Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig"

Transcriptie

1 Jan Hendrik Dronkers, directeur-generaal Rijkswaterstaat. Foto: Rijkswaterstaat Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig 10 BLAD #03/13

2 Bij Rijkswaterstaat is PPS een gebruikelijke werkwijze. Ontwerp, financiering en onderhoud worden in de markt gezet; men zoekt naar een opdrachtnemer die veel zelf kan. Welke architect trekt die schoen aan? Het lijkt wel of infrastructuur niet genoeg statuur heeft in de kringen van de architect, zegt directeurgeneraal Jan Hendrik Dronkers. En in de kringen waarin ik me beweeg hoor je heel weinig over architectuur. Tekst Evelien van Es Hoewel samenwerking tussen publieke en private partijen van alle tijden is de in 1602 opgerichte VOC geldt als schoolvoorbeeld kwam het pas in 1986 op de politieke agenda te staan toen de PPS in het regeerakkoord van kabinet Lubbers II werd opgenomen. De rijksoverheid nam toen het initiatief om grote projecten in samenwerking met het bedrijfsleven uit te voeren. Sindsdien is de PPS beleid en wordt deze toegepast bij investeringsprojecten op het gebied van huisvesting en infrastructuur. Markt, tenzij luidt het parool: er wordt steeds meer aan de markt overgedragen. Tegenwoordig is de DBFM(O) de meest voorkomende vorm van PPS. DBFM(O) staat voor Design, Build, Finance, Maintain (en Operate). De overheid verwoordt het als volgt: met een geïntegreerd contract neemt de overheid niet langer een product af, maar een dienst voor de lange termijn. Hierbij is de architect samen met andere partijen in een consortium verantwoordelijk voor de kosten van het ontwerp, de bouw, de financiering, de exploitatie en het onderhoud. Architecten maken vooralsnog geen deel uit van het consortium, maar worden door het consortium ingehuurd. Betere risicoverdeling In ons domein is altijd al sprake geweest van samenwerking tussen een publieke opdrachtgever en een private opdrachtnemer, antwoordt Jan Hendrik Dronkers, directeur-generaal van Rijkswaterstaat, op de vraag hoe en wanneer de PPS binnen Rijkswaterstaat een gebruikelijke werkwijze is geworden. De samenwerking heeft door de nieuwe contractvormen wel een andere belichaming gekregen. Vroeger deed Rijkswaterstaat veel zelf, alleen de bouw werd uitbesteed. Tegenwoordig zetten we ook het ontwerp, de financiering en het onderhoud in de markt. We zetten dus niet alleen ons product weg, maar vragen ook optimalisatie vanuit de markt. Dat De rol van de architect is nog steeds zeer Betekenisvol vernieuwingsproces is zo n tien jaar geleden ingezet. De herbezinning op onze positie vormde daartoe de aanleiding. Rijkswaterstaat werd geconfronteerd met het inzicht dat de organisatie te veel zelf deed, een te technische organisatie was en te precies voorschreef wat er moest gebeuren. Daardoor had de organisatie onvoldoende contact met de gebruiker. Bovendien gaven internationale, vooral Angelsaksische voorbeelden aan dat geïntegreerde contracten voor verrijking zorgden. De combinatie van de interne urgentie en de buitenlandse voorbeelden die zich bewezen hadden, vormde de aanleiding om deze switch te maken. BNABLAD #03/13 11

3 De Westrandweg bij Amsterdam. Ontwerp en foto s: Zwarts & Jansma Architecten Inmiddels is de nieuwe aanpak ingebed in de visie van Rijkswaterstaat. Dronkers: Het accent ligt nu veel meer op de samenwerkingsrelatie, omdat samenwerken versterkt. Het gaat er om dat je elkaars sterke kanten benut en elkaar uitdaagt, daarom is de verhouding tussen de publieke en private partijen verschoven. De overheid moet zich in haar nieuwe rol er veel Er bestaan nog altijd vooroordelen over Architectuur meer van vergewissen dat ze goede opdrachten formuleert die de politiek-maatschappelijke vraag effectueren en die binnen de gestelde tijd en budget gerealiseerd kunnen worden. De opdrachtnemer heeft een veel bredere rol gekregen die grotere kansen biedt. Hij moet zijn creativiteit kwijt kunnen in datgene wat van hem wordt gevraagd. De risico s laten we nemen door partijen die dat het beste aankunnen, waardoor nu een veel betere risicoverdeling bestaat. In het vernieuwingsproces zijn de oriëntaties veranderd, ik denk dat het rijker is geworden. Concurrentiegerichte dialoog Op de vraag wat Rijkswaterstaat tegenwoordig nog zelf doet en wat van de andere partijen wordt verwacht, blijkt dat het proces van rolverschuiving nog niet volledig is uitgekristalliseerd. Dronkers: We scheppen de voorwaarden; we zorgen voor een esthetisch programma van eisen, een landschapsplan en een architectuurvisie. Het is van belang om te monitoren dat de opdrachtnemer voldoet aan de verwachtingen die wij hebben gesteld. We kiezen een sterke opdrachtnemer die veel zelf kan, tot en met de kwaliteitsborging aan toe. Als opdrachtgever beperken we ons dus tot monitoren, toetsen en conditioneren. Toen Rijkswaterstaat overging op de nieuwe contractvormen, moesten we ons ook bezinnen op de andere rolhouders. Ik beweer niet dat we daar onmiddellijk het goede evenwicht in hebben gevonden. Je onderhoudt een intensieve samenwerkingsrelatie, geen afstandelijke. Als je een contract voor 25 of 30 jaar aangaat, moet je van elkaar goed weten wat je doet. Dat betekent dat je je in die beginfase in elkaar moet verdiepen en elkaar over alles moet bevragen. In de aanbestedingswereld noemen we dat de concurrentiegerichte dialoog. Daar moet je veel energie in steken, meer nog dan we op dit moment doen. Dat hebben we wel geleerd van de nieuwe contractvormen. Het betekent dat de aanbestedingsfase een intensieve fase zal blijven. Dat wringt met de bewering dat geïntegreerde contracten kostenbesparing opleveren. Door de intensieve aanbestedingsfase lopen de maatschappelijke kosten hoog op door de voorinvesteringen van de marktpartijen. Dronkers is zich daar terdege van bewust en vreest er weinig aan te kunnen veranderen. Het is een dure aangelegenheid, dat kan ik niet 12 BLAD #03/13

4 Ik vind dat architecten de functie van architectuur veel meer onder de aandacht moeten brengen ontkennen. Vooral omdat je in het tenderproces niet alleen zicht wilt krijgen op wat je van elkaar wilt, maar je moet tegelijkertijd een relatie opbouwen. Met deze langdurige contracten ontkomen we er niet aan dat we geld en tijd moeten investeren. Maar het is mij een lief ding waard om de tenderkosten te verminderen en sneller te selecteren. Normaal of bijzonder? Dronkers kent de rol van de architect in de geïntegreerde contracten grote waarde toe, maar begrijpt dat deze nog in die veranderde rol moet groeien. Vroeger speelde de architect een dominante rol. Door de nieuwe contractvormen is die rol veranderd, maar de waarde van de architect is niet veranderd. Architectuur voegt waarde toe. Dus de rol van de architect is nog steeds zeer betekenisvol, hij heeft alleen een andere gedaante gekregen en moet via andere beïnvloedingsmechanismen zien dat hij resultaten bereikt. Dronkers hecht zoveel waarde aan de architect omdat architectuur naar zijn idee veel vanzelfsprekender zou moeten zijn dan het nu is. Rijkswaterstaat bouwt voor de lange termijn; goede vormgeving en inpassing in het landschap zijn van eminent belang voor de beleving en de werking van het uiteindelijke product. Maar ik merk dat ik voor het belang van architectuur steeds moet blijven vechten. In de kringen waarin ik me beweeg, hoor je heel weinig over architectuur. Wij zijn van oudsher vooral geïnteresseerd in de functionaliteit: kun je goed en veilig over die weg van A naar B. Er bestaan nog altijd vooroordelen over architectuur. Het wordt nog bijzonder gevonden, terwijl het belang van architectuur vanzelfsprekend zou moeten zijn. Er bestaat nog een groot spanningsveld tussen het normaal en het bijzonder vinden van architectuur. Natuurlijk is de Erasmusbrug in Rotterdam bijzonder. Iedereen begrijpt dat daar een architect voor nodig is. Maar voor infrastructuur zijn ook architecten nodig, het lijkt wel of dat in de kringen van de architect niet genoeg statuur heeft. Daarnaast geldt ook voor de marktpartijen dat de inzet van architecten vaker vanzelfsprekender zou kunnen zijn. > De balgstuw van Ramspol in werking. Ontwerp: Zwarts & Jansma Architecten Foto: BAM Infraconsult BNABLAD #03/13 13

5 Opblaasbare waterkering Ramspol, Kampen. Ontwerp: Zwarts & Jansma Architecten. Foto: Rob t Hart Rein Jansma van Zwarts & Jansma Architects over de samenwerking met Rijkswaterstaat: De rijksoverheid zet haar opdrachten tegenwoordig in de markt. Ons bureau was al heel vroeg betrokken bij de nieuwe contractvormen van de overheid. Het eerste project dat we volgens de nieuwe samenwerking realiseerden, is de opblaasbare waterkering Ramspol. Het is een technisch innovatief ontwerp waarbij ook hoge eisen aan de architectuur werden gesteld. Het meest recente project dat we in samenwerking met Rijkswaterstaat realiseerden, is de Westrandweg bij Amsterdam. Daarbij is wederom veel aandacht besteed aan de vormgeving van de infrastructuur. Bij Rijkswaterstaat wordt veel waarde aan architectuur gehecht, maar ik merk dat ontwerpen voor infrastructuur niet leeft bij architecten. Rijkswaterstaat heeft een aantal tools in de nieuwe contractvormen ingebracht, zoals de beeldkwaliteitsdocumenten. In de aanbestedingsfase bestaat al veel aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit. Er zijn gesprekken, je maakt een ontwerpende verkenning, er is een begeleidingscommissie die zich op de architectuur richt. De nieuwe contractvormen bieden veel mogelijkheden. Het is een inspirerende werkvorm en het geeft genoeg ruimte voor creativiteit. De opdrachtnemer kan zich door slimme bouwtechniek en beeldkwaliteit onderscheiden. Met de aannemer in het team voer je als architect gesprekken of het ontwerp wel slim en onderscheidend genoeg is. Als het slimmer kan, kun je winst halen. In die gesprekken is veel mogelijk, maar je moet wel weten waar je naartoe wilt. Je moet een referentieontwerp, een ijkpunt hebben. Je moet motivaties meegeven in het beeldkwaliteitsplan en altijd een scala van oplossingen bieden. Deze manier van samenwerken gebeurde als eerste bij de opdrachten voor infrastructuur. Aannemers zagen in het begin vooral veel risico. Nu ze ervaring met architectuur hebben, is dat veel minder. Architectuur staat nu ook in de aannemerij hoog op de agenda. Rein Jansma. Foto: Katrien Franken Het debat over de rol van architectuur in de nieuwe contractvormen zou volgens Dronkers harder gevoerd mogen worden. We hebben met de Rijksadviseurs wel het nodige aan boord, maar ik denk dat daar nog een weg openligt. Laat architecten eens bij ons in het bestuur of in onze groepsraad komen om het belang van hun vak duidelijk te maken. Je kunt architectuur alleen goed inpassen in het proces als je een goed beeld hebt van wat een architect kan en doet, en wat de betekenis van architectuur is. Ik vind dat architecten de functie van architectuur veel meer onder de aandacht moeten brengen. Er is zoveel interactie tussen omgeving en gedrag. Je kunt zoveel psychologie inzetten voor gedragsbeïnvloeding en voor een beter gebruik. Als een geslaagd voorbeeld van samenwerking noemt Dronkers de Westrandweg bij amsterdam, waarbij het bureau Zwarts & Jansma Architects is betrokken. Daar is de opdrachtnemer met creatieve ideeën gekomen. Je ziet dat als je de markt de ruimte geeft, dat die markt ook werkt. Aan de Westrandweg zie je bovendien dat Rijkswaterstaat is gegroeid in het goed meenemen van de architectuur in het uiteindelijke resultaat. Bij die rolverschuiving hebben we weer opnieuw de balans moeten zoeken. Bij de Westrandweg is dat goed gelukt. Het geeft ons nieuwe vaardigheden en mogelijkheden. We gaan nog veel meer bouwen. Veel infrastructuur is in de jaren zestig tot stand gekomen en is nu aan vervanging toe. Dat biedt ons nieuwe kansen om inpassing in het landschap en de vormgeving te verbeteren. 14 BLAD #03/13

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen Amersfoort 2-2-2009 Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Agenda Deel 1 Terugblik bijeenkomst 2008 Waarom Life Cycle Denken en Integraal Ontwerpen? (Marktvraag) Verbinding

Nadere informatie

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? OVERZICHT PRESENTATIE Wat is PPS Integrale contactvormen Kenmerken Toepassingen

Nadere informatie

De kracht van pps in lightrail

De kracht van pps in lightrail De kracht van pps in lightrail Over de groeiende noodzaak van lightrail in stedelijke gebieden, de voordelen van publiek-private samenwerking en de gebundelde krachten van Strukton. Strukton pleit voor

Nadere informatie

De opdrachtgever van DBFM(O)

De opdrachtgever van DBFM(O) De opdrachtgever van DBFM(O) Rob Peters DACE contactbijeenkomst Soest Innovatieve contractvormen DBFM(O) Innovatief aanbesteden Life cycle Fysieke beschikbaarheid Operationele beschikbaarheid Bezettingsgraad

Nadere informatie

PPS Lindeplein Brunssum

PPS Lindeplein Brunssum PPS Lindeplein Brunssum De huiskamer Math Feijen, OPPS Brunssum 10 maart 2009 Deze presentatie Wat is PPS en wat is DBFMO? Waarom DBFMO Lindeplein? Concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsvorm Wat

Nadere informatie

PPS/Esco Praktijkdag 2014

PPS/Esco Praktijkdag 2014 PPS/Esco Praktijkdag 2014 Samenwerken als driver voor innovatie 10 december 2014 Private financiering en PPS financieringsprogramma Bert Mulders en Ronald Pereboom 1 1 Innovatieve financieringsvormen Inventarisatie

Nadere informatie

DBFMO M A N A G E M E N T

DBFMO M A N A G E M E N T DBFMO M A N A G E M E N T Van ontwerp naar exploitatie of van exploitatie naar ontwerp? P. Wijntjes 26-9-2013 Post HBO opleiding DBFMO is een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame utiliteitsbouw ~ Rabobank

Nadere informatie

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland Overweegt u nieuwbouw of renovatie van een school? Deze folder geeft u inzicht in wat publiekprivate samenwerking (pps) bij scholen inhoudt. Wanneer

Nadere informatie

Straatman Koster advocaten

Straatman Koster advocaten PT Finance Bouw- en Vastgoedcursus Nieuwe contractvormen voor het managen van projecten Door: Thijs Straatman en Wilfried Koster Zeist, 12 juni 2014 Doel bijeenkomst Nieuwe contractvormen in vogelvlucht

Nadere informatie

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Meer risico s voor staat bij megaproject Zuidas? 1

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Meer risico s voor staat bij megaproject Zuidas? 1 Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

Duurzaamheid in praktijk De aannemer als adviseur!

Duurzaamheid in praktijk De aannemer als adviseur! Duurzaamheid in praktijk De aannemer als adviseur! Aannemersbedrijf Lindeloof Albert Martinus Onderwerpen 1. Praktijkvoorbeeld de Vogelbuurt, in het kort! 2. Integrale ambitie & marktconsultatie 3. Een

Nadere informatie

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Uitgangspunten PPS-concessiemodel De overheid zet een geïntegreerd investeringsproject in de markt: ontwerp, aanleg, onderhoud

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

groene expertise open blik de juiste combinatie van kennis en disciplines

groene expertise open blik de juiste combinatie van kennis en disciplines Groener leven groener leven Mensen houden van groen. Of we nu binnen werken, buiten sporten of in de natuur tot rust komen. We kunnen niet zonder, want groen draagt op allerlei manieren bij een gezonde

Nadere informatie

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management De Waarheid over DBFM PIANOo-congres 4 juni 2009 Wie zijn wij? Erik Jan Snik Merlijn Nijhof Ministerie van Financiën, PPS & Asset management www.minfin.nl/onderwerpen/publiek_private_samenwerking Voorheen:

Nadere informatie

VORMGEVINGSPROTOCOL KWALITEITSBORGING VORMGEVING INFRASTRUCTUUR. P.W. van den Heuvel versie 23 november 2007 pagina 1 van 7

VORMGEVINGSPROTOCOL KWALITEITSBORGING VORMGEVING INFRASTRUCTUUR. P.W. van den Heuvel versie 23 november 2007 pagina 1 van 7 VORMGEVINGSPROTOCOL KWALITEITSBORGING VORMGEVING INFRASTRUCTUUR P.W. van den Heuvel versie 23 november 2007 pagina 1 van 7 Kwaliteitsborging Vormgeving Infrastructuur Inleiding De infrastructuur heeft

Nadere informatie

PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN

PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN Lau Bekkers Complan Ellen van der Steen Treetops, vml Complan Niels Ponjee diederendirrix PPS CAMPUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN 1 Doel Gemeente Eindhoven:

Nadere informatie

Innovatief aanbesteden is niet eng

Innovatief aanbesteden is niet eng Nationaal Sportvelden Congres 22 november 2012 Innovatief aanbesteden is niet eng Raymond Schuurkes i.s.m. Annette Biesboer en Thidder Fimerius Onderwerpen vandaag Een stukje historie en ontwikkelingen

Nadere informatie

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Facto Congres 26 mei 2011 Jos Barnhoorn Snr. Project Mgr. Johnson Controls Wie is Jos Barnhoorn?

