Kompas, energiebewust wonen en werken. uitgave Cijfers en tabellen in opdracht van

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kompas, energiebewust wonen en werken. uitgave 2007. Cijfers en tabellen 2007. in opdracht van"

Transcriptie

1 Kompas, energiebewust wonen en werken uitgave 2007 Cijfers en tabellen 2007 in opdracht van

2

3 Voorwoord Winst op vele fronten! Klimaatverandering staat volop in de belangstelling. Dat zorgt voor toenemende aandacht voor de mogelijkheden van energiebesparing en schone energie. Ook de stijgende energieprijzen zijn een reden om efficiënt om te gaan met energie. En binnenkort moet een energielabel aanwezig zijn bij bouw, verkoop of verhuur in woningbouw en utiliteitsbouw. Energiebesparing levert dus op veel fronten winst op! Hoeveel precies, dat kunt u opzoeken in deze uitgave van Cijfers & Tabellen. Met de gegevens uit deze Cijfers & Tabellen kunt u voor uw klanten en doelgroepen inzichtelijk maken wat het (milieu)rendement van verschillende maatregelen is. In 2006 verscheen de ingrijpend geactualiseerde versie van Cijfers & Tabellen. In deze uitgave van 2007 hebben we waar nodig de cijfers geactualiseerd. Met deze uitgave pretenderen we geen volledigheid. Maar dit naslagwerk zorgt wel voor een snelle en goede indruk van de stand van de techniek en op welke terreinen er verbeteringen mogelijk zijn. Dat vormt de basis voor maatwerk bij uw klanten en doelgroepen. In deze uitgave vindt u energieverbruikgetallen en kengetallen met betrekking tot besparingen, prijsinformatie en maatregelen per doelgroep. Zowel adviesbureaus op het gebied van energie, milieu, techniek en innovaties, als milieudiensten/ gemeenten, energiebedrijven en installatiebedrijven kunnen Cijfers & Tabellen gebruiken als naslagwerk bij adviesgesprekken. Ook helpen de gegevens uit dit naslagwerk bij het kiezen van de juiste maatregelen om de score van het energielabel te verbeteren. Verder kunnen bijvoorbeeld milieuambtenaren die betrokken zijn bij vergunningverlening en handhaving, aan de hand van Cijfers & Tabellen beoordelen of bedrijven voldoen aan de stand der techniek. De informatie uit dit naslagwerk helpt verder bij het beoordelen van energierapporten of bedrijfsenergieplannen. Studenten die in hun opleiding aandacht besteden aan energie kunnen deze uitgave gebruiken als naslagwerk. Op verzoek van de huidige gebruikers van Cijfers &Tabellen is deze uitgave op papier. Wel zo gemakkelijk om mee te nemen bij uw adviesgesprekken. Op kunt u dit naslagwerk gratis downloaden en/of bestellen in hardcopy als u behoefte heeft aan meerdere exemplaren. We wensen u veel (milieu)winst! SenterNovem, april 2007

4

5 Inhoud Voorwoord 3 1 Kengetallen 9 Verbruikskentallen per sector 9 Verbruikskentallen MJA deelnemers 9 Verbruikskentallen zwembaden 10 Verbruikskentallen beweegbare bruggen 10 Gasverbruik woningen 11 Electriciteitsverbruik woningen 11 Verbruikskentallen poldergemalen 11 Verbruikskentallen rioolgemalen 12 Verbruikskengetallen rioolwaterzuiverinstallaties (RWZI) 12 Energieverbruik Schutsluizen 13 Energieverbruik verkeersregelinstallaties 13 2 Verdeling energieverbruik 14 Elektriciteitsverbruik keukenapparatuur 14 Elektriciteitsverbruik koel-, vries- en kookapparatuur 14 Elektriciteitsverbruik verwarming, warm water en reiniging 15 Elektriciteitsverbruik hobby en audio/video/communicatie 15 Elektriciteitsverbruik persoonlijke verzorging 15 3 Graaddagen 16 Keuze weerstation op basis van postcode 16 Totalen graaddagen (1984 t/m 2006) 16 Totalen graaddagen (1972 t/m 2006) 16 Graaddagen per maand (1998) 17 Graaddagen per maand (1999) 17 Graaddagen per maand (2000) 17 Graaddagen per maand (2001) 17 Graaddagen per maand (2002) 17 Graaddagen per maand (2003) 17 Graaddagen per maand (2004) 18 Graaddagen per maand (2005) 18 Graaddagen per maand (2006) 18 Gemiddelde buitentemperatuur 18 Jaarverloop gemiddelde zoninstraling per maand 18 4 Brandstofprijzen 19 Ontwikkeling totale kosten energie huishoudens 19 (inclusief EB, BTW en heffingskortingen) Prijzen (ct ) aardgas per m 3 en elektriciteit per 19 kwh huishoudens Ontwikkeling energieprijzen huishoudens in indexcijfers, = 100 Bijdrage van de componenten aan de totale energie- 20 kostenontwikkeling Aandeel van de diverse tariefcomponenten in de 20 electriciteitsrekening 2005 voor huishoudens Aandeel van de diverse tariefcomponenten in de aardgas- 20 rekening 2005 voor huishoudens 5 Omrekenfactoren brandstoffen 21 Emissies per eenheid brandstof 21 Omrekenfactoren brandstoffen 21 Voorvoegsels 21 Afgeleide eenheden 21 Nederlandse energiedragers en standaard CO 2 Emissiefactoren 22 Grootheden 23 Omrekeningstabel voor energie-eenheden: J - kwh - tep 23 6 Statistieken 24 Gemiddeld aardgas en elektriciteitsverbruik woningen Ontwikkeling gasverbruik in periode , 24 in m 3 per woning Ontwikkelingen in verwarmingstypen (in %) woningen 25 Plaatsingsperiode CV woningen 25 Leeftijd bewoners 25 Ontwikkeling gemiddelde leeftijd Trends in penetratiegraden isolatievormen woningen 25 Elektriciteitsverbruik in kwh voor de jaren 2002, 2003 en utiliteitsbouw Gasverbruik in m 3 voor de jaren 2002, 2003 en utiliteitsbouw Aantal gebouwen naar segment (2005) 26 Gemiddelde verbruiken naar segment Penetratiegraad maatregelen Utiliteitsbouw 27 Relatie tussen energiebesparende - en ziekteverzuim 28 verlagende maatregelen. 5

6 7 Financieel 30 Systemen bodemgebruik als energiebron en -buffer 2 Beoordeling m.b.v. variabele TVT methode 0 Uitgangspunten voor een verticale bodemwarmtewisselaar 42 Beoordeling m.b.v. Netto Contante Waarde 1 Aandachtspunten ontwerp bodemwarmtewisselaar Interne rentevoet van besparingsmaatregelen 1 Keuze bron t.b.v. warmtepompsysteem per marktsegment 44 8 Analyse van techniek warmteopwekking WKK 45 Ketelvermogen op basis van gebouwinhoud 2 Eigenschappen van een viertal warmtekrachtinstallaties 5 Vollasturen op basis van ketelvermogen 2 Prijsindicaties van warmtekracht installaties 5 Gecorrigeerde benuttingsgraad op basis van ketelvermogen 32 Keuzecriteria WKK 5 Richtprijzen verwarmingsketels Richtprijzen geisers Richtprijzen weersafhankelijke regelaars 12 Zon 46 Rendement zonne-energie systeem, oriëntatie en hellingshoek 46 Richtprijzen zonneboilersystemen Gemiddelde opbrengst zonnecollectoren 6 Richtprijzen cascaderegelaars Globale kostprijs thermische zonnesystemen 7 Richtprijzen cv-boilers Richtprijzen totale vervanging regelapparatuur van middelgrote verwarmingssystemen Richtprijzen isolatie van appendages Richtprijzen van frequentieregelaars Waterzijdig vollastrendement van ketels op onderwaarde 34 Richtprijzen frequentiegeregelde cv-pomp versus gewone cv-pomp Rendementsverbetering door vervanging van ketels 5 Stilstandverliezen ketels 5 Warmteproducties (MJ/m 2 /jr) van overige actieve thermische zonne-energiesystemen Extra eigen energieverbruik kwh/m 2 /jr) van overige actieve thermische zonne-energiesystemen ten opzichte van conventionele systemen Opwekkingsrendementen (%, op onderwaarde) van de referentietechnologieën voor overige actieve thermische zonne-energiesystemen, per toepassing en per type collector Zontoetredingsfactoren voor zonwering Soorten PV-systemen Toeslagen voor warmteverliesberekeningen 5 Effect van waterzijdig afsluiten buiten gebruiksuren ketel 35 Besparingen op elektriciteitsverbruik van pompen in 5 cv-installaties ten opzichte van continu bedrijf Warmteverlies door leidingen 6 Maatregelen in ketelhuis van scholen 6 Maatregelen kantoorgebouwen door gebouwbeheersysteem 36 Maatregelen besparingen cv-systeem 7 9 Duurzame energie 38 Duurzame energie uit binnenlandse bronnen en vermeden 38 CO 2-emissies Binnenlandse duurzame elektriciteitsproductie en 9 elektriciteitsverbruik 13 Wind 49 Criteria voor plaatsing van een windturbine Gegevens van enkele windturbines Kleinschalige windturbines 14 Biomassa 50 Calorische waarden en prijzen van soorten biomassa 50 Kosten voorbewerking biomassa 50 Investeringen en terugverdientijden biomassagestookte 51 cv-installatie op houtpellets (geperste houtbrok) Investeringen en terugverdientijden biomassagestookte 51 cv-installatie op houtsnippers Investeringen en terugverdientijden biomassagestookte 52 luchtverhitter op houtpellets (geperste houtbrok) Warmtepompen en aquifers 40 Positieve invloedsfactoren op de rentabiliteit van 0 een warmtepompinstallatie Toepassingsmogelijkheden warmtepomp 0 Mogelijke warmtebronnen 0 Kentallen van warmtepompen Indicatieve kostprijs elektrisch aangedreven warmtepompen 41 Opwekkingsrendement (COP) elektrische warmtepompen 41 utiliteitsbouw Indicatieve kostprijs bronsystemen 1 Eigenschappen aquifers 2 15 Verlichting 53 Voorbeelden 53 Advies verlichtingssterktes 53 Eigenschappen lichtbronnen 54 Nood- en oriëntatieverlichting 55 Vermogensverliezen voorschakelapparaten 55 Branduren verlichting 55 Verlichting in sportgebouwen 56 Verlichting in het onderwijs 56 Geïnstalleerd verlichtingsvermogen in diverse onderwijsruimten 56 6

7 Verlichting in de zorgsector 57 Verlichting in de horeca 57 Isolatie detailhandel 72 Isolatiemateriaal gesorteerd op milieuvoorkeur 72 Richtwaarden aantal branduren 57 Indicatie van het aantal branduren per jaar in diverse ruimten 57 Ontwikkeling van het jaarlijks elektriciteitsverbruik door 58 verlichting in kantoorgebouwen Eigenschappen van een aantal zonweringssystemen 58 Invloed van schakel- en regelsystemen op het aantal branduren 58 Beslissingsschema lichtregelingsstrategie 59 Energiebesparende mogelijkheden verlichting Behaaglijkheid 60 Ontwerp binnentemperaturen 60 Behaaglijkheidsgrenzen kamertemperatuur in relatie 60 met de buitentemperatuur Toelaatbare luchtsnelheid 60 Gewenste en acceptabele relatieve luchtvochtigheid Horeca 73 Vermogens, gebruikstijden, benuttingsgraad en 73 rendementen elektrische groot-keukenapparatuur Vermogens, gebruikstijden, benuttingsgraad en 74 rendementen gasgestookte keukenapparatuur Elektrische vaatspoelmachines 74 Energiebesparende maatregelen horeca 74 Koken op elektriciteit vs. gas 74 Elektriciteitsverbruik naar horecatoepassing Kantoorautomatisering 76 Elektriciteitsverbruik kantoorautomatisering 76 Opgesteld vermogen in computerruimten 76 Noodstroomvoorzieningen computer 76 Productie-uren kopieermachines Ventilatie 61 Ventilatie-eisen voor diverse gebouwen (deel 1) 61 Elektriciteitsverbruik van communicatiesystemen 77 Besparingsmaatregelen computers 77 Ventilatie-eisen voor diverse gebouwen (deel 2) 62 Ventilatie-eisen voor diverse ruimten in scholen 62 Jaarlijks gasverbruik ten gevolge van het openen van deuren 63 Elektriciteitsverbruik ventilatoren in luchtbehandelingskasten 63 Thermische rendementen warmtewisselaars 63 Gasbesparing door warmtewisselaars 63 Besparende maatregelen voor luchtbehandelingssystemen Bevochtiging 65 Vochtafgifte van volwassenen personen 65 Vochtafgifte van woonactiviteiten (gemiddeld gezin) 65 Luchtbevochtingsinstallaties Water en warm tapwater 67 Specifieke tapwaterverbruiken (warm en koud) 67 Waterverbruik naar woonactiviteit 67 Verbruiksgegevens 150 liter boiler 68 Gegevens elektrische boiler 68 Gegevens elektrische warmtepompboiler 68 Normwaarden opwekkingsrendement warm-tapwaterinstallaties 68 Energie- en waterbesparende maatregelen Isolatie 70 Isolatie woningbouw 70 Isolatie verzorgingshuizen 71 Isolatie ziekenhuizen 71 Isolatie horeca 72 Kosten van gebouwisolatie Overige gebouwapparatuur 78 Liften 78 Elektrische verwarming in machinekamers van liften 78 Elektriciteitsverbruik schrobmachines 79 Elektriciteitsverbruik volautomatische wasmachines 79 met warm-watervulling Elektriciteitsverbruik volautomatische wasmachines 79 Elektriciteitsverbruik wasdrogers 79 Besparende maatregelen wassen Koel- en vriesinstallaties 80 Koel- en vriescombinaties 80 Energiegebruik van koelkasten met energielabel 80 Gemiddeld energiegebruik van diepvriezers 80 Gemiddeld energiegebruik van koel-vrieskasten 80 Toelaatbare relatieve luchtvochtigheid diepvriezers 81 Elektriciteitsverbruik van koel- en vriesapparaten in grootkeukens 81 Elektriciteitsverbruik drankenautomaten 81 Elektriciteitsverbruik koelcompressor, ongeïsoleerde 81 leidingen in koelsysteem Besparende maatregelen drankenautomaten 81 Bier- en frisdrankkoelers met grote capaciteit 81 Elektriciteitsverbruik bierkoelers 82 Energiebesparende maatregelen koel- en vriesinstallaties 82 Energielabels koelmeubelen 82 Uitgangspunten koelsystemen winkels 82 Typen koelsystemen winkels 83 Besparingsopties supermarkten 84 7

8 25 Perslucht 85 Soorten compressoren en hun capaciteit 85 Energiegebruiken van compressoren (alleen compressorblok) 85 Energieverlies door een lek 86 Energiegebruik persluchtpistool 86 Besparende maatregelen perslucht 86 Maximale flow door persluchtleidingen voor schatting verbruik 86 8

9 cijfers en tabellen Kengetallen Verbruikskentallen per sector BIK 95 Cluster Gas Elektriciteit N Jaar (m 3 /(m 2 /jaar)) (kwh/(m 2 /jaar)) 20% 50% 80% 20% 50% 80% W i n k e l s 5212,523 t/m 525 winkels nonfood: werknemers 5212,523 t/m 525 winkel nonfood: > 19 werknemers O n d e r w i j s Supermarkten Basisonderwijs Middelbare scholen en MBO + HBO Universiteiten K a n to r e n Zo r g s e c to r Kantoor m Kantoor m Kantoor > m Verzekeringskantoren , Verpleging gehandicapten t/m Verzorgingstehuizen Ziekenhuizen Zorg psych. ziekenhuizen Bron: SenterNovem kompasmonitoring 2004 Bovenstaande kengetallen kunnen sterk uiteenlopen, bij voorbeeld door verschillen in bouwjaar, gebruikstijden of reeds toegepaste maatregelen. Er is gekozen om per categorie steeds drie waarden aan te geven, namelijk de waarde die geldt voor respectievelijk de onderste 20% en de bovenste 20% van de waarnemingen. Ook is de mediaan (50%) weergegeven, omdat er sprake kan zijn van een scheve verdeling in de waarnemingen, waardoor de mediaan niet precies in het midden tussen 20% en 80% ligt. Verbruikskentallen MJA deelnemers Sector Gemiddeld kengetal Gemiddeld kengetal N Jaar Gas m 3 /ton product Elektriciteit kwh/ton product Asfaltindustrie 8,0, Groente en fuit industrie IJzergieterijen Vleesindustrie Rubber en kunststof-industrie Chemische industrie Fijnkeramische industrie Koffie-branderijen Koel en vrieshuizen 0, Zuivelindustrie Bron: SenterNovem MJA 2004 Bovenstaande kengetallen zijn gebaseerd op gemiddelden per sector. Er is gekozen om per categorie één waarde aan te geven, namelijk het gemiddelde kengetal per sector. Deze kengetallen kunnen gebruikt worden als indicatie van energieverbruiken per ton product. 9

10 Verbruikskentallen zwembaden Zwembad naar wateroppervlakte suppletiewater gas elektriciteit N liter per bezoeker m 3 per kwh per bezoekers bezoekers O v e r d e k t z w e m b a d Bron: BIK, Senternovem 2005 tot 250 m m m >750 m Co m b i b a d tot m m > m Verbruikskentallen beweegbare bruggen Energieverbruik en besparingsmogelijkheden referentiebrug referentieverbruik % % verbruik nieuw in kwh van mogelijke ontwerp in kwh totaal besparing (beste gebruik) Variabele verbruikers Aandrijving en omvormers Hydrauliek pomp Besturingsrelais Afsluitbomen Signalering Landverkeerseinen Scheepvaartseinen Vaste verbruikers Beveiliging TV-systeem Geluidsinstallatie Verlichting Terreinverlichting Standby Transformatoren Relais Lessenaar Conditionering Klimaatbeheersing Kastverwarming Olieverwarming Totaal De referentiebrug is een brug met een valoppervlak van 300 m 2, de brug wordt jaarlijks keer geopend, met een gemiddelde openingsduur van 7,5 minuten (250 uur per jaar). De componenten die in de tabel vet aangegeven zijn, zijn verwerkt in de kengetallen. De variëteit van de andere componenten loopt per brug loopt zover uiteen, dat hier geen kengetal voor opgesteld kan worden. 10

11 cijfers en tabellen 2007 Kengetallen Gasverbruik woningen Totaal gemiddeld gasverbruik (verwarming, warmwater, en koken) in centraal en lokaal verwarmde woningen, gesplitst naar woningtype, bouwperiode en eigendomsverhouding over 2004 HUURDER OF EIGENAAR GASVERBRUIK 2004 in m 3 Huurder Eigenaar per woning/jaar Electriciteitsverbruik woningen Gemiddeld electriciteitsverbruik in de Nederlandse woning over 2004 Gemiddelde woning Bron: SenterNovem kompasmonitoring 2004 electriciteitsverbruik 2004 in kwh per woning/jaar WONINGTYPE GASVERBRUIK 2004 in m 3 per woning/jaar Vrijstaand /1 Kap Hoekwoning Rijwoning Etage-/flatwoning Geschakeld BOUWPERIODE GASVERBRUIK 2004 in m 3 VAN DE WONING per woning/jaar Voor t/m t/m t/m t/m t/m t/m t/m of later Bron: SenterNovem kompasmonitoring 2004 Verbruikskentallen poldergemalen typen gemalen capaciteit range energieverbruik m 3 /minuut kwh/jaar Inlaatgemalen, oppervlaktegemalen en verversingsgemalen Kleine poldergemalen Middelgrote poldergemalen Grote polder- of boezemgemalen Toelichting: Deze kengetallen zijn onder andere gebaseerd op gegevens van het Waterschap Zuidzeeland. 11

12 Verbruikskengetallen rioolgemalen capaciteit range energieverbruik gemiddelde m 3 /uur kwh/jaar energieverbruik kwh/jaar R i o o lg e m a l e n g e m e e n t e l i j k Rioleringspompen Kleine rioolgemalen Eind- of hoofdrioolgemalen Grote rioolgemalen R i o o lg e m a l e n ( wat e r s c h a p p e n + p e r s l e i d i n g ) Rioolgemalen met persleiding Grote rioolgemalen met persleiding Gemeenten Het aantal gemalen in beheer van gemeenten en de omvang van deze gemalen, is sterk afhankelijk van plaatselijke omstandigheden (aantal inwoners, lozingsgedrag van bedrijven, natuurlijke hoogteverschillen, uitgestrektheid van het gebied etc.). Op basis van beschikbare gegevens is de volgende inschatting gemaakt: Een gemeente heeft ongeveer 200 drukrioleringpompen in beheer, met een capaciteit van ongeveer 20 tot 50 m 3 /uur; Een gemeente heeft ongeveer 25 kleine rioolgemalen in beheer, met een capaciteit van ongeveer 10 tot 30 m 3 /uur; De capaciteit van (gemeentelijke) eind- of hoofdrioolgemalen bedraagt 100 tot m 3 /uur. Waterschappen De capaciteit van de rioolgemalen in beheer bij waterschappen varieert van 25 tot m 3 /uur. Het energiegebruik is hier hoger omdat gebruik wordt gemaakt van persleidingen. Op basis van gegevens van Waterschap de Stichtse Rijnlanden (2004) zijn gemiddelde verbruiken en bandbreedtes berekend voor deze type rioolgemalen tot m 3 /uur. Bron: SenterNovem 2005 Verbruikskengetallen Rioolwaterzuiverinstallaties (RWZI) Energieverbruik 2002 eenheid gemiddeld energie- Range energieverbruik in kwh verbruik in kwh Totaal RWZI kwh/i.e. verwijderd 25,9 18,0-32,0 Beluchting kwh/i.e. verwijderd 16,0 9,0-21,0 Ontwatering kwh/kg ds 0,13 0,04-0,27 B a n d b r e e dt e b e l a n g r i j k e e n e r g i e v e r b r u i k e r s Bellenbeluchting g/nm 3.m 15,0-25,0 Puntbeluchting kgo 2/kWh 1,8-2,2 Rotoren kgo 2/kWh 1,4-1,6 Voorstuwing met bellenbeluchting W/m 3,0-5,0 Voortstuwing met bellenbeluchting W/m 3 1,0-2,5 M e c h a n i s c h e s l i b o n t wat e r i n g Centrifuges * kwh/tonds 5,0-55,0 Zeefbandpersen * kwh/tonds 15,0-30,0 Filterpersen * kwh/tonds 0,0-55,0 G e m i d d e l d e n e r g i e v e r b r u i k p e r I n w o n e r s E q u i va l e n t ( I E ) Exclusief energieverbruik aan-, afvoer, afvalwater kwh 25,9 Inclusief energieverbruik aan-, afvoer, afvalwater kwh 27,6 * i.e.: Inwoners Equivalent (=136 gr Totaal Zuurstof en komt overeen met de gemiddelde vervuiling die per bewoner per dag wordt geproduceerd) Bron: SenterNovem

13 cijfers en tabellen 2007 Kengetallen Energieverbruik Schutsluizen referentieverbruik % % verbruik nieuw in kwh van mogelijke ontwerp in kwh totaal besparing (beste gebruik) Variabele verbruikers Aandrijving en omvormers Hoofdmotoren deuren Rem Transformatoren Relais Schuiven Afsluitbomen Signalering Landverkeerseinen Scheepvaartseinen Relais Transformatoren Vaste verbruikers Beveliging Geluidsinstallatie CCTV Verlichting Kolkverlichting Kelderverlichting Noodstroomvoorziening Batterij en voeding Noodstroom relais Conditionering Kastverwarming Stilstandsverwarming Railverwarming Klimaatbeheersing kelder Stand-bye PLC s PLC - relais Relais continu Relais De referentiesluis bestaat uit een grote sluiskolk, met twee hefdeuren en schuiven voor nivelleren, seinen en terreinverlichting. Er is geen rekening gehouden met de aanwezigheid van een bedieningsgebouw. De kolk is 320 meter lang, 24 meter breed en 5 meter diep. De sluis wordt het gehele jaar bediend, 24 uur per dag. Er zijn schuttingen per jaar. De gemiddelde schutting bedraagt een half uur. De terreinverlichting wordt uur per jaar gebruikt en de verlichting in technische ruimten is 24 uur per dag aan voor service en onderhoud. Bron: SenterNovem 2005 Energieverbruik verkeersregelinstallaties Gemiddelde kengetallen matrixborden Lamptype 2 matrixborden per weghelft 4 matrixborden per weghelft Halogeen Led s (beste gebruik) Bron: SenterNovem

14 2 Verdeling energieverbruik Elektriciteitsverbruik keukenapparatuur Type apparaat Vermogen Verbruik (W) (kwh/jaar) Koffiezetapparaat ,0 Frituurpan ,0 Waterkoker 1.725,0 Kookplaatje ,0 Espressomachine ,0 Mixer 150 0,9 Staafmixer 100 0,6 Blender 150 1,0 Keukenmachine 50 2,7 Citruspers 00 1,8 Sapcentrifuge 00 1,8 Tosti-ijzer 500,0 Wafelijzer 500,0 Mes 50 0,3 Messenslijper 50 0,3 Snijmachine 00 1,8 Blikopener 0 0,2 Broodbakmachine ,0 Broodrooster 750,5 IJsmachine 20 0,1 Eierkoker 50 2,1 Dompelaar 50 2,1 Flessenwarmer 50 2,1 Koffiemolen 100 1,0 Fonduepan 500,0 Gourmetstel 500,0 Steengrill 500,0 Rechaud 100 0,6 Elektriciteitsverbruik koel-, vriesen kookapparatuur Type apparaat Vermogen Verbruik (W) (kwh/jaar) Ko e lv r i e s a p pa r at u u r Koelkast 2-deurs 29 Koelkast met vriesvak 225 Koelkast zonder vriesvak Diepvrieskist/kast 50 Ko o k a p pa r at u u r Gietijzeren kookplaten Keramische kookpl Spiraal/halogeen Inductie kookplaten Solo magnetron 60 5 Combi-magnetron Elektrische oven in fornuis Grill (los) Bakoven (los) Grill/bakoven (los) Gasfornuis met gasoven - 8 Bron: BEK, 2000 Bron: BEK,

15 cijfers en tabellen 2007 Verdeling energieverbruik Elektriciteitsverbruik verwarming, warm water en reiniging Type apparaat Vermogen Verbruik (W) (kwh/jaar) Elektriciteitsverbruik hobby en audio/video/communicatie Type apparaat Vermogen Verbruik (W) (kwh/jaar) V e r wa r m i n g e n wa r m wat e r Elektrische boiler <20 liter Elektrische boiler >20 liter Elektrische geiser Centrale verwarming (individueel) Elektrische badkachel Elektrische straalkachel Elektrische ventilatorkachel Convector (elektrische radiator) Elektrische 00 7 vloerverwarming Elektrische warmte pompboiler, 270 liter * R e i n i g i n g Vaatwasmachine 05 Losse centrifuge Wasdroger 599 Wasmachine 231 Strijkijzer Strijkmachine Stofzuiger Kruimeldief 2 15 * 0,55 kw warmtepomp en 1,5 kw elektrische bijverwarming Bron Redenko / Meijer E&M, 2005 (m.b.t. warmtepompboiler) BEK, 2000 (m.b.t. overige) Elektriciteitsverbruik persoonlijke verzorging Type apparaat Vermogen Verbruik (W) (kwh/jaar) H o b by Gitaar Basgitaar Ritmebox Zanginstallatie Aquarium met aquariumpomp Fonteinpomp 8 Breimache 100 Schrijfmachine 0 1 Au d i o / v i d e o / co m m u n i c at i e VCR/DVD recorder TV (eerste toestel) TV (tweede toestel) TV (derde toestel) losse radio Tuner Versterker Cassettedeck Platenspeler 50 CD-speler/DVD-speler Micro-, midi-, full-size installatie Computer (+ monitor) Printer 5 5 Telefooninstallatie 6 Draadloze telefoon 0 26 Satelietontvanger Antenneversterker Set top box Antwoordapparaat 26 Fax en/of modem, telefoon + fax Bron BEK, 1997, 2000 Zonnebank ,0 Gezichtsolarium ,0 Föhn ,0 Scheerapparaat 0,2 Scheerstopcontact 2 18,0 Elektrische tandenborstel 1 5,0 Krulset/-tang 100,0 Whirlpool/jacuzzi ,0 Sauna ,0 Ladyshave 0,0 Bron: BEK,

16 3 Graaddagen Keuze weerstation op basis van postcode Totalen graaddagen (1984 t/m 2006) Postcode Weerstation Jaar De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek De Kooy De Bilt De Kooy De Bilt De Kooy De Bilt De Kooy De Bilt Vlissingen De Bilt Vlissingen De Bilt Vlissingen De Bilt Vlissingen Beek Vlissingen Beek De Bilt Beek De Bilt Eelde De Bilt Eelde De Bilt Eelde De Bilt Eelde De Bilt Eelde De Bilt Eelde De Bilt Eelde De Kooy Eelde De Kooy Eelde Gemiddeld Bron: Meteo Consult, HWS, bewerking Meijer E&M 2005, SenterNovem 2007 Totalen graaddagen (1972 t/m 2006) maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Meteo Consult, HWS, bewerking Meijer E&M,

17 cijfers en tabellen 2007 Graaddagen Graaddagen per maand (1998) Graaddagen per maand (2001) maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Novem, 1998 Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Novem, 2001 Graaddagen per maand (1999) Graaddagen per maand (2002) maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Novem, 1999 Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Novem, 2002 Graaddagen per maand (2000) Graaddagen per maand (2003) maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek maand De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Novem, 2000 Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Meteo Consult, HWS, bewerking Meijer E&M,

18 Graaddagen per maand (2004) Graaddagen per maand (2005) Jaar De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek Jaar De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Meteo Consult, HWS, bewerking Meijer E&M Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Meijer E&M, 2005 Graaddagen per maand (2006) Gemiddelde buitentemperatuur * Jaar De Bilt Eelde De Kooij Vlissingen Beek periode van de dag (uur) buitentemperatuur ( C) Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Totaal Bron: Jaarverloop gemiddelde zoninstraling per maand GJ/m 2 0,5 0,4 0,3 0, , ,7 02-0,5 03-0, , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,1 23-2,9 Gemiddeld 6,8 * Tijdens het stookseizoen (september tot en met mei), verdeeld over de dag. Bron: SenterNovem, Verkort referentiejaar ISSO-12, ,1 0 j f m a m j j a s o n d Bron: DWA

19 4 Brandstofprijzen Ontwikkeling totale kosten energie huishoudens (inclusief EB *, BTW en heffingskortingen) Prijzen (ct ) aardgas per m 3 en elektriciteit per kwh huishoudens GAS * Levering en EB ** Totaal transport en BTW ,54 8,85 30, ,89 13,60 38, ,84 14,42 41, ,39 15,44 44, ,47 17,16 46, ,21 18,84 53,04 * Uitgaande van een aardgasverbruik van m 3 per jaar. ** EB = Energiebelasting * EB = Energiebelasting Bron: EnergieNed, bewerkt door SenterNovem, 2005 Aardgas Elektriciteit Elektriciteit * Levering en EB **, BTW Totaal transport en MEP *** ,42,46 13, ,64 7,24 16, ,12 7,54 17, ,13 8,00 18, ,79 8,52 19, ,17 9,13 19,30 * Uitgaande van een electriciteitsverbruik van 3000 kwh per jaar. ** EB = Energiebelasting *** MEP = Milieukwaliteit van de Elektriciteitsproductie Bron: EnergieNed, 2005 Ontwikkeling energieprijzen huishoudens in indexcijfers, 2000 = Levering en transport aardgas EB en BT W aardgas Levering en transport elektriciteit EB, BT W en MEP aardgas EB = Energiebelasting MEP = Milieukwaliteit van de Elektriciteitsproductie Bron: EnergieNed,

20 Bijdrage van de componenten aan de totale energiekostenontwikkeling Elektriciteit Verbruik elektriciteit in kwh 3.230, , , , , , ,00 Vastrecht per kwh in 0,01 0,01 0,02 0,02 0,02 0,02 0,02 Tarief per kwh in 0,09 0,08 0,08 0,08 0,08 0,09 0,10 Heffingen per kwh (incl. rest) 0,03 0,04 0,05 0,05 0,06 0,07 0,06 in BTW per kwh in 0,02 0,03 0,03 0,03 0,03 0,03 0,03 Totaal per kwh in 0,15 0,17 0,17 0,18 0,19 0,21 0,22 Gas Verbruik gas in m , , , , , , ,00 Vastrecht per m 3 in 0,02 0,02 0,02 0,04 0,05 0,07 0,07 Tarief/m 3 in 0,19 0,23 0,24 0,26 0,25 0,28 0,39 Heffing per m 3 (incl. rest) in 0,06 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,05 BTW per m 3 in 0,05 0,06 0,06 0,07 0,07 0,09 0,11 Totaal per m 3 in 0,31 0,38 0,40 0,43 0,44 0,50 0,55 Totaal elektriciteit in 484,14 552,37 549,36 585,36 633,06 709,59 752,31 Totaal aardgas in 618,54 716,02 725,76 754,72 770,51 839,92 887,09 Totaal kosten in 1.102, , , , , , ,40 Totaal heffingen in 200,72 274,28 280,15 294,52 324,95 348,13 359,04 Totaal BTW in 164,23 202,52 203,59 211,25 217,87 241,48 282,87 Totaal vastrecht in 90,33 91,67 97,31 128,29 151,79 195,84 200,00 Totaal levering in 647,39 699,92 694,07 706,03 708,96 778,97 984,75 Bron: EnergieNed, bewerkt door SenterNovem, 2005 Aandeel van de diverse tariefcomponenten in de electriciteitsrekening 2005 voor huishoudens Aandeel van de diverse tariefcomponenten in de aardgasrekening 2005 voor huishoudens BTW 15% Levering variabel 23% BTW 19% Levering 43% MEP-heffing 7% Levering vast 2% EB 25% Netwerkbeheer variabel 2% EB 31% Netwerkbeheer variabel 15% Netwerkbeheer vast 11% Netwerkbeheer vast 7% EB = Energiebelasting MEP = Milieukwaliteit van de Elektriciteitsproductie * Op basis van levering via Nuon/Continuon. Bron: ECN, 2005 Opmerking: De vaste tariefcomponenten worden niet beïnvloed door de omvang van het verbruik, de variabele componenten wel. Bron: ECN,

Kompas, energiebewust wonen en werken. Cijfers en tabellen 2006. in opdracht van

Kompas, energiebewust wonen en werken. Cijfers en tabellen 2006. in opdracht van Kompas, energiebewust wonen en werken Cijfers en tabellen 2006 in opdracht van Inhoud Voorwoord 4 1 Kengetallen 5 Verbruikskentallen per sector 5 Verbruikskentallen MJA deelnemers 5 Verbruikskentallen

Nadere informatie

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Wat kan er gebeuren in de wereld als de productie niet kan voldoen aan de stijgende vraag? Fossiele brandstof en delfstoffen zijn eindig. Probleemstelling is dus eenvoudig

Nadere informatie

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek Introductie Ernst van Tongeren Directeur Besseling Installatietechniek Programma 1. Presentatie duurzame technieken (E. vantongeren) 2. Bouwkundige randvoorwaarden (H. Nieman) 3. Presentatie praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Info sessie warmtepompen met bodem energie

Info sessie warmtepompen met bodem energie Info sessie warmtepompen met bodem energie Waarom warmtepomp Werking warmtepomp Waarom hybride Werking hybride Leo Janssen TPA Vaillant T.b.v Omgevings Dienst Midden Holland November 2013 Waarom een warmtepomp?

Nadere informatie

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen Warmtepompen en warmtebronnen (augustus 2006) Warmtepompen Wat is een warmtepomp? Warmtepompen zijn duurzame energiesystemen die energie uit de omgeving, zoals buitenlucht, bodem of grondwater, omzetten

Nadere informatie

Cursus Verwarm je woning. 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten

Cursus Verwarm je woning. 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten Cursus Verwarm je woning 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten DUW Parkstad DUW is een initiatief van Stichting EnviAA in samenwerking

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Kentallen warmtevraag woningen

Kentallen warmtevraag woningen Kentallen warmtevraag woningen Colofon Dit rapport is opgesteld door Marijke Menkveld (ECN) Datum 26-01-2009 Status definitief Inhoudsopgave Inleiding...3 Ketels en andere verwarmingssystemen...3 Verschillen

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Algemene gegevens. Indeling gebouw. Infiltratie. Bouwkundige transmissiegegevens. Open verbrandingstoestellen

Algemene gegevens. Indeling gebouw. Infiltratie. Bouwkundige transmissiegegevens. Open verbrandingstoestellen 12-07-331 appartementen Voorthuizen - appartementen basis 0,60 Algemene gegevens projectomschrijving appartementen variant basis adres postcode / plaats bouwar categorie woningbouw aantal woningbouw-eenheden

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Leefmilieu Brussel Energie becijferen Jonathan FRONHOFFS Cenergie cvba Doelstelling(en) van de presentatie Opfrissen van de theoretische

Nadere informatie

Oplossingenboek Energie besparen in de praktijk van het MKB metaal

Oplossingenboek Energie besparen in de praktijk van het MKB metaal Oplossingenboek Energie besparen in de praktijk van het MKB metaal De oplossingen Electromotoren Hergebruik van restwarmte Verwarming Verlichting Perslucht Toepassing PV Warmtepomp WKK installatie Isolatie

Nadere informatie

Energiebesparing. Kantoren A-01

Energiebesparing. Kantoren A-01 Energiebesparing in Kantoren A-01 Meijer Energie- & Milieumanagement BV, Laan van N.O.I. 277, 2593 BS Den Haag. tel: 070-315 57 15 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Verwarmen en koelen met de zon

Verwarmen en koelen met de zon Noodzaak alternatieve energiebronnen neemt toe Energieprijzen: 1996-008 Vergelijk CPI, Gasprijs en Electra (1996 = 100) 350 300 36 Verwarmen en koelen met de zon 50 33 197! 00 Index 150 19 De meest duurzame

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP De duurzame energiebron is onuitputtelijk, maar heeft een te laag temperatuurniveau om de CV rechtstreeks op aan te kunnen sluiten. De temperatuur zal dus eerst verhoogd moeten worden, waardoor wij onze

Nadere informatie

Restwarmte en riothermie

Restwarmte en riothermie Restwarmte en riothermie Early Morning Toast Bijeenkomst Stichting kiemt, netwerk Arnhem Hoenderloo, 26 maart 2014 Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727 Tauw introductie TAUW BV In Top 10 van Nederlandse

Nadere informatie

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies 2013 Inleiding In het kader van de CO 2 prestatieladder is een ketenanalyse uitgevoerd naar de CO 2 productie door verwarming

Nadere informatie

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet In opdracht van Platform energietransitie Gebouwde Omgeving, Innovatiewerkgroep, 2007 Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 2. Het concept 3 - - - - - - 3. Contouren voor

Nadere informatie

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd?

Ja Nee Nvt Maatregel Foto. Installaties & regelingen. Zijn de binnen- en buitensensoren op een representatieve locatie geïnstalleerd? Checklist Energiebesparing bedrijven algemeen Met behulp van deze checklist kunt u energiebesparende maatregelen in uw bedrijf inventariseren. Toelichting per maatregel of meer maatregelen kunt u vinden

Nadere informatie

Miel Karthaus Martijn de Gier

Miel Karthaus Martijn de Gier Miel Karthaus Martijn de Gier Fig 1 1/5 13 3 5 1 17 12 11 18 2 11 31 16 15 12 14 8 7 4 6 22 21 20 19 9 10 e versus WarmBouwen 8 Verhouding tussen warmteweerstand en warmtestroomdichtheid

Nadere informatie

Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren. Eigenschappen rekenzones type rekenzone omschrijving interne warmtecapaciteit Ag [m²]

Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren. Eigenschappen rekenzones type rekenzone omschrijving interne warmtecapaciteit Ag [m²] 736 woongeb. 26 app Halfweg - Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren F2 0,79 Algemene gegevens projectomschrijving Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren variant F2 straat /

Nadere informatie

RI&E 3 ADVIES rapport: Energiemaatregelen. Van Elst Grafisch Afwerker BV

RI&E 3 ADVIES rapport: Energiemaatregelen. Van Elst Grafisch Afwerker BV PRAKTISCH MILIEUBELEIDIN DE GRAFIMEDIA RI&E 3 ADVIES rapport: Van Elst Grafisch Afwerker BV Uitgave van: : Dienstencentrum maandag 13 augustus 2012 Rapport van Van Elst Grafisch Afwerker BV te Apeldoorn

Nadere informatie

Mozaïekpark. Groeien in het groen. Woningen Wageningen. Toelichting op het klimaatsysteem Wageningen 30 augustus 2012 Ronald Scheffer

Mozaïekpark. Groeien in het groen. Woningen Wageningen. Toelichting op het klimaatsysteem Wageningen 30 augustus 2012 Ronald Scheffer Mozaïekpark Groeien in het groen Woningen Wageningen Toelichting op het klimaatsysteem Wageningen 30 augustus 2012 Ronald Scheffer Onderwerpen NIBE organisatie Installatie in uw woning Warmte- en koudeopslag

Nadere informatie

bedrijfsgegevens 1.1 Analyse energieverbruik Gemeente Hilvarenbeek Ingekomen: 25-01-2016

bedrijfsgegevens 1.1 Analyse energieverbruik Gemeente Hilvarenbeek Ingekomen: 25-01-2016 bedrijfsgegevens Gemeente Hilvarenbeek Ingekomen: 25-01-2016 Naam inrichting Projectlocatie Telefoonnummer Type agrarisch bedrijf Bartels Onroerend Goed Diessen B.V. Toekomstweg 2, 5087 TL Diessen / Beerseweg

Nadere informatie

4 Energiebesparingsadvies

4 Energiebesparingsadvies 4 Energiebesparingsadvies 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het energiebesparingsadvies voor het gebouw gepresenteerd. Allereerst wordt een inventarisatie gegeven van de reeds getroffen en onderzochte

Nadere informatie

H e t W A d u s E P C p a k k e t

H e t W A d u s E P C p a k k e t Uw partner in duurzame energie H e t W A d u s E P C p a k k e t De ultieme oplossing voor uw woning v1.0 april 2009 Voorwoord WAdus BV is een jong en dynamisch bedrijf. Het bedrijf is opgericht in 2008

Nadere informatie

OPNAMEFORMULIER MAATWERKADVIES. 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk:

OPNAMEFORMULIER MAATWERKADVIES. 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: OPNAMEFORMULIER MAATWERKADVIES 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: Adres: Postcode: : Klantnaam: Contactpersoon: Datum bezoek: Naam EPA-organisatie: Naam EPA-adviseur: Huisnummer: Eigendomssituatie:

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

Ruimteverwarming met warmtepompen:

Ruimteverwarming met warmtepompen: Ruimteverwarming met warmtepompen: principes en werking van verschillende warmtepompsystemen en toepassingen in woningbouw TRIAS ENERGETICA 2 1 Dus 1. Eerst goed isoleren en luchtdicht bouwen (de warmtebehoefte

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

Prioriteiten 2011 / 2012

Prioriteiten 2011 / 2012 Vandaag: Introductie DHPA Wat zijn lucht/water (hybride) warmtepompen Achtergronden bij toepassing Integrale benadering Mogelijke labelstappen/resultaten Hoe nu verder? 1 Ondersteund door: Prioriteiten

Nadere informatie

Robur 11.500,-- GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT. Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot.

Robur 11.500,-- GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT. Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot. Robur MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot 11.500,-- per warmtepomp ASABS ROBUR EEN ENORME ENERGIEBESPARING EN TERUGVERDIENTIJDEN DIE

Nadere informatie

Hulpenergie in de EPW

Hulpenergie in de EPW Module 3.5 Hulpenergie in de EPW Versie 2.0 1 Hoofdstukkenoverzicht EPW 8 Controle oververhitting 10.5 Verbruik voor koeling 7.7 Transmissieverliezen 7.8 Ventilatie verliezen 7.9 Interne winsten 7.10 Zonnewinsten

Nadere informatie

ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2

ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014 Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 5 Het EPA-maatwerkadviesrapport Het eindresultaat van het adviesproces moet men uiteindelijk vastleggen in een adviesrapport dat met

Nadere informatie

Woningen met EPC ( 0,8

Woningen met EPC ( 0,8 Een initiatief van in samenwerking met 1 Woningen met EPC ( 0,8 Toelichting wijzigingen en bouwkundige aandachtspunten en duurzame energie - ontwerp- en adviesbureau BNA ir. F.W. den Dulk (Freek) 2 1 Onderwerpen

Nadere informatie

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s Het Varken als kachel I r. M a u r i c e O r t m a n s Hoeveel warmte produceren varkens? Vo e lbare w a rmteproductie: B ig 23 kg: 4 2 Wa t t Vleesva rken 11 0 k g: 1 2 7 Wa t t K raamzeug: 3 7 5 Wa t

Nadere informatie

Hoog rendement voor vrijwel elke bestaande situatie. Gasabsorptiewarmtepompen. Logatherm GWPL 35

Hoog rendement voor vrijwel elke bestaande situatie. Gasabsorptiewarmtepompen. Logatherm GWPL 35 Hoog rendement voor vrijwel elke bestaande situatie Gasabsorptiewarmtepompen : energie besparen, juist in de bestaande bouw De is de nieuwste schakel op het gebied van intelligente systeemoplossingen voor

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010 Energie besparen in en om het huis Sjaak Vogel Oktober 2010 Waarom energie besparen? De kosten van energie nemen toe Energiekosten vormen nu gemiddeld 10% van het besteedbaar inkomen. Hoe zal dat de komende

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Verwarming & Sanitair DuraHome warmtepompen

Verwarming & Sanitair DuraHome warmtepompen Verwarming & Sanitair DuraHome warmtepompen Bosta... a perfect fit! Waarom een warmtepomp? Fossiele brandstoffen worden schaars en daardoor kostbaar. Bovendien veroorzaakt het gebruik van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal

Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal Raadsbijeenkomst Edward Pfeiffer, Claudia Algra 7 april 2016 Gemeente Berg en Dal Programma Tijd Onderwerp Verantwoordelijke 21:30 21:35 Opening Wethouder

Nadere informatie

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Nationaal Expertisecentrum Warmte maakt duurzame warmte en koude mogelijk Warmte in Nederland Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk In opdracht van 1 Warmte kost veel energie

Nadere informatie

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype

Nadere informatie

D2Recool. Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat. Product informatie

D2Recool. Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat. Product informatie D2Recool Duurzaam klimaatsysteem voor een comfortabel binnenklimaat Product informatie D2Recool: Duurzame en effectieve klimaatbeheersing De D2Recool productlijn is één van de klimaatsystemen van Dutch

Nadere informatie

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft NOTITIE PROJECT ONDERWERP Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft Bepalingsmethode DATUM 20 april 2006 STATUS Definitief 1 Inleiding...2 2 Uitgangspunten...2 3 Bepalingsmethode...2 3.1 Principe...2

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

B (zie toelichting in bijlage)

B (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden B (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Agentschap NL Theo Haytink, Cursuslicentie Uniec 2.0. datum 20-10-2011 opmerkingen Dit is een voorbeeldwoning om te demonstreren hoe Uniec 2.0 werkt.

Agentschap NL Theo Haytink, Cursuslicentie Uniec 2.0. datum 20-10-2011 opmerkingen Dit is een voorbeeldwoning om te demonstreren hoe Uniec 2.0 werkt. Cursus geregeld - Agentschap NL Tussenwoning met fouten 0,57 Algemene gegevens projectomschrijving variant adres postcode / plaats bouwar categorie aantal woonfuncties in berekening 1 gebruiksfunctie Agentschap

Nadere informatie

Kansen hybride luchtwater - warmtepompen bestaande bouw

Kansen hybride luchtwater - warmtepompen bestaande bouw warmtepompen Dick Reijman Potentieelstudie van SenterNovem Kansen hybride luchtwater - warmtepompen bestaande bouw De bestaande woningbouw is één van de sectoren die een forse bijdrage kan leveren aan

Nadere informatie

Welke maatregelen zijn/worden uitgevoerd en per wanneer zijn/worden deze gerealiseerd?

Welke maatregelen zijn/worden uitgevoerd en per wanneer zijn/worden deze gerealiseerd? bedrijfsgegevens naam inrichting : Genugten H. van adres : Oude Baan 30 Postcode : 5681 PS Plaats : Best elefoonnummer : +31499390244 ype agrarisch bedrijf : Pluimvee, varkens, vleesstieren 1.1 Analyse

Nadere informatie

Energie in de glastuinbouw

Energie in de glastuinbouw Energie info glastuinbouw 22-11-2004 Energie in de glastuinbouw Eenheden Voelbaar / niet voelbaar Brandstof Benutte deel Prijs energiekost Alternatieve energie BBT Serre verliezen Energieproductie Vermogen

Nadere informatie

Hulpenergie in de EPW

Hulpenergie in de EPW VEA 1 Module 3.5 Hulpenergie in de EPW Versie 2.0 1 Hoofdstukkenoverzicht EPW 8 Controle oververhitting 10.5 Verbruik voor koeling 7.7 Transmissieverliezen 7.8 Ventilatie verliezen 7.9 Interne winsten

Nadere informatie

foto : Project voorbeeld Straat Postcode /plaats Opdrachtgever Telefoon Contactpersoon Agent Rapport Behandeld door Sterk.co

foto : Project voorbeeld Straat Postcode /plaats Opdrachtgever Telefoon Contactpersoon Agent Rapport Behandeld door Sterk.co foto Project Straat Postode /plaats Opdrachtgever Straat Postcode /plaats Telefoon Contactpersoon Telefoon Agent Rapport Behandeld door Telefoon Sterk.co Rekenmodule basis gegevens Project nr Inhoud M3

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Warmte in Nederland Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Warmte kost veel energie Warmtevoorziening is verantwoordelijk voor bijna 40% van het energiegebruik in Nederland.

Nadere informatie

Verwarming en sanitair warm water

Verwarming en sanitair warm water 1 Installatie-eisen bij renovatie Verwarming en sanitair warm water Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. TOEPASSING... 2 2. KETEL... 2 2.1 Energieverbruiksmeters... 3 3. WARMTEPOMP... 4 3.1

Nadere informatie

De natuurlijke combinatie

De natuurlijke combinatie Intergas Kombi Kompakt HRE EPC verlaging met 0.35 Informatie installateurs: Daikin Airconditioning Netherlands BV Fascinatio Boulevard 562 Postbus 8585 3009 AN Rotterdam t (088) 324 54 55 f (088) 324 54

Nadere informatie

0,60. Algemene gegevens. Indeling gebouw. Infiltratie. Bouwkundige transmissiegegevens. Open verbrandingstoestellen

0,60. Algemene gegevens. Indeling gebouw. Infiltratie. Bouwkundige transmissiegegevens. Open verbrandingstoestellen (Rooding) - Algemene gegevens projectomschrijving variant adres Molweg 28 postcode / plaats 3784 VC Terschuur bouwar 2014 categorie woningbouw aantal woningbouw-eenheden in berekening 1 gebruiksfunctie

Nadere informatie

Installatie overzicht bij EPC-concepten

Installatie overzicht bij EPC-concepten Installatie overzicht bij EPC-concepten Dit boekje geeft een overzicht van de belangrijkste installaties zoals die nu op de markt aanwezig zijn. PelserHartman probeert u een zo volledig mogelijk overzicht

Nadere informatie

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Energie nulmeting Regio Amstelland-Meerlanden Concept 22 oktober 2008 Opdrachtgever: Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Opgesteld door: Bosch & Van Rijn Drs. G. Bosch Ing. J. Dooper Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008

Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008 Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008 EJ = 10 18 PJ = 10 15 TJ = 10 12 GJ = 10 9 MJ = 10 6 KJ = 10 3 1 w

Nadere informatie

Toros Vision. Kennismaken. De nieuwe generatie combi-warmtepomp. Oktober 2015 Energie Den Bosch

Toros Vision. Kennismaken. De nieuwe generatie combi-warmtepomp. Oktober 2015 Energie Den Bosch Toros Vision De nieuwe generatie combi-warmtepomp Oktober 2015 Energie Den Bosch Kennismaken Techneco Groep» oprichting 1995 (20 jaar), vestiging in Delft» ca. 2.500 duurzame projecten in Nederland» 20

Nadere informatie

De natuurlijke combinatie

De natuurlijke combinatie Intergas Kombi Kompakt HRE EPC verlaging tot 0.35 De natuurlijke combinatie Daikin-Intergas hybride Betrouwbaar in warmte Uw voordelen EPC-verlaging tot 0.35 in nieuwbouw Forse verbetering van het energielabel

Nadere informatie

Energion. warmtepompen. QEnergion warmtepomp. Royale verlaging EPC. Zowel horizontaal als verticaal te plaatsen. Geschikt voor woningbouw

Energion. warmtepompen. QEnergion warmtepomp. Royale verlaging EPC. Zowel horizontaal als verticaal te plaatsen. Geschikt voor woningbouw QEnergion warmtepomp Energion warmtepompen Royale verlaging EPC Zowel horizontaal als verticaal te plaatsen Geschikt voor woningbouw Te combineren met een 150 liter boiler Warmtepompen Internationale afspraken

Nadere informatie

Onderwijs op maat voor uitdaging en motivering Rendement2

Onderwijs op maat voor uitdaging en motivering Rendement2 1. De Keukenboiler Makkelijk zo n elektrisch boilertje onder het aanrecht. Nooit meer wachten tot er warm water uit de kraan komt. En je hoeft geen warm water te delen met iemand uit de badkamer. a. Welke

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN 4 juli 2007 19:11 uur Blz. 1 / 8 cursus Luc Volders - 2-7-2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: FB Projectgegevens: testpand 1234AB Software: EPA-W Kernel 1.09 07-06-2007 Vabi Software

Nadere informatie

Minder, anders en efficiënter

Minder, anders en efficiënter De Zonne-arc vzw Energiezuinig anders De warmtepomp, de natuur als bron van verwarming. Willy Lievens, Z.O.T. (Zacht Onthechte Technoloog) N.U.L. (Niet Uitgebluste Leraar) Minder, anders en efficiënter

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

WarmteTerugWinning voor optimale diergezondheid en een beter bedrijfsresultaat. Ir. Maurice Ortmans

WarmteTerugWinning voor optimale diergezondheid en een beter bedrijfsresultaat. Ir. Maurice Ortmans WarmteTerugWinning voor optimale diergezondheid en een beter bedrijfsresultaat Ir. Maurice Ortmans Waarom WarmteTerugWinning? 1. WarmteTerugWinning verhoogt het rendement van de intensieve veehouderij:

Nadere informatie

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland?

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? We hebben veelal nog verouderde woningen waarbij ongeveer een kwart van de huiseigenaren een hypotheekschuld heeft boven de huidige marktwaarde.

Nadere informatie

F (zie toelichting in bijlage)

F (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden F (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

SPARK - riothermie. 29 september 2014. Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727

SPARK - riothermie. 29 september 2014. Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727 SPARK - riothermie 29 september 2014 Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727 Tauw introductie TAUW BV In Top 10 van Nederlandse ingenieursbureau sinds 1928 750 medewerkers Integer Professioneel Maatschappelijk

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

Specialist in warmtepompen ROBUR GASABSORPTIE- WARMTEPOMPEN VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT OP GAS

Specialist in warmtepompen ROBUR GASABSORPTIE- WARMTEPOMPEN VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT OP GAS Specialist in warmtepompen ROBUR GASABSORPTIE- WARMTEPOMPEN VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT OP GAS GASABSORPTIE- WARMTEPOMPEN VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT OP GAS Warmtepompen zijn er in verschillende uitvoeringen

Nadere informatie

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort

aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus zonneboiler Duurzaam warmwatercomfort aurostepplus Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam douchen en baden dat kan met de aurostepplus zonneboiler. De aurostepplus van Vaillant zorgt

Nadere informatie

Voor het hoogste rendement op gas. Gasabsorptiewarmtepompen. Een enorme energiebesparing. terugverdientijden. tot 4 jaar

Voor het hoogste rendement op gas. Gasabsorptiewarmtepompen. Een enorme energiebesparing. terugverdientijden. tot 4 jaar Robur Voor het hoogste rendement op gas Gasabsorptiewarmtepompen Een enorme energiebesparing terugverdientijden tot 4 jaar GASA Robur Een enorme energiebesparing en terugverdientijden die kunnen WARM teruglopen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen en koelen met gas

Duurzaam verwarmen en koelen met gas Duurzame gaswarmtepompen voor o.a.: Kantoorgebouwen Frisse Scholen Verzorgingstehuizen (P4) (P6) (P7) www.gasengineering.nl Duurzaam verwarmen en koelen met gas De voordelen van verwarmen en koelen met

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

Versie 1 publicatiedatum 13.07.2015

Versie 1 publicatiedatum 13.07.2015 Toelichting bij Energieaudit Grote Ondernemingen Energiebalans & Maatregelenlijst Energievectoren In de webapplicatie werden de 7 meest courante energievectoren voorgeprogrammeerd. In onderstaande tabel

Nadere informatie

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel. BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel. BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EPC en energielabel! Achtergrond, doelstelling! Getrapte eis! Invoering! EMG ontwikkeling! EMG

Nadere informatie

Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen

Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Stefan Van Loon, technical consultant Ruimteverwarming in combinatie met balansventilatie 1 Programma Definitie passiefhuis zeer laagenergie

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Huidge situatie aarde Het klimaat verandert, de aarde warmt op Huidge situatie energie Energievoorraad stagneert Huidge situatie bevolking De arbeidsmarkt

Nadere informatie

Opnameformulier EP-deel Februari 2007 1

Opnameformulier EP-deel Februari 2007 1 Opnamedeel op gebouwniveau Algemeen gebouwniveau Projectgegevens Naam gebouw: Projectnummer: Straatnaam: Postcode: Bouwjaar: Renovatiejaar gebouw: Opdrachtgever Naam opdrachtgever: Contactpersoon: Afdeling:

Nadere informatie

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen Rapportage Energiebus BC Kleine Jan, Huizen Type woningen: 54 eengezinswoningen met een oppervlak van 100 m2. Bouwjaar: 1957 Op verzoek van: Bewonerscommissie Verhuurder: De Alliantie Datum bezoek: 21-6-2013

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Overzicht van de belangrijkste warmteopwekkers Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

Maximaal warmwater comfort op hoog niveau

Maximaal warmwater comfort op hoog niveau Product-Data-Blad Remeha CWH Condenserende HR-boiler Maximaal warmwater comfort op hoog niveau Leverbaar in van 30 tot 120 kw Bedankt. Tot 41,5% van de investering aftrekbaar door EIA! Remeha CWH Condenserende

Nadere informatie