SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? ALAIN LEEFT MET ALS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? ALAIN LEEFT MET ALS"

Transcriptie

1 Het magazine dat deugd doet ZOMER Rubrieksnaam SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? ALAIN LEEFT MET ALS + ENQUÊTE HOE PROPER BEN JIJ? DOE MEE! Sean Dhondt & Frederik Sioen over gehoorschade HALLO! WAT zeg JE? een uitgave van CM midden-vlaanderen editie 21 1 cm21_mv.indd 1 24/04/13 16:55

2 Relax sessie voor 30 of 50 euro p.p. Verwen jezelf met een Wellness-arrangement Ben je toe aan wat relaxen? Even helemaal ontspannen in en rond de sauna, de jacuzzi of het stoombad? Wil je een verkwikkende massage of ben je toe aan een zuiverende scrub? EDITO de zorgboerderij Zoals meerdere vijftigers maal ik heel wat kilometertjes af op mijn fiets. En dan kan het wel eens gebeuren dat ik op een ochtend een boerderij passeer. Mooi beroep, is het eerste wat ik dan bedenk. Ik vraag me af of ik een boer zou kunnen of willen zijn. Voor dag en dauw opstaan zal me nog wel afgaan, maar dan elke dag van die grote beesten verzorgen, hmm weet niet of me dat ligt. En hebben boeren ook niet altijd zorgen aan hun hoofd? Over het weer, over de veel te lage marktprijzen voor hun producten. Enfin, veel bestaanszekerheid lijkt het beroep mij niet te bieden. Maar dat het begrip zorgboerderij heel wat anders betekent, werd me duidelijk gemaakt door het verhaal van Siebe, wat verderop in dit magazine. Een jongen van 17 heeft wat probleempjes waardoor hij opgevangen wordt door Rita, boerin. Zij en haar man geven al jaren jongeren een steuntje in de rug, laten hen een dosis zelfvertrouwen bijtanken op hun boerderij. Hoe? Doordat ze gewoon mee mogen helpen en zo ontdekken dat ze wel degelijk heel wat in hun mars hebben. Een schitterend initiatief dat door heel wat boeren dagelijks in de praktijk gebracht wordt. Zou de wereld er niet een beetje beter uitzien als meer sectoren zich onbaatzuchtig zouden inspannen voor de zwakkeren in de samenleving? Zodat het woord zorg eindelijk eens ontdaan wordt van het aureool van ziekte en ellende. Boodschappen doen in de zorgsupermarkt, tanken bij het zorgstation, brood halen bij de zorgbakker Inhoud 04 Special Weet jij nog wat je eet? 13,18,47 GESPOT Cijfers & weetjes 14 CONDITIE Afslanken als jonge moeder. Onze reporter Eva doet de test! 19 Hallo! CM-medewerker in de kijker 20 VERHAAL Alain leeft met ALS 25 stelling Studeren kan je leren 26 SAY CHEESE Picknicken in de zon! 30 GROENE ZORG Siebe draait twee dagen mee in Arendonk 35 vraag aan de straat Wat bezorgt jou stress tijdens de vakantie? 36 gehoorschade Sean Dhondt & Frederik Sioen getuigen 39 Mijn gedacht Dina Tersago 40 pleegouders Saskia & Stefan getuigen 45 zeg eens aaa Wat kan je tegen die beestjes beginnen? 48 cm-deals Korting voor CM-leden! 50 resultaten CONDITIEONDERZOEK Bewegen we eigenlijk wel genoeg? 59 CM-AGENDA Plan je activiteiten! + Enquête blz. 57 Hoe PROPER ben jij? Doe mee en win een LEUKE prijs! Maak dan je keuze uit een van de budgetvriendelijke wellness-arrangementen voor CM-leden en geniet van een heerlijke relaxsessie voor 30 of 50 euro per persoon. Surf naar > diensten en voordelen > vakantie en vrije tijd voor de lijst met deelnemende sauna- en wellnesscentra en de juiste actievoorwaarden. Mooi beroep, zorgboer. Paul De Bruyckere Bladmanager Benieuwd naar de making of van onze covershoot met Sean? Ga dan snel naar Verantwoordelijke uitgever Bart Vandendriessche, Martelaarslaan 17, 9000 Gent Bladmanagement Paul De Bruyckere Redactie Peter Lambert, Jeroen Bruggeman, Katelijne Duerinck, Paul Van Roy, Het Salon Concept, fotografie en vormgeving Het Salon, met dank aan: Uitleendienst Lochristi Advertenties Annick Moons , Jordi Daems Contact CM Midden- Vlaanderen, Martelaarslaan 17, 9000 Gent, , Çava? is een uitgave van CM Midden-Vlaanderen en verschijnt in een oplage van exemplaren huis aan huis in de arrondissementen Aalst, Eeklo, Gent en Oudenaarde. De CM-diensten en -voordelen die in çava? vermeld worden zijn informatief. Bij twijfel of betwisting gelden enkel de statuten en huishoudelijke reglementen. CM Midden-Vlaanderen is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de çava?-advertenties. cm21_mv.indd /04/13 16:55

3 4 SPECIAL VOEDING 5 Weet jij nog wat je eet? Waar tomaten vandaan komen? Uit de winkel. Toch? En ja, we eten wel eens een koekje te veel, maar morgen dan eentje minder. Als we maar iéts binnen hebben. We zijn de weg een beetje kwijt als het over eten gaat en dat is ook niet zo gek, want er is zo ongelooflijk veel. Tekst Femke Coopmans Illustratie Pieter Van Eenoge Fotografie Studio 37 cm21_mv.indd /04/13 16:55

4 6 SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? DE KOELKAST VAN JOURNALISTE FEMKE Banaan, sinaasappel, kiwi, druiven, Prei, paprika, wortel, courgette, Witte vis, kom biosoep, Spa reine, cola, Boerenpaté, Diepvriespizza, Granenbrood, Honing, Bioyoghurt natuur, Halfvolle melk, Sojamelk, Sojaminarine, Nutella, Zwarte chocolade 7 Er was een tijd waarin ik vond dat kippensoep uit een zakje en daarbij een cracotte met smeerkaas wel konden tellen als hoofdmaal van de dag. Het doordeweeks ontbijt bestond uit cornflakes en s middags vonden we ergens een broodje of zo. Ik rookte sigaretjes en dronk pintjes. En toch, om geen enkele duidelijke reden en ook bijna zonder het zelf door te hebben, ben ik het daarna helemaal anders gewoon geworden. Gezond eten werd een onderdeel van een paar opeenvolgende marathontrainingen en toen er een klein mannetje bij kwam, is er uitgebreid nagedacht over zijn voeding. Aan papjes uit potjes hebben we nooit meegedaan en als hij dorst heeft, vraagt hij water. We zijn niet gek en doen niet extreem, maar we doen ons best om bewust te eten. Denken we. En dan bogen vier experts zich over ons boodschappenlijstje... Suikeralarm Dr. ir. Eric De Maerteleire was onder meer lid van de Hoge Gezondheidsraad en is nog altijd erkend scheikundige voor de rechtbanken op het vlak van voedingsmiddelen. Hij zet meteen een kruisje bij de cola, de chocopasta en de chocolade. Toegevoegde suikers, zucht hij. Het grootste zeer van deze tijd. Kijk maar eens op de etiketten thuis. Bijna overal lees je glucose, fructose, suikers, maïsstroop... Men doet dat bewust. Mensen houden van suiker en de industrie houdt ons verslaafd. Het klopt dat we suiker nodig hebben. Om de energie te produceren die ons warm houdt of die we nodig hebben bij inspanningen. En als je van plan bent om een krachttoer uit te halen, heb ik er geen problemen mee dat je iets met suiker eet. Maar weinig mensen bewegen zoveel dat ze die toegevoegde suikers niet kunnen missen. Integendeel: ze 25 GRAM SUIKER Iemand die 2000 kcal nodig heeft, mag maximum 25 gram toegevoegde suikers per dag gebruiken. doen zittende arbeid, sporten te weinig en alle energie die ze nodig hebben, vinden ze ook in groenten, fruit, brood en aardappelen. 1 blikje cola De alomtegenwoordigheid van toegevoegde suikers is niet zonder gevaar, gaat de specialist verder. Men ziet een link met hart- en vaatziekten, met diabetes, met obesitas, met bepaalde vormen van kanker. Een heel stel welvaartsziekten. Niet voor niets geldt in Europa dat maximum 10 % van de energie die we opnemen uit toegevoegde suikers mag bestaan en in de Verenigde Staten hanteert men zelfs maximum 5 % als norm. Hij maakt er een eenvoudige berekening bij: We nemen iemand die dagelijks 2000 kcal nodig heeft, voor ons gemak. 5 % is dan 100 kcal. Deel die 100 door 4, dit is de verbrandingswarmte van suiker, en je komt aan maximum 25 gram toegevoegde suikers voor deze persoon per dag. Frisdrank bevat ongeveer 11 % suikers. Dat is 110 gram op 1 liter, zo n 22 klontjes suiker. Voor 1 blikje frisdrank moet je delen door 3. Dan kom je al aan 7 à 8 klontjes of 36 gram en heb je alleen nog maar een frisdrank binnen. Je ziet hoe snel de limiet van 5 % toegevoegde suikers wordt overschreden. Afkicken of vervangen? We zijn verslaafd. Er zijn mensen die suiker nodig hebben om zich goed te voelen. Eric De Maerteleire raadt ons allemaal een afkickkuur aan. Probeer eens drie weken helemaal te stoppen met toegevoegde suikers. Zo lang duurt het ongeveer voor je de smaak ontwend bent. Ik voorspel je doffe ellende. Maar na drie weken hebben je hersenen door dat ze toch geen suiker meer krijgen. Het is vooral een hersenprobleem, die reageren op allerlei manieren op suikeropname. Zij werken ook uitsluitend op glucose, maar dan liefst de glucose die je ONZE JOURNALISTE LEGT HAAR KOELKAST VOOR AAN VOLGENDE EXPERTS: Louise Fresco Professor, landbouw- en voedseldeskundige en hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Eric De Maerteleire Was Lid van de Hoge Gezondheidsraad en is erkend scheikundige voor de rechtbanken op het vlak van voedingsmiddelen. Caroline Baerten Nutritionist & psychotherapist met een eigen praktijk in Brussel, MeNu. Martine Prenen Gezondheidscoach en heeft net een boek uit over snel, slank & lekker koken. cm21_mv.indd /04/13 16:55

5 8 SPECIAL VOEDING 9 WEET JIJ NOG WAT JE EET? van nature in groenten, fruit en aardappelen vindt. En wat hij dan vindt van de suikervervangers? In de regel ben ik daar niet tegen. Alleen onderhouden ze nog altijd die drang naar zoet en weet je nog dat het een hersenprobleem is? Mensen die lightproducten kiezen, raken heel moeilijk van hun suikerdrang af. Voor aspartaam moeten we volgens het laatste grote rapport van de EFSA (European Food Safety Authority), het overkoepelende Europese Voedselagentschap, geen schrik meer hebben. Ik blijf voorzichtig, maar kankerverwekkend is het zeker niet. Dat mogen we echt geloven. Op jouw boodschappenlijstje staat honing. Een schitterend product met veel antioxidanten en zo. Ik gebruik het ook af en toe, maar het bevat wel 84 % suiker. Eigenlijk is dat dus weer hetzelfde verhaal. Waar ik wel heel gelukkig mee ben, dat is met stevia, van de Zuid-Amerikaanse steviaplant. Het is nog duur doordat de afname nog onvoldoende is, maar ik hoop echt dat het doorbreekt. Alleen heeft stevia een speciale nasmaak waaraan je moet wennen. Martine Prenen: Varkensvlees eet ik niet. ik vind Het niet lekker en het jaagt je stresslevel de hoogte in. Dr. Eric De Maerteleire: De boosdoeners gaan op etiketten schuil onder namen als plantaardige vetten, toegevoegde vetten, triglycerine... Een stevig stuk boerenpaté We hebben ook boerenpaté in huis. Ik eet wel eens een stukje paté, maar dan vooral in het wildseizoen en met een beetje confituur van ajuinen erbij bijvoorbeeld. Varkensvlees eet ik niet. Ik vind het niet lekker en ik ben me ervan bewust dat het stressvlees is. Het jaagt je stresslevel de hoogte in, oordeelt gezondheidscoach Martine Prenen. Caroline Baerten is diëtiste en Mindful Eating trainer met een eigen praktijk in Brussel, MeNu. Zij vraagt ons om de paté bij een authentieke slager te halen, waar hij met liefde is gemaakt. Het is een stiel die verloren gaat. En verder vindt ze het geen goed idee om elke dag paté te eten, wegens te vetrijk. 84 % SUIKER Honing is lekker maar bevat 84 % suiker. Vieze vettigheid Eric De Maerteleire moet bij vet denken aan een tweede gigantisch probleem in onze voeding: transvetzuren. Ik streef er nu al jaren naar om het gebruik daarvan te verminderen, ook via politieke partijen. Wanneer mensen een vlootje uit de koelkast halen, willen ze meteen kunnen smeren. Haal boter uit de koelkast en dat is beton. Geen probleem, zegt de industrie, wij maken dat voor u via een proces dat al sinds 1905 bestaat. Men gaat vloeibare, plantaardige oliën harden of hydrogeneren tot producten met een verschillende smeerbaarheid. Fantastisch, ware het niet dat men al heel lang gezien heeft dat er tijdens dat proces bijproducten ontstaan, vetzuren die men transvetzuren noemt. Vroeger dacht men dat dat gewoon nieuwe vetzuren waren zoals alle andere en ons lichaam zou die ook wel gewoon verteren. De realiteit is anders. Die nieuw gevormde transvetzuren zijn schadelijk voor onze gezondheid en nog niet zo n klein beetje ook. Ze veroorzaken duidelijk meer hart- en vaatziekten, tien keer meer dan de verzadigde vetzuren waar men altijd zo op sakkert. Ze dragen bij tot een bepaalde vorm van kanker en zijn de hoofdverantwoordelijken voor het ontstaan van diabetes type 2. En dat vet op de buikstreek, zelfs bij jonge mensen? Transvetzuren. Jongeren die veel moderne fast food eten junk food vind ik een betere term vertonen meer agressief gedrag dan jongeren die normaler eten en dat is voor een groot stuk te wijten aan de transvetzuren. De volksgezondheid Kunnen we de transvetzuren vermijden? Als je zo naturel mogelijk eet. Mensen hebben schrik van echte hoeveboter, maar dat is eigenlijk nergens voor nodig. Wetenschappelijk onderzoek van de laatste tien jaar wijst uit dat verzadigde vetten geen enkel effect hebben op een hoger aantal hart- en vaatziekten. De boosdoeners gaan op etiketten schuil onder namen als plantaardige vetten, toegevoegde vetten, triglyceriden... Het zit in veel frituuroliën, in chips, in de harde margarineblokken, in koeken, cakes, croissants... De bakkers schreeuwen al lang om hulp, want zij krijgen hun vetten Ga winkelen met verwondering en vreugde omdat er zoveel is. Voeding is goedkoop, divers en van goede kwaliteit. Maak er niet het probleem van een individueel voedingsmiddel van. Er is niet zoiets als goed of slecht voedsel, behalve als het bedorven is of met kinderarbeid geproduceerd. Zorg er gewoon voor dat je eetpatroon divers is. Dat is goed voor je gezondheid én voor de milieubelasting. Of je dan bio neemt of Tips van professor landbouw & voedseldeskundige Louise Fresco voor het boodschappen doen niet, hangt af van je persoonlijke criteria. Een beetje matigen kan nooit kwaad. Weet wat je doet en wat voor jou belangrijk is. Consumeer bewust. Het is niet zo n gek idee om verse producten in de aanbieding te kopen. Je krijgt dan 30 % korting omdat de houdbaarheidsdatum bijna is overschreden. Zo spaar je zelf iets uit en als je het niet koopt, dan wordt het gewoon weggegooid. Als je een keertje voor een verjaardagsfeestje in de winter aardbeien wil kopen of iets feestelijks van ver weg, dan mag dat best. Als we alleen maar Europese dingen kochten, gaven we de boeren in de rest van de wereld geen kans. aangeleverd en kunnen er niets aan doen dat er transvetzuren in zitten. Ze hebben geen alternatief. In België ligt er een ministerieel besluit klaar voor publicatie. Maar het is wachten, want het kost geld en speciale technieken om de transvetzuren eruit te halen. Maar het zal moeten, want het effect op de volksgezondheid is veel te groot. Sojaminarine De minarines vormen geen gevaar, dus die sojaminarine mogen we met een gerust hart op ons boodschappenlijstje laten staan. Daar waakt men er al over dat het gehalte aan transvetzuren laag blijft, weet de expert. Kijk maar eens achteraan op het etiket bij alle grote merken zoals Becel, Vitelma, Alpro... Er staat nu al op dat het gehalte aan transvetzuren lager is dan 0,5 % of 1 %, ook al zijn ze nog niet verplicht. Maar ze zien de bui al hangen. Verder is een minarine een smeerbaar iets waar maar 40 % vet in zit en al de rest is water. Boter bevat 82 à 84 % vet, margarineblokken 80 à 82 %. Voor wie het echt gezond wil aanpakken, hebben de experts toch nog andere tips. Caroline Baerten raadt notenboter aan: Wanneer amandelen en sesam gemalen worden, geven ze olie af. Dat is plantaardig, zeer zuiver en noten zijn heel goed voor de bloedvaten. Soja is toch iets meer bewerkt geweest. Martine Prenen smeert wel eens een dun laagje koudgeperst, ongeraffineerd kokosvet. Soep uit een doosje Zonder te willen klagen, maar een journalist heeft toch een redelijk gestresseerd en jachtig leven. Op veel dagen zijn de deadlines zo dreigend dat er echt geen tijd overblijft om vers te koken. In een poging om te doen alsof we toch nog goed bezig zijn, wordt er dan wel eens een pot biosoep opengetrokken. Uit het versvak cm21_mv.indd /04/13 16:56

6 10 SPECIAL VOEDING 11 WEET JIJ NOG WAT JE EET? van de supermarkt. Soep is nochtans op vijf minuten klaar, zegt Martine streng. Maar als je zelfs die niet hebt, neem dan inderdaad de verse biosoep en blijf ver weg van de zakjes, want daar zit zoveel troep in. Let er ook op dat er geen bewaarmiddelen in zitten. Het is niet omdat er bio op staat dat het ook gezonder is, merkt Caroline Baerten op. Ik zou ze toch zelf maken en porties invriezen. Vooral over het zoutgehalte heb je geen controle bij kant-en-klaar. Diepvriespizza Zout is inderdaad het derde zeer in onze Westerse voeding, weet Eric De Maerteleire. Er zijn al veel inspanningen gedaan door het Federaal Voedselagentschap en het is al verbeterd, maar het zoutgehalte moet nog naar beneden. We gebruiken nog altijd dubbel zoveel zout als we nodig hebben. Opnieuw: kijk naar de etiketten en je zult zien dat er heel vaak zout in zit. Meer nog, in veel producten zitten zout, transvetzuren en suiker samen. De diepvriespizza op jouw lijstje is een makkelijk voorbeeld. Ik vind nochtans dat mensen zelf moeten kunnen kiezen of ze zout willen of niet. Maar producenten blijven het doen voor het smaakeffect. Omdat mensen dat graag lusten. Te veel zout zorgt nochtans voor een hoge bloeddruk, voor meer kans op darmkanker, vochtophoping, zware benen, ons hart moet dubbel zo hart pompen... To bio or not to bio? Biosoep, bioyoghurt en af en De bakkers hebben goed meegeholpen om ons zoutverbruik te doen dalen. In een brood mag volgens de wet niet meer dan 2 % zout zitten. De laatste vijf jaar hebben zij er spontaan en in kleine stapjes voor gezorgd dat ze ruim onder die norm geraakten. In onze broden zit niet meer dan 1,7 % zout en niemand die daar iets van heeft gemerkt. 2 % 1,7 % ZOUTGEHALTE toe een biogroente laten wij ons smaken, maar we rijden geen extra kilometers naar de biosupermarkt. Van onze experts gelooft alleen Martine Prenen dat er in biologische groenten en fruit nog meer goede stoffen zitten dan in de gewone. Ik begrijp dat het niet voor ieders beurs is om altijd biologisch te eten, maar af en toe een keer moet wel haalbaar zijn. Het hoeft niet veel te kosten. Vorig jaar heb ik bij Aldi voor een paar euro biologische tomatenen aardbeiplantjes gehaald. Caroline Baerten wijst erop dat biologische producten net zo goed onevenwichtig en met veel suikers en vetten samengesteld kunnen zijn. Eric De Maerteleire ziet het meer als een levensfilosofie: Biologisch is meer dan alleen maar eten, het gaat ook om respect voor de natuur, de dieren, de planten en het behoud van de verschillende variëteiten. Heel goed, maar we moeten wel een onderscheid maken tussen dat concept en de producten zelf. Heeft biologisch eten een meerwaarde voor onze gezondheid? Heel grote onderzoeken aan universiteiten in binnen- en buitenland bewijzen allemaal hetzelfde: qua voedingsstoffen, voedingswaarde en veiligheid scoren bioproducten niet beter. Er is geen verschil, besluit hij. Er is te weinig plaats Professor Louise O Fresco is landbouw- en voedseldeskundige. In haar boek Hamburgers in het Paradijs legt ze de geografische, biologische, psychologische en historische wortels bloot van de verwarring rond voedsel. Zij wil het bioverhaal ook graag nuanceren. Ook voor bioyoghurt heb je melk en dus dieren nodig. Kalfjes, want anders geeft de koe geen melk. De helft daarvan is mannelijk en gaat regelrecht de vleesindustrie in. Over biologisch moet bovendien sowieso gezegd dat het meer ruimte in beslag neemt, onder meer omdat ze zonder kunstmest werkt. In mijn boek heb ik dat allemaal uitgerekend. De dierlijke biologische productie heeft als voordeel dat er minder antibiotica gebruikt worden. Maar duurzaam is het niet. Een voorbeeld: kippen groeien langzamer, leven langer, hebben meer ruimte nodig en stoten dus ook meer broeikasgassen uit. Deze specialist hanteert liever andere criteria. Duurzaamheid betekent voor mij dat je ziet dat er altijd verschillende dimensies zijn en je kunt niet altijd overal goed doen. Dierenwelzijn en milieu staan wel eens haaks op elkaar. Het is afwegen. Mijn verwachting en mijn hoop is dat de beste technieken van de gangbare landbouw, die ook heel divers is, en die van de biologische elkaar vinden. Kijk bijvoorbeeld naar de tuinbouw, die gebruikt op dit moment eigenlijk geen chemische bestrijding meer. Het principe van geen of zo min mogelijk chemicaliën is ook voor de gangbare landbouw belangrijk. Uiteindelijk willen ze toch allemaal hetzelfde: met zo min mogelijk milieubelasting Wij verhogen uw comfort! Huisliften Plateauliften VrijBLijVeNde offerte / BezoeK Bel gratis : Dr. Eric De Maerteleire: Biologisch is meer dan alleen maar eten, het gaat ook om respect voor de natuur, de dieren, de planten EN het behoud van de verschillende variëteiten. zo goed mogelijk produceren. De methoden zijn verschillend, maar de doelen niet. Moet het van dicht bij ons komen? Wanneer Martine Prenen bananen en kiwi s op het lijstje ziet staan, wijst ze op de kilometers die dat fruit hebben afgelegd. Bananen hebben wij ook altijd in huis. Ik draai het heel vaak door mijn smoothies. Het is een goede koolhydratenbron, dat merkt ook mijn man die marathons loopt en twee uur gaat trainen op basis van twee bananen. Maar het is wel één van de enige exotische vruchten SMAAK GEWONE KOMKOMMER SMAAK BIO KOMKOMMER die ik het hele jaar door eet. Kiwi komt van heel ver en dat is weinig ecologisch. Louise Fresco sust ons geweten: Je kunt jezelf niet voeden met alleen maar dingen van dichtbij. In België niet en in Nederland niet. We hebben veel meer behoeftes dan je ooit lokaal zou kunnen voorzien. Dat is ook al honderden jaren zo. We importeren al eeuwen granen uit Oost-Europa en vis van ver weg. Maar we hebben ook veel van dichtbij en dan is het een voordeel dat je kunt zien hoe de voedselketen in elkaar zit. En het is heel goed om een soort niche te creëren voor de lokale Martine Prenen: ALs je voorverpakte soep koopt, neem dan de verse biosoep en blijf ver weg van de zakjes, want daar zit zoveel troep in. Let er ook op dat er geen bewaarmiddelen in zitten. NV Coopman Liften Heirweg 123 B-8520 Kuurne SERVICE 24u/24u - 7d/7d Trapliften cm21_mv.indd /04/13 16:56

7 12 GESPOT SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? boeren. Maar wat zij maken is ook vaak duurder en dus niet voor iedereen beschikbaar. Het is met andere woorden niet of-of, het is en-en. Is ons eten veilig? De experts kunnen nog wel iets zeggen over water (dat we er zeker genoeg moeten drinken), over brood (dat we minder naar de kleur dan naar de vezeltjes moeten kijken. En een volkoren brood is altijd volkoren, dus een goede keuze), over zwarte chocolade (goed voor lijf en geest) en over koemelk of sojamelk. Maar eigenlijk gaat het minder om het eten dan om wat wij ermee doen. De kwaliteit en de controle van de voeding is nog nooit zo goed geweest, daar bestaat geen discussie over. Ze is te energierijk, dat zeker wel. Maar het gaat pas echt fout bij onze voedingsgewoonten, lustig in de hand gewerkt door de industrie. Nutritionist Caroline Baerten merkt dat heel duidelijk in haar praktijk. Zij legt de verantwoordelijkheid bij de volledige keten: producenten, distributiekanalen én consumenten. Etenstijd! Caroline is gespecialiseerd in Mindful Eating, voluit Mindfulness Based Eating Awarenes Therapy, een klinisch programma van acht weken voor mensen die het gevoel hebben dat eten voor hen meer is dan brandstof. Emo-eten, eten omdat het twaalf uur is... Het is geen vermageringsprogramma of dieet. We maken mensen bewust van hun eetgedrag. Wij spreken zelden in termen van wat goed is en wat slecht. Een beetje chocolade mag best, om van te genieten. Caroline leert mensen het verschil tussen echte honger en een goesting. Als ze weten hoe het verzadigingspunt voelt, weten ze ook wanneer ze kunnen stoppen met eten. In onze maatschappij is altijd eten voorhanden. Dat leidt ertoe dat we iets in onze mond steken bij elk signaal dat het lichaam geeft. En zo zijn we vergeten hoe honger voelt. Nutella bij het ontbijt Elke maandag krijgt de zoon van Martine Prenen boterhammen met choco (uit de biowinkel) mee naar school. Ik heb hem ooit betrapt. Er zaten s avonds witte broodkorsten met choco in zijn boterhammendoos, terwijl ik hem bruine boterhammen met een zelfgemaakte tonijnsalade had meegegeven. Hij had ze op school geruild. Misschien ben ik wel een beetje te streng, dacht ik toen. Martine weet net zo goed als Eric De Maerteleire dat hier een belangrijke opvoedingstaak voor de ouders schuilt. En om te beginnen moeten ze het goede voorbeeld geven. Als jij elke dag een fles wijn drinkt en tegen je kinderen zegt dat dat niet goed is, dan snappen ze dat niet. Zo werkt het in de natuur: jongen apen hun ouders na. Dat is een mooie manier om je kinderen dingen te leren, toch? Als het over eten gaat, gaat het niet zo slecht met onze wereld en in elk geval spectaculair veel beter dan pakweg tweehonderd jaar geleden. Dat besluit Louise Fresco. Ik ontken de problemen niet, maar het is belangrijk om te zien dat er ook heel veel dingen goed gaan. De laatste vijftig jaar is de Caroline Baerten: In onze maatschappij is CM-gezondheidsinfo & -advies Gezond eten is zorgen voor een gevarieerde en evenwichtige keuze van voedingsmiddelen op basis van de actieve voedingsdriehoek. Veel groenten, fruit en volkorenproducten, voldoende zuivelproducten en gezonde smeer- en bereidingsvetten (bv. olijfolie) zijn er een onderdeel van. Fabrikanten zijn niet verplicht de voedingswaarde (= hoeveelheid energie, eiwitten, koolhydraten en vetten) van het voedingsmiddel te vermelden tenzij ze er op de verpakking beweringen over doen, bv. vetarm, vezelrijk, rijk aan omega3 Een nieuwe Europese richtlijn wil daar verandering in brengen en producenten onder meer verplichten om de voedingswaarde goed leesbaar weer te geven. Als je twee voedingsmiddelen met elkaar wil vergelijken, let er dan goed op dat het over dezelfde hoeveelheid gaat. Vaak wordt op de verpakking bv. de energiewaarde per 100 g gegeven maar bevat één portie bv. 125 g. altijd eten voorhanden. Dat leidt ertoe dat we iets in onze mond steken bij elk signaal dat het lichaam geeft. cm21_mv.indd levensverwachting toegenomen en tegelijk is de groei van de bevolking aan het afremmen. We gaan dus naar een stabielere situatie en kunnen in principe iedereen voeden, als we even niet naar de politieke en economische problemen kijken. Het doemdenken is erg Europees, typisch voor generaties die snelle veranderingen hebben gezien. In de rest van de wereld heb je dat veel minder. MEER INFO? Louise Fresco. Hamburgers in het paradijs. Voedsel in tijden van schaarste en overvloed, uitgeverij Promotheus, 24,95. Martine Prenen. Easy, Healthy, Fast. Slank, snel en lekker koken met Martine Prenen, uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts, 22,50. Caroline Baerten. MeNu, Centre for Mindful eating & Nutrition CULTUUR 100 jaar vooruit CIJFER 2013 wordt een groots feestjaar, want Vooruit wordt 100 jaar. Vanaf 1 mei zal het Vooruitgebouw schitteren van kop tot teen. Niet alleen in de Sint-Pietersnieuwstraat, maar ook in de hele stad Gent en in het stadsmuseum STAM. Een historische tentoonstelling in het STAM belicht het gebouw, de betekenis ervan voor Gent en de vele activiteiten die er de voorbije eeuw hebben plaatsgevonden: theater, film, concerten, debatten, feestelijke evenementen en zoveel meer. 100 jaar Vooruit vertelt een verhaal over ontmoeting, cultuur en engagement. Wil jij deze unieke ervaring niet missen? Mail dan naar De eerste 10 personen maken kans op een duoticket. ACTIE Van zwangerschap tot bevalling, de verjaardag van je kleine spruit, leuke uitstapjes Het zijn dingen die je vastlegt op foto. Sinds het digitale tijdperk belanden die vaak ver weg in een mapje op de harde schijf van je computer. Maar geef toe: eigenlijk verdienen ze meer. Daarom biedt Skoebidoe je vanaf nu de mogelijkheid om je mooiste foto s te verzamelen in een prachtig fotoboek. Skoebidoe-leden betalen slechts 22,95 (incl. btw en verzending) in plaats van 33,90 voor een liggend A4-fotoboek met harde kaft en glanzend papier. Je kunt je fotoboek ook delen met vrienden en familie via Facebook en Twitter. MAAK JE EIGEN FOTOBOEK! De expositie loopt van 1 mei tot en met 1 december STAM, Bijlokesite, Godshuizenlaan 2, 9000 Gent Meer info vind je op Om het voedselprobleem uit de wereld te helpen kunnen we met z n allen beginnen met het eten van insecten. Er is zo n 40 ton beestjes per persoon voorhanden! Insecten hebben bovendien een hoge voedingswaarde en kunnen gemakkelijk op grote schaal gekweekt worden. slechts 22,95 E URO voor SKOEBIDOE LEDEN Skoebidoe-lid worden is eenvoudig. Surf naar en registreer je. Daarna kun je meteen aan de slag. Iemand zin in een gefrituurde krekel met dipsaus? App Europese ziekteverzekeringskaart Op reis binnen Europa? De applicatie van de Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK) leert je hoe je de kaart kunt gebruiken in de 27 EU-lidstaten, Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland. Deze handleiding bevat onder meer de gedekte behandelingen en kosten, formaliteiten voor terugbetaling, noodnummers en contactgegevens. De app is gratis beschikbaar in 24 talen voor Android, iphone & Windows Phone. 24/04/13 16:56

8 14 CONDITIE 15 AFSLANKEN ALS JONGE MOEDER Onze reporter Eva maakt er een maand werk van! Net moeder en NU al in topvorm? On-mo-ge-lijk! Ik heb de voorbije maanden dikwijls gedacht aan Elsschots citaat tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren. Want het combineren van een sportregime met de zorg voor een jonge baby, dat blijkt in de praktijk toch veel moeilijker dan gedacht. Tekst Eva Hugaerts Fotografie Eva Hugaerts & Anne Suys Zoals ik zijn er velen: je bent tijdens je zwangerschap de nodige kilo s bijgekomen, zelfs iets meer dan mocht. Ik ben niet meteen de grootste sportfreak ter wereld, dus ik vond die zwangerschap best wel een handig excuus om het sporten even aan mij voorbij te laten gaan. Maar ik had een strak plan in mijn hoofd. Zes weken na de bevalling zou ik opnieuw in conditie geraken. Zodat ik na mijn zwangerschapsverlof stralend en in topvorm opnieuw aan de slag kon. Het ging meteen mis... Afvallen ging aanvankelijk bijzonder vlot. In no time was ik mijn zwangerschapskilo s kwijt. Dankzij het geven van borstvoeding en/of het feit dat ik door het geven van borstvoeding in die eerste hete zomermaanden zelf niet aan eten toekwam. Maar toen waren we zes weken verder: tijd voor het echte werk. Ik heb het geprobeerd, maar mijn lichaam protesteerde en de intensieve sportplannen vlogen in de kast. Met een partner die werkt op heel onregelmatige uren kon ik ook moeilijk een regelmatig sportmoment inplannen. Over naar plan b! Als je zwanger of pas bevallen bent, heb je recht op negen terugbetaalde beurten bij de kinesiste. Die beurten greep ik aan om mijn bekkenbodem- en buikspieren Streefdoel Naar 60 kg of minder gaan (startgewicht dagboek 64 kg), 5 km kunnen lopen en regelmatig en gezond eten. Eindbalans Positief. Ik ben de kilo s kwijt die ik wilde afvallen, ik eet gezonder en zit op de goede weg voor een regelmatige sportroutine. te verstevigen. Want thuis lukte het niet om elke dag de nodige oefeningen te doen. Wilde ik net beginnen, dan liet de dochter van zich horen. Met extra beurten lukte het toch al om de spieren te verstevigen, wat nodig is vooraleer je echt aan je conditie kunt beginnen werken. Na zes maanden had ik geen enkel excuus meer om niet te sporten. Het werd ook opnieuw hoog tijd om meer aandacht te besteden aan mijn eigen voeding. Dat kon veel beter, vond ik, want ontbijten deed ik niet en dat snoepen tussendoor, daar moest ik ook van af. Ik wilde veel: nog een vijftal kilo s afvallen om terug in al mijn kleren te kunnen, een schitterende conditie én een gezond voedingspatroon. Maar hoe kon ik dit streefdoel bereiken? Als het over sporten gaat heb ik vaak een gebrek aan zelfdiscipline, dus zonder begeleiding leek me dit niet haalbaar. Mijn sportregime moet zich ook vooral in de lunchpauze afspelen. Met de collega s één keer in de week zwemmen, check. Verder doe ik nu twee keer per week oefeningen onder begeleiding in een infraroodcabine, aangevuld met een eetplan. Met die leidraad zou het gemakkelijker zijn dacht ik om weg te blijven van verleidingen. MAART maart 3,2,1... Start! Vandaag wordt de eerste dag van de rest van mijn leven. Vanaf nu ga ik 100 procent voor gezond. Dus geen zoete zondes meer, behalve dat ene stukje chocoladetaart dat nog op mij ligt te wachten in de ijskast. Geen afhaaleten meer, daarom snel nog gisterenavond Chinees gaan halen, en ook geen alcohol meer. Mijn gezond slaatje en soep neem ik mee naar het werk. Vanaf vandaag hou ik ook een eetdagboek bij. Op basis hiervan krijg ik tips mee voor enkele dagen om mijn voedingsgewoonten bij te schaven. Op 12 maart 2013 werd ik bij inschrijving opgemeten: 14 maart dag 3 Gewicht: 64 kg normaal Streefgewicht: 60 kg Nu ik al twee dagen en een half op mijn voeding let, levert dit meteen resultaat op: min 1,2 kg in vergelijking met dinsdag! Die veertig baantjes in het zwembad gisterenmiddag zullen er ook geen slecht aan gedaan hebben. Aan dit tempo is mijn doel in no time gehaald, maar ik maak me geen illusies. Dikwijls valt het na een vliegende start snel stil, en de motivatie neemt evenredig mee af. Maar goed, hoopgevend begin! Met mijn eetdagboek van enkele dagen, krijg ik volgende tips mee: van het ontbijt een volwaardige maaltijd maken, en ook mijn slaatje als lunch aanvullen met brood. Want door te weinig te eten overdag, verbrand ik ook te weinig. Verder krijgt alles waar iets van vet in zit tot dat handjevol gemengde noten toe een waarschuwing mee. cm21_mv.indd /04/13 16:56

9 16 CONDITIE AFSLANKEN ALS JONGE MOEDER 19 maart DAG 8 Nog altijd stijve spieren van het lopen van zondag. Ik ben er eindelijk toe gekomen om opnieuw de loopschoenen aan te trekken. Het ging prima! Weliswaar slechts de helft van de vooropgestelde vijf kilometer, maar je moet ergens beginnen. Van stretchen is niets in huis gekomen, want dochterlief had honger, en manlief lag geveld door griep in de zetel. Vandaag is het de tweede keer dat ik word opgemeten. De eerste keer was ik 7 centimeter kwijt, vandaag zijn het er 5, en een kilo lichter. Ik zit op schema. 2 april DAG 22 O help, de paashaas is langsgekomen op kantoor! Snel al die lekkere chocolade verdelen voor ik het zelf allemaal opsnoep. Toch wel een paar eitjes opgegeten, lekker... 4 april DAG 24 Een paar dagen Frankrijk achter de rug. Daar is niet veel van sporten in huis gekomen en ook op vlak van gezond eten heb ik de teugels wat gevierd. Hoe zullen de restaurantbezoekjes zich vertalen op de weegschaal? Prima, zo blijkt! Ik ben niet bijgekomen in vergelijking met vorige week. Maar of dit nu betekent dat je om op gewicht te blijven in een sterrenzaak moet eten, zo ver durf ik niet te gaan. Anderzijds moet ik wel nog 2 kilo afvallen op één week tijd, als ik mijn streefdoel wil halen. Moeilijk! Gelukkig heb ik onlangs een stoomkoker in huis gehaald. De komende week wordt er niet meer met vetstof gekookt APRIL maart dag 15 De griep heeft mijn schema helemaal overhoop gegooid. Vandaag is de eerste dag dat ik opnieuw normaal kan functioneren. Het enige positieve aan ziek zijn, is dat ik hopelijk opnieuw wat gewicht kwijt ben. Morgen alvast proberen om te zwemmen. Het zonnetje piept erdoor, wat me zin doet krijgen in een blokje omlopen. Maar dat zal niet lukken aangezien mijn vriend vanavond moet werken en ik alleen thuis ben met de baby. Ach, we kunnen maar hopen dat de lente nu eindelijk de weg heeft gevonden naar ons land. Dan komen er nog genoeg loopmomenten. 9 APRIL DAG 29 De eerste zon van afgelopen zondag nodigde uit tot een rondje lopen, maar heeft het moeten afleggen tegen de lenteschoonmaakkriebels. Maar is intensief schoonmaken ook geen work-out? Oef, nog 1 kilogram eraf! In theorie wil dit zeggen dat ik nog een paar dagen heb om die laatste kilo eraf te krijgen. Maar zelfs als dat niet lukt, ben ik op een maand tijd toch 3 kilogram afgevallen. Ook al is er van een regelmatige looproutine nog niet veel in huis gekomen. Toch vind ik drie keer in de week een halfuurtje sporten al een redelijke prestatie. We rekenen daar nog niet de uren bij dat ik met mijn dochter bezig ben, toch ook vaak vormen van lichaamsbeweging. Ook mijn voedingspatroon is er qua regelmaat en gezondheid op vooruit gegaan. Op een manier die niet als een straf aanvoelt. DINA S TIPS Op VTM wil Dina Tersago de Vlaming terug in vorm krijgen met het programma Let s get fit. Dit zijn haar tips die niet veel moeite kosten: Zoek groenten die je wel lust. Ik probeer ook om telkens een dubbele portie groenten te nemen. Zo vermijd je ook dat je naar vlees of aardappelen grijpt. Eet niet te laat en zeker niet te veel. Niet de restjes opeten van de anderen in het gezin. Niet te snel eten, probeer te genieten van je eten. Als je pikant eten neemt, kan je ook niet te snel eten en heb je meer een verzadigd gevoel. Drink voldoende water. De auto eens verder zetten in plaats van drie keer een blokje om te rijden om toch maar een plaatsje voor de deur te vinden GENTbRuGGE Land van Rodelaan AALST Sint-Jorisstraat ZOTTEGEM L.De Metsstraat OuDENAARDE Deinzestraat DEINZE Markt AALTER Lostraat EEKLO Garenstraat EINDE ELEKTRISCHE FIETSEN Winora fietsen zijn kwaliteitsvolle elektrische fietsen met een goede actieradius. De prijs/kwaliteitsverhouding is voortreffelijk. Reeds vanaf april dag 30, D-DAY! Het moment van de waarheid is aangebroken. Eerst het slechte nieuws: het plan om tegen vandaag 5 kilometer te lopen, heb ik niet gehaald. Gisteravond nog een rondje gelopen, maar meer dan 2,5 kilometer is dat niet. Dus op sportief vlak is er nog werk aan de winkel. De grote vraag van vandaag: heb ik mijn streefdoel van 60 kg behaald? Spannend allemaal. Nog een paar uur geduld... In tussentijd knabbel ik wat aan mijn wortel. Het is gelukt! Een maand hard werk krijgt de weegschaal op 60 kg. Tijd voor een nieuwe lentegarderobe, eindelijk! ERGONOMISCH FIETSZADEL Nieuw bij ons Wanneer een zadel niet past ontstaan er ongezonde drukpunten en krijg je zadelpijn. Dit kan je voorkomen met een zadel op maat. Met onze popometer maken we een afdruk van je zitbeenderen om te bepalen welk type zadel geschikt is. Voor de opmeting kan je terecht in de Thuiszorgwinkel van Aalter, Aalst, Deinze, Eeklo en Oudenaarde. Info en advies cm21_mv.indd /04/13 16:56

10 18 G E S P O T 19 Hallo! Vrijdag 12 april, 18u00, Voetbalterreinen van Schelle Sport QUOTE Zalig fietsweer. Zalige 40 km in de billekes #1000km Eva Daeleman op Twitter. Volg Eva Daeleman op Twitter voor meer leuke WIE? Leen Hoefman, consulente bij CM Antwerpen. WAT? In haar vrije tijd traint ze twee keer per week een voetbalploeg van 18 kinderen met een fysieke of mentale beperking. WAAROM? Lesgeven in het buitengewoon secundair onderwijs was haar droom. CONSUMENT WAT ALS... Concertkaartjes zijn in 30 jaar tijd in verhouding erg duur geworden. De prijzen van vooral grotere shows zijn onevenredig hard gestegen en kosten nu vaak zo'n 100 euro per kaartje. Heel wat mensen mislopen hierdoor kans om hun favoriete groep te zien optreden. Een Spaanse promotor erkende dit probleem en liet concertgangers na afloop van het concert de prijs van hun ticket bepalen. Radiohead heeft dit principe al eens toegepast bij hun albumrelease. Misschien betalen we binnenkort pas op restaurant wanneer het gerecht bijna op is? Of laten we bij het uitchecken in een hotel aan de receptioniste weten hoeveel we willen betalen? MAATSCHAPPIJ VERBODEN 1 Dit bericht is ons opgevallen. In Brugge kreeg een man een verbod om nog Red Bull te drinken. De rechter oordeelde dat de combinatie van kalmeringsmiddelen en het energiedrankje de dader in kwestie enorm agressief maakten. 2 Iets verder van huis, in Kentucky in de Verenigde Staten, mag een 18-jarige jongen zes maanden lang het woord bingo niet in de mond nemen. Hij riep het woord in een zaal vol bejaarde bingospelers. Die waren zo kwaad en verward dat de jongen prompt werd opgepakt. Dit geeft mij zó veel voldoening Teleblok De examenperiode loopt niet voor iedereen op rolletjes. Voor sommige jongeren is ze een lachertje, voor andere absoluut geen pretje. Wanneer de examenperiode nadert en de stress bij hogeschool- en universiteitsstudenten flink oploopt, kan blokkend Vlaanderen gehoor vinden bij Teleblok, de anonieme en gratis hulplijn van CM. Studenten die het even niet meer zien zitten, kunnen bij Teleblok hun hart luchten. Ook bezorgde ouders, leerkrachten, vrienden en partners kunnen een beroep doen op Teleblok. Vanaf 30 mei 2013 kan je voor een telefoon- of chatgesprek dagelijks bij Teleblok terecht. Jelle Vermeersch Benieuwd naar het volledige verhaal van Leen? Ga dan naar facebook.com/magazinecava cm21_mv.indd /04/13 16:56

11 20 XXX XXX VERHAAL 21 ALAIN LEEFT MET ALS Veel sterkere koppels maken ze niet, merk je snel als je bij Alain en Katrien bent uitgenodigd. Dat is meteen ook hun grote geluk, want zij is zijn armen, zijn benen, zijn alles. Alain leeft sinds 2006 met ALS. Telkens je een oplossing vindt, dient het volgende zich al aan. Tekst Femke Coopmans Fotografie Filip Naudts ALS is de afkorting van Amyotrofe Laterale Sclerose. Mensen denken wel eens dat het een spierziekte is, maar het is een zenuwziekte. Eén waarvoor je niet naar de psychiatrie moet. Alain zegt het met een kwinkslag. Zijn ogen blinken. Maar hij zit wel in een rolstoel, heeft beademing nodig en daarnet moest hij nog aan Katrien vragen om zijn armen even goed te leggen. Ik voel nog precies hetzelfde als tien jaar geleden, tot in mijn kleinste teen, maar ik kan het niet meer bedienen. De zenuwcellen of neuronen die met de spieren communiceren zijn afgestorven. In 2006 voelde Alain Verspecht, een sportieve en hardwerkende zakenman, een klein krachtverlies in duim en wijsvinger. Na een lang weekend Italië besloot hij toch maar naar de huisarts te gaan. Die reageerde paniekerig en stuurde Alain meteen door naar een specialist. Ik vond dat raar, herinnert Alain zich. En toen een hele reeks testen een week later niets opleverden, wist ik niet of dat goed of slecht nieuws was. Goed, geloofde ik dan maar. Ik had iets vervelends aan mijn rechterhand, maar er viel mee te leven. Ik ben toch niet ziek? Alain moest nog wel naar een professor in het Gentse UZ voor een tweede opinie. Gewoon routine, dachten we, cm21_mv.indd /04/13 16:56

12 22 VERHAAL ALAIN LEEFT MET ALS 23 BENIEUWD NAAR DE MAKING OF VAN DEZE FOTO S? Op facebook.com/magazinecava vind je de leuke reportage. enorm emotioneel. s Avonds hebben we een fles champagne opengemaakt. Niet om te vieren dat ik ziek was, wel omdat we meteen beslist hebben om er het beste van te maken. We wilden geen dag verloren laten gaan. Die avond heeft het verloop van de volgende jaren getypeerd. We hebben geprobeerd om ons voornemen zoveel mogelijk waar te maken. Na een paar dagen heen en weer bellen met huisarts en specialist viel het woord: ALS. De snelle vorm van ALS maakt mensen in enkele maanden tot een paar jaar kapot. Met de tragere vorm kan je langer overleven. Want dat is het wel, overleven, zegt Alain. Het bekendste voorbeeld is Stephen Hawking, bij hem is het al in 1963 vastgesteld. Alain heeft ook de tragere vorm, maar dat kon niemand hem op voorhand zeggen. In het begin denk je in maanden. Naarmate het vordert, begin je in jaren te denken. Ik weet nu dat het niet over drie, vier maanden of een jaar gedaan zal zijn. Tenzij ik en dat kan altijd een longontsteking krijg of me ergens in verslik, vertelt hij. week op week, gaat het niet meer. En het komt ook niet meer terug, want de communicatie tussen de zenuwen en de spieren is weg. Stel het je voor als een kortsluiting. Je voelt dat ook. Het trilt in armen en benen, soms heel hard. Alsof er onderhuids iets zit te woelen. Spieren verkrampen en laten weer los. Katrien herinnert het zich nog goed. Ze kon het niet alleen voelen, maar ook echt zien. (Geen) afstand nemen De ziekte dwong Alain om stukje bij beetje dingen af te sluiten. Met de moto rijden lukte niet meer. Zelf stappen werd te moeilijk en ook gevaarlijk. Reizen zorgde voor meer stress dan plezier. Alain is heel lang blijven werken, maar moest ook dat opgeven. Eens de stap gezet is, is hij ook echt gezet. Dat is niet fijn, maar er komt wel iets in de plaats. Vandaag geniet ik van dingen waar ik vroeger gewoon aan voorbij liep. En als ik in het begin nadacht over het allerergste dat mij kon overkomen, dan dacht ik dat dat het moment zou zijn waarop ik niet meer zelfstandig kon eten. Maar heel eerlijk? Als er een wonder gebeurde en ik kon het wel weer zelf, dan was Katrien de laatste die het wist, lacht Alain. Of de aanvaarding ook stukje bij beetje komt? Ik ga nooit kunnen aanvaarden dat ik ALS heb. Zoiets mag je niet aanvaarden. Het is meer een kwestie van leren ermee om te gaan. In het begin ging ik heel erg afstand nemen van de dingen, maar ik besefte snel dat ik me niet volledig mocht afsluiten. Ik heb een relatie, twee prachtige kinderen, vrienden. Die mochten niet verdwijnen. En er is nog iets wat Alain gaandeweg moest overwinnen: Mijn trots. Ik ben altijd nogal ijdel geweest, geen haar op mijn hoofd mocht verkeerd liggen. Door ALS ben ik op korte tijd heel erg veranderd. Elkaar recht houden Gelukkig kan ik mijn optimisme redelijk vasthouden, dankzij mijn vrouw ook. We crashen regelmatig, nog altijd. Maar Katrien en ik houden elkaar recht en dat straalt uit naar de omgeving. Mensen vinden het leuk om hier binnen te springen en de kinderen zijn gelukkig in de mate dat dat in zo n situatie kan. Mijn dochter Julie is zestien. Zij zag het MEER INFO? Dienst Maatschappelijk Werk dus ik ging er alleen naartoe. Maar de professor viel met de deur in huis: Wat heeft men u verteld over uw ziekte? Ik dacht dat het om een misverstand ging. Ik was toch helemaal niet ziek? Wel dus. Er waren twee mogelijkheden, vertelde hij, en allebei waren ze levensbedreigend. Hij noemde geen namen, want hij wou niet dat ik op het internet zou gaan zoeken, maar legde heel precies uit wat er aan de hand kon zijn. Onderweg naar huis heb ik geweend. Dit had ik niet zien aankomen. Ik had met vrienden een softwarebedrijf opgebouwd, in mijn privéleven viel alles eindelijk in de plooi en dan dit. Mijn thuiskomst was Ineens is het gedaan Daarna volgt het typische verhaal van de ALS-patiënt die zich constant moet aanpassen aan nieuwe situaties, gaat Alain verder. Bij mij begon het bij twee vingers, dan de volledige rechterhand. Plots begon de pols door te slaan. Mijn hele arm verzwakte. En telkens je een oplossing vindt, dient het volgende zich al aan. Dat is heel zwaar. Het is Katrien erg opgevallen hoe geleidelijk de achteruitgang soms gaat, tot hij ineens iets niet meer kan. Alain geeft een voorbeeld: Je drinkt een kop koffie. De volgende keer wordt het moeilijker om die naar je mond te brengen. Nog moeilijker... En dan ineens, van Alain: Je drinkt een kop koffie. De volgende keer wordt het moeilijker om die naar je mond te brengen. Nog moeilijker... En dan ineens, van week op week, gaat het niet meer. Ondersteuning en hulpverlening Je kunt bij de dienst Maatschappelijk Werk terecht met vragen of problemen rond (langdurige) ziekte, handicap, sociale voordelen, voorzieningen, (thuis)zorgsituaties De dienst informeert, adviseert, bemiddelt, begeleidt en schakelt indien nodig andere diensten in. Vaststellen van de graad van zorgbehoefte in het kader van de zorgverzekering Denk je in aanmerking te komen voor een zorgvergoeding van de zorgverzekering? Indien je geen attest kunt voorleggen, kun je een beroep doen op de dienst Maatschappelijk Werk om je graad van zorgbehoefte vast te stellen. Contactpunt voor personen met een handicap De dienst Maatschappelijk Werk staat in voor: inschrijvingen en aanvragen bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) aanvragen persoonlijke assistentiebudget de opvolging van zorgvragen trajectbegeleiding, waarbij een zelfstandig leven op verschillende domeinen centraal staat Goed om te weten De hulpverlening door de dienst Maatschappelijk Werk is gratis en er zijn geen wachtlijsten De dienst heeft ruime ervaring met problemen rond ziekte en handicap en met de gevolgen ervan op de persoon en zijn omgeving Vertrouwelijkheid, respect en discretie zijn een kwaliteitslabel van de hulpverlening Indien je niet mobiel bent, is een huisbezoek mogelijk Contact je maakt een afspraak in een CM-kantoor wanneer het je past op : van 8.30 tot 12 uur en van 13 tot 17 uur en op vrijdag tot 16 uur of via cm21_mv.indd /04/13 16:56

13 24 VERHAAL ALAIN LEEFT MET ALS Tekst: Joke Gabriëls PRO & CONTRA 25 TOMMY OPGENHAFFEN & MAAIKE EGGERMONT Een voor ALS Het is mooi dat we misschien een steen kunnen verleggen. En als er geen geneesmiddel gevonden wordt, dan toch iets dat het afremt. Zoals ik nu ben, en als mijn vrouw het aankan, zou ik er nog wel vijftig jaar bij willen doen. Studeren kan je leren! PRO CONTRA Mensen kennen ALS vaak alleen als ze iemand kennen die het heeft. Het aantal groeit, maar blijft een minderheid in vergelijking met alles om zich heen grijpende aandoeningen als kanker of dementie. Een vervelend gevolg is dat er ook minder onderzoek naar wordt gedaan. Met de vzw Een hart voor ALS willen Alain, Katrien en steeds meer sympathisanten evolueren, hoorde de gesprekken en heeft natuurlijk ook al opgezocht op internet. Mijn zoontje Robbe was goed drie jaar toen ik het kreeg, hij is er nu negen. Ik herinner me een moment waarop ik in de tuin aan het werk was met zo n graskantmaaiertje. Ik moet toen ongeveer een jaar ALS gehad hebben. Robbe wilde ook eens proberen. Hij was nog te klein, maar bleef aandringen en ik gaf toe. Terwijl ik de machine doorgaf, duwde hij op de knop, het maaiertje raakte mijn duim en die begon te bloeden. Het was helemaal niet zo erg. Maar een dik jaar geleden kwam ALS ter sprake en Robbe moest me iets vragen: Het komt toch door mij dat jij ALS hebt? Ik was verbijsterd. Heeft hij al die tijd rondgelopen met het idee dat het zijn schuld was? We hebben het hem toen uit zijn hoofd kunnen praten en hij heeft nu ook stilaan een leeftijd waarop hij bewuster kan volgen wat er aan de hand is. Het maakt hem ook wel banger. Ik kan nog moeilijk ademen, zelfstandig zelfs niet meer, en daardoor is hoesten heel zwaar. Het klinkt bijna als een doodsrochel en dat maakt hem enorm bang. Een gezellige thuis Alain en Katrien zijn niet bezig met het afscheid dat er op een bepaald moment zal komen. Gaandeweg hebben ze praktisch wel zowat alles geregeld wat moet, maar ook daarmee hebben ze zich niet gehaast. ALS is nooit op twee weken gedaan, zelfs niet in de snelle variant, dus je daar iets aan doen. De vzw werft fondsen voor het wetenschappelijk onderzoek naar ALS en wil tegelijk een positief verhaal brengen: het is mogelijk om ermee te leven. Wat helpt het om in een hoekje te zitten wegkwijnen, vraagt Alain zich hardop af. Alain: WIJ WILLEN BEZIG ZIJN MET DE DINGEN WAAR ELK GEZIN MEE BEZIG IS. SOMMIGE SITUATIES ZIJN CONFRONTEREND, MAAR HET LEVEN VAN ALLE DAG MOET TOCH OOK ZIJN GANG GAAN. DAT MAAKT HET VOOR IEDEREEN DRAGELIJK. KATRIEN: Of we nu samen genieten van de kleine dingen? Misschien zijn dat nu wel de grote dingen. hebt altijd nog tijd om de administratieve zaken proper te regelen. En verder gaan ze ervan uit dat Alain er nog een hele tijd tegen kan, dus proberen ze ook zo normaal mogelijk te leven. Wij willen bezig zijn met de dingen waar elk gezin mee bezig is. Sommige situaties zijn confronterend, maar het leven van alle dag moet toch ook zijn gang gaan. Dat maakt het voor iedereen dragelijk. We hebben er ook van in het begin op gelet dat het huis geen ziekenhuis wordt. Het moet hier leuk vertoeven zijn. Er staat best wel wat materiaal: een luchtbevochtiger, achter de hoek een ziekenhuisbed en je ziet aan mij natuurlijk wel dat er iets is. Maar Katrien zorgt dat het hier vooral gezellig is. Sinds anderhalf jaar is Katrien gestopt met werken. Via PAB, een persoonlijk assistentiebudget, kan ze nu voltijds voor Alain zorgen. Ik wou het eerst blijven combineren, maar dat werd te zwaar. Ook al omdat hij s nachts makkelijk zes tot acht keer wakker wordt. Op de duur zat ik bijna slapend achter mijn computer, zegt ze. Ze is enorm blij met haar beslissing, en Alain ook. Of we nu samen genieten van de kleine dingen? Misschien zijn dat wel net de grote dingen. Tommy Opgenhaffen Ik merk in mijn begeleiding van studenten dat je soms met een paar kleine bijsturingen een enorm verschil kunt maken. Het is pure onzin dat je niet kunt leren studeren. Iedereen heeft een bepaalde aanleg, maar binnen die aanleg zijn er nog heel veel mogelijkheden. Ik zeg niet dat ik bijvoorbeeld geboren ben om Usain Bolt te verslaan in de 100 meter. Maar als je traint, kun je bepaalde capaciteiten verder ontwikkelen. Dat is ook het geval op het vlak van leren. Ik merk in mijn begeleiding van studenten dat je soms met een paar kleine bijsturingen een enorm verschil kunt maken. De ultieme of enige juiste studiemethode bestaat uiteraard niet. Je moet kijken van waaruit iemand vertrekt en daar dan verder op inpikken. Een concreet voorbeeld hiervan is het verwerken van lesnotities. Je hebt mensen die meer gebaat zijn bij het maken van een klassiek schema, terwijl anderen het dan weer leuker vinden om te werken met mindmaps. Tommy Opgenhaffen is Licentiaat Germaanse Talen. Hij is al meer dan tien jaar actief als leerkracht, studiecoach en verantwoordelijke van het opleidingscentrum Docentes-Campus in Gent. Hij is auteur van het boek Leren hoe? Zo! Leren Hoe? Zo! Tommy Opgenhaffen, uitgegeven bij Lannoo Campus. In elk nummer van çava? leggen we een stelling voor aan twee experts. Deze keer vroegen we ons af, met de examens in zicht, of je studeren eigenlijk wel kan leren? Wil jij meer weten over leren studeren? Ga naar facebook.com/magazinecava en bekijk de tips van Tommy Opgenhaffen Een must have voor elke adolescent, ouder en leerkracht. Het boek helpt je om je kennis, vaardigheden en attitudes met betrekking tot leren verder te ontwikkelen. De interactieve leeromgeving op geeft het boek een extra dimensie. Je vindt er meer informatie, video s, testen, oefeningen en een heleboel interessante weblinks. Maaike Eggermont Door hen de vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid te geven zie je dat ze heel gefocust dingen uit zichzelf kunnen leren. Leren leren op zich is volgens mij vrij absurd omdat het iets is dat we van nature uit al in ons hebben. Kinderen worden geboren met een aantal mechanismen om te leren. Ze gaan kijken, observeren, uitproberen, nadoen, en zijn heel nieuwsgierig en ondernemend. Ik ben dan ook van mening dat wij natuurlijke leerders zijn. Natuurlijk kunnen we dat leerproces gaandeweg verfijnen. Maar je doet dat door interactief te zijn met andere mensen, ervaring op te doen, door te ontdekken dat bepaalde zaken erg moeilijk zijn, Niet door dat opgelegd te gaan leren. Als kinderen erg speels leren lezen door bijvoorbeeld interactief om te gaan met het geschreven woord, zien ze constant een uitdaging in de wereld rondom hen. We gaan daar weinig in sturen, maar wel in coachen. Dat dingen moeilijk zijn, ervaren mensen vanaf de eerste dag dat ze geboren zijn. Maar dat wil daarom niet zeggen dat ze geen dingen meer gaan uitproberen. Door hen de vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid te geven zie je dat ze heel gefocust dingen uit zichzelf kunnen leren. Maaike Eggermont is initiatiefneemster van de Sudbury School Gent. Sudbury-onderwijs is democratisch en zelfsturend voor kinderen en jongeren tot 18 jaar. In de scholen ligt de nadruk op persoonlijke interesses en talenten en op verantwoordelijkheid voor zichzelf, anderen en de omgeving. 10 % korting bij aankoop van het boek Leren Hoe? Zo! Korting voor çava?-lezers Çava? schenkt je i.s.m. 10 % korting* bij aankoop van dit boek. In plaats van 29,99 betaal je slechts 26,99 euro. Surf hiervoor naar en geef bij uw bestelling de volgende code in: cavacm. Betalen kan via een overschrijving. *De korting: (1) is enkel geldig via de webshop en dus niet in de reguliere boekhandel; (2) wordt verrekend nadat je de code hebt ingegeven; en dit (3) bij elke bestelling voor 30/06/2013. cm21_mv.indd /04/13 16:57

14 26 SAY CHEESE EINDELIJK ZON! Tekst: Joke Gabriëls, FOTOGRAFIE: Filip Naudts 01 XXX 27 XXX Michael D hooge en Jasmien Hoffmann 22 jaar, Park Stadshal Gent Picknickers gesignaleerd We hebben dit jaar lang op de lente moeten wachten, maar bij de eerste zonnestralen genoten al heel wat mensen van de buitenlucht. Wij trokken gewapend met een picknickdekentje en een koelbox vol lekkers naar enkele van de mooiste picknickplekjes en kwamen deze vrolijke picknickers tegen. Want geef nu zelf toe, een mooi plekje, een heerlijk zonnetje en een goed gevulde picknickmand, meer moet dat niet zijn! Samen met een tiental vrienden organiseren we af en toe wel eens een wijnproefavond, pannenkoekenslag of picknick. We zijn allemaal verzot op lekker eten, maar dat kost vrij veel geld. Als we zoiets zelf organiseren is het veel goedkoper én gezelliger! HEB JIJ EEN leuke PICKNICKFOTO van jezelf en je vrienden of familie? Deel je foto op facebook.com/magazinecava! cm21_mv.indd /04/13 16:57

15 28 XXX XXX 29 XXX 03 Nathalie en Gino Grote Markt Mechelen Wij hebben elkaar via een gemeenschappelijke vriend leren kennen. Het is de eerste keer dat we hier afspreken, maar het leek ons wel gezellig om te picknicken op onze eerste date. XXX 02 Daniel, Valérie, Marie-Odile en Hans Park aan de St. Anna tunnel Wij zijn afkomstig uit het Noorden van Frankrijk en verblijven drie dagen in Antwerpen. Het is echt zalig om hier te kunnen picknicken langs de Schelde en te genieten van het mooie uitzicht. cm21_mv.indd /04/13 16:57

16 30 XXX XXX GROENE ZORG 31 SIEBE DRAAIT TWEE DAGEN MEE IN ARENDONK VASTE ROUTINE Drinken geven aan het vee, strooien voor de kalveren en de stallen uitmesten zijn een vaste routine voor Siebe. Koeien zeggen boe maar zijn niet boos op mij Boerderijen zijn altijd al een plek geweest waar sociaal zwakkeren terecht kunnen. Groene zorg haakt in op die eeuwenoude traditie. Dankzij die omkadering kunnen jongeren of volwassenen met een beperking of gedragsproblemen meehelpen op een zorgboerderij. In Arendonk startten Rita Peeters en haar man in 2006 met hun zorgboerderij. De zeventienjarige Siebe* draait er twee dagen per week mee. Tekst Jan Verstraete Fotografie Jelle Vermeersch *Siebe is een fictieve naam cm21_mv.indd /04/13 16:57

17 32 GROENE ZORG SIEBE DRAAIT TWEE DAGEN MEE IN ARENDONK Het allerbelangrijkste voor mij? Dat is dat mensen zich welkom en thuis voelen bij ons, nuanceert Rita Peeters meteen. Daarbij is het heel belangrijk dat je de gasten niet als een extra werkkracht beschouwt. Integendeel: ze hebben nood aan extra tijd en extra aandacht. Bianca Siebe voelt zich in elk geval in zijn element op de boerderij van fok- en vleesvee. Intussen komt hij er drie jaar. Siebe heeft ADHD en kan daardoor soms moeilijk volgen op school. Vandaag is hij extra in zijn nopjes. De voorbije nacht werd een kalfje geboren en hij mocht het een naam geven. Hij doopte het kalfje Bianca. Jammer dat ik er niet bij was, bekent Siebe. Maar ik heb wel al een geboorte meegemaakt. Ik heb dan geholpen, bijvoorbeeld met het geven van zout. Zout zorgt ervoor dat pasgeboren kalfjes de slijmen uitniezen. Ik geef ook de papfles aan nieuwe kalfjes. Rita knikt bewonderend bij zoveel kennis van de boerenstiel. Geen stress Of Siebe het later als landbouwer wil proberen? Nee, ik wil liever metser worden, maar ik zal zien wat mijn mogelijkheden zijn, aldus Siebe. Op de boerderij van Rita valt altijd wel een stuk stal af te breken, te verbouwen of uit te breiden. Voor het zwaardere fysieke werk steekt Siebe maar al te graag de handen uit de mouwen. Rita, die weleens lezingen geeft over haar ervaringen als zorgboerin, vindt het helemaal niet belangrijk of haar gasten later boer worden. Volgens haar is het zelfs helemaal niet de bedoeling dat Groene zorg Siebe: Oreo, de stier is mijn favoriet. Hij was net geboren toen ik hier kwam en dat schept een band. jongeren klaarstoomt voor het landbouwbedrijf. Voor sommige kinderen kan naar onze boerderij komen een oplossing betekenen, aldus Rita. Ze zijn er eventjes helemaal uit. Een moeilijke thuissituatie, problemen op school, het leven in een instelling Ze kunnen het allemaal even opzij zetten. Meewerken op onze boerderij leert hen ook respectvol omgaan met mensen en dieren. Rust geven De dagelijkse activiteiten op de zorgboerderij zijn netjes gestructureerd. Siebe begint zijn dag in het kippenhok. Hij zorgt ervoor dat de dieren water hebben en raapt eieren. Later op de dag kookt hij de eitjes in de keuken. Drinken geven aan het vee, strooien voor de kalveren en de stallen uitmesten vormen een vaste routine. Andere klussen zoals sneeuwruimen of helpen bij bouwwerken zijn minder voorspelbaar. Het belangrijkste is dat de jongeren hier een mooie tijd beleven, zegt Rita. Ze moeten weten dat ze meetellen. Ze krijgen de verantwoordelijkheid voor dieren en voelen zich nuttig. Vaak komen ze hier ook tot rust. Een van onze jongens vatte het eens mooi samen. De koeien zeggen boe, maar ze zijn nooit boos op mij, zei hij. Bij sommige Groene zorgjongeren is het weleens wennen. Zo maakte een jongere zich vaak boos. Rita dacht dat die woede tegen haar gericht was, tot bleek dat de jongere erg perfectionistisch was. Als hij dacht dat hij iets fout deed, werd hij daarvoor boos op zichzelf. Als zorgboerderij bieden we kleinschalige opvang. Daardoor kunnen we meer individuele aandacht schenken aan de jongeren. Volgens mij zorgt dat voor een gevoel van veiligheid en geborgenheid. En zelf word ik er heel welgezind van, vertelt Rita. Stout? Naar de slacht! Siebe geeft toe dat hij in het begin wat bang was voor de koeien. Ik was ook stillekes omdat de familie nieuw was voor mij. Maar nu hoor ik erbij. We beginnen elke dag met een gezamenlijk ontbijt, aldus Siebe. Siebe is intussen ook vertrouwd met de dieren. Oreo, de stier, is mijn favoriet. Hij was net geboren toen ik hier kwam en dat schept een band, zegt Siebe. Als ik zijn naam roep, komt hij naar mij. Ik ben niet bang van hem, ook niet als ik hem moet vangen omdat hij de koeien moet bevruchten. Wat het karakter van de dieren betreft, houden Rita en haar man er een strikte vuistregel op na. We hebben brave dieren. Als er een dier niet braaf is, vliegt het naar het slachthuis, zegt Rita resoluut. We willen niet dat er ongelukken gebeuren met onszelf of met onze gasten. Een koe, hoe goed ook, is geen ongeluk waard. Spontaan vertrouwen Rita kwam bij de Groene zorg terecht nadat ze er tien jaar als verpleegkundige en vijf jaar als thuisverpleegster op had zitten. Ze stopte om voor haar ouder wordende schoonouders, haar gezin en huishouden te zorgen. Maar ik miste de sociale contacten en wou me blijven nuttig maken in de zorgsector. Na overleg met mijn man en wat zoekwerk kwam ik uit bij Steunpunt Groene Zorg. Intussen vonden één mentaal gehandicapte man en een zevental jongeren hun weg naar de zorgboerderij. Je krijgt er zoveel voor terug in vergelijking met wat je eigenlijk maar doet, zegt Rita, die dagelijks een Groen zorgenkind begeleidt. Je mag wel niet focussen op rendement, en je mag onze helpers zeker geen stress bezorgen. Over de gasten hoeft Rita niet Zorgboerderijen in Vlaanderen en zorgboerderij Evangt mensen uit kwetsbare groepen op door ze te laten meedoen met de dagelijkse activiteiten van het land- of tuinbouwbedrijf. Dit gebeurt steeds in samenwerking met een erkende welzijns- of zorgvoorziening. Land- en tuinbouwbedrijven die op die manier zorgactiviteiten aanbieden kunnen daarvoor een subsidie krijgen. Ook sommige hobbyboeren, maneges of tuinaanleggers zijn actief als zorgboerderij. Alles samen telt het Vlaamse platteland meer dan 700 zorgboerderijen. Op een zorgboerderij kunnen niet enkel jongeren met gedragsproblemen terecht, maar ook mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, ex-drugsverslaafden, mensen met psychische problemen Het accent van de zorgverlening op de zorgboerderij ligt op het meewerken met de dagelijkse activiteiten, maar ook op de onderdompeling in de familiale sfeer en de natuur. De duidelijke structuur en het vaste ritme van een zorgboerderij bieden houvast. Meer info via Een andere vorm van Groene zorg vinden we op sommige boerderijen die gekoppeld zijn aan een instelling voor personen met een handicap of psychiatrische problemen. Voorbeelden van dergelijke Groene zorginitiatieven zijn: De Bekwame Boon: deze zorgboerderij vind je aan de rand van de Vinderhoutse bossen, in Drongen. De hoofdopdracht van deze vzw is jongeren uit de bijzondere jeugdzorg te begeleiden. Jongeren kunnen er onder andere helpen met het kweken van bio-aardbeien en bio-konijnen. De Sterhoeve: op deze hoeve komen de gasten van vzw De Rotonde uit Kapellen dagelijks meehelpen in de groentetuin, bij de dieren of in de keuken. De Galbergen: zorgboerderij De Galbergen in Mol geeft mensen met sociale, psychische of psychosociale problemen de kans mee te helpen met het verzorgen en voederen van de dieren. cm21_mv.indd /04/13 16:57

18 een SCOOTER, ideaal om je te verplaatsen NU Super 10 vierwiel scooter een unieke prijs/kwaliteit verhouding met vering op de wielen kan zowel binnen als buiten gebruikt worden haalt een maximumsnelheid van 10 km/u Heb je vragen over onze scooters? Rolstoel, loophulp of driewieler nodig? Onze gespecialiseerde verstrekkers bieden je oplossingen op maat en een uitstekende service. Maak vrijblijvend een afspraak. professionele service en advies ruim aanbod van alle grote merken onderhoud in eigen atelier demo en huur mogelijk Info en advies alles te weten. Het kan wel belangrijk zijn om te weten of iemand verschillende taken kan onthouden en of de persoon zelfstandig kan werken. Ook op het vlak van gedrag is het goed om weten als iemand moeilijk contact legt of agressief kan worden. Een goede samenwerking blijft echter het allerbelangrijkste. Als het klikt, vertellen onze gasten spontaan wel dingen over hun leven en problemen waar ze mee kampen. RITA PEETERS Voor sommige kinderen kan naar onze boerderij komen een oplossing betekenen, ze zijn er eventjes helemaal uit. Last Post Dat de boerderij meer in petto heeft dan werken, weet Siebe intussen maar al te goed. Vorig jaar zijn Rita en ik in de grote vakantie een dag naar Flanders Fields geweest, vertelt Siebe enthousiast. Toen we op de IJzertoren stonden was er een immense windhoos en mochten we niet naar buiten. Het was echt wel spectaculair! En we zijn ook gaan luisteren naar de Last Post onder de Menenpoort in Ieper. Deze zomer wil ik een dag naar de Ardennen met Rita. Ik ga daar graag omdat er veel natuur is. Rita kan haar pupil in elk geval niks weigeren. Zeker niet nu hij haar massa s pompoenpitten cadeau gedaan heeft. Die zullen ze samen planten. Lastpost Soms loopt het weleens fout met de gasten op de boerderij. Een van hen kwam in de gevangenis terecht. Maar zelfs dan denkt die persoon nog steeds met veel plezier terug aan de tijd op onze boerderij, zegt Rita. En dat motiveert me om te blijven proberen en toch het verschil te maken. Ik ben blij dat ik sommige jongeren een bepaalde richting kan geven. Ze krijgen hier de mogelijkheid om hun eigen ritme te ontdekken en het vertrouwen om een eigen leven proberen uit te bouwen. Tekst & FOTOGRAFIE: Timothy Puype VRAAG AAN DE STRAAT 35 Wat bezorgt jou stress tijdens de vakantie? Elke editie trekt het çava? magazine de straat op en bevraagt een aantal voorbijgangers. Deze editie gingen we op zoek naar de stressmomenten tijdens hun vakantie. 6 mensen getuigen... KOEN LOUIS (Londerzeel) Ik hou niet van de drukte tijdens vakanties. Ik moet nooit werken op maandag, dus ik ben het gewoon dat het erg rustig is als ik ga winkelen. In de vakantieperiodes is dat helemaal anders. Dan is het bijna elke dag zo druk als op een zaterdag. DAVID VAN DEN BOSCH (Mechelen) Vrienden die moeten werken als je zelf vrijaf hebt, dat is voor mij het irritantste tijdens een vakantie. Ik werk in de horeca en mijn vakantieperiodes liggen dus helemaal anders dan die van mijn vrienden. Als ik vrij ben, moeten zij werken, en omgekeerd. MYRIAM HAUCHECORNE (Puurs) We zijn allemaal te veel bezig met onze gsm. Zeker in de vakantie moet het mogelijk zijn om je toestel aan de kant te leggen. We moeten allemaal wat meer buitenkomen en genieten van het mooie weer, zonder telkens gestoord te worden door telefoontjes. STEFAN VAN ERDEGHEM (Gent) Vakantie wordt pas echt lastig als de kinderen de hele periode niet buiten kunnen door het slechte weer. Als ze dagen aan een stuk binnen moeten blijven, dan zit je wel eens zonder inspiratie om hen bezig te houden. WAT BEZORGT JOU STRESS TIJDENS DE VAKANTIE? Op facebook.com/magazinecava kan je je mening delen! STRESS & VAKANTIE LOTTE BORRé (Grimbergen) Het slechte weer kan voor mij de hele vakantie verpesten. Ik vind er niks aan om een hele vakantie binnen te zitten. Het liefst ga ik op stap met mijn vrienden. Als het echt warm is, trekken we naar het openluchtzwembad van Grimbergen. Hélène poncelet (Oudenaarde) In de vakantieperiodes is het heel moeilijk om opvang voor de kinderen te vinden. We hebben ook niet zo n sterke familieband, zoals vaak het geval is in heel wat andere families. Mijn man en ik moeten dus dikwijls vakantiedagen opnemen. cm21_mv.indd /04/13 16:57

19 36 GEHOORSCHADE SEAN DHONDT & SIOEN OVER GELUIDSPREVENTIE Gebruik je verstand als het over je gehoor gaat! Hallowat zeg JE? SEAN Na een schooloptreden op mijn veertiende kreeg ik plots een piep in mijn oren en die is nooit meer verdwenen Ik heb nu een lichte vorm van tinnitus. Tekst Lies Vermeesch Fotografie Filip Naudts Sean Dhondt (29) is meer dan een mooie jongen. We kennen hem vooral als presentator voor de televisiezenders JIM, 2BE en VTM en als zanger van de voormalige punkrockband Nailpin. Momenteel maakt hij deel uit van de band Hush Hush. Muziek zit hem in het bloed. Jammer genoeg liep hij in zijn jeugdig enthousiasme al op zijn veertiende gehoorschade op. Sean Dhondt zweert bij zijn op maat gemaakte oordoppen. Ik heb die altijd in de binnenzak van mijn jas zitten. Ik draag die niet alleen wanneer ik op het podium sta of aan het repeteren ben, maar ook wanneer ik in mijn vrije tijd op café zit of naar concerten ga. Vergeet ik ze uitzonderlijk omdat ik bijvoorbeeld een andere jas aanheb dan slaat er lichte paniek toe. Voor dergelijke noodsituaties heb ik ondertussen mijn eigen uitgekiende systeem ontwikkeld om oordopjes te maken van toiletpapier, lacht Sean. Dit helpt natuurlijk amper, maar het lijkt me beter dan niets. Piep in de oren Ik liep al op jonge leeftijd gehoorschade op. Sean drumt al sinds zijn elf jaar en begon daarna in verschillende bands te spelen. Ik had toen nogal een voorkeur voor het hardere genre zoals metal en hard rock, verklaart Sean. Na een schooloptreden op mijn veertiende kreeg ik plots een piep in mijn oren en die is nooit meer verdwenen Ik heb dus een lichte vorm van tinnitus. Wanneer ik bijvoorbeeld in bed lig of in een heel stille ruimte ben, heb ik oorsuizingen. Gelukkig valt het mee, ik slaag erin om die ruis weg te filteren in dagelijkse situaties. Nu, door zo vroeg tegen de lamp te lopen, ben ik wel héél alert geworden wat mijn gehoor betreft. Die vroegtijdige gehoorschade was voor mij een signaal om voorzichtiger te worden. Mijn ouders riepen me vroeger altijd toe: doe die oordopjes toch in, jongen, maar ik vond die natuurlijk niet cool ogen. Achteraf bekeken, wou ik dat ik geluisterd had en de tijd kon 10 % van onze bevolking heeft gehoorverlies. 30 % daarvan heeft tinnitus. terugdraaien. Mijn allergrootste nachtmerrie is namelijk doof worden. Muziek is te belangrijk in mijn leven om links te laten liggen. Oordoppen op maat Wat ik als raad kan meegeven? Ga niet vooraan bij de boxen staan tijdens een concert, draag op maat gemaakte oordoppen en stel een geluidsmaximum in op je mp3-speler. Sensibilisering en terugbetalingsinitiatieven, zoals bijvoorbeeld het terugbetalen van op maat gemaakte oordoppen, zijn nodig. Veel mensen willen die niet aankopen omdat het een investering is, maar je bent er je leven lang goed mee. Met op maat gemaakte oordoppen filter je de schadelijke geluidsfrequenties weg. Daardoor kan je blijven genieten van muziek en de hele sfeer errond. Oordopjes zien er allesbehalve hip uit dat dacht ik jammer genoeg ook ooit maar het is zo belangrijk om je oren te beschermen! Geluidslimieten op concerten voorkomen gehoorschade, maar de muzikant in mij vindt dat er niet in mag overdreven worden. Er gaat namelijk niets boven het cm21_mv.indd /04/13 16:57

20 38 GEHOORSCHADE SEAN DHONDT & SIOEN GETUIGEN OVER GELUIDSPREVENTIE Laat op maat gemaakte 1 oordoppen gieten, die sluiten je gehoorgang doeltreffend af. Goedkopere oordopjes die gratis uitgedeeld worden, bieden slechts een zekere vorm van veiligheid. Met op maat gemaakte oordoppen heb je geen geluidslek. CM betaalt die momenteel gedeeltelijk terug. Gebruik niet de 2 standaard bijgeleverde oortjes van je ipod of mp3- speler, maar investeer in live-gevoel van een concert, je moet muziek in je buik voelen en je laten meeslepen door de beats. Door je blind te staren op decibellimieten en de muziek té stil te zetten, kan je de totaalervaring van een concert naar de vaantjes helpen. Een gulden middenweg moet perfect haalbaar zijn: onlangs was ik op een indoorfestival waar het geluidsvolume heel aangenaam was. Het stond niet te luid, niet te stil. Iedereen leek zich daar geweldig te amuseren! Muzikant Frederik Sioen (33) is op het podium een vat vol dynamiet maar staat toch met beide voeten op de grond. Zijn standpunt ten opzichte van geluidspreventie klinkt realistisch. Vooral de luisteraar moet zijn verstand gebruiken en oren beschermen. Voor een muzikant als Sioen is gehoor van vitaal belang. Hij een hoofdtelefoon die het geluid wegtrekt van je trommelvlies. Luister niet langer dan 3 één uur per dag naar muziek op je persoonlijke muziekspeler. Doe aan sociale 4 controle: wijs mensen erop om hun geluid stiller te zetten.beperk de algemene geluidsdosis: las een rustperiode in van minimum 24 uur na blootstelling. MEER WETEN over het onderzoek VAN PROFESSOR VINCK? Op facebook.com/magazinecava kan je verder lezen! kan niet meer zonder zijn op maat gemaakte wassen oordopjes die hij drie jaar geleden liet maken. Toen was het veel riskanter om gehoorschade op te lopen, nu is alles meer gereguleerd, vertelt Frederik Sioen. Hij draagt zijn oordoppen wanneer hij zelf op stap gaat, maar niet wanneer hij op het podium staat. In kleine clubs heeft hij vaker last van zijn oren dan op de grote festivals. Zelf las ik regelmatig rustpauzes in voor mijn oren. Op dagen dat ik niet moet optreden, geniet ik bewust van de stilte en zet ik géén muziek op. Na concerten of lange repetities kunnen mijn oren gevoelig aanvoelen en dan vragen die ook rust. Gezond verstand gebruiken Sioen is een grote voorstander van bewustmakingscampagnes, Knoop dit goed in de oren! 6 Tips van Professor Vinck D. Leunis Verminder de intensiteit 5 van de bron: zet je muziekspeler of boxen niet te luid. Mensen zoals Sean, 6 met een piep in hun oren, hechten er best zo weinig mogelijk belang aan. Door er aandacht aan te geven, kan je het signaal versterken. Ga dus zeker niet het internet raadplegen wanneer je bepaalde symptomen hebt, want dan krijg je meteen allerlei doemscenario s te lezen. Oordoppen op maat in CM-hoorcentra Tot 10 procent korting op alle gehoorbescherming op maat bij aankoop in de CM-hoorcentra. Bij levering van oordoppen worden deze steeds getest op lekdichtheid. Als extra service kun je je oordoppen een jaar na de aankoop nogmaals gratis laten testen op lekdichtheid. Om ten volle van oordoppen te kunnen genieten moet het oor volgroeid zijn. De kans op lekken is groter indien het oor nog in ontwikkeling is. Maak een afspraak CM-hoorcentra in je buurt: Aalst - St. Jorisstraat 27 Aalter - Lostraat 39 Deinze - Markt 76 Eeklo - Garenstraat 46 Gentbrugge - Land van Rodelaan 11 Oudenaarde - Deinzestraat 156 Zottegem - L. De Metsstraat 15 maar hij vindt dat de eindverantwoordelijkheid bij de consument moet liggen. Mensen moeten vooral zelf hun gezond verstand gebruiken en bewust omgaan met hun gehoor. Tegenwoordig loop je zo makkelijk schade op in clubs, op concerten of festivals... Met je oren tegen de boxen gaan staan zonder enige gehoorbescherming is om problemen vragen. Frederik Sioen kan zich ook perfect vinden in de huidige geluidsnormen, maar het moet haalbaar blijven. Muziek blijft tenslotte iets fysiek, je moet die bassen voelen. Soms wil je keihard uithalen met je muziek en een bepaalde dynamiek op het podium brengen. Wanneer de muziek dan te stil staat, merk je dat een publiek al snel minder betrokken is. Momenteel loopt het tv-programma Let s get fit. Dat blijkt heel veel mensen aan te spreken. Toch is het voor velen verdomd moeilijk om dat allemaal te combineren met een job of levensstijl. Ik hoop dat ik de kijkers net dat duwtje in de rug kan geven om ze op weg te helpen. MIJN GEDACHT Waarom is lekker vaak zo ongezond? En ik? Leef ik zelf wel zo gezond? Euhhh betrapt! Niet altijd dus. Het grote struikelblok is het onregelmatig leven dat ik leid. Dat is de boosdoener. Soms eet ik daardoor veel te laat en dan kruip ik met een volle maag in bed. Da s niet goed. En tijdens de opnames waren het vaak hele lange dagen, buiten in de kou. Dan greep ik nogal snel eens naar een ongezonde snack. Ik probeer dat te vermijden door een stuk fruit of granenkoek in mijn auto te leggen of zelf soep mee te nemen. Ik probeer het dus wel! Ik probeer zelf zoveel mogelijk gezond te eten en te leven. Toch heb ik - net zoals iedereen - ook wel eens een uitspatting. Frietjes van het frietkot zijn mijn zwak, daar kan ik moeilijk aan weerstaan om dat af en toe te eten. Wanneer mensen zeggen dat ze verslaafd zijn aan iets, dan zijn dat altijd ongezonde dingen. Is dat niet vreemd? Waarom is lekker vaak zo ongezond? Nu ja, ik vergis me: ik kan Dina Tersago, presentatrice aan het woord dina tersago U KENT HAAR VAN... het tv-programma let's get fit, waarin vlamingen gevolgd worden die wat aan hun conditie willen werken bijvoorbeeld niet van versgeperst sinaasappelsap blijven Door de véél te lange winter heeft het sporten een beetje stilgelegen bij mij. Echt jammer, want ik was als kind al erg sportief. Mijn moeder zei vaak dat ik geen zittend gat had. Ik was een bezige bij en heb erg intensief geturnd en gedanst. Een flauw excuus kan nu zijn dat mijn fietsbanden plat staan, die zou ik dringend eens moeten oppompen. Het zal zeker in het begin weer moeilijk zijn, maar nadien heb ik zo veel energie. Sporten moet wel op een verantwoorde manier gebeuren, je moet niet over je grenzen gaan. Vele kleintjes maken een groot: het is soms beter om drie keer in de week te gaan wandelen dan één keer drie kwartier te gaan lopen. Kwestie van het wat op te bouwen. Tja, gezond leven vraagt dus wel een beetje planning. Maar het mag geen strafkamp worden: maak er een levensstijl van die je vol kan houden. En nu mijn banden oppompen! HEB JIJ EEN GEDACHT OVER DIT GEDACHT? Op facebook.com/magazinecava kan je je mening delen! cm21_mv.indd /04/13 16:57

21 40 GETUIGENIS SASKIA & STEFAN HEBBEN TWEE PLEEGKINDEREN Wij zijn pleegouder omdat het ons gelukkig maakt. Saskia en Stefan zijn al 18 jaar gelukkig getrouwd, hebben zelf vier kinderen en twee pleegkinderen. Ze kozen er bewust voor om pleegouder te worden. Vele peuters kenden er al (tijdelijk) een fijne thuis. De twee pleegkindjes die we nu hebben, zullen voor een lange plaatsing zijn, waarschijnlijk tot hun achttien jaar, we zien een terugkeer naar huis amper mogelijk, steekt pleegmama Saskia van wal. Hoewel we natuurlijk altijd moeten beseffen dat het plots gedaan kan zijn. Zeker bij Ben (schuilnaam, red.) omdat die vrijwillig bij ons is geplaatst, dat wil zeggen: met de toestemming van zijn moeder. Als zijn mama morgen zegt dat ze haar kind terug wil kan niemand haar tegenhouden. Of als zijn moeder een ander pleeggezin wil, kunnen we hem ook kwijtraken. Bij Bart (schuilnaam, red.) is dat niet zo, voor hem beslist de jeugdrechter. Tekst Saskia Van Nieuwenhove Fotografie Studio 37 Pleegzoon Ben is net vijf jaar geworden en Bart is twee jaar. Beide kindjes werden als baby bij hen geplaatst. De mama van Ben is al jaren zwaar verslaafd en de mama van Bart leeft onder controle van een psychiatrische instelling. cm21_mv.indd /04/13 16:57

22 42 GETUIGENIS 43 SASKIA & STEFAN HEBBEN TWEE PLEEGKINDEREN Saskia: Met Bart gaat het goed, hij speelt graag en is een gelukkig kind. Maar met Ben hebben we veel problemen. Zijn moeder is na acht maanden zwangerschap van hem bevallen, zonder ook maar één controle door een gynaecoloog. Hij woog amper 2 kilo en was abnormaal klein. Na zijn geboorte moest hij meteen afkicken. Stefan: Spijt hebben we nog geen dag gehad. Maar dat het zwaarder is dan we hadden gedacht, staat als een paal boven water. Ondertussen is Ben bijna vijf jaar bij ons, maar nog steeds worstelen we met de administratie als pleegouder. Zo moet hij dringend een hersenscan krijgen voor zijn ernstige Wie wordt geplaatst in pleegzorg? Men geeft de voorkeur aan jonge kinderen die (tijdelijk) niet thuis kunnen blijven: Ouders kunnen zelf hulp zoeken bij een dienst voor gezinsondersteunende pleegzorg. Het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg kan kiezen voor pleegzorg bij problematische opvoedingssituaties wanneer ouders (en minderjarige) ermee instemmen. De Jeugdrechtbank kan een beslissing tot plaatsing in een pleeggezin nemen. Dat gebeurt bij dringende zaken en indien de vrijwillige hulpgeving niet op gang komt. Personen met een beperking kunnen terecht gedragsstoornis, de specialist heeft die scan zo snel mogelijk nodig en had alles al geregeld. We zijn op de dag van de afspraak het ziekenhuis binnengegaan maar de anesthesist wou niet verdoven omdat zijn moeder geen toelating had getekend. Saskia: Toen waren we echt woest en ontgoocheld. Zijn moeder is hier altijd welkom en kan echt lief zijn voor haar kinderen wanneer ze nuchter is, maar de helft van het jaar zit ze in kraakpanden of logeert ze bij foute figuren uit het drugsmilieu. Dan kan zelfs de politie, de consulente of de begeleider van pleegzorg haar niet vinden. We hebben nu gevraagd dat zijn dossier aan een jeugdrechter WIL JIJ GRAAG EEN PLEEGKIND HELPEN? bij pleegzorg erkend door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Zij moeten wel ingeschreven zijn in het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap en voor pleegzorg in aanmerking komen. Kinderen en volwassenen met een psychiatrische problematiek kunnen via de behandelende arts doorverwezen worden naar psychiatrische pleegzorg. Bij wie kan je terecht als je pleegouder wil worden? Bij een dienst voor pleegzorg in jouw regio: www. pleegzorgvlaanderen.be/ organisatie/diensten Wat is het onderscheid tussen een vrijwillige en gedwongen plaatsing? Vanuit Jongerenwelzijn gebeurt bij een vrijwillige plaatsing de plaatsing door een Comité voor Bijzondere Jeugdhulp, in samenspraak met de ouders. Bij gedwongen plaatsing gebeurt de plaatsing door een jeugdrechter. Is er een maximum aantal pleegkinderen per gezin? Wat de pleegzorgplaatsingen binnen Jongerenwelzijn betreft, bedraagt het maximum aantal pleegkinderen vier per gezin. Wat is de dagvergoeding voor pleegouders? -12 jaar: 12,99 /dag +12 jaar: 13,97 /dag Deze wordt aangevuld met de kinderbijslag. STEFAN: Spijt hebben we nog geen dag gehad. Maar dat het zwaarder is dan we hadden gedacht, staat als een paal boven water. wordt gegeven zodat de jeugdrechter toestemming kan geven voor deze scan. Is dat uitzonderlijk of zitten er veel kindjes van verslaafde mama's in pleegzorg? Saskia: Er zijn er meer dan je denkt. Wij hebben veel contact met verschillende pleegouders over heel Vlaanderen. Er zijn onder andere gespreksavonden waar je van gedachten kan wisselen. Zoiets is een enorme steun. Stefan: Ook Bart heeft nog een broertje dat in een pleeggezin werd geplaatst. Zijn mama is zelfs niet in staat om een baby vast te houden of de papfles te geven. We weten dat het recht op voortplanting in de grondwet is verankerd, het is een recht voor eenieder, ook zware misdadigers in de gevangenis hebben recht op kinderen. Maar bij verslaafden en psychiatrische patiënten zou er toch meer op moeten worden gehamerd om het sterk af te raden. Die kinderen zijn vaak drama's en zorgmensen voor het leven (zucht). Wisten jullie op voorhand dat jullie twee pleegkindjes hoogstwaarschijnlijk tot hun achttien jaar bij jullie blijven? Stefan: Nee. Wij hebben ook al andere pleegkindjes gehad waar het contact met de ouders kon worden hersteld en die weer thuis zijn. Saskia: Als pleegouder ga je eerst door een zware selectieronde. Je geeft ook aan wie je wenst: een jongen of een meisje, baby of peuter, blank of gekleurd, Nederlandstalig of niet... Zo wordt er een perfecte match gezocht. Als die er is mag je eerst een paar keer kennismaken met het kind: eerst een uurtje, dan twee uur, dan een halve dag... Dat proces kan wel een maand duren. Wij hebben geen voorkeur opgegeven. We willen kinderen in moeilijkheden louter een thuis bieden waar ze recht op hebben. Stefan: En vergeet nooit: deze kinderen hebben niet gekozen voor het milieu waarin ze geboren zijn. Zij hebben ons nodig. Stefan: In ons gezin met zes kinderen maken we geen onderscheid. Moeten we door de ernstige gedragsstoornis en gezondheidsproblemen van Ben elke dag naar het ziekenhuis, dan zullen wij elke dag gaan. Zonder morren. Als pleegouder dien je de periode dat de pleegkinderen je zijn toegewezen altijd te handelen zoals bij je eigen kinderen. Saskia: Zo steken we op dit moment heel veel tijd in Ben, maar onze eigen kinderen hebben daar alle begrip voor en helpen zelfs mee. Bij hem wisten we van dag één dat hij een probleemkind zou zijn. Een baby die honger heeft of een vuile pamper begint te huilen. Hij deed dat nooit. Zijn dat zaken die te wijten zijn aan zijn drank- en verslavingsproblematiek in de baarmoeder? Stefan: Ja, hij komt bijvoorbeeld nooit voor een knuffel of een kus zeuren. Nooit. Wij moeten al die jaren naar hem gaan en dan nog verweert hij zich vaak als we hem eens willen vastpakken. cm21_mv.indd /04/13 16:57

23 44 GETUIGENIS Tekst: Eva Hugaerts ZEG EENS AAA 45 SASKIA & STEFAN HEBBEN TWEE PLEEGKINDEREN WAT MET DIE BEESTJES? Voelen jullie dan geen woede tegenover de moeder? Stefan: Niet tegenover zijn mama, wel tegenover de maatschappij. Zijn moeder had beter moeten geholpen worden. Zij zat zelf na zwaar misbruik door haar vader in de jeugdzorg en toch leefde ze van haar zestien jaar op straat. Jeugdzorg had toen intensiever moeten zoeken, helpen en haar ondersteunen. Saskia: Er zouden veel meer mensen pleegouder moeten worden, er staan te veel kindjes op de wachtlijst. Hoe goed ze ook hun best doen in de opvangcentra van Kind en Gezin, daar hoort een kind niet langer dan enkele weken te blijven. Zo kweek je ernstige hechtenisstoornissen onder toezicht van jeugdzorg. SASKIA: Elk kind is een kind dat alle kansen moet krijgen. Waarom kozen jullie eigenlijk voor pleegzorg? Stefan: Om mensen te helpen en omdat het voldoening geeft wanneer zo'n pleegkind later goed terechtkomt. Want als niemand het doet, komt er zeker niets van die kinderen. En vergeet nooit: deze kinderen hebben niet gekozen voor het milieu waarin ze geboren zijn. Zij hebben ons nodig. Saskia: Wij zijn pleegouder omdat het ons gelukkig maakt. Voor de vriendschap en de warmte ook. Elk kind is een kind dat alle kansen moet krijgen. Zo hadden we ruim een jaar peuter Sander (schuilnaam, red.) bij ons. Zijn ouders werden onterecht beschuldigd van zware mishandeling. Het duurde meer dan een jaar voor het duidelijk werd dat de onthaalmoeder van Sander hem had mishandeld. Zij werd daarvoor veroordeeld. De ouders werden uiteindelijk over de ganse lijn vrijgesproken. Die mensen zijn door een hel gegaan, zij werden onterecht beschuldigd, onterecht hun kind afgepakt en ook een tijdje onterecht opgesloten in de gevangenis. Wij zijn toen naar dat proces geweest waar de onthaalmoeder werd veroordeeld. Dat vonden deze ouders een enorme steun. Nog steeds bellen ze of springen ze eens binnen. En dan zijn we blij te zien dat Sander het goed maakt bij zijn ouders en we drie gelukkige mensen over de vloer krijgen. De namen van de pleegkinderen zijn schuilnamen, dit door de perswet privacy plicht van geplaatste kinderen. Dokter, dokter! Wat kan ik tegen die beestjes beginnen? Mooi weer betekent terrasjes doen, picknicken, Maar jammer genoeg ook de komst van vliegen, bijen, muggen, wespen, teken en vlooien. Ze bezorgden ons allemaal wel eens onaangename momenten. Maar wat kan je tegen die beestjes beginnen? Wij vroegen het aan huisarts Tom Jacobs GEBRUIK een muggenraam ZOUT ZUIVERT DE WONDE VermijD bloemenparfum (E)AU DE COLOGNE! Vraag vrijblijvend een offerte op maat. Terug makkelijk de trap op en af. Dankzij m n traplift van ThyssenKrupp Encasa. Onbezorgd blijven genieten van het comfort en de privacy van uw eigen huis? Daar staat geen leeftijd meer op. Een traplift van ThyssenKrupp Encasa brengt iedereen veilig en comfortabel naar boven. Over verschillende verdiepingen. Zelfs al is uw trap erg smal, steil of hebt u een wenteltrap. En dat allemaal dankzij onze unieke monorail. Die is niet alleen veilig en elegant, maar past ook in ieder interieur. Kortom, met een traplift van ThyssenKrupp Encasa blijft alles bij het oude. Behalve natuurlijk het gemak waarmee u voortaan de trap op en af gaat! Comfortabel, veilig en gebruiksvriendelijk! Niet alle middeltjes van oma tegen muggen helpen. Zo kan je beter vitamine B innemen dan bier drinken voor je gaat slapen, raadt dokter Jacobs aan. Nog een tip van oma, maar weinig effectief: eet enkele walnoten en leg er naast je bed. Citronella werkt ook niet lang. Je kunt de muggen nog het beste buitenhouden met een muggenraam! Slaap ook niet in een te warme kamer. Toch gebeten, dan raadt hij een zalfje aan met de lichtste dosis cortisone en menthol. Of test één van grootmoeders middeltjes, zoals deppen met azijn of tandpasta. Net als voor alle insectenbeten geldt ook voor mieren- en spinnenbeten dat je ze ook ontsmet met een eenvoudig huis-, tuin- en keuken ontsmettingsmiddel, om het binnendringen van microben te vermijden. Genezen kan volgens oma met lavendelolie of met een oplossing van water en zuiveringszout. Mieren zijn op zich geen kwaadaardige beestjes. Ze zullen enkel bijten als ze in het nauw worden gedreven. + Om wespen niet aan te trekken, vermijd je geuren zoals een bloemenparfum en felle of donkere kleuren. Drink niet uit blikjes die al een tijdje open staan. Bij een beet in de mond of de keel doe je een ijsblokje in je mond en ga je meteen naar het ziekenhuis. Een beet elders zuig je uit of koel je met ijs. Grootmoeders tip om een suikerklontje nat te maken met speeksel en dat over de beet te wrijven raadt dokter Jacobs absoluut af. De pijn verzacht oma met lavendelolie of met een schijfje ajuin. Of met natte fijngesneden tabak! Het eerste wat je doet is de pijn verzachten. Geen fan van medicijnen? Gebruik dan theeboomolie. Of een ijsblokje of eau de cologne, volgens grootmoeder. Een kleine insectenbeet kan soms een zware allergische reactie uitlokken. Hou de beet dus de eerste uren goed in de gaten en kijk uit voor verschijnselen van een allergie: zoals een veralgemeende rode huid of een daling van de bloeddruk waardoor je niet meer op je benen kunt staan of ademhalingsstoornissen krijgt. In deze laatste gevallen, raadpleeg je meteen je huisarts of ga je naar het ziekenhuis! Bel gratis Ontvang nu uw gratis documentatiepakket! heb jij een VRAAG VOOR DE DOKTER? Laat het ons weten op facebook.com/magazinecava! cm21_mv.indd /04/13 16:57

24 G E S P O T 47 ZWAARTEKRACHT Gelukzak De man die zich dé gelukzak van het voorjaar mag noemen is de Amerikaan Craig Stapleton. Hij viel 2,5 kilometer naar beneden tijdens het skydiven en hield er enkel een ontwrichte schouder aan over. Zijn twee parachutes weigerden alle dienst nadat een stunt met een collega-skydiver mislukte. Andere geluksvogels zijn de Australische piloot Joe Herman die in 1944 uit zijn vliegtuig werd gekatapulteerd zonder parachute en zijn val overleefde door zich vast te klampen aan het been van een medepiloot en de 22-jarige WOII-gevechtspiloot Nicholas Alkemade die na een vijandelijke aanval 5 km naar beneden stortte zonder parachute en wiens val gebroken werd door dennenbomen en een pak sneeuw. Meneer Franz Reichelt daarentegen had minder geluk. De Oostenrijkse kleermaker sprong in 1912 met een zelfontworpen jas, die dienst kon doen als parachute, van de Eiffeltoren maar overleefde de sprong niet. Franz Reichelt bij zijn sprong in 1912 De 5 meest patiëntvriendelijke ziekenhuiswebsites CM onderzocht de websites van 103 ziekenhuizen. Ze werden beoordeeld op gebruiksvriendelijksheid en informatie over financiële aspecten van een opname en patiëntenrechten. Voor de ziekenhuizen in Vlaanderen en Brussel krijgen deze vijf ziekenhuizen een onderscheiding: 1 van AZ Nikolaas in Sint-Niklaas - scoort het maximum op financiële informatie. 2 van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt - prijsramingen per ingreep geven de patiënt een goed beeld over de te verwachten kosten. 3 van AZ Sint-Blasius in Dendermonde - overzichtelijke website met duidelijke ingang voor de patiënten. 4 facebook.com/denblok V.U.: Bert Peirsegaele, Haachtsesteenweg 579, 1031 Brussel 113,1 CIJFER 113,1 decibel, zo luid blaft de Australische Golden Retriever Charlie. Daarmee komt de hond in het Guinness Book of Records. In Vlaanderen zou Charlie jammer genoeg niet welkom zijn op concerten en festivals omwille van de maximale wettelijke geluidsnorm van 100 db. van AZ Damiaan in Oostende - vrij volledige website op financiële aspecten en inzake patiëntenrechten. 5 van AZ Groeninge in Kortrijk - is volledig op financieel vlak. cm21_mv.indd /04/13 16:58

25 48 CM-Deals 1 Gezinsvakantie met Intersoc JOUW VOORDEEL? Kinderen gratis! kinderen tot 6 jaar logeren volledig gratis 30 startbewijzen antwerp triatlon 3 harry familiepark malter JOUW VOORDEEL? 20 euro korting Het Familiepark Harry Malter te Heusden situeert zich in een bosrijke omgeving en biedt een dagje uit voor het hele gezin. Kinderen beleven er de dag van hun leven! Je maakt er een ritje op kamelen en pony's, bezoekt er de ringstaartmaki's, bewondert een leerrijke circusshow,... Extra info: Bosheidestraat Destelbergen Ja HOOR! Onze audiologen staan garant voor kwaliteit en bieden slechthorenden een goede dienstverlening en degelijke hoorhulpmiddelen aan. GRAtIS HOORteSt Maak vandaag nog een afspraak voor een vrijblijvende hoortest en advies over hooroplossingen tijdens onze hoordagen. Voor afspraak bel GentbRuGGe Land v. Rodelaan 11 woensdag 19/ AALSt Sint-Jorisstraat 27 donderdag 20/ ZOtteGeM L.De Metsstraat 15 maandag 17/ OuDenAARDe Deinzestraat 156 vrijdag 28/ DeInZe Markt 76 woensdag 12/ AALteR Lostraat 39 maandag 24/ eeklo Garenstraat 46 maandag 10/6 Als onze hoordagen voor u niet passen, maken wij graag een afspraak op een geschikt moment. bon GeSCHenK breng deze bon mee op je afspraak voor je gratis hoortest in de thuiszorgwinkel en ontvang een leuk geschenkje*. Tijdens de Oekkie-vakantie van 4 tot 13 september in Zinal, Zwitserland, logeren alle kinderen tot 6 jaar volledig gratis. Als volwassene betaal je 531 euro in volpension. CM-voordeel Vakanties exclusief voor CM-leden; Nederlandstalige kinderclubs vanaf 3 maanden; Babymaaltijden en kinderbuffetten; Dagelijks kindershow met Nellie & Cezar; Kinderbedje, -stoeltje en babybadje aanwezig in het hotel. Extra info Alle informatie over de Intersoc-vakanties vind je in onze brochure. Deze kan je gratis aanvragen via onze website, via of in je CM-kantoor. Info + boeking Intersoc vzw Lic In Antwerpen kun je sinds vorig jaar ook recreatief aan triatlon doen. Da s leuk nieuws, want de halve ironman met aankomst op de Grote Markt, is immers niet voor iedereen haalbaar. Daarom is er op zondag 23 juni opnieuw de Antwerp Triatlon. Het uitgangspunt is om een haalbare, gezonde uitdaging aan te bieden aan iedereen die wil beginnen bewegen of die al beweegt en op zoek is naar eens iets anders, iets nieuws, een tikkeltje grensverleggend misschien wel. De Antwerp Triatlon biedt verschillende afstanden aan. antwerp triatlon JOUW VOORDEEL? 30 startbewijzen te winnen Deelnemen kan individueel, maar ook samen met collega s, vrienden of familie. Extra info: Praktisch CM geeft 30 startbewijzen weg (10 voor de 1/4 triatlon, 10 voor de 1/8 triatlon en 10 voor de aflossingstriatlon. Wil je kans maken? Stuur voor 9 juni 2013 een mailtje naar met vermelding van triatlon. De winnaars worden persoonlijk verwittigd. Bij afgifte van deze bon betaalt u 7,50 per persoon i.p.v. 12,50. Deze actie is geldig voor 4 personen, t.e.m. 1 september Niet van toepassing op woensdagen en zaterdagen. Niet cumuleerbaar met andere acties. hooroplossingen voor ieders budget gratis en vrijblijvend hoorapparaten op proef herstellingen en onderhoud alle merken hoorapparaten onderhoudsproducten batterijtjes, kwaliteit aan scherpe prijs cm21_mv.indd /04/13 16:58

26 50 RESULTATEN CONDITIEONDERZOEK BEWEGEN WE WEL GENOEG? 51 Bewegen we eigenlijk wel genoeg? We zijn de laatste jaren een redelijk sportief volkje geworden. Maar zitten doen we ook veel te veel. Dat zeggen de cijfers van de nieuwste online CM-enquête mensen lieten weten hoe het met hun conditie is gesteld. 29,8 % Bijna een derde (29,8 %) van de deelnemers voelt zich uitgeput na een gewone activiteit zoals het oplopen van de trap, 4,7 % zelfs meer dan een beetje. Tekst Femke Coopmans Fotografie Studio Edelweiss cm21_mv.indd /04/13 16:58

27 52 XXX RESULTATEN CONDITIEONDERZOEK 53 XXX BEWEGEN WE WEL GENOEG? 60,7 % zit op werkdagen 4 uren of langer, tijdens het weekend is dat 43,4%. 72,3 % van de deelnemers aan de enquête zijn vrouwen. 76,5 % zegt langer dan 1,5 uur per week met sport bezig te zijn. Vooral vrouwen (72,3 %) vulden de enquête in. Misschien waren de mannen op dat moment volop aan het sporten, want uit alle onderzoeken en ook uit het onze blijkt dat zij toch de grootste sportievelingen blijven. 82,7 % van de mannen sport langer dan anderhalf uur per week, tegenover 74,1 % van de vrouwen. Bijna de helft van de mannen (46,3 %) zegt 5 à 7 dagen per week minstens 10 minuten aan cardiobeweging te doen. Bij de vrouwen is dat voor de grootste groep (34,9 %) 2 of 3 dagen per week, al doet 18,2 % toch ook 5 dagen per week zwaardere inspanningen. Beter dan het gemiddelde Die cijfers zijn zoals professor Johan Lefevre ze had kunnen voorspellen. Hij is voorzitter van het departement Bewegingswetenschappen aan de Leuvense universiteit en onderzoek naar onze algemene conditie is hun specialiteit. De professor merkt daarbij meteen op dat het moeilijk is een representatieve groep samen te stellen, zelfs als je meer dan respondenten vindt. Wij maken het ook mee. In onze onderzoeken werken we altijd met vrijwilligers en diegenen die deelnemen zijn meestal iets actiever en fitter dan gemiddeld. Dat hebben we tien jaar geleden een keer getest. Bovendien blijkt uit vragen- POPULAIR De populairste sporten zijn fietsen en lopen. lijsten altijd dat activiteit wordt overschat en inactiviteit onderschat. Mensen denken dat ze meer bewegen dan ze in werkelijkheid doen. Het klopt in elk geval dat de meerderheid (58,1 %) vindt dat hij genoeg beweegt, dat 39,5 % gelooft dat zijn conditie even goed is als die van de gemiddelde Vlaming en 32,4 % schat dat hij in een betere vorm is. En toch voelt een derde (29,8 %) zich wel een beetje uitgeput na een gewone activiteit zoals het oplopen van de trap, 4,7 % zelfs meer dan een beetje. Het antwoord op zo n vraag is heel subjectief, dus dat is een moeilijke om te beoordelen. Wat is uitgeput? Ben je buiten adem als je de trappen op loopt? Ja, we sporten meer. Driekwart (74 %) sport regelmatig, 76,5 % zegt langer dan anderhalf uur per week met sport bezig te zijn. De populairste sporten zijn fietsen (bijna 59,6 %), lopen (50,1 %) en dan volgt fitness met 28,2 %. Fietsen en lopen blijven boomen, merkt ook de professor. Zonder twijfel ook dankzij allerlei campagnes zoals Start to Run en Start to Bike. Het helpt en het is absoluut een positieve evolutie dat er meer gesport wordt. Onlangs verscheen aan deze faculteit een nieuw boek met cijfermateriaal van Jeroen Scheerder (www.academiapress.be/vlaanderen-sport. html). Hij bekijkt de evolutie in de laatste dertig, veertig jaar en wat hem vooral opvalt, is dat we steeds meer sporten in lichte organisatievormen. Ik heb twintig jaar gevolleybald op dinsdag, donderdag en zondag. Dat waren vaste uren en in clubverband. Nu spreken mensen af om te gaan joggen, fietsen of zwemmen. Op de Finse piste IS EEN GOEDE CONDITIE GOED VOOR JE SEKSLEVEN? et departement H Bewegingswetenschappen verdiepte zich nog nooit in de relatie tussen de conditie en het seksleven, maar professor Johan Lefevre kan zich wel vinden in de mening van de meerderheid. 77,5 % van de mannen gelooft dat bedprestaties en een goede conditie hand in hand gaan en 65,1 % van de vrouwen. Je bent fitter, voelt je wat beter in je vel en dat zal zich wel vertalen naar je seksleven. Maar zoals bij heel veel dingen spelen ook hier meer factoren. Misschien letten die actieve mensen ook meer op hun voeding en misschien heeft die voeding ook een rechtstreeks effect? Of misschien zijn ze minder gaan roken toen ze sportiever werden en dan is dat een enorme plus voor de partner? Het onderzoek waar we uit putten: Patterns of physical activity and sedentary behavior and their association with health outcomes, doctoraatsthesis in de biomedische wetenschappen door Tineke Scheers, 2012, KU Leuven 77,5 % van de mannen gelooft dat bedprestaties en een goede conditie hand in hand gaan, tegenover 65,1 % van de vrouwen. cm21_mv.indd /04/13 16:58

28 RESULTATEN CONDITIEONDERZOEK 55 BEWEGEN WE EIGENLIJK WEL GENOEG? HET GOEIE VOORBEELD Ouders die meer sporten, kunnen hun kinderen aanzetten tot. Het omgekeerde kan ook. Professor Lefevre: de meest actieve dag in de week IS de zaterdag, van 12 uur s nachts tot 12 uur s nachts bekeken. Je job is natuurlijk erg bepalend. Als je 8 uur achter je scherm zit, heb je 8 uur gewerkt, maar ook gezeten. we vroeger naar activiteit-inactiviteit. De laatste jaren kijken we meer naar actief, inactief en sedentair (zittend). Je kunt een zeer actieve dag achter de rug hebben, maar tegelijk ook een sedentaire. Een typisch voorbeeld zijn topsporters: wanneer zij actief zijn, is die activiteit zeer hoog, maar ze zitten en liggen ook vele uren om te recupereren. Ja, rokers hebben het moeilijker om hun sportieve voornemens vol te houden. 5,8 % van de deelnemers rookt, dus dat zijn er niet zo heel veel. Ze voelen zich sneller uitgeput, ze sporten minder en als de fervente rokers met sporten beginnen, hebben ze het moeilijk tot zeer moeilijk om vol te houden. 34,9 % bij de rokers tegenover 22,2 % bij de occasionele rokers en 21,4 % bij de niet-rokers. Allemaal samen vinden we tijd (50,3 %) de grootste belemmering om aan sport te doen. 26,9 % heeft gewoon geen zin, bij 25,2 % heeft het met doorzettingsvermogen te maken. Ruim een vijfde zegt zich helemaal niet belemmerd te voelen. Zelfs niet door de kinderen? Kinderen geen bezwaar Er blijkt niet echt een verband te zijn tussen de tijd die je per week aan sport besteed en of je kinderen hebt. Professor Lefevre heeft niet onmiddellijk cijfers waaraan hij onze bevinding kan toetsen, maar hij weet wel dat er een verband is tussen sportactiviteiten bij ouders en kinderen: Ouders die meer sporten, kunnen hun kinderen aanzetten tot. Het omgekeerde kan ook. Een voorbeeld uit eigen ervaring: mijn zoon liep op hoog niveau. Hij moest naar de training gebracht worden en zijn zes vrienden ook. Eén van de papa s stelde op een bepaald moment voor om ook samen te lopen in plaats van een uur te staan kletsen tijdens de training. Het lijkt de professor interessanter om naar leeftijdscategorieën te kijken. Tussen 25 en 35 jaar zijn er vaak kleine kinderen, bouwen mensen aan dat huisje-tuintje-boompje. Dan blijft er minder tijd over om te sporten, ook al is het fysiek een actieve periode. Onderzoek wijst ook uit dat mensen weer meer tijd voor sport gaan Geen jeuk met allergievrije schoenen Laat u inspireren via onze vernieuwde website Hartjes Think hier aan de faculteit is tussen 6 uur s morgens en 10 uur s avonds altijd wel iemand aan het lopen. Ja, we zitten te veel. Van de mensen die de vragenlijst invulden zegt 60,7 % op werkdagen 4 uur of langer te zitten. Tijdens het weekend is dat 43,4 %. Op werkdagen zitten mannen en vrouwen ongeveer evenveel, in het weekend zakken mannen iets sneller onderuit. 50 % van de mannen zit 4 uur of langer op zaterdag en zondag, tegenover 40,8 % van de vrouwen. Tineke Scheers, één van de doctoraatsstudenten bij professor Lefevre, heeft dat thema uitgebreid onderzocht. Vierhonderd werkende volwassenen kregen van haar een Sensewear rond hun arm gegespt, een toestelletje dat meet wanneer en hoe intensief je fysiek actief bent, wanneer je slaapt,... Professor Lefevre: Haar onderzoek wijst uit dat de meest actieve dag in de week de zaterdag is, van 12 uur s nachts tot 12 uur s nachts bekeken. Je job is natuurlijk erg bepalend. Als je 8 uur achter je scherm zit, heb je 8 uur gewerkt, maar ook gezeten. In onderzoek peilden 50,3 % van de deelnemers vindt tijd de grootste belemmering om aan sport te doen. 26,9 % heeft gewoon geen zin om aan sport te doen. Uw specialist in schoenen voor Losse steunzolen - Comfortschoenen Diabeetschoenen - Allergievrije schoenen Spierverstevigende schoenen Brako Anatomics Open van maandag - vrijdag van 10.00u tot 18.30u en zaterdag van 10.00u tot 18.00u Graaf Van Vlaanderenplein Gent P: St.Annastraat 93 T cm21_mv.indd /04/13 16:58

29 56 RESULTATEN CONDITIEONDERZOEK BEWEGEN WE WEL GENOEG? doe mee! 80,7 maken als de kinderen groter worden. Onze enquête geeft hier geen opvallende verschillen aan. 73,8 % van de 26- tot 35-jarigen doet aan sport, 72 % van de 36- tot 45-jarigen en 72,7 % van de mensen die ouder zijn dan 45. Jonge mensen zitten meer De 15- tot 25-jarigen zijn met 80,7 % sportievelingen misschien wel de best getrainde groep, maar zij zitten tegelijk ook het meeste neer. 54,1 % van hen zegt in het weekend vier uur of langer te zitten, bij mensen van 26 of ouder ligt dat gemiddelde op 41,2 %. Eén en ander heeft ook te maken met de industriële vooruitgang, weten ze aan de Leuvense universiteit. De computer en social media houden ons allemaal aan onze stoel gekluisterd. Wij hebben ooit gegevens over jongeren verzameld en gemiddeld blijken ze 25 tot 28 uur per week voor het scherm door te brengen, schooltijden niet meegerekend. Dat is een gemiddelde van 4 uur per dag. Het is al lang zo dat kinderen vanaf een bepaalde leeftijd veel minder actief worden, maar vroeger zat die terugval rond de dertien of veertien jaar, tegenwoordig zijn ze nog maar tien of elf. Ik moet wel zeggen dat dat niet alleen met de computer te maken heeft. Het vrijetijdsaanbod is zo ruim, ze kunnen ook naar de tekenacademie, naar de muziekles... Zo gaat het beter In een ideale wereld zijn we allemaal actief en hoe % De 15- tot 25-jarigen zijn met 80,7 % sportievelingen misschien wel de best getrainde groep. 54,1 % van de 15- tot 25 jarigen zegt in het weekend vier uur of langer te zitten. 3 korting 20 x wandelen, fietsen & picknicken Robert Declerck, Luc Vanneste, Julien van Remoortere Uitgegeven bij Lannoo. Zonder meer genieten 20 zalige fietstochten en wandelingen voeren je door de mooiste landschappen van België. Neem de tijd om smakelijk te picknicken op een van de zorgvuldig geselecteerde plekken onderweg. CM-gezondheidsinfo & -advies sportiever hoe beter, volgens de professor, als je maar geen topsporter wordt en weinig sedentair. De vraag is nu hoe je dat zittend gedrag kunt doorbreken? Of in elk geval al onderbreken, want dat levert ook al gezondheidswinst op. Een voorbeeld is de printer die alle bureaus van één verdieping met elkaar delen. Als je papier moet ophalen, moet je rechtstaan. Hier en daar worden vergaderingen rechtstaand gehouden. Of er zijn staantafels waarachter je op je computer kunt werken. Al die kleine beetjes helpen. Met gezondheidstips en leuke picknickrecepten De ideale gids om vrienden en familie te verleiden voor een gezellig uitstapje. Korting voor çava?-lezers çava? schenkt je i.s.m. Uitgeverij Lannoo 3 euro korting* bij aankoop van dit boek. In plaats van 15,99 betaal je slechts 12,99. Surf hiervoor naar Betalen kan online of via eenvoudige overschrijving. *De korting: (1) is enkel geldig via de webshop van de uitgeverij en dus niet in de reguliere boekhandel; (2) wordt verrekend nadat je het boek in de webshop hebt toegevoegd aan je winkelmandje; (3) geldt enkel indien je gebruik maakt van bovenstaande actie-url en dit (4) zolang de voorraad strekt. Wil je meer bewegen? Prima idee, voldoende bewegen levert heel wat gezondheidsvoordelen op. Zorg er wel voor dat je voorbereid aan de start komt. Dankzij een goede motivatie en realistische doelen voorkom je dat je snel afhaakt. Wie wil bewegen kan dat op veel verschillende manieren. Er bestaat dus geen excuus om stil te zitten. Kies de sport die bij je past en verbrand die calorieën. VOND JE DIT INTERESSANT? DOE DAN MEE AAN DE NIEUWE ENQUETE EN LEES HET RESULTAAT IN DE VOLGENDE çava! OPROEP ENQUETE HOE PROPER BEN JIJ? Begint voor jou de dag met een frisse douche? Of huiver je al bij de gedachte aan een bad? Poets je je tanden plichtsbewust elke dag of durf je wel eens een beurt over te slaan? Geeft men jou best geen hand na een toiletbezoek of was je je handen buitensporig vaak? Hoe is het met je persoonlijke hygiëne gesteld? Laat het ons weten door mee te doen aan onze hygiëne-enquête! Deelnemen kan tot 25 juni 2013 op WIN EEN BON VAN RITUALS t.w.v. E100 cm21_mv.indd /04/13 16:58

30 Urineverlies? Thuiszorgwinkels zijn je adviseur! 3 merken: Tena, Euron en Hartmann specifiek aanbod van mannelijk en/of vrouwelijk incontinentiemateriaal ruime waaier verzorgingsproducten gratis thuislevering vanaf 125 euro financiële tegemoetkomingen BON Ontvang een be.care verzorgingsproduct bij 1 doos MOBI EURON MOBI handige broekjes bij urineverlies bij licht of matig urineverlies draagt en voelt als gewoon ondergoed, discreet zacht en comfortabel voor mannen én vrouwen Bon geldig in Thuiszorgwinkels Midden-Vlaanderen van 19/4 t.e.m. 31/5/2013. Keuze uit be.care: handcrème 75 ml. t.w.v. 6,15 of shampoo 200 ml. t.w.v. 6,25 of douche crème 250 ml. t.w.v. 6,75 1 bon per klant. Niet cumuleerbaar met andere kortingen en/of voordelen. uniek slaapsysteem matras op maat in 3 stappen stap 1 GRATIS be.care product Yuno ontwikkelde de eerste aanpasbare matras met wetenschappelijke garanties. Er werden 10 inlegstroken (ook pads genoemd) ontwikkeld, elk met hun eigen karakteristieken. Hoe dichter bij het lichaam de aanpassingen van je slaapsysteem gebeuren, hoe effectiever en hoe beter je slaapt. Meten van je lichaamsbouw info en advies stap 2 BON Ontvang een gratis discreet opbergtasje bij een pakje TENA LADY. TENA LADY INLEGKRUISJES bij licht urineverlies, vernieuwd ademende achterzijde voor verhoogd comfort discretere bedrukking beschermvel verpakking makkelijker te openen driedubbele bescherming: 1. droog gevoel 2. snelle absorptie 3. Fresh Odour Control Bon geldig in de Thuiszorgwinkels van Midden-Vlaanderen van 19/4 t.e.m. 31/5/ bon per klant, zolang de voorraad strekt. analyseren van de meetresultaten stap 3 Tot 350 kg GRATIS OPBERG TASJE personaliseren van je matras Voor de opmeting van je lichaamsbouw en het uittesten van het Yuno slaapsysteem kan je terecht in de Thuiszorgwinkel van Eeklo en Oudenaarde. ACTIES van 19/4 t.e.m. 31/5/13 BON nieuw Bij 1 SAFE COMFORT, de 2 de SAFE COMFORT aan halve prijs SAFE COMFORT matrasbeschermer waterdichte, maar luchtdoorlatende film. 2 lagenstructuur: extra zachte brei bovenaan en waterdicht PU-membraan onderaan waterdichte zijkanten! wasbaar op 95 Bon geldig in Thuiszorgwinkels Midden-Vlaanderen van 19/4 t.e.m. 31/5/2013. Niet cumuleerbaar met andere kortingen en/of voordelen. 2 de aan halve prijs Voor meer info over oplossingen bij urineverlies, al onze acties of bestellen: schrijf je in voor infosessies slapen op maat met algemene tips voor beter slapen, met mogelijkheid tot gratis persoonlijke meting en ontvang een geschenkje. eeklo Garenstraat 46 vrijdag 31 mei om 14u OuDenaaRDe Deinzestraat 156 vrijdag 7 juni om 14u reservatie CM BABY & KIND babymassage en éénmalige oefensessie Evoor baby s tussen 6 weken en 6 maanden. Babymassage creëert een warme band voor het leven en stimuleert de lichamelijke en emotionele ontwikkeling van je kindje. Het is voor ouder en kind een moment van rust en ontspanning. Praktisch Inschrijving Op naam van de baby In samenwerking met Kind en Preventie Voor een volledig overzicht van alle sessies Info en inschrijving , of Prijs Baby CM-lid gratis, andere 10 AGENDA BABY & KIND zwangerschapsyoga anaf 12 weken zwangerschap. Zwangerschaps- V yoga stimuleert actief de band tussen moeder en baby. Via aangepaste houdingen blijf je soepel en ondervind je minder zwangerschapsklachten. Je partner neemt actief deel aan enkele sessies. Praktisch Wanneer dinsdag 10 september uur tot uur Vervolgdata: 17-09, 24-09, 01-10, 08-10, 15-10, 22-10, 05-11, 12-11, Waar Eeklo, muziekclub N9, Molenstraat 31 Info en inschrijving , of Prijs deelnameprijs voor 10 sessies: CM-leden 40 niet-leden 60 CM-leden met verhoogde tegemoetkoming 10 BABY & KIND grenzen stellen. moet mijn kind nog luisteren? ls ouder is het niet altijd A eenvoudig om grenzen te stellen en daar consequent mee om te gaan. En wat doe je als je kind de grenzen niet respecteert? Gastspreker Maurits Wijsmans, co-auteur van het boek Praten met ouders neemt ons mee op weg. Praktisch Waar & wanneer donderdag 12 september uur Lembeke, PC Dzilleken, Lembeke-Dorp 28 dinsdag 17 september 2013, uur Aalter, WZC Veilige Have, Lostraat 28 dinsdag 8 oktober 2013, uur Haaltert, Jeugdheem, Bruulstraat 10 dinsdag 5 november 2013, uur Nazareth, CC De Zwaan, Dorp 1 Spreker Maurits Wysmans, opleidingshoofd KHLeuven Sociale readaptatiewetenschappen: kinderen, jongeren en welzijn Info en inschrijving , of Prijs 5, CM-leden gratis GOED IN JE VEL XXX 59 XXX HOOGSENSITIEF? daar sta je dan... Met Pol Goossen (tekst) en Gill Masson (piano) eschouwende lezing B door Thuis-acteur Pol Goossen. De lawaaierige, harde en bijwijlen onrechtvaardige maatschappij gezien door de ogen van een Hoog Sensitief Persoon. Momenten van verbazing, verontwaardiging, verbijstering, woede en humor, afgewisseld met hemelse pianomuziek. Praktisch In samenwerking met Paljas Produkties Waar & wanneer dinsdag 28 mei uur Evergem-Sleidinge, CC De Stroming, Weststraat 31 dinsdag 18 juni 2013, uur Geraardsbergen, Arjaantheater, Zonnebloemstraat 5 Info en inschrijving , of Prijs CM-leden 5 Niet-leden 10 CM-leden met verhoogde tegemoetkoming 2,50 I ➊ K cm21_mv.indd /04/13 16:58

31 60 XXXCM AGENDA Verwen voeten en benen! GOED IN JE VEL wat als het anders loopt. omgaan met afscheid, verdriet en verlies astspreker Manu Keirse is Ghoogleraar aan de faculteit geneeskunde van de KU Leuven. Hij is rouwspecialist en auteur van verschillende boeken over lijden en verlies. Op een boeiende en verstaanbare manier wijst hij ons de weg in de moeilijke wereld van emoties bij afscheid, verdriet en rouwen. Praktisch Waar & wanneer woensdag 29 mei 2013; uur Zelzate, CC De Brug, Assenedesteenweg 119 vrijdag 18 oktober 2013; uur Adegem, CC Den Hoogen Pad, Adegem-Dorp 16B woensdag 13 november; uur Herzele, CC De Steenoven, Kerkkouter 40 donderdag 28 november uur Denderleeuw, Feestzaal breughel, Dorp 11 woensdag 23 oktober uur Aalst, LDC De Maretak, Albrechtlaan 119A (ism LDC De Maretak, toegang gratis) Spreker Prof. Dr. Manu Keirse, klinisch psycholoog Info en inschrijving , of Prijs 5, CM-leden gratis OKRA-ACADEMIE VORMING VOOR 55+ KRA-academie is een deel- van OKRA Trefpunt Owerking 55+, de grootse beweging van en voor senioren in Vlaanderen. OKRA Midden-Vlaanderen heeft op tien verschillende locaties een Academie. Men biedt er een kwaliteitsvol programma aan, waarin de senior van deze tijd zichzelf kan terugvinden en een keuze kan maken uit een verscheidenheid van activiteiten. Praktisch Info en inschrijving Telefonisch op of en via mail op U kunt ook de volledige jaarprogrammabrochure aanvragen. OKRA-leden krijgen 20 % korting op de deelnameprijs. Culturele uitstappen zomer mei 2013: een voormiddag op stap in de streek van Oosteeklo We bezoeken de prachtige tuin van kunstenares Nina Balthau en maken een stop bij de historische cisterciënzerabdij, waar we samen met de abdis terugkijken op de rijke geschiedenis van de abdij. KIK IRPA Brussel 4 juni 2013: bezoek aan Het Lam Gods Het mooiste schilderij ter wereld wordt momenteel gerestaureerd. We zien de restaurateurs live aan het werk en uiteraard is er ook aandacht voor de geschiedenis van Het Lam Gods en de kathedraal. 11 juni 2013: wijndegustatie in De Wassende Maan We proeven biologische wijnen met kenner Joost Prové en bezoeken de biodynamische boerderij, waar groenten geteeld worden met respect voor het milieu en met oog voor het welzijn van mens en dier. 13 juni 2013: bezoek aan de frontstreek van De Groote oorlog Met archeoloog Philippe Despriet bezoeken we het Hooge Crater Museum in Zillebeke, verschillende oorlogskerkhoven en ook Ieper zelf, met de Lakenhalle en de Last Post onder de Menenpoort. Pascal Vyncke, seniorennet 18 juni 2013: culturele uitstap naar Brugge In de Abdij van Zevenkerken wordt de historiek van de Bijbel belicht en in het gloednieuwe Historium komt het middeleeuwse Brugge tot leven. In het Groeningemuseum bewonderen qwe de kunst uit die Brugse Gouden Eeuw. 12 september 2013: uitstap naar Charleville-Mézières Charleville-Mézières is een dubbelstad in de Franse Ardennen. In Charleville ontdekken we de 17de eeuwse grandeur en in de middeleeuwse stad Mézières leidt de gids ons rond in de Basilique Notre Dame d Espérance. RELAXATIE ONTSPANNEN MET YOGA teeds meer mensen kunnen Szich niet (goed) ontspannen of vinden niet de kracht om een aanslepende vermoeidheid te overwinnen. De voor iedereen haalbare yoga-bewegingen zorgen voor ontspanning en versterking. Ze zorgen ook voor sterkte en vastberadenheid in de bewustzijnskrachten. Er is geen specifieke kennis noch lichamelijke lenigheid vereist. Praktisch Waar en wanneer Eeklo, muziekclub N9, Molenstraat 31 Info en inschrijving , of Prijs toegang voor 10 sessies: CM-leden 60 Niet-leden 120 CM-leden met verhoogde tegemoetkoming 25 Soort oefening Yoga voor beginners: maandag 9 september 2013; uur tot uur vervolgdata: 16-09, 23-09, 30-09, 07-10, 14-10, 21-10, 04-11, 18-11, Rustgevende yogaoefeningen: dinsdag 10 september 2013; uur tot uur vervolgdata: 17-09, 24-09, 01-10, 08-10, 15-10, 22-10, 05-11, 12-11, THUISZORG PRAATCAFé DEMENTIE ijeenkomsten voor Bfamilieleden en vrienden van mensen met dementie. De praatcafés dementie zijn een laagdrempelig, eenvoudig en spontaan gebeuren. De interactie tussen spreker en publiek, alsook de spontane ontmoeting met 'lotgenoten' en de uitwisseling van ervaringen staan centraal. Vrije toegang. Praktisch Inrichter Thuiszorgcentrum, ism SIRO, Paradox, Meander en andere partners uit ouderenzorg Info Eeklo: Gent: Aalst: Deinze: Oudenaarde: Zottegem, cafetaria OCMW Zottegem, Deinsbekestraat 23; uur tot uur Di Loslaten in stukjes. Omgaan met veranderende relaties Lochristi, Sociaal Huis Lochristi, Bosdreef 5A; uur tot uur Di Is er een dokter in de zaal? 1001 medische vragen over dementie Eeklo, LDC Zonneheem, Schierspoelstraat uur tot uur Di Infobeurs thuiszorg en andere opvangmogelijkheden bij personen met dementie Gent, Stedelijk Administratief Centrum Zuid, W.Wilsonplein 1; uur tot uur Ma Zorgen voor jezelf. De balans tussen draagkracht en draaglast Oudenaarde, zaal 't Eeckenhof, Sint Jozefsplein 9; uur tot uur Do Is mijn wil wet? Juridische aspecten bij dementie Aalst, Capucientje, Capucienenlaan 99; uur tot uur Do Organisatie van de geriatrische zorg in onze ziekenhuizen Geraardsbergen, WZC De Populier, Groteweg 25B; uur tot uur Do Waar staat de wetenschap op vlak van dementie vandaag? Spreker: Prof. Dr. Christine Van Broeckhoven slippers, sandalen en schoenen rekbare materialen ontlasten pijnlijke voeten makkelijk aan/uit door klittenband licht en naadloos, ideaal voor diabeten met losse steunzolen extra breed... 15% korting op ons volledig gamma Actiflex, OrthoLady, OrthoGent, Pulman en Adour. Actie geldig in Thuiszorgwinkels Midden-Vlaanderen van 2 t.e.m.31/5/13 Niet cumuleerbaar met andere acties en/of voordelen CompressIekousen Aanbevolen bij oa. aanleg spataders langdurige zitten vlieg- en busreizen zwangerschap staand beroep % nieuwe kleuren Vraag info aan je arts en in onze winkels. Wij meten je benen altijd op voor een correcte maat en uitvoering. Ontdek de nieuwe modekleuren. Nu ook te combineren met leuke patronen in de kous. sportkousen na een sportieve inspanning herstel je sneller dankzij de Venotrain sport. comfortabel om dragen ondersteuning prestaties vergroot uithoudingsvermogen Info en advies cm21_mv.indd /04/13 16:58

32 62 XXXCM AGENDA THUISZORG CHRONISCH ZIEK CHRONISCH ZIEK KANKER, EEN DURE ZIEKTE? WETTELIJKE & FINANCIËLE TUSSENKOMSTEN THUISZORG DE VERBORGEN FOTOGRAAF Voor mensen met een chronische ziekte of aandoening jonger dan 65 jaar. KRUIDEN & GEZONDE VOEDING Voor mensen met een chronische ziekte of aandoening jonger dan 65 jaar. ensen met kanker worden Mvaak geconfronteerd met extra financiële lasten. Er bestaan heel wat voorzieningen en tussenkomsten, maar het is een hele opdracht om je weg te vinden in die materie: Waar heb je recht op? Waar doe je de aanvraag? Wie kan je daarbij helpen? Tijdens de vorming leer je je weg te vinden in de doolhof van financiële maatregelen. De Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK) is voortrekker en aanspreekpunt in de strijd tegen kanker. Praktisch Waar en wanneer donderdag 6 juni 2013; uur tot uur Oudenaarde, CM regiokantoor, Sint Jozefsplein 7 donderdag 5 september 2013; uur tot uur Gent, hoofdkantoor CM Midden-Vlaanderen, Martelaarslaan 17 Info en inschrijving: Oudenaarde: Gent: In Samenwerking Met Vlaamse Liga tegen Kanker CURSUS VOOR KANDIDAAT OPPASSERS ejaarden, zieken of personen Bmet een handicap zijn zoals iedereen liefst thuis, maar hebben daarbij wel wat hulp nodig. Als hun mantelzorgers op adem willen komen, nemen vrijwilligers even de zorg over. Voor oppas bij chronisch zieken, bejaarden of personen met een handicap Je betekent een wereld van verschil voor de mantelzorger Dankzij je uitzonderlijke hulp kan de zorgbehoevende langer thuis blijven Je kiest zelf wanneer, in welke situaties en hoe vaak je beschikbaar bent CM zorgt voor: Een onkostenvergoeding van 2,50 per oppasuur Verzekering Vorming Professionele ondersteuning Praktisch Waar en wanneer donderdag 20 juni + dinsdag 25 juni 2013; 9.00 tot uur Gent, CM Regiokantoor, Martelaarslaan 17 Info en inschrijving: , Prijs gratis Je wordt vooraf uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek oor wie diverse Vmogelijkheden van zijn digitaal fototoestel wil leren gebruiken. Als beginnend fotograaf weet je vaak niet waar je moet op letten bij het fotograferen. Een beetje deskundige hulp doet dikwijls wonderen. In de cursus leer je creatief om te springen met je fototoestel. Na inzichten in de technische en esthetische aspecten ga je zelf aan de slag met het maken van foto s en de bespreking ervan. Je krijgt ook heel wat concrete tips. Praktisch Waar en wanneer dinsdag 28 mei 2013; uur tot uur vervolgdata: 4-06, 11-06, en Drongen, Oude Abdij, Drongenplein 27 Begeleider professionele freelance fotograaf Info en inschrijving Inrichter Ziekenzorg CM Ariadne ism Thuiszorgcentrum Prijs toegang voor 5 sessies: CM-leden 35 niet-leden 105 CM-sterprijs (VT) 17,50 ezonde voeding is een Gactueel thema. Als je ook nog eens rekening moet houden met een chronische ziekte dan is het niet altijd eenvoudig om een lekkere maaltijd te bereiden én daarbij de nodige voedingsstoffen aan bod te laten komen. In deze infosessie ligt de nadruk op gezonde, lekkere voeding en het gebruik van kruiden in de keuken. Praktisch Waar en wanneer dinsdag 11 juni 2013; uur tot uur Haaltert, CM-Kantoor Haaltert, Hoogstraat 45A Spreker Katrien Cocquyt, voedingsconsulente en herboriste Info en inschrijving Inrichter Ziekenzorg CM Ariadne ism Thuiszorgcentrum Prijs CM-leden 2,5 niet-leden 5 cm21_mv.indd /04/13 16:58

33 POOLHOUSES, TUINBERGINGEN & SERRES IN CEDER NU LENTE-AANBIEDINGEN TALLIEU & TALLIEU - TUINBERGINGEN SERRE S VERANDA S BIJGEBOUWEN POOLHOUSES ORANGERIES BRITISH ORNAMENTALS - Ronsesestraat 238, Brakel (baan Brakel-Ronse) OPEN vrijdag, zaterdag & ZONDAG van 10-18u cm21_mv.indd 64 24/04/13 16:58

4 SPECIAL VOEDING. Tekst Femke Coopmans Illustratie Pieter Van Eenoge Fotografie Studio 37

4 SPECIAL VOEDING. Tekst Femke Coopmans Illustratie Pieter Van Eenoge Fotografie Studio 37 4 SPECIAL VOEDING Weet jij nog Waar tomaten vandaan komen? Uit de winkel. Toch? En ja, we eten wel eens een koekje te veel, maar morgen dan eentje minder. Als we maar iéts binnen hebben. We zijn de weg

Nadere informatie

SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? ALAIN LEEFT MET ALS

SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? ALAIN LEEFT MET ALS Het magazine dat deugd doet ZOMER 2013 www.facebook.com/magazinecava Rubrieksnaam SPECIAL VOEDING WEET JIJ NOG WAT JE EET? ALAIN LEEFT MET ALS + ENQUÊTE HOE PROPER BEN JIJ? DOE MEE! Sean Dhondt & Frederik

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Tijdens deze challenge eet je volgens een vast, uitgebalanceerd schema en combineer je Clean Meals

Tijdens deze challenge eet je volgens een vast, uitgebalanceerd schema en combineer je Clean Meals Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE 3 WEKEN SUPER GEZOND ETEN, GEEN HONGER EN TOCH VET VERBRANDEN. Tijdens deze challenge eet je volgens een vast, uitgebalanceerd schema en combineer je Clean Meals met andere

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM)

Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM) Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM) Op je voeding letten, gezond eten of diëten hoe je het ook noemt, het moet wel leuk blijven! If It Fits Your Macro s is daar bij

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Aan tafel. Peuters, kleuters en lagere schoolkinderen

Aan tafel. Peuters, kleuters en lagere schoolkinderen Aan tafel! Aan tafel Als ouder heb je een grote invloed op de eetgewoonten van je kind. Kinderen leren in de eerste plaats eten wat ze hun ouders zien eten en doen jouw eetgedrag na. En dat start al bij

Nadere informatie

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Kun jij de verleiding niet weerstaan als je versgebakken cake ruikt? Ga je eten als je verdrietig, boos, of gespannen bent? Lukt het je niet

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Wat eten we vanavond?

Wat eten we vanavond? 35 35 HOOFDSTUK 3 Wat eten we vanavond? WOORDEN 1 Kies uit: jam school slager boodschappen vegetariër 1 Dorien eet geen vlees. Ze is. 2 Moniek houdt van zoet. Ze eet graag op brood. 3 Johan, ik ga naar

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014 VEILIGHEID 5. TBM Maart 2014 TBM: Gezond op het werk * Aan de hand van een Quiz * Verdeel de Quiz kaart de dag voor de TBM * Verzamel voor de start van de TBM de kaarten en steek deze in een omslag met

Nadere informatie

Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy van der Reijden.

Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy van der Reijden. Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE Doe mee en start op: Maandag 11 januari OF Maandag 18 januari Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen leren de actieve voedingsdriehoek kennen en begrijpen de indeling ervan. De leerlingen kunnen zelf voedingsmiddelen indelen bij de passende voedselgroep. geeft

Nadere informatie

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren. Woordenlijst bij hoofdstuk 6 de aardappel Wat eten we vanavond, rijst of a? alcoholvrij zonder alcohol Graag een a bier. Ik moet nog auto rijden. de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap.

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. EET PALEO 3 Inhoudsopgave Inleiding 6 Mijn Paleo verhaal 8 De 7 stappen in het kort 12 Stap 1 Richt je op de praktijk 14

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

Zonder dieet lekkerder in je vel!

Zonder dieet lekkerder in je vel! Zonder dieet lekkerder in je vel! Vijf vragen en vijf stappen om te ontdekken hoe je jouw eetpatroon kunt veranderen en succesvol kunt afvallen. Overgewicht neemt ernstige vormen aan, veel volwassenen

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Wil je

Nadere informatie

Spreekbeurt over ZOUT

Spreekbeurt over ZOUT Wat is zout? Zout zit in bijna alle voedingsmiddelen die we eten. Zelfs in die producten waarin je het helemaal niet verwacht, zoals zoete koeken en zoete drop. Zout geeft smaak aan het eten. En het zorgt

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Opdracht 1) Schrijf op papier wat je allemaal al hebt gedaan om gewicht te verliezen en gezonder te gaan leven.

Opdracht 1) Schrijf op papier wat je allemaal al hebt gedaan om gewicht te verliezen en gezonder te gaan leven. Voor 12 weken Start Met Deze Opdrachten: Opdracht Schrijf op papier wat je allemaal al hebt gedaan om gewicht te verliezen en gezonder te gaan leven. Bekijk daarna hoe het kan dat ondanks je meerdere pogingen

Nadere informatie

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN eenvoudig snel efficiënt DIËTEN IS TRAINEN OM DIK TE WORDEN 1Als een beer in een winterslaap is en dus niets meer eet gedurende een lange tijd, doet de natuur iets slims. Het

Nadere informatie

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst BEWAREN EN BEHOUDEN Wij vinden het heel normaal dat de supermarkt vol eten ligt. Vandaag, morgen, volgende week en daarna. Dat is mogelijk doordat

Nadere informatie

Verlies 10% van je lichaamsgewicht!

Verlies 10% van je lichaamsgewicht! Verlies 10% van je lichaamsgewicht!...door simpelweg iedere ochtend 1 tasje afslankkoffie te drinken... Kaddy BVBA - Afslankkoffie/Café Style - Kwartelweg 16 - B/9080 Lochristi - Tel/Fax : 09 335 68 05

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 5 sep t/m 11 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Gezond eten moet dat?

Gezond eten moet dat? 51 K e n n I s m a k e n Gezond eten moet dat? Uit allerlei studies en enquêtes in verband met gezondheid en voeding blijkt dat het aantal zwaarlijvige jongeren toeneemt. Kinderen eten te vaak frieten,

Nadere informatie

VC Groot Dilbeek Denkcel opleidingen

VC Groot Dilbeek Denkcel opleidingen Gezond eten Opleiding Lekker en gezond eten met kinderen tips and tricks VC Groot Dilbeek Denkcel opleidingen Lifestyle bij VC Groot Dilbeek gezond eten We willen als club ons steentje bijdragen om de

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Principes Basisvoedingsschema

Principes Basisvoedingsschema Principes Basisvoedingsschema Spelregels gezond eetpatroon (volgens de richtlijnen van het voedingscentrum) 1. Breng variatie aan in je maaltijd. 2. Eet niet te veel, maar beweeg voldoende. 3. Eet veel

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet.

Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet. Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet. Met de juiste balans in actie! Niet suf zijn, altijd bruisen van energie! Het kan! Met een gezonde voeding, voldoende bewegen en een juist evenwicht

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

Les 4. Eten en drinken, boodschappen doen

Les 4. Eten en drinken, boodschappen doen www.edusom.nl Opstartlessen Les 4. Eten en drinken, boodschappen doen Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u iets lekker vindt of ergens van houdt. Praten over eten en drinken. Praten over boodschappen

Nadere informatie

VOOR IEDEREEN DIE HET MOEILIJK HEEFT MET DIËTEN EN EEN MIDDENWEG ZOEKT. GESCHIKT VOOR GEWICHTSBEHOUD EN SEIZOENSDIËTERS. smart.

VOOR IEDEREEN DIE HET MOEILIJK HEEFT MET DIËTEN EN EEN MIDDENWEG ZOEKT. GESCHIKT VOOR GEWICHTSBEHOUD EN SEIZOENSDIËTERS. smart. VOOR IEDEREEN DIE HET MOEILIJK HEEFT MET DIËTEN EN EEN MIDDENWEG ZOEKT. GESCHIKT VOOR GEWICHTSBEHOUD EN SEIZOENSDIËTERS. smart nutrition project 8 UUR1xrainshake 10UUR fruit 12UUR groenten VIS, VLEES EIEREN

Nadere informatie

Mini-symposium. Diëtisten

Mini-symposium. Diëtisten Mini-symposium Diëtisten Inhoud Voedingsstoffen Koolhydraten Vetten Eiwitten Hoe gezond eten? Fabels en feiten 2 Voedingsstoffen Koolhydraten Vetten Eiwitten Water Vitaminen en mineralen Voedingsvezels

Nadere informatie

Sugar Addiction Test

Sugar Addiction Test Sugar Addiction Test Hoe is het gesteld met jouw suikerverslaving? Ontdek het met deze test. SUGARCHALLENGE Is een initiatief van Food & Lifestylecoach Carola van Bemmelen Doe de Sugar Addiction test Ben

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Eet gezond, word gezond en val af!

Eet gezond, word gezond en val af! Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE Eet gezond, word gezond en val af! Wetenschappelijk is aangetoond dat de mens in staat is binnen 21 dagen een slechte gewoonte af te leren of juist een goede gewoonte aan

Nadere informatie

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Je lichaam heeft overal energie voor nodig. Sporten, werken, fietsen, wandelen, tuinieren,

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

Deze tip klinkt op het eerste zich misschien vreemd, maar veel experts schenken er helemaal geen aandacht aan.

Deze tip klinkt op het eerste zich misschien vreemd, maar veel experts schenken er helemaal geen aandacht aan. Hoe val je het beste af? Tip 1: hou je lever actief en gezond Deze tip klinkt op het eerste zich misschien vreemd, maar veel experts schenken er helemaal geen aandacht aan. Je lever is hét vetverbrandende

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Je lichaam ontgiften op een hele gezonde en verantwoorde manier?

Je lichaam ontgiften op een hele gezonde en verantwoorde manier? Hey! Wil je van kilo s af? Beter en gezonder voelen? Afvalstoffen kwijt raken? Energiek voelen en lekker in je vel? Je lichaam ontgiften op een hele gezonde en verantwoorde manier? Wil je weer lekker beginnen

Nadere informatie

Bewust en gezond winkelen. Doelstellingen. De leerlingen kunnen een gezonde keuze maken op basis van het etiket.

Bewust en gezond winkelen. Doelstellingen. De leerlingen kunnen een gezonde keuze maken op basis van het etiket. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen zien in dat het zinvol is om een boodschappenlijstje op te stellen vooraleer boodschappen te doen. De leerlingen kunnen het etiket lezen en verschillende etiketten

Nadere informatie

voor iedereen die het moeilijk heeft met diëten en een middenweg zoekt. geschikt voor gewichtsbehoud en seizoensdiëters. smart nutrition project

voor iedereen die het moeilijk heeft met diëten en een middenweg zoekt. geschikt voor gewichtsbehoud en seizoensdiëters. smart nutrition project voor iedereen die het moeilijk heeft met diëten en een middenweg zoekt. geschikt voor gewichtsbehoud en seizoensdiëters. smart nutrition project 8 uur1xrainshake 10uur fruit 12uur groenten vis, vlees eieren

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

Zelfmanagement. Project. Filmpje IZP 24-2-2014

Zelfmanagement. Project. Filmpje IZP 24-2-2014 Zelfmanagement Agenda: - Ervaring van 1 vd kartrekkers in het project, door Annelies - Filmpje IZP - Casus en zelfmanagement tools, door Ruth Project Ervaringen van Annelies Filmpje IZP Wat gaat goed,

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Betaalbaar bio in 6 stappen

Betaalbaar bio in 6 stappen Betaalbaar bio in 6 stappen Biologisch eten duur? Veel mensen denken dat biologisch eten niet in hun budget past. Ik heb dat ook heel lang gedacht. Tot ik ontdekte dat je door anders boodschappen te doen

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive.

Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. MODIFAST: Hoeveel kunt u afvallen? Theoretische berekening van gewichtsverlies met Modifast Intensive. Dagelijks heeft een volwassene - afhankelijk van de lichaamsbeweging en het geslacht - ongeveer 2.000

Nadere informatie

Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen

Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen september 2003 Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen 630101 Hoe vul je de vragenlijst in? Beste leerling, Deze vragenlijst gaat over voeding. We willen graag weten hoe je daarover denkt.

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Een gezond ontbijt: lekker en vol energie

Een gezond ontbijt: lekker en vol energie Tips voor een gezond en gezellig ontbijt. Koffiekoeken Geef je kinderen voldoende tijd om goed wakker te worden. Croissants Zo krijgen ze vanzelf zin in een gezond ontbijt. Chocoladebroodjes Worstenbroodjes

Nadere informatie

Linee Gewichtsconsulente Dreesplein 16 3433 ZX IJsselstein 030 6865269 www.linee.nl info@linee.nl

Linee Gewichtsconsulente Dreesplein 16 3433 ZX IJsselstein 030 6865269 www.linee.nl info@linee.nl Uw BGN Gewichtsconsulent: Linee Gewichtsconsulente Dreesplein 16 3433 ZX IJsselstein 030 6865269 www.linee.nl info@linee.nl www.gewichtsconsulenten.nl Uw Gewichtsconsulent is aangesloten bij, en daarmee

Nadere informatie

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken

Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Zwanger? Een goed moment om te stoppen met roken Je bent in verwachting! Een nieuwe periode in je leven begint. Je wilt het beste voor je kindje. Stoppen met roken hoort daarbij. Het is goed voor je eigen

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

Boek review Food Body Mind Jouw plan voor gezond en lekker leven

Boek review Food Body Mind Jouw plan voor gezond en lekker leven Boek review Food Body Mind Jouw plan voor gezond en lekker leven Stiekem willen we het allemaal wel gezond en lekker leven. Volgens mij en voor mij klinkt het als muziek in de oren, vooral de combinatie

Nadere informatie

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen kunnen voedingsaanbevelingen interpreteren en toepassen, rekening houdend met verschillende factoren zoals leeftijd en mate van fysieke activiteit. De leerlingen

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

Food2Move Papendrecht

Food2Move Papendrecht Nieuwe Mindset : gezonde gewoontes aanleren Auteur: Jack Boekhorst OptimaleGezondheid.nl De eerste stap naar een gezonder leven is het in kaart brengen van al jouw gewoontes die invloed hebben op jouw

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten.

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding en zien het belang in van een evenwichtige en gevarieerde voeding. De leerlingen weten aan welke voedselgroepen

Nadere informatie

Proeven doe je met je tong. Op je tong zitten allemaal smaakpapillen. Je herkent daardoor dat banaan zoet smaakt en citroen zuur.

Proeven doe je met je tong. Op je tong zitten allemaal smaakpapillen. Je herkent daardoor dat banaan zoet smaakt en citroen zuur. Over de Tong Op heel veel scholen ga ik smaakproeven doen. Ook op jullie school! En jullie kunnen me daarbij helpen door aan mijn experimenten mee te doen. Als goede proefpersonen willen jullie je natuurlijk

Nadere informatie

Lekker afvallen en gezond eten

Lekker afvallen en gezond eten Lekker afvallen en gezond eten Welkom bij STARTMETLIJNEN.nl! Leuk dat je onze weekmenu s gaat volgen! De regels van het week-menu WISSELEN Je kunt wel hele dagen wisselen, maar bijvoorbeeld niet de lunch

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

DE MAAND ZONDER SUIKER

DE MAAND ZONDER SUIKER DE MAAND ZONDER SUIKER Spelregels Hoe werkt het experiment? De maand november is voor Kassa de Maand Zonder Suiker. Helemaal suikervrij is niet gezond: in fruit zit bijvoorbeeld van nature suiker, maar

Nadere informatie

Snel, simpel en smakelijk

Snel, simpel en smakelijk Snel, simpel en smakelijk waar SLIM Gemakkelijk afvallen Een gezond lijf is niet alleen uw visitekaartje, het is uw leven. En als u lekker in uw vel zit, dan straalt u dat ook uit! Hoe lekker zit u in

Nadere informatie

Wat als ik gezonder van het leven wil genieten?

Wat als ik gezonder van het leven wil genieten? Wat als ik gezonder van het leven wil genieten? Over goede en minder goede eetgewoonten en waarom een consequente keuze voor de mediterrane voedingsstijl belangrijk is. De Deurwaerder Micheline / september

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

Val af op een gezonde en verstandige manier met de Australische afslankkoffie van Green Coffee for Slimmers!

Val af op een gezonde en verstandige manier met de Australische afslankkoffie van Green Coffee for Slimmers! Val af op een gezonde en verstandige manier met de Australische afslankkoffie van Green Coffee for Slimmers! Begin je ochtend met de energie en vitaliteit die je nodig hebt om de dag op de meest gezonde

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg Download De Nieuwste Versie! Dit is versie 1.1, download nu direct de nieuwste versie op: http://www.afslankenmetmarijke.nl Stop Met Alleen Je Buik Trainen Als Je Van Je Buik Vet Af Wilt!! Tot nu toe zijn

Nadere informatie

HAAGSE HOGESCHOOL VOEDING EN DIETETIEK COMPACT VD-CO1.C.2 VOEDINGSLEER. Voedingsdagboek. Mariska Sprado 12062804 24/09/2012

HAAGSE HOGESCHOOL VOEDING EN DIETETIEK COMPACT VD-CO1.C.2 VOEDINGSLEER. Voedingsdagboek. Mariska Sprado 12062804 24/09/2012 HAAGSE HOGESCHOOL VOEDING EN DIETETIEK COMPACT VD-CO1.C.2 VOEDINGSLEER Voedingsdagboek Mariska Sprado 12062804 24/09/2012 TOTALE ENERGIE-INNAME EN ENERGIEPERCENTAGES Totale energie-inname Dag 1 9852 kj

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt.

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt. Hoofdstuk 7 Emoties Nu is het tijd om door te gaan. Je hebt je dwarslaesie, je bent hopelijk klaar met al de medische dingen, nu is het tijd om ook je gevoelens aandacht te geven. Dus: ga lekker zitten,

Nadere informatie