INHOUD. Inleiding door Hans Verstraete Voorzitter 3. Voorwoord door Philippe Colle Gedelegeerd Bestuurder 6. Persoonsverzekeringen 22

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOUD. Inleiding door Hans Verstraete Voorzitter 3. Voorwoord door Philippe Colle Gedelegeerd Bestuurder 6. Persoonsverzekeringen 22"

Transcriptie

1 Balans & V ooruitzichten

2 INHOUD Inleiding door Hans Verstraete Voorzitter 3 Voorwoord door Philippe Colle Gedelegeerd Bestuurder 6 Algemene context 8 Persoonsverzekeringen 22 Schadeverzekeringen 34 Assuralia en zijn organisatie 42 English Summary 48

3 INLEIDING Boeiende tijden tegemoet Als storm en hagel u belagen, laat de verzekering uw schade dragen: Evergem kan het weten. Het Oost-Vlaamse dorp kreeg met de Pinksterstorm de volle laag, met omzeggens evenveel claims als er gezinnen zijn. In dergelijke omstandigheden bewijst de verzekering dat haar financiële capaciteit en servicegerichtheid de mensen zelfs door zware calamiteiten heen helpen. Bij het openen van dit jaarverslag wil ik daarom iedereen danken die meewerkte aan de goede opvang van maar liefst claims. Maar niet alleen de natuur vormt een uitdaging voor verzekeraars. Onze beroepsvereniging heeft er de jongste maanden alles aan gedaan om de sector te loodsen doorheen nieuwe eisen die de uittredende regering ons had nagelaten, vooral inzake consumentenbescherming. De mifidisering van de verzekering is volop aan de gang en aan de nieuwe hoofdstukken van de wetgeving over onder meer segmentering, winstdeelnames en transparantie tegenover de consument is veel energie besteed. Tegelijkertijd neemt de verdere uitrol van Solvency II heel wat tijd en werk in beslag en blijven de kosten van rapportering, compliance en toezicht aantikken. Mijn aantreden als voorzitter viel samen met een wissel van de wacht in de politiek. Begin 2014 mocht ik in de aanloop naar de verkiezingen ons memorandum, gericht tot de partijen, voorstellen, met als hoofdpunten wat wij voor de samenleving en dus voor de politiek kunnen betekenen, de uitdagingen van de vergrijzing op het gebied van koopkracht en van zorgverstrekking aan senioren, en de obstakels in ons streven om voluit digitaal om te gaan met de klant die dat wenst. Het memorandum was nog maar het startschot van een permanent contact met de partijen die een federale regering zouden vormen. Eigenlijk is er iets als een voortschrijdend inzicht ontstaan in de thema s die stroomafwaarts van het eigenlijke memorandum aan de orde kwamen, naarmate de coalitiepartners meer aandacht gingen besteden aan de wisselwerking tussen de verschillende pensioenpijlers en de onlosmakelijk aan dit punt verbonden fiscale aspecten. Bij dit alles hebben alle betrokkenen, ook Assuralia, rekening moeten houden met het streven naar een begrotingsevenwicht en met de zorg om onze economische slagkracht. Balans & Vooruitzichten Inleiding 3

4 INLEIDING Met de nieuwe bewindsploeg hebben wij alvast ook meer technische dossiers te berde gebracht, die evenzeer van vitaal belang zijn voor de sector: denk maar aan de financiële afkoopvergoeding, een cruciaal aspect van het beheer van levensverzekeringsportefeuilles in het licht van de evolutie van de lange rente, aan de minimumwaarborg op aanvullende pensioenen in de tweede pijler en aan de explosie van de toezichtskosten bij de NBB en de FSMA. Benieuwd of de regering en de nieuwe Europese Commissie begrip willen tonen voor een regelluwte waar de sector echt aan toe is. Naast de politieke actualiteit zijn ook de omgevingsfactoren uitdagend. Tegen de achtergrond van een futloze economie ontwikkelen de verschillende marktsegmenten zich elk aan een eigen tempo en met andere prioriteiten, naargelang het gaat om employee benefits, om voorzorgsproducten voor particulieren, om spaar- en beleggingsproducten en om schadeverzekeringen. De distributie moet wennen aan nieuwe vereisten, die misschien meer de vorm dan de kern van de dienstverlening betreffen, maar niettemin een factor van verandering en dus van onzekerheid zijn. De klant heeft ook andere verwachtingen en aarzelt niet om ons te vergelijken met andere aanbieders van diensten, van Google tot de grote nutsbedrijven. Onze branche kan niet schuilen: zij moet inspelen op die trends, wijzen op de risico s die zij ziet ontluiken en eens te meer haar aanpassingsvermogen bewijzen. Het worden boeiende tijden. Hans Verstraete Voorzitter 4 Balans & Vooruitzichten Inleiding

