Libellen in het najaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Libellen in het najaar"

Transcriptie

1 Libellen in het najaar De waarnemer liep vermoeid langs de waterkant, mijmerend over de vangsten van Het hele voorjaar en de zomer was de waarnemer al actief geweest in het veld en dat had hem geen windeieren opgeleverd: eindelijk de Zwervende pantserjuffer Lestes barbarus en de Gevlekte witsnuitlibel Leucorrhinia pectoralis gevangen. Al die waarnemingen hadden hem weliswaar geen plaats in de top tien opgeleverd, maar dat is natuurlijk alleen weggelegd voor die echte strebers onder de libellenvangers, en daar wenste hij zich niet mee te identificeren. Desalniettemin zat zijn net vol gaten van het intensieve seizoen en had hij eigenlijk geen zin meer in het najaar. Hij zette zichzelf neer op een picknick-bankje in de buurt en dacht na over wat er eigenlijk nog te verwachten was in het najaar. Een libel flitste over zijn hoofd, speurend naar kleine vliegjes in de lucht. Nog een, en nog een en al snel vlogen er tientallen Kleine glazenmakers Aeshna mixta boven zijn hoofd. Het adrenaline kwam weer vrij en snel diepte hij uit zijn tas de nieuwe Libellennieuwsbrief. Libellen in het najaar zag hij staan. "Interessant", dacht hij en begon te lezen... De herfstinventarisatie kan beginnen! Na het lange seizoen van 1994, waar we zeker niet moeten klagen over het weer kan de najaarsinventarisatie beginnen. De omstandigheden zullen ongetwijfeld minder goed zijn dan in de zomer met vele spectaculaire vangsten, maar het is zeker niet minder belangrijk. Voor een goede inventarisatie zijn ook najaarsvangsten noodzakelijk. Een aantal soorten zijn met name eind augustus en september actief en waarnemingen in deze periode leveren voor deze soorten belangrijke aanvullende informatie op. Daarnaast is het natuurlijk ook nog eens zo dat we voorlopig afscheid moeten gaan nemen van de dansende libellen boven de Nederlandse wateren totdat ze vanaf april volgend jaar weer terug zijn. Een goede gelegenheid om het veld in te gaan en met goede herinneringen aan die mooie libellen de donkere en veel te lange wintermaanden door te komen! WinterjuffersSympecma De laatste jaren worden weer op meer plaatsen Winterjuffers waargenomen, met name van de Bruine winterjuffer Sympecma fusca. Zowel de Bruine winterjuffer als de Noordse winterjuffer Sympecma braueri behoren tot de libellen die zeer sterk achteruit zijn gegaan in Nederland en waarvan moest worden gevreesd voor het voortbestaan van deze soorten. Het lijkt er dus gelukkig op dat beide soorten zich blijkbaar (voorlopig) kunnen handhaven en het is goed extra aandacht aan deze soorten te geven. Winterjuffers kunnen worden gevangen in laagveengebieden, plassen, heidevennen en hoogvenen. In het najaar worden geen voortplantingsactiviteiten ondernomen zodat het leven van een Winterjuffer in het teken van de jacht staat. Hierdoor kunnen ze met name worden aangetroffen boven paden, tussen bosjes en boven de heide. Vaak blijven ze daarbij laag biij de grond. Door de perfecte bruine schutkleur (noodzakelijk om goed gecamoufleerd de winter door te komen) zijn ze moeilijk zichtbaar als ze in een struik of boom zitten. 3

2 Sympetmm sanguineum (rechtsboven), Aeshna mixta (linksboven), Sympetrum flaveolum (rechtsonder) en Aeshna cyanea (linksoder) bestand mei

3 Wat uiterlijk betreft lijken Winterjuffers sterk op de in deze tijd talrijke Pantserjuffers Lestes. Winterjuffers zijn echter veel bruiner gekleurd, wat een belangrijke reden is om een verdacht exemplaar uit de lucht te tillen. Daarnaast houden Winterjuffers in rust de vleugels over elkaar heen gevouwen, terwijl Pantserjuffers in rust de vleugels gescheiden houden. In de hand kunnen Winterjuffers met zekerheid van Pantserjuffers worden onderscheiden door de voor- en achtervleugels over elkaar heen te vouwen. Als de pterostigma s elkaar dan overlappen is de libel een Pantserjuffer. Ligt het pterostigma van de voorvleugels echter iets meer (twee cellen) in de richting van de vleugelbasis dan het pterostigma in de achtervleugel ben je de gelukkige vanger van een Winterjuffer. Om de twee soorten te onderscheiden is de tekening op het borststuk van belang, zie daarvoor de tabellen. Zorg ervoor dat je een foto of een tekening maakt als bewijsmateriaal! Verzamelen is niet nodig. Pantser juffers Lestes Het wordt steeds lastiger met die Pantserjuffers want het is inmiddels wel duidelijk dat alle in Nederland voorkomende Pantserjuffers door iedereen kunnen worden gevangen. Vorig jaar werden op veel plaatsen Tengere pantserjuffers Lestes virens gevangen, dit jaar was de beurt aan de Zwervende pantserjuffer Lestes barbarus, die op relatief veel plaatsen is gevangen (oosten van het land, Waddeneilanden en de duinstreek op het vasteland, zie ook deze Nieuwsbrief)- Waar je ook bent, let altijd ook op de zeldzamere Pantserjuffers. Vier van de vijf soorten vliegen tot begin october (Lestes dryas stopt eerder), dus het kan echt nog leuk zijn in het najaar. De determinatie van de Pantserjuffers is echter moeilijk, met name de vrouwtjes van de Gewone pantserjuffer Lestes sponsa en de Tangenpantserjuffer L. dryas zijn (vrijwel) niet van elkaar te onderscheiden. Ook juveniele dieren kunnen problemen opleveren omdat deze nog niet uitgekleurd zijn. In het onderstaande overzicht worden enkele tips van de hand gedaan, maar determineer altijd zorgvuldig met de tabellen erbij en probeer oudere mannetjes te vinden. Houtpantserjuffer L. viridis Zeer forse soort. Het schiereilandje in de tekening aan het zijkant van het borststuk onderscheidt deze soort van alle andere Pantserjuffers. <S heeft korte, wit gekleurde onderste achter 1ij fsaanhangselen. Op voedselrijke plasjes omgeven door bomen, waarin de eieren worden afgezet. De libellen zijn vaak bij deze overhangende bomen te vinden. In het westen op veel zeer voedselrijke plasjes de enige soort samen met het Lantaarntje Ischnura elegans. De Houtpantserjuffer is de enige Pantserjuffer die overal in het land te vinden is. Zwervende pantserjuffer L. barbarus Forse soort, gele achter- en onderkant van de kop (Tengere pantserjuffer L. virens heeft dit ook, en juveniele Houtpantserjuffers kunnen ook een gele achter- en onderkant van de kop hebben). Pterostigma is duidelijk tweekleurig (zwart/wit) wat ook bij jongere exemplaren al opvalt, ó heeft korte onderste achterlijfsaanhangselen. 5

4 Libeilennieuwsbrief Nr Droogvallende vennen en duinplassen! Echter ook bij niet droogvallende plassen, maar dan is er meestal wel een ver land ingsvegetatie aanwezig. In Twente vastgesteld bij een drinkpoel. Gewone pantserjuffer L. sponsa Iets kleiner dan de Zwervende pantserjuffer. 9 9 zijn zeer moeilijk van de Tangpantserjuffer L. dryas te onderscheiden. 6 heeft spatelvormige, lange onderste achterlijfsaanhangselen en segment twee is bij oude Óó vrijwel geheel blauw berijpt. Vrijwel overal algemeen, met name op de zandgronden. Deze soort lijkt te ontbreken in veen- en kleigebieden in het westen en noorden van het land. Tangpantserjuffer L. dryas Evengroot als de Gewone pantserjuffer. 6 heeft lepelvormige, lange onderste achterlijfsaanhangselen en segment twee heeft bij oude Ó ó altijd een rechthoekig, niet blauw berijpt (groen) stuk. De tangenpantserjuffer is wat plomper gebouwd Gewone pantserjuffer, wat in het veld kan dienen om verdachte exemplaren dat de tussen de vaak algemenere Gewone pantserjuffer te vissen. Vooral op heidevennen. Daar in het noorden meestal vrij talrijk, in het zuiden nooit in grote aantallen. Deze soort kan sterk van jaar tot jaar fluctueren. Lestes viridis (rechts) en Lestes sponsa (links) bestand mei

5 Tengere pantserjuffer L. virens Kleine soort, gele achterkant van de kop, roodbruinachtig pterostigma met lichtere rand, ó heeft korte onderste achterlijfsaanhangselen. Een lastig te determineren soort. Met name op heidevennen en bosvennen. Vaak met mooi ontwikkelde veenmosvegetaties, maar ook op gestoorde vennen. Recent vooral in Drenthe aangetroffen, maar in de rest van het land (m.n. Midden-Limburg) is deze soort ook te Meestal niet vangen. talrijk. Bij het determineren van Pantserjuffers is het in de eerste plaats beter te letten op structurele kenmerken (met name de onderste achterlijfsaanhangselen van de mannetjes) in plaats van kleurkenmerken. Kleurkenmerken zijn pas doorslaggevend als de exemplaren goed zijn uitgekleurd. Jonge exemplaren en vrouwtjes dus extra zorgvuldig determineren!! Andere soorten Tot zover de juffertjes. In september zijn ook veel soorten van het geslacht Aeshna en Sympetrum aan te treffen. Een aantal kunnen ook determinatieproblemen geven (met name de Venglazenmaker en de Noordse glazenmaker) en het is altijd zaak deze soorten goed onder de knie te hebben. Met de goede tabellen (ODON en de normale Jeugdbondstabel) is goed uit alle soorten te komen. Als je een zeldzaamheid meent te hebben gevangen is het verstandig goed de tijd voor de determinatie te nemen en tekeningen en/of foto s te maken. Vanwege de warme zomer die we hebben gehad kunnen veel vliegtijdrecords worden gebroken. Ik geef hier de tot nu toe bekende laatste data van de soorten die kunnen nog vliegen: Weidebeekjuffer Calopteryx splendens 30 september Bosbeekjuffer C. virgo 9 september Zwervende pantserjuffer Lestes barbarus 4 oktober Houtpantserjuffer L. viridis 2 november Tengere pantserjuffer L. virens 12 oktober Gewone pantserjuffer L. sponsa 14 oktober Tangpantserjuffer L. dryas 5 september Vuurjuffer Pyrrhosoma nymphula 14 september (bij kwel!) Koraaljuffer Ceriagrion tenellum 19 september Lantaarntje Ischnura elegans 14 oktober Tengere grasjuffer I. pumilio 17 september Grote roodoogjuffer Erythromma najas 17 september Kleine roodoogjuffer E. viridulum 27 september Variabele waterjuffer Coenagrion pulchellum 4 september Azuurwaterjuffer Coenagrion paella 2 september Breedscheenjuffer Platycnemis pennipes 20 september Watersnuffel Enallagma cyathigerum 17 oktober Blauwe glazenmaker Aeshna cyanea 1 december 7

6 Kleine glazenmaker A. mixta 2 november Venglazenmaker A. juncea 22 oktober Noordse glazenmaker A. subarctica 19 september Groene glazenmaker A. viridis 8 september Bruine glazenmaker A. grandis "november" Gewone oeverlibel Orthetrum cancellatum 9 september Beekoeverlibel O. coerulescens 13 september Viervlek Libellula quadrimaculata 12 september Bloedrode heidelibel Sympetrum sanguineum 13 oktober Kempense heidelibel S. depressiusculum 4 september Steenrode heidelibel S. vulgatum 2 november Bruinrode heidelibel S. striolatum 10 november Geelvlekheidelibel S. flaveolum 24 september Zwarte heidelibel S. danae 25 oktober Hoe dan ook; veel succes in het veld en vergeet niet de waarnemingsformulieren op te sturen! Robert Ketelaar 8

Libellen herkennen. Weidebeekjuffer Vrouwtjes zijn metaalglanzend groen, de mannetjes zijn blauw. Ze leven langs beken en rivieren (stromend water).

Libellen herkennen. Weidebeekjuffer Vrouwtjes zijn metaalglanzend groen, de mannetjes zijn blauw. Ze leven langs beken en rivieren (stromend water). 1 Libellen herkennen In Nederland leven 71 soorten libellen. Veel daarvan zijn zeldzaam en zul je niet snel tegenkomen. Zo n 25 soorten kun je wel in de stad tegenkomen. Van deze libellen bespreken we

Nadere informatie

Libellen in de gemeente Kampen

Libellen in de gemeente Kampen Libellen in de gemeente Kampen Kleine roodoogjuffer en rivierrombout door Gerrit Koopman Algemeen Libellen (Odonata) zijn bij Kampen en in de rest van Nederland door twee van de drie bestaande onderorden

Nadere informatie

Libellen in Drenthe René Manger Gerard Abbingh

Libellen in Drenthe René Manger Gerard Abbingh Libellen in Drenthe René Manger Gerard Abbingh Assen 2005 Inhoud Voorwoord 3 Inleiding 5 Libellenfauna van Drenthe 6 Soortbespreking en verspreidingskaarten 15 Toekomst 110 Nieuwe natuurgebieden 110 Aandachtsgebieden

Nadere informatie

Insecten van de Potpolder

Insecten van de Potpolder Insecten van de Potpolder Toen we begin 2006 aan het Potpolderproject begonnen hadden we geen idee welke soorten insecten we zouden ontdekken. Geen probleem want we zouden alles inventariseren! Dat er

Nadere informatie

Libellen Empese & Tondense heide en de Zilvense broekbeek:

Libellen Empese & Tondense heide en de Zilvense broekbeek: Libellen Empese & Tondense heide en de Zilvense broekbeek: 2005-2008. Natuurontwikkeling blijkt een succes. M.J.T. van der Weide Bovenste foto voorkant: 'Oeverkruidven' (8 juli 2007), Empese heide Onderste

Nadere informatie

Handleiding Landelijk Meetnet Libellen

Handleiding Landelijk Meetnet Libellen Handleiding Landelijk Meetnet Libellen De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek Handleiding Landelijk Meetnet Libellen Tekst: Robert Ketelaar & Calijn Plate Rapportnummer: VS

Nadere informatie

9 De Rode Lijst van de libellen in Vlaanderen

9 De Rode Lijst van de libellen in Vlaanderen H09_RLVLA_NL-bat4.5 28/08/06 10:05 Page 241 9 De Rode Lijst van de libellen in Vlaanderen Geert De Knijf Inleiding Het opstellen van Rode Lijsten was in eerste instantie bedoeld om een middel te hebben

Nadere informatie

Libellen in Colorado, Wyoming, South Dakota, Utah & Idaho

Libellen in Colorado, Wyoming, South Dakota, Utah & Idaho In juli ben ik twee weken met mijn gezin in centraal USA op vakantie geweest. Naast de interessante flora en fauna hield ik tijdens onze trektocht door de staten Colorado, Wyoming, South Dakota, Utah en

Nadere informatie

De natuur van de Blokweer 2014

De natuur van de Blokweer 2014 De natuur van de Blokweer 2014 1 De natuur van de Blokweer. De natuur van de Blokweer in 2014. Inleiding. Bij het beheer van natuurparken zijn twee zaken belangrijk. Ten eerste de biodiversiteit en ten

Nadere informatie

DETERMINATIE SLEUTEL VOOR DE NEDERLANDSE HEIDELIBELLEN

DETERMINATIE SLEUTEL VOOR DE NEDERLANDSE HEIDELIBELLEN DETERMINATIE SLEUTEL VOOR DE NEDERLANDSE HEIDELIBELLEN VRAAG 1: Zijn alle poten volledig zwart gekleurd aan de buitenzijde? (bestudeer voorbeeld 1.1+1.2.) JA, NEE, De poten zijn zoals op het voorbeeld

Nadere informatie

DETERMINATIE SLEUTEL VOOR DE NEDERLANDSE HEIDELIBELLEN

DETERMINATIE SLEUTEL VOOR DE NEDERLANDSE HEIDELIBELLEN DETERMINATIE SLEUTEL VOOR DE NEDERLANDSE HEIDELIBELLEN VRAAG 1: Zijn de onderzijdes van de ogen blauw tot grijzig gekleurd? (bestudeer voorbeeld 1.1) JA, NEE, De onderzijdes van de ogen zijn duidelijk

Nadere informatie

Stedelijk libellenreservaat Zoetermeer. Winfried van Meerendonk en Henk J Lubberding

Stedelijk libellenreservaat Zoetermeer. Winfried van Meerendonk en Henk J Lubberding Stedelijk libellenreservaat Zoetermeer Winfried van Meerendonk en Henk J Lubberding Zoetermeer, 16 maart 2016 1 Inhoud 1 Historie 2 De plek en de geschiedenis 3 Beheer van de locatie 4 Inventarisatie 4.1

Nadere informatie

Van zilte polder tot libellenparel

Van zilte polder tot libellenparel Van zilte polder tot libellenparel De ontwikkeling van de libellenfauna in Flevoland G. Eggens & J. H. Bouwman Inleiding De relatief recente ontstaansgeschiedenis van de provincie Flevoland maakt het mogelijk

Nadere informatie

De libellen- en dagvlinderfauna van het Vlaams Natuurreservaat Grootbroek te Sint-Agatha-Rode (Huldenberg)

De libellen- en dagvlinderfauna van het Vlaams Natuurreservaat Grootbroek te Sint-Agatha-Rode (Huldenberg) De libellen- en dagvlinderfauna van het Vlaams Natuurreservaat Grootbroek te Sint-Agatha-Rode (Huldenberg) Resultaten van het inventarisatieonderzoek 2007 Frederik Fluyt frederik.fluyt@gmail.com Joris

Nadere informatie

Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2013

Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2013 Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2013 Vlinder- en Libellenwerkgroep Gooi en Vechtstreek Hans van Oosterhout Egbert Leijdekker Foto omslag: Steenrode Heidelibel (Sympetrum vulgatum)

Nadere informatie

Dagvlinders en libellen Rijswijkse Golfclub

Dagvlinders en libellen Rijswijkse Golfclub Dagvlinders en libellen Rijswijkse Golfclub Dagvlinders en libellen Rijswijkse Golfclub 2006 Tekst en foto s: Kars Veling Rapportnummer: VS2006.028 Productie: De Vlinderstichting Postbus 506 6700 AM Wageningen

Nadere informatie

Libellenmonitoring in Nederland ervaringen na 16 jaar tellen

Libellenmonitoring in Nederland ervaringen na 16 jaar tellen Libellenmonitoring in Nederland ervaringen na 16 jaar tellen Tim Termaat Libellenstudiedag Vlaanderen 15 februari 2014 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Hoe gaat

Nadere informatie

Levende Natuur Verspreidingsgegevens van libellen als

Levende Natuur Verspreidingsgegevens van libellen als w Z)ÊL_ Levende Verspreidingsgegevens van libellen als Robert Ketelaar 66 Vennen zijn een schatkamer van de Nederlandse libellenfauna. Dat was vroeger zo, en dat is eigenlijk nog steeds het geval. Desalniettemin

Nadere informatie

Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Laegieskamp

Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Laegieskamp Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Laegieskamp In 2015 met een overzicht van incidentele waarnemingen 1992 2014 W.J.A. Hoeffnagel Ankeveen Copyright 2016 W.J.A. Hoeffnagel (Willem-Jan) Mr. J.C.

Nadere informatie

Natuurhistorisch Maandblad

Natuurhistorisch Maandblad Natuurhistorisch Maandblad 2 J A A R G A N G 1 0 2 N U M M E R 2 F E B R U A R I 2 0 1 3 De Ringslang in het Wormdal De libellen van de Putbeek en de Pepinusbeek Een methode om het voorkomen van Eikelmuizen

Nadere informatie

Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2014

Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2014 Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2014 Vlinder- en Libellenwerkgroep Gooi en Vechtstreek Hans van Oosterhout Egbert Leijdekker Foto omslag: metaalglanslibel (Somatochlora metallica)

Nadere informatie

Libellenvereniging Vlaanderen vzw

Libellenvereniging Vlaanderen vzw Nieuwsbrief jaargang 3 (2009) - nr. 1 Libellenvereniging Vlaanderen vzw N I E U W S B R I E F L I B E L L E N V E R E N I G I N G V L A A N D E R E N 18 mei 2009 Libellenvereniging Vlaanderen vzw p/a Geert

Nadere informatie

Jaarverslag Libellengroep 2015

Jaarverslag Libellengroep 2015 Jaarverslag Libellengroep 2015 Uit voorlopige cijfers van de Vlinderstichting blijkt dat 2015 niet alleen geen goed vlinderjaar was maar ook een vrij slecht libellenjaar. Voor Eemland geldt min of meer

Nadere informatie

Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2011 en 2012

Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2011 en 2012 Monitoringroutes van libellen in de Gooi en Vechtstreek 2011 en 2012 Vlinder- en Libellenwerkgroep Gooi en Vechtstreek Hans van Oosterhout Egbert Leijdekker Informatie over dit rapport: Egbert Leijdekker,

Nadere informatie

een reconstructie van de libellen- en dagvlinderfauna van het koningsven (odonata, lepidoptera)

een reconstructie van de libellen- en dagvlinderfauna van het koningsven (odonata, lepidoptera) een reconstructie van de libellen- en dagvlinderfauna van het koningsven (odonata, lepidoptera) Robert Ketelaar & Jaap Bouwman In de afgelopen anderhalve eeuw is de diversiteit bij libellen en dagvlinders

Nadere informatie

Een gedocumenteerde Rode lijst van de libellen van Vlaanderen

Een gedocumenteerde Rode lijst van de libellen van Vlaanderen Een gedocumenteerde Rode lijst van de libellen van Vlaanderen Geert De Knijf & Anny Anselin Instituut voor Natuurbehoud i.s.m. de Libellenwerkgroep GOMPHUS Wijze van citeren: DE KNIJF, G. & ANSELIN, A.,

Nadere informatie

Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Horstermeerpolder

Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Horstermeerpolder Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Horstermeerpolder In 2015 W.J.A. Hoeffnagel Ankeveen Copyright 2015 W.J.A. Hoeffnagel (Willem-Jan) Mr. J.C. Buhrmannlaan 54 1244 PH Ankeveen 035-6919356 w.j.a.hoeffnagel@hccnet.nl

Nadere informatie

Natuurhistorisch Maandblad

Natuurhistorisch Maandblad Natuurhistorisch Maandblad 3 J A A R G A N G 1 0 2 N U M M E R 3 M A A R T 2 0 1 3 De Pallas eekhoorn bij Weert Libellen van de Vlootbeek Nieuwe vindplaatsen Reuzenhooiwagen B a d a n d b e d b u g s Over

Nadere informatie

Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Horstermeerpolder

Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Horstermeerpolder Libelleninventarisatie Natuurmonumentengebied Horstermeerpolder In 2014 W.J.A. Hoeffnagel Ankeveen Copyright 2014 W.J.A. Hoeffnagel (Willem-Jan) Mr. J.C. Buhrmannlaan 54 1244 PH Ankeveen 035-6919356 w.j.a.hoeffnagel@hccnet.nl

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Verstandige mensen bleven afgelopen dinsdag thuis, anderen (waaronder ik) hoopten dat het toch nog mee zou vallen met

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2007

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2007 Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2007 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2007 Tekst: Chris van Swaay, Dick Groenendijk

Nadere informatie

Nieuwsbrief 8 van RAVON Afdeling Utrecht juli 2012

Nieuwsbrief 8 van RAVON Afdeling Utrecht juli 2012 Nieuwsbrief 8 van RAVON Afdeling Utrecht juli 2012 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild Couwenhoven 7221 3703 HW Zeist wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig een

Nadere informatie

Handleiding. waarnemingen Nederlandse libellen. Tekst: J.H. Bouwman & V.J. Kalkman. Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie. De Vlinderstichting

Handleiding. waarnemingen Nederlandse libellen. Tekst: J.H. Bouwman & V.J. Kalkman. Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie. De Vlinderstichting Handleiding waarnemingen Nederlandse libellen Tekst: J.H. Bouwman & V.J. Kalkman Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie De Vlinderstichting European Invertebrate Survey 2004 Handleiding waarnemingen

Nadere informatie

Verslag libellen inventariseren voor Staatsbosbeheer in 2009

Verslag libellen inventariseren voor Staatsbosbeheer in 2009 Verslag libellen inventariseren voor Staatsbosbeheer in 2009 Aan: Theo Bakker, Coördinator Monitoring, Staatsbosbeheer Beste Theo, In 2009 is door onze Vereniging Madese NatuurVrienden op jouw verzoek

Nadere informatie

Nieuwsbrieven. van de Libellenwerkgroep Drenthe. René Manger Gerard Abbingh. Libellenwerkgroep Drenthe. Contact:

Nieuwsbrieven. van de Libellenwerkgroep Drenthe. René Manger Gerard Abbingh. Libellenwerkgroep Drenthe. Contact: Nieuwsbrieven van de Libellenwerkgroep Drenthe 2016 René Manger Gerard Abbingh Libellenwerkgroep Drenthe 25 Colofon Redactie: René Manger & Gerard Abbingh. Uitgever: Libellenwerkgroep Drenthe, Assen. info@libellen-drenthe.eu

Nadere informatie

De verspreiding van Groene glazenmaker in Groningen

De verspreiding van Groene glazenmaker in Groningen De verspreiding van Groene glazenmaker in Groningen Rapport 2013-016 G. Mulderij C.J.E. Brochard M. Lemaire De verspreiding van Groene glazenmaker in Groningen Rapport 2013-016 G. Mulderij C.J.E. Brochard

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2010

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2010 Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 20 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 20 Tekst: Chris van Swaay, Tim Termaat

Nadere informatie

Verspreidingsonderzoek libellen 2009

Verspreidingsonderzoek libellen 2009 Verspreidingsonderzoek libellen 2009 Verspreidingsonderzoek libellen 2009 Tekst: Tim Termaat (De Vlinderstichting) & Vincent Kalkman (EIS-Nederland) Met medewerking van: Jaap Bouwman, Kim Huskens, René

Nadere informatie

Libellenvereniging Vlaanderen

Libellenvereniging Vlaanderen Nieuwsbrief jaargang 2 (2008) - nr. 1 Libellenvereniging Vlaanderen N I E U W S B R I E F L i b e l l e n v e r e n i g i n g V l a a n d e r e n 11 maart 2008 Libellenvereniging Vlaanderen p/a Geert De

Nadere informatie

Gomphus >> Vlaanderen

Gomphus >> Vlaanderen Nieuwsbrief nr. 1 jaargang 1 (2007) Gomphus >> Vlaanderen L i b e l l e n v e r e n i g i n g V l a a n d e r e n 20 maart 2007 Libellenvereniging Vlaanderen p/a Geert De Knijf, Matrouwstraat 10 9661 Brakel

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2009

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2009 Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2009 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2009 Tekst: Chris van Swaay, Dick Groenendijk,

Nadere informatie

Onderzoek verspreiding Noordse winterjuffer. De Levensgemeenschap van Krabbenscheer. De Nederlandse Libellen (NVL)

Onderzoek verspreiding Noordse winterjuffer. De Levensgemeenschap van Krabbenscheer. De Nederlandse Libellen (NVL) 1 Mededelingenorgaan van de Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie DECEMBER 2002 (jrg 6) 4 Onderzoek verspreiding Noordse winterjuffer De Levensgemeenschap van Krabbenscheer De Nederlandse Libellen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INSECTENWERKGROEP - 2014/03

NIEUWSBRIEF INSECTENWERKGROEP - 2014/03 NIEUWSBRIEF INSECTENWERKGROEP - 2014/03 22-06-2014 We zijn er nog Na een héél lange pauze (de vorige nieuwsbrief was van ruim drie maanden geleden) werd het weer eens hoog tijd om een nieuwe nieuwsbrief

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg. Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag.

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg. Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag. De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg Beste natuurliefhebber/- ster, Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag. Een week geleden zag ik alleen nog maar

Nadere informatie

Welke uilen en roofvogels zijn dat?

Welke uilen en roofvogels zijn dat? . Welke uilen en roofvogels zijn dat? De vogels zijn volgens de kleurcode onderverdeeld in de volgende groepen: Uilen 10 Valken 30 Overige roofvogels 46 Extra: Vliegsilhouet van de belangrijkste soorten

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2015

Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2015 Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2015 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2015 Tekst Chris van Swaay, Tim Termaat,

Nadere informatie

Veelpoot Landelijke insectenwerkgroep van de KNNV

Veelpoot Landelijke insectenwerkgroep van de KNNV Veelpoot Landelijke insectenwerkgroep van de KNNV Jaargang 19, nummer 1, augustus 2008 ISSN1386-9965 Bestuur Landelijke Insecten Werkgroep, KNNV Voorzitter/secretaris Arjan van der Veen Karveel 51-61 8242

Nadere informatie

Libelleninventarisatie Goois Natuurreservaat Gebied Zanderij Cruysbergen

Libelleninventarisatie Goois Natuurreservaat Gebied Zanderij Cruysbergen Libelleninventarisatie Goois Natuurreservaat Gebied Zanderij Cruysbergen In 2014 W.J.A. Hoeffnagel Ankeveen Copyright 2014 W.J.A. Hoeffnagel (Willem-Jan) Mr. J.C. Buhrmannlaan 54 1244 PH Ankeveen 035-6919356

Nadere informatie

Veldwerkhandleiding Monitoringsprotocollen

Veldwerkhandleiding Monitoringsprotocollen Veldwerkhandleiding Monitoringsprotocollen Onderzoek naar de verschillen in invloed tussen natuurlijke jaarrond begrazing en seizoensbegrazing door boerenvee op de biodiversiteit bij het Naardermeer C.H.

Nadere informatie

en libellen Vlinderstand

en libellen Vlinderstand en libellen Vlinderstand 2016 Een miljoen. Zoveel bruin zandoogjes werden er sinds 1990 in het meetnet vlinders ingevoerd. Die magische grens passeerden we in 2015. En het bijzondere is: geen van de andere

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was een heel aangename dag, maar er was minder te zien dan ik had gehoopt/verwacht. Twee dagen eerder waren we in de Hortus

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2012

Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2012 Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 22 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 22 Tekst Chris van Swaay, Kars Veling, Tim

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie

Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie 1 Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie 3 SEPTEMBER 2003 JAARGANG 7 Gaffelwaterjuffer Coenagrion scitulum nieuw voor Nederland Hoe honkvast zijn de Koraaljuffers Veel libellensoorten breiden hun areaal

Nadere informatie

Libellen van zeventien beken op en rond de Veluwe Nulmeting

Libellen van zeventien beken op en rond de Veluwe Nulmeting Libellen van zeventien beken op en rond de Veluwe Nulmeting DE VLINDERSTICHTING 2007 VS2008.001 LIBELLEN VAN ZEVENTIEN BEKEN OP EN ROND DE VELUWE - NULMETING 2 Libellen van zeventien beken op en rond de

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie

Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie 1 Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie DECEMBER 2005 JAARGANG 9 4 Crocothemis servilia een nieuwe exotische soort voor Nederland 2006 Het jaar van de SYMP NVL Libellenstudiedag 25 maart 2006 NVL

Nadere informatie

De kracht van natuurherstel in Het Vinne

De kracht van natuurherstel in Het Vinne 6 Brakona jaarboek 2008 De kracht van natuurherstel in Het Vinne Resultaten van 4 jaar intensieve faunamonitoring Jorg Lambrechts Robin Guelinckx Peter Collaerts Ben Van der Wijden Maarten Jacobs Het provinciedomein

Nadere informatie

SOORTEN DIE GEBRUIKT ZIJN VOOR DE BEPALING VAN DE LIVING PLANET INDEX IN NOORD-HOLLAND

SOORTEN DIE GEBRUIKT ZIJN VOOR DE BEPALING VAN DE LIVING PLANET INDEX IN NOORD-HOLLAND SOORTEN DIE GEBRUIKT ZIJN VOOR DE BEPALING VAN DE LIVING PLANET INDEX IN NOORD-HOLLAND Vlinder Bont zandoogje Sterke toename Vogel Lepelaar Sterke toename Vogel Kolgans Sterke toename Vogel Appelvink Sterke

Nadere informatie

WERKGROEP MILIEUBEHEER GROESBEEK. Verschijningsdatum oktober 2001

WERKGROEP MILIEUBEHEER GROESBEEK. Verschijningsdatum oktober 2001 WERKGROEP MILIEUBEHEER GROESBEEK GROESBEEKS MILIEUJOURNAAL 2001-105/106 Verschijningsdatum oktober 2001 Inhoud Het Croesbeeks Milieujournaal is een uitgave van de Werkgroep Milieubeheer Groesbeek en verschijnt

Nadere informatie

Op Stap in het Binnenveld. Willem van Raamsdonk & Christa Heijting

Op Stap in het Binnenveld. Willem van Raamsdonk & Christa Heijting Op Stap in het Binnenveld Willem van Raamsdonk & Christa Heijting Bennekom februari 2011 Hoogtekaart van het Binnenveld en omstreken. Het Binnenveld is een laag gelegen gebied tussen de Veluwe en de Utrechtse

Nadere informatie

Vlindernieuws 7 jrg2. Beste vlindervrienden,

Vlindernieuws 7 jrg2. Beste vlindervrienden, Vlindernieuws 7 jrg2 Beste vlindervrienden, Door verloftoestanden en dergelijke later dan normaal toch een verslag van de wandeling op de Resterheide op zaterdag 6 juli onder leiding van Theo Geuens van

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2008

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2008 Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2008 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2008 Tekst: Chris van Swaay, Dick Groenendijk

Nadere informatie

Veelpoot Landelijke insectenwerkgroep van de KNNV

Veelpoot Landelijke insectenwerkgroep van de KNNV Veelpoot Landelijke insectenwerkgroep van de KNNV Jaargang 20, nummer 2, december 2009 ISSN1386-9965 Bestuur Landelijke Insecten Werkgroep, KNNV Voorzitter/secretaris Arjan van der Veen Karveel 51-61 8242

Nadere informatie

Gevlekte witsnuitlibel (Leucorrhinia pectoralis) H1042. 1. Status:

Gevlekte witsnuitlibel (Leucorrhinia pectoralis) H1042. 1. Status: Gevlekte witsnuitlibel (Leucorrhinia pectoralis) H1042 1. Status: Dit profiel dient gelezen, geïnterpreteerd en gebruikt te worden in combinatie met de leeswijzer, waarin de noodzakelijke uitleg van de

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, maandag 7 juli 2014. Beste natuurliefhebber/- ster,

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, maandag 7 juli 2014. Beste natuurliefhebber/- ster, De Wiershoeck- Kinderwerktuin, maandag 7 juli 2014 Beste natuurliefhebber/- ster, Omdat er voor de dinsdag erg veel regen werd verwacht en er dan misschien weinig of geen leuke foto s zouden kunnen worden

Nadere informatie

Verslag RAVON Utrecht Excursie Landgoed Den Treek Henschoten 10 april 2010

Verslag RAVON Utrecht Excursie Landgoed Den Treek Henschoten 10 april 2010 Verslag RAVON Utrecht Excursie Landgoed Den Treek Henschoten 10 april 2010 Inleiding Op 10 april is een excursie gehouden op landgoed Den Treek Henschoten vanuit Ravon Utrecht. Doel van deze excursie was

Nadere informatie

Grote vos Nymphalis polychloros

Grote vos Nymphalis polychloros Nymphalis polychloros Jan Goedbloed Soortbeschrijving De is een grote bruinrode vlinder, behorend tot de familie van de schoenlappers Nymphalidae waar ook, Atalanta, Dagpauwoog, Gehakkelde aurelia en Distelvlinder

Nadere informatie

Turkije 29 mei t/m 7 juni 2013

Turkije 29 mei t/m 7 juni 2013 Turkije 29 mei t/m 7 juni 2013 Na vertraging op Schiphol van onze vlucht met Turkish Airlines, hadden we de pech om de aansluitende vlucht naar het 745km verderop gelegen Adana te missen. Op het vliegveld

Nadere informatie

Een onderzoek naar de herpetofauna, vissen, dagvlinders, libellen en sprinkhanen op golfbaan De Hooge Vorssel te Nistelrode

Een onderzoek naar de herpetofauna, vissen, dagvlinders, libellen en sprinkhanen op golfbaan De Hooge Vorssel te Nistelrode 1 Een onderzoek naar de herpetofauna, vissen, dagvlinders, libellen en sprinkhanen op golfbaan De Hooge Vorssel te Nistelrode Bruine vuurvlinder H. Cuppen Adviesbureau Cuppen September 2011 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2005

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2005 Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2005 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2005 Tekst: Chris van Swaay, Dick Groenendijk

Nadere informatie

Vlinders en libellen onder de meetlat: jaarverslag 2003

Vlinders en libellen onder de meetlat: jaarverslag 2003 Vlinders en libellen onder de meetlat: jaarverslag 2003 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg Vlinders en libellen onder de meetlat: jaarverslag 2003 Tekst: Chris

Nadere informatie

Libellen in noordwest-vlaanderen: status, belang en behoud

Libellen in noordwest-vlaanderen: status, belang en behoud Libellen in noordwest-vlaanderen: status, belang en behoud Tilll Adriaens Instituut voor Natuurbehoud, Kliniekstraat 25, B-1070 Brussel tinl.ad riacns@instnat.be Summary DragonIlies or the l10rthern part

Nadere informatie

Nieuwsbrief KNNV Zoetermeer 2014/nr 6

Nieuwsbrief KNNV Zoetermeer 2014/nr 6 Nieuwjaarsreceptie, IVN, Vogelwerkgroep en KNNV. donderdag 9 januari in de Weidemolen. Aanvang 20.00 uur. foto Westerpark (Fred Reeder) Natuurparticipatie Door Henk Lubberding Tijdens het congres Onze

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 4 oktober Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 4 oktober Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 4 oktober 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was al weer een hele aangename herfstdag. De zon scheen volop, het was droog, niet te warm en niet te koud. Er stond

Nadere informatie

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4)

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4) HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4) Bram Rijksen In de voorgaande delen is ingegaan op specifieke leeftijdskenmerken en het verschijnsel rui bij grote meeuwen. In het derde deel is aangegeven hoe

Nadere informatie

Flitsende vliegers. Waarom zijn er geen libellen als het regent? Wat eet een libel? Hoe oud wordt een libel? Wat is een juffer?

Flitsende vliegers. Waarom zijn er geen libellen als het regent? Wat eet een libel? Hoe oud wordt een libel? Wat is een juffer? Flitsende vliegers Libellen schoolkrant Waarom zijn er geen libellen als het regent? Wat eet een libel? Hoe oud wordt een libel? Wat is een juffer? Libellen en juffers zie je in het voorjaar, de zomer

Nadere informatie

Zeldzame libellen in Nederland in CWNO Mededeling 4

Zeldzame libellen in Nederland in CWNO Mededeling 4 Zeldzame libellen in Nederland in 2002-2005 CWNO Mededeling 4 J. G. van t Bosch lnleiding ln dit artikel staan de door de Commissie Waarnemingen Nederlandse Odonata (CWNO) goedgekeurde waarnemingen van

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 27 mei 2014. Beste natuurliefhebber/- ster,

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 27 mei 2014. Beste natuurliefhebber/- ster, De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 27 mei 2014 Beste natuurliefhebber/- ster, Het was zonnig, er stond een stevige wind en voor in de loop van de dag werd er regen verwacht. Ik ging daarom iets eerder

Nadere informatie

Modderkruiper. kwartaalblad van de aquatische werkgroep van Hoekschewaards Landschap

Modderkruiper. kwartaalblad van de aquatische werkgroep van Hoekschewaards Landschap Modderkruiper kwartaalblad van de aquatische werkgroep van Hoekschewaards Landschap Jaargang nr maart 205 Colofon De modderkruiper is de nieuwsbrief van de Aquatische werkgroep van Hoekschewaards Landschap.

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie

Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie 1 Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie JUNI 2005 JAARGANG 9 2 Libellenpublikaties 2004 Eerste larvenhuidje C. armatum Uitreiking gouden bronslibel B. Kiauta Nieuwe provinciale Libellenwerkatlassen

Nadere informatie

Nieuwe populatie Bandheidelibel. Europese bijeenkomst WDA te Leiden. Mysterieuze predatie van libellen

Nieuwe populatie Bandheidelibel. Europese bijeenkomst WDA te Leiden. Mysterieuze predatie van libellen 1 Mededelingenorgaan van de Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie SEPTEMBER 2002 (jrg 6) 3 Nieuwe populatie Bandheidelibel Europese bijeenkomst WDA te Leiden Mysterieuze predatie van libellen 2 De

Nadere informatie

De Vroege glazenmaker (Aeshna isoceles) in Wallonië: eerste waarneming sedert 1993

De Vroege glazenmaker (Aeshna isoceles) in Wallonië: eerste waarneming sedert 1993 Gomphus 2003: 19 (2) 65 De Vroege glazenmaker (Aeshna isoceles) in Wallonië: eerste waarneming sedert 1993 Geert O.e Knijf & Heidi Oemolder Instituut voor Natuurbehoud Kliniekstraat 25, B-1070 Brussel

Nadere informatie

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 3)

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 3) HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 3) Bram Rijksen In de vorige twee delen is ingegaan op de specifieke leeftijdskenmerken van de zeemeeuw, en op welke wijze het verschijnsel rui kan helpen bij het

Nadere informatie

Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2013

Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 2013 Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 23 De Vlinderstichting, Wageningen Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag Vlinders en libellen geteld Jaarverslag 23 Tekst Chris van Swaay, Ties Huigens,

Nadere informatie

Mededelingen. Een bezoek aan de Getande glazenmaker (Aeshna serrata) in Denemarken. R. Manger

Mededelingen. Een bezoek aan de Getande glazenmaker (Aeshna serrata) in Denemarken. R. Manger Mededelingen Een bezoek aan de Getande glazenmaker (Aeshna serrata) in Denemarken R. Manger Inleiding In 2006 werd voor het eerst in Denemarken een populatie van de Getande glazenmaker (Aeshna serrata)

Nadere informatie

Dagvlinders vouwen in rust hun vleugels verticaal, recht boven hun lijf samen (met één uitzondering: de dikkopjes).

Dagvlinders vouwen in rust hun vleugels verticaal, recht boven hun lijf samen (met één uitzondering: de dikkopjes). 1 Vlinders herkennen Er zijn veel meer nachtvlinders dan dagvlinders; in Nederland leven 53 soorten dagvlinders en zo n 2000 soorten nachtvlinders. Nachtvlinders zie je echter veel minder omdat veel soorten

Nadere informatie

HET BLANKWATER, EEN EERSTE IMPRESSIE VAN VEELBELOVENDE NATUUR- ONTWIKKELING

HET BLANKWATER, EEN EERSTE IMPRESSIE VAN VEELBELOVENDE NATUUR- ONTWIKKELING 69 HET BLANKWATER, EEN EERSTE IMPRESSIE VAN VEELBELOVENDE NATUUR- ONTWIKKELING VERSLAG VAN EEN EXCURSIE VAN DE HERPETOLOGISCHE STUDIEGROEP A.J.W. Lenders, Groenstraat 106, 6074 EL Melick Op 1 april 2000

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

Thema 1: bezige vlinders. 1e prijs: Alex Huizinga / Drinkende vals heideblauwtjes

Thema 1: bezige vlinders. 1e prijs: Alex Huizinga / Drinkende vals heideblauwtjes 1e prijs: Alex Huizinga / Drinkende vals heideblauwtjes Er waren veel meer foto s van mud-puddling bij de inzenders, maar deze steeg ver boven de andere uit. Die ene vlinder die scherp is, maar ook alle

Nadere informatie

Libellenvereniging Vlaanderen vzw

Libellenvereniging Vlaanderen vzw Nieuwsbrief jaargang 3 (2009) - nr. 2 Libellenvereniging Vlaanderen vzw N I E U W S B R I E F L I B E L L E N V E R E N I G I N G V L A A N D E R E N 10 december 2009 Beste lezer, Libellenvereniging Vlaanderen

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, woensdag 8 juni Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, woensdag 8 juni Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, woensdag 8 juni 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Op deze druilerige woensdagochtend fietste ik naar Sipkes in de stad (Groningen) met in de fietstas oude fotoapparatuur

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 27 september Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 27 september Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 27 september 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, En al weer was het een prima dag om op de tuinen rond te scharrelen. De zon scheen, de temperatuur was aangenaam en

Nadere informatie

De Heikikker De Heikikker

De Heikikker De Heikikker De Heikikker Brabant Water beheert 2200 hectare grond waarvan 1500 hectare natuurgebied. Hiermee zijn wij een van de grootgrondbezitters in Noord-Brabant. In deze natuurgebieden liggen ook de waterwingebieden

Nadere informatie

Informatie over de Vlinder- en Libellenwerkgroep Zeeland

Informatie over de Vlinder- en Libellenwerkgroep Zeeland 22 e jaargang no. 1, maart 2014 Informatie over de Vlinder- en Libellenwerkgroep Zeeland De Vlinder- en Libellenwerkgroep Zeeland is een zelfstandige natuurclub die zich inzet voor behoud en herstel van

Nadere informatie

Hoofdlijnen Natuurrapport 2007

Hoofdlijnen Natuurrapport 2007 Hoofdlijnen Hoofdlijnen Natuurrapport 2007 Biodiversiteit Verstoringen/bedreigingen Duurzaam gebruik Hoofdlijnen Natuurrapport 2007 Biodiversiteit Verstoringen/bedreigingen Duurzaam gebruik Toestand plant-

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder Nachtvlinders Wist je dat er 2 groepen vlinders zijn? De ene groep noemen we dagvlinders, de andere groep noemen we nachtvlinders. Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Voor de verandering was het dit keer erg warm, maar net als vorige week (erg koud en miezerig) waren er maar bitter weinig

Nadere informatie

Contactblad Nederlandse LibellenOnderzoekers. waardoorde belangstelling. Het agrarische gebied van Zuid-Holland bestaat

Contactblad Nederlandse LibellenOnderzoekers. waardoorde belangstelling. Het agrarische gebied van Zuid-Holland bestaat Contactblad Nederlandse LibellenOnderzoekers Meestal worden natuurgebieden geselecteerd voor het onderzoek naar libellen. Nederland bestaat echter voornamelijk uit agrarisch gebied. Dat onderzoek dan een

Nadere informatie

Basiscursus amfibieën & reptielen 2007 RAVON Nijmegen

Basiscursus amfibieën & reptielen 2007 RAVON Nijmegen Basiscursus amfibieën & reptielen 2007 RAVON Nijmegen soortherkenning amfibieën salamanders: 1 familie 2 geslachten, 5 soorten landsalamanders 1. vuursalamander watersalamanders 2. kleine watersalamander

Nadere informatie