INTERVIEW WILLE STRAATHOF (ATHENEUM COLLEGE HAGEVELD) OVER DIFFERENTIATIE HET ONDERWIJS IS AAN REVISIE TOE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INTERVIEW WILLE STRAATHOF (ATHENEUM COLLEGE HAGEVELD) OVER DIFFERENTIATIE HET ONDERWIJS IS AAN REVISIE TOE"

Transcriptie

1 INTERVIEW WILLE STRAATHOF (ATHENEUM COLLEGE HAGEVELD) OVER DIFFERENTIATIE HET ONDERWIJS IS AAN REVISIE TOE 8 VO-magazine 4 / februari 2015

2 Atheneum College Hageveld is één van de scholen waar de VO2020 tour deze maanden neerstrijkt. Het motto van rector Wille Straathof is om geen talent en geen tijd te verspillen. Ik ben ervan overtuigd dat een relatief kleinere school als Hageveld beter in staat is leerlingen individueel en op maat te bedienen. Tekst: Hanneke van der Linden / Fotografie: Josje Deekens Atheneum College Hageveld is een begrip in Heemstede, al is het alleen maar vanwege de huisvesting in een voormalig seminarie op een statig landgoed. Het is een zelfstandig atheneum met 1300 leerlingen die naast de reguliere onderwijsprogramma s kunnen kiezen uit een keur aan extra activiteiten en onderwijs. Van verbredings projecten tot een programma voor hoogbegaafden onder de naam VIA Hageveld, van maatwerk binnen de lessen tot buitenschoolse activiteiten. Leerlingen hoeven zich geen moment te vervelen. College Hageveld biedt leerlingen een enorme waaier aan mogelijkheden voor individuele ontwikkeling en scholing, al moet het initiatief uit de leerling zelf komen, die persoonlijk wordt aangesproken door mentoren of docenten. Werkt dat naar behoren? Onze school kent een diversiteit aan extra scholingsen ontwikkelingssystemen. Leerlingen weten dus waar ze voor kiezen als ze hier binnen komen. Ik geloof niet in het meten van verschillen in prestaties of mogelijkheden. Volgens mij hoef je die meetvraag helemaal niet te stellen als je de gelegenheid biedt. Ik geloof in ruimte geven en eisen stellen. We hebben binnen het reguliere onderwijssysteem een aantal manieren bedacht om het leerlingen mogelijk maken meer te doen als ze meer kunnen. Onze leerlingen hebben zelf de animo om extra vakken te kiezen, gezien de beperkende werking van profielen. Dat begint al heel vroeg. Zo bieden we in de onderbouw Latijn aan naast de drie vreemde talen Frans, Duits en Spaans, aangevuld met Engels. Aan het einde van het tweede jaar mogen ze kiezen welke twee vreemde talen ze willen houden, maar elk jaar er zijn er wel twintig tot veertig kinderen die de derde vreemde moderne taal niet willen laten vallen. Die mogen dat dan extra doen. Ander voorbeeld: voor de bovenbouw hebben we maatpakketten. Die bestaan al sinds het moment dat de profielkeuzes zijn ingevoerd; ze zijn bekend in de omgeving. Een leerling mag bij de decaan langskomen voor een rooster op maat als hij of zij naast de normale profielkeuzevakken nog drie extra andere vakken wil volgen. Dat kan. De leerling besteedt dan bijvoorbeeld minder uren aan een profielkeuzevak en redt het toch. De vrijgekomen tijd wordt besteed aan moderne filosofie, een derde vreemde taal of extra kunst-beeldend. Bijna de helft van alle bovenbouwleerlingen doet een maatpakket. In het kader van differentiatie hebben we verder nog het coach-uren systeem voor de bovenbouw, compacten, verrijken en verdiepen in de onderbouw, plus het hoogbegaafden-stroom-systeem VIA Hageveld, dat buiten het reguliere onderwijs plaatsvindt en het optimum van gepersonaliseerd leren is. Hoe krijgt het personaliseren en differentiëren didactisch vorm? Docenten krijgen van mij de ruimte om zelf in te vullen wat hun past. Er is een grote rol voor hen weggelegd, want bij hen moet het gebeuren. We hebben met elkaar een onderwijskoers afgesproken die tien jaar min of meer hetzelfde blijft: Zo lang mogelijk, zo breed mogelijk. Die koers ligt vast en daarbinnen spelen maatwerk, differentiatie en rekening houden met verschillen tussen leerlingen een hele grote rol. Het politieke tij is langzamerhand aan het keren Hoe docenten en secties dat vorm geven, bepalen zij in principe zelf. Wel draag ik dingen aan, we zoeken inspiratie in studiedagen of wisselen met elkaar van gedachten en gaan bij elkaar op lesbezoek. Als schoolleiding ondersteunen en faciliteren wij dit, bijvoorbeeld met tijd om gedifferentieerd materiaal te ontwikkelen. Het ontwikkelen van gedifferentieerd onderwijs gebeurt veelal in de secties zelf. Met een docententeam waarvan VO-magazine 4 / februari

