Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3"

Transcriptie

1 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3

2 Scheveningseweg KV Den Haag T (070) F (070) I E Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Hobéon Certificering BV Datum maart 2008 Auditteam: De heer W.L.M. Blomen (vz) De heer dr. J. Bruinsma De heer mr. H.A. Frederik Secretaris/onderwijskundige: De heer drs. G.W.M.C. Broers

3 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING Functie van het rapport Initiële audit en additionele audit Bereik van de beoordeling Karakteristiek van E Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Beslisregels Auditteam Deelnemers visitatie Programma visitatie 30 augustus BEVINDINGEN EN BEOORDELING 9 Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding 9 Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen 9 Facet 1.2. Niveau Bachelor 11 Facet 1.3. Oriëntatie HBO 13 Onderwerp 2: Programma 15 Facet 2.1. Eisen HBO 15 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma 17 Facet 2.3. Samenhang Programma 19 Facet 2.4. Studielast 21 Facet 2.5. Instroom 23 Facet 2.6. Duur 24 Facet 2.7. Afstemming tussen Vormgeving en Inhoud 25 Facet 2.8. Beoordeling en Toetsing 27 Onderwerp 3: Inzet van Personeel 29 Facet 3.1. Eisen HBO 29 Facet 3.2. Kwantiteit Personeel 30 Facet 3.3. Kwaliteit Personeel Onderwerp 4: Voorzieningen Facet 4.1. Materiële Voorzieningen 35 Facet 4.2. Studiebegeleiding 36 Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg 38 Facet 5.1. Evaluatie Resultaten 38 Facet 5.2. Maatregelen tot Verbetering 40 Facet 5.3. Betrekken van Medewerkers, Studenten, Alumni en Beroepenveld 42 Onderwerp 6: Condities voor continuïteit Facet 6.1. Afstudeergarantie Facet 6.2. Investeringen 45 Facet 6.3. Financiële voorzieningen 46 Onderwerp 7: Resultaten 47 Facet 7.1 Gerealiseerd Niveau 47 Facet 7.2 Onderwijsrendement SAMENVATTEND OORDEEL Oordeelschema HBO bachelor opleiding Informatica Integraal oordeel/ advies aan NVAO 51 Bijlage I: Curricula Vitae auditoren en onafhankelijkheidsverklaringen auditoren. Bijlage II: Programma audit 30 augustus 2006.

4 1. INLEIDING 1.1. Functie van het rapport Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende Beoordelende Instantie eerder is opgesteld ten behoeve van de aanwijzing van E3 ICT BV (nader te noemen E3) als hogeschool in de zin van artikel 6.9 van de WHW. De beoordeling van deze opleiding heeft plaatsgevonden omdat E3, de organisatie die deze opleiding aanbiedt, een erkenning door de overheid wilde verwerven als aangewezen instelling. Inmiddels, dat wil zeggen op 28 februari 2008, heeft de minister van OCW het besluit genomen om E3 aan te wijzen als instelling voor hoger onderwijs. Conform het protocol aanwijzingsprocedure zoals opgesteld door de NVAO (13 september 2004) dient de onderwijsinstelling na de aanwijzing een toets nieuwe opleiding aan te vragen bij de NVAO. In dit verband geeft de NVAO aan dat de instelling mag verwachten dat voor de opleiding die voorwerp van de aanwijzing is geweest deze toets voor een groot deel een formaliteit is. De opleiding waar de Toets Nieuwe Opleiding betrekking op heeft, Informatica, is tevens de opleiding die beoordeeld is in het kader van de aanwijzingsprocedure. Gelet op het bovenstaande is er voor gekozen om voor de Toets Nieuwe Opleiding gebruik te maken van het rapport dat E3 heeft voorgelegd aan de NVAO in het kader van de aanwijzingsprocedure. Het specifieke karakter van het NVAO-kader voor een Toets Nieuwe Opleiding maakte het wel noodzakelijk om het onderwerp 6 Condities voor continuïteit aan dit rapport toe te voegen. Tijdens de audit in 2006 (zie ook 1.2) is ook het onderwerp Resultaten uitgebreid aan bod geweest. Gekozen is om dit onderwerp aan het voorliggende rapport toe te voegen (Onderwerp 7) hoewel het formeel geen onderwerp is binnen een Toets Nieuwe Opleiding. Voor het overige hebben we de onderwerpen en facetten zoals beschreven in het rapport ten behoeve van de aanwijzingsprocedure onveranderd in het voorliggende rapport opgenomen Initiële audit en additionele audit Op 30 augustus 2006 heeft Hobéon Certificering een audit uitgevoerd bij Hogeschool E3 in Maastricht. Deze initiële audit en de daaraan voorafgaande documentenbeoordeling hebben geleid tot een schriftelijke rapportage. Vervolgens heeft de NVAO de aanvraag (waarvan de genoemde rapportage deel uit maakte) van Hogeschool E3 ontvangen op 1 november 2006 voor advies in het kader van de procedure die moest leiden tot de aanwijzing van Hogeschool E3 als een door de overheid erkende hogeschool. De NVAO heeft de aanvraag daaropvolgend in behandeling genomen en de op basis van de initiële audit opgestelde rapportage beoordeeld. Besloten is toen door de NVAO om het positieve VBI-rapport niet onmiddellijk over te nemen. Ook wil de NVAO uiterste zorgvuldigheid in de kwaliteitsbeoordeling in acht nemen (brief van de NVAO aan Hobéon Certificering, d.d. 14/02/07). Op basis van overleg op 7 februari 2007 tussen de NVAO en een aantal auditoren van Hobéon Certificering heeft de NVAO daarop besloten aan de externe auditoren, die ook betrokken zijn geweest bij de initiële audit op 30 augustus 2006, te vragen een aanvullende beoordeling uit te voeren. De opdrachtformulering aan hen luidde als volgt: het onderwerp Personeel wordt opnieuw beoordeeld door het auditteam. In het bijzonder zal hierbij gelet worden op de maatregelen die E3 genomen heeft om docenten aan te trekken van buiten de Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 1

5 organisatie. Op deze wijze dient het innovatief vermogen en de actualiteit van de opleiding Informatica versterkt te worden; het auditteam vormt zich een oordeel over de consequenties van het aantrekken van docenten van buiten de instelling voor de kwaliteit van de scripties. Het auditteam heeft deze opdracht door de NVAO ruim geïnterpreteerd. Dat wil zeggen: het auditteam heeft tijdens de extra audit op 23 maart 2007 ook aandacht besteed aan facetten die, gelet op de ontwikkelingen binnen E3 sinds de initiële audit in augustus 2006, van belang zijn om in de aanvullende rapportage op te nemen. Het auditteam dat de additionele audit heeft uitgevoerd bestond uit beide externe auditoren die ook deelgenomen hebben aan de audit op 30 augustus 2006: dr. J. Bruinsma (werkvelddeskundige) en mr. J.A. Frederik (vakdeskundige). Zij werden daarbij ondersteund door drs. G. Broers (secretaris). Op 6 april 2007 heeft Hobéon Certificering het verslag/de resultaten van de additionele audit aan de voorzitter van de NVAO gestuurd. In de thans voorliggende rapportage hebben wij de resultaten van deze extra audit opgenomen Bereik van de beoordeling De Hogeschool E3 verzorgt de HBO bachelor opleiding Informatica Het onderhavige rapport heeft betrekking op de opleiding Informatica. Deze opleiding wordt uitgevoerd in een deeltijdvariant Hobéon Certificering heeft zijn oordeel over de deeltijdvariant van de opleiding Informatica in het voorliggende rapport beschreven De basis voor het onderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door de Management Review van de opleiding Informatica. In deze rapportage is de beoordeling omschreven van de opleiding Informatica die door de Hogeschool E3 in de volgende variant wordt aangeboden: Informatica, deeltijd. Hobéon Certificering heeft haar oordeel over de deeltijdvariant van de opleiding Informatica in het voorliggende rapport samengevat Karakteristiek van E3 E3 (Effectief, Efficiënt en Educatief) verzorgt onder andere opleidingen op het terrein van informatica waaronder I-Track en AMBI-modulen en Microsoft-opleidingen. Tevens geeft E3 educatief materiaal uit voor informaticaopleidingen. E3 heeft goede contacten met het (regionale) bedrijfsleven en biedt hen opleidingen op maat aan. De directie wordt gevormd door de heer M. Snel, thans directeur van E3, hoofddocent en, per 1 januari 2007, opleidingscoördinator en zijn zoon R. Snel, mededirecteur en tevens verantwoordelijk voor het ondersteunende onderwijsproces en vanaf 1 januari 2007 voor communicatie en marketing. Daarnaast maakt E3 gebruik van docenten die veelal op parttime basis werkzaam zijn. Voor financiën, personeelszaken, kwaliteitszorg, algemene administratie zijn medewerkers aangetrokken. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 2

6 HBO-Nederland, een particuliere onderwijsinstelling die sinds 1997 als instelling voor hoger onderwijs is aangewezen, heeft in 2000 een samenwerkingscontract afgesloten met E3 op het terrein van informaticaonderwijs. E3 verzorgde voor HBO-Nederland dit onderwijs op bachelorniveau. Inmiddels is de samenwerking tussen HBO-Nederland en E3 verbroken, reden waarom E3 thans een erkenning wil van overheidswege als aangewezen onderwijsinstelling. E3 is begin jaren 90 gestart als AMBI-opleider. De opleiding Informatica wordt aangeboden in deeltijd waarbij werkervaring van de deelnemer geldt als een essentieel onderdeel van het opleidingsprogramma. De opleiding duurt drie jaar waarin de deelnemer onder andere werkt aan het behalen van modules van I- Tracks en AMBI. De inhoud van deze modules bepaalt voor een belangrijk deel de inhoud van de opleiding waarbij E3 ervoor heeft zorggedragen dat de inhoud van de modules alsmede de doelstellingen en eindkwalificaties ten minste overeenkomen met hetgeen beschreven is in het landelijk overeengekomen document Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving. De examinering op moduleniveau vindt plaats door middel van EXIN-examens. De integrale beoordeling gebeurt door E3. Deelnemers zijn in bedrijven of instellingen werkzaam als informaticus, in de regel op een mbo-plus niveau. Om op een hbo-niveau te kunnen functioneren, worden deelnemers door hun werkgevers gestimuleerd om AMBI-cursussen te volgen. Sinds 2000 zijn ongeveer 40 cursisten afgestudeerd met een bachelorgraad. De jaarlijkse instroom varieert. De organisatie verwacht in studenten te kunnen inschrijven om geleidelijk te groeien naar 30 studenten in 2008 en in Het feit dat de instromende studenten al ruime bekendheid hebben met het vakgebied ICT betekent dat zij in het bezit zijn van eerder verworven competenties. Dit betekent dat zij de door E3 aangeboden Informaticaopleiding met een specifieke beginsituatie starten die van persoon tot persoon verschilt. E3 bepaalt het beginniveau van de startende student en biedt vervolgens een studieprogramma aan. Dit betekent dat het studieprogramma in principe driejarig is maar, afhankelijk van de reeds aanwezige competenties, ook korter kan duren. Het auditteam heeft aan dit aspect ruime aandacht besteed. Tijdens de additionele audit is gebleken dat er is sprake van een toenemende interesse van hbo-instellingen (aangewezen en bekostigde instellingen) in het studiemateriaal van E3. Uit verschillende door het auditteam bestudeerde licentieovereenkomsten tussen E3 en onderwijsorganisaties blijkt dat er bij laatstgenoemde sprake is van interesse in de complete set theorie- en opgavenboeken op het terrein van Informatietechnologie. Het bedrijfsleven heeft eveneens interesse in de Informaticaopleiding van E3. Zo laat de Waterleiding Maatschappij Limburg 22 ICT medewerkers scholen tot bachelorniveau. Het gaat hierbij om een volledige opleiding op basis van een persoonlijke intake waarbij begeleiding tijdens de opleiding op individuele basis plaatsvindt. Tijdens de additionele audit is verder gebleken dat E3 succesvol de aanbesteding heeft afgerond om medewerkers van de Universiteit van Maastricht op te leiden op het terrein van informatica (ECDL). Daarnaast voerde E3 besprekingen met de Universiteit van Maastricht om te komen tot een aansluitend `master`traject voor de afgestudeerden van de informaticaopleiding. Uit de documentatie blijkt dat het gaat om een Master of Business Informatics. E3 is betrokken bij het leveren van inhoudelijke kennis en deelname aan het onderwijsproces Aanpak Beoordelingsprocedure en werkwijze Bij de beoordeling van de opleidingsvariant deeltijd is uitgegaan van het door de NVAO vastgestelde Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs. Daarin staan de onderwerpen en facetten vermeld waarop een VBI zich bij de beoordeling van een opleiding moet richten. Voorts zijn daarin Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 3

7 opgenomen de criteria aan de hand waarvan een VBI moet bepalen of de basiskwaliteit van die opleiding als voldoende kan worden beoordeeld. Met betrekking tot het specifieke referentiekader van de betreffende opleidingsvariant geldt het volgende: De opleiding Informatica heeft zich voor wat betreft beroepsprofiel, opleidingscompetenties en doelstelling tenminste gebaseerd op het landelijk beroepsprofiel en de opleidingscompetenties zoals vastgesteld in het landelijk overleg tussen de betreffende opleidingen en het beroepenveld. (Zie onder facet 1.1.: Domeinspecifieke Eisen ). Het auditteam heeft dit opleidingsspecifieke referentiekader beoordeeld en vastgesteld dat het in voldoende mate gespecificeerd is en passend is voor een Informatica opleiding op hbo-niveau. Het auditteam heeft dit kader in zijn beoordeling betrokken. Zie voorts onder facet 1.1. De beoordelingsprocedure van Hobéon Certificering kent twee hoofdmomenten: Documentanalyse Het gaat hier om een analyse en beoordeling van door de opleiding Informatica aangeleverde schriftelijke informatie: Management Review; Onderliggende documentatie betrekking hebbend op bijvoorbeeld: - strategische keuzen en de positie in de markt, - interne organisatie, - de (systematiek van) interne kwaliteitszorg en de daarmee samenhangende interne managementrapportages en verbetermaatregelen, - ontwikkelingen in het beroepenveld, - beroeps- en opleidingsprofielen, - (validatie) eindkwalificaties, - curricula en de interne en externe evaluatie daarvan, - werkvormen, - toetsing en beoordeling, - kwantitatief en kwalitatief personeelsbeleid, - internationalisering, - instroombeleid, - studiebegeleiding, - onderwijsrendement. Op basis van de door de Hogeschool E3 aangeleverde documentatie, heeft het auditteam zich een beeld kunnen vormen van de primaire en secundaire processen van de opleiding. Het auditteam heeft dit beeld getoetst aan zaken als: ambitieniveau, toekomstgerichtheid, innovatief vermogen, kwaliteitsbewaking via interne en externe evaluatie, arbeidsmarktrelevantie, resultaatgerichtheid, continuïteit, studenten- en docentenbelangen. Voorafgaand aan de visitatie (zie hieronder) werd het management van de betreffende opleiding op de hoogte gesteld van de voorlopige bevindingen van het auditteam op basis van zijn documentanalyse. Audit Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 4

8 De audit was gericht op een actieve controle door middel van een visitatie 1, uitgevoerd door een auditteam waarvan deel uitmaakten: externe onafhankelijke deskundigen op het gebied van Informatica, één lead auditor, en één auditor onderwijs /secretaris, beide laatstgenoemden vanuit Hobéon Certificering. Onder controle moet hier worden verstaan, dat het auditteam op verschillende niveaus (management, coördinatie, examencommissie, docenten, studenten, staf) heeft getoetst (i) of de in de documentatie beschreven beleidsvoornemens en de daaraan gerelateerde uitvoeringsprocessen zijn geïmplementeerd en (ii) of de overige in de documentatie vervatte informatie verifieerbaar is. Deze verificatie door het auditteam geschiedde enerzijds door, zoals hierboven reeds is aangegeven, meerdere malen hetzelfde onderwerp met verschillende geledingen te bespreken en anderzijds aan de hand van additionele documentatie en -daar waar het de huisvesting en de materiële voorzieningen betreft- ook door eigen waarneming. De additionele, tijdens de visitatie geraadpleegde, documentatie behelsde ondermeer: overzichten van de samenstelling van de werkveld-gremia waarmee de opleiding overleg voert; verslagen van die bijeenkomsten met het werkveld; netwerkoverzicht docenten; verslagen van de functioneringsgesprekken met docenten; verslagen van docentevaluaties; verslagen van studievoortgangsgesprekken met studenten; detailbeschrijving van modules, cases en de daaraan gekoppelde opdrachten; stageverslagen en -beoordelingen; de beroepsproducten die gedurende de opleiding door studenten worden opgeleverd; de eindproducten van studenten. Aldus had het auditteam voldoende instrumenten om zich op gedetailleerd niveau op de hoogte te stellen van inhoud, opzet, uitvoering en resultaten van het opleidingsprogramma en van de daarmee samenhangende personele, organisatorische, materiële en ruimtelijke voorzieningen. Het auditteam heeft op deze wijze alle in het NVAO-Accreditatiekader vermelde facetten beoordeeld, op basis waarvan een samenvattend oordeel per onderwerp werd gegeven. Een en ander werd vastgelegd in een conceptrapport dat aan de opleiding(-en) werd voorgelegd voor een toets op eventuele feitelijke onjuistheden. Het voorliggend rapport is de weergave van het oordeel van het auditteam met daarbij de gronden waarop dat oordeel is gebaseerd Beslisregels Volgens de NVAO-Beslisregels Accreditatie kan een onderwerp slechts onvoldoende of voldoende scoren. Een facet kan evenwel, volgens diezelfde regels, onvoldoende, voldoende, goed of excellent scoren. Met dit als uitgangspunt, heeft Hobéon onderstaande beslisregels toegepast. Onderwerp A. Een onderwerp scoort voldoende, indien alle facetten van dat onderwerp tenminste voldoende hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp onvoldoende en de overige tenminste 1 Visitatie heeft op 30 augustus 2006 plaatsgevonden. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 5

9 voldoende hebben gescoord, mits een acceptabel verbeterplan beschikbaar is voor het facet met de score onvoldoende. B. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord en voor dit facet geen acceptabel verbeterplan beschikbaar is. C. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien meer dan één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord, ongeacht of er voor die facetten acceptabele verbeterplannen zijn. Opmerking: omdat de opleiding Informatica van E3 ten tijde van de audit al volledig gegeven werd en daarmee de planfase voorbij was, hebben wij in dit rapport Toets nieuwe opleidingen ook voor facetten die een beoordeling goed verdienen het oordeel goed gegeven. Facet D. Binnen de beoordeling van een facet is ruimte voor een eigen afweging van het auditteam: uitvoering/praktijk weegt zwaarder dan beleid/theorie: beter een goed functionerende regeling die slecht is opgeschreven, dan omgekeerd; primaire processen wegen zwaarder dan secundaire. Extra aantekening E. Indien voor een onderwerp een hogere score dan voldoende gerechtvaardigd is, wordt dat als extra aantekening vermeld en wel met inachtneming van onderstaande regels: een onderwerp krijgt de extra aantekening goed, indien alle facetten van dat onderwerp goed hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp voldoende en de overige facetten goed of excellent hebben gescoord; 2 een onderwerp krijgt de extra aantekening excellent, indien alle facetten van dat onderwerp excellent hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp goed en de overige facetten excellent hebben gescoord; een onderwerp krijgt geen extra aantekening, indien één van de facetten van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord. 2 Het NVAO-Accreditatiekader onderscheidt bij onderwerp 2 ( Programma ) acht facetten. Eén ervan betreft de duur van de opleiding. Het daarbij vermelde criterium (240 ECTS) is evenwel geen (kwaliteits)criterium, maar een formele vereiste waaraan het programma van een opleiding a priori moet voldoen, wil zij überhaupt in aanmerking kunnen komen voor een HBO Bachelor accreditatie. Duur is derhalve van een andere orde dan -bijvoorbeeld- Kwaliteit Personeel of Onderwijsrendement. Bij de beslissing of het onderwerp Programma een extra aantekening goed dan wel excellent verdient, wordt het facet Duur dan ook buiten beschouwing gelaten. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 6

10 Auditteam Het auditteam van de initiële audit was als volgt samengesteld: Voorzitter: Leden: Deskundige onderwijs/ secretaris: W.L.M. Blomen dr. J. Bruinsma, werkvelddeskundige mr. J.A. Frederik, inhoudelijk deskundige drs. G.W.M.C. Broers Het auditteam van de additionele audit was als volgt samengesteld: Leden: Deskundige onderwijs/ secretaris: dr. J. Bruinsma, werkvelddeskundige mr. J.A. Frederik, inhoudelijk deskundige drs. G.W.M.C. Broers Bij het samenstellen van het auditteam heeft Hobéon Certificering er zorg voor gedragen, dat de voor de beoordeling van de opleiding Informatica noodzakelijke expertise aanwezig is. Expertise met betrekking tot de onderwijskundige aspecten (i.c. het primaire proces, de ondersteunende processen en de organisatorische context) en expertise met betrekking tot de inhoudelijke aspecten (i.c. het programma in relatie tot het specifieke domein). De leadauditor, de heer Blomen, is directeur van de Hobéon Groep en heeft inmiddels een groot aantal audits voorgezeten bij zowel bekostigde als aangewezen onderwijsinstellingen. De werkvelddeskundige, de heer Bruinsma, heeft zich in zijn beoordeling met name gericht op de aansluiting van de eindkwalificaties op de eisen van het beroepenveld, het niveau van de afgestudeerden alsmede de interactie tussen opleiding en werkveld. Bovendien heeft hij de kwaliteit van het personeel en het gerealiseerde niveau beoordeeld. De heer Bruinsma heeft op grond van zijn ervaring een goed zicht op de eisen die vanuit de verschillende deelgebieden in het werkveld gesteld worden aan professionals op het terrein van Informatica op hbo-niveau. De vakinhoudelijk deskundige, de heer Frederik heeft zich in zijn beoordeling gericht op de kwaliteit van de opleiding, de actualiteit en relevantie van het richtinggevend domeinspecifieke kader, de eindkwalificaties en de programma-inhoud. De deskundige onderwijs, de heer Broers, heeft zich vooral gericht op de kwaliteit van de processen die direct en indirect de uitvoering van het programma raken. De heer Broers heeft in zijn vorige en huidige functie een aanmerkelijke ervaring opgebouwd die hem in voldoende mate in staat stelt de programmaopbouw, het onderwijsproces en de organisatorische context waarbinnen de uitvoering plaatsvindt, te beoordelen in het perspectief van de eisen die aan HBO-opleidingen gesteld worden. Voor de curricula vitae: zie Bijlage I Deelnemers visitatie Het auditteam heeft tijdens de visitatie gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers vanuit de verschillende geledingen van de opleiding: management, coördinatoren, docenten, studenten en staf. Voor een volledig overzicht van de deelnemers aan de visitatie: zie Bijlage II. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 7

11 Programma visitatie 30 augustus 2006 Zie Bijlage II. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 8

12 2. BEVINDINGEN EN BEOORDELING Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding Dit onderwerp kent drie facetten: 1. domeinspecifieke eisen; 2. niveau bachelor; 3. oriëntatie HBO. Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen Criterium Het facet Domeinspecifieke Eisen is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk)? Bevindingen De opleiding Informatica van E3 heeft een visie geformuleerd op het beroep van de informaticus: de informaticus dient voorbereid te zijn op de ontwikkelingen in het vakgebied; de informaticus zal voorbereid moeten zijn op de rol die hij speelt in de realisatie van de doelstellingen van de organisatie; de informaticus zal in staat moeten zijn om persoonlijke competenties dusdanig te gebruiken dat in de beroepsuitoefening een balans bestaat tussen persoon en omgeving. Daartoe dient hij in de allereerste plaats kennis te hebben van de huidige stand van zaken in het vakgebied. Daarnaast zal hij moeten beschikken over het vermogen om bestaande kennis, inzichten en vaardigheden op ICT-gebied uit te breiden, hierbij rekening houdend met de eisen die in het dagelijks- en toekomstig functioneren zullen worden gesteld aan ICT ers op bachelor-niveau. Bovendien zal hij zich bewust moeten zijn van zijn verantwoordelijkheden op het terrein van ICT ten opzichte van de organisatie waarbinnen hij werkzaam is. Dat betekent dat er een beroep moet kunnen worden gedaan op persoonlijke competenties. Tenslotte zal hij de eisen, wensen en randvoorwaarden gesteld vanuit de organisatie, moeten kunnen vertalen naar een adequate informatievoorziening. De opleiding baseert zich wat betreft de competenties op het document Frameworks ICT- competenties. Frameworks is een raamwerk waarin ICT-competenties beschreven zijn voor organisaties, individuele ICTmedewerkers en opleiders. Deze compenties kunnen worden gebruikt voor het bepalen van de opleidingsbehoefte, voor het in kaart brengen van de persoonlijke ontwikkeling of het inzichtelijk maken van de competenties die ICT-medewerkers in een bedrijf dienen te bezitten. Dit document vindt haar oorsprong in de Helsinki-profielen. Deze zijn in 1999 opgesteld in samenwerking met bedrijven zoals IBM, Nokia, Philips, Thompson CSE, Siemens en Microsoft om het tekort aan gekwalificeerde ICT ers op te lossen. Deze profielen, ontwikkeld met steun vanuit de Europese Unie zijn vervolgens in 2001 verder ontwikkeld. De profielen worden, gelet op de snelle ontwikkeling op het terrein van ICT, regelmatig herzien op basis van informatie uit het werkveld. Daarnaast heeft de opleiding Informatica gebruik gemaakt bij het opstellen van eindkwalificaties van: het HBO-I platform opgestelde beroepsprofiel en opleidingsprofiel uit 2000; het document Bachelor of ICT zoals opgesteld door de HBO-I Stichting in samenwerking met het bedrijfsleven in december Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 9

13 De opleiding heeft vervolgens de door haar gehanteerde set competenties geconcretiseerd, hierbij gebruik makend van AMBI-modulen en I-Tracks. Toetsing vindt plaats door het onafhankelijke informatica exameninstituut EXIN. Bestudering van het document Frameworks ICT-competenties laat zien dat er 9 business, 34 vaktechnische en 36 gedragscompetenties worden onderscheiden. De vaktechnische competenties worden vervolgens op een heldere wijze omschreven. Zo is bijvoorbeeld de vaktechnische competentie op het terrein van Security Management verder omschreven als Weten welke beveiliging noodzakelijk is om de veiligheid van informatie te waarborgen ten aanzien van vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit (uitgangspunt is hierbij de ISO-normering 17299). De vaktechnische competenties zijn vervolgens onderverdeeld in een aantal categorieën. Deze competenties zijn vervolgens uitgebreid beschreven over vier niveaus: Niveau 1: basiskennis en/of gedrag, met begeleiding, toepassing binnen afgebakende context. Niveau 2: competentie zelfstandig kunnen toepassen in relatief eenvoudige overzichtelijke situaties. Niveau 3: zelfstandige toepassing van de competentie in meer complexe situaties. Niveau 4: flexibele toepassing van de competentie in complexe situaties. Is in staat om de competentie te evalueren en anderen bij toepassing te ondersteunen. De competenties zoals geformuleerd in het document Frameworks zijn uitgebreider geformuleerd dan de competenties zoals beschreven in het HBO-I document. Uit de door E3 gehanteerde set kwalificaties blijkt verder dat men op onderdelen een specifieke invulling heeft gegeven aan de set kwalificaties omdat het werkveld hierom vraagt. Er heeft een verdere concretisering plaatsgevonden van de kwalificaties door aanvulling met AMBI-modulen en I-Tracks. Deze zijn gelieerd aan de examens van EXIN, het exameninstituut voor de informaticaopleidingen. De opleiding betrekt het werkveld bij het up-to-date houden van de kwalificaties. Daartoe is een Raad van Toezicht geïnstalleerd (zie facet 2.1). Gebleken is verder dat de studenten die de Informaticaopleiding volgen rechtstreeks afkomstig zijn uit het werkveld. Zij nemen daarmee als het ware de eisen mee naar de opleiding die hun eigen werkgever stelt aan een informaticus. Tijdens de audit werd expliciet aangegeven dat E3 mede daarom voldoet aan de nieuwste standaarden op ICT-gebied. Daarnaast zijn de (parttime) docenten vaak afkomstig uit het bedrijfsleven en onderhoudt E3 zelf contacten met het (regionale) bedrijfsleven. Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding als goed. En wel op grond van de volgende overwegingen: de (landelijke) Informaticaopleidingen formuleren regelmatig een nieuw beroepsprofiel en een daarbij behorende set competenties; het werkveld is betrokken bij het opstellen van het competentieprofiel en de opleidingskwalificaties; de opleiding heeft contacten, via studenten, docenten en het E3-netwerk met het werkveld en is daarom goed op de hoogte van de eisen die het werkveld stelt aan informatici op bachelor-niveau. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 10

14 Facet 1.2. Niveau Bachelor Criterium Het facet Niveau Bachelor is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor? Bevindingen Zoals onder facet 1.1 aangegeven maakt de opleiding gebruik van documenten waarin de kwalificaties beschreven zijn die opgesteld zijn met behulp van vertegenwoordigers afkomstig uit het werkveld. In de notitie Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving is expliciet aangegeven dat rekening is gehouden met de Dublin Descriptoren. Bestudering van genoemde notitie laat zien dat dit op een inzichtelijke wijze is gebeurd. De Bouwstenen voor competenties voor de Bachelor of ICT zijn beschreven en aantoonbaar te relateren aan de vijf Dublin Descriptoren. Het competentieprofiel van de Informaticaopleiding bestaat uit tien algemene bouwstenen. Deze omvatten de meer algemene kernkwalificaties die op hun beurt herkenbaar te relateren zijn aan de Dublin Descriptoren waardoor het hbo-niveau beschreven is. Het opleidingsprofiel omvat verder vijf vaardigheden, die kenmerkend zijn voor de functie-uitoefening: analyseren, adviseren, ontwerpen, realiseren en beheren. In het eerder genoemde document Frameworks ICT-competenties heeft de opleiding een rolprofiel opgenomen op basis van dit document. Uit dit rolprofiel blijkt dat ook hier de Dublin Descriptoren adequaat verwerkt zijn. Uit de documentatie blijkt verder dat er sprake is van een internationale vergelijking tussen het door E3 gehanteerde opleidings- en beroepsprofiel en profielen die in het buitenland, met name Angelsaksische landen, gehanteerd worden. Uit de vergelijking blijkt dat het door E3 gehanteerde profiel aansluit bij hetgeen internationaal gangbaar is daar waar het de competenties betreft van ICT ers op hbo-bachelor niveau. Het document Frameworks ICT-competenties is opgesteld in samenwerking met organisaties waar hboafgestudeerden werkzaam zijn op het terrein van ICT. Hiertoe behoren PinkRoccade, ABN-AMRO en tenhagenstam uitgevers. De hierin opgenomen competenties zijn aantoonbaar gebaseerd op de Dublin Descriptoren. Ook hier geldt, evenals onder facet 1.1, dat studenten aantoonbaar moeten afstuderen op bachelor-niveau. De bedrijven/organisaties waar de studenten die de Informaticaopleiding volgen van afkomstig zijn, verwachten dat studenten de kwalificaties verwerven die kenmerkend zijn voor het bachelor-niveau. De door de opleiding gehanteerde set competenties heeft de opleiding vervolgens voldoende uitgewerkt in doelstellingen zoals geformuleerd in door het auditteam bestudeerde documenten. De door de Informaticaopleiding gevolgde werkwijze bood het auditteam voldoende inzicht in de wijze waarop de koppeling met de Dublin Descriptoren tot stand is gekomen. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 11

15 Oordeel: goed Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding Informatica als goed en wel op grond van de volgende observatie: de eindkwalificaties van de opleiding bevatten de elementen waar de Dublin Descriptoren betrekking op hebben met een bereik en diepgang die overeenkomen met het niveau waar de Dublin Descriptoren naar verwijzen; de opleiding heeft de competenties uitgewerkt naar doelstellingen; de opleiding heeft de Dublin Descriptoren herkenbaar in verband gebracht met het opleidingsprogramma. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 12

16 Facet 1.3. Oriëntatie HBO Criteria Het facet Oriëntatie HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Zijn de eindkwalificaties van de opleiding mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties? Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor de betreffende opleiding vereist of dienstig is? Bevindingen De eindkwalificaties van de opleiding zijn aantoonbaar opgesteld in samenwerking met het beroepenveld. Dit geldt zowel voor de kwalificaties opgenomen in de notitie Bachelor of ICT, een competentiegerichte profielbeschrijving, de notitie Frameworks ICT-competenties en het beroepsprofiel en opleidingsprofiel HBO-I zoals opgesteld door het HBO-I Platform. De Informaticaopleiding dient zelf, gelet op de doelgroep (werkgevers) en de eisen die de doelgroep stelt aan de opleiding en afgestudeerden (vaak werknemers), uitstekend op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in het vakgebied. Uit de documentatie blijkt dat de competenties zoals geformuleerd in het document Frameworks ICTcompetenties hun oorsprong vinden in de Helsinki-profielen. Deze profielen stelden onderwijsorganisaties in staat opleidingen te verzorgen die aansluiting boden bij de eisen vanuit het bedrijfsleven. De profielen zijn begin deze eeuw door Acadoo verder ontwikkeld waarna EXIN de ontwikkeling en het verdere beheer ervan op zich heeft genomen. Uiteindelijk, zo blijkt uit de documentatie, heeft dit geleid tot herziene CareerSpace-profielen. De competenties waar de opleiding vanuit gaat, geven een goed beeld van het eindniveau van de opleiding en de hbo-afgestudeerden. Met name het Frameworks ICT-competenties document geeft een heldere niveaugerelateerde beschrijving van de meer generieke hbo-ict-competenties. Deze generieke hbo-ict-competenties weerspiegelen op een heldere wijze het niveau van de opleiding. De drie documenten geven een voldoende beeld van de eindkwalificaties waarover een afgestudeerde ICT er op bachelor-niveau dient te beschikken. Functies waarin afgestudeerden terechtkomen zijn bijvoorbeeld Bedrijfkundig Informaticus, Informaticus en Technisch Informaticus. Daarnaast worden functies genoemd als systeemontwerper, informatiemanager en projectmedewerker ICT. In de documentatie wordt opgemerkt dat binnen het ICT-vakgebied op verschillende plaatsen en voor verschillende doelgroepen gewerkt wordt aan profielen die de kwalificaties beschrijven waaraan bachelor ICT ers dienen te voldoen. Door de sterke dynamiek in de markt, waarbij anno 2006 sprake is van (opnieuw) een toenemende vraag aan hoger opgeleide ICT ers, kan er geen sprake zijn van standaardprofielen: deze zullen steeds afhankelijk zijn van de context waarbinnen zij worden toegepast. De opleiding wijst er daarom op dat competenties stabieler zijn en meer persoonsgebonden zijn dan profielen. Daarom is er voor gekozen uit te gaan van een gestandaardiseerde set competenties zoals beschreven in het document Frameworks ICT-competenties. In het huidige curriculum van de opleiding Informatica wordt gewerkt met beroepsspecifieke competenties en met competenties die meer algemene kennis, houding en vaardigheden (kerncompetenties) van een student op bachelor-niveau vertegenwoordigen. De competenties zijn onderverdeeld in verschillende niveaus. In het eerste studiejaar ontwikkelt de student deze competenties op het laagste niveau (basiskennis en/of gedrag, met begeleiding, toepassing binnen afgebakende context) om vervolgens door te groeien naar niveau vier tegen het einde van de studie (flexibele toepassing van competentie in complexe situaties; in staat zijn om de competentie te evalueren en anderen bij toepassing te ondersteunen). Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 13

17 Gezien de ligging van Hogeschool E3 in de Euregio wil men een partner worden in het opleiden van ICTprofessionals ten behoeve van bedrijven in Nederland, België en Duitsland. Om dit te bewerkstelligen benadert E3 actief bedrijven om te inventariseren op welke manier de opleiding Informatica een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van de regionale arbeidsmarkt. Indien nodig kunnen bijvoorbeeld aanvullende taalonderdelen toegevoegd worden aan het curriculum en kunnen in de Euregio opdrachten/stages uitgevoerd worden door studenten. Richtlijn is om vanaf begin 2008 de huidige vrijblijvende relatie omgebouwd te hebben naar echte samenwerkingsverbanden met bedrijven/instellingen in de Euregio. Medio 2006 is de opleiding Informatica begonnen zich te oriënteren op samenwerking met een partner voor vervolgonderwijs in de vorm van een Master. Er heeft een eerste oriënterend gesprek plaatsgevonden met de Universiteit Maastricht Business School over de aansluiting van de Bachelor of ICT op de MBA-opleiding. De door de opleiding gehanteerde set competenties biedt aansluiting op deze Master. Oordeel: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet voor de opleiding als voldoende en wel op grond van de volgende observaties. zowel uit de beschikbaar gestelde documentatie als uit de tijdens de audit gevoerde gesprekken is gebleken dat de opleiding beschikt over een voldoende uitgewerkt beeld van de eisen die het actuele werkveld stelt aan afgestudeerden van de opleiding; de competenties die de opleiding hanteert, geven een voldoende helder beeld van het eindniveau dat de opleiding nastreeft; bij het bepalen van de inhoud van de opleiding heeft men zich laten leiden door de behoeften en belangstelling van het werkveld. SAMENVATTEND OORDEEL DOELSTELLINGEN OPLEIDING : VOLDOENDE Het auditteam beoordeelt dit onderwerp als voldoende en motiveert dit oordeel als volgt: De opleiding Informatica beschikt over een programma dat getuige de reacties van zowel het werkveld alsook van afgestudeerden in voldoende mate aansluiting biedt op de eisen die het beroepenveld stelt. De opleiding stelt zich actief op bij het herzien van competenties en het curriculum. Waar nodig worden de competenties en de inhoud van het curriculum aangepast om zo tegemoet te komen aan de eisen van de arbeidsmarkt. De opleiding heeft de Dublin Descriptoren als referentiepunt gehanteerd. De competenties zijn herleidbaar tot de internationaal geaccepteerde bachelor-kwalificaties en deze zijn in een rechtstreeks verband gebracht met het door de opleiding gehanteerde opleidingsprogramma. Conform de Beslisregels Accreditatie zoals vastgelegd in het NVAO-Accreditatiekader, kan een Onderwerp niet hoger scoren dan voldoende. Het auditteam beoordeelt evenwel twee van de drie facetten van het onderwerp Doelstellingen Opleiding als goed. Dit rechtvaardigt (zie onder E) een kwalificatie goed voor dit onderwerp. Reden voor het auditteam deze kwalificatie als extra aantekening aan zijn oordeel toe te voegen. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 14

18 Onderwerp 2: Programma Dit onderwerp kent acht facetten: 1.eisen hbo; 2. relatie tussen doelstellingen en inhoud; 3. samenhang programma; 4. studielast; 5. instroom; 6. duur; 7. afstemming tussen vormgeving en inhoud; 8. beoordeling en toetsing. Facet 2.1. Eisen HBO Criteria Het facet Eisen HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Vindt kennisontwikkeling van studenten plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek? Heeft het programma aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline? Waarborgt het programma de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft het aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk? Bevindingen Uit de door het auditteam bestudeerde documentatie en tijdens de gesprekken met vertegenwoordigers van E3, de docenten en studenten blijkt, dat de praktische omgang met informatica de kern vormt van het onderwijsproces. Het programma is gebaseerd op de beroepspraktijk van de ICT er en wordt bijgesteld op basis van actuele ontwikkelingen. Het curriculum is vormgegeven op basis van landelijk gevalideerde competenties en wordt verder ontwikkeld op basis van informatie uit het beroepenveld. Daarnaast bestaan contacten met het werkveld ook uit persoonlijke, meer informele, banden van E3-docenten met het werkveld en uit contacten die voortkomen uit de stages van de studenten. Uit de beschrijving van het programma en het feit dat docenten en studenten rechtstreeks uit het ICTwerkveld afkomstig zijn, is af te leiden dat er sprake is van een nauwe relatie tussen de theoriecomponent van de opleiding en de praktijk. Opdrachten en input uit de ICT-praktijk versterken elkaar en beroepsvaardigheden komen tijdens de opleiding voortdurend aan de orde. De opleiding maakt gebruik van situaties en vraagstukken die ontleend zijn aan de beroepspraktijk en die waar mogelijk zijn ontwikkeld in samenwerking met beroepsbeoefenaars. Uit de documentatie en tijdens de gesprekken met studenten is gebleken dat het contact tussen docent en student intensief is waarbij de toepasbaarheid van de studiestof binnen de eigen werksituatie aan bod komt. Uit de documentatie, in het bijzonder de notitie waarin de eindkwalificaties per module beschreven zijn, blijkt welk niveau van toepassing is. Tevens is aangegeven welke competenties uit Frameworks ontwikkeld worden en welke bouwstenen van het beroepsprofiel van toepassing zijn. De opleiding merkt verder op dat het niveau van een module afgeleid kan worden uit de plek die deze module heeft binnen het onderwijsprogramma. De primaire, in de regel Nederlandstalige, literatuur bestaat uit modulemateriaal van AMBI en I-Tracks. Het studiemateriaal voor de opleiding wordt in belangrijke mate door E3 zelf geschreven en ontwikkeld. Tijdens de audit is gebleken dat het door E3 ontwikkelde studiemateriaal zowel in het aangewezen als het bekostigde hoger onderwijs wordt gebruikt. Het auditteam beoordeelt dit studiemateriaal inhoudelijk als adequaat. De opleiding maakt thans gebruik van een Raad van Advies welke is samengesteld uit zeven leden die inzicht hebben in relevante ontwikkelingen in het afnemend ICT-beroepenveld. Deze leden zijn afkomstig uit verschillende grote en kleine (internationale) bedrijven waar ICT een belangrijke rol speelt. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 15

19 Uit de documentatie blijkt dat deze Raad van Advies als doelstellingen heeft het optimaliseren van de aansluiting tussen de opleiding en (ontwikkelingen in) het beroepenveld en het bewaken van de kwaliteit van de opleiding. Tot de activiteiten worden gerekend: het vertalen van ontwikkelingen in het beroepenveld naar het onderwijs en het adviseren van de opleiding over het onderwijsaanbod en over de kennis, houding en vaardigheden welke van (pas) afgestudeerde hbo-ers wordt verwacht. Zowel de docenten als de deeltijdstudenten van de ICT-opleiding zijn afkomstig uit het werkveld. Hierdoor is een relatie tussen de opleiding en het werkveld geborgd. De stage die de student loopt sluit nauw aan bij hetgeen hij leert op de opleiding: werk, stage en opleiding zijn bij de deeltijdstudenten in feite nauw aan elkaar gerelateerd. De deeltijdstudent is binnen zijn reguliere werkzaamheden reeds werkzaam binnen een ICT-omgeving. Hij leert tijdens de opleiding facetten van het vakgebied die hij tijdens de stage op de werkplek direct kan toepassen. Kennisontwikkeling door studenten vindt dus plaats via een duidelijke interactie met de beroepspraktijk, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en vakliteratuur. Het auditteam heeft dit geconstateerd aan de hand van documenten en tijdens de audit. Het auditteam heeft uitgebreid inzage gehad in de literatuur die men binnen de opleiding gebruikt alsmede in de ondersteunende literatuur. Naar het oordeel van het auditteam is de relatie van de opleiding met het werkveld voldoende geborgd en zijn relevante partijen uit het werkveld betrokken bij de opleiding. Wel merkt het auditteam op dat het aan te bevelen is meer anderstalige literatuur op te nemen, mede gelet op het streven van de opleiding naar verdere internationalisering, zoals ondermeer blijkt uit het feit dat docenten participeren in internationaliseringtrajecten. De docenten worden ingezet gedurende de eerste twee studiejaren en tijdens de afstudeerfase. De student vindt de resultaten van deze contacten met de beroepspraktijk in alle studieonderdelen van het curriculum terug. Daarnaast wordt de beroepsgerichtheid van de opleiding in de projectmatige en thematische benadering van het curriculum versterkt door stages en het afstuderen in de beroepspraktijk. Oordeel: voldoende Het auditteam kwalificeert dit facet van de opleiding als voldoende gelet op de volgende overwegingen: het studieprogramma van de opleiding via de verschillende onderwijsvormen en de afstudeerfase aan de student voldoende mogelijkheden biedt om zijn kennis te ontwikkelen in interactie met het beroepenveld; de interactie tussen het studieprogramma en de stageplek voldoende is geregeld, gestructureerd en geborgd; het opleidingsprogramma aantoonbare relaties heeft met actuele ontwikkelingen in het werkveld. De gebruikte vakliteratuur zou naar het oordeel van het auditteam wel meer anderstalige literatuur mogen bevatten. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 16

20 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma Criteria Het facet Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Is het programma een adequate concretisering van de eindkwalificaties qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen? Zijn de eindkwalificaties adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma? Biedt de inhoud van het programma studenten de mogelijkheid de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken? Bevindingen De beroepsspecifieke competenties van de opleiding Informatica worden getoetst aan de hand van de beroepsrelevante problemen die studenten in de loop van de opleiding aangeboden krijgen. Het auditteam heeft vooraf, tijdens en na de audit concreet studiemateriaal bestudeerd. In schemavorm heeft de opleiding de competenties uitgewerkt door middel van een omschrijving van de lesstof en het niveau waarop de competenties beheerst dienen te worden. Dit is verder uitgewerkt in het document Frameworks ICT-competenties. In dit document is een onderscheid gemaakt tussen de vaktechnische competenties en de gedragscompetenties. Vervolgens zijn deze competenties verder omschreven en is het beheersingsniveau aangegeven. In het door het auditteam bestudeerde document Eindkwalificaties per module 2005/2006 is aangegeven welk niveau van toepassing is, welke competenties ontwikkeld worden en welke bouwstenen van het beroepsprofiel van toepassing zijn. De niveauaanduiding van een module is af te leiden uit de plek van de betreffende module in het opleidingsprogramma. De opleiding heeft de verschillende studieonderdelen dusdanig concreet beschreven dat de relatie tussen de landelijke eindkwalificaties en de specifieke doelstellingen inzichtelijk is. Daardoor is vast te stellen dat de opleiding zich richt op de landelijk overeengekomen eindkwalificaties. Analyse van het curriculum leert vervolgens dat de opleiding deze gerichtheid ook op programmaniveau consequent en consistent heeft uitgewerkt. Het auditteam heeft op basis van het studieprogramma en op basis van een analyse van verschillende modulebeschrijvingen goed zicht gekregen op de inhoud, het bereik en het niveau van de doelstellingen en op de mate van concreetheid. Het auditteam concludeert dat op de verschillende niveaus van het programma (semester, blok, project, practica, modules) een duidelijke relatie bestaat tussen deze doelstellingen (leerdoelen) en de te bereiken competenties. Tevens is de relatie aangegeven met het HBO-I beroepsprofiel. Vervolgens zijn de vaktechnische competenties op een heldere wijze uitgewerkt. Ter adstructie geven wij het volgende voorbeeld (niet uitputtend) afkomstig van de module Information Security Foundation : Vaktechnische competenties: Security management; weten welke beveiliging noodzakelijk is om de veiligheid van informatie te waarborgen t.a.v. vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit. Niveau: 1. Architectuurprincipes t.a.v. applicaties; ondersteunen bij het onderzoeken van de beschikbare applicaties. Toetsing en zonodig aanvullen van de eisen en wensen die worden gesteld t.a.v. de functionaliteit en de technische aspecten van de applicatie. Niveau 1. Hobéon Certificering Adviesrapport TNO Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica ( deeltijd) Hogeschool E3 17

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Hogeschool voor Management en Documentaire Informatievoorziening Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070)

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd CROHO nr. 30100 Hogeschool

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische bedrijfskunde voltijd

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek Instituut voor Innovatie, Industrie

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd.

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd. Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Elektrotechniek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding SPD Bedrijfsadministratie deeltijd. Hogeschool Saxion Next / Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding SPD Bedrijfsadministratie deeltijd. Hogeschool Saxion Next / Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding SPD Bedrijfsadministratie deeltijd Hogeschool Saxion Next / Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Afdeling Management & Human Resources Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING voltijd - deeltijd CROHO:

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work CMV en SPH deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleidingen Social Work

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd en deeltijd (Croho 34404) En Informatiedienstverlening en -management voltijd en deeltijd (Croho 34649) Saxion

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde voltijd - duaal School of Agriculture & Technology Hogeschool INHOLLAND Delft Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd Saxion Hogescholen Adviesrapport ten behoeve van Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Zorg en Welzijn Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemische Technologie voltijd CROHO nr. 34275 Haagse

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal. Nationale Handels Academie Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd duaal Nationale Handels Academie Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfswiskunde voltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management, Economie en Recht, deeltijd Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede

Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Chemie,Chemische Technologie, Biologie & Medisch Laboratoriumonderzoek, voltijd Instituut Life Science & Technology Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hanzehogeschool Groningen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Hanzehogeschool Groningen Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER 1. INLEIDING Het certificeringsonderzoek voor de aanbieders van opleidingen voor tourmanager heeft de vorm van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica, voltijd - deeltijd - duaal

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica, voltijd - deeltijd - duaal Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica, voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek - FNT Instituut voor Innovatie, Industrie en Informatica Adviesrapport

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Haagse Hogeschool Afdeling Sociaal Pedagogische Hulpverlening Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Adviesrapport ten behoeve van de aanwijzingsprocedure van Actuarieel Instituut

Adviesrapport ten behoeve van de aanwijzingsprocedure van Actuarieel Instituut Adviesrapport ten behoeve van de aanwijzingsprocedure van Actuarieel Instituut Met betrekking tot de HBO bachelor opleiding Actuarieel Analist deeltijd Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd. Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd / deeltijd Haagse Hogeschool / TH Rijswijk Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Saxion Hogescholen

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Saxion Hogescholen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd CROHO nr.34479 Saxion Hogescholen Hobéon Certificering

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding voor Ergotherapie, voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding voor Ergotherapie, voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding voor Ergotherapie, voltijd Hogeschool van Amsterdam Amsterdamse Hogeschool voor Paramedische Opleidingen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogescholen, locatie Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogescholen, locatie Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Industrieel Product Ontwerpen voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd. Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Toeristisch Management Voltijd Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE KUNST EN VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding DOCENT BEELDENDE

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd TMO, hogeschool voor modemanagement Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bedrijfswiskunde voltijd Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management Studies voltijd Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business & Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Fontys Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Fontys Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Fontys Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd CROHO nr. 34406 Saxion Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management FM voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHolland Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I

Nadere informatie

Adviesrapport Toets nieuwe opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijke Werk en Dienstverlening deeltijd, afstandsonderwijs

Adviesrapport Toets nieuwe opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijke Werk en Dienstverlening deeltijd, afstandsonderwijs Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport Toets nieuwe opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijke Werk en

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg - deeltijd - Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd. Hogeschool Saxion, Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd. Hogeschool Saxion, Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management voltijd, deeltijd en duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management voltijd, deeltijd en duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Facility Management voltijd, deeltijd en duaal Saxion Hogeschool IJselland Instituut Hospitality & Facility Management Rapport ten behoeve van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Engineering Design & Innovation voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Human Technology voltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Human Technology voltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Human Technology voltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Voeding & Diëtetiek voltijd Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd INHOLLAND Select Studies Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Dansvakopleiding Koninklijk Conservatorium voltijd Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans Den Haag Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Commerciële Textielkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-V voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bacheloropleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Forensisch Onderzoek voltijd Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor. Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding tot Fysiotherapeut, voltijd Hogeschool van Amsterdam Amsterdamse Hogeschool voor Paramedische Opleidingen Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor Opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd. Hogeschool Notenboom

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd. Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd Hogeschool Notenboom Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelmanagement Voltijd Hogeschool Notenboom

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding. Tweedegraads lerarenopleiding Docent ICT voltijd / deeltijd

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding. Tweedegraads lerarenopleiding Docent ICT voltijd / deeltijd Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Tweedegraads lerarenopleiding Docent ICT voltijd / deeltijd Pedagogisch Technische Hogeschool Christelijke Hogeschool Windesheim Scheveningseweg 46 2517

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Technische Informatica, voltijd

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Technische Informatica, voltijd Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica, voltijd Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek - FNT Instituut voor Innovatie, Industrie en Informatica Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie