originality. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 51(3), 478. Bass, B. M. (1991). From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational dynamics, 18(3), Bass, B. M. (1999). Two decades of research and development in transformational leadership. European journal of work and organizational psychology, 8(1), Eagly, A. H., Johannesen-Schmidt, M. C., & Van Engen, M. L. (2003). Transformational, transactional, and laissez-faire leadership styles: a meta-analysis comparing women and men. Psychological bulletin, 129(4), 569. Eisenberger, R., & Aselage, J. (2009). Incremental effects of reward on experienced performance pressure: Positive outcomes for intrinsic interest and creativity. Journal of Organizational Behavior, 30(1), Eisenberger, R., & Rhoades, L. (2001). Incremental effects of reward on creativity. Journal of personality and social psychology, 81(4), 728. Friedman, R. S. (2009). Reinvestigating the effects of promised reward on creativity. Creativity Research Journal, 21(2-3), Gong, Y., Huang, J. C., & Farh, J. L. (2009). Employee learning orientation, transformational leadership, and employee creativity: The mediating role of employee creative self-efficacy. Academy of Management Journal, 52(4), Gumusluoglu, L., & Ilsev, A. (2009). Transformational leadership, creativity, and organizational innovation. Journal of business research, 62(4), Judge, T. A., & Piccolo, R. F. (2004). Transformational and transactional leadership: a meta-analytic test of their relative validity. Journal of applied psychology, 89(5), 755. Jung, D. I. (2001). Transformational and transactional leadership and their effects on creativity in groups. Creativity Research Journal, 13(2), Kahai, S. S., Sosik, J. J., & Avolio, B. J. (2003). Effects of leadership style, anonymity, and rewards on creativity-relevant processes and outcomes in an electronic meeting system context. The Leadership Quarterly, 14(4), Mackinnon, D. W. (1965). Personality and the realization of creative potential. American Psychologist, 20(4),

14 Mumford, M. D., & Gustafson, S. B. (1988). Creativity syndrome: Integration, application, and innovation. Psychological Bulletin, 103, Oldham, G. R., & Cummings, A. (1996). Employee creativity: Personal and contextual factors at work. Academy of management journal, 39(3), Redmond, M. R., Mumford, M. D., & Teach, R. (1993). Putting creativity to work: Effects of leader behavior on subordinate creativity. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 55, Shin, S. J., & Zhou, J. (2003). Transformational leadership, conservation, and creativity: Evidence from Korea. Academy of management Journal, 46(6), Tierney, P., & Farmer, S. M. (2011). Creative self-efficacy development and creative performance over time. Journal of Applied Psychology, 96(2), 277. Wei, F., Yuan, X., & Di, Y. (2010). Effects of transactional leadership, psychological empowerment and empowerment climate on creative performance of subordinates: A cross-level study. Frontiers of Business Research in China, 4(1), Zhang, X., & Bartol, K. M. (2010). Linking empowering leadership and employee creativity: The influence of psychological empowerment, intrinsic motivation, and creative process engagement. Academy of Management Journal, 53(1),

Transformationeel en transactioneel leiderschap: Het bevorderen van de. creativiteit van werknemers.

Transformationeel en transactioneel leiderschap: Het bevorderen van de. creativiteit van werknemers. Transformationeel en transactioneel leiderschap: Het bevorderen van de creativiteit van werknemers. Anouk Blanken Studieonderdeel: Bachelorthese Datum: 22 11 2010 Studentnummer: 5803470 Begeleider: M.

Nadere informatie

Wat is de invloed van Transformationeel Leiderschap op Werkprestatie?

Wat is de invloed van Transformationeel Leiderschap op Werkprestatie? Wat is de invloed van Transformationeel Leiderschap op Werkprestatie? Bachelorthese Universiteit van Amsterdam Supervisor: Dr. Roy Sijbom Aantal woorden: 5034 Sam Surachno 10187065 1 Inhoud 1. Inleiding

Nadere informatie

De positieve invloed van evaluatie en beloning op de mate van creativiteit

De positieve invloed van evaluatie en beloning op de mate van creativiteit De positieve invloed van evaluatie en beloning op de mate van creativiteit Sebastian Emile Urban Universiteit van Amsterdam Bachelorthese begeleider Matthijs Baas Studentnummer 0463426 Aantal woorden 5394

Nadere informatie

De Invloed van Intrinsieke en Extrinsieke Motivatie op Creativiteit

De Invloed van Intrinsieke en Extrinsieke Motivatie op Creativiteit AFDELING PSYCHOLOGIE FACULTEIT DER MAATSCHAPPIJEN GEDRAGSWETENSCHAPPEN UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM De Invloed van Intrinsieke en Extrinsieke Motivatie op Creativiteit Evelina Anissimova Bachelorthese Programmagroep

Nadere informatie

De Invloed van Transformationeel Leiderschap

De Invloed van Transformationeel Leiderschap De Invloed van Transformationeel Leiderschap De Invloed van Transformationeel Leiderschap Samira Baars Universiteit van Amsterdam Studieonderdeel: Bachelorthese Datum: 25 6 2010 Collegekaartnummer: 5660521

Nadere informatie

Psychologische aspecten van leiderschap. > Karianne Kalshoven ACIL. > Okke Postmus Development Booster

Psychologische aspecten van leiderschap. > Karianne Kalshoven ACIL. > Okke Postmus Development Booster Psychologische aspecten van leiderschap > Karianne Kalshoven ACIL > Okke Postmus Development Booster Theorethische benaderingen van leiderschap Trait Approaches Behavioral Approaches Contingency Theories

Nadere informatie

De rol van doeloriëntaties

De rol van doeloriëntaties Paul Preenen, Annelies van Vianen en Irene de Pater Uitdaging en motivatie: De rol van doeloriëntaties Als medewerkers uitdaging in hun werk ervaren, heeft dit positieve gevolgen voor henzelf en voor de

Nadere informatie

De invloed van werkdruk op creativiteit bepaald aan de hand van het Job Demand-Control model en het Effort Reward Imbalance-model

De invloed van werkdruk op creativiteit bepaald aan de hand van het Job Demand-Control model en het Effort Reward Imbalance-model Universiteit van Amsterdam Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen Afdeling Psychologie De invloed van werkdruk op creativiteit bepaald aan de hand van het Job Demand-Control model en het Effort

Nadere informatie

Dr. Daantje Derks Associate Professor Erasmus University Rotterdam. WERKEN IN DE TOEKOMST Performance Management 3.0

Dr. Daantje Derks Associate Professor Erasmus University Rotterdam. WERKEN IN DE TOEKOMST Performance Management 3.0 Dr. Daantje Derks Associate Professor Erasmus University Rotterdam WERKEN IN DE TOEKOMST Performance Management 3.0 INTRODUCTIE Competitief voordeel Werknemers maken het verschil Innovatie Creativiteit

Nadere informatie

Determinanten van Leiderschap-Succes: Ontwikkeling van een Integratief. Model van Persoonlijkheid, Overtuigingen, Gedrag, en Diversiteit

Determinanten van Leiderschap-Succes: Ontwikkeling van een Integratief. Model van Persoonlijkheid, Overtuigingen, Gedrag, en Diversiteit SAMENVATTING Determinanten van Leiderschap-Succes: Ontwikkeling van een Integratief Model van Persoonlijkheid, Overtuigingen, Gedrag, en Diversiteit Leiders zijn belangrijke leden van organisaties. De

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel Thesismarkt 2012. Life Work. Studies naar de combinatie van werk en privéleven.

Onderzoeksvoorstel Thesismarkt 2012. Life Work. Studies naar de combinatie van werk en privéleven. Werk-gezin balans Life Work. Studies naar de combinatie van werk en privéleven. Prof. Dr. Sara De Gieter Prof. Dr. Sara De Gieter Op welke manier beïnvloedt het ervaren van een conflict tussen je werk-

Nadere informatie

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger

Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen honoursonderwijs? Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Hoe autonomie-ondersteunend werkt een docent binnen Tineke Kingma Elanor Kamans Marjolein Heijne-Penninga Marca Wolfensberger Fellow onderzoeker Adviseur en coördinator 2 Opzet onderzoekspresentatie 1.

Nadere informatie

De Invloed van Time Management op de Prestatie van Werknemers

De Invloed van Time Management op de Prestatie van Werknemers De Invloed van Time Management op de Prestatie van Werknemers Arbeid en Organisatie Psychologie Bachelorthese Nanniek van der Wel 6050344 Severine Koch Aantal woorden: 5084 14 juni 2012 Inhoudsopgave Abstract

Nadere informatie

Ontwikkeling van bevlogenheid

Ontwikkeling van bevlogenheid TRENDS Roger Meij Invloed van leiderschap Ontwikkeling van bevlogenheid Door de snelle ontwikkeling van de kennis/diensteneconomie en door de steeds snellere omgevingsveranderingen, ontstaat een geheel

Nadere informatie

Relatie tussen Appreciative Inquiry en Autonome Motivatie Verklaard door Psychologische. Basisbehoeften en gemodereerd door Autonomieondersteuning

Relatie tussen Appreciative Inquiry en Autonome Motivatie Verklaard door Psychologische. Basisbehoeften en gemodereerd door Autonomieondersteuning Relatie tussen Appreciative Inquiry en Autonome Motivatie Verklaard door Psychologische Basisbehoeften en gemodereerd door Autonomieondersteuning The Relationship between Appreciative Inquiry and Autonomous

Nadere informatie

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Een onderzoek naar de invloed van cognitieve stijl, ziekte-inzicht, motivatie, IQ, opleiding,

Nadere informatie

HiPo en leiderschap... een perfecte match? 9 Juni 2015

HiPo en leiderschap... een perfecte match? 9 Juni 2015 HiPo en leiderschap... een perfecte match? 9 Juni 2015 Stelling 1 Deelnemers aan het high potential programma kunnen het best geselecteerd worden aan de hand van hun huidige performance 3 Herkenbaar?

Nadere informatie

Geschiedenis van leidinggevende stijlen

Geschiedenis van leidinggevende stijlen Geschiedenis van leidinggevende stijlen Aan het begin van de vorige eeuw zijn de eerste theorieën over management en leiderschap geformuleerd. Tegen de achtergrond van de industriële revolutie stonden

Nadere informatie

Leiderschap verandert: Evaluatie van de leergang Persoonsgeoriënteerd Leiderschap

Leiderschap verandert: Evaluatie van de leergang Persoonsgeoriënteerd Leiderschap Leiderschap verandert: Evaluatie van de leergang Persoonsgeoriënteerd Leiderschap Timothy C. Bednall, Karin Sanders, Monique B. van Rijn en Hetty Minnes Vakgroep Organisatiepsychologie & HRD, Universiteit

Nadere informatie

De inspirerende docent. De dag van de leraar

De inspirerende docent. De dag van de leraar De inspirerende docent De inspirerende docent Door: Eline Elshof, groepsdocent havo bovenbouw en coördinator havo bovenbouw En: Tineke Kingma, onderwijskundige en onderzoeker binnen Honours onderwijs 8

Nadere informatie

Zelfsturing, initiatief en innovativiteit bij het RIZA

Zelfsturing, initiatief en innovativiteit bij het RIZA Zelfsturing, initiatief en innovativiteit bij het RIZA Auteur: Begeleid door: In opdracht van: Anne Nederveen Pieterse Arbeids- en Organisatiepsychologie Stagiaire P&O RIZA Dr. D. van Knippenberg Universiteit

Nadere informatie

DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1

DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1 DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1 Dankbaarheid in Relatie tot Intrinsieke Levensdoelen: Het mediërende Effect van Psychologische Basisbehoeften Karin Nijssen Open Universiteit

Nadere informatie

Thesis Business Studies De Relatie tussen Dienend Leiderschap en Proactief Gedrag

Thesis Business Studies De Relatie tussen Dienend Leiderschap en Proactief Gedrag Thesis Business Studies De Relatie tussen Dienend Leiderschap en Proactief Gedrag 18 juli 2013 Studiejaar 2012/2013 Semester II, Blok VI Supervisor: Inge Wolsink, (i.wolsink@uva.nl) Renzo Hijman 10003553

Nadere informatie

Je baas als aanleiding voor de zoektocht naar ander werk

Je baas als aanleiding voor de zoektocht naar ander werk Je baas als aanleiding voor de zoektocht naar ander werk Een onderzoek naar de relatie tussen baasgedrag en loyauteit van medewerkers Met de huidige krapte op de arbeidsmarkt en de war for talents is het

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende. Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering

De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende. Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering The relation between Mindfulness and Psychopathology: the Mediating Role of Global and Contingent

Nadere informatie

Rapport TLC-Q. Jan Voorbeeld. Datum 22/06/2015

Rapport TLC-Q. Jan Voorbeeld. Datum 22/06/2015 Rapport TLC-Q Naam Adviseur Jan Voorbeeld Voorbeeld Assessor Datum 22/06/2015 Inleiding Het leiden van een team vraagt om een aantal specifieke competenties. Dit rapport geeft een beschrijving van hoe

Nadere informatie

Leiderschap en diversiteit. Annemieke Voogd

Leiderschap en diversiteit. Annemieke Voogd Leiderschap en diversiteit Annemieke Voogd 2 Inhoudopgave 1 INLEIDING 3 1.1 VRAAGSTELLING 4 1.2 ONDERZOEKSVRAAG 5 2 RELEVANTE LITERATUUR 6 2.1 ETNISCHE DIVERSITEIT 6 2.2 COHESIE 7 2.3 HET EFFECT VAN DIVERSITEIT

Nadere informatie

Wil je de veerkrachtoefening ontvangen? Mail naar

Wil je de veerkrachtoefening ontvangen? Mail naar Deze presentatie is gegeven op het Congres Positieve Psychologie Veerkracht op 15 april 2016. Hoe je met Psychologisch Kapitaal veerkracht vergroot in teams Matthijs Steeneveld Zelfstandig trainer en coach

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT TLC-Q Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Het leiden van een team vraagt om een aantal specifieke competenties. Dit rapport

Nadere informatie

De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational. Commitment in de Periode na een Overname.

De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational. Commitment in de Periode na een Overname. De Relatie tussen Ervaren Organisatiecultuur en Organizational Commitment in de Periode na een Overname. The Relation Between Perceived Organizational Culture and Organizational Commitment After an Acquisition.

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Inhoudsopgave: Inleiding Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Hoofdstuk 2: De Team Leadership Competence Questionnaire 2.1 : Opbouw van de lijst 2.2 :

Nadere informatie

Transformationeel leiderschap. Bevlogenheid creëren in veranderprocessen

Transformationeel leiderschap. Bevlogenheid creëren in veranderprocessen Transformationeel leiderschap Bevlogenheid creëren in veranderprocessen Auteur Harry Jonker Datum 23 september 2016 Verandering voor iedereen Veranderingen in organisaties vragen over het algemeen nogal

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage Leadership Connected 2016

Onderzoeksrapportage Leadership Connected 2016 Onderzoeksrapportage Leadership Connected 2016 Zaltbommel 30 mei 2016 Leadership Connected! Where Business meets Science 1 Inleiding Onderzoeksrapport Leadership Connected In tijden waarin ontwikkelingen

Nadere informatie

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en Samenvatting In de laatste 20 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de psychosociale gevolgen van kanker. Een goede zaak want aandacht voor kanker, een ziekte waar iedereen in zijn of haar leven wel eens

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Persoonlijke factoren en Sales succes

Persoonlijke factoren en Sales succes Persoonlijke factoren en Sales succes Welke samenhang is er? Gerard Groenewegen Mei 2009 06-55717189 1 Agenda 1. Inleiding 2. Opzet studie 3. Beoordeling van dit onderzoek 4. Bevindingen 5. Conclusie 6.

Nadere informatie

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Kwaliteit van feedback Auteur: Pepijn Dousi Digitale leermiddelen hebben een grote toegevoegde waarde in het basisonderwijs. Kinderen vinden

Nadere informatie

Wat is typerend voor transformationele leiders?

Wat is typerend voor transformationele leiders? l e i d e r s c h a p Pim Paffen Wat is typerend voor transformationele leiders? Dr. P. Paffen is partner bij CDCNederland Buitengewone resultaten worden geboekt door transformationele leiders : leiders

Nadere informatie

SECURE BASE LEADERSHIP UNIEKE TOP EXECUTIVE COURSE MET GROTE IMPACT. Creëer als leider een cultuur voor continue innovatie en exponentiële groei!

SECURE BASE LEADERSHIP UNIEKE TOP EXECUTIVE COURSE MET GROTE IMPACT. Creëer als leider een cultuur voor continue innovatie en exponentiële groei! SECURE BASE LEADERSHIP UNIEKE TOP EXECUTIVE COURSE MET GROTE IMPACT Creëer als leider een cultuur voor continue innovatie en exponentiële groei! WIJ STARTEN HET TRAJECT MET EEN PERSONAL DIALOGUE (BEWUSTWORDING)

Nadere informatie

Bevlogen. blijven. 16 oktober nr TPP

Bevlogen. blijven. 16 oktober nr TPP Bevlogen blijven 16 oktober nr. 1 2015 TPP Het belang van Positieve Organisatiepsychologie De Positieve Organisatiepsychologie houdt zich bezig met de vraag hoe werknemers optimaal kunnen functioneren

Nadere informatie

Kennisdelen in online communities op het werk

Kennisdelen in online communities op het werk RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Kennisdelen in online communities op het werk Het effect van kennisdelen binnen een VCoP op de competentie, autonomie, verbondenheid en tevredenheid op het werk Anne Kester

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

Weerzin tegen lezen of weer zin om te lezen?

Weerzin tegen lezen of weer zin om te lezen? Weerzin tegen lezen of weer zin om te lezen? Roel van Steensel Vrije Universiteit Amsterdam Erasmus Universiteit Rotterdam Deze lezing Waar komt de motivatie om te lezen vandaan? Hoe hangt motivatie samen

Nadere informatie

Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding. Relation between Cyberbullying and Parenting. D.J.A. Steggink. Eerste begeleider: Dr. F.

Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding. Relation between Cyberbullying and Parenting. D.J.A. Steggink. Eerste begeleider: Dr. F. Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding Relation between Cyberbullying and Parenting D.J.A. Steggink Eerste begeleider: Dr. F. Dehue Tweede begeleider: Drs. I. Stevelmans April, 2011 Faculteit Psychologie

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Een analyse van de relatie tussen transformatief leiderschap, bevlogenheid, self-efficacy en de effectiviteit van de afdeling

Een analyse van de relatie tussen transformatief leiderschap, bevlogenheid, self-efficacy en de effectiviteit van de afdeling Masterthesis Arbeids- & Organisatiepsychologie Een analyse van de relatie tussen transformatief leiderschap, bevlogenheid, self-efficacy en de effectiviteit van de afdeling An analysis of the relationship

Nadere informatie

De Invloed van Dagelijkse Stress op Burn-Out Klachten, Gemodereerd door Mentale. Veerkracht en Demografische Variabelen

De Invloed van Dagelijkse Stress op Burn-Out Klachten, Gemodereerd door Mentale. Veerkracht en Demografische Variabelen Running head: INVLOED VAN DAGELIJKSE STRESS OP BURN-OUT KLACHTEN De Invloed van Dagelijkse Stress op Burn-Out Klachten, Gemodereerd door Mentale Veerkracht en Demografische Variabelen The Influence of

Nadere informatie

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden

De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden De Invloed van Self-efficacy en Optimisme op de Bevlogenheid, Organisatiebetrokkenheid, Arbeidstevredenheid en Verloopintentie van Verzorgenden in de Verpleeg- en Verzorgingshuizen The Influence of Self-efficacy

Nadere informatie

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs

De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout. bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs De Relatie tussen Existential Fulfilment, Emotionele Stabiliteit en Burnout bij Medewerkers in het Hoger Beroepsonderwijs The Relationship between Existential Fulfilment, Emotional Stability and Burnout

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Onze huidige kennismaatschappij is sterk in ontwikkeling. Dit heeft als gevolg dat de veroudering van onze kennis en vaardigheden ook steeds sneller

Onze huidige kennismaatschappij is sterk in ontwikkeling. Dit heeft als gevolg dat de veroudering van onze kennis en vaardigheden ook steeds sneller Onze huidige kennismaatschappij is sterk in ontwikkeling. Dit heeft als gevolg dat de veroudering van onze kennis en vaardigheden ook steeds sneller gaat. Om bij te blijven met deze veranderingen in de

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch)

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Relatiemarketing is gericht op het ontwikkelen van winstgevende, lange termijn relaties met klanten in plaats van het realiseren van korte termijn transacties.

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Hoe Beloon ik mijn Werknemers? De Effecten van Extrinsieke Beloningen op de Intrinsieke Motivatie van Werknemers.

Hoe Beloon ik mijn Werknemers? De Effecten van Extrinsieke Beloningen op de Intrinsieke Motivatie van Werknemers. Hoe Beloon ik mijn Werknemers? De Effecten van Extrinsieke Beloningen op de Intrinsieke Motivatie van Werknemers. Matthias Weide Bachelorthese Arbeids- en Organisatiepsychologie Studentnummer 6074073 Begeleider

Nadere informatie

De praktijk van leren en werken in teams: wetenschap en praktijk

De praktijk van leren en werken in teams: wetenschap en praktijk De praktijk van leren en werken in teams: wetenschap en praktijk Prof. Dr. F. Dochy Een discussie over de aanpak van je eigen casus en een conclusie over bruikbare richtlijnen 20 jaar ervaring in leren

Nadere informatie

Selectie van honours studenten binnen Saxion Hogescholen

Selectie van honours studenten binnen Saxion Hogescholen Selectie van honours studenten binnen Saxion Hogescholen Het begin van een longitudinaal onderzoek naar studentkenmerken die succes in honours programma s voorspellen Janina Banis-den Hertog MSc Paper

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

De kunst bevlogen te blijven

De kunst bevlogen te blijven De kunst bevlogen te blijven De rol van persoonlijke hulpbronnen in het welbevinden van jonge veterinaire professionals Nederlandstalige samenvatting Het psychisch welzijn van dierenartsen en andere zorgprofessionals

Nadere informatie

MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1. Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden

MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1. Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden MINDFULNESS, ZELFASPECTEN EN WELZIJN 1 Bewust (wel)zijn? De mediërende rol van het zelf in de relatie tussen mindfulness en psychologisch welbevinden Mindful (well)being? The mediating role of the self

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19103 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Pisanti, Renato Title: Beyond the job demand control (-support) model : explaining

Nadere informatie

Wat is en doet BaroMed? Samenvatting:

Wat is en doet BaroMed? Samenvatting: Samenvatting: BaroMed is een online instrument om in kaart te brengen hoe het gaat met een vakgroep en met individuele specialisten. Na invulling van de vragenlijst (maximaal 25 minuten) krijgt elke deelnemer

Nadere informatie

Van veiligheid naar innovatie

Van veiligheid naar innovatie Van veiligheid naar innovatie Jan Dul Rotterdam School of Management Erasmus University Vakgroep Management van Technologie en Innovatie Hoogleraar Technology and Human Factors jdul@rsm.nl Inhoud Het traditionele

Nadere informatie

BLITS LITERATUUR. Eva Kyndt Elisabeth Raes Bart Lismont Filip Dochy

BLITS LITERATUUR. Eva Kyndt Elisabeth Raes Bart Lismont Filip Dochy BLITS LITERATUUR Eva Kyndt Elisabeth Raes Bart Lismont Filip Dochy INHOUD Coöperatief leren Team of groep? Teamleren Kenmerkenteams Ontwikkeling van teams Faciliteren van (informeel) leren Faciliteren

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement

Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement Leiderschap: over balanceren tussen emoties en engagement Prof. dr. IJ. Hetty van Emmerik Maastricht University School of Business and Economics School of Business and Economics School of Business and

Nadere informatie

Charismatisch en autocratisch leiderschap in relatie tot werktevredenheid van. medewerkers en leiderschapseffectiviteit: De modererende rol van

Charismatisch en autocratisch leiderschap in relatie tot werktevredenheid van. medewerkers en leiderschapseffectiviteit: De modererende rol van Charismatisch en autocratisch leiderschap in relatie tot werktevredenheid van medewerkers en leiderschapseffectiviteit: De modererende rol van leiderschapsprototypiciteit Naam student: Reina Jongkind Studentnummer:

Nadere informatie

GOAL-STRIVING REASONS, PERSOONLIJKHEID EN BURN-OUT 1. Het effect van Goal-striving Reasons en Persoonlijkheid op facetten van Burn-out

GOAL-STRIVING REASONS, PERSOONLIJKHEID EN BURN-OUT 1. Het effect van Goal-striving Reasons en Persoonlijkheid op facetten van Burn-out GOAL-STRIVING REASONS, PERSOONLIJKHEID EN BURN-OUT 1 Het effect van Goal-striving Reasons en Persoonlijkheid op facetten van Burn-out The effect of Goal-striving Reasons and Personality on facets of Burn-out

Nadere informatie

The Logistic Chameleon

The Logistic Chameleon The Logistic Chameleon Leadership in Logistic & Supply Chain context dr. Roland Slegers-Leijsten EMIM 12th November 2015 Voettekst van presentatie INTRODUCTION ROLAND SLEGERS LEIJSTEN ü INTERIM LOGISTIC

Nadere informatie

haal stress uit je hoofd breng je lichaam in balans voel je energieker

haal stress uit je hoofd breng je lichaam in balans voel je energieker ` De 7-Day Recharge is een healthy lifestyle programma dat je de tools en onderbouwing geeft om stress niet alleen mentaal, maar ook fysiek tegen te gaan. Gezonde voeding, extra aandacht voor lichamelijke

Nadere informatie

EQ - emotionele intelligentie in kaart

EQ - emotionele intelligentie in kaart EQ - emotionele intelligentie in kaart 24-3-2014 BASISPROFIEL Laan van Vlaanderen 323 1066 WB Amsterdam INTRODUCTIE Het EQ rapport brengt iemands emotionele intelligentie in kaart. Dit is het vermogen

Nadere informatie

One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership

One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership Samenvatting proefschrift Leonie Heres MSc. www.leonieheres.com l.heres@fm.ru.nl Introductie

Nadere informatie

Samenwerking tussen HR shared services en HR business partners

Samenwerking tussen HR shared services en HR business partners Samenwerking tussen HR shared services en HR business partners Lotte D. Kramer Universiteit Utrecht Samenvatting. Om een strategische focus van Human Resources te bewerkstelligen, moeten verschillende

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te.

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te. De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te Stoppen The Influence of the Innovation Characteristics on the Intention of

Nadere informatie

HR Performancemanagement

HR Performancemanagement HR Performancemanagement MiniMBA HR Dag 5 Prof.dr. Willem van Rhenen Leadership Entrepreneurship Stewardship info@nyenrode.nl +31 (0)346-291 291 www.nyenrode.nl 2 Overzicht Performance Labour > Leadership

Nadere informatie

Leiderschap in planning & control

Leiderschap in planning & control Leiderschap in planning & control A3 netwerkbijeenkomst, 20 januari 2015 Henk Doeleman Leiderschap in planning & control? Minder papier Meer participatief en versterkte betrokkenheid Versterking van de

Nadere informatie

Masterthesis Arbeid en Organisatiepsychologie

Masterthesis Arbeid en Organisatiepsychologie Masterthesis Arbeid en Organisatiepsychologie Een onderzoek naar factoren die van invloed zijn op de overdracht van kennis en vaardigheden van complexe bedrijfstrainingen naar de beroepspraktijk A study

Nadere informatie

The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms

The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms The influence of Management Style on Networked Innovation in Consultancy & Engineering Firms Master thesis Arjen van Bruchem Inhoud Wat verstaan we onder innovatie? Waarom dit onderzoek? Aanpak van het

Nadere informatie

Job Demands-Resources Interventions

Job Demands-Resources Interventions Job Demands-Resources Interventions Nederlandse samenvatting Dr. Jessica van Wingerden MBA MCC Introductie Bijna een decennium geleden ontstond de meest recente financiële crisis die tot op de dag van

Nadere informatie

de jaren van de vorige eeuw lag de focus op de beschrijving van stressreacties en onderzoek van de (karakteristieken van) stimuli die een

de jaren van de vorige eeuw lag de focus op de beschrijving van stressreacties en onderzoek van de (karakteristieken van) stimuli die een Samenvatting Werkstress bij verpleegkundigen is al jaren wereldwijd een probleem. Werkstress kan negatieve gevolgen hebben voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid en kan het plezier in het werk

Nadere informatie

Artikel 15: Cooperation, competition, and team performance, toward a contingency approach

Artikel 15: Cooperation, competition, and team performance, toward a contingency approach Artikel 15: Cooperation, competition, and team performance, toward a contingency approach 1) Abstract * Onderzoek: er wordt onderzocht of de relatie tussen de beloningsstructuur en de team prestatie contingent

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Management accounting & control: WIE HEEFT ER EEN IDEE? OVER DE INZET VAN CONTROL OM KENNISDELING TE BEVORDEREN

Management accounting & control: WIE HEEFT ER EEN IDEE? OVER DE INZET VAN CONTROL OM KENNISDELING TE BEVORDEREN Management accounting & control: WIE HEEFT ER EEN IDEE? OVER DE INZET VAN CONTROL OM KENNISDELING TE BEVORDEREN Kennis is macht is een veelgehoorde uitdrukking. We kunnen dit betrekken op individuen, maar

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

De Relatie Tussen de Gehanteerde Copingstijl en Pesten op het Werk. The Relation Between the Used Coping Style and Bullying at Work.

De Relatie Tussen de Gehanteerde Copingstijl en Pesten op het Werk. The Relation Between the Used Coping Style and Bullying at Work. De Relatie Tussen de Gehanteerde Copingstijl en Pesten op het Werk The Relation Between the Used Coping Style and Bullying at Work Merijn Daerden Studentnummer: 850225144 Werkstuk: Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Het hart van leiderschap

Het hart van leiderschap Het hart van leiderschap 7 praktische aandachtspunten Dr. Ben Tiggelaar CEB - SHL Talent Measurement 9 juni 2015 www.tiggelaar.nl 1. WAT IS LEIDERSCHAP? BERNARD BASS "Leiderschap is het vermogen om anderen

Nadere informatie

Geëngageerde medewerkers zijn minder afwezig

Geëngageerde medewerkers zijn minder afwezig DraagZorgvoorUwZorg Zorg voor Uw Talent Geëngageerde medewerkers zijn minder afwezig Bert Laurier & Peter Beeusaert & Hilde Billen Consultants SD Worx Leadership & Strategy Engagement, meer dan tevredenheid

Nadere informatie

Secure Base Leadership. Leiding geven aan verandering. 24 en 25 september 2015

Secure Base Leadership. Leiding geven aan verandering. 24 en 25 september 2015 Leiding geven aan verandering 24 en 25 september 2015 Groesbeek De beste prestaties worden geleverd door mensen die dicht bij zichzelf zijn, intuïtief, creatief en reflectief. Het zijn mensen die weten

Nadere informatie

De rol van engagement in de relatie tussen leiderschapsstijlen en proactief gedrag

De rol van engagement in de relatie tussen leiderschapsstijlen en proactief gedrag Bachelor scriptie Begeleidster: Deanne Den Hartog Inleverdatum: 23 juni 2011 De rol van engagement in de relatie tussen leiderschapsstijlen en proactief gedrag Amber Brandt 5876249 1 Abstract In dit onderzoek

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan?

Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Het belang van gespreid leiderschap voor innovatief gedrag Een casus van Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (PWO): Hoe pak je dit aan? Dr. Arnoud Evers Overzicht presentatie Wetenschap en praktijk

Nadere informatie

Leiderschap & Teamontwikkeling: Het verband tussen transformationeel leiderschap en affectieve aspecten van teamontwikkeling.

Leiderschap & Teamontwikkeling: Het verband tussen transformationeel leiderschap en affectieve aspecten van teamontwikkeling. Leiderschap & Teamontwikkeling: Het verband tussen transformationeel leiderschap en affectieve aspecten van teamontwikkeling. Leen Willems Opleiding: Psychologie Vakgroep: Arbeids- & Organisatiepsychologie

Nadere informatie