5 Balans & Vooruitzichten

6 VOORWOORD Op het radarscherm 2015: pensioenen en innovatie Vier maanden geleden ging de federale regering Michel I van start. Met een ambitieus programma dat mikt op grondige sociaaleconomische hervormingen. Met nieuwe ministers op de bevoegdheidsterreinen die over verzekeringen gaan. Zo liggen Economie en Consumentenzaken, Financiën, Pensioenen en Gezondheid om slechts de voornaamste te noemen in nieuwe handen. De kennismakingsronde met de ministers, de eerste heftige debatten in de Kamer en de inrijperiode voor de kabinetsmedewerkers zijn achter de rug. Als de sociale onrust die eind vorig jaar losbrandde definitief de plaats kan ruimen voor dialoog en overleg, met focus op realistische oplossingen, dan kan het echte werk beginnen. Hoog tijd voor actie, voor het opnemen van verantwoordelijkheid. Assuralia de voornaamste gesprekspartner van de regering wanneer het gaat over verzekeringen zal hierbij voluit de rol spelen die onze leden van hun beroepsvereniging verwachten. Met het oog op het verwezenlijken van hun doelstellingen, zoals bij voorbeeld de ambitieuze hervorming van de pensioenen, kunnen de beleidsmakers dag in dag uit rekenen op de verzekeraars. De verzekeraars gaan voluit om de verbreding en verdieping van de aanvullende pensioenen concrete invulling te helpen geven. De regering heeft overigens enkele suggesties uit het politiek memorandum van de beroepsvereniging opgepikt, hetgeen zeker perspectieven biedt op een positieve samenwerking. Zo verdienen innoverende pistes, zoals het creëren van individuele extra ruimte binnen bestaande groepsverzekeringen, alle kansen. De pensioencommissie heeft vorig jaar een knap werkstuk afgeleverd, met een aantal interessante voorstellen die vanzelfsprekend verdere verfijning en overleg impliceren. Er schuilen echter ook fiscale addertjes onder het verse pensioengras dat de Commissie wil inzaaien. Zo denkt de verzekeringssector dat het voorstel van de Commissie om de kapitalen van de aanvullende pensioenen aan een progressieve taxatie te onderwerpen een slecht idee is. Fiscale stabiliteit is van levensbelang om lange termijn engagementen aan te gaan. Wantrouwen creëren rond aanvullende pensioenen 6 Balans & Vooruitzichten Voorwoord

7 op een ogenblik dat de vergrijzingsproblematiek absoluut moet aangepakt worden, kan als kiespijn worden gemist. Fiscale wijzigingen vloeken met het plan om de groepsverzekering verder te democratiseren. De roep van sommigen naar meer solidariteit in deze context is vreemd. Er zit trouwens al veel solidariteit in de eerste pijler: mensen die meer verdienen betalen bijdragen die worden aangewend voor het wettelijk pensioen van mensen met een beperkter inkomen. Zij ontvangen zelf proportioneel minder uit die eerste pijler. Het is vooral de groepsverzekering die hun levensstandaard na pensionering op peil houdt. Assuralia zal blijven waken. Tot wat foute fiscale maatregelen kunnen leiden, zullen de verzekeringsondernemingen niet vlug vergeten. Het optrekken van de premietaks naar 2 % in de individuele levensverzekeringen kelderde de omzet in 2013 met maar liefst 32 % en heeft de overheid nooit de gedroomde financiële budgettaire opbrengst opgeleverd. In dat opzicht een slag in het water, maar die wel heel hard aankwam voor de verzekeringssector. Continu overleg en objectieve impactstudies zouden heel wat onheil kunnen voorkomen. Niet enkel op het terrein van de wettelijke en de aanvullende pensioenen kondigen zich in 2015 en de volgende jaren grote vernieuwingen aan. Innovatie wordt het slagwoord van de verzekeraars in talloze domeinen. Nieuwe producten en actieterreinen met betrekking tot de zorgbehoefte op latere leeftijd, nieuwe impulsen voor de rechtsbijstandverzekering, nieuwe ontwikkelingen met efficiëntiewinsten in het schadebeheer (zoals de elektronische versie van het Europese aanrijdingsformulier), nieuwe digitale tools ter ondersteuning van de interactie die de consument meer dan ooit wenst met zijn verzekeraar, nieuwe stappen inzake financial education, het zijn allemaal illustraties van de innovatiegolf die het verzekeringslandschap vandaag kleurt. Verzekeringssector heeft positief maar weinig sexy imago kopte een krant vorige zomer na het inkijken van de imagostudie en reputatiemeting die Assuralia liet uitvoeren. Als insiders moeten wij hier toch iets aan toevoegen: de verzekeringssector is een verdomd boeiende sector! Het meewerken aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen enerzijds en het invullen van de nieuwe behoeften en verwachtingen van de consument anderzijds scheppen voldoening en geven frisse energie. Wat er vandaag allemaal op het radarscherm van Assuralia beweegt, ontdekt u in dit jaarverslag. Veel leesplezier. Philippe Colle Gedelegeerd Bestuurder Balans & Vooruitzichten Voorwoord 7

8 ALGEMENE CONTEXT 8 Balans & Vooruitzichten Algemene context

9 Nieuwe start in 2014 na een weinig inspirerend 2013 Met dit jaarrapport willen we niet alleen terugblikken op het jaar 2013, maar tegelijk het vizier richten op First things first, en dus openen we met een stand van zaken over de gezondheidstoestand van de verzekering in België. Voor een correcte analyse van de situatie is het altijd nuttig om zowel tijdelijke effecten als diepgaandere tendensen onder de loep te nemen. Een aantal maatregelen uit de laatste maanden van 2013 hebben een bijzondere invloed gehad op het boekjaar, zonder dat ze daarom de ontwikkeling van de verzekeringsproducten op lange termijn ontwrichten. Zo heeft de herziening van de indicatieve tabel, dit is de tabel die gehanteerd wordt om de grootte van de schadeloosstelling vast te stellen voor slachtoffers van lichamelijke schade in de burgerlijkeaansprakelijkheidsverzekeringen, geleid tot een verhoging van de technische voorzieningen en, bijgevolg, tot een slechter resultaat van deze takken in In 2013 heeft de sector de gevolgen gevoeld van de invoering van de btw op de erelonen van advocaten, vooral dan in de rechtsbijstandsverzekering. In veel grotere mate nog heeft de hogere taks op de individuele levens verzekering de resultaten van de sector op een nefaste wijze beïnvloed. Op de lange termijn bleek niet alleen de verdere neergang van de rentevoeten, die zich overigens tot vandaag blijft doorzetten, nadelig voor de ontwikkeling van de sector, maar ook de ijver en het streven naar een aanvullend pensioen via kapitalisatie en de vergrijzing beïnvloeden de sector. In vergelijking met vroeger lopen de kapitalen die aan verzekerden op het einde van hun contract toekomen steeds hoger op. Zo bedraagt in 2013 het volume aan prestaties in de individuele levensverzekering meer dan 14 miljard euro, dit is 128 % van het premie-inkomen. Premies Alles bij elkaar komt de sector in 2013 uit op een resultaat van miljoen euro voor miljoen euro aan premies, dit is een daling van het resultaat met 43 % en van het premie-inkomen met 14,2 %. Wat betreft de premies is enige nuance geboden bij het bovenvermelde cijfer aangezien de schadeverzekeringsmarkt op zich het behoorlijk doet, met een gemiddelde nominale omzetstij Niet-Leven 15 Leven Individueel tak 21 Incasso 10 5 Leven Groep Leven Individueel tak 23 (in miljarden euro) (schatting) 2014 Bron: Assuralia Balans & Vooruitzichten Algemene context 9

10 ALGEMENE CONTEXT ging van 2,8 %. Terwijl de brandverzekering en de rechtsbijstandsverzekering het opmerkelijk beter doen dan een jaar voordien, is de stijging in de autoverzekering (1,2 %) en de arbeidsongevallenverzekering (1,3 %) merkelijk lichter. In de tak leven groeit de groepsverzekering in 2013 gestaag verder. De verplichting om het beheer van de pensioenplannen uit te besteden zorgde bovendien voor een tijdelijke extra injectie bovenop die gestage groei. Anderzijds noteerde de individuele levensverzekering nog altijd de branche met de grootste omzet een verlies met 27,6 % voor de producten met gewaarborgde rentevoet. Voor de overeenkomsten verbonden met een beleggingsfonds een markt die drie maal kleiner en zeer variabel is bedraagt die daling zelfs 45,5 %, en dat ondanks een gunstig beursklimaat. Nog een geluk dat de voorzorgsproducten, zoals het pensioensparen, het goed blijven doen. Hun succes schuilt enerzijds in de regelmaat die hen eigen is, maar wordt anderzijds versterkt door de perceptie bij de bevolking dat het noodzakelijk is een eigen individueel pensioen op te bouwen bovenop het wettelijke pensioen (eerste pijler) en het aanvullende beroepspensioen (tweede pijler). Uiteindelijk duikt het premie-inkomen in 2013 zes miljard lager dan eind 2012, vooral ten koste van de bankverzekeraars aangezien zij het voornaamste netwerk voor de distributie van individuele levensverzekeringen zijn. Het kan niet anders dan dat een dergelijke onverwacht slechte prestatie de ratio s inzake premievolume onderuithaalt, zowel inzake premies per werknemer waar het verlies bijna euro per werknemer bedraagt als wat betreft de algemene kosten. Activa Het volume beheerde activa, geschat in marktwaarde, stijgt desondanks van 264 naar 268 miljard euro, met 4 miljard euro dus, terwijl dit volume het vorige jaar nog met 30 miljard steeg. Het groeiproces van de verzekering hapert met andere woorden duidelijk. Tegelijk dalen de financiële opbrengsten ten gevolge van lage rendementen op de activa in de portefeuilles, die voornamelijk samengesteld zijn uit hoogwaardige obligatieleningen. Eind 2013 waren daar voor 68 miljard euro aan Belgische staatsobligaties bij. Het rendement bedraagt 3,2 % zonder meer- of minwaarden (3,7 % als we deze wel meetellen). En dus is het oppassen met technische ingrepen in de schadeverzekering waar er niet langer sprake kan van zijn om een technisch deficit op te smukken aan de hand van rijkelijke financiële opbrengsten. 50 % Verdeling obligaties op de balans van de verzekeraars 25 % Belgische overheden Overige staten Internationale organisaties Ondernemingen (in %) 0 % December 2012 December 2013 Juni 2014 Bron: Assuralia 10 Balans & Vooruitzichten Algemene context

11 Daarnaast is het ook uitkijken met het beheer van de levensverzekering, waar aan een aanzienlijk aantal overeenkomsten nog voor lange tijd een gewaarborgde rentevoet tot 4,75 % vasthangt. In het licht van deze vaststelling valt het dan ook te begrijpen dat de prudentiële toezichthouder de verzekeringsondernemingen nauwgezet in het oog houdt. Dat neemt echter niet weg dat de ondernemingen bijzonder waakzaam gebleven zijn wat betreft hun solvabiliteit, aangezien die ten overstaan van de wettelijke vereisten stijgt met 7,6 %, tot meer dan 20,5 miljard euro. Het solvabiliteitsgehalte van de verzekeraars is dubbel zo groot als wat de wet oplegt en alles wijst erop dat de Belgische verzekeraars de nakende overstap naar de nieuwe generatie solvabiliteitsvereisten, het zogenaamde Solvency II-kader, probleemloos zullen kunnen maken. Voor de aandeelhouders van de verzekeringsondernemingen, die tussen 2009 en 2011 de verzekeraars in veilige financiële vaarwateren gehouden hebben, is het rendement (6,5 %) dat ze in 2013 uit hun kapitaalsbelegging halen correct te noemen, al ligt dit cijfer natuurlijk nog ver onder de tweecijferige rendementen uit het gloriejaar 2007 en, in mindere mate, Tot zover het overzicht voor 2013, het meest recente jaar waarvoor alle parameters beschikbaar zijn. Tendensen 2014 Voor de verzekeringssector was 2013 het jaar met de laagste omzet van het afgelopen decennium. Het totale premie-inkomen bedroeg 27,8 miljard euro in 2013, wat een daling betekent van 14,2 % in vergelijking met De verklaring voor deze abrupte daling van het premie-inkomen in 2013 ligt voor de hand: de verzekeringstaks steeg op 1 januari 2013 bij het gros van de producten leven individueel van 1,1 % naar 2 %. De premie-inkomsten leven daalden in 2013 met 22,9 % tot 16,5 miljard euro, terwijl de premie-inkomsten bij de schadeverzekeringen met 2,8 % groeiden tot 11,2 miljard. De eerste schatting voor 2014 wijst op een nominale groei van het premie-inkomen met 1,1 miljard euro. In het totaal komt het incasso van de Belgische verzekeringsmarkt in 2014 uit op iets meer dan 28,9 miljard euro, wat ten opzichte van 2013 een stijging van 4 % betekent. In 2013 stemde de Belgische verzekeringsmarkt overeen met 7,1 % van het Bruto Binnenlands Product, wat het laagste cijfer was sinds 1999, toen de levensverzekeringsproducten nog in volle opmars waren. In 2014 stijgt deze ratio naar 7,3 %. De penetratiegraad voor de producten Niet-Leven ligt in % 5 % 4 % 3 % 2 % Rentevoet Belgische 10-jarige OLO* 1 % 0 % *OLO: Obligation linéaire / lineaire obligatie Bron: NBB Balans & Vooruitzichten Algemene context 11

12 ALGEMENE CONTEXT en 2014 op 2,9 %. Bij de producten Leven stijgt de penetratiegraad van 4,2 % in 2013 naar 4,4 % in De niet-levensverzekeringen tekenen in 2014 een lichte groei op. Het premie-inkomen in de tak Brand kent in 2014 een geringe groei van 2,9 % tegenover een groei van meer dan 5 % tijdens de twee voorgaande jaren. Het incasso voor de tak Ongevallen inclusief arbeidsongevallen daalt in 2014 met 1,3 %. In 2014 kennen de takken Auto (+1,1 %), Ziekte (+1,8 %) en Algemene BA (+0,2 %) een marginale toename van de omzet. Het premie-inkomen in de transportverzekeringen daalt in 2014 met 4,8 %. In alle andere verrichtingen niet-leven groeit het incasso in Hulpverlening groeit met 3,9 %, Diverse Geldelijke Verliezen met 12,4% en Krediet en Borgtocht met 2,1 %. Ten slotte is er ook een groei van 9,8 % voor Rechtsbijstand. Door de invoering van de btw op erelonen van advocaten op 1 januari 2014 waren de meeste verzekeraars namelijk genoodzaakt om hun premies aan te passen. Over het algemeen verbeterde de technische rendabiliteit van de meeste takken Niet-Leven tijdens de afgelopen jaren. Uitzonderlijke omstandigheden, zoals het zware noodweer tijdens het Pinksterweekend van 2014, of wetswijzigingen, zoals de hogervermelde invoering van de btw op erelonen van advocaten, kunnen de rendabiliteit van sommige takken Niet-Leven echter sterk beïnvloeden. In nominale termen groeien de premies Niet-Leven met 2,8 % in 2013 en met 1,7 % in Nominaal bekeken ligt de premiegroei in 2014 dus 1,1 procentpunt lager dan in In reële cijfers is het verschil minder groot. Aangezien de inflatie voor 2013 op 1,1 % ligt, bedraagt de reële groei van het premie-inkomen Niet-Leven +1,7 %. In 2014 ligt het inflatiecijfer lager, namelijk op 0,4 %. Hierdoor komt de reële groei Niet-Leven in 2014 uit op +1,4 %. De reële premiegroei van 2014 ligt dus 0,3 procentpunt lager dan die van De laatste twee jaren groeit het premie-inkomen Niet-Leven dan weer duidelijk sneller dan de index der consumptieprijzen. Terwijl de index in de periode met 1,5 % toeneemt, Incasso Incasso s (miljoenen euro) Nominale groei (in %) (schatting) (schatting) Totaal Niet-Leven en Leven ,2% 4,0% Totaal Leven ,9% 5,6% Leven individueel ,3% 10,9% Gewaarborgde rente (tak 21-22) ,6% 15,3% Beleggingsfondsen (tak 23) ,5% -9,4% Kapitalisatie (tak 26) ,1% 78,0% Leven groep ,3% -5,2% Gewaarborgde rente ,3% -4,9% Beleggingsfondsen ,4% -20,1% Totaal Niet-Leven ,8% 1,7% Ongevallen, zonder AO ,7% -1,0% Arbeidsongevallen (AO) ,3% -1,3% Ziekte ,2% 1,8% Auto ,2% 1,1% Brand ,3% 2,9% Algemene BA ,2% 0,2% Andere verrichtingen niet-leven ,8% 5,8% Bron: Assuralia, extrapolatie na 3de trimester Balans & Vooruitzichten Algemene context

13 groeit het incasso Niet-Leven aan in dezelfde periode met 4,6 %. Het premie-inkomen Leven stijgt in 2014 met 5,6 % tot 17,5 miljard euro. Dit blijkt althans uit de beschikbare cijfers bij het ter perse gaan van dit verslag. Het premie-inkomen van de individuele levensverzekeringen met gewaarborgde rente neemt in 2014 opnieuw toe met 17,4 %, na de terugval van 26,7 % in 2013, en bedraagt 9,8 miljard euro. De vooraf aangekondigde stijging van de verzekeringstaks gaf de verkoop van de producten waarop de taks van toepassing is, een duw in de rug op het einde van 2012 en een terugval in De groei in 2014 is daardoor ook het sterkst bij de spaarproducten op middellange termijn. De voorzorgsproducten (pensioen- en langetermijnsparen) kennen daarentegen de afgelopen jaren een veel stabieler verloop. Het premie-inkomen van de levensverzekeringen tak 23 individueel, die verbonden zijn aan beleggingsfondsen, neemt in 2014 verder af met 9,4 % en komt uit op 2,4 miljard euro. Dit betekent een halvering van het premie-inkomen ten opzichte van 2012, maar toch 70 % meer premie-inkomen dan in 2009, het jaar waarin het laagste niveau genoteerd werd sinds De verkoop van deze producten is sterk afhankelijk van diverse omgevingsfactoren zoals de taksen en belastingen, de inwisselbaarheid met andere financiële producten en de economische context. Het premie-inkomen van de groepsverzekeringen neemt in 2014 af met 5,2 % tegenover een toename van 7,3 % in Deze evolutie is, enerzijds, toe te schrijven aan de loonmatiging en de lage inflatie en, anderzijds, het gevolg van éénmalige koopsommen en laattijdige stortingen in Qua rendabiliteit was 2011 een slecht jaar voor de verzekeringssector. Door hoofdzakelijk éénmalige afboekingen bedroeg het sectorverlies 941 miljoen euro in De meeste van die afboekingen in 2011 waren afwaarderingen op Griekse overheidsobligaties. In 2012 en 2013 was de rendabiliteit veel beter, er werd een sectorwinst van respectievelijk en miljoen euro genoteerd. Voor 2014 ziet het er naar uit dat de verzekeringssector een winst van rond de 1,25 miljard euro zal noteren. Als gevolg van de afboekingen kende ook de solvabiliteit een terugval in 2011: de dekkingsratio (de samengestelde solvabiliteitsmarge ten opzichte van de vereiste solvabiliteitsmarge) daalde in 2011 tot 193 %. In 2012 en 2013 hebben de verzekeringsondernemingen een belangrijk deel van het te bestemmen saldo overgedragen naar de balans om te voldoen aan de toenemende reglementaire behoeften aan solvabiliteitskapitaal. De dekkingsratio nam hierdoor toe tot 208 % in In 2014 wordt deze trend verder gezet en zal de dekkingsratio waarschijnlijk uitkomen op zo n 222 %. Aan de hand van de definitieve cijfers, die in het najaar op beschikbaar zullen zijn, zal deze eerste balans verfijnd kunnen worden. Het fortuin der Belgen In verhouding tot wat hij verdient en dan hebben we het in essentie over lonen en socialezekerheidsoverdrachten spaart de Belg traditioneel meer dan de gemiddelde inwoner uit onze buurlanden. Het Instituut voor de Nationale Rekeningen en de Nationale Bank berekenden dat in 2012 deze spaarquote kwartaal na kwartaal zo n 15 % bedroeg. In 2013 ging dit percentage er ietwat op achteruit, maar dook nooit onder de 14,5 %. De eerste gegevens voor 2014 geven aan dat dit cijfer verder daalt (13,7 %). Daarmee verglijdt België naar het Europese gemiddelde en lijkt de legendarische spaarneiging van de Belg af te brokkelen... Financiële activa van de particulieren in miljarden euro op 30 september 2014 Biljetten en munten 29,5 Zicht- en termijndