Belastingtips voor 50+

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Belastingtips voor 50+"

Transcriptie

1 Belastingtips voor 50+

2

3 REINOUT VAN DER HEIJDEN

4 2e druk, maart 2017 Copyright 2017 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond Auteur: Reinout van der Heijden MA, MSc Verder werkten mee: drs. Marlies Feytens; Mediaeval Tekst en Vorm, Nijmegen Eindredactie: Stefan Boerboom Grafische verzorging: Puur Publishers Illustratie omslag: Puur Publishers ISBN NUR 793 Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld, mag zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbende op het auteursrecht c.q. de uitgever van deze uitgave, door de rechthebbende(n) gemachtigd namens hem op te treden, niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking. De uitgever is met uitsluiting van ieder ander gerechtigd de door derden verschuldigde vergoedingen voor kopiëren, als bedoeld in artikel 17 lid 2, Auteurswet 1912 en in het KB van 20 juni 1974 (Stb. 351) ex artikel 16B Auteurswet 1912, te innen en/of daartoe in en buiten rechte op te treden. Hoewel de gegevens in dit boek met grote zorgvuldigheid zijn bijeengebracht, aanvaardt de uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele (zet) fouten of onvolledigheden. De uitgever heeft ernaar gestreefd de rechten van derden zo goed mogelijk te regelen; degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich tot de uitgever wenden.

5 INHOUD 0 Inleiding Van 50+ tot AOW Vooruitkijken a Sociale zekerheid b Verzekeringen met leeftijdsgrens c Ook banken kijken vooruit d Maximale hypotheekduur e Minder kredietruimte f Aflossen of sparen? Aandacht voor pensioen a Pensioenoverzicht lezen b Krijg ik genoeg pensioen? c Hoeveel krijg ik netto? d Extra sparen e Is er een alternatief voor de vut? f Pensioensparen g AOW-leeftijd 67 jaar of later Mijn pensioen komt eraan Met pensioen: voorbereiding a Pensioenbrieven b Drie boxen en drie pijlers c AOW (pijler 1) d Arbeidspensioen (pijler 2) e Lijfrente (pijler 3) f Overig vermogen g Overbrugging AOW-gat...47 INHOUD 5

6 2.2 Keuzes bij het pensioen a Eerder stoppen b Pensioen uitstellen c Langer doorwerken d Variabel pensioen (hoog/laag-pensioen) e Uitruil van pensioen f Pensioen afkopen g Pensioen samenvoegen h Pensioen zonder vaste uitkering i Naar het buitenland Belasting & pensioen De aangifte a Wijziging belastingtarief b Van één inkomen naar meer inkomens c Uitsluitend AOW als inkomen d Rijkere gepensioneerden e Minder belasting altijd voordelig? f Ondernemer met AOW Heffingskortingen a Korting op belastingen b Wie heeft er recht op? c Ouderenkorting d Partner met weinig inkomen e Zelf in actie komen Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) a Hoogte bijdrage b Teruggaaf c Voorschot d In het buitenland met Nederlands pensioen of uitkering Toeslagen a Huurtoeslag b Zorgtoeslag Overdracht van vermogen Overdracht tijdens leven a Belastingvrij schenken BELASTINGTIPS VOOR 50+

7 4.1b Bijzondere schenkconstructies c Aftrekbare giften d Vermogen en Wlz Hypotheek via de familiebank a Lenen en schenken tegelijk b Hoe werkt het in de praktijk? c Omgekeerd: kind leent aan ouder Overdracht vermogen bij overlijden a Wettelijk erfrecht b Erfenis nu al verdelen c Testamenten d Codicil Overlijden & de fiscus Aangifte inkomstenbelasting na overlijden a Praktische zaken na overlijden b Voorwaarden aangifte c Direct of later d Toerekening inkomen e Toerekening vermogen f Toeslagen Aangifte inkomstenbelasting erfgenamen a Aanvaarding van de erfenis b Onverdeelde boedel c Erfenis gaat naar de langstlevende Aangifte erfbelasting a Wie betaalt en hoeveel? b Belastingrente c Executeur d Omvang erfenis e Waardebepaling f Dubbele erfbelasting g Uitstel van betaling h Navorderingsaanslag Register INHOUD 7

8

9 INLEIDING Wie de 50 passeert, kan zijn zaken beter goed op orde hebben. De 50-plusser is vaak de steun en toeverlaat voor de jongere generatie die nog niet zo veel weet over geld en belastingen. En ook voor de oudere generatie, als die nog in leven is. Tegelijkertijd moet de 50-plusser zijn eigen toekomst plannen. Hoelang gaat hij nog door met werken? En hoe zit het met het inkomen vanaf pensionering? Wie zich daar niet tijdig over bekommert, merkt vaak dat het tegenvalt. Het inkomen gaat flink achteruit en dan is er weinig meer aan te doen. Wie goed voor zichzelf (en anderen) wil zorgen, moet op tijd de juiste keuzes maken. Daarvoor is inzicht nodig in belastingzaken, want belastingen bepalen in sterke mate de ruimte om te manoeuvreren. Maar ook de sociale zekerheid is belangrijk, evenals de keuzes die de pensioenregelingen bieden. Hoofdstuk 1 gaat over planning. Het brengt in kaart welke leeftijdsbeperkingen er zijn bij verzekeringen, krediet en hypotheken. Hoe krijg je inzicht in pensioen en wat valt daarin te verbeteren? In hoofdstuk 2 komt de pensionering aan bod. In vrij korte tijd moet de gepensioneerde in spe veel beslissingen nemen die zijn toekomstige welvaart bepalen. Ze zijn meestal onherroepelijk. Minstens zo belangrijk is wat er met de belastingen gebeurt vanaf de pensionering. Er verandert veel dat direct van invloed is op het besteedbare inkomen en dat staat stap voor stap toegelicht in hoofdstuk 3. Wie eenmaal gewend is aan het nieuwe inkomen, merkt of er iets overschiet om de volgende generatie mee te helpen. Hoofdstuk 4 beschrijft de mogelijkheden om dat te doen tijdens het leven of daarna, bijvoorbeeld via een testament. INLEIDING 9

10 In hoofdstuk 5 gaat het over belastingen en overlijden. Een sterfgeval dwingt de nabestaanden tot besluiten die in korte tijd genomen moeten worden. Opnieuw spelen belastingen hierin een centrale rol. Draait alles dan alleen om geld en belastingen? Nee, maar door alles goed en op tijd te regelen, kunnen conflicten tot een minimum worden beperkt en ontstaat er ruimte voor andere zaken. Dit boek helpt daarbij; het geeft inzicht en overzicht op momenten dat alles tegelijk lijkt te komen, met veel praktische tips. Dankzij het register achterin is alle informatie gemakkelijk terug te vinden. 10 BELASTINGTIPS VOOR 50+

11 1 VAN 50+ TOT AOW Dit hoofdstuk gaat over de zaken waaraan je vanaf je 50e moet denken, en dat is niet alleen het naderende pensioen. Van 50+ tot AOW 11

12 Ooit ga je met pensioen, maar als 50-plusser lijkt het voorbarig om daar al rekening mee te gaan houden. Maar de tijd verstrijkt sneller dan je denkt. Misschien is het toch zinvol om aandacht te besteden aan de toekomst? Wie tijdig wil stoppen met werken, moet het financieel goed plannen. Daar kan dit boek goed bij helpen. Het is niet vanzelfsprekend dat het altijd zo blijft als het nu is. Mensen met een vaste baan en een mooi inkomen realiseren zich de voordelen van hun eigen situatie te weinig. Het kan ineens afgelopen zijn. En dan? De sociale zekerheid en het pensioen zijn hervormd. De AOW-leeftijd is verhoogd van 65 naar 67 jaar. De fiscus heeft sinds 2005 een aantal voordelen voor oudere werknemers afgeschaft. Vut- en prepensioenregelingen werden afgebouwd. Bij een reorganisatie kan de werkgever ouderen daardoor niet meer zo gemakkelijk met een afvloeiingsregeling naar huis sturen. Wie op een bepaalde leeftijd merkt dat het lastig wordt om te voldoen aan de eisen van de werkgever, kan niet meer rekenen op al te veel begrip. De zachte glijbaan naar het pensioen bestaat niet meer. Alleen wie zelf tijdig voorzieningen treft, heeft de ruimte om de carrière langzaamaan af te bouwen. De wereld is ook op andere punten veranderd. Ruim tien jaar geleden was het nog normaal dat een werknemer na enige tijd een vast contract kreeg. Inmiddels is dat niet meer zo. Nu heeft nog maar twee van de drie werkenden een vaste baan. De anderen werken op basis van een flexcontract of als zelfstandige zonder personeel. Zij hebben geen zekerheid en meestal is ook hun pensioen slechter geregeld. Wie op oudere leeftijd werkloos wordt, loopt een groot risico. Solliciteren op hogere leeftijd valt niet mee. De oudere moet opboksen tegen een jonge generatie die al bij diverse werkgevers ervaring heeft opgedaan. Die jongeren zijn veelzijdig, goed in staat zich te verkopen bij een sollicitatiegesprek en zich aan te passen aan een nieuwe werkomgeving. Wie niet sterk is, moet ieder geval zijn eigen zaken goed regelen. Dat geldt evengoed voor mensen die al wat dichter tegen hun pensioen aan zitten. Zij hebben lange tijd kunnen profiteren van een goede pensioenregeling, maar de laatste jaren staat het pensioen bij iedereen onder druk. Het is belangrijk om inzicht te krijgen in het belastingstelsel. Dat bepaalt grotendeels de grenzen en de speelruimte waar je als burger over kunt beschikken. Wie de mogelijkheden optimaal gebruikt, kan uiteindelijk een goed pensioen tegemoetzien. Het pensioen komt in par. 1.2 aan bod. 12 BELASTINGTIPS VOOR 50+

13 Bij het stijgen van de leeftijd is niet alleen pensioen relevant. Er zijn andere belangrijke zaken om rekening mee te houden. Welke opvang biedt de sociale zekerheid totdat de AOW-leeftijd bereikt is? En welke invloed heeft leeftijd op de toegang tot financiële producten, zoals verzekeringen, leningen en hypotheken? Ze blijken soms duurder of minder toegankelijk voor ouderen. Kun je beter aflossen of sparen? Deze aspecten komen in par. 1.1 aan bod. 1.1 Vooruitkijken 1.1a Sociale zekerheid Zwakkeren in de maatschappij kunnen terugvallen op collectieve voorzieningen. Dat geldt ook voor ouderen die hun baan verliezen. Maar de sociale zekerheid wordt steeds selectiever. Het is een vangnet en geen hangmat, is een populaire uitdrukking. Wie een uitkering ontvangt, wordt steeds meer onder druk gezet om zo snel mogelijk aan het werk te gaan. Sinds 1 juli 2015 gelden er strengere regels voor de WW. Wie zo n uitkering ontvangt, moet al na zes maanden een baan onder zijn niveau en met een lange reistijd accepteren. Vanaf 1 januari 2016 wordt de maximale WW-duur teruggebracht van 38 maanden naar 2 jaar. Ieder kwartaal daalt de maximale opbouw met één maand totdat het maximum van 2 jaar (24 maanden) is bereikt. Op 1 april 2017 bedraagt de maximale uitkeringsduur dus nog maar 32 maanden. Vanaf 1 april 2019 geldt voor iedereen het maximum van 24 maanden. In de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) kunnen wel afspraken gemaakt worden voor een langere WW-duur. Voor ouderen zijn er regelingen die er rekening mee houden dat een terugkeer naar de arbeidsmarkt op latere leeftijd lastig is. De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW) geven recht op een uitkering op bijstandsniveau voor iedereen die na zijn 50e (IOAW) of 60e verjaardag (IOW) werkloos werd en op dat moment recht had op minstens drie maanden WW of een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Als die uitkering is afgelopen, kan IOAW of IOW worden aangevraagd. Anders dan bij de bijstand hoeft het vermogen niet te worden opgesoupeerd voordat de uitkering ingaat. Van 50+ tot AOW 13

14 Tabel 1 Verschil tussen IOW en IOAW IOW voor werklozen van 60 jaar en ouder tot de AOW-leeftijd; vermogen blijft buiten beschouwing inkomen van de partner telt niet mee partner is niet verplicht te solliciteren tijdelijke regeling (alleen voor mensen die vóór 1 januari 2020 recht op een WW-uitkering verwerven) IAOW voor werklozen tussen de 50 jaar en de AOW-leeftijd; vermogen blijft buiten beschouwing inkomen van de partner telt mee partner is ook verplicht te solliciteren blijft bestaan voor kleinere groep (alleen voor mensen geboren voor 1 januari 1965) 1.1b Verzekeringen met leeftijdsgrens Verzekeraars hebben er belang bij het risico op claims zo laag mogelijk te houden. Als uit hun statistieken blijkt dat dit claimrisico bij het stijgen van de leeftijd toeneemt, maken zij de premie voor ouderen hoger. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij autoverzekeringen. De verzekerde wordt niet beoordeeld op individuele kenmerken, maar op basis van de risicofactoren van een groep waartoe hij behoort. Iemand met astma zal bij bepaalde verzekeringen moeilijk door de selectie komen, ook al is dat misschien onterecht. Het is goed om daar rekening mee te houden. Verzekeraars houden hun statistieken geheim, dus het is onmogelijk te controleren of de premieverhoging reëel is. Ouderen moeten daarom de premies kritisch blijven volgen. Gelukkig zijn niet alle verzekeraars hetzelfde, dus er valt altijd wat te kiezen. Zorgverzekeringen Vroeger mochten zorgverzekeraars aan ouderen een hogere premie vragen. Sinds de invoering van de basisverzekering in 2006 is dat niet langer toegestaan. De basisverzekering is verplicht voor iedereen en de premie is nu voor iedereen gelijk, ongeacht de leeftijd. Wel kunnen de premies per verzekeraar verschillen. De verzekeraars richten zich met hun polissen voor de basisverzekering soms expliciet op bepaalde doelgroepen die minder zorg gebruiken, zoals jongeren of hoger opgeleiden. Ze mogen klanten niet weigeren, maar jagen oudere klanten weg door de verplichting medicijnen of hulpmiddelen te bestellen via internet. Een andere manier om gezonde klanten te lokken, is een flinke korting 14 BELASTINGTIPS VOOR 50+

15 geven aan mensen die vrijwillig kiezen voor een hoger eigen risico (tot 885). Wat niet onder de basiszorg valt, kan verzekerd worden via een aanvullend pakket. Voor deze aanvullende pakketten mag wel een hogere premie gerekend worden die afhankelijk van de leeftijd is. Het verschilt per verzekeraar hoe hard de premie stijgt. Als oudere moet je er dus goed op letten of je aanvullende zorgverzekering de steeds hoger wordende premie nog wel waard is. Overlijdensrisicoverzekeringen Mensen sluiten een overlijdensrisicoverzekering af als zij een woning kopen, omdat de bank dat als voorwaarde stelt voor het verstrekken van een hypotheek. Mensen vergeten vaak hun overlijdensrisicoverzekering aan te passen aan de veranderde situatie. Zij hebben bijvoorbeeld inmiddels een deel van de hypotheek afgelost of de hypotheek juist verhoogd in verband met een verbouwing. Of ze werken niet langer in loondienst, maar als zelfstandige zonder personeel. Ze vergeten dat er daardoor geen partnerpensioen meer is geregeld via de werkgever. Pas de verzekering tijdig aan. Wie een zware ziekte heeft gehad, kan daarna vaak geen verzekering meer afsluiten. Hoe hoger de leeftijd bij het afsluiten, hoe hoger de premie. Er geldt een maximumleeftijd bij afsluiten (60 tot 74 jaar) en een maximumleeftijd tot wanneer de verzekering kan lopen (70 tot 80 jaar). Check je polis Check of de huidige polis van je overlijdensrisicoverzekering nog voldoet. Het kan lonen om een nieuwe verzekering af te sluiten die goed aansluit op de AOW-datum. Ook als de oude polis nog voldoet, kan het zinvol zijn een nieuwe offerte aan te vragen. De premies zijn de laatste tien jaar zo sterk gedaald dat het goed mogelijk is dat er ondanks de hogere startleeftijd nu een betere premie uitrolt. TIP Autoverzekeringen Autoverzekeringen zijn bijzonder ondoorzichtig. Niet alleen de postcode en het aantal schadevrije jaren zijn van invloed op de premie, maar ook de leeftijd van de verzekerde. Sommige verzekeraars rekenen al een leef- Van 50+ tot AOW 15

16 tijdstoeslag als de verzekerde 50 jaar wordt. Bij andere stijgt de premie vanaf een hogere leeftijd. En naarmate de leeftijd stijgt, gaat de premie steeds verder omhoog. Vooral voor 70-plussers. Wie zich laat realiseert wat er aan de hand is, komt bedrogen uit. Bepaalde verzekeraars accepteren geen nieuwe klanten meer die ouder zijn dan 69 of 70 jaar. Er zijn ook verzekeraars die er positief uit springen en geen leeftijdsgrenzen en -toeslagen kennen. Autoverzekeraars die maximumleeftijden hanteren, staan in tabel 2. De leeftijdsgrens geldt voor de maximale leeftijd waarop iemand een nieuwe autoverzekering kan afsluiten bij deze verzekeraar. Heb je al een verzekering bij een van deze aanbieders en bereik je de leeftijdsgrens, dan blijf je gewoon verzekerd. Tabel 2 Leeftijdsgrenzen bij autoverzekeringen Autoverzekeraar London, Reaal (Topcar) 69 Allianz (Veilig Op Weg), De Nederlanden van Nu, Kilometerverzekering, VerzekerSnel De Goudse, Klaverblad 74 Aegon, Allianz, Generali, onna-onna 75 AON Direct, SNS, Zelf 79 Ditzo, Promovendum, Reaal, Route Mobiel, United Insurance (Autopakket) Bron: MoneyView/Consumentenbond januari 2017 Maximumleeftijd bij afsluiten Leeftijdsafhankelijke tarieven verschijnen pas bij (online) premieberekening. Een premieverhoging op basis van de leeftijd is nooit terug te vinden in de voorwaarden van de autoverzekeraar. Je komt er alleen achter door een premieberekening te maken. Wie bij het invullen een eerdere geboortedatum gebruikt, kan zien wat hem te wachten staat bij de verzekeraar die nu nog gunstig uit de vergelijking komt. Het is nog beter om ieder jaar een nieuwe berekening te maken, het liefst vóór je verjaardag. Een kleine moeite die gegarandeerd een besparing oplevert. 1.1c Ook banken kijken vooruit Wie een hypotheek nodig heeft, moet bedenken dat ook banken bij klanten vanaf 56 of 57 jaar naar het pensioeninkomen kijken. Iemand 16 BELASTINGTIPS VOOR 50+

17 met een laag pensioen moet dus voor die leeftijd overstappen naar een duurdere woning. Houd er rekening mee dat sinds 2013 nieuwe hypotheken binnen 30 jaar volledig afgelost moeten worden. De huiseigenaar die dat niet doet, verliest het recht op renteaftrek over die hypotheek. Voor hypotheken van vóór 2013 geldt die regel niet. Voor deze oudere hypotheken geldt wel de beperking van een maximale aftrekduur (zie par. 1.1d). Stelregel is dat de klant van 57 jaar of ouder de huidige hypotheeklasten ook moet kunnen dragen na ingang van zijn pensioen. Als het inkomen op de pensioendatum onvoldoende is, moet er van tevoren extra worden afgelost. Zie het voorbeeld in het kader Hypotheek nu en straks. Wie een woning met Nationale Hypotheekgarantie (NHG) wil, krijgt met extra beperkingen te maken. Uitkeringen uit lijfrente of banksparen worden dan niet meegerekend bij het inkomen, behalve als de uitkeringen al zijn ingegaan. Hypotheek nu en straks Thomas heeft een bruto-inkomen van per jaar. Bij 3% hypotheekrente kan hij dan maximaal lenen. Over tien jaar gaat hij met pensioen en zakt zijn inkomen naar per jaar. Hierbij hoort een maximumhypotheek van Dat scheelt dus ruim Door voor zijn pensionering extra af te lossen, zal de bank hem een hogere maximale lening willen geven, bijvoorbeeld van d Maximale hypotheekduur Voor een hypotheek geldt geen maximumleeftijd. Een 80-jarige kan nog een hypotheek voor 30 jaar afsluiten als hij daar genoeg inkomen voor heeft. Voor de hypotheekrenteaftrek zijn er wel grenzen. Sinds 2001 levert iedere hypotheek nog maar 30 jaar renteaftrek op. Die 30 jaar renteaftrek vanaf 2001 geldt óók voor hypotheken die zijn afgesloten vóór De renteaftrek van een hypotheek uit 1990 of uit 2000 verloopt in beide gevallen in Een hypotheek uit 2005 is aftrekbaar tot Wie nu (een deel van) zijn hypotheek niet aflost, moet rekening houden met de aftrekbeperking na 30 jaar. Zie het voorbeeld in het kader Aftrekbeperking. Van 50+ tot AOW 17

18 Aftrekbeperking In 1999 kocht Sylvia een huis met een spaarhypotheek van en een aflossingsvrije hypotheek van In 2031 is de spaarhypotheek afgelost, maar zij verliest dan de renteaftrek over de resterende hypotheek van 2 ton. Dat is een tegenvaller, zeker als haar pensioeninkomen ook al tegenvalt. Het kan haar inkomen verlagen met 200 netto per maand. Misschien is aflossen dan toch niet zo n gek idee. 1.1e Minder kredietruimte Veel mensen zorgen ervoor dat zij een spaarpotje hebben voor onverwachte tegenvallers. Maar het is bekend: een ongeluk komt nooit alleen. De auto gaat stuk, het huis moet grondig verbouwd worden en een van de kinderen zit ineens in grote financiële nood. In dergelijke situaties kan het spaartegoed opraken en kan zelfs een aanvullende lening nodig blijken. Ouderen kunnen dan te maken krijgen met restrictief beleid van banken. ING hanteert voor het aangaan van een doorlopend krediet de leeftijdsgrens van 64 jaar. Bij extra rood staan (boven 2500) geldt zelfs een nog lagere grens, van 60 jaar. Wie de leeftijd van 60 gepasseerd is, kan een verzoek tot extra kredietruimte op de betaalrekening dus afgewezen zien door de bank. Bij een doorlopend krediet bouwt ING de kredietruimte af zodra de klant de leeftijd van 75 jaar bereikt. Dat gaat geleidelijk, totdat de kredietruimte bij 80 jaar op nul uitkomt. Wie een doorlopend krediet heeft, moet dus vanaf 75 jaar beginnen met aflossen. Het lijkt op leeftijdsdiscriminatie. De bank beschouwt gepensioneerden als weinig kredietwaardig. Maar in zekere zin is dat wel gerechtvaardigd. Het is waar dat ouderen niet meer zo gemakkelijk aan geld kunnen komen als ze eenmaal met tekorten kampen. Gaan werken is voor hen meestal geen optie meer. Hoe zit het bij andere banken? Bij SNS kan de klant een doorlopend krediet aanvragen tot 65 jaar en bij de Rabobank en ABN Amro tot 70 jaar. Vanaf dat moment wordt de kredietruimte geleidelijk beperkt, tot 0 bij 75 jaar (Rabobank) of 80 jaar (ABN Amro). Bij al deze banken is aflossen altijd verplicht, ongeacht de leeftijd. Bij rood staan op de betaalrekening zijn de regels anders. Bij ING kunnen klanten tot 2000 rood staan. Het maximum is afhankelijk van het 18 BELASTINGTIPS VOOR 50+

19 inkomen, niet van de leeftijd. Bij ABN Amro is de limiet 1000 vanaf het moment dat de klant 75 jaar of ouder is. Bij de Rabobank en SNS kan de klant een krediet aanvragen tot het nettomaandinkomen, met een maximum van Verder mag je bij deze twee banken niet langer dan 90 dagen achtereen rood staan. Anders verplichten zij tot een doorlopend krediet, zodat het saldo aangevuld kan worden. Banken zeggen te handelen in het belang van de klant, om te voorkomen dat die zich in de nesten werkt. Ouderen worden daardoor wel gereduceerd tot onmondige burgers die tegen zichzelf in bescherming genomen moeten worden. Dit is erg vervelend voor die ouderen die door omstandigheden tijdelijk in financiële problemen komen. Zij moeten zorgen dat ze de bank niet echt nodig hebben na de pensioenleeftijd. 1.1f Aflossen of sparen? Hypotheken die vanaf 2013 zijn afgesloten, moeten binnen 30 jaar volledig worden afgelost. Het voordeel is dat de woning na maximaal 30 jaar schuldenvrij is. Dat levert lage woonlasten op, waardoor een groter deel van het inkomen overblijft om van te leven. Er is dus veel voor te zeggen om mee te gaan met de trend om de hypotheek volledig af te lossen. Je bent dan niet langer afhankelijk van de bank. Wie een kleine hypotheek heeft, profiteert bovendien niet of nauwelijks meer van de hypotheekrenteaftrek. De rente is namelijk alleen aftrekbaar voor zover die uitkomt boven het eigenwoningforfait. We spreken van een kleine hypotheek als die nog maar 10% tot 30% van de woningwaarde is. Aflossen is dan voordelig, omdat er voor het eigenwoningforfait nooit een aparte rekening gestuurd wordt. Het eigenwoningforfait wordt op grond van de Wet Hillen alleen gebruikt om de renteaftrek te verlagen. Het kader Hypotheekrente smelt weg bevat een praktijkvoorbeeld. Houd er wel rekening mee dat het niet zo eenvoudig is om geld aan de woning te onttrekken. Het aflossen van de hypotheek is niet terug te draaien. Wie bij nader inzien toch weer geld nodig heeft, wordt dan behoorlijk op kosten gejaagd. Een nieuwe hypotheek brengt kosten met zich mee voor advies, de notaris en inschrijving in het kadaster. Bovendien riskeer je hiermee het verlies van hypotheekrenteaftrek, omdat sinds 1997 hypotheekrente alleen nog aftrekbaar is als het geld besteed wordt voor de aanschaf of verbouwing van de eigen woning. Van 50+ tot AOW 19

20 Het is een groot goed om vrijelijk te kunnen beschikken over vermogen. Spaargeld verschaft ruimte om te manoeuvreren. Wie zijn hypotheek aflost, moet dus niet vergeten voldoende reserves aan te houden om tegenslagen op te vangen. Dat vermindert net zo goed de afhankelijkheid van de bank als volledig aflossen. Het is daarom een kunst om het juiste evenwicht te vinden tussen aflossen en sparen. Hypotheekrente smelt weg Jolien en Victor hebben een aflossingsvrije hypotheek van op hun woning die inmiddels waard is. Zij betaalden in 2016 nog 5,2% rente en profiteerden daarmee van de hypotheekrenteaftrek. Om die reden losten zij hun aflossingsvrije hypotheek niet af. Eind 2016 liep de rentevaste periode af en konden zij de rente opnieuw vastzetten tegen 2,5% voor 10 jaar. Hun lasten daalden flink, maar hierdoor raken zij ook hun renteaftrek kwijt. Zij merken dat pas bij de aangifte over Als zij de voorlopige teruggaaf over 2017 niet aanpassen, krijgen zij een jaar lang te veel renteaftrek en moeten ze dat medio 2018 terugbetalen. Renteaftrek (bij 5,2% rente) Betaalde rente over Eigenwoningforfait (0,75% over ) Aftrekpost 2688 Renteaftrek (bij 2,5% rente) Betaalde rente over Eigenwoningforfait (0,75% over ) Aftrekpost (nooit kleiner dan 0; Wet Hillen) 0 De spaarbuffer mag groter worden naarmate de pensioendatum nadert. Wie met pensioen gaat, heeft immers harder een buffer nodig dan daarvoor. Een gepensioneerde krijgt, zoals gezegd, nauwelijks een lening van de bank en rood staan is ook beperkt mogelijk. Bedenk ook dat het naarmate de leeftijd vordert, het steeds lastiger wordt om zelf alle klussen in huis te doen. De buffer moet groot genoeg zijn om diverse tegenvallers achtereen te kunnen opvangen en dan nog over te houden. Sparen 20 BELASTINGTIPS VOOR 50+

21 om de buffer aan te vullen duurt voor een gepensioneerde langer omdat hij minder overhoudt en minder mogelijkheden heeft om iets extra s te verdienen. 1.2 Aandacht voor pensioen Een flink deel van het arbeidsinkomen wordt opzijgezet voor het pensioen. Dat gebeurt vaak ongemerkt. De werknemer betaalt (meestal) een deel zelf, maar dat wordt ingehouden van het brutosalaris. De afboeking is terug te vinden op de salarisstrook. Veel werknemers hebben weinig aandacht voor die cijfers. Ook iemand die wel naar zijn salarisstrook kijkt, weet nog altijd niet hoeveel zijn pensioen kost. De werkgever betaalt namelijk een deel van de premie rechtstreeks aan pensioenfonds of -verzekeraar. Dat is vaak minstens de helft van de pensioenpremie. De pensioenpremie lijkt dus op het eerste gezicht een bescheiden bedrag. Iemand die 75 netto per maand kwijt is aan zijn pensioen, beseft niet dat hij samen met zijn werkgever jaarlijks 4000 tot 5000 aan pensioenpremie betaalt. Daarom zeggen ze vaak: je werkt een dag in de week voor je pensioen. Wie een werkgever heeft zonder pensioenregeling of zelfstandige is, zou ongeveer 20% van zijn inkomen moeten reserveren voor de oude dag. Het is logisch dat pensioen duur is. Ga maar na: bij het bereiken van de AOW-leeftijd moet het pensioenfonds per deelnemer 15 tot 20 jaar aan uitkeringen in kas hebben. Een pensioenfonds garandeert immers een levenslang pensioen. Het is wettelijk niet toegestaan om een pensioen aan te bieden dat eerder opraakt of geleidelijk minder wordt. Wat pensioen uiteindelijk oplevert, valt vaak tegen. Het is daarom raadzaam om op tijd te beginnen met maatregelen om het pensioen aan te vullen. Of dat ook echt nodig is, verschilt per persoon. De noodzaak is groter voor mensen die eerder met pensioen willen, gescheiden zijn en/ of minder dan 40 jaar in loondienst werken. Daar staat tegenover dat sommige mensen na hun pensioen minder geld nodig hebben, omdat de hypotheek is afgelost en de kinderen het huis uit zijn. Genoeg pensioen is dus een persoonlijke zaak. Dat betekent ook dat het een eigen verantwoordelijkheid is om je pensioen goed te plannen. Deze laatste carrièrestap moet je zelf voorbereiden. Van 50+ tot AOW 21

REINOUT VAN DER HEIJDEN

REINOUT VAN DER HEIJDEN REINOUT VAN DER HEIJDEN 1e druk, maart 2016 Copyright 2016 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond Auteur: Reinout van der

Nadere informatie

101 Slimme geldtips BW-101 slimme geldtips.indd :02

101 Slimme geldtips BW-101 slimme geldtips.indd :02 101 Slimme geldtips Reinout van der Heijden 101 Slimme geldtips 1e druk, mei 2011 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen:

Nadere informatie

Jaarboek Geld 2012. Van belasting tot verzekering

Jaarboek Geld 2012. Van belasting tot verzekering Jaarboek Geld 2012 Van belasting tot verzekering 1 e druk, december 2011 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen: Consumentenbond

Nadere informatie

Uw recht bij geldzaken

Uw recht bij geldzaken Georgie Dom Uw recht bij geldzaken Bij banken, fiscus, adviseurs en verzekeraars 1 e druk, maart 2012 Copyright 2012 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden

Nadere informatie

Marjan Langbroek. Tips & toeslagen. Krijg waar je fiscaal recht op hebt

Marjan Langbroek. Tips & toeslagen. Krijg waar je fiscaal recht op hebt Marjan Langbroek Tips & toeslagen Krijg waar je fiscaal recht op hebt 1 e druk, november 2012 Copyright 2012 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Marjan Langbroek & Anne Grooters TIPS. voor. senioren

Marjan Langbroek & Anne Grooters TIPS. voor. senioren Marjan Langbroek & Anne Grooters belasting TIPS voor senioren 6 e druk, januari 2015 Copyright 2015 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Ciska Sikkel-Spierenburg. Scheiden. Financiële en juridische aspecten

Ciska Sikkel-Spierenburg. Scheiden. Financiële en juridische aspecten Ciska Sikkel-Spierenburg Scheiden Financiële en juridische aspecten 3 e, geheel herziene druk, september 2011 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties

Nadere informatie

Samenwonen of trouwen

Samenwonen of trouwen Ciska Sikkel-Spierenburg Samenwonen of trouwen Financiële en juridische aspecten 3 e, herziene druk, mei 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst en tabellen voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met

Nadere informatie

REINOUT VAN DER HEIJDEN EEN GOED PENSIOEN

REINOUT VAN DER HEIJDEN EEN GOED PENSIOEN Een goed pensioen REINOUT VAN DER HEIJDEN EEN GOED PENSIOEN 1 e druk, mei 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond

Nadere informatie

prettig blijven wonen Praktische & financiële informatie voor senioren Georgie Dom & Alfred Jacobsen

prettig blijven wonen Praktische & financiële informatie voor senioren Georgie Dom & Alfred Jacobsen prettig blijven wonen Praktische & financiële informatie voor senioren Georgie Dom & Alfred Jacobsen Prettig blijven wonen georgie dom & alfred jacobsen prettig blijven wonen 3 e, geheel herziene druk,

Nadere informatie

Hypotheek. Wilt u Nationale Hypotheekgarantie? Ja Nee

Hypotheek. Wilt u Nationale Hypotheekgarantie? Ja Nee Het klantprofiel moet inzicht geven in uw (financiële) situatie en uw wensen/doelstellingen als u een inkomensterugvalmee maakt. De volgende gegevens worden van u gevraagd: uw financiële positie, kennis,

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis,

Nadere informatie

Financieel Analyse Rapport Alle cijfers op een rij.

Financieel Analyse Rapport Alle cijfers op een rij. Financieel Analyse Rapport Alle cijfers op een rij. Wij hebben uitgerekend welk hypotheekbedrag u verantwoord kunt lenen, het bedrag dat uw partner kan lenen en het bedrag dat u gezamenlijk kunt lenen.

Nadere informatie

Financieel Analyse Rapport Alle cijfers op een rij.

Financieel Analyse Rapport Alle cijfers op een rij. Financieel Analyse Rapport Alle cijfers op een rij. Wij hebben uitgerekend welk hypotheekbedrag u verantwoord kunt lenen, het bedrag dat uw partner kan lenen en het bedrag dat u gezamenlijk kunt lenen.

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

ESTHER VAN AS & JOLINE KRONENBURG-DE JONGE DE ROL VAN DE EXECUTEUR. klaar voor de notaris deel 3

ESTHER VAN AS & JOLINE KRONENBURG-DE JONGE DE ROL VAN DE EXECUTEUR. klaar voor de notaris deel 3 ESTHER VAN AS & JOLINE KRONENBURG-DE JONGE DE ROL VAN DE EXECUTEUR klaar voor de notaris deel 3 1 e druk, november 2013 Eerder verschenen in deze reeks: 1. Het levenstestament 2. Samenwonen 2013, Consumentenbond,

Nadere informatie

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest?

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Als je een hypotheek af gaat sluiten, moet je aan een heleboel dingen denken. We hebben een aantal vragen voor je op een rijtje. Klik op de doorlinks hiernaast

Nadere informatie

Heeft u ervaring met het afsluiten van een privé pensioenregeling (lijfrente)? Ja Nee

Heeft u ervaring met het afsluiten van een privé pensioenregeling (lijfrente)? Ja Nee Pensioen Klantprofiel Naam: Wat is de door u gewenste pensioendatum of pensioenleeftijd? 65 jaar 67 jaar Welk netto maandinkomen heeft u vanaf uw pensioendatum nodig om financieel rond te kunnen komen?

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR 2 personen

KLANTPROFIEL VOOR 2 personen UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR DHR. HYPOTHEEK

KLANTPROFIEL VOOR DHR. HYPOTHEEK UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Financiële Planning bij ontslag

Financiële Planning bij ontslag Financiële Planning bij ontslag Ledenevent PGGM mei 2015 drs Harry Mijland FFP Even voorstellen Wie zijn wij? Wat doen wij? - Mensen helpen met hun financiële planning, zoals bij ontslag, stoppen met werken,

Nadere informatie

SAMEN WONEN. klaar voor de notaris deel 2 ELLE VAN GOMPEL & DESIRÉE LAUREIJ

SAMEN WONEN. klaar voor de notaris deel 2 ELLE VAN GOMPEL & DESIRÉE LAUREIJ klaar voor de notaris deel 2 SAMEN WONEN ELLE VAN GOMPEL & DESIRÉE LAUREIJ Samenwonen Elle van Gompel & Desirée Laureij samen wonen klaar voor de notaris deel 2 1 e druk, juni 2013 Copyright 2013 Consumentenbond,

Nadere informatie

Binnenkort hebt u een afspraak met één van onze adviseurs. Om u goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van u nodig.

Binnenkort hebt u een afspraak met één van onze adviseurs. Om u goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van u nodig. Uw Klantprofiel Binnenkort hebt u een afspraak met één van onze adviseurs. Om u goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van u nodig. Waarom een Klantprofiel? Het Klantprofiel heeft als doel

Nadere informatie

Doelstelling Wat is de door u gewenste pensioendatum of pensioenleeftijd? 65 jaar 67 jaar Anders, te weten:

Doelstelling Wat is de door u gewenste pensioendatum of pensioenleeftijd? 65 jaar 67 jaar Anders, te weten: Het klantprofiel moet inzicht geven in uw (financiële) situatie. De volgende gegevens worden van u gevraagd: uw financiële positie, kennis, ervaring, doelstellingen en risicobereidheid. Uiteraard voor

Nadere informatie

Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig.

Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig. het klantprofiel Binnenkort heb je een afspraak met één van onze adviseurs. Om je goed van dienst te kunnen zijn, hebben wij informatie van je nodig. Waarom een klantprofiel? Het klantprofiel heeft als

Nadere informatie

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit Inventarisatieformulier Persoonsgegevens Achternaam (cliënt) Geslacht Man Vrouw Voorletters Roepnaam Geboortedatum Roker Ja Nee E-mail adres Telefoonnummer mobiel Uw opleidingsniveau LBO MBO HBO Universitair

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

financiële dienstverlening

financiële dienstverlening Algemene gegevens cliënt Algemene gegevens partner Naam : Naam : Geboortedatum : Geboortedatum : Algemene Kennis en Ervaring 1. Wat weet u van hypotheken? 2. Wat weet u van beleggingsproducten? 3. Wat

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR DHR. EN MEVR.

KLANTPROFIEL VOOR DHR. EN MEVR. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Rabobank. Een bank met ideeën. Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Lees deze brochure zorgvuldig door. U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig

Nadere informatie

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie?

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij EEN ONDERNEMING VAN ABN AMRO BANK N.V. WELKE HYPOTHEEK PAST BIJ MIJ? Je hebt je pijlen gericht

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL ALGEMEEN - DOEL ALGEMEEN - TOEKOMSTPERSPECTIEF. Welke verwachtingen in de toekomst hebt u?

UW KLANTPROFIEL ALGEMEEN - DOEL ALGEMEEN - TOEKOMSTPERSPECTIEF. Welke verwachtingen in de toekomst hebt u? UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid met

Nadere informatie

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij

Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij Welke hypotheek past bij mijn persoonlijke en financiële situatie? Stappenplan Wat voor hypotheek past bij mij Een onderneming van ABN AMRO BANK N.V. Welke hypotheek past bij mij? Je hebt je pijlen gericht

Nadere informatie

De rol van de executeur

De rol van de executeur De rol van de executeur Esther van As & Joline Kronenburg-de Jonge DE ROL VAN DE Executeur klaar voor de notaris deel 3 Eveneens verschenen in deze reeks: 1. Het levenstestament 2. Samenwonen 4. Mijn

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Klantprofiel De Kredieter BV

Klantprofiel De Kredieter BV Klantprofiel De Kredieter BV Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : E-mailadres om nieuwsbrief te ontvangen Algemeen : Voor de financiële en persoonlijke gegevens wordt een apart

Nadere informatie

Kwaliteitscheck. Heeft de adviseur jou van tevoren uitgelegd welke stappen je moet doorlopen om een hypotheek af te sluiten?

Kwaliteitscheck. Heeft de adviseur jou van tevoren uitgelegd welke stappen je moet doorlopen om een hypotheek af te sluiten? Kwaliteitscheck 1.)Verloop en tijdsduur Voordat je een hypotheek afsluit, moet de adviseur met jou een aantal stappen doorlopen. Hij moet jou van tevoren uitleggen welke stappen dat zijn. De stappen die

Nadere informatie

Wijzigingen per 1 januari Wijzigingen per 1 januari 2017

Wijzigingen per 1 januari Wijzigingen per 1 januari 2017 Wijzigingen per 1 januari 2017 Wijzigingen per 1 januari 2017 Op 1 januari 2017 zijn enkele wetten aangepast, die van invloed zijn op het geven van een passend financieel advies. In dit bericht geven we,

Nadere informatie

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN AOW De AOW-leeftijd stijgt verder. Wordt u vóór 1 oktober 2015 65 jaar, dan gaat uw AOW drie maanden na uw 65 e verjaardag in. 65

Nadere informatie

Georgie Dom. Greep op uw geheugen. Zo blijft u scherp

Georgie Dom. Greep op uw geheugen. Zo blijft u scherp Georgie Dom Greep op uw geheugen Zo blijft u scherp 1 e druk, juli 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond

Nadere informatie

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen.

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen. Welke hypotheekvorm past het beste bij uw specifieke situatie? Het is fijn om van tevoren al te weten welke basis hypotheekvormen er bestaan. Hieronder staan de hypotheekvormen een voor een kort beschreven

Nadere informatie

WIJZER OVER GEHEUGEN. over hersenen, vergeten & dementie GEORGIE DOM

WIJZER OVER GEHEUGEN. over hersenen, vergeten & dementie GEORGIE DOM WIJZER OVER GEHEUGEN over hersenen, vergeten & dementie GEORGIE DOM Wijzer over geheugen GEORGIE DOM WIJZER OVER GEHEUGEN 1 e druk, september 2013 2013 Consumentenbond en Alzheimer Nederland Auteursrechten

Nadere informatie

Klant inventarisatie. Partner. Voorletters : Adres : Postcode : Woonplaats : Telefoonnummer : E mail : Rekeningnummer : Gezinssituatie

Klant inventarisatie. Partner. Voorletters : Adres : Postcode : Woonplaats : Telefoonnummer : E mail : Rekeningnummer : Gezinssituatie Klant inventarisatie Klant Naam : Geslacht Man / Vrouw Voorletters : Geboorte datum : Pensioendatum : Adres : Postcode : Woonplaats : Sofi nummer (BSN) : Telefoonnummer : Telefoonnummer mobiel : E mail

Nadere informatie

Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen. Kennis en ervaring

Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen. Kennis en ervaring Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen Wat weet u van fiscale en sociale wetgeving? Wat weet u van uw inkomenssituatie als u met pensioen gaat

Nadere informatie

Tip 1. Recht op toeslagen? (ook als u eigen geld heeft?)

Tip 1. Recht op toeslagen? (ook als u eigen geld heeft?) Tip 1. Recht op toeslagen? (ook als u eigen geld heeft?) Uit onderzoek blijkt dat mensen er regelmatig geen gebruik van maken, omdat ze denken dat ze er geen recht op hebben. En dat is weggegooid geld!

Nadere informatie

Levensloopregeling Informatie voor werknemers

Levensloopregeling Informatie voor werknemers Levensloopregeling Informatie voor werknemers Levensloopregeling Met de levensloopregeling kunnen werknemers een deel van hun brutosalaris sparen. Dit spaargeld kan worden gebruikt voor een periode van

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Financieel Advies Rapport Alle cijfers op een rij.

Financieel Advies Rapport Alle cijfers op een rij. Financieel Advies Rapport Alle cijfers op een rij. Wij hebben uitgerekend welk hypotheekbedrag u verantwoord kunt lenen, het bedrag dat uw partner kan lenen en het bedrag dat u gezamenlijk kunt lenen.

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan

Pensioen Continu Plan Pensioen Continu Plan Een nettolijfrente oplossing Voor werknemers met een salaris boven 100.000 Per 1 januari 2015 gelden er belangrijke nieuwe regels voor pensioen. Hierdoor bouwen veel werknemers minder

Nadere informatie

Financieel Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's

Financieel Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's Financieel Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's de heer A. Maatwerk en mevrouw B. Maatwerk-Advies 31 januari 2009 Uitgerekend voor u Inhoudsopgave 1. Dit rapport in het kort...3 2. Achtergrond

Nadere informatie

SNS Online Pensioen Seminar Erik Beckers

SNS Online Pensioen Seminar Erik Beckers SNS Online Pensioen Seminar Erik Beckers SNS Bank - september 2012 uit onderzoek blijkt Wat doe je het liefst van de volgende vijf activiteiten? Naar de tandarts gaan Op vakantie gaan Examen doen Pensioenregeling

Nadere informatie

Algemeen Geen Gering Globaal Goed. Aankoop woning Geen Gering Globaal Goed. Hypotheek algemeen Geen Gering Globaal Goed

Algemeen Geen Gering Globaal Goed. Aankoop woning Geen Gering Globaal Goed. Hypotheek algemeen Geen Gering Globaal Goed Risicoprofiel Hoe is uw kennis en ervaring met / over: Algemeen Geen Gering Globaal Goed Ontwikkelingen op de financiële markten Financiële producten in het algemeen Fiscale wetgeving Sociale voorzieningen

Nadere informatie

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet!

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! Wees u bewust van deze valkuilen om niet bedrogen uit te komen Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Valkuil 1. Aanbiedingen...

Nadere informatie

Klantprofiel (deel B)

Klantprofiel (deel B) Klantprofiel (deel B) Persoonlijk, Doordacht & Transparant Klantprofiel (deel B) 1 Inkomenssituatie Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering,

Nadere informatie

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig idee voor de verbouwing of u wilt een andere hypotheek. Uitstekend! Maar dat heeft ook gevolgen voor uw uitgavenpatroon.

Nadere informatie

1 UW HUIDIGE SITUATIE

1 UW HUIDIGE SITUATIE 1 UW HUIDIGE SITUATIE Uw huidige, financiële situatie is het startpunt van een advies. Door een goede inventarisatie van uw huidige situatie krijgen wij inzicht in uw huidige, getroffen voorzieningen.

Nadere informatie

Financieel Analyse Rapport Voorbeeld

Financieel Analyse Rapport Voorbeeld 2012 Financieel Analyse Rapport Voorbeeld Datum: 4 september 2012 1 P a g e Onze gegevens Bedrijf: Duys Financiele Diensten Adviseur: W.M. Duys Adres Burgemeester van Banningstraat 40 Postcode - Plaats

Nadere informatie

Hypotheekrecht en - vormen

Hypotheekrecht en - vormen Hypotheekrecht en - vormen Wat is een hypotheek? Een hypotheek is in theorie een zekerheidsrecht. Wanneer u een hypotheek afsluit, geeft u het recht van hypotheek aan de geldverstrekker. Dit recht van

Nadere informatie

Testament & overlijden

Testament & overlijden Ciska Sikkel-Spierenburg Testament & overlijden Wat moet u regelen? 5 e druk, augustus 2012 Copyright 2012 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen Naam cliënt : Datum afspraak: Vragenlijst Inkomen Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering, indiensttreding bij een andere werkgever

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies Frits Suzanne Inhoudsopgave Basisgegevens Inkomens- en vermogensplanning Indicatief overzicht lijfrente-uitkeringen Specificatie vaste lasten Grafiek inkomens- en vermogensplanning

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

De Roche. Hypotheek waaier. Een persoonlijke keus voor uw toekomst. Het kiezen van de juiste hypotheekvorm is

De Roche. Hypotheek waaier. Een persoonlijke keus voor uw toekomst. Het kiezen van de juiste hypotheekvorm is De Roche Hypotheek waaier Een persoonlijke keus voor uw toekomst Het kiezen van de juiste hypotheekvorm is zeker niet eenvoudig; er zijn ontzettend veel mogelijkheden en bovendien vormt uw beslissing de

Nadere informatie

Als u 65 jaar of ouder bent

Als u 65 jaar of ouder bent 2007 Als u 65 jaar of t Als u 65 jaar wordt, heeft dit gevolgen voor uw belasting en premie volksverzekeringen. Deze gevolgen hebben bijvoorbeeld betrekking op uw belastingtarief, uw heffingskortingen,

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan nettolijfrente Voor de periode ná uw pensioendatum

Pensioen Continu Plan nettolijfrente Voor de periode ná uw pensioendatum Pensioen Continu Plan nettolijfrente Voor de periode ná uw pensioendatum Aanvulling van partner- en ouderdomspensioen voor werknemers met een salaris boven 100.000 Sinds 1 januari 2015 gelden er belangrijke

Nadere informatie

AGENDA. - Allereerste vragen en aandachtspunten - WW - Bijstand - IOAW - IOW - Wat nu?

AGENDA. - Allereerste vragen en aandachtspunten - WW - Bijstand - IOAW - IOW - Wat nu? Versie: april 2013 AGENDA - Allereerste vragen en aandachtspunten - WW - Bijstand - IOAW - IOW - Wat nu? De WW eisen 1: Belangrijkste eis: DOE ER ALLES AAN OM UIT DE WW TE BLIJVEN Referte eis: De WW eisen

Nadere informatie

Hypotheek inventarisatieformulier

Hypotheek inventarisatieformulier Hypotheek inventarisatieformulier Datum gesprek : Ingangsdatum Hypotheek : Doel: Bestaande bouw NHG Nieuwbouw NHG Oversluiten NHG Herberekening 2 e hypotheek NHG Onderhandse verhoging Orientatie Personalia

Nadere informatie

Uitleg hypotheekvormen.

Uitleg hypotheekvormen. Ik wil mijn eerste huis kopen Uitleg hypotheekvormen. Als je graag een huis wilt kopen, dan heb je een hypotheek nodig. Ook als je je huis gaat verbouwen is het goed om naar je huidige hypotheek te kijken.

Nadere informatie

DE LIJFRENTEWIJZER. INHOUD Klik op het onderwerp voor meer informatie. UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het nieuw regime

DE LIJFRENTEWIJZER. INHOUD Klik op het onderwerp voor meer informatie. UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het nieuw regime volgens het oud regime DE LIJFRENTEWIJZER UW LIJFRENTE KOMT VRIJ, WAT ZIJN UW MOGELIJKHEDEN? volgens het oud regime UW LIJFRENTE KOMT VRIJ Uw lijfrente komt binnenkort vrij. Het is waarschijnlijk een tijd

Nadere informatie

Uitleg hypotheekvormen

Uitleg hypotheekvormen Uitleg hypotheekvormen Een hypotheek, een belangrijke financiële beslissing Als u een huis wilt kopen, dan heeft u een hypotheek nodig. Maar ook als u uw huis gaat verbouwen is het goed om naar uw huidige

Nadere informatie

Georgie Dom. Hart & vaten gezond. Informatie en preventie

Georgie Dom. Hart & vaten gezond. Informatie en preventie Georgie Dom Hart & vaten gezond Informatie en preventie 1 e druk, augustus 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond

Nadere informatie

Niet alleen de immateriële zaken zijn belangrijk. drs. M.B. (Maurice) van Aanholt RB (zelfstandig belastingadviseur)

Niet alleen de immateriële zaken zijn belangrijk. drs. M.B. (Maurice) van Aanholt RB (zelfstandig belastingadviseur) Niet alleen de immateriële zaken zijn belangrijk drs. M.B. (Maurice) van Aanholt RB (zelfstandig belastingadviseur) Onderwerpen Wanneer betaal je in Nederland belasting en premies Fiscale gevolgen zending

Nadere informatie

1 UW HUIDIGE SITUATIE

1 UW HUIDIGE SITUATIE 1 UW HUIDIGE SITUATIE Uw huidige, financiële situatie is het startpunt van een advies. Door een goede inventarisatie van uw huidige situatie krijgen wij inzicht in uw huidige, getroffen voorzieningen.

Nadere informatie

Persoonlijk Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's

Persoonlijk Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's Persoonlijk Risico Profiel Uw hypotheek en de inkomensrisico's de heer A. Maatwerk en mevrouw B. Maatwerk-Advies 31 december 2009 Uitgerekend voor U Inhoudsopgave 1. Dit rapport in het kort...3 2. Achtergrond

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers 2012-2013

Koopkracht van 65-plussers 2012-2013 Koopkracht van 65-plussers 2012-2013 Berekeningen Prinsjesdag 2012 In opdracht van de ouderenbonden Unie KBO, PCOB en NVOG Nibud, september 2012 Koopkracht van 65-plussers in 2013 / 1 Koopkracht van 65-plussers

Nadere informatie

Georgie Dom. Bewegen. & fit. blijven. Met handige oefeningen en tips

Georgie Dom. Bewegen. & fit. blijven. Met handige oefeningen en tips Georgie Dom Bewegen & fit blijven Met handige oefeningen en tips 1 e druk, maart 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen.

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. Hypotheekgids 2014 Inleiding Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. De wijzigingen op het gebied van hypotheek en wonen zijn

Nadere informatie

PE+ Actualiteiten 2015 Wft Basis

PE+ Actualiteiten 2015 Wft Basis PE+ Actualiteiten 2015 Wft Basis Onderdeel van Wft PE+ modules zijn actualiteiten. Dat zijn de meest recente ontwikkeling in het betreffende vakgebied. De minister heeft deze actualiteiten op 6 oktober

Nadere informatie

Wat kunt ú doen voor uw eigen pensioen. Ruben Stam

Wat kunt ú doen voor uw eigen pensioen. Ruben Stam Wat kunt ú doen voor uw eigen pensioen Ruben Stam Programma Er was eens. - ons huidige pensioenstelsel nader belicht Roerige tijden - het pensioenstelsel onder hoogspanning Wat ú kunt doen! - Úw keuzes

Nadere informatie

DE NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GEGARANDEERD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND!

DE NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GEGARANDEERD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND! DE NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING GEGARANDEERD DE GOEDKOOPSTE VAN NEDERLAND! NATIONALE HYPOTHEEKPAS OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING Wie wil het niet... zorgeloos genieten van het leven.

Nadere informatie

NIEUWSOVERZICHT KABINETSPLANNEN DECEMBER 2012

NIEUWSOVERZICHT KABINETSPLANNEN DECEMBER 2012 NIEUWSOVERZICHT KABINETSPLANNEN DECEMBER 2012 Dat er een nieuwe regering is zal niemand zijn ontgaan. En dat de voorstellen verstrekkende gevolgen hebben ook niet. Het vervelende is dat we nu in een periode

Nadere informatie

Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie)

Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie) Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie) Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen,

Nadere informatie

Wat moet ik weten als ik een hypotheek kies?

Wat moet ik weten als ik een hypotheek kies? Wat moet ik weten als ik een hypotheek kies? Ga niet over één nacht ijs... 1 Hoeveel kan ik lenen?... 2 Vaste of variabele rente?... 3 Rente kort of lang vastzetten?... 4 Hoogte van de rente... 4 Hoe zit

Nadere informatie

Woongarant. Hypotheekbeschermingsplan 2013

Woongarant. Hypotheekbeschermingsplan 2013 Woongarant Hypotheekbeschermingsplan 2013 Woongarant Woongarant staat garant voor onafhankelijke, kwalitatief hoogwaardige dienstverlening. De opgebouwde expertise stelt ons in staat om excellente producten

Nadere informatie

Inventarisatielijst. Personalia Naam. Adres. Postcode en woonplaats. Telefoonnummer thuis. Telefoonnummer werk. Telefoonnummer mobiel.

Inventarisatielijst. Personalia Naam. Adres. Postcode en woonplaats. Telefoonnummer thuis. Telefoonnummer werk. Telefoonnummer mobiel. Inventarisatielijst Personalia Naam Adres Postcode en woonplaats Telefoonnummer thuis Telefoonnummer werk Telefoonnummer mobiel Geboortedatum Geslacht Emailadres Burger Servicenummer (Sofi-nummer) Soort

Nadere informatie

Persoonlijk Financieel Advies

Persoonlijk Financieel Advies Persoonlijk Financieel Advies 19 augustus 2014 In dit rapport geven we u advies over uw persoonlijke financiële situatie. We hebben dit rapport zorgvuldig samengesteld, in voor u duidelijke en begrijpelijke

Nadere informatie

INA HOUWING & SASKIA MOS-VAN GOOL HET LEVENS TESTAMENT. klaar voor de notaris deel 1

INA HOUWING & SASKIA MOS-VAN GOOL HET LEVENS TESTAMENT. klaar voor de notaris deel 1 INA HOUWING & SASKIA MOS-VAN GOOL HET LEVENS TESTAMENT klaar voor de notaris deel 1 1 e druk, februari 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag en EPN Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties

Nadere informatie

Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie)

Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie) Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie) Naam + Voorletters M/V Geboortedatum Adres Postcode + Woonplaats Gegevens nieuwe woning Adres Bestaand/Nieuwbouw

Nadere informatie

Grip op uw Vermogen. Aflossen, waarom goed voor u?

Grip op uw Vermogen. Aflossen, waarom goed voor u? Aflossen, waarom goed voor u? Agenda 1. Even voorstellen 2. Aanleiding presentatie 3. Hypotheken: hoe zit het ook alweer? 4. Waarom aflossen? - Voor uzelf - Voor uw kinderen - Voor later 5. Hoe werkt aflossen?

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum

Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum Aanvulling van ouderdomspensioen en partnerpensioen voor werknemers met een salaris boven 100.000 Sinds 1 januari 2015 gelden er

Nadere informatie

18 slimme belastingtips. om dit jaar nog je voordeel mee te doen

18 slimme belastingtips. om dit jaar nog je voordeel mee te doen om dit jaar nog je voordeel mee te doen Inhoud Tip 1: Betaal je zorgverzekering in één keer... 2 Tip 2: Levensloopregeling voordelig afkopen... 2 Tip 3: Eigenwoninglening registreren bij fiscus... 2 Tip

Nadere informatie

SERVICE ABONNEMENT FINANCIEEL GEHEEL

SERVICE ABONNEMENT FINANCIEEL GEHEEL SERVICE ABONNEMENT FINANCIEEL GEHEEL DE NAZORG MET ONS SERVICE ABONNEMENT Bij het zoeken naar de juiste hypotheek worden niet alleen veel gegevens gebruikt. Ook (en misschien wel met name) wordt maximaal

Nadere informatie

Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek. Ontwerp power point; Henk Douna

Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek. Ontwerp power point; Henk Douna Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek Ontwerp power point; Henk Douna De grootste financiële beslissing in een mensenleven 2 520.000.000.000,- ( 520 mrd) Totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Persoonlijk adviesrapport van mevrouw Erna Wilmink

Persoonlijk adviesrapport van mevrouw Erna Wilmink Persoonlijk adviesrapport van mevrouw Erna Wilmink Voor je ligt een persoonlijk adviesrapport als resultaat van de door jou ingevulde checklist hypotheekgesprek. Op basis van je antwoorden vind je hieronder

Nadere informatie

Met pensioen gaan. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Met pensioen gaan. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Met pensioen gaan Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u meer over de keuzes die

Nadere informatie