Digitale toegankelijkheid als mensenrecht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Digitale toegankelijkheid als mensenrecht"

Transcriptie

1 Digitale toegankelijkheid als mensenrecht Presentatie voor het Nationaal Congres Digitale Toegankelijkheid, 31 mei 2016, Antropia, Driebergen Door Dick Houtzager Mijn naam is Dick Houtzager. Ik ben collegelid bij het College voor de Rechten van de Mens. Ik ben blij dat ik u mee mag nemen in het onderwerp: Digitale toegankelijkheid als mensenrecht Ik zal het met u gaan hebben over mensenrechten en digitale toegankelijkheid. Dat doe ik aan de hand van een aantal nieuwe regels en wat die voor de overheid en voor het bedrijfsleven betekenen. Mensenrechten Toegang tot een website als mensenrecht, dat vraagt misschien wat uitleg. Immers, bij mensenrechten denk je vaak aan het verbod van onmenselijke behandeling, de vrijheid van meningsuiting, schending van de privacy. Het College voor de Rechten van de Mens is in 2012 opgericht om de mensenrechten in Nederland te belichten, te bewaken en te bevorderen. Mensenrechten zijn vastgelegd in de Nederlandse Grondwet en in internationale verdragen en het College toetst Nederlands beleid en regelgeving aan die normen. In dat verband was 12 april 2016 een heuglijke dag. Dat was de dag dat de Eerste Kamer akkoord ging met het voorstel van de regering om het Internationaal verdrag inzake de rechten van personen met een handicap goed te keuren. Daarbij is ook vastgelegd dat het College de instantie wordt die het verdrag gaat monitoren. Een verdrag is een afspraak tussen landen om bepaalde mensenrechten vast te leggen. Het VN verdrag is als het ware een doelgroepenverdrag, vergelijkbaar met het Kinderrechtenverdrag en het Vrouwenverdrag. Om dit verdrag in werking te laten treden, moet de regering de ratificatie aanmelden bij de Verenigde Naties; dat gebeurt hopelijk nog voor de zomer. Daarna treden verschillende wetten, die samenhangen met het verdrag, in werking. De verwachting is dat die wetten in september of oktober aanstaande in werking zullen treden. De rechten die vastliggen in het VN-verdrag zijn rechten, die specifiek gemaakt zijn voor mensen met een beperking. Die rechten bestaan dus al, want het gaat om Pagina 1

2 universele mensenrechten. De meerwaarde van het VN-verdrag is dat duidelijk gemaakt wordt, hoe die rechten voor mensen met een beperking moeten worden uitgewerkt. Het bijzondere is dat in het verdrag tot uiting komt dat het probleem van onvoldoende deelname aan de samenleving, niet ligt bij de persoon zelf. Het gebrek aan deelname ligt juist bij de samenleving, die drempels opwerpt. Bijvoorbeeld: als een filmpje op Youtube ondertiteld wordt, kan iemand met een auditieve beperking er net zo van genieten als een ander. Veel van de bepalingen in het verdrag zijn geformuleerd als opdracht aan de overheid. In mensenrechtentermen: het is een verplichting tot verwezenlijken van mensenrechten. Artikel 9 van het VN verdrag zegt over toegankelijkheid: Staten nemen passende maatregelen om personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen de toegang te garanderen informatie en communicatie, met inbegrip van informatie- en communicatietechnologieën en systemen. Dit soort verplichtingen mogen geleidelijk verwezenlijkt worden: de staat moet er voor zorgen dat na een bepaalde tijd stappen zijn genomen om dit voor elkaar te krijgen. Het gaat hier om opstellen en uitvoeren van beleid. Als we vandaag verder praten over digitale toegankelijkheid, hebben we het over een recht dat geleidelijk verwezenlijkt mag worden. De overheid mag er dus even over doen om die maatregelen in te voeren. Daarbij speelt wel op de achtergrond dat er een tijdpad moet zijn en dat er voldoende beschikbare middelen ingezet moeten worden om tot uitvoering van die maatregelen te komen. Algemeen geldt: hoe meer economisch ontwikkeld een staat is, des te meer mag verwacht worden. Aan Nepal worden andere eisen gesteld dan aan Nederland. Wat betekent dat allemaal voor digitale toegankelijkheid? Het recht op digitale toegankelijkheid is vastgelegd in Artikel 9 van het verdrag: passende maatregelen om de toegang tot informatie en communicatie voor mensen met een beperking te garanderen. Voor de uitvoering van dit artikel in Nederland moeten we onderscheid maken tussen verplichtingen voor de overheid en verplichtingen voor private partijen. Je kunt het zien als twee wielen die samen de fiets van toegankelijk Nederland vooruit brengen. Pagina 2

3 Verplichtingen overheid Het eerste wiel, laten we zeggen het voorwiel, betreft de overheid. Omdat de staat partij is bij het verdrag, vloeien uit de ratificatie vanzelf verplichtingen voor de overheid voort. Kort gezegd, alle geledingen van de staat, dus de rijksoverheid, provincies, waterschappen en gemeenten, moeten zorgen voor toegankelijke informatiediensten, inclusief websites. Hier geldt uiteraard de regel van de geleidelijke verwezenlijking. Nu is het verdrag niet specifiek over de vraag hoe die garantie uit Artikel 9 vorm moet krijgen. Daarom moet er beleid of wetgeving komen waarin is vastgelegd dat zowel het rijk als lagere overheden aan die toegankelijkheid voldoen. Daarin worden dan normen vastgelegd. Het College heeft in 2015 aan Stichting Drempelvrij gevraagd te onderzoeken hoe het gesteld was met de toegankelijkheid van gemeentelijke websites. Uit de quickscan die Drempelvrij samen met de Stichting Accessibility heeft uitgevoerd bleek dat slechts 7 procent van de gemeentelijke websites aan de vrij strenge eisen van WCAG 2.0 voldeed. Mede naar aanleiding van dat onderzoek heeft minister Plasterk beloofd om de eisen aan die websites ook in de wet vast te leggen. Ook is hij inmiddels aan de slag gegaan met het ondersteunen van gemeenten bij het verbeteren van hun sites. Dat past prima bij de ontwikkelingen in Europa: vorige week is de tekst van een Europese richtlijn over de toegankelijkheid van gemeentewebsites vastgesteld. Die gaat straks ook in Nederland gelden, waarmee de norm van toegankelijke overheidswebsites verder wordt vastgelegd. Er is nog een andere Europese ontwikkeling, in de vorm van de European Accessibility Act. Die is enerzijds gericht op de hardware: het ontwerp van computers, geldautomaten, smartphones. Anderzijds is die Accessibility Act ook gericht op bankdiensten, televisie-uitzendingen en e- commerce. Er worden dus stappen gezet. Wat nu als de overheid, dus een gemeente, zich niet houdt aan die toegankelijkheidseis? Het is in eerste instantie aan de minister van BZK om de eigen regelgeving te handhaven en een gemeente aan te spreken. Kun je nu als burger nog stappen nemen, als het verdrag straks in werking is getreden? Dat moet nog gaan blijken. Een verplichting uit een verdragsartikel afdwingen is wel lastig, zo leert ervaring met andere verdragen. De Nederlandse rechter heeft zich nog niet kunnen uitspreken of het VN-verdrag handicap in individuele zaken kan worden toegepast, maar ik verwacht dat deze zogenaamde rechtstreekse werking er niet is. Dat betekent dat de rechter een klacht van iemand met bijvoorbeeld een visuele beperking over een ontoegankelijke website met een Pagina 3

4 beroep op dit artikel niet snel zal honoreren. Wel zal het College de ontwikkelingen blijven volgen en later mogelijk opnieuw een onderzoek naar de toegankelijkheid laten doen. Het College kan advies aan de minister uitbrengen en de Tweede Kamer attenderen op leemtes. Individuele uitspraken over overheidswebsites kan het College niet doen, daar biedt de wet geen mogelijkheid voor. Verplichtingen private partijen Dat is anders waar het het tweede wiel betreft, de private aanbieders van goederen en diensten. Het achterwiel krijgt er binnenkort een extra tandwiel bij. Een van de wetten die met de goedkeuring van het verdrag zal wijzigen, is de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Die regelt nu dat discriminatie op grond van een beperking verboden is bij arbeid, wonen, onderwijs en openbaar vervoer. Mensen die zich wegens hun beperking gediscrimineerd voelen, kunnen daarover een zaak aanspannen bij het College of de rechter. Straks komt hier het terrein van het aanbod van goederen en diensten bij. Alle private aanbieders van goederen en diensten komen onder de werking van de wet te vallen. Je moet dan denken aan winkels, bioscopen, cafés, musea, sportclubs; die mogen mensen wegens hun beperking niet ongelijk behandelen én die moeten doeltreffende aanpassingen verrichten. Wat de fysieke toegankelijkheid betreft, kunnen we ons daar van alles bij voorstellen. Waar mogelijk zullen hellingbanen aangelegd moeten worden, lagere balies, informatievoorziening in braille of ondertiteling bij voorlichtingsfilms. In de Tweede Kamer is onder de bezielende leiding van kamerlid Otwin van Dijk een uitbreiding in de wet opgenomen. In het oorspronkelijke uitbreidingsvoorstel was alleen voorzien in een individueel recht op gelijke behandeling: er komt sowieso een verplichting om een op de persoon toegespitste aanpassing te treffen. Daar kom ik zo dadelijk op terug. De uitbreiding van Otwin van Dijk c.s. bestaat er uit dat er algemene plicht tot toegankelijkheid komt. Dit moet er voor zorgen dat iedereen met een beperking toegang heeft tot voorzieningen en niet meer persoonlijk om een aanpassing hoeft te vragen. Wel is daarbij bepaald, dat dit niet tot een onevenredige belasting voor de aanbieder moet leiden. Je kunt niet van een ondernemer in het oude stadscentrum verwachten dat die een kostbare verbouwing pleegt om een toegankelijk toilet aan te leggen. Wat betekent dat voor de digitale toegankelijkheid? Er komt dus een plicht tot Pagina 4

5 algemene toegankelijkheid. Dat geldt ook voor aanbieders van digitale diensten: webwinkels, banken, de menukaart op de website van een restaurant en het bestellen van tickets voor een dance event. Ook apps en andere toepassingen vallen daar onder. Dat vergt van ontwikkelaars van websites en andere kanalen dat zij aan hun klanten toegankelijke internetdiensten moeten kunnen aanbieden - een business model bij uitstek zou ik zeggen. Hoe het met het toezicht op de naleving daarop is gesteld, wordt de komende tijd duidelijker. Het ministerie van VWS werkt aan een Algemene Maatregel van Bestuur, waarin de normen voor de toegankelijkheid komen te staan. Het College zal een rol spelen in het toezicht daarop, maar het is ook aan gebruikers en organisaties van mensen met een beperking om aanbieders van goederen en diensten aan te spreken op het gebruik van hun diensten door iedereen. Individuele aanpassingen Ik kom tot een afronding. Wat nu als je als individu geen gebruik maken van zo n communicatiemiddel? In dat geval moet een individuele aanpassing getroffen worden. Als een aanbieder dat weigert, is sprake van verboden onderscheid, ofwel discriminatie. Als iemand met een beperking geen online tickets voor een tentoonstelling kan bestellen omdat de site niet aan de eisen voldoet, heeft ze recht op een individuele aanpassing. Dat zegt de wet gelijke behandeling. De vorm van die individuele aanpassing is niet voorgeschreven: kan er bijvoorbeeld telefonisch besteld worden, of kan het per e- mail, twitter of via whatsapp? Uitgangspunt moet zijn en blijven dat mensen met een beperking op voet van gelijkheid met anderen gebruik moeten kunnen maken van de aangeboden diensten. Om een voorbeeld te geven uit het openbaar vervoer: in een zaak die aan het College werd voorgelegd, bleek dat voor rolstoelers die niet met een gewone bus mee konden, er op afroep een taxibusje beschikbaar was. Het College vond dat geen doeltreffende aanpassing, omdat er geen sprake was van gelijkheid met anderen. Iedereen moet met de bus mee kunnen, dat is de hoofdregel. Hoe het College dit soort vragen gaat behandelen zal nog moeten blijken. De toekomst is spannend, maar dat er dingen gaan veranderen, is duidelijk. En wat het gebruik van een website met mensenrechten te maken heeft, is hopelijk duidelijk geworden. Dank voor uw aandacht. Pagina 5

Recht op digitale participatie. 23 januari 2015, Dick Houtzager

Recht op digitale participatie. 23 januari 2015, Dick Houtzager Recht op digitale participatie 23 januari 2015, Dick Houtzager Wat gaan we doen? Wat doet het College voor de Rechten van de Mens? Gelijke behandeling in de ICT-praktijk Het nieuwe VN verdrag voor personen

Nadere informatie

Dag webrichtlijnen, hallo digitale toegankelijkheid. Kristian Mul (Logius) Jules Ernst (200 OK) 5 september 2017

Dag webrichtlijnen, hallo digitale toegankelijkheid. Kristian Mul (Logius) Jules Ernst (200 OK) 5 september 2017 Gebruiker Centraal Dag webrichtlijnen, hallo digitale toegankelijkheid Kristian Mul (Logius) Jules Ernst (200 OK) 5 september 2017 Programma Digitale toegankelijkheid Introductie - Jules Digitoegankelijk

Nadere informatie

28 april 2015 Keirsten de Jongh (Senior Beleidsadviseur)

28 april 2015 Keirsten de Jongh (Senior Beleidsadviseur) VN-verdrag handicap Presentatie voor Cliëntenbelang A dam 28 april 2015 Keirsten de Jongh (Senior Beleidsadviseur) College voor de Rechten van de Mens Sinds 1 oktober 2012 Opvolger van de Commissie Gelijke

Nadere informatie

Informatiekaart VN-verdrag Handicap voor gemeenten

Informatiekaart VN-verdrag Handicap voor gemeenten Informatiekaart VN-verdrag Handicap voor gemeenten 1. Inleiding Deze informatiekaart geeft informatie over de betekenis van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (verder: het Verdrag)

Nadere informatie

december 2014 Informatiekaart VN-verdrag TransitieBureau Wmo

december 2014 Informatiekaart VN-verdrag TransitieBureau Wmo december 2014 Informatiekaart VN-verdrag TransitieBureau Wmo Deze informatiekaart is bedoeld om u in te lichten over het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (verder: VN-verdrag Handicap)

Nadere informatie

1. Inleiding. Het College wil nog de aandacht vestigen op drie punten. 2. Verplichtingen voor de Staat (artikel 4 VN-verdrag)

1. Inleiding. Het College wil nog de aandacht vestigen op drie punten. 2. Verplichtingen voor de Staat (artikel 4 VN-verdrag) Inbreng College voor de Rechten van de Mens, ten behoeve van het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer op 9 februari 2015 over de wetsvoorstellen ter ratificatie van het VN-verdrag inzake de rechten van

Nadere informatie

ADVIES Conceptbesluit toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte

ADVIES Conceptbesluit toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte ADVIES Conceptbesluit toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport naar aanleiding van de internetconsultatie van 25

Nadere informatie

VN-VERDRAG HANDICAP RECHTEN VAN MENSEN MET EEN BEPERKING

VN-VERDRAG HANDICAP RECHTEN VAN MENSEN MET EEN BEPERKING VN-VERDRAG HANDICAP RECHTEN VAN MENSEN MET EEN BEPERKING VN-verdrag handicap Mensen met een beperking hebben het recht zelfstandig aan de samenleving deel te nemen. Net als ieder ander. Dit recht is vastgelegd

Nadere informatie

gelijke behandeling en passend onderwijs 25 maart 2014 Actieweek passend onderwijs

gelijke behandeling en passend onderwijs 25 maart 2014 Actieweek passend onderwijs gelijke behandeling en passend onderwijs 25 maart 2014 Actieweek passend onderwijs Voorstellen Domenica Ghidei lid van het College voor de Rechten van de Mens Dick Houtzager lid van het College voor de

Nadere informatie

Verslag werkconferentie ratificatie VN-verdrag

Verslag werkconferentie ratificatie VN-verdrag PvdA- netwerkgroep Handicap en Beleid Verslag werkconferentie ratificatie VN-verdrag Op 12 juni 2015 organiseerde het PvdA netwerk Handicap en Beleid in samenwerking met PvdAkamerlid Otwin Van Dijk in

Nadere informatie

VN-verdrag: wat is het? Platform sociale netwerken, 7 april 2017 Inge Redeker, Vilans

VN-verdrag: wat is het? Platform sociale netwerken, 7 april 2017 Inge Redeker, Vilans VN-verdrag: wat is het? Platform sociale netwerken, 7 april 2017 Inge Redeker, Vilans Wat gaan we doen vandaag? Wat is het VN-Verdrag (klein college) Hoe werkt gemeente Ede aan VN-Verdrag? Project met

Nadere informatie

7 november 2013 Platformdag Gehandicapten mbo Marije Graven

7 november 2013 Platformdag Gehandicapten mbo Marije Graven Workshop: 10 jaar WGBH/CZ 7 november 2013 Platformdag Gehandicapten mbo Marije Graven College voor de Rechten van de Mens (Sinds 1 oktober 2012, opvolger van de CGB) Missie is om mensenrechten te: Bewaken

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace

EUROPEES PARLEMENT. Recht en Criminaliteit in cyberspace EUROPEES PARLEMENT TIJDELIJKE COMMISSIE ECHELON-INTERCEPTIESYSTEEM SECRETARIAAT MEDEDELING TEN BEHOEVE VAN DE LEDEN De leden treffen als aanhangsel een document aan met de titel Recht en Criminaliteit

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Nadere informatie

Nieuwsbrief Winter 2016

Nieuwsbrief Winter 2016 Nieuwsbrief Winter 2016 Themanummer VN - Verdrag Niet vergeten Gehandicaptenraad Westervoort Molenacker 79 6932 JG Westervoort Tel: 06 24 25 22 00 Email: Website: info@gehandicaptenraadwestervoort.nl www.gehandicaptenraadwestervoort.nl

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Recht op gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken wettelijk geregeld

Recht op gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken wettelijk geregeld Recht op gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken wettelijk geregeld Gezond, gehandicapt of chronisch ziek; alle mensen hebben in principe recht op gelijke behandeling. Dat staat in de Grondwet.

Nadere informatie

AMBTELIJK CONCEPT. Toelichting

AMBTELIJK CONCEPT. Toelichting AMBTELIJK CONCEPT Toelichting I Algemeen Onderhavig wetsvoorstel wordt bij uw Kamer ingediend tegelijk met het voorstel van rijkswet tot goedkeuring van het op 13 december 2006 te New York tot stand gekomen

Nadere informatie

Inclusief beleid. Een samenleving voor iedereen Wmo, Inclusief beleid, MLN 1

Inclusief beleid. Een samenleving voor iedereen Wmo, Inclusief beleid, MLN 1 Inclusief beleid Een samenleving voor iedereen 20-9-2010 Wmo, Inclusief beleid, MLN 1 Inclusief beleid Beleid waarbij in alle fasen van de beleidscyclus rekening wordt gehouden met verschillen tussen mensen

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 030-286 11 11 www.utrecht.nl leden van de gemeenteraad Behandeld door N. Devriese Doorkiesnummer 030-28 65070 Ons kenmerk 3206162 E-mail n.devriese @utrecht.nl

Nadere informatie

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN WERKb L a D WERKBLAD met terugwerkende kracht met terugwerkende kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN Dit werkblad is een voorbereiding op je bezoek aan de vaste tentoonstelling Met Terugwerkende

Nadere informatie

2.1 Omcirkel het juiste antwoord.

2.1 Omcirkel het juiste antwoord. 2.1 Vraag 1 Het Parlement in Nederland bestaat uit... A. Eerste en Tweede Kamer B. Tweede Kamer en Provinciale Staten C. Provinciale staten en Gemeenteraad D. Tweede Kamer en Gemeenteraad Vraag 2 Waarom

Nadere informatie

Met onderhavig besluit wordt uitvoering gegeven aan artikel 2a, tweede lid, van de Wgbh/cz.

Met onderhavig besluit wordt uitvoering gegeven aan artikel 2a, tweede lid, van de Wgbh/cz. Nota van toelichting I. Algemeen In artikel 2 van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (hierna: Wgbh/cz) is voor degene tot wie het verbod van onderscheid zich richt, de

Nadere informatie

Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen. Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs

Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen. Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs Van gunsten naar rechten voor leerlingen met beperkingen Het VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap en onderwijs Feiten New York 13 december 2006 Verdrag + Optioneel Protocol (rechtsbescherming)

Nadere informatie

Ratificatie VN-verdrag 2006a

Ratificatie VN-verdrag 2006a Ratificatie VN-verdrag 2006a Op 13 december 2006 hebben de Verenigde Naties het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap aangenomen. Op 30 maart 2007 ondertekende Nederland dit Verdrag.

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen

DOCENTENHANDLEIDING. Met opdrachten voor het digitale schoolbord. Belangrijke thema s in praktische werkvormen DOCENTENHANDLEIDING Met opdrachten voor het digitale schoolbord Belangrijke thema s in praktische werkvormen Kinderrechtenlespakket: opzet en doelen Speciaal voor leraren van groep 7 en 8 stelt Stichting

Nadere informatie

Hare Excellentie J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Postbus BJ DEN HAAG

Hare Excellentie J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Postbus BJ DEN HAAG Hare Excellentie J.M. van Bijsterveldt-Vliegenthart Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Postbus 16375 2500 BJ DEN HAAG Onderwerp Internetconsultatie passend onderwijs CGB-advies 2011/02 Datum

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van.., kenmerk ;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van.., kenmerk ; Besluit van houdende regels omtrent de algemene toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte (Besluit toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte) Op de

Nadere informatie

Monitoring rapportage Reclame gericht op kinderen 2013

Monitoring rapportage Reclame gericht op kinderen 2013 Monitoring rapportage Reclame gericht op kinderen 2013 1 Inhoud Inleiding 3 Wie heeft het onderzoek uitgevoerd 4 Methode 5 Onderzochte periode 7 Wat is onderzocht 8 Televisie 9 Bioscopen 12 Websites 13

Nadere informatie

Videomateriaal toegankelijk voor iedereen. Nanne Roos Vonk 11 oktober 2017

Videomateriaal toegankelijk voor iedereen. Nanne Roos Vonk 11 oktober 2017 Videomateriaal toegankelijk voor iedereen Nanne Roos Vonk 11 oktober 2017 Opbouw presentatie + Rol van Expertisecentrum handicap + studie + Waarom toegankelijkheid? + Verschillende aspecten van de huidige

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Impact EU directive op de toegankelijkheid van (publieke) diensten gemeenten

Impact EU directive op de toegankelijkheid van (publieke) diensten gemeenten Impact EU directive op de toegankelijkheid van (publieke) diensten gemeenten Eric Velleman Stichting Accessibility www.accessibility.nl @AccessibilityNL De hele presentatie in 1 minuut Stichting Accessibility?

Nadere informatie

De betekenis van het VN-verdrag voor mensen met een beperking

De betekenis van het VN-verdrag voor mensen met een beperking De betekenis van het VN-verdrag voor mensen met een beperking Uitgelegd door de ervaringsdeskundigen Jeanet Wardenier en Henk van Dijk Voorwoord Beste lezer, Dit boekje is gemaakt door de VN ambassadeurs

Nadere informatie

Van Hulzen Public Relations Europees Jaar Gelijke Kansen voor Iedereen 0-meting en 1-meting

Van Hulzen Public Relations Europees Jaar Gelijke Kansen voor Iedereen 0-meting en 1-meting Van Hulzen Public Relations Europees Jaar Gelijke Kansen voor Iedereen en Management summary Amsterdam, 19 december 2007 Ronald Steenhoek en Stefan Klomp 1.1 Inleiding Dit jaar is door de Europese Commissie

Nadere informatie

VN-VERDRAG HANDICAP VAN VERDRAG NAAR INCLUSIE. 16 punten voor volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving

VN-VERDRAG HANDICAP VAN VERDRAG NAAR INCLUSIE. 16 punten voor volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving VN-VERDRAG HANDICAP VAN VERDRAG NAAR INCLUSIE 16 punten voor volwaardige deelname van mensen met een beperking aan de samenleving Van verdrag naar inclusie 16 punten voor volwaardige deelname van mensen

Nadere informatie

UPDATE JANUARI 2017 OPEN DEUREN VOOR DE GELEIDEHOND. Informatie voor winkels, hotels, restaurants, cafés en andere openbare gelegenheden.

UPDATE JANUARI 2017 OPEN DEUREN VOOR DE GELEIDEHOND. Informatie voor winkels, hotels, restaurants, cafés en andere openbare gelegenheden. UPDATE JANUARI 2017 OPEN DEUREN VOOR DE GELEIDEHOND Informatie voor winkels, hotels, restaurants, cafés en andere openbare gelegenheden. OPEN DEUREN VOOR DE GELEIDEHOND Blindengeleidehonden, assistentiehonden,

Nadere informatie

Docentenhandleiding Botsende grondrechten

Docentenhandleiding Botsende grondrechten Docentenhandleiding Botsende grondrechten Korte omschrijving programma-onderdeel: De leerlingen worden ingedeeld in groepjes van elk 4 à 6 leerlingen. Afhankelijk van de grootte van de klas ontstaan er

Nadere informatie

Rue des Invalides en Little World

Rue des Invalides en Little World Rue des Invalides en Little World Opdrachtenblad Little World Regie: Marcel Barrena Jaar: 2012 Duur: 56 minuten Website: www.monpetitfilm.com Rue des Invalides Regie: Mari Sanders Jaar: 2012 Duur: 21 minuten

Nadere informatie

Themanieuwsbrief VN-verdrag en hoger onderwijs

Themanieuwsbrief VN-verdrag en hoger onderwijs Themanieuwsbrief VN-verdrag en hoger onderwijs Op 5 mei 2011 organiseerde het SIHO een ontmoetingsdag rond het VN-verdrag voor gelijke rechten voor personen met een beperking. Het VN-verdrag inspireert.

Nadere informatie

Het VN Verdrag inzake de Rechten van Personen met een handicap FOD Sociale Zekerheid Vereniging voor de Verenigde Naties 4 december 2013

Het VN Verdrag inzake de Rechten van Personen met een handicap FOD Sociale Zekerheid Vereniging voor de Verenigde Naties 4 december 2013 Implementing the UNCRPD Het VN Verdrag inzake de Rechten van Personen met een handicap FOD Sociale Zekerheid Vereniging voor de Verenigde Naties 4 december 2013 Wat is het VN-Verdrag? UNCRPD = United Nations

Nadere informatie

Wat betekent het VN verdrag voor ons verdrag voor de rechten van mensen met een beperking of chronische ziekte van de Verenigde Naties (VN)

Wat betekent het VN verdrag voor ons verdrag voor de rechten van mensen met een beperking of chronische ziekte van de Verenigde Naties (VN) Wat betekent het VN verdrag voor ons verdrag voor de rechten van mensen met een beperking of chronische ziekte van de Verenigde Naties (VN) Politieke Prokkel gemeente Noordenveld, 19 juni 2017 Jeroen Veltheer

Nadere informatie

Reactie VNO-NCW en MKB-Nederland op de consultatie over de concept wetsvoorstellen ter goedkeuring en uitvoering van het VN verdrag Handicap.

Reactie VNO-NCW en MKB-Nederland op de consultatie over de concept wetsvoorstellen ter goedkeuring en uitvoering van het VN verdrag Handicap. CWO CCV 13-059 Reactie VNO-NCW en MKB-Nederland op de consultatie over de concept wetsvoorstellen ter goedkeuring en uitvoering van het VN verdrag Handicap. Graag willen VNO-NCW en MKB-Nederland gebruik

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van.., kenmerk ;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van.., kenmerk ; Besluit van houdende regels omtrent de algemene toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte (Besluit toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte) Op de

Nadere informatie

Reactie Landelijke Cliëntenraad op wetsvoorstellen VN-verdrag rechten mensen met een beperking

Reactie Landelijke Cliëntenraad op wetsvoorstellen VN-verdrag rechten mensen met een beperking Reactie Landelijke Cliëntenraad op wetsvoorstellen VN-verdrag rechten mensen met een beperking De regering houdt op dit moment een internetconsultatie over de Goedkeuringsen Uitvoeringswet bij ratificatie

Nadere informatie

GPK centraal. Jiska Stad-Ogier namens Wij Staan Op!

GPK centraal. Jiska Stad-Ogier namens Wij Staan Op! GPK centraal Jiska Stad-Ogier namens Wij Staan Op! Wij Staan Op! 10 jongvolwassenen met een lichamelijke en/of zintuiglijke handicap Transitie van jong naar volwassen; (vak)opleiding, eigen woning, werk

Nadere informatie

Nieuwsbrief Voorjaar 2016

Nieuwsbrief Voorjaar 2016 Nieuwsbrief Voorjaar 2016 Inhoud o.a. VN Verdrag Openbaar rolstoeltoegankelijk toilet Support Beurs Informatiebijeenkomst PGB Niet vergeten Gehandicaptenraad Westervoort Molenacker 79 6932 JG Westervoort

Nadere informatie

Marcha JIJ NAAM: LEEFTIJD: WOONPLAATS: SCHOOL: NATIONALITEIT: HOBBIES:

Marcha JIJ NAAM: LEEFTIJD: WOONPLAATS: SCHOOL: NATIONALITEIT: HOBBIES: JIJ NAAM: LEEFTIJD: WOONPLAATS: SCHOOL: NATIONALITEIT: Marcha Nederlandse kinderen behoren tot de gelukkigste van de wereld. Er leven hier zo n 4 miljoen kinderen en met de meeste gaat het prima. Maar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 990 Uitvoering van het op 13 december 2006 te New York tot stand gekomen Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (Trb. 2007,

Nadere informatie

Ver van mijn bed of toch niet? Het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap

Ver van mijn bed of toch niet? Het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap Ver van mijn bed of toch niet? Het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap 3 e reflectievoormiddag Onbeperkt aan de slag 2 december 2016, Brussel 1 Dienst Diversiteitsbeleid - Agentschap

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inhoud Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inleiding Je hoort of leest vaak over mensenrechten. Maar kun je ook een paar mensenrechten opnoemen?

Nadere informatie

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 1) vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 2) het recht niet gediscrimineerd te worden (artikel 3) leven, in veiligheid en vrijheid (artikel 4) geen slavernij of slavenhandel (artikel 5)

Nadere informatie

UNICEF en kinderrechten

UNICEF en kinderrechten UNICEF en kinderrechten Informatie voor een gastles Leerdoelen (groep 7 & 8) Leerlingen weten waar UNICEF voor staat en wat UNICEF doet Leerlingen weten dat zij rechten hebben en kunnen een aantal rechten

Nadere informatie

Interfederaal Centrum voor gelijke kansen en bestrijding van discriminatie en racisme

Interfederaal Centrum voor gelijke kansen en bestrijding van discriminatie en racisme Interfederaal Centrum voor gelijke kansen en bestrijding van discriminatie en racisme MEDISCHE VISIE OP HANDICAP SOCIALE VISIE OP HANDICAP Exclusie Segregatie Integratie Inclusie Denken in barrières

Nadere informatie

Met het Kinderrechtenverdrag

Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Met het Kinderrechtenverdrag Voor kinderen die meer willen weten over kinderrechten Wat is het Kinderrechtenverdrag? Welke rechten heb ik? Zijn Kinderrechten er voor alle kinderen?

Nadere informatie

Handreiking inclusief beleid

Handreiking inclusief beleid Handreiking inclusief beleid Samenvatting Het kabinet heeft op 28 november 2003 het Actieplan gelijke behandeling in de praktijk naar de Tweede Kamer gestuurd. In dat Actieplan wordt aangegeven dat het

Nadere informatie

Ouderenzorg en mensenrechten

Ouderenzorg en mensenrechten Ouderenzorg en mensenrechten Prof.mr. J.C.J. Dute Symposium Ouderenzorg en mensenrechten 8 december 2012, Utrecht Onderwerpen Wat is/doet het College voor de Rechten van de Mens? Project Ouderenzorg en

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE TEGEN RACISME EN INTOLERANTIE

EUROPESE COMMISSIE TEGEN RACISME EN INTOLERANTIE CRI(97)36 Version néerlandaise Dutch version EUROPESE COMMISSIE TEGEN RACISME EN INTOLERANTIE TWEEDE ALGEMENE BELEIDSAANBEVELING VAN DE ECRI: SPECIALE ORGANEN OP NATIONAAL NIVEAU GERICHT OP DE BESTRIJDING

Nadere informatie

INFANO VZW : SOCIALE MEDIA POLICY

INFANO VZW : SOCIALE MEDIA POLICY INFANO VZW : SOCIALE MEDIA POLICY 1. Doelstelling sociale media policy Werknemers hebben een rol als ambassadeur voor Infano vzw. Deze rol als ambassadeur geldt ook online en in het bijzonder voor sociale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 990 Uitvoering van het op 13 december 2006 te New York tot stand gekomen Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (Trb. 2007,

Nadere informatie

Documenten en toegankelijkheid

Documenten en toegankelijkheid Documenten en toegankelijkheid Wat je als overheidsorganisatie moet weten Cascadiscongres, 5 april 2017 Iacobien Riezebosch en Saskia Schrijver Veel van je content bestaat uit pdf's Deze pdf's zijn zelden

Nadere informatie

Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE HOGE VERTEGENWOORDIGER VAN DE UNIE VOOR BUITENLANDSE ZAKEN EN VEILIGHEIDSBELEID Brussel, 28.11.2016 JOIN(2016) 54 final 2016/0366 (NLE) Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Nadere informatie

Spreektekst ratificatie VN verdrag inzake rechten voor mensen met een beperking

Spreektekst ratificatie VN verdrag inzake rechten voor mensen met een beperking Spreektekst ratificatie VN verdrag inzake rechten voor mensen met een beperking Vandaag is een bijzondere dag voor mensen met een beperking in Nederland. We bespreken in de Tweede Kamer het VN verdrag

Nadere informatie

PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015

PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015 PRIVACY- EN COOKIEBELEID MKB Webhoster gepubliceerd op 1 januari 2015 MKB Webhoster erkent dat privacy belangrijk is. Dit Privacy- en Cookiebeleid (verder: Beleid) is van toepassing op alle producten diensten

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 21 maart 2016 Kamervragen 2016Z04425

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 21 maart 2016 Kamervragen 2016Z04425 > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG DGBK Burgerschap en Informatiebeleid www.rijksoverheid.nl Uw kenmerk

Nadere informatie

Speech CdK Ank Bijleveld Overijssel.nl drempelvrij 2 april, 16.15 uur, Statenzaal proviciehuis Zwolle. Beste aanwezigen,

Speech CdK Ank Bijleveld Overijssel.nl drempelvrij 2 april, 16.15 uur, Statenzaal proviciehuis Zwolle. Beste aanwezigen, 1 Speech CdK Ank Bijleveld Overijssel.nl drempelvrij 2 april, 16.15 uur, Statenzaal proviciehuis Zwolle Beste aanwezigen, Fantastisch dat jullie hier allemaal zijn om onze drie sterren voor een drempelvrije

Nadere informatie

vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Procedurevergadering commissie Binnenlandse Zaken

vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Procedurevergadering commissie Binnenlandse Zaken Den Haag, 28 juni Noot: 2e Herziene agenda i.v.m. wijziging agendapunt 14 Voortouwcommissie: vaste commissie voor Binnenlandse Zaken EZ i.v.m. agendapunt 9 FIN i.v.m. agendapunt 4 SZW i.v.m. agendapunt

Nadere informatie

Zorg voor de Digitalisering van de Zorg

Zorg voor de Digitalisering van de Zorg Zorg voor de Digitalisering van de Zorg We verkennen de problemen en mogelijkheden van digitalisering in onze maatschappij en welke invloed dit heeft op mensen met een verstandelijke beperking. Ook proberen

Nadere informatie

Onderzoek Mensenrechten

Onderzoek Mensenrechten Onderzoek Mensenrechten Standaard rapportage, Rapportage gesloten vragen Amsterdam, 10-12-2013 Onderzoekstatistieken Verstuurde e-mails 1080 Afgeronde vragenlijsten 505 Respons 47% Laatste deelname 16

Nadere informatie

Beroepsheim: de praktijk is weerbarstig

Beroepsheim: de praktijk is weerbarstig Beroepsheim: de praktijk is weerbarstig Florien van Woerden Juridisch Adviseur VvAA 28 oktober 2016 1 Vandaag bespreek ik: Beroepsgeheim in het nieuws Beroepsgeheim: Waarom? Wettelijk kader: hoofdregel

Nadere informatie

Het discriminatieverbod en redelijke aanpassingen

Het discriminatieverbod en redelijke aanpassingen Het discriminatieverbod en redelijke aanpassingen Integraal gebaseerd op de presentatie van Annelies D Espallier op de ontmoetingsdag van het SIHO voor de aanspreekpunten op 13/06/2013. Annelies D Espallier

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding... 1. 1. Totstandkoming van het Verdrag... 3. 2. Doorwerking van de rechten van het IVRPH... 5

INHOUD. Inleiding... 1. 1. Totstandkoming van het Verdrag... 3. 2. Doorwerking van de rechten van het IVRPH... 5 INHOUD Inleiding.............................................................. 1 1. Totstandkoming van het Verdrag..................................... 3 2. Doorwerking van de rechten van het IVRPH..........................

Nadere informatie

Implementatie plan VN-Verdrag mensen met een beperking van de Wmo Advies Raad De Bilt

Implementatie plan VN-Verdrag mensen met een beperking van de Wmo Advies Raad De Bilt Implementatie plan VN-Verdrag mensen met een beperking van de Wmo Advies Raad De Bilt Sinds 14 juli 2016 geldt het VN-Verdrag voor de rechten van personen met een beperking in Nederland. Dit VN-Verdrag

Nadere informatie

Reactie op VN- verdrag rechtten van personen met een handicap van PO- Raad en LECSO

Reactie op VN- verdrag rechtten van personen met een handicap van PO- Raad en LECSO Reactie op VN- verdrag rechtten van personen met een handicap van PO- Raad en LECSO In 2007 is een VN- verdrag gesloten over de rechten van personen met een handicap. Tot op heden was de Nederlandse regering

Nadere informatie

1. Borg mainstreaming als uitgangspunt voor effectieve implementatie

1. Borg mainstreaming als uitgangspunt voor effectieve implementatie Tweede Kamer der Staten-Generaal Vaste Commissie voor VWS Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE Plenaire behandeling VN-verdrag 02-09-2015 15-106/NvdV Nienke van der Veen 4 Geachte leden van de vaste Kamercommissie

Nadere informatie

Slavernij vroeger en nu

Slavernij vroeger en nu Slavernij vroeger en nu Symposium College voor de Mensenrechten mr. J.E. Overdijk-Francis 26 November 2013 Geachte aanwezigen Slavernij ontmenselijkt. Slavernij neemt iets van mensen af dat alleen aan

Nadere informatie

Wat betekent bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de Openbare Ruimte

Wat betekent bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de Openbare Ruimte Wat betekent bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de Openbare Ruimte 1. Wat is toegankelijkheid Straten, parken, gebouwen zijn pas echt openbaar als iedereen er gebruik van kan maken.

Nadere informatie

Bekendheid met de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Commissie Gelijke Behandeling

Bekendheid met de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Commissie Gelijke Behandeling Bekendheid met de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte en de Commissie Gelijke Behandeling Onderzoek onder mensen met een chronische ziekte of beperking die deel uitmaken

Nadere informatie

vaste commissie voor Binnenlandse Zaken

vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Den Haag, 29 juni Voortouwcommissie: vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Volgcommissie(s): EZ i.v.m. agendapunt 9 FIN i.v.m. agendapunt 4 SZW i.v.m. agendapunt 15 V&J i.v.m. agendapunt 15 WR i.v.m.

Nadere informatie

Persbericht. Bedrijven verwachten groei aantal websites. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Bedrijven verwachten groei aantal websites. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-288 21 december 2000 9.30 uur Bedrijven verwachten groei aantal websites Eind volgend jaar zal bijna 6 van de 10 bedrijven die toegang hebben tot een

Nadere informatie

Aan de orde is het VAO Maatschappelijk verantwoord ondernemen en arbeidsomstandigheden in Bangladesh (AO d.d. 19/09).

Aan de orde is het VAO Maatschappelijk verantwoord ondernemen en arbeidsomstandigheden in Bangladesh (AO d.d. 19/09). Arbeidsomstandigheden in Bangladesh Aan de orde is het VAO Maatschappelijk verantwoord ondernemen en arbeidsomstandigheden in Bangladesh (AO d.d. 19/09). Aangezien de minister nog niet aanwezig is, schors

Nadere informatie

Overeenkomst tussen gebruiker en izi4u

Overeenkomst tussen gebruiker en izi4u Overeenkomst tussen gebruiker en izi4u izi4u.com bestaat uit verscheidene websites en webpagina's die worden onderhouden door Electronic Gallery n.v. of door haar gelieerde bedrijven (zoals Ekivita) -

Nadere informatie

CONTRAST SEMINARS KNIPPERLICHTEN ARBEIDSRECHT 20 FEBRUARI 2013. Van Gompel-Renette Advocaten Herkenrodesingel 4 bus 1 3500 Hasselt

CONTRAST SEMINARS KNIPPERLICHTEN ARBEIDSRECHT 20 FEBRUARI 2013. Van Gompel-Renette Advocaten Herkenrodesingel 4 bus 1 3500 Hasselt CONTRAST SEMINARS 20 FEBRUARI 2013 KNIPPERLICHTEN ARBEIDSRECHT I. DE GEWIJZIGDE WETGEVING INZAKE SCHIJNZELFSTANDIGHEID SCHIJNZELFSTANDIGHEID Schijnzelfstandigheid: partijen kwalificeren hun arbeidsrelatie

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24

EUROPEES PARLEMENT. Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24 EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken 20 juni 2003 PE 329.885/6-24 AMENDEMENTEN 6-24 Ontwerpadvies (PE 329.885) Carmen Cerdeira Morterero

Nadere informatie

Wat is een constitutie?

Wat is een constitutie? Wat is een constitutie? Veel landen op de wereld worden op een democratische manier bestuurd. Een democratie staat echter niet op zichzelf. Bij een democratie hoort namelijk een rechtsstaat. Democratie

Nadere informatie

ING ENVIRONMENTAL APPROACH

ING ENVIRONMENTAL APPROACH ING ENVIRONMENTAL APPROACH Mensenrechten op de werkplek 3 De uitgangspunten 4 Vrijheid van organisatie en het recht op collectieve onderhandeling 5 TABLE OF CONTENTS Dwangarbeid 6 Kinderarbeid 7 Discriminatie

Nadere informatie

nvt wethouder Schreurs Van: R. Snijder Tel nr: 8826 Nummer: 15A.01201 Datum: 10 november 2015 Team: CZ Tekenstukken: Ja Bijlagen: 1 Afschrift aan:

nvt wethouder Schreurs Van: R. Snijder Tel nr: 8826 Nummer: 15A.01201 Datum: 10 november 2015 Team: CZ Tekenstukken: Ja Bijlagen: 1 Afschrift aan: VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & BEANTWOORDING ARTIKEL 40 VRAGEN Van: R. Snijder Tel nr: 8826 Nummer: 15A.01201 Datum: 10 november 2015 Team: CZ Tekenstukken: Ja Bijlagen: 1 Afschrift aan: nvt

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2016 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2016 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 9 juni 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2016/0152 (COD) 9611/16 ADD 2 REV 1 (bg,cs,da,el,es,et,fi,ga,hr,hu,it, lt,lv,mt,nl,pl,pt,ro,sk,sl,sv) MI 396 TELECOM

Nadere informatie

Ontwerp van Richtlijn Accessibility Act reacties BDF en Platform van adviesraden van personen met een handicap

Ontwerp van Richtlijn Accessibility Act reacties BDF en Platform van adviesraden van personen met een handicap Ontwerp van Richtlijn Accessibility Act reacties BDF en Platform van adviesraden van personen met een handicap 1. Filosofie, principes en definities Een persoon die geen toegang heeft tot plaatsen, voorzieningen,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 463 Besluit tot wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband

Nadere informatie

Foursquare handleiding voor de Groenteman

Foursquare handleiding voor de Groenteman Foursquare handleiding voor de Groenteman In deze speciale Foursquare handleiding voor de groenteman leest u informatie over wat dit sociale medium precies inhoudt en hoe u als groente en/of fruitspecialist

Nadere informatie

GRONDWET EN GELIJKHEID

GRONDWET EN GELIJKHEID Factsheet Grondwet voor Europa GRONDWET EN GELIJKHEID April 2005 Platform Artikel 13 Factsheet Grondwet en Gelijkheid Deze factsheet bevat informatie over de gevolgen van de invoering van de Grondwet voor

Nadere informatie

Aan de leden van de Vaste Commissie voor BZK in de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de leden van de Vaste Commissie voor BZK in de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Aan de leden van de Vaste Commissie voor BZK in de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Utrecht, 22 maart 2013 Kenmerk: U20130322 Betreft: Een digitale samenleving voor iedereen Geachte mevrouw,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 990 Uitvoering van het op 13 december 2006 te New York tot stand gekomen Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (Trb. 2007,

Nadere informatie

Bijlage 2. Uitwerking zorgplicht

Bijlage 2. Uitwerking zorgplicht Bijlage 2 Uitwerking zorgplicht Inleiding Het streven is om met ingang van 1 augustus 2012 een zorgplicht voor schoolbesturen in te voeren. Het begrip zorgplicht en de betekenis daarvan, roept de nodige

Nadere informatie

Begeleid Digitaal. 17 maart 2016. www.vlaanderen.be\informatievlaanderen

Begeleid Digitaal. 17 maart 2016. www.vlaanderen.be\informatievlaanderen Begeleid Digitaal 17 maart 2016 www.vlaanderen.be\informatievlaanderen Willy 59 jaar Opvoeder Smartphone: Runkeeper Laptop: Youtube Neemt deeltijds zorgverlof voor zijn vader Federale uitkering RVA op

Nadere informatie

DE WET GELIJKE BEHANDELING OP GROND VAN HANDICAP OF CHRONISCHE ZIEKTE EN TOEGANKELIJKHEID VAN HET OPENBAAR VERVOER

DE WET GELIJKE BEHANDELING OP GROND VAN HANDICAP OF CHRONISCHE ZIEKTE EN TOEGANKELIJKHEID VAN HET OPENBAAR VERVOER DE WET GELIJKE BEHANDELING OP GROND VAN HANDICAP OF CHRONISCHE ZIEKTE EN TOEGANKELIJKHEID VAN HET OPENBAAR VERVOER Toegankelijk openbaar vervoer betekent dat mensen met een functiebeperking die zelfredzaam

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Toegankelijkheid van ziekenhuizen voor dove personen. Filip Verstraete vzw Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties

Toegankelijkheid van ziekenhuizen voor dove personen. Filip Verstraete vzw Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties Toegankelijkheid van ziekenhuizen voor dove personen Filip Verstraete vzw Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties De dovengemeenschap: heel verschillend De dovengemeenschap bestaat uit verschillende groepen:

Nadere informatie

Training Social Media optimaal gebruiken

Training Social Media optimaal gebruiken Training Social Media optimaal gebruiken Wat levert deze training voor u op? U heeft de zaak al aardig voor elkaar en als ondernemer bent u op zoek naar een manier om meer omzet te genereren. Door social

Nadere informatie