Colofon. Redactioneel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Colofon. Redactioneel"

Transcriptie

1 Colofon Redactioneel ECONOMETRISTEN IN ACTIE is een uitgave van de ALUMNIVERENIGING ECONOMETRIE AAN DE VU AMSTERDAM Opgericht: 15 april 1997 Correspondentie adres: Vrije Universiteit Amsterdam t.a.v. Alumnivereniging Econometrie de Boelelaan 1105, kr 1A HV Amsterdam Tel.: Fax: Gironummer: Beschermheer: Prof. dr. A.H.Q.M. Merkies Met dank aan: Ruud Egging, Pieter Jelle van der Sluis, Laura Spierdijk en Ad Ridder Uitgave: November 2007 Bestuur: Marloes Haeck, Sander van Meeuwen, Jetteke Valent Voor je ligt het tweede boekje van Het eerste stukje in dit boekje is een introductie van nieuwe medewerkers van de faculteit: Ines Lindner, Bahar Kaynar, Drew Creal, Arantza Estévez Fernández en Michael Massmann. Vervolgens vertelt Ruud Egging hoe hij na 10 jaar opnieuw student wordt in College Park, Maryland. Daarna volgt Pieter Jelle van der Sluis over zijn loopbaan en hoe hij van de wetenschap in zijn huidige functie bij het ABP terecht is gekomen. En wederom een artikel van Laura Spierdijk, ditmaal over beleggen in teak. Verder willen we jullie nog even wijzen op de veranderingen die worden doorgevoerd in de alumnivereniging. Tot slot een oproep voor stukjes. Als je bezig bent met iets dat interessant is voor alumni, zouden we dit graag van je horen voor het volgende boekje dat rond april zal verschijnen. Veel leesplezier, de alumnivereniging

2

3 Nieuwe medewerkers faculteit Bij deze stellen de nieuwe medewerkers van de faculteit zich voor: Ines Lindner, Bahar Kaynar, Drew Creal, Arantza Estévez Fernández en Michael Massmann. Ines Lindner Assistant Professor at Department of Econometrics and Operations Research I grew up in the south of Germany in a town called Stuttgart, two hours of driving from Munich. I left when I got my high-school diploma to study applied mathematics in Bielefeld which lies in the middle of Germany. After completing my BA I moved to Hamburg to finish my diploma. In between I stayed for six month in Leicester, as an exchange student. I liked Hamburg so much that I stayed there for a decade. I happened to find a PhD position at the University of Hamburg and completed it in After my PhD I worked at the Center of Operations Research and Econometrics, Louvain-la-Neuve, in Belgium for one year as a post-doc. The last two years was an assistant professor at Utrecht School of Economics before coming to the Free University Amsterdam. When I look back in retrospective I am happy to say that I wouldn t do anything differently when having to chance to decide again; especially the time as an exchange student was a most valuable life experience and I recommend it to anyone. My main research interests lie in the intersection of game theory and applied mathematics, in particular the conceptual and formal analysis of voting power. What I like most about working at university is the mixture of being an academic writer and lecturer at the same time, both requiring skills in creativity; and the most luxurious fact that I get paid to educate myself. More information is on my homepage at with an interesting picture (my colleague says I look like a ghost on this one; if anyone has a better snapshot of me most welcome!). What I find most impressing about the Netherlands is the general relaxed attitude and of course my Dutch boyfriend. I like living here a lot. What I find, well, interesting in this country is the surprisingly modest standard of quality and food (Bitterballen and Heineken a culinary delight?) and the most reliable fact that the trains are unreliable.

4 I don t have any real hobbies but what I do regularly is going to my kickbox-training and meeting friends in bars. I live in Haarlem where I bought a house together with my boyfriend. Haarlem is a nice place to live but also slightly cumbersome when all your friends live in Amsterdam. But I like the short way to the beaches in Bloemendaal and of course the modest housing prices, well, modest in comparison with Amsterdam.

5 Bahar Kaynar Ph.D. student in the Operations Research department Hi, I'm Bahar Kaynar from Istanbul, Turkey. I'm the new Ph.D. student in the Operations Research department and my subject is on "Adaptive importance sampling algorithms for rare-event simulations". To tell you the truth, I don't have much experience on this subject, but ask me this question again within four years and hopefully I can answer you with a couple of journal papers. Like every living person has, I also have 25 years of history behind, which brought me here. I've studied my Bachelor's and Master's in Turkey. I did my major undergraduate study on Mathematics and minor on Statistics in Middle East Technical University, Ankara. I remember giving a fight about studying Mathematics against my family after high school, since they thought that Mathematics won't bring me any wealth at the end! Anyway, this issue is still open. I changed my mind quite often during my undergraduate study. At the end of the first year, I knew that I'd definitely choose applied over pure mathematics, but the courses offered in our department were more on pure mathematics. At first, I discovered my enthusiasm on programming then on applied statistics. Therefore, it wasn't a surprise for me to end up in Operations Research which is a combination of three and more. I took my master's degree from Sabanci University, which brought me here. My thesis was about general risk management model applied on portfolio optimization problem with elliptic distribution to which I will come later on. My advisor, who did his post doctorate study at Erasmus University, was thinking that the Netherlands is one of the best places in the world to do a Ph.D. study with both strong academic background and social environment. However, I kept insisting on trying out the working life first instead of directly beginning a graduate study. Thus, just one year ago, I've started to work in the Risk Management department of a bank and saw that most fun part involving modeling and mathematical background is left out for consultant companies. I'm glad that I've experienced it, actually. Without living through it, you never know to which world you belong to. Actually, coming here was not just about doing a Ph.D. study. Living in a different culture, meeting with new people from all over the world and proving yourself that you can just build a brand new life in a new country are additional reasons for me to take this big step. I'm really glad that I've given this opportunity and I've decided to study at VU.

6 Let's come to my thesis topic; Application of a General Risk Management Model to Portfolio Problems with Elliptical Distributions. While I was attending the courses in my second semester at Sabanci University, I came across to Rockafellar and Uryasev s articles, where they combine convex analysis with different risk measures. Inspired by this approach, in this study we analyzed a general risk management model applied to portfolio problems, where CVaR (Conditional Value at Risk) and VaR (Value at Risk) are used as risk measures and the returns of the assets have elliptical distributions. Within this framework, we assumed a linear loss function coupled with a disutility function. The type of the disutility function set forth the difference between a risk-neutral and risk-averse investor. In the risk neutral case, we first pointed out the equivalence between the portfolio problems with VaR and CVaR measures, and the corresponding Markowitz model. To solve the Markowitz model, we modified and implemented a fast and finite step algorithm, which was based on projection of points on canonical simplices and elementary cones. When the decision maker was risk averse and VaR was taken as the risk measure, we showed that the portfolio of the decision maker was not affected. However, this observation did not hold for CVaR measure and hence a separate optimization problem had to be solved. Moreover depending on the return distribution, the objective function might not have an analytical form meaning that it had to be estimated by realizations generated by rare event simulations, since we are dealing with small probabilities of occurrence. In such cases Monte Carlo simulation is one of the most frequently used methods to approximate the objective function. We further showed that within the elliptical world, it is possible to avoid the difficult task of generating scenarios from multivariate distributions. Instead we demonstrated that the same estimation can be carried out by generating realizations only from univariate distributions. To illustrate the effects of two disutility functions, we also conducted a computational study. Actually, my main research interest is to combine rare event simulation with risk management problems.

7 Amsterdam and Istanbul have many common and some uncommon properties, but it's for sure that they both capture you in as you landed. That's why I enjoy going out with my camera to take photos and sitting on a bank where I can watch passing faces. I use to attend street jazz dance courses in Istanbul, and I'm thinking of improving my dancing skills as far as my talent let me. And my last desire is to learn how to draw faces and impressions with char-coal. I wish I've just born with this ability!

8 Drew Creal Postdoc in the Econometric Group Hello, my name is Drew Creal and I am a postdoc in the econometrics group. I started in February of this year and will be here for the next three years. I grew up in Warren, Pennsylvania which is in the eastern part of the United States not too far from Lake Erie. Warren is a small town of roughly 10,000 people and is in the middle of the Allegheny National Forest. It is nestled among large hills with the Allegheny River flowing through it. After living away from home for the past 10 years, I realize how peaceful and beautiful my hometown really is and I miss it quite a bit. In 1900, Warren was an extremely prosperous town (it had more millionaires per capita than anywhere in the United States at the time) as it had coal, oil, and timber surrounding it. Actually, Warren and other local towns are where John D. Rockefeller Sr. made the early parts of his fortune by buying all the oil wells and transporting the oil out of the region via railroad. Unfortunately, the local economy has not done well in the last ten years and people are slowly moving away (like me) to larger cities. I went to college at Cornell University in Ithaca, NY, which is actually another quaint small town on the hills above Lake Cayuga. Lake Cayuga is one of the Finger Lakes in the middle of New York State. I was originally enrolled in the biostatistics program there, where my advisor was actually a world-renowned statistician. Of course, I had no idea who he was and frankly thought he was extremely nerdy! After the first year of my studies, I argued with my mother that statistics was boring and I actually said to her This is not practical. Who uses this stuff anyway? Although I was doing well in my studies, I changed my major to business administration the following year. In hindsight, what an incredible mistake!

9 After graduation, I worked in Washington D.C. for two and half years, while living with my best friend. I had a job at an internet and technology consulting firm. The company consulted to the U.S. government and large financial institutions such as Freddie Mac, Goldman Sachs, and Wells Fargo. With the events of September 9-11 and the beginnings of a recession in the economy, the company I worked for started losing money and I actually ended up getting laid off. At the time, this was a devastating experience. I spent the next 4-5 months trying to find a decent job, which was impossible for a young professional without much experience. In retrospect, losing my job was one of the best things that could have happened to me. It forced me to sit back and really think about what I enjoyed doing and what I valued. It also made me realize that I needed to work harder and not take things for granted. While having a beer with some friends in a D.C. bar, I met a woman who was moving within the week to London for graduate studies at the London School of Economics. The next day I was browsing the internet looking at schools for a PhD in economics. I enrolled the following year at the University of Washington in Seattle, WA. I spent the first 2-3 years of my PhD program dabbling around in various areas and taking a wide range of courses. After taking several courses in econometrics, I became good friends with Professor Eric Zivot, who eventually became my advisor. My dissertation focused on sequential Monte Carlo methods (particle filters) and time series analysis through state space models. This area of econometrics/statistics requires a strong familiarity with Bayesian econometrics as well as other Monte Carlo methods. Ironically, I now read with interest and amazement the many books and scientific articles of my original advisor in statistics back at Cornell University. Of course, I am now on the other side of the fence. I wonder if the students in my introductory econometrics and statistics classes are saying to themselves wow, that guy is nerdy and why would anyone use this stuff just as I did a decade earlier.

10 Arantza Estévez Fernández Universitair docent wiskundige economie My name is Arantza Estévez Fernández. I have to explain here that the two last names are my surnames. This was the first difficulty I had in The Netherlands. Each time I phoned to the bank, real state agency, the doctor, etc., they asked me: What is your name? And once I answered, I got the following: So, is your surname Fernández? Well, I am Spanish, and we always have two surnames: the first is the first surname of my father, and the second is the first surname of my mother. Also my first name needs some explanation. My given name is María Aránzazu (this is what you find in the webpage of the department), but everybody calls me Arantza. It is like Petrus and Peter or Pieter. I was born some years ago in Bilbao (my name is Bask). All my family is from Galicia, and when I was two years we moved back to a little village near Santiago de Compostela. It is in Santiago de Compostela where I followed high school and my undergraduate studies. When I finished my undergraduate studies in Mathematics, a difficult question arrived: What now? I decided to continue my studies and take an MPhil in Statistics and Operations Research (well, it was mainly in Operations Research). Then, it became clear that Game Theory was my favorite topic. I specially blame this on my supervisor Ignacio García- Jurado. At that moment I got an interesting proposal: to come to The Netherlands as a Ph.D. student at Tilburg University to do a thesis on Game Theory. I came to The Netherlands in October 2002, where I took my PhD under the supervision of Peter Borm and Herbert Hamers. They have taught me something very important: having fun and research make a good combination. I was surprised to feel so comfortable here since the beginning. It reminds me a bit of my province: all green and with a lot of forests. Even the weather is similar, only that it seldom snows in Galicia and it is always a bit warmer than here. Before coming here somebody told me that The Netherlands is a flattened version of Galicia. I couldn t agree more.

11 Although I have found my home here, I really miss Santiago de Compostela. It is a beautiful old little city full of history. The name of the city is part of its history. The first part is Santiago (Saint James) because the legend says that the body of Saint James the Great was brought from Jerusalem to Galicia by his disciples and he is buried there. Compostela comes from Campus Stellae (field of the stars), because it was a star that signaled the position of the burial to a hermit in the Ninth Century. This was the beginning of my home city. It became an important point of pilgrimage during the Middle Ages, and therefore an important cultural place. An impressive cathedral was built, as well as many churches and convents. If you need to relax and get some interior peace, you should go to the little chapel in the cathedral called Corticela. If you listen carefully, you can here tired steps and feel strong emotions from pilgrims from the thirteen century. And for sure, there is no more magical view than Compostela at night after a rainy day. Everything sparkles! During my free time I like reading, listening to music, swimming (I used to swim almost everyday when I was in Compostela), dancing (I danced Galician traditional dances for twenty years), walking in the nature, cycling There are so many nice things to do and so little free time!

12 Michael Massmann Universitair docent My name is Michael Massmann and I joined the department in September this year after a stint as assistant professor at Bonn University and my DPhil at Oxford University prior to that. I work on time series econometrics and have a particular interest in the modelling of such nonstationarities as structural breaks. As an example, consider a plot of quarterly Dutch inflation over the last fifty years: the line will be fluctuating around approximately 3% with the usual troughs and upturns as you move along. Note in particular the hikes in the series in the 1970s at the time of the oil crises. A priory, it is not clear which econometric model is appropriate for describing this data series, and the prolonged periods of high inflation at the time of the oil crises cause a particular headache. Moreover, whether or not a particular model is deemed apt will depend on whether it is to be used for forecasting purposes (imagine forecasting inflation four quarters ahead in 1972) or policy analysis (eg the central bank taking account of inflation in setting interest rates). My research focuses precisely on analysing econometric models in general and parameter estimators and test statistics in particular against the backcloth of empirical applications of this kind, theoretically as well as by means of computer simulations. I am very pleased indeed to have come to Amsterdam, both from a professional and a private point of view. The department has an excellent reputation for research in time series econometrics, with large groups working on state space models as well as Bayesian procedures. Moreover, research seminars at the Tinbergen Institute provide the opportunity to listen to top-notch people from abroad and to meet econometricians from UvA. Teaching in the department will be as challenging as pleasurable, for Bachelor and Master s degrees specialising in econometrics do not exist at many universities in Europe and students skill as well as enthusiasm will accordingly be high. From a private perspective, I think Amsterdam is a wonderful place to live: in one sense it feels very cosmopolitan, with its world-class museums and concert halls. Yet in another sense, Amsterdam appears charmingly bucolic since the many parks and canals are spaces of calm and recreation and in which other great city is the bicycle the dominating means of transport!? I am sure I will soon be proudly saying: I am sterdam.

13 Na tien jaar weer student, in College Park Maryland Oktober 1997, op de kop af tien jaar geleden studeerde ik af als bedrijfseconometrist aan de V.U. De IT-hype was nog in volle gang. Werkgevers plukten mensen van de universiteiten, duwden ze een leasebak onder hun kont, en stuurden ze op cursus om met zijn allen het virtuele Y2K problem te gaan helpen voorkomen. Gerrit Timmer was de begeleider van mijn afstudeerproject bij het Gemeente Vervoer Bedrijf Amsterdam, waar ik op basis van facility location modellen een methode had ontwikkeld om reservetrambestuurders op de juiste plaatsen te laten wachten, zodat ze zo snel mogelijk op zoveel mogelijk plaatsen konden zijn. De stage was een leerzame periode met leuke collega s, maar ik betwijfel ten zeerste dat de ontwikkelde methode daadwerkelijk gebruikt is in de dagelijkse operatie van het trambedrijf. Enkele maanden na mijn afstuderen begon ik als junior consultant bij ORTEC. In de volgende vierenhalf jaar werd ik ingezet op projecten bij het Shell Pensioenfonds, KLM Revenue Management, Budget Rent a Car en Railion. Zeker de eerste periode had ik een slag te maken van academisch reproduceren tot creatief bijdragen aan bedrijfsprocesoptimalisering. De activiteiten varieerden van softwareontwikkeling, testen, implementeren en documenteren in grote projectteams tot korte intensieve adviesstudies met een kleine groep collega s. Veelal uitdagend werk, met slimme collega s en heel gevarieerd. Toch begon er na een jaar of vier wat te kriebelen. In een nog niet zo grijs verleden liet ik me graag voorstaan op mijn menselijke en groene idealen, en daar kwam ik weinig aan toe in mijn huidige leven. De arbeidsmarkt was behoorlijk afgekoeld, maar een zoektocht van enkele maanden leverden twee baanaanbiedingen op die mijn modelleer- en programmeervaardigheden meer ten dienste van de maatschappij zouden kunnen laten komen. De ene aanbieding was van het Erasmus MC in Rotterdam, als ontwikkelaar van modellen voor kosteneffectief bevolkingsonderzoek naar bepaalde soorten kanker. De andere aanbieding, waar ik op inging, van Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN.)

14 In het najaar van 2002 begon ik als wetenschappelijk medewerker bij de unit Beleidsstudies van ECN. De energiemarkten waren aan het liberaliseren en privatiseren. Concurrentie en vrije keuze van leveranciers door de energieconsument zouden op termijn moeten gaan leiden tot lagere energieprijzen. Het daadwerkelijke bestaan van het broeikaseffect werd in steeds bredere kringen aanvaard. Het Kyoto-protocol was al jaren geleden door veel landen geratificeerd, maar niet door enkele grote landen als Rusland en de Verenigde Staten. Een dynamische wereld, die ik tot dan toe voornamelijk als geïnteresseerde krantenlezer gevolgd had. De meeste projecten waar ik aan meewerkte waren voor de Europese Commissie. Ontwikkeling van een aardgasmarktmodel om de afhankelijkheden van gasleveranciers als Algerije, Rusland en Noorwegen in kaart te brengen. Een ander model voor de Europese biobrandstoffenmarkt. Volgens een richtlijn van de Europese Commissie zouden in 2005 en 2010 respectievelijk 2 en 5.75 procent van de transportbrandstoffen vervangen dienen te zijn door biobrandstoffen. Het model analyseerde met welke biomassa-tot-biobrandstofketens op de goedkoopste manier de richtlijn gehaald zou kunnen worden. De actualiteit van de onderwerpen sprak me erg aan, en ook de regelmatige trips voor meetings met projectpartners in andere Europese landen waren een aantrekkelijk aspect van het werk. Maar er kriebelde nog iets. Net als bij ORTEC, werd ook bij ECN planmatig gewerkt, met urenbudgetten en tijdschrijven. Regelmatig waren er leuke problemen om verder uit te diepen, waar binnen de projecten niet altijd ruimte voor was. Via het werk had ik een Amerikaanse professor leren kennen, Steven Gabriel, verbonden aan de Universiteit van Maryland. We schreven samen een wetenschappelijk artikel op basis van het aardgasmarktmodel, bleven in contact en na een lange periode van voorbereiden vertrok ik in augustus 2005 naar Maryland om aan een Ph.D. te beginnen bij Civiele Techniek Project Management, het departement waar Steven professor is.

15 Met superveel energie en enthousiasme, het idee dat AIO zijn vrijheid is, en intellectuele uitdaging, en ruimte voor creativiteit. Geen verantwoordelijkheden en hard werken omdat het leuk is, niet om deadlines te halen. Ik had me nauwelijks verdiept in hoe het toegaat aan Amerikaanse universiteiten, en kwam er al snel achter dat het systeem toch heel anders in elkaar steekt dan in Nederland. Als AIO in Maryland doe je de eerste anderhalf jaar een behoorlijk aantal vakken, van een pittig niveau. De examens zelf zijn niet moeilijk, maar de hoeveelheid studiestof en huiswerk maakt het een harde aangelegenheid. Afhankelijk van de faculteit zijn er verschillende manieren om in je onderhoud te voorzien. Bij Civiele Techniek zijn vrijwel alle AIO s Research Assistant. Voor 20 uur in de week doe je onderzoek voor je begeleidende professor, mogelijk maar niet noodzakelijk aan een onderwerp dat later ook in je proefschrift aan de orde komt. Twee vakken en twintig uur onderzoek levert een overvolle werkwerk op, en ze laten studenten (dus ) hun eerste semester beginnen met drie vakken en onderzoek. Daar sta je dan als verwende Nederlander met een vierdaagse werkweek en 8 weken vakantie per jaar. De overgang naar een zesdaagse werkweek en vier weken vakantie was niet makkelijk, en je begrijpt al snel waarom veel jonge Amerikaanse academici workaholic zijn. Nu zijn we twee jaar verder. Ik doe onderzoek op het gebied van stochastische energiemarktmodellen en decompositie en relaxatiemethoden voor facility location problemen met toepassingen in de draadloze telecommunicatie. Het eerste onderwerp omdat mijn begeleider daarvoor financiering heeft, het laatste omdat het op mijn pad kwam, en het mijn proefschriftonderwerp gaat worden. Begin van het jaar heb ik mijn kwalificerend examen gedaan. Eigenlijk pas vanaf dat moment ben je Ph.D. kandidaat, daarvoor ben je graduate student, wat zowel Master s als Ph.D. niveau omvat. De afgelopen zomer heb ik anderhalve maand in Berlijn kunnen werken bij D.I.W., een economisch onderzoeksinstituut, en een ruime maand bij het Centrum voor Wiskunde en Informatica in Amsterdam. Het verfrissende aan weer een poosje in Europa te zijn is dat mensen ook een leven hebben naast hun werk, en meer tijd en ruimte hebben voor andere interessen. Al ben ik ondertussen dermate veramerikaniseerd dat als mensen de hele tijd roepen hoe druk ze het hebben, en wel dagelijks een uur gaan lunchen en ook nog twee keer lang gaan koffiedrinken

16 De komende maanden werk ik aan mijn onderzoeksvoorstel, wat ik midden januari zal presenteren aan mijn leescommissie. Als alles volgens wens verloopt is dan de eindverdediging ergens aan het einde van In het voorjaar ga ik een laatstejaars bachelorniveauvak geven, Decision Analysis for Engineers. Dat wordt een goeie ervaring, en hopelijk met enkele geaccepteerde artikelen en een goed proefschrift de basis voor een carriere in de wetenschap. Aan welke kant van de oceaan dat wordt? Ik heb toch wel een sterke voorkeur voor lange lunches en twee keer koffie, maar de tijd zal het leren Ruud Egging

17 Econometristen in Aktie: Pieter Jelle van der Sluis Mijn naam is Pieter Jelle van der Sluis. Ik ben in 1988 begonnen met de studie Econometrie aan de VU. Mijn wetenschappelijke carrière is behoorlijk uit de hand gelopen, want pas in 2000 verliet ik de wetenschap, inmiddels universitair docent econometrie aan de Universiteit van Tilburg. In de tussenliggende periode heb ik, na eerst mijn studie aan de VU te hebben afgerond, nog vier jaar als Assistent in Opleiding aan de Universiteit van Amsterdam en Tinbergen Instituut rondgelopen en daar ook mijn proefschrift met succes verdedigd. Dat proefschrift was financieel econometrisch van aard. Het ging over modellen voor volatiliteit in financiële markten. Het type modellen dat ik heb onderzocht, is niet met de standaard technieken te schatten. Daarom heb ik hiervoor allerlei op simulatie gebaseerde schattingsmethoden ontwikkeld. Daarnaast ging mijn proefschrift over het waarderen van opties met dit soort modellen. Dit alles had een flinke empirische inslag dus was het flink stoeien met tijdreeksdata en optiedata. In Tilburg werd ik daarna universitair docent bij CentER en de vakgroep Econometrie. Het leuke van Tilburg was dat de econometriestudenten een afstudeerstage liepen bij een heus bedrijf. Ik was dan de scriptiebegeleider en kon zodoende goed bekijken hoe het er bij allerlei financiele instellingen aan toeging en wat voor een soort werk daar gedaan werd. Zodoende begon het toch wel een beetje te kriebelen want dat waren toch wel heel leuke opdrachten die de studenten deden. In 2000 heb ik de stap genomen om eindelijk de wetenschap te verlaten en naar ABP Vermogensbeheer over te stappen. Bij ABP Vermogensbeheer wordt het vermogen van het Pensioenfonds ABP belegd. Na een tijdje bij de aandelengroep en de researchafdeling te hebben gewerkt, ben ik nu al weer een paar jaar bezig bij het Global Tactical Asset Allocation fonds van ABP. Dit is een fonds dat zich bezighoudt met tactische asset allocatie. Dit betekent het timen van markten met een breed scala aan instrumenten. Dit maakt het erg leuk, want het is erg breed gedefinieerd. Wereldwijd nemen we allerlei actieve posities in in aandelenindices, vastrentende waarden, grondstoffen, en valuta. Onze beleggingsstijl is vergelijkbaar met een zogenaamd Global/Macro fonds. Binnen dit fonds heb ik de verantwoordelijkheid voor de systematische (kwantitatieve) beleggingsportefeuilles. Deze portefeuilles heb ik zelf ook uitgedacht en opgezet. Het betreft een portefeuille in termijncontracten in de bovengenoemde markten waarin we bijvoorbeeld allerlei trends in prijzen

18 uitbuiten en gebruik maken van financieel economische theorieën. Sinds kort heb ik daarnaast ook een portefeuille opgericht waarin we posities innemen op volatileit in allerlei markten. Er zijn tegenwoordig allerlei op opties gebaseerde instrumenten beschikbaar waarmee je puur een positie op volatiliteit kunt innemen, Daarmee is de cirkel weer rond want opties en volatiliteit waren nu juist de onderwerpen van mijn proefschrift. Het feit dat we de beleggingsportefeuilles op systematische wijze beheren betekent dat de portefeuilles volledig op kwantitatieve modellen zijn gebaseerd. Denk aan voorspelmodellen, maar ook aan modellen voor risicomanagement, portefeuilleconstructie en waardering van allerlei financiële instrumenten. Dit betekent dat ik nog steeds dagelijks sommetjes aan het maken ben en met data en kwantitatieve modellen bezig ben. Ik vind het een fantastische uitdaging om met behulp van modellen te proberen de markten te verslaan. Hoewel er geen fundamentele theorieën bestaan in de financiering, helpen modellen ons om te leren. De modellen ondersteunen onze intuïtie en andersom helpt onze intuïtie ons om onze modellen te verbeteren. Ik heb geleerd dat het handelen op basis van modellen niet zo gemakkelijk is als de meeste academici voorstellen. Daarnaast heb ik nog steeds een zekere wetenschappelijke interesse. Ik publiceer nog wel eens een wetenschappelijk artikel en als part-time universitair docent financiering ben ik ook weer op de VU te vinden. Pieter Jelle van der Sluis

19 Groeit er geld aan bomen? Introductie Meneer, mevrouw, hier spreekt uw beleggingsadviseur. Beleggen in aandelen is uit. U weet wel: hypotheekcrisis, lage dollarkoers, Amerika bijna failliet, onzekerheid in de wereld, terrorisme, hoge olieprijs. Maar ik heb een buitenkansje voor u. Het Courgette Garant Fonds. Beleggen in de natuur die altijd doorgroeit, ongeacht de wereldeconomie! Het Courgette Garant Fonds De natuur is rijk aan groei en heeft daardoor toekomst. Dat is een plezierige en geruststellende gedachte. Geldt dat ook voor úw toekomst? U leeft bewust en u wilt voor later graag beschikken over een financiële reserve. Die bouwt u bij voorkeur eenvoudig en verantwoord op. Daarbij is zekerheid belangrijk, vooral in economisch mindere tijden. Dat kan met de Garant Plannen van Courgette Garant. Duidelijke organisatie U wilt weten met wie u zaken doet. Daarom heeft Courgette Garant gezorgd voor een transparante, solide en controleerbare organisatie. Courgette Garant B.V. is een Nederlandse onderneming, die juridisch en fiscaal volledig onder Nederlands recht valt. Daarnaast doet Courgette Garant zaken met bekende en betrouwbare partners. Voor optimale betrouwbaarheid heeft Courgette Garant gezorgd voor scheiding van de verschillende belangen. Enerzijds zijn de courgetteplanten ondergebracht in Courgette Garant Nederlandse Courgette Groep S.A. in Costa Rica. Anderzijds worden uw belangen behartigd door de Stichting Deelnemers Courgette Belangen. Heldere filosofie De filosofie van Courgette Garant is eenvoudig en effectief: onze natuur is rijk aan groei en heeft daardoor de toekomst. Die kan op natuurlijke wijze met úw toekomst worden gecombineerd. Daardoor wordt uw financiële toekomst ook rijk aan groei.

20 Heldere werkwijze Het gaat u als bewuste investeerder natuurlijk om het rendement, maar vooral ook om de wetenschap dat dit verantwoord tot stand komt. Daarom vertelt Courgette Garant graag wat er met uw inleg gebeurt. Uw inleg wordt door Courgette Garant gebruikt voor de aankoop en het opkweken op een zeer verantwoorde natuurlijke manier van 50 jonge courgetteplanten. Uitstekende groeiplaatsomstandigheden en deskundig courgettebeheer zorgen voor een snelle groei en een hoge opbrengst. Zijn de courgetteplanten eenmaal volwassen, dan komen er in korte tijd veel courgettevruchten aan. Simpele werkwijze De werkwijze van het Contant Garant Plan is zeer eenvoudig: u legt eenmalig in. Verder hoeft u niets te doen. Courgette Garant verzorgt verder alles voor u, zoals het veilig investeren en beheren van uw inleg. Interessante ontwikkelingen De vooruitzichten voor courgettes zijn uiterst gunstig, zowel qua volume als qua opbrengsten. Door optimale groeiomstandigheden is geen twintig, maar slechts achttien jaar nodig om een courgetteplant tot volle wasdom te brengen. Dit betekent dat uw rendement sneller tot stand komt en uw financiële reserve eerder beschikbaar is. Ook de prijsontwikkelingen zijn zeer gunstig, want de courgetteprijzen zijn de laatste dertig jaar met ruim 8,1% per jaar gestegen. Courgette Garant stelt betrouwbaarheid voorop en gaat daarom voorzichtigheidshalve uit van een stijgingsprognose van 6% per jaar. Dat betekent dat u rekening kunt houden met meevallers waardoor uw werkelijke opbrengsten uiteindelijk hoger uitkomen. De genoemde ontwikkelingen en vooruitzichten zijn structureel. Daarom zijn de Garant Plannen van Courgette Garant een gezonde en stabiele manier om een financiële reserve op te bouwen. Oók in economisch minder voorspoedige tijden.

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

World Class Aviation Academy

World Class Aviation Academy World Class Aviation Academy Opleidingen voor luchtvaarttechnici moeten voorop lopen Hoogwaardig vliegtuigonderhoud is een onmisbare randvoorwaarde voor het leveren van topprestaties van de luchtvaartsector.

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten

SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s. ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten SMART(ER) GATES Multi use and multi functional HUB s ADVIER Mobiliseert, NIO Architecten en OKRA landschapsarchitecten Background and team Contest City of Antwerp design contest for parking houses (P+R

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant!

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Juli 2015 Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Als ik door de school loop, hoor ik regelmatig uit de

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 4 8 mei 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 1 Plan voor Vandaag Praktische dingen Huiswerk 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. SQL Aantekeningen 2 Tabellen.

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren Handleiding Nederlands leren in de bibliotheek NT SCHOOL NT Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren NEDERLANDS LEREN IN DE OBA In de OBA kun je Nederlands leren met boeken en op de computer. Op de 5de

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Intercultureel Management (2.4) Intercultural Manager

Intercultureel Management (2.4) Intercultural Manager Intercultureel Management (2.4) Intercultural Manager Vorige les De invloed van de (nationale) cultuur op de managementpraktijk (Hofstede) Management benadering; taakgericht vs. mensgericht Cultuur en

Nadere informatie

Relationele Databases 2002/2003

Relationele Databases 2002/2003 1 Relationele Databases 2002/2003 Hoorcollege 4 8 mei 2003 Jaap Kamps & Maarten de Rijke April Juli 2003 Plan voor Vandaag Praktische dingen 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5. SQL Aantekeningen 2 Tabellen. Theorie

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren

Handleiding Nederlands leren. in de bibliotheek NT2 SCHOOL NT2. Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren Handleiding Nederlands leren in de bibliotheek NT SCHOOL NT Natuurlijk Nederlands leren en inburgeren Nederlands leren in de bibliotheek In Bibliotheek Zuid-Kennemerland kun je Nederlands leren met boeken

Nadere informatie

Roemenië Romania - Rumänien

Roemenië Romania - Rumänien Roemenië Romania - Rumänien Oktober 2013 - October 2013 In oktober 2013 zijn wij voor het eerst, op eigen kosten en gelegenheid, afgereisd naar Roemenië. In October 2013, we travelled for the first time,

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Welkom! Michael Sourbron.

Welkom! Michael Sourbron. Make IT personal Welkom! Michael Sourbron Michael.Sourbron@callexcell.be François Gysbertsen François.Gysbertsen@callexcell.be GertJan Coolen GertJan.Coolen@frontline.nl Agenda Introductie Engage uw klant

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

Analyse van de Mechanical Turk data: 4 Belangrijke Thema s

Analyse van de Mechanical Turk data: 4 Belangrijke Thema s Analyse van de Mechanical Turk data: 4 Belangrijke Thema s Doel analyse Panos Ipeirotis beschikt over een collectie aan antwoorden waarmee de motivatie achter deelname aan taken (zogenaamde HITs) op Mechanical

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Beste Inbounds, There is a english version just below the page

Beste Inbounds, There is a english version just below the page Beste Inbounds, There is a english version just below the page De vakantie is alweer bijna voorbij en een nieuwe lichting exchangers is zojuist gearriveerd. Voor sommige is dit het begin van hun exchange

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum?

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? 1 Shopping mall Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? The Tower - Shopping mall 1 Bookshop Blackwell s Waterstones

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Woordenlijst Nederlands Engels

Woordenlijst Nederlands Engels Taaltalent deel 1 Methode Nederlands voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Woordenlijst Nederlands Engels Hoofdstuk 1 De cursus Henny Taks Katja Verbruggen u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2014

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2

POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2 Stichting Wij helpen Nepal Nieuwsbrief POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2 Nieuws van ons. Glimlach van een kind Hallo allemaal, Wij zijn op 1 januari 2012 begonnen aan onze reis naar Nepal. Nu zijn

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

TALENTINFO. Belangrijke data. Reist u mee met unit wit?

TALENTINFO. Belangrijke data. Reist u mee met unit wit? TALENTINFO Belangrijke data Maart/april Reist u mee met unit wit? Reis door je lichaam samen met unit wit Reis door je lichaam dat was het onderwerp van afgelopen weken in unit wit. En nog steeds zijn

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

INBURGERING 2015 / 16

INBURGERING 2015 / 16 INBURGERING 2015 / 16 JAMILAA (18) HAD NOOIT GEDACHT DAT ZIJ DE NEDERLANDSE TAAL ZO SNEL ONDER DE KNIE ZOU HEBBEN. INBURGEREN? BEREID U VOOR! WIE ALS BUITENLANDER GEEN PASPOORT HEEFT VAN EEN LAND UIT DE

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Exploitant. CM-Bureau

Exploitant. CM-Bureau Van Exploitant Naar CM-Bureau You do not lead by hitting people over the head that s assault, not leadership MT MediaGroep BV 2014, Berend Jan Veldkamp Dwight D. Eisenhouwer Over MT MediaGroep boeit en

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Mentale voorkeur. Facts. onderbouwde informatie uitkomsten onderzoek technische analyse plannen maken. Logisch denken

Mentale voorkeur. Facts. onderbouwde informatie uitkomsten onderzoek technische analyse plannen maken. Logisch denken Whole Brain team Mentale voorkeur Facts onderbouwde informatie uitkomsten onderzoek technische analyse plannen maken Logisch denken Mentale voorkeur Form praktijkvoorbeelden grondige planning samenhangende

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie