HER2-status bepaling in borstcarcinoma met FISH: wetgeving, richtlijnen en resultaten van de provincie Limburg

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HER2-status bepaling in borstcarcinoma met FISH: wetgeving, richtlijnen en resultaten van de provincie Limburg"

Transcriptie

1 HER2-status bepaling in borstcarcinoma met FISH: wetgeving, richtlijnen en resultaten van de provincie Limburg Brigitte Maes Laboratorium voor Moleculaire Diagnostiek VJZ

2 FISH voor HER2 gen amplificatie detectie 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 2

3 FISH voor HER2 gen amplificatie detectie Techniek Weefsel voorbehandeling: Coupes snijden voor FISH en H&E pre-treatment oplossing Digestie met pepsine Hybridisatie Probe-mix aanbrengen: CEN17 / HER2 Denaturatie Hybridisatie Wasstappen voor verwijderen van overtollige probe Interpretatie 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 3

4 FISH voor HER2 gen amplificatie detectie Interpretatie en resultaat Beoordeling onder fluorescentiemicroscoop met aangepaste filters Tel in minstens 20 kernen van 2 verschillende zones invasief carcinoom: rode dots = aantal HER2 genen groene dots = aantal chromosomen 17 Ratio: HER2/CEN17 = numeriek resultaat ~ 1 of < 1,8 : geen amplificatie 2 (2,2): amplificatie 1,8 2,0 (2,2): equivocal (tel meer cellen, correleer met IHC) 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 4

5 FISH voor HER2 gen amplificatie detectie Interpretatie en resultaat HER2/CEN17 ratio 1,2: negatief HER2/CEN17 ratio 4,1: positief 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 5

6 Richtlijnen en wetgeving ASCO/CAP richtlijnen: januari 2007 Wetgeving: Terugbetalingscriteria Herceptin: mei 2007 Terugbetalingscriteria HER2-FISH test: juni 2007 Belgische richtlijnen: oktober juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 6

7 JCO, januari juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 7

8

9 Richtlijnen en wetgeving ASCO/CAP richtlijnen: januari 2007 Wetgeving: Terugbetalingscriteria Herceptin: mei 2007 Terugbetalingscriteria HER2-FISH test: juni 2007 Belgische richtlijnen: oktober juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 9

10 BELGISCH STAATSBLAD, : Terugbetalingscriteria Herceptin 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 10

11 Richtlijnen en wetgeving ASCO/CAP richtlijnen: januari 2007 Wetgeving: Terugbetalingscriteria Herceptin: mei 2007 Terugbetalingscriteria HER2-FISH test: juni 2007 Belgische richtlijnen: oktober juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 11

12 Kan enkel in kader van oncologisch zorgprogramma voorgeschreven worden Uitvoerende labo s moeten ISO geaccrediteerd zijn ten laatste in juli juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 12

13 Richtlijnen en wetgeving ASCO/CAP richtlijnen: januari 2007 Wetgeving: Terugbetalingscriteria Herceptin: mei 2007 Terugbetalingscriteria HER2-FISH test: juni 2007 Belgische richtlijnen: oktober juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 13

14 BJMO, oktober juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 14

15 HER2 test algorithme in België FFPE tumour sample quality controlled IHC IHC 0 or 1+ IHC 2+ or 3+ negative HER2 test no trastuzumab FISH 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 15

16 HER2 FISH in VJZ Sinds 2000 Accreditatie ISO sinds januari 2005 Terugbetaling sinds 1/8/2007 (artikel 33bis) 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 16

17 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie Arbeidsintensief: techniek en interpretatie Voorbehandeling en kleuring Identificatie invasieve tumorgebieden op H&E FISH miscroscopie: 20 tot 60 kernen tellen Tumorheterogeneïteit: Minstens 2 verschillende zones invasief Ca CIS: correlatie H&E Polysomie: > 2 CEN 17 Loslaten van coupes Zwakke signalen:overfixatie, overdigestie, achtergrondfluorescentie Formol, < 48u! 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 17

18 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 18

19 split signalen Ratio = 1 Zwakke signalen Ratio = 1 split signalen Ratio = 1,5 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 19

20 Cluster: schatting Ratio ~ 12/3 = 4 Overlappende kernen Geen rood signaal 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 20

21 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie Arbeidsintensief: techniek en interpretatie Voorbehandeling en kleuring Identificatie invasieve tumorgebieden op H&E FISH miscroscopie: 20 tot 60 kernen tellen Tumorheterogeneïteit: Minstens 2 verschillende zones invasief Ca CIS: correlatie H&E Polysomie: > 2 CEN 17 Loslaten van coupes Zwakke signalen:overfixatie, overdigestie, achtergrondfluorescentie Formol, < 48u! 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 21

22 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie Arbeidsintensief: techniek en interpretatie Voorbehandeling en kleuring Identificatie invasieve tumorgebieden op H&E FISH miscroscopie: 20 tot 60 kernen tellen Tumorheterogeneïteit: Minstens 2 verschillende zones invasief Ca CIS: correlatie H&E Polysomie: > 2 CEN 17 Loslaten van coupes Zwakke signalen:overfixatie, overdigestie, achtergrondfluorescentie Formol, < 48u! 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 22

23 Ca in situ met pos en neg klonen 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 23

24 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie Arbeidsintensief: techniek en interpretatie Voorbehandeling en kleuring Identificatie invasieve tumorgebieden op H&E FISH miscroscopie: 20 tot 60 kernen tellen Tumorheterogeneïteit: Minstens 2 verschillende zones invasief Ca CIS: correlatie H&E Polysomie: > 2 CEN 17 Loslaten van coupes Zwakke signalen:overfixatie, overdigestie, achtergrondfluorescentie Formol, < 48u! 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 24

25 Polysomy, IHC neu juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 25

26 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie Arbeidsintensief: techniek en interpretatie Voorbehandeling en kleuring Identificatie invasieve tumorgebieden op H&E FISH miscroscopie: 20 tot 60 kernen tellen Tumorheterogeneïteit: Minstens 2 verschillende zones invasief Ca CIS: correlatie H&E Polysomie: > 2 CEN 17 Loslaten van coupes Zwakke signalen:overfixatie, overdigestie, achtergrondfluorescentie Formol, < 48u! 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 26

27 Moeilijkheden HER2-FISH-test Bron van variatie Arbeidsintensief: techniek en interpretatie Voorbehandeling en kleuring Identificatie invasieve tumorgebieden op H&E FISH miscroscopie: 20 tot 60 kernen tellen Tumorheterogeneïteit: Minstens 2 verschillende zones invasief Ca CIS: correlatie H&E Polysomie: > 2 CEN 17 Loslaten van coupes Zwakke signalen:overfixatie, overdigestie, achtergrondfluorescentie Formol, 6 u à 48u! 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 27

28 zwakke tot geen signalen: achtergrondfluorescentie 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 28

29 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Rationale continue validatie is een vereiste in ISO standaard (+ ASCO/CAP): FISH Test algorithmes hangen af van een concordantie van 95 % tussen IHC en FISH voor de positieve (neu 3+) en negatieve categorieën (neu 0, 1+) (ASCO/CAP): IHC, FISH 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 29

30 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Achtergrond en doelstellingen % positief met FISH Neu IHC ASCO/CAP Owens et al Dowsett et al 0 < 5 % 4.1 % 1+ < 5 % 7.4 % 0.7 % % 48 % % 91.7 % 94.1 % Studie aantal Aantal centra Owens et al, Clin Breast Cancer. 2004; 5:63-69 Dowsett et al, J Pathol. 2003; 199: juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 30

31 Huybrechts M et al. Trastuzumab bij vroegtijdige stadia van borstkanker. Health Technology Assessment (HTA). Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg (KCE); KCE reports 34A (D/2006/10.273/23) 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 31

32 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Achtergrond en doelstellingen % positief met FISH Neu IHC ASCO/CAP Owens et al Dowsett et al KCE België 0 < 5 % 4.1 % 0.7 % 1+ < 5 % 7.4 % 14.3 % % 48 % 34.5 % % 91.7 % 94.1 % 80.9 % Studie aantal Aantal centra Owens et al, Clin Breast Cancer. 2004; 5:63-69 Dowsett et al, J Pathol. 2003; 199: juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 32

33 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Achtergrond en doelstellingen Correlatie vergelijkbaar met cijfers uit de literatuur (variabel) % HER2-status positiviteit in ongeselecteerde groep van borstca patiënten (VJZ): 10 % - 25 % 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 33

34 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Methodes en stalen Alle stalen van 2007 geanalyseerd met FISH: n = 338 Hasselt VJZ Hasselt Salvator Genk ZOL Overpelt Mariaziekenhuis Heusden St-Franciscus ziekenhuis Sint-Truiden St-Trudo ziekenhuis Tongeren AZ Vesalius Leuven HH ziekenhuis Bijkomende gegevens opgevraagd bij de pathologen mbv lijst per labo: IHC neu resultaat (0, 1+, 2+, 3+) Histologisch subtype ER, PR 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 34

35 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Methodes en stalen Correlatie van de originele resultaten: IHC versus FISH Heranalyse van discordante gevallen: IHC en FISH % HER2 + per labo: Labo % HER % 2 39 % 3 35 % 4 36 % 5 14 % 6 28 % 7 48 % 8 48 % 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 35

36 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Resultaten % HER2-status positiviteit in ongeselecteerde groep van borstca patiënten (VJZ): Totaal aantal borstca patiënten in 2007 in VJZ: HER2 FISH positief = 17 % (10 % - 25 %) 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 36

37 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Resultaten HER2 FISH Neu IHC negatief positief % FISH + % FISH % % % % Totaal juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 37

38 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Resultaten HER2 FISH Neu IHC negatief positief % FISH + % FISH + Limburg België (KCE) % % 14.3 % % 34.5 % % 80.9 % Totaal juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 38

39 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Resultaten HER2 FISH Neu IHC negatief positief % FISH + % FISH + Limburg België (KCE) % % 14.3 % % 34.5 % % 80.9 % Totaal , 1+, 3+: 30/338 = 8.8 % discordant (ASCO/CAP: 20 %) 2+: 27.7 % (25 % - 50 %) 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 39

40 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Resultaten 30 discordante gevallen: 23/30 IHC + en FISH 7/30 IHC en FISH + Heranalyse IHC neu in VJZ (Ria Drijkoningen) in 20/23 en in 7/7 gevallen: FISH - FISH + Neu IHC voor na voor na juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 40

41 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Resultaten Na heranalyse neu IHC: FISH - FISH + % FISH + Neu IHC voor na voor na voor na % 6.7 % % 2.3 % % 22.5 % (3) % 96.6 % 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 41

42 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Interpretatie Van 27/30 discordante gevallen: 20 IHC 3+: FISH -, ook na heranalyse: vals positieve IHC Cfr. Ria D 7 IHC 0, 1+: FISH + 3/7 IHC 2+ na heranalyse: vals negatieve IHC 1/3 FISH +, ook na heranalyse (neu 2+) 6/7 FISH na heranalyse (neu 0, 1+, 2+): vals positieve FISH Polysomie HER2/CEN17 ratio s rond 2 Resultaat neu kleuring niet gekend bij eerste analyse (Geen vals negatieve resultaten met FISH: 3?) 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 42

43 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Interpretatie Vanuit klinisch standpunt: FISH test Weinig of geen vals negatieve resultaten: niemand Herceptin ontzegd die er wel voor in aanmerking kwam Enkele vals positieve resultaten: Cardiotoxiciteit (cfr; terugbetalingscriteria) Vals positieve waren grensgevallen ( equivocal en/of polysomie): niet gekend of deze al dan niet beantwoorden op Herceptin Behandeling? Klinisch verloop? 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 43

44 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Conclusies Correlatie tussen beide blijft belangrijk voor correcte bepaling van HER2 status IHC en FISH geven complementaire resultaten equivocal gevallen Vals positieve IHC 3+ (in België + FISH vereist) Neu resultaat moet gekend zijn voor interpretatie van FISH test Neu kleuring (bij voorkeur), verslag of neu score meesturen Equivocal of polysomie: neu 3+: FISH + Neu 0, 1+: FISH Conform terugbetalingscriteria Herceptin (positieve FISH of equivocal FISH + IHC 3+) IHC moet optimaal gevalideerd zijn vooraleer 0 en 1+ uit te sluiten van FISH/Herceptin (> 95 % concordantie) (ASCO/CAP) Weinig of geen vals negatieve IHC resultaten Discordantie > 5 % in 0, 1+ groep te wijten aan equivocal FISH resultaten 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 44

45 Correlatiestudie HER2 IHC en FISH Conclusies Welke gevallen analyseren met FISH? Alle neu 3+ + FISH resultaat vereist voor terugbetaling Herceptin in België vals positieve IHC Alle neu 2+ +/- 22 % is FISH positief Selectie van 0 en 1+ Twijfelgevallen: correlatie met histologisch subtype, adequate controles Voor validatie via correlatie met FISH Alle 0 en 1+ gevallen indien niet optimaal gevalideerde IHC (ASCO/CAP) Resultaat neu! Test wordt zonder restricties terugbetaald voor alle borstca patiënten bij diagnose (+/- 320 euro vs +/ euro voor Herceptin behandeling volgens HERA regime). 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 45

46 SMAKELIJK 10 juni 2008 LOK vergadering HER2, Maes B 46

Rol van de pathologische anatomie in de oncologie. 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV

Rol van de pathologische anatomie in de oncologie. 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV Rol van de pathologische anatomie in de oncologie 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV De oncologische patiënt Multidisciplinaire benadering: huisarts patholoog chirurg oncoloog

Nadere informatie

Organisatie van de regionale coupe- rondzending. 19/12/2012 Robin Laplanche Pathologische Ontleedkunde

Organisatie van de regionale coupe- rondzending. 19/12/2012 Robin Laplanche Pathologische Ontleedkunde Organisatie van de regionale coupe- rondzending 19/12/2012 Robin Laplanche Pathologische Ontleedkunde Inleiding Alle fasen in het werkproces => zo hoog mogelijke kwaliteit voor patiënt Werken volgens ISO

Nadere informatie

14 Oktober 2014 Sint-Jans Colloquia Dr. Ivo Vanden Berghe Dienst Pathologie AZ Sint-Jan, Brugge

14 Oktober 2014 Sint-Jans Colloquia Dr. Ivo Vanden Berghe Dienst Pathologie AZ Sint-Jan, Brugge Introduction of the hospital and pathology lab xx 14 Oktober 2014 Sint-Jans Colloquia Dr. Ivo Vanden Berghe Dienst Pathologie AZ Sint-Jan, Brugge Introduction of the hospital and pathology lab xx TO ISO

Nadere informatie

SKML rondzending FISH MYC, BCL2 en BCL6 translocatie detectie (2016.2)

SKML rondzending FISH MYC, BCL2 en BCL6 translocatie detectie (2016.2) SKML rondzending FISH MYC, BCL2 en BCL6 translocatie detectie (2016.2) Elise van der Logt Week van de pathologie Workshop Hematologie 28-03-2017 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

In Situ Hybridisatie in de routine pathologie diagnostiek

In Situ Hybridisatie in de routine pathologie diagnostiek In Situ Hybridisatie in de routine pathologie diagnostiek Winand Dinjens Afdeling Pathologie Josephine Nefkens Instituut (JNI) Erasmus MC, Rotterdam Pathologendagen; 11 april 2007, Ede In Situ Hybridisatie

Nadere informatie

Validatie van IHC testen - aanpak in UZA -

Validatie van IHC testen - aanpak in UZA - Validatie van IHC testen - aanpak in UZA - K Zwaenepoel, klinisch wetenschappelijk medewerker Stappen van validatie/verificatie - proces 1. Optimalisatie Reagentia (antilichaam ) selecteren Protocols uittesten

Nadere informatie

ImPath HER2 FISH. Identificatie van de stof of het preparaat Cat. nr. Beschrijving 47862 ImPath HER2 FISH

ImPath HER2 FISH. Identificatie van de stof of het preparaat Cat. nr. Beschrijving 47862 ImPath HER2 FISH Identificatie van de stof of het preparaat Cat. nr. Beschrijving 47862 ImPath HER2 FISH Beoogd gebruik ImPath HER2 FISH probe (cat.nr. 47862) is bestemd voor, in gebruik met combinatie van de ImPath ISH

Nadere informatie

Digitaliseren FISH en automatisch scoren

Digitaliseren FISH en automatisch scoren igitaliseren FH en automatisch scoren r. lise van der ogt Klinisch moleculair bioloog in de pathologie (in opleiding) Universitair Medisch Centrum roningen / Moleculaire Pathologie Pathologie Friesland

Nadere informatie

neu MLPA bij borsttumoren De toepassing van MLPA in de diagnostiek van het mammacarcinoom MLPA HER2 amplificatie detectie

neu MLPA bij borsttumoren De toepassing van MLPA in de diagnostiek van het mammacarcinoom MLPA HER2 amplificatie detectie MLPA bij borsttumoren De toepassing van MLPA in de diagnostiek van het mammacarcinoom C.B.Moelans,, UMCU 29-01 01-2010 Multiplex Ligation-dependent Probe Amplification MLPA voor HER2 amplificatie detectie

Nadere informatie

Gebruik van nieuwe technieken in de moleculaire pathologie. John Hinrichs, klinisch moleculair bioloog

Gebruik van nieuwe technieken in de moleculaire pathologie. John Hinrichs, klinisch moleculair bioloog Gebruik van nieuwe technieken in de moleculaire pathologie John Hinrichs, klinisch moleculair bioloog Gebruik van nieuwe technieken in de moleculaire pathologie 1. Introductie moleculaire pathologie 2.

Nadere informatie

Afdeling II. Genetische onderzoeken. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde geneesheer vereist is :

Afdeling II. Genetische onderzoeken. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde geneesheer vereist is : De RODE markeringen gaan in voege vanaf 01/07/2011 (blz. 4) ART. 33 Afdeling II. Genetische onderzoeken. Art. 33. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde geneesheer

Nadere informatie

ISO normering van moleculaire laboratoria

ISO normering van moleculaire laboratoria ISO normering van moleculaire laboratoria SPECIALE AANDACHTSPUNTEN BIJ PREDICTIEVE TESTEN? ELKE BOONE, MOLECULAIR BIOLOOG ISO 15189: niet populair! Patient Centraal! Keuze Analysemethode Validatie Analysemethode

Nadere informatie

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm?

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Prof. dr. Paul J van Diest Hoofd afdeling Pathologie, UMC Utrecht p.j.vandiest@umcutrecht.nl De diagnostische keten in de oncologie Anamnese/lichamelijk

Nadere informatie

HULP BIJ DE KEUZE WEL OF GEEN CHEMOTHERAPIE

HULP BIJ DE KEUZE WEL OF GEEN CHEMOTHERAPIE 70-Genen Borstkanker Test HULP BIJ DE KEUZE WEL OF GEEN CHEMOTHERAPIE MammaPrint, meer inzicht bij de behandeling van borstkanker MammaPrint In vogelvlucht DUIDELIJK EN BEGRIJPELIJK R E S U LTA AT Wel

Nadere informatie

Genetica en borstkanker voor de patholoog

Genetica en borstkanker voor de patholoog Genetica en borstkanker voor de patholoog Giuseppe Floris Pathologische Ontleedkunde, UZ Leuven Multidisciplinair Borst Centrum (MBC) Symposium 2017 21/10/2016; Leuven Morfologische heterogeneiteit van

Nadere informatie

K.B In werking B.S

K.B In werking B.S K.B. 18.3.2011 In werking 1.5.2011 B.S. 30.3.2011 Artikel 33bis GENETISCHE ONDERZOEKEN Wijzigen Invoegen Verwijderen 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen.

Nadere informatie

NGS testen in de neuro-oncologie uitdagingen en (on)mogelijkheden

NGS testen in de neuro-oncologie uitdagingen en (on)mogelijkheden NGS testen in de neuro-oncologie uitdagingen en (on)mogelijkheden Erik Jan Dubbink Klinisch Moleculair Bioloog in de Pathologie Department of Pathology Erasmus MC, Rotterdam h.dubbink@erasmusmc.nl 9e Bijeenkomst

Nadere informatie

KCE Stichting KankerRegister

KCE Stichting KankerRegister Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg Centre fédéral d expertise des soins de santé Belgian Health Care Knowledge Centre KCE Stichting KankerRegister Een efficiënte samenwerking rond kwaliteit

Nadere informatie

Richtlijn verslaglegging moleculaire diagnostiek

Richtlijn verslaglegging moleculaire diagnostiek Richtlijn verslaglegging moleculaire diagnostiek Juni 2012 Werkgroep Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Dr. Ir. Saskia van den Berg van Erp De Toren van Babel- Pieter Bruegel de Oudere (ca. 1560)

Nadere informatie

Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland!!! Farmacodiagnostiek in de Pathologie. Resultaten Externe Kwaliteitstoetsing NordiQC-2009

Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland!!! Farmacodiagnostiek in de Pathologie. Resultaten Externe Kwaliteitstoetsing NordiQC-2009 Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland!!! Resultaten Externe Kwaliteitstoetsing NordiQC-2009 Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC Farmacodiagnostiek in de Pathologie HER2 testen bij mammacarcinomen

Nadere informatie

Wanneer geen chemo? Sabine Linn Internist-oncoloog NKI-AVL

Wanneer geen chemo? Sabine Linn Internist-oncoloog NKI-AVL Wanneer geen chemo? Sabine Linn Internist-oncoloog NKI-AVL Wanneer geen chemo? Als de patiënt al genezen is na locoregionale behandeling Prognostische factoren Als er geen extra overlevingswinst optreedt

Nadere informatie

Trichomonas vaginalis, ontmaskering van een onderschatte pathogeen? Philippe Willems Promotor: Dr. R. Cartuyvels

Trichomonas vaginalis, ontmaskering van een onderschatte pathogeen? Philippe Willems Promotor: Dr. R. Cartuyvels Trichomonas vaginalis, ontmaskering van een onderschatte pathogeen? Philippe Willems Promotor: Dr. R. Cartuyvels Laboratoriumdiagnostiek T. vaginalis Inleiding Literatuurstudie: opties laboratoriumdiagnostiek

Nadere informatie

Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede

Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede Hella Bosch Verpleegkundig specialist oncologie Máxima medisch centrum Eindhoven Opening ONS: Lezing

Nadere informatie

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008 Project Kwaliteitsindicatoren 2007-2008 De borstkliniek: Iedere nieuwe diagnose van een borsttumor dient door de borstkliniek te worden geregistreerd bij het Nationaal Kankerregister. Het Project Kwaliteitsindicatoren

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 "Artikel 33bis. 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen." "K.B. 31.8.2009" (in werking 1.11.2009) "A." + "

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33 pag. 1 officieuze coördinatie 1. CYTOGENETISCHE ONDERZOEKEN

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33 pag. 1 officieuze coördinatie 1. CYTOGENETISCHE ONDERZOEKEN GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33 pag. 1 "K.B. 22.7.1988" (in werking 1.8.1988) "AFDELING II. Genetische onderzoeken." "Art. 33. 1. Worden beschouwd als verstrekkingen waarvoor de bekwaming van de in 2 bedoelde

Nadere informatie

Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland? Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC

Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland? Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland? Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC Outline Introductie HER2/Neu Oorzaken van variatie in HER2 testing (E)QA SKML (spiegelinformatie) 2012: twee rondzendingen

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Analyse van chromosomale afwijkingen in gastrointestinale tumoren In het ontstaan van kanker spelen vele moleculaire processen een rol. Deze processen worden in gang gezet door

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 "Artikel 33bis. 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen." "K.B. 31.8.2009" (in werking 1.11.2009) "A." " 588431

Nadere informatie

Mijn pathologieverslag begrijpen

Mijn pathologieverslag begrijpen Mijn pathologieverslag begrijpen Deze brochure bevat zeker niet alle gedetailleerde informatie over uw pathologieverslag. We geven u vooral de belangrijkste en juiste informatie mee over de resultaten

Nadere informatie

De detectie van de ALK-translocatie in de diagnostiek van longkanker. Effect van crizotinib bij patiënt met FISH positieve EML4-ALK translokatie

De detectie van de ALK-translocatie in de diagnostiek van longkanker. Effect van crizotinib bij patiënt met FISH positieve EML4-ALK translokatie De detectie van de ALK-translocatie in de diagnostiek van longkanker Effect van crizotinib bij patiënt met FISH positieve EML4-ALK translokatie hoe kunnen we dat nu het beste doen? Ed Schuuring (klinisch)

Nadere informatie

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde DORIEN VAN DEN BOSSCHE ASO KLINISCHE BIOLOGIE AZ DELTA KLINISCH LABORATORIUM KLINISCHE CHEMIE PROMOTOR: DR. D. DE SMET Overzicht presentatie LDL-Cholesterol

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit. Pathologie

NABON Breast Cancer Audit. Pathologie NABON Breast Cancer Audit Pathologie Dr. P.J. Westenend, patholoog, pathologisch laboratorium Dordrecht Drs. A.C.M. van Bommel, arts-onderzoeker, DICA DICA Congres 25 juni 2013 Pathologie Volledige verslaglegging

Nadere informatie

Validatie van immuunhistochemische testen GZA ziekenhuizen. Couperondzending te OLV Ziekenhuis Aalst Dr. Marloes Luijks 1 december 2014

Validatie van immuunhistochemische testen GZA ziekenhuizen. Couperondzending te OLV Ziekenhuis Aalst Dr. Marloes Luijks 1 december 2014 Validatie van immuunhistochemische testen GZA ziekenhuizen Couperondzending te OLV Ziekenhuis Aalst Dr. Marloes Luijks 1 december 2014 Overzicht presentatie Validatie immuunhistochemisch toestel Kwaliteitscontrole

Nadere informatie

EINDRAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR PT 1 2015 DETECTIE VAN PATHOGENE E. COLI IN MAART 2015 LEVENSMIDDELENMICROBIOLOGIE KIEMGROENTEN

EINDRAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR PT 1 2015 DETECTIE VAN PATHOGENE E. COLI IN MAART 2015 LEVENSMIDDELENMICROBIOLOGIE KIEMGROENTEN EINDRAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR LEVENSMIDDELENMICROBIOLOGIE PT 1 2015 DETECTIE VAN PATHOGENE E. COLI IN KIEMGROENTEN MAART 2015 Afdeling: Voedselpathogenen Marie Polet Nadine Botteldoorn, Sarah Denayer

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten 1 2 Op initiatief van de Vlaamse Overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen,

Nadere informatie

Ziekte van Von Willebrand. laboratoriumdiagnostiek

Ziekte van Von Willebrand. laboratoriumdiagnostiek Ziekte van Von Willebrand laboratoriumdiagnostiek Dr. Erik Adolf von Willebrand Morfologie van de lymfocyt 1870-1949 UZ Leuven, Gasthuisberg 2 Definitie: Kwalitatieve of kwantitatieve afwijking van het

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018 Factsheet en NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018 NBCA 2018.3 Registratie gestart: 2009 Datum Versie Mutatie Eigenaar 01-07-2016 2017.1 Aanpassingen conform indicatorendagen juli DICA 2016. Verwijderen

Nadere informatie

Validatie van immuunhistochemische testen

Validatie van immuunhistochemische testen Validatie van immuunhistochemische testen 01/12/2014 Veerle Van Marck Overzicht ISO 15189:2012 Het validatieplan In de praktijk- verificatie/validatie Verificatie van een nieuw toestel Enkele voorbeelden/suggesties

Nadere informatie

Borstkankerindicator 1 statusbepaling

Borstkankerindicator 1 statusbepaling In januari 2015 werden de borstindicatoren met betrekking op de periode 2009-2011 vrijgegeven. Op initiatief van de Vlaamse overheid worden in diverse medische domeinen indicatoren bepaald en gemeten,

Nadere informatie

K.B In werking B.S

K.B In werking B.S K.B. 11.9.2016 In werking 1.11.2016 B.S. 27.9.2016 Artikel 33bis GENETISCHE ONDERZOEKEN Wijzigen Invoegen Verwijderen 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen.

Nadere informatie

ILC > 3 cm: neoadjuvante chemotherapie heeft geen nut! Sabine C. Linn, MD PhD Divisies Medische Oncologie en Moleculaire Biologie

ILC > 3 cm: neoadjuvante chemotherapie heeft geen nut! Sabine C. Linn, MD PhD Divisies Medische Oncologie en Moleculaire Biologie ILC > 3 cm: neoadjuvante chemotherapie heeft geen nut! Sabine C. Linn, MD PhD Divisies Medische Oncologie en Moleculaire Biologie Heeft neoadjuvant chemotherapie nut bij ILC > 3 cm? Ja Nee Weet niet/geen

Nadere informatie

Stand van zaken zomer 2013: CCKL accreditatie: 29/65 labs

Stand van zaken zomer 2013: CCKL accreditatie: 29/65 labs Stand van zaken zomer 2013: CCKL accreditatie: 29/65 labs ISO15189: stand van zaken 2013 2013 taakgroep NVVP (Amélie Dendooven, Mieke Jonker, Hilda Keuning, Philip Kluin (vz), Joost Oudejans): Participatie

Nadere informatie

Therapie & Prognose. Dr. A. Janssen

Therapie & Prognose. Dr. A. Janssen Therapie & Prognose Dr. A. Janssen Therapie & Prognose Heelkunde Radiotherapie Chemotherapie Hormonaal Herceptine Follow up Heelkunde van de borst Heelkunde van de borst Invloed leeftijd op de heelkunde

Nadere informatie

Invriezen en bewaren van gameten in zorgprogramma s A

Invriezen en bewaren van gameten in zorgprogramma s A Overleg A- en B-centra Nazareth, 21/09/2012 Invriezen en bewaren van gameten in zorgprogramma s A Dr. Tom Coetsier Medisch Coördinator zorgprogramma reproductieve geneeskunde Beheerder weefselbank voor

Nadere informatie

Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT)

Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum

Nadere informatie

26-2-2009. Chromosomale translocatie detectie in sarcomen d.m.v. reverse-transcriptase PCR (RT-PCR) Marjolijn Ligtenberg

26-2-2009. Chromosomale translocatie detectie in sarcomen d.m.v. reverse-transcriptase PCR (RT-PCR) Marjolijn Ligtenberg Aanvraag voor Moleculaire Diagnostiek Door patholoog Chromosomale translocatie detectie in sarcomen d.m.v. reverse-transcriptase PCR (RT-PCR) Marjolijn Ligtenberg Uitgangsmateriaal: Paraffineweefsel Vriesweefsel

Nadere informatie

Praktijkvariatie: diagnostiek bij Ductaal Carcinoma In Situ

Praktijkvariatie: diagnostiek bij Ductaal Carcinoma In Situ Praktijkvariatie: diagnostiek bij Ductaal Carcinoma In Situ C.J.C. Meurs - Biomedische Wetenschapper - CMAnalyzing M.B.E. Menke-Pluijmers - Mammachirurg - Albert Schweitzer Ziekenhuis R.W. Bretveld - Epidemioloog

Nadere informatie

De rol van de pathologie en genetica bij de herkenning van Lynch syndroom

De rol van de pathologie en genetica bij de herkenning van Lynch syndroom De rol van de pathologie en genetica bij de herkenning van Lynch syndroom Marjolijn Ligtenberg Laboratorium specialist klinische genetica Klinisch moleculair bioloog in de Pathologie VAP dag 28-3-2017

Nadere informatie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Informatiebrochure Afdeling Pathologie VU medisch centrum Amsterdam Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Indicatiegebieden en bijbehorende Moleculaire Diagnostiek:

Nadere informatie

Resultaten Moleculaire Pathologie ronde Additionele moleculaire testen bij MLH1-negatieve tumoren met Lynch syndroom vraagstelling

Resultaten Moleculaire Pathologie ronde Additionele moleculaire testen bij MLH1-negatieve tumoren met Lynch syndroom vraagstelling Resultaten Moleculaire Pathologie ronde 2016.1 Additionele moleculaire testen bij MLH1-negatieve tumoren met Lynch syndroom vraagstelling Albertina Dirkx-van der Velden & Ina Geurts-Giele, KMBP afdeling

Nadere informatie

Behandeling van lymfeklier- en beenmergmonsters. H. De Raeve OLV Ziekenhuis-Aalst

Behandeling van lymfeklier- en beenmergmonsters. H. De Raeve OLV Ziekenhuis-Aalst Behandeling van lymfeklier- en beenmergmonsters H. De Raeve OLV Ziekenhuis-Aalst Lymfeklierbiopsie Voordeel - Vereist geen chirurgische ingreep - Kan ambulant - Lagere kost Nadelen - Slechts voor een beperkt

Nadere informatie

VERKORTE DOCUMENTATIEFICHE EBOLA

VERKORTE DOCUMENTATIEFICHE EBOLA Li / documentatiefiche VERKORTE DOCUMENTATIEFICHE EBOLA Verkorte versie van de operationele procedure van 7 oktober 2014 van de Risk Management Group Belgium over ebola voor gezondheidswerkers/ 10.10.2014

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum DIAGNOSTIEK Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum Test Evaluatie Meer aandacht voor de evaluatie van testen Snelle groei

Nadere informatie

K.B In werking B.S

K.B In werking B.S K.B. 4.5.2010 In werking 1.8.2010 B.S. 7.6.2010 Artikel 33bis GENETISCHE ONDERZOEKEN Wijzigen Invoegen Verwijderen 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen.

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Hieronder vindt u de resultaten van de Borstkliniek van az Sint-Blasius. De Borstkliniek werd opgestart in 2002 en behandelt jaarlijks ruim 200 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Prof.dr. Epie Boven Medisch oncoloog

Prof.dr. Epie Boven Medisch oncoloog Prof.dr. Epie Boven Medisch oncoloog Nieuwe antikanker medicijnen, hoge kosten Waarom ontsporen cellen in ons lichaam? De normale cel bevat 46 chromosomen, ook wel DNA genoemd - het DNA vormt ons genetisch

Nadere informatie

BORSTKANKER INDICATOREN

BORSTKANKER INDICATOREN BORSTKANKER INDICATOREN Deze set van indicatoren geven de resultaten over borstkankerpatiëntes voor diagnose, behandeling en overleving. Het betreft geaggregeerde cijfers van 2007+2008 voor GZA Ziekenhuizen.

Nadere informatie

De moleculaire diagnostiek van B-NHL: detectie van breuken met behulp van FISH

De moleculaire diagnostiek van B-NHL: detectie van breuken met behulp van FISH De moleculaire diagnostiek van B-NHL: detectie van breuken met behulp van FISH Philip Kluin, UMCG, Daphne de Jong, VUMC Yvonne van Norden, HOVON en Alle deelnemers HOVON kwaliteitsronde De oorsprong en

Nadere informatie

Incidentie Behandeling Kostprijs

Incidentie Behandeling Kostprijs Borstcarcinoom 2002 Incidentie Behandeling Kostprijs AZ Groeninge Philippe Vercruysse - Gynaecologie Borstcarcinoom 2002 Incidentie Behandeling Kostprijs Borstcarcinoom 2002» Incidentie» n=201 Borstcarcinoom

Nadere informatie

Lymfeknoop dissectie in borstcarcinoom, diagnostiek of therapie? Wim Demey, medische oncologie, Borstkliniek voorkempen

Lymfeknoop dissectie in borstcarcinoom, diagnostiek of therapie? Wim Demey, medische oncologie, Borstkliniek voorkempen Lymfeknoop dissectie in borstcarcinoom, diagnostiek of therapie? Wim Demey, medische oncologie, Borstkliniek voorkempen 85% via de axilla Mammaria interna alleen aantasting is zeldzaam

Nadere informatie

Laat je borsten zien: doen of niet? Resultaten screening. A Van Steen

Laat je borsten zien: doen of niet? Resultaten screening. A Van Steen Laat je borsten zien: doen of niet? Resultaten screening A Van Steen Wilhelm Conrad Röntgen (1845-1923) Professor Natuurkunde Universiteit Würzburg 26 / 11 / 1897 ontdekt bij toeval X-stralen 20 / 01

Nadere informatie

Tumoren en erfelijkheid. prof. dr. Bruce Poppe. Centrum voor Medische GeneIca Diensthoofd Prof. dr. A. De Paepe Universitair Ziekenhuis Gent

Tumoren en erfelijkheid. prof. dr. Bruce Poppe. Centrum voor Medische GeneIca Diensthoofd Prof. dr. A. De Paepe Universitair Ziekenhuis Gent oncologisch congres AZ Sint Jan Verpleegkundigen in de oncologie: hou jezelf up to date! Tumoren en erfelijkheid prof. dr. Bruce Poppe Centrum voor Medische GeneIca Diensthoofd Prof. dr. A. De Paepe Universitair

Nadere informatie

Validatiestudie van de nationale surveillance van nosocomiale infecties op IZ

Validatiestudie van de nationale surveillance van nosocomiale infecties op IZ Validatiestudie van de nationale surveillance van nosocomiale infecties op IZ Ann Versporten, Ingrid Morales, Carl Suetens National Surveillance of Infections in Hospitals 1 Algemene doelstelling Valideren

Nadere informatie

Samenvatting 129. Samenvatting

Samenvatting 129. Samenvatting Samenvatting 128 Samenvatting 129 Samenvatting Het mammacarcinoom is de meest voorkomende maligniteit bij vrouwen, met wereldwijd een jaarlijkse incidentie van 1,67 miljoen. De prognose van patiënten met

Nadere informatie

Chapter 8. Nederlandse samenvatting

Chapter 8. Nederlandse samenvatting Chapter 8 Nederlandse samenvatting Dikke darmkanker is wereldwijd de vierde meest voorkomende maligniteit na borstkanker, prostaat en longkanker. Alleen al in Nederland overleden in 2004 2.260 mannen

Nadere informatie

Consensus MRSA screening

Consensus MRSA screening Consensus MRSA screening 1 Consensus MRSA screening Deze consensus besproken in de Bilulu werkgroep, beschrijft: Indicaties voor screening met Xpert MRSA (GXpert) GeneXpert, Cepheid. Flowchart voor MRSA

Nadere informatie

EFFECT studie. Formulier primaire registratie

EFFECT studie. Formulier primaire registratie EFFECT studie Formulier primaire registratie De variabelen met REQ in superscript zijn verplicht in te vullen variabelen. De variabelen met een zijn single-select variabelen; er kan slechts één antwoord

Nadere informatie

Borstkanker indicatoren - Resultaten voor

Borstkanker indicatoren - Resultaten voor Borstkanker indicatoren - Resultaten voor 2009-2011 AZ Sint-Jozef Malle maakt samen met AZ Klina Brasschaat deel uit van de Borstkliniek Voorkempen. Recent werden vanuit het Vlaams Indicatoren Project

Nadere informatie

Diagnostische score van flowcytometrie in MDS

Diagnostische score van flowcytometrie in MDS Diagnostische score van flowcytometrie in MDS Marisa Westers Afdeling Hematologie, VU Medisch Centrum, Amsterdam Flowcytometrie bij MDS MDS is een maligniteit diagnose MDS heeft verstrekkende en levenslange

Nadere informatie

PD-L1 staining: een echte biomarker?

PD-L1 staining: een echte biomarker? PD-L1 staining: een echte biomarker? 10e NVMO Nascholing Targeted Therapy Donderdag 21 april 2016 Antropia, Driebergen Stefan M. Willems MD PhD Dept Pathology UMC Utrecht, Utrecht, The Netherlands Dept

Nadere informatie

Cribriform goed gedifferentieerd DCIS: laat maar zitten!

Cribriform goed gedifferentieerd DCIS: laat maar zitten! Cribriform goed gedifferentieerd DCIS: laat maar zitten! Ja Nee Geen van beide Jelle Wesseling Patholoog j.wesseling@nki.nl Indeling Atypische Ductale Hyperplasie Ductaal carcinoom in situ graad I Risicoanalyse

Nadere informatie

Jong = Pre-menopauzaal Hormonale Therapie Fertiliteitspreservatie. P. Neven MBC UZ Leuven

Jong = Pre-menopauzaal Hormonale Therapie Fertiliteitspreservatie. P. Neven MBC UZ Leuven Jong = Pre-menopauzaal Hormonale Therapie Fertiliteitspreservatie P. Neven MBC UZ Leuven Overzicht: - Hormonale therapie - Belang vrouwelijk hormoon & welke hormonale therapie - Hormoon-gevoelige borstkanker?

Nadere informatie

INLEIDING 1 september tot en met 31 december 2013 A.Z. St.-Dimpna (nr )

INLEIDING 1 september tot en met 31 december 2013 A.Z. St.-Dimpna (nr ) INLEIDING Na aanbevelingen van Europa loopt sinds juni 2001 een Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker op basis van Europese wetenschappelijke richtlijnen. Concreet wil dat zeggen dat in Vlaanderen

Nadere informatie

Trastuzumab bij vroegtijdige stadia van borstkanker. KCE reports vol. 34A

Trastuzumab bij vroegtijdige stadia van borstkanker. KCE reports vol. 34A Trastuzumab bij vroegtijdige stadia van borstkanker KCE reports vol. 34A Federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg Centre fédéral dêexpertise des soins de santé 2006 Het Federaal Kenniscentrum voor

Nadere informatie

De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn :

De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn : Indicatoren VIP²-project Oncologie In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen (20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009

Nadere informatie

Multidisciplinair pijncentrum

Multidisciplinair pijncentrum Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Multidisciplinair pijncentrum Dienst kwaliteit E-mail: kwaliteit@jessazh.be Tel: 011 30 81 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

Mammacarcinoom & targeted therapy

Mammacarcinoom & targeted therapy Mammacarcinoom & targeted therapy Sabine C. Linn, MD PhD Divisies Medische Oncologie en Moleculaire Biologie NKI-AVL Amsterdam Moleculaire (IHC) subtypes en therapie subtype Chemo Endocrien trastuzumab

Nadere informatie

MRSA, a never ending story

MRSA, a never ending story MRSA, a never ending story Kristien Van Vaerenbergh Consensus MRSA screening Deze consensus besproken in de Bilulu werkgroep, beschrijft: Indicaties voor screening met GeneXpert. Flowchart voor MRSA screening,

Nadere informatie

Oncologische zorg bij ouderen

Oncologische zorg bij ouderen Oncologische zorg bij ouderen Balanceren tussen over- en onderbehandeling Johanneke Portielje, HagaZiekenhuis Kring ouderenzorg AMC & partners 12 juni 2013 mamma carcinoom

Nadere informatie

Voorspellende waarde van HE4 bij een complexe ovarium cyste ROELIEN VAN DE VRIE ARTS ONDERZOEKER

Voorspellende waarde van HE4 bij een complexe ovarium cyste ROELIEN VAN DE VRIE ARTS ONDERZOEKER Voorspellende waarde van HE4 bij een complexe ovarium cyste ROELIEN VAN DE VRIE ARTS ONDERZOEKER 16-06-2016 INHOUD Achtergrond Ovarium carcinoom HE4 Retrospectieve studie AvL & AMC Opzet van prospectieve

Nadere informatie

Selectie van materniteiten en bevallingen. Hoe werden deelnemers geselecteerd en gerecruteerd?

Selectie van materniteiten en bevallingen. Hoe werden deelnemers geselecteerd en gerecruteerd? Selectie van materniteiten en bevallingen Hoe werden deelnemers geselecteerd en gerecruteerd? 1. Doelgroep De doelgroep van deze studie waren 1600 pasgeborenen gerecruteerd uit de acht bovenvermelde aandachtsgebieden,

Nadere informatie

BRCA diagnostiek en PARP inhibitoren

BRCA diagnostiek en PARP inhibitoren BRCA diagnostiek en PARP inhibitoren Ovariumcarcinoom Hooggradig sereus ovariumcarcinoom (HGSOC) Ongeveer 50% vertoont een defect in een gen betrokken bij homologe recombinatie gemedieerde DNA reparatie

Nadere informatie

Borstkankerscreening

Borstkankerscreening Borstkankerscreening uit KCE reports vol.11a Voordelen en nadelen van de systematische screening Voordelen De ontwikkeling van borstkankerscreeningsprogramma s steunt op twee argumenten: o de behandeling

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18632 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18632 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18632 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Joosse, Simon Andreas Title: Prediction of "BRCAness" in breast cancer by array

Nadere informatie

Is er evidentie voor point of care testen voor de diagnose van occulte ernstige bacteriële infecties bij ambulante kinderen met koorts zonder focus?

Is er evidentie voor point of care testen voor de diagnose van occulte ernstige bacteriële infecties bij ambulante kinderen met koorts zonder focus? Is er evidentie voor point of care testen voor de diagnose van occulte ernstige bacteriële infecties bij ambulante kinderen met koorts zonder focus? Critically appraised topic Leuven 10 mei 2011 Dr. Apr.

Nadere informatie

Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove

Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove www.zorgvoorsuicidepogers.be Rita.vanhove@dagg-cgg.be GGZ congres 2014 Symposium Suïcidepreventie Waarom en wat doet Zorg voor Suïcidepogers?

Nadere informatie

FINAAL RAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR LEVENSMIDDELEN MICROBIOLOGIE TELLING CAMPYLOBACTER SPP JANUARI 2012 GEVOGELTE PRODUCTEN

FINAAL RAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR LEVENSMIDDELEN MICROBIOLOGIE TELLING CAMPYLOBACTER SPP JANUARI 2012 GEVOGELTE PRODUCTEN FINAAL RAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR LEVENSMIDDELEN MICROBIOLOGIE TELLING CAMPYLOBACTER SPP GEVOGELTE PRODUCTEN JANUARI 2012 Afdeling: Voedselpathogenen Marie Polet Nadine Botteldoorn J. Wytsmanstraat

Nadere informatie

Toevoeging bij hoofdstuk 10 07/05/2012 A. Het maken van een genomische bank

Toevoeging bij hoofdstuk 10 07/05/2012 A. Het maken van een genomische bank Toevoeging bij hoofdstuk 10 07/05/2012 A. Het maken van een genomische bank Wanneer men een gen wil bestuderen dat nog niet beschreven is, zal men dit gen eerst moeten kloneren. Hiertoe maakt men gebruik

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: introductie van het proefschrift

Hoofdstuk 1: introductie van het proefschrift Samenvatting 114 Samenvatting Samenvatting 115 Hoofdstuk 1: introductie van het proefschrift Dit proefschrift beschrijft een aantal studies over patiënten die met maagklachten de huisarts bezoeken. Van

Nadere informatie

EFFECT studie - Formulier follow-up registratie

EFFECT studie - Formulier follow-up registratie EFFECT studie - Formulier follow-up registratie (Opgelet: Tijdstip invullen variabelen: minstens 6 maand na diagnose of na het beëindigen van de adjuvante behandelingen of na de heelkundige ingreep als

Nadere informatie

Reconversie in de psychiatrie. 1. Situering

Reconversie in de psychiatrie. 1. Situering Reconversie in de psychiatrie 1. Situering In de algemene inleiding bij de adviezen wordt de algemene context weergegeven alsook de opmerkingen die de VAR bij de groepsgewijze behandeling wenst te maken:

Nadere informatie

Hoe ervaren we ISO15189 accreditatie? Stand van zaken.

Hoe ervaren we ISO15189 accreditatie? Stand van zaken. Hoe ervaren we ISO15189 accreditatie? Stand van zaken. Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Historiek en huidige werking SPINE UNIT ZOL. Limburgs Pijnprotocol: Limburg United?

Historiek en huidige werking SPINE UNIT ZOL. Limburgs Pijnprotocol: Limburg United? Historiek en huidige werking SPINE UNIT ZOL Limburgs Pijnprotocol: Limburg United? Courtesy of University Hospital Maastricht 2013: 17 (1): 5-15 Evolutie 2006: KCE-rapport Chronische lage Rugpijn 2008:

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erkende bedden per vestigingsplaats

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erkende bedden per vestigingsplaats Algemene zieenhuizen : erenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erende bedden per vestigingsplaats Er. zieenhuis zieenhuis 009 Netwer 012 Dendermonde Blasius 017 Maria Middelares 026

Nadere informatie

Diagnostiek in de Pathologie' B.J. Leenders Sales Manager Sanbio B.V.

Diagnostiek in de Pathologie' B.J. Leenders Sales Manager Sanbio B.V. Diagnostiek in de Pathologie' B.J. Leenders Sales Manager Sanbio B.V. Diagnostiek in de Pathologie Binnen het vakgebied van de (moleculaire) diagnostiek in de pathologie laboratoria hebben zich de laatste

Nadere informatie

Kwaliteitscontrole binnen de moleculaire diagnostiek van hematologische maligniteiten

Kwaliteitscontrole binnen de moleculaire diagnostiek van hematologische maligniteiten Radboud University Medical Centre Nijmegen Centre for Molecular Life Sciences Kwaliteitscontrole binnen de moleculaire diagnostiek van hematologische maligniteiten Bert van der Reijden, PhD Laboratorium

Nadere informatie

OPTIMALISATIE EN REGIONALE STANDAARDISATIE VAN HET MRSA-SCREENINGSBELEID

OPTIMALISATIE EN REGIONALE STANDAARDISATIE VAN HET MRSA-SCREENINGSBELEID H.-Hartziekenhuis Lier OPTIMALISATIE EN REGIONALE STANDAARDISATIE VAN HET MRSA-SCREENINGSBELEID Astrid Muyldermans Supervisor: Apr. W. Laffut 26 mei 2015 INHOUD A. B. C. D. 2 INHOUD A. B. C. D. 3 INHOUD

Nadere informatie