Nadere informatie

PPS en maatschappelijk vastgoed

PPS en maatschappelijk vastgoed PPS en maatschappelijk vastgoed 19 april 2011 Peter Oussoren Tenman Inhoud: Is er een probleem? Wat verwachten we van een oplosssing Even herhalen :PPS PPS nieuwe stijl : lean en mean Probleemstelling:

Nadere informatie

Partners in Public Business

Partners in Public Business Partners in Public Business Richard van Breukelen CFO Rijkswaterstaat 12 juni 2008 Wat doet Rijkswaterstaat? Rijkswaterstaat is de uitvoeringsorganisatie van Verkeer en Waterstaat en werkt aan: - Vlot

Nadere informatie

Innovatief opdrachtgeverschap

Innovatief opdrachtgeverschap Innovatief opdrachtgeverschap CBZ Bouwdag Verpleging en Verzorging Bussum, 6 maart 2008 Inhoud TNO en innovatief opdrachtgeverschap Waarom geïntegreerd contract? Wat kunnen we leren uit andere sectoren?

Nadere informatie

Winst behalen met PPSconstructies

Winst behalen met PPSconstructies Winst behalen met PPSconstructies Er valt veel winst te behalen met PPS-constructies. Maar dan moeten opdrachtgever en opdrachtnemer goed samenwerken. Daar komt wel wat bij kijken. Het denken in PPS is

Nadere informatie

Voorsprong door gebundelde kennis

Voorsprong door gebundelde kennis Advies- en ingenieursbureau dhv.nl Voorsprong door gebundelde kennis samenwerking bij complexe mobiliteitsprojecten Altijd een oplossing verder Een opdrachtgever met raad en daad bijstaan betekent meer

Nadere informatie

d r o m e n d e n k e n d o e n zwembaden sporthallen turnhallen multifunctionele centra

d r o m e n d e n k e n d o e n zwembaden sporthallen turnhallen multifunctionele centra d r o m e n d e n k e n d o e n zwembaden sporthallen turnhallen multifunctionele centra Dromen werkelijkheid maken, ambities vertalen naar realiteit, planningen en berekeningen omzetten in haalbaar projectmanagement.

Nadere informatie

Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten

Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten Voorsorteren op de Belofte van DBFM: Het Juist Managen en Evalueren van de Complexiteit in DBFM- Transportinfrastructuurprojecten Stefan Verweij Dit artikel is verschenen als: Verweij, S. (2015). Voorsorteren

Nadere informatie

Overheden als moderne opdrachtgever

Overheden als moderne opdrachtgever Overheden als moderne opdrachtgever Organisatorische randvoorwaarden voor professioneel opdrachtgeverschap bij nieuwe samenwerkingsvormen bij Waterschappen Prof.dr.ir. Marleen Hermans, TU Delft, Bouwkunde,

Nadere informatie

Innovatief aanbesteden

Innovatief aanbesteden Innovatief aanbesteden Negen kansen om de markt beter te benutten Als inkoper of inkoopverantwoordelijke bent u altijd op zoek naar het beste wat de markt kan bieden. Deze factsheet biedt u negen vormen

Nadere informatie

Marktconsultatie. Verkenning en aanbevelingen

Marktconsultatie. Verkenning en aanbevelingen Marktconsultatie Verkenning en aanbevelingen Inhoud 1. Inleiding en vraagstelling... 3 2. Doel en verwachting van uitgevoerde marktconsultaties... 5 3. Het nut van marktconsultaties... 7 4. Het wanneer

Nadere informatie

Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud

Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud Herma Zijlmans Projectmanager/Leveranciersmanager m.m.v. Wilhelm van Eeken - PM Variabel Onderhoud Erwin Kommeren PM Vast Onderhoud PPO Introductie Herma Zijlmans -

Nadere informatie

Niemand kan alleen echt het verschil maken, maar samen des te meer!

Niemand kan alleen echt het verschil maken, maar samen des te meer! Niemand kan alleen echt het verschil maken, maar samen des te meer! Rob van Wingerden Fotografie Rob van Wingerden: Kees Stuip Drs. Huub van Hout RA CIA Drs. Laszlo Nagy EMIA RO In het kader van het themanummer

Nadere informatie

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie}

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} Aan: Naam adviesbureau, ter attentie van, adres { } Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} {Plaatsnaam en datum} Geachte heer, mevrouw, { } De gemeente { } en het schoolbestuur

Nadere informatie

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Westluidense Poort Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Arjan Verboom, OPPS (Ine van den Hurk, gemeente Tiel) Apeldoorn, 16 oktober 2013 Inhoud Gebiedsontwikkeling Westluidense Poort Hoe in de markt gezet?

Nadere informatie

WIE GESCHIEDENIS WIL SCHRIJVEN, MOET DE TOEKOMST CREËREN. DE TOEKOMST START MORGEN, CREËREN VANDAAG.

WIE GESCHIEDENIS WIL SCHRIJVEN, MOET DE TOEKOMST CREËREN. DE TOEKOMST START MORGEN, CREËREN VANDAAG. DESIGN TO OPERATE WIE GESCHIEDENIS WIL SCHRIJVEN, MOET DE TOEKOMST CREËREN. 2 3 Serge Lefevere Johan Cogge Albaan Tas Jan De Vloed DE TOEKOMST START MORGEN, CREËREN VANDAAG. PUBLIC BUILDINGS REDEFINED

Nadere informatie

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur

VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa. Jaap Zeilmaker projectdirecteur VAN INFRAPROVIDER NAAR NETWERKMANAGER DBFM-A15 MaVa Jaap Zeilmaker projectdirecteur 1-12-2011 Leitmotief niet het object staat centraal maar de functie die het object vervult. Ontwikkeling komt voort uit

Nadere informatie

SPC360: specificeren, programmeren en contracteren. SPC360 en AT Osborne 2016 Q1

SPC360: specificeren, programmeren en contracteren. SPC360 en AT Osborne 2016 Q1 SPC360: specificeren, programmeren en contracteren Andere contractvormen In de utiliteitsbouw worden steeds vaker andere contractvormen toegepast. Het zijn tools die hun oorsprong vinden in de wereld van

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bouw & Projectontwikkeling

Nieuwsbrief Bouw & Projectontwikkeling Nieuwsbrief Bouw & Projectontwikkeling 10 april 2015 Contractvormen in de bouw Voorafgaand In een tijd waarin de bouwbranche voorzichtige tekenen van herstel vertoont, wil Hekkelman proberen daaraan een

Nadere informatie

om de markt beter te benutten

om de markt beter te benutten 9 kansen om de markt beter te benutten Als inkoper of inkoopverantwoordelijke bent u altijd op zoek naar het beste wat de markt kan bieden. Deze handreiking biedt u negen vormen van innovatief aanbesteden

Nadere informatie

Slimmer samenwerken: PPS light

Slimmer samenwerken: PPS light PUBLIC FINANCE CONGRES 2011 van Vliet Slimmer samenwerken: PPS light Karin Heijenrath ROC Leiden Caspar Boendermaker - BNG 13 oktober 2011 Agenda Publieke investeringsprojecten Publiek-private samenwerking

Nadere informatie

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare

Zorg dat het goed komt. ENGIE Healthcare Zorg dat het goed komt ENGIE Healthcare 2 Zorg & ICT Energymanagement & Exploitatie Design Build Finance Maintain Operate (DBFMO) Publiek Private Samenwerking (PPS) Integrale diensten en services Slimmer

Nadere informatie

Investeren in nieuwe sportinfrastructuur? Scenario s

Investeren in nieuwe sportinfrastructuur? Scenario s Investeren in nieuwe sportinfrastructuur? Scenario s Beslissingskader scenario s nieuwe sportinfrastructuur 10 vragen voor een optimale lokale keuze David Nassen Vooraf 10-tal scenario s (of combinaties)

Nadere informatie

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPP Knowledge Center Aruba Ambition Promote and facilitate

Nadere informatie

Bouwlokaal: Bouwen is vooruitzien Jan-Willem Ponjé

Bouwlokaal: Bouwen is vooruitzien Jan-Willem Ponjé Bouwlokaal: Bouwen is vooruitzien Jan-Willem Ponjé directeur Bouwbedrijf Ponjé Vestigingsplaats: Handel (gemeente Gemert-Bakel) Opgericht in: 1932 Omzet: 8,5 mln euro Medewerkers: 46 personen Activiteiten:

Nadere informatie

Kansen voor. scholenbouw. DBMO in

Kansen voor. scholenbouw. DBMO in Kansen voor DBMO in scholenbouw De afgelopen jaren zijn er twee scholen gerealiseerd volgens een DBMO-contract: Brede School Joure en het voorzieningencluster De Veste in Borne. Wat betekende deze integrale

Nadere informatie

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING 14 december Bedrijfslevenbrief Het kabinet heeft samenleving en bedrijfsleven

Nadere informatie

EP Economie en Praktijk DBFMO

EP Economie en Praktijk DBFMO â door fotografie publicatiedatum AWM editie : Michiel van Raaij : Diversen : 3 mei 2011 : 41 de architectuur voorbij nummer 41 6e jaargang april/mei 2011 15, Architectenweb Magazine Ongewenst Justitiepaleis

Nadere informatie

Een contractvorm voor meerwaarde

Een contractvorm voor meerwaarde Een contractvorm voor meerwaarde PRAKTIJKCASUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN (DBFMO)» Martie Jacobs Directeur OPPS Content» Introductie Praktijkcase: Internationale School Eindhoven» Keuze voor PPS DBFMO»

Nadere informatie

Innovatie gericht circulair inkopen

Innovatie gericht circulair inkopen Mede mogelijk gemaakt door een bijdrage vanuit de Europese Unie Innovatie gericht circulair inkopen Rapid Circular Contracting Circulaire Economie Circulair Bouwen Het inkoop proces Programma van Behoeften

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

Dé perfecte partner voor uw bouwplannen! Recreëer, werk en leer in een perfecte omgeving. Neem vandaag nog contact op voor meer informatie

Dé perfecte partner voor uw bouwplannen! Recreëer, werk en leer in een perfecte omgeving. Neem vandaag nog contact op voor meer informatie TLBURG TLBURG Recreëer, werk en leer in een perfecte omgeving U wil de juiste omgeving om in te recreëren, sporten, werken of leren. Met onze services kunnen wij zo n omgeving voor u realiseren. Design

Nadere informatie

Groener bouwen. groener leven

Groener bouwen. groener leven Groener bouwen groener leven ontspannen in een gezonde buitenruimte daktuinen en gevelbegroening waterbuffering onderscheidend vermogen waarde toevoegen Groener bouwen betekent het inrichten van de buitenruimte

Nadere informatie

10/09/2013. 4 Maatregelen Nederrijn. Wie zijn we. Wat doen we. Wat doen we anders. Waarom doen we dit? Rijkswaterstaat Boskalis.

10/09/2013. 4 Maatregelen Nederrijn. Wie zijn we. Wat doen we. Wat doen we anders. Waarom doen we dit? Rijkswaterstaat Boskalis. Nederland efficiënter beschermen tegen hoogwater 4 Maatregelen Nederrijn 10 september 2013 Waterschap Rivierenland, Tiel Dirk-Jan Zwemmer (PM Boskalis) Jeroen Eikholt (CM ) Wie zijn we Wat doen we Wat

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma

Nadere informatie

Campus Kortrijk Weide - ZWEMBAD raadscommissie oktober 2015

Campus Kortrijk Weide - ZWEMBAD raadscommissie oktober 2015 Campus Kortrijk Weide - ZWEMBAD raadscommissie oktober 2015 Wat? GR beslissing omtrent : 1.Formele sluiting van de dialoog 2.Goedkeuren van het bestek 3.Goedkeuren van de DBFMO-overeenkomst 4.Goedkeuren

Nadere informatie

Landelijk modern wonen in Zenderen

Landelijk modern wonen in Zenderen Landelijk modern wonen in Zenderen Projectnummer: 11-143 Erve Rupert: Droom wordt werkelijkheid Een authentiek knooperf in harmonie met het omringende landschap Het realiseren van Erve Rupert is een droom

Nadere informatie

Intelligente verlichting Beter beheersen door beter beheren. Hedzer de Boer Smart Energy Regions, 18 november 2011

Intelligente verlichting Beter beheersen door beter beheren. Hedzer de Boer Smart Energy Regions, 18 november 2011 Intelligente verlichting Beter beheersen door beter beheren Hedzer de Boer Smart Energy Regions, 18 november 2011 1 2 Sociale veiligheid Gemiddeld 2.5 % van de Nederlanders voelt zich onveilig in zijn

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Permanent Theater

Voortgangsrapportage Permanent Theater Voortgangsrapportage Permanent Theater 18 februari 2013 Agenda Rapportage - pauze - Marktconsultatie Vervolgproces 1 Rapportage Afspraken met de raad Vragen vooraf Financiën Theaterconcepten Locaties Investering

Nadere informatie

Een praktisch boek over contracteren en aanbesteden

Een praktisch boek over contracteren en aanbesteden 1 Introductie Een praktisch boek over contracteren en aanbesteden Dit boek gaat over het contracteren en aanbesteden van bouw- en infrastructurele projecten. Over wat er nodig is om op een doordachte en

Nadere informatie

Open Convenant 12 november 2015

Open Convenant 12 november 2015 12 november 2015 Cees Buijs Albert Martinus Geert Jan Verkade René de Kwaadsteniet 1 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 13-11-15 Duurzaam GWW begint bij ambitie en focus Winst in integrale gebiedsontwikkeling; Focus

Nadere informatie

Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013

Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013 Stadsregio Arnhem Nijmegen De heer J. Matthijsse Postbus 6578 6503 GB Nijmegen Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013 Geachte

Nadere informatie

Toelichting Model vraagspecificatie bestaande bouw

Toelichting Model vraagspecificatie bestaande bouw 2/7 Toelichting Model vraagspecificatie bestaande bouw Inhoud Algemeen 1 INLEIDING 1.1 Projectomschrijving 1.2 Organisatie 1.3 Scope van het werk 1.4 Randvoorwaarden 1.5 Budget 1.6 Opzet van de Vraagspecificatie

Nadere informatie

Coming together is a beginning, staying together is progress, and working together is success. Henry Ford

Coming together is a beginning, staying together is progress, and working together is success. Henry Ford PPS uit balans? Coming together is a beginning, staying together is progress, and working together is success. Henry Ford Publiek-Private Samenwerking gaat de norm worden, aldus Prof. Dr. Willem Vermeend

Nadere informatie

Regeling Lokale Netwerken

Regeling Lokale Netwerken Regeling Lokale Netwerken Binnen de BNA functioneren vanaf 2017 lokale netwerken. Deze netwerken opereren vanuit een door de landelijke organisatie gedragen missie, waaraan lokaal (en regionaal) vorm en

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

SCB in de praktijk. Ervaringen met S.C.B. In de uitvoering van UAV GC werken. GWW Advies 1

SCB in de praktijk. Ervaringen met S.C.B. In de uitvoering van UAV GC werken. GWW Advies 1 SCB in de praktijk Ervaringen met S.C.B. In de uitvoering van UAV GC werken GWW Advies 1 Inhoud presentatie Achtergronden SCB Praktijk werking Verbeteringen GWW Advies 2 Herkomst SCB gedachte SCB is vervolg

Nadere informatie

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede lokale openbare sector-studiedag Sint-Niklaas, hotel Serwir, 25 oktober 2007 Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede Lokale

Nadere informatie

17 t/m 20 januari 2017 Rotterdam Ahoy SLIM VERBINDEN. GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR

17 t/m 20 januari 2017 Rotterdam Ahoy SLIM VERBINDEN.  GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR 17 t/m 20 januari 2017 Rotterdam Ahoy SLIM VERBINDEN www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR Slim verbinden is het thema van InfraTech 2017 in Rotterdam Ahoy. Letterlijk en figuurlijk.

Nadere informatie

VIPA, DBFM en PPS: Een Babylonische spraakverwarring of opportuniteit? Cies Gysen Advocaat-vennoot

VIPA, DBFM en PPS: Een Babylonische spraakverwarring of opportuniteit? Cies Gysen Advocaat-vennoot VIPA, DBFM en PPS: Een Babylonische spraakverwarring of opportuniteit? Cies Gysen Advocaat-vennoot 1 I. ALGEMEEN Initiatieven ontwikkelen en in de financiering te voorzien van een kwaliteitsvolle, toegankelijke

Nadere informatie

17 t/m 20 januari 2017 Ahoy Rotterdam SLIM VERBINDEN. www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR

17 t/m 20 januari 2017 Ahoy Rotterdam SLIM VERBINDEN. www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR 17 t/m 20 januari 2017 Ahoy Rotterdam SLIM VERBINDEN www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR Slim verbinden is het thema van InfraTech 2017 in Ahoy Rotterdam. Letterlijk en figuurlijk.

Nadere informatie

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer Uw samenwerking met HVL Service, Onderhoud en Beheer kan in verschillende contractvormen worden vastgelegd. Samen stellen wij een gedetailleerd onderhoudsplan op en formuleren wij een overeenkomst op maat,

Nadere informatie

Verslag van de tweede bijeenkomst op InnovatiePartnerschap op De BouwCampus.

Verslag van de tweede bijeenkomst op InnovatiePartnerschap op De BouwCampus. Verslag van de tweede bijeenkomst op InnovatiePartnerschap op De BouwCampus. Casus: Duikervervanging in Rotterdam Organisatie: Linda Docters van Leeuwen - Oxand Nick Statham - Gemeente Rotterdam Rob Kuiken

Nadere informatie

LEERGANG SUCCESVOL AANBESTEDEN

LEERGANG SUCCESVOL AANBESTEDEN LEERGANG SUCCESVOL AANBESTEDEN Protocol Ontwerpersselecties gemeente Rotterdam 21 mei, De Rotterdam, OMA Ontwikkelcompetities Nieuwe Stijl gemeente Leeuwarden 28 mei, Fries Museum Watercampus (in aanbouw),

Nadere informatie

Een nieuw "UITVRAAGMODEL" voor een. Frank Goossensen, 10 februari 2011. Imagine the result

Een nieuw UITVRAAGMODEL voor een. Frank Goossensen, 10 februari 2011. Imagine the result Regionale keringen versneld es edverbeteren ebeee Een nieuw "UITVRAAGMODEL" voor een integrale aanpak Frank Goossensen, 10 februari 2011 Imagine the result Aanleiding Regionale keringen staan volop in

Nadere informatie

Inhoud. Wat is PIETERS BOUWTECHNIEK Bouwproces Samenwerkingsvormen BIM

Inhoud. Wat is PIETERS BOUWTECHNIEK Bouwproces Samenwerkingsvormen BIM Inhoud Wat is PIETERS BOUWTECHNIEK Bouwproces Samenwerkingsvormen BIM PIETERS BOUWTECHNIEK Almere Amsterdam Delft Eindhoven Haarlem Utrecht Zwolle 120 medewerkers 12 register constructeurs 5 register ontwerpers

Nadere informatie

Kwaliteitsborging in Contractbeheersing 3 juli 2014

Kwaliteitsborging in Contractbeheersing 3 juli 2014 Kwaliteitsborging in Contractbeheersing 3 juli 2014 Jakko de Jong Improving performance, reducing risk Aanleiding Geïntegreerde Contracten BNP Nederland voor 80% overheid gestuurd Economie moet meer door

Nadere informatie

Westluidense Poort in beeld

Westluidense Poort in beeld Westluidense Poort in beeld Met de ontwikkeling van de Westluidense Poort tot cultureel kwartier investeert Tiel in de toekomst als aantrekkelijke stad voor zijn inwoners, bezoekers, nieuwe inwoners en

Nadere informatie

themadag Uitvoering Publieke taken betaalbaar René Duifhuizen Projectmanager stadsbrug De Oversteek donderdag 23 januari 2014

themadag Uitvoering Publieke taken betaalbaar René Duifhuizen Projectmanager stadsbrug De Oversteek donderdag 23 januari 2014 themadag Uitvoering Publieke taken de juiste balans tussen innovatief, duurzaam en betaalbaar René Duifhuizen Projectmanager stadsbrug De Oversteek donderdag 23 januari 2014 Innovatieve aanbesteding &

Nadere informatie

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS 1 Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS Syndeks een combinatie van ingenieurs- en inkoopactiviteiten Materiekennis Syndeks b.v. Son & Europese Aanbestedingen Lid van 2

Nadere informatie

5. Typologieën voor bebouwing

5. Typologieën voor bebouwing 5. Typologieën voor bebouwing Met de eerder genoemde landschappelijke nrichting als basis is tijdens workshops gediscussieerd over geschikte vormen van bebouwing in het gebied. Belangrijke conclusie daarin

Nadere informatie

Samen vormgeven aan de toekomst

Samen vormgeven aan de toekomst Policy Design Studio Samen vormgeven aan de toekomst Sinds het voorjaar van 2015 brengen wij de Policy Design Studio in praktijk. Een kansgerichte manier om de toekomst tegemoet te treden. Wij raken steeds

Nadere informatie

Programma. Nieuwe zeesluis IJmuiden. Sluizencomplex IJmuiden. Scope 22-10-2015

Programma. Nieuwe zeesluis IJmuiden. Sluizencomplex IJmuiden. Scope 22-10-2015 Nieuwe zeesluis IJmuiden Mediabijeenkomst 20 oktober 2015 Jaap Blokland, EPCM-directeur OpenIJ Scope Design, Build, Finance & Maintain contract (DBFM) voor het ontwerpen en realiseren van de nieuwe zeesluis

Nadere informatie

Eigenaren bijeenkomst

Eigenaren bijeenkomst Eigenaren bijeenkomst Eigenaren aan het stuur Taken Park management / eigenaren loge Oprichting Eigenaren loge LMM Agenda Eigenaren loge Toelichting Marktmeesterschap door Drs. Jeroen Krijgsman (BOM) Bespreking

Nadere informatie

Ontwikkelcompetitie Noordgebouw. Heleen Wijtmans, gemeente Utrecht David Snelleman, Dura Vermeer Maarten Kievits, Fakton

Ontwikkelcompetitie Noordgebouw. Heleen Wijtmans, gemeente Utrecht David Snelleman, Dura Vermeer Maarten Kievits, Fakton Ontwikkelcompetitie Noordgebouw Heleen Wijtmans, gemeente Utrecht David Snelleman, Dura Vermeer Maarten Kievits, Fakton Toplocatie en complexe opgave in één Zichtlocatie aan het spoor Tussen station en

Nadere informatie

Kees Spanjers, 30-10-2007 Grote Kerk in Haarlem blad 1 van 11

Kees Spanjers, 30-10-2007 Grote Kerk in Haarlem blad 1 van 11 Kees Spanjers, 30-10-2007 Grote Kerk in Haarlem blad 1 van 11 De uitspraak komt uit onverdachte hoek, en is meer dan 80 jaar oud. Het vraagstuk van de huisvesting is van alle tijden, en van alle culturen.

Nadere informatie

Vastleggen budget Openbare verlichting

Vastleggen budget Openbare verlichting Openbaar Onderwerp Vastleggen budget Openbare verlichting Programma Openbare Ruimte Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Kwaliteitsverbeteringen door investeringen van de markt in ruil voor

Nadere informatie

Bouwend Nederland 12 april EMVI Bijeenkomst Infrastructuur Bouwend Nederland. Ontwikkelingsrichting Ruimtelijke Uitvoering gemeente Tilburg

Bouwend Nederland 12 april EMVI Bijeenkomst Infrastructuur Bouwend Nederland. Ontwikkelingsrichting Ruimtelijke Uitvoering gemeente Tilburg EMVI EMVI Bijeenkomst Infrastructuur Bouwend Nederland Ontwikkelingsrichting Ruimtelijke Uitvoering gemeente Tilburg Kwartiermaker contractadviseur Frank van Kruijsdijk Presentatie 12 april 2016 Voorstellen

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

Bouwsector gaat beheren

Bouwsector gaat beheren FACILITY MANAGEMENT MAGAZINE 147 Jos Bolt ( Ballast Nedam) FEBRUARI 2007 Bouwsector gaat beheren ARKO UITGEVERIJ Nieuwbouw De rol van de facility manager Gemeenten Nieuwe visie tot 2010 FM in laboratoria

Nadere informatie

financefornonfinancials 13 juni 2017

financefornonfinancials 13 juni 2017 13 juni 2017 Voor wie is deze workshop bedoeld? De workshop Finance for non financials is bedoeld voor iedereen die in de culturele sector werkt, maar nog weinig kennis heeft van cijfers. Deze workshop

Nadere informatie

RONTH MANAGEMENT OP WEG NAAR EEN VRAAGGESTUURDE ORGANISATIE

RONTH MANAGEMENT OP WEG NAAR EEN VRAAGGESTUURDE ORGANISATIE RONTH MANAGEMENT OP WEG NAAR EEN VRAAGGESTUURDE ORGANISATIE RON VAN HELVOIRT 1964 BUSINESS DEVELOPMENT TRAINING INTERIM DIRECTEUR COACH ONDERNEMER START-UPS Wat ga ik niet doen Vertellen hoe ik de PPS-en

Nadere informatie

jadewerkwijze voor particuliere opdrachtgevers

jadewerkwijze voor particuliere opdrachtgevers jadewerkwijze voor particuliere opdrachtgevers ZELF (VER)BOUWEN? Zelf bouwen of verbouwen? JADE architecten biedt hiervoor reeds sinds 2010 een laagdrempelige service. Wij zijn gespecialiseerd in het ontwerpen

Nadere informatie

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM

ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM ERVARING MET BEST VALUE PROCUREMENT ALS OPDRACHTGEVER BIJ GEMEENTE SCHIEDAM Even voorstellen 1. Jan Hendrik Bouman 2. Werkzaam bij Inter Project Management 3. Gedetacheerd als Algemeen projectleider bij

Nadere informatie

c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR

c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Nadere informatie

Keuzes bij contractering. Ir. Remco M. Hoeboer MBA Coördinerend Projectmanager grote Stationsprojecten

Keuzes bij contractering. Ir. Remco M. Hoeboer MBA Coördinerend Projectmanager grote Stationsprojecten Keuzes bij contractering Ir. Remco M. Hoeboer MBA Coördinerend Projectmanager grote Stationsprojecten Inhoud Grote stationsprojecten van ProRail Project Spoorzone Delft Karakteristieke vraagstukken Bepalende

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Dus: slim zijn! Aanbesteding Brummen: wie, wat, waarom en hoe. Gemeente Brummen: relatief klein maar professioneel. Oude huisvesting voldeed niet meer

Dus: slim zijn! Aanbesteding Brummen: wie, wat, waarom en hoe. Gemeente Brummen: relatief klein maar professioneel. Oude huisvesting voldeed niet meer Gemeente Brummen: relatief klein maar professioneel Oude huisvesting voldeed niet meer Politiek gevoelig Beperkt budget Dus: slim zijn! Ambitie: Hoogst haalbare duurzaamheid binnen de financiële kaders

Nadere informatie

PROFIEL Ook het integraal samenwerken in BIM, dat we al sinds 2006 doen voor projecten van allerlei schaalgroottes, in elke fase en op het hoogste uit

PROFIEL Ook het integraal samenwerken in BIM, dat we al sinds 2006 doen voor projecten van allerlei schaalgroottes, in elke fase en op het hoogste uit PROFIEL Ons architectenbureau is opgericht in 1910 en gevestigd in de Van Nellefabriek in Rotterdam, ontworpen door de grondleggers van ons bureau, architecten Brinkman en Van der Vlugt. Sinds 2014 is

Nadere informatie