3 INTERVIEW Ik droom er wel eens van een compleet nieuwe school op te starten 85 procent van de universiteit komt, verwachten we deskundigheid en kwaliteit van elkaar. Ik geef veel ruimte en stel eisen, zowel aan leerlingen als docenten. Zo moeten vernieuwingen passen binnen de koers van de school en recht doen aan de hoofdlijnen: leerproces centraal, optimaal leerrendement, differentiatie, zo veel mogelijk maatwerk en keuzemogelijkheden, de wereld de school in en vice versa, kleinschaligheid en optimaal gebruik van moderne media. Daarbinnen zijn docenten vrij om te ontwikkelen wat past, naast de gewone klassikale lessen. Die bestaan ook op Hageveld. We zijn wat mij betreft geen voorloperschool. We zijn een hele ouderwetse, gedegen school waar veel kan. Het gepersonaliseerde zit m in de mogelijkheden die je als leerling worden aangereikt. En het is aan jou of je daar gebruik van maakt. Gepersonaliseerd leren is een nieuwe term voor het aloude principe dat alle mensen uniek zijn en dus niet op dezelfde manier te bedienen Natuurlijk verkeren we in de gelukkige omstandigheid met atheneumleerlingen te werken. Het zijn de slimste leerlingen die ons door de basisscholen worden aangeleverd. Van de 1300 leerlingen die we momenteel hebben, zijn er bijvoorbeeld 200 met een IQ-score van 130 of hoger. Wat vindt u van gepersonaliseerd onderwijs als een van de toekomstscenario s voor het onderwijs? Ach, het is gewoon een nieuwe term voor het aloude principe dat alle mensen uniek zijn. Dat we niet allemaal hetzelfde kunnen en dus niet op dezelfde manier te bedienen zijn. Toen ik hier tien jaar geleden binnenkwam, was er al een prettige bedding voor extra onderwijs en op maat gesneden trajecten. De meeste vormen van gepersonaliseerd leren functioneerden al, onder meer met behulp van studieplanners in verschillende tempo s. Natuurlijk zijn we nu aan het bedenken hoe we met behulp van ICT het onderwijs in de toekomst vorm gaan geven. We staan op een kantelpunt en buigen ons over de vraag wanneer we leerlingen tablets gaan geven. Mijn visie is er één van blended learning: de combinatie van boeken en tablets zie ik het meest zitten. Mits een tablet geen boek achter glas wordt. Een enthousiast groepje docenten is bezig deze omslag voor te bereiden en ik moet zorgen dat er op enig moment geld beschikbaar is om het te kunnen aanschaffen. ICT is niet de enige manier om tot gepersonaliseerd onderwijs te komen, maar als het echt goed wordt gebruikt, met interactieve leermethodes, zie ik er de meerwaarde van in. Het is ook een ontwikkeling die niet te stoppen is. Leerlingen willen nu al tablets en smartphones mee de klas in nemen om informatie op te zoeken. Dan kunnen we het maar beter gaan organiseren. De ontwikkelingen en betaalbaarheid gaan verschrikkelijk snel, dus met een jaar of twee zou het best zo kunnen zijn dat leerlingen een tablet krijgen in plaats van een boekenlijst. Al moeten ze er van ons altijd een schrift naast houden om in te schrijven, daar hechten we veel belang aan. Wat verwacht u van het onderwijs van de toekomst? Diep in mijn hart vind ik dat het onderwijs in Nederland aan revisie toe is. Onderwijs is nog steeds gebaseerd op de massaproductie van het industriële tijdperk. Op beheersing en logistieke organisatie. Dat systeem houdt zichzelf in stand en wordt steeds meer doorgereglementeerd door iedereen. Wil je voldoen aan de eisen van de toekomst, die we nog niet kennen, dan hebben we de beloofde flexibilisering van wet- en regelgeving nodig waar staatssecretaris Sander Dekker het over heeft. Dan kunnen er veel meer mogelijkheden voor gepersonaliseerd onderwijs ontstaan. Dat we bijvoor beeld ook virtuele klaslokalen kunnen organiseren, of leerlingen de gelegenheid geven binnen vier jaar het vwo te halen. Als je blijft meten en afrekenen volgens het bestaande systeem, help je vernieuwingen om zeep. Ik droom er wel eens van een compleet nieuwe school op te starten; dan zou ik onder andere het klassen systeem willen loslaten. Maar er is heel veel geld nodig om dat soort veranderingen goed te laten gaan. Bekostigt Hageveld alle extra trajecten en maatwerk uit het reguliere budget? Nee. De extra s konden gemakkelijker worden bekostigd toen we nog niet op de nullijn werden betaald. Ik heb de laatste drie jaar drie keer een bezuinigingsronde moeten houden onder het personeel en dat maakt mijn arbeidsplezier er een stuk minder op. Het zet het 10 VO-magazine 4 / februari 2015

4 CV WILLE STRAATHOF Geboren Opleiding 28 juli 1954, Heerhugowaard Engelse en Amerikaanse taal- en letterkunde, Vrije Universiteit Amsterdam Bijvakken Spaans, dramaturgie, filmkunde, sociale geografie Werk Docent Engels aan het City College, Kinkerbuurt, Amsterdam Hanneke Smit trainingen (timemanagement, coaching, angst en faalangst) Conrector onderwijs en leerlingbegeleiding, Rijksscholengemeenschap Schagen Freelance trainer APS onderwijsmanagement 2005 heden Rector Atheneum College Hageveld, Heemstede Wille Straathof heeft twee dochters, Yanna (31) en Roos (29), en is trotse oma van kleindochters Maud (3) en Floortje (1,5). onderwijs ernstig onder druk en we hebben dan ook een paar extra s moeten opgeven, want de lessen moeten gewoon doorgaan. Dat is een droeve ontwikkeling. Ik heb voor de toekomst mijn hoop op het ministerie van OCW gevestigd. Er is ons beloofd dat er extra miljoenen in het onderwijs worden geïnvesteerd en dat wil ik wel zien gebeuren. Daar vestig ik mijn hoop op. Het politieke tij is langzamerhand aan het keren, mede dankzij Dekker. Hij snapt wat moet gebeuren en ook Paul Rosenmöller van de VO-raad profileert de behoeften van het onderwijs op een mooie manier. Ik stuur wel zestig verzoeken om sponsoring per jaar de deur uit Gelukkig hebben we hier op Hageveld veel ondersteuning van vrijwilligers. Familieleden van leerlingen die een extra activiteit op zich willen nemen bijvoorbeeld. Ook dragen ouders vaak bij. Als kinderen extra vakken willen volgen, betalen de ouders, net als bij de leerroute voor hoogbegaafden VIA Hageveld. En we kunnen niet zonder sponsors, zowel particulieren als VO2020-TOUR OP HAGEVELD 12 februari doet de VO2020 tour ook Hageveld aan (regio Noordwest). Wilt u er bij zijn? Meld u nu aan via vo2020.nl! bedrijven uit de buurt. Ik stuur wel zestig verzoeken om sponsoring per jaar de deur uit; de papierwinkel is daardoor enorm toegenomen. Voor VIA Hageveld hebben we een private sponsor die vier jaar lang jaarlijks 60 duizend euro geeft en dat hebben we keihard nodig, want de sponsoring door bedrijven is ook minder geworden. Laatst hadden we een schenking van tweeënhalfduizend euro. Daar kunnen we dan precies een half touchscreen voor aanschaffen. En daar moet dan een klein stickertje op met dank aan.... Tja, daar worden we ook niet wijzer van. Toch denk ik dat we het helemaal nog niet zo slecht doen in Nederland. Ik ben trots op Hageveld. Een relatief kleinere school past beter om leerlingen kleinschalig en individueel te bedienen. Laat de negatieve publieke opinie over het onderwijs voor wat-ie is. We creëren onze eigen kansen voor de toekomst en willen vooral laten zien wat er goed gaat. VO-magazine 4 / februari

Talentontwikkeling op de havo

Talentontwikkeling op de havo Talentontwikkeling op de havo Verhalen uit de praktijk regionale talentnetwerken Talentontwikkeling op de havo Verhalen uit de praktijk Talentontwikkeling op de havo Inhoudsopgave 1. Over deze publicatie

Nadere informatie

Informatieboekje over de Kindertelefoon. Wat ik moet weten voor een spreekbeurt

Informatieboekje over de Kindertelefoon. Wat ik moet weten voor een spreekbeurt Informatieboekje over de Kindertelefoon Wat ik moet weten voor een spreekbeurt Landelijk Bureau Kindertelefoon Juli 2014 1 Inhoud 1 Wat is de Kindertelefoon?... 3 2 Wat doet de Kindertelefoon voor je?...

Nadere informatie

Lessen uit de praktijk

Lessen uit de praktijk Lessen uit de praktijk 10 Succesvol verbeteren in het voortgezet onderwijs Leren verbeteren Project voor risicoscholen en (zeer) zwakke afdelingen Een project van de VO-raad en AOC Raad Eerder verschenen

Nadere informatie

Hoe gaan we om met onze best presterende leerlingen?

Hoe gaan we om met onze best presterende leerlingen? Hoe gaan we om met onze best presterende leerlingen? DE HUIDIGE PRAKTIJK IN HET PRIMAIR EN VOORTGEZET ONDERWIJS, MET VOORBEELDEN EN VRAGEN TER INSPIRATIE Inhoud 3 Aandacht voor best presterende leerling

Nadere informatie

Noorda, voorzitter van de VSNU, aankijkt tegen Eerst de Klas, en hoe scholen en bedrijven het programma ervaren.

Noorda, voorzitter van de VSNU, aankijkt tegen Eerst de Klas, en hoe scholen en bedrijven het programma ervaren. Width shield: 20 mm Overlap: 0,05 mm Dit is een uitgave van Eerst de Klas December 2010 EERST DE klas Verderop in deze krant: 2 3 Stimulans voor onderwijs. Terugblik op het eerste jaar met Els Pelzer.

Nadere informatie

Excellentie in ontwikkeling Werken met een persoonlijk leerplan

Excellentie in ontwikkeling Werken met een persoonlijk leerplan Excellentie in ontwikkeling Werken met een persoonlijk leerplan Esther de Boer, Jacques Poell en Elise Schouten Excellentie in ontwikkeling Werken met een persoonlijk leerplan Esther de Boer Jacques Poell

Nadere informatie

Zoveel mogelijk kinderen samen naar school

Zoveel mogelijk kinderen samen naar school Zoveel mogelijk kinderen samen naar school 2 inleiding De wet is gewijzigd en dat brengt vernieuwingen met zich mee op de basisschool. Met de invoering van de wet Passend Onderwijs per 1 augustus 2014

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Omgaan met verschillen op het snijvlak van pedagogisch en didactisch handelen

Omgaan met verschillen op het snijvlak van pedagogisch en didactisch handelen Omgaan met verschillen op het snijvlak van pedagogisch en didactisch handelen Een verkenning Klaas Hiemstra Jacqueline Schoones Otto de Loor Monica Robijns APS is een toonaangevend onderwijsadviesbureau

Nadere informatie

Kunstbalie over het belang van een goed netwerk door Jacolien de Nooij

Kunstbalie over het belang van een goed netwerk door Jacolien de Nooij Kunstbalie over het belang van een goed netwerk door Jacolien de Nooij Afgelopen jaar hebben we diverse pioniers op het gebied van Foto s Ad en Clara Cultuur in de Spiegel geïnterviewd om een beeld te

Nadere informatie

Excellentie en differentiatie

Excellentie en differentiatie Excellentie en differentiatie Met praktijkvoorbeelden van vo-scholen uit het netwerk van het Junior College Utrecht Dr. Ton van der Valk Met dank aan: Judith Schenzel, voor haar bijdrage aan de research

Nadere informatie

Berlage of Barlaeus?

Berlage of Barlaeus? Het schoolkeuzeproces door de ogen van Amsterdamse ouders Projectnummer: 11258 In opdracht van: DMO Lotje Cohen MSc drs. Idske de Jong dr. Esther Jakobs drs. Jeroen Slot Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus

Nadere informatie

eindrapport onderzoek schoolgrootte uit leerlingperspectief s c h o o l g r o o t t e u i t e e r l i n g p e r s p e c t i e f

eindrapport onderzoek schoolgrootte uit leerlingperspectief s c h o o l g r o o t t e u i t e e r l i n g p e r s p e c t i e f eindrapport onderzoek schoolgrootte uit leerlingperspectief s c h o o l g r o o t t e u i t e e r l i n g p e r s p e c t i e f Schoolgrootte uit leerlingperspectief - Eindrapport Een onderzoek in opdracht

Nadere informatie

Ten geleide ANDERS LEREN. Deze uitgave over Anders leren bij Daelzicht kwam tot stand met steun

Ten geleide ANDERS LEREN. Deze uitgave over Anders leren bij Daelzicht kwam tot stand met steun HOE LEREN WE IN DE 21STE EEUW? Hoe leiden we mensen op die functioneren in een wereld die voortdurend in beweging is en waarin kennis sneller veroudert én overvloediger dan ooit beschikbaar is? En hoe

Nadere informatie

Hoe? Zo! Bring Your Own Device (BYOD)

Hoe? Zo! Bring Your Own Device (BYOD) Hoe? Zo! Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Wat is BYOD? 4 3 Hoe kun je BYOD zinvol inzetten? 7 4 Wat zijn de consequenties van de invoering van BYOD? 10 5 Hoe werkt BYOD voor medewerkers? 14 6 Hoe kan ik BYOD

Nadere informatie

Waarom moet De Vallei open blijven? De Vallei biedt creatieve oplossingen voor de hedendaagse uitdagingen waar het onderwijs voor staat

Waarom moet De Vallei open blijven? De Vallei biedt creatieve oplossingen voor de hedendaagse uitdagingen waar het onderwijs voor staat Waarom moet De Vallei open blijven? Basisschool De Vallei biedt creatieve oplossingen voor de hedendaagse uitdagingen waar het onderwijs voor staat 1 De Vallei, regionale basisschool voor Natuurlijk Leren

Nadere informatie

EN NU DE DOCENT NOG...!

EN NU DE DOCENT NOG...! EN NU DE DOCENT NOG...! kernredacteur van dit nummer: Prof. Dr. J.G.L.C. Lodewijks MesoConsult B.V. Tilburg april 1996 1996 MesoConsult B.V. Tilburg Uit deze uitgave mag niets worden verveelvoudigd en/of

Nadere informatie

Mondiale vorming en wereldburgerschap

Mondiale vorming en wereldburgerschap KORTLOPEND ONDERWIJSONDERZOEK Pedagogische kwaliteit 70 Mondiale vorming en wereldburgerschap Wiel Veugelers Mechtild Derriks Ewoud de Kat Mondiale vorming en wereldburgerschap Wiel Veugelers Mechtild

Nadere informatie

JONGEREN RAPPORTEREN OVER KINDERRECHTEN IN NEDERLAND

JONGEREN RAPPORTEREN OVER KINDERRECHTEN IN NEDERLAND Inhoudsopgave Inleiding Praat mee met je rechten! Jonge vluchtelingen Kinderen in armoede Gehandicapte kinderen Jongeren in de jeugdzorg 1 Inleiding Dit is een rapport waarin jongeren in Nederland hun

Nadere informatie

De Nieuwste School De praktijk na ruim één schooljaar

De Nieuwste School De praktijk na ruim één schooljaar De Nieuwste School De praktijk na ruim één schooljaar Ontwikkeld door OMO en APS Januari 2007 APS-OMO Colofon Tekst: Sebo Ebbens Eindredactie: Elise Schouten Lay-out: APS, Publishing Service Centre Foto

Nadere informatie

Standaardiseren om te flexibiliseren

Standaardiseren om te flexibiliseren Jef van den Hurk en Luc Verburgh Jef van den Hurk Standaardiseren om te flexibiliseren Standaardiseren om te flexibiliseren: het lijkt een contradictio in terminis. Standaardiseren betekent immers dat

Nadere informatie

Ervaringen van ouders en uitleg over het vmbo. Naar het vmbo

Ervaringen van ouders en uitleg over het vmbo. Naar het vmbo Ervaringen van ouders en uitleg over het vmbo Naar het vmbo A De platforms beroepsvoorbereidende programma s in het vmbo hebben de krachten gebundeld in de Stichting Platforms VMBO (SPV). Voor al uw vragen

Nadere informatie

Kwartetten met kinderen? Over echt passend onderwijs

Kwartetten met kinderen? Over echt passend onderwijs Kwartetten met kinderen? Over echt passend onderwijs Aleid Schipper en Cees de Wit Meester Karel: Mag ik van jou, Thea, die slimmerik uit 2a? Juf Thea: Nee, die heb ik niet. Mag ik van jou, Ans, uit 3b

Nadere informatie

Hoe kun je als leerkracht pesten in je klas voorkomen en bestrijden?

Hoe kun je als leerkracht pesten in je klas voorkomen en bestrijden? Waarom ik werd gepest? Ik was anders dan de rest. Had niks met roze en speelde nooit met poppen. Op de middelbare school werd het pesten zo erg dat ik in de pauzes niet meer de kantine in durfde. Als de

Nadere informatie

Vrijwilligers moet je veroveren

Vrijwilligers moet je veroveren Vrijwilligers moet je veroveren Vrijwilligers moet je veroveren Turkse vrouwen tijdens de landelijke speeltuindag bij speeltuin De Greiden in Heerenveen In tegenstelling tot de geluiden gaat het helemaal

Nadere informatie

Wie leest, heeft de wereld binnen handbereik

Wie leest, heeft de wereld binnen handbereik BEHOEFTEONDERZOEK ONDER VMBO-DOCENTEN NEDERLANDS OVER HET BEVORDEREN VAN LEZEN DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth van der Woud CED-GROEP drs. Lenie van den Bulk drs. Menno Kouveld

Nadere informatie

De lerende organisatie: Wat is het en hoe geef je er vorm aan?

De lerende organisatie: Wat is het en hoe geef je er vorm aan? Onderzoeksrapport De lerende organisatie: Wat is het en hoe geef je er vorm aan? Resultaten van een onderzoek op twaalf Nederlandse scholen voor voortgezet onderwijs Universiteit Utrecht Onderwijsadvies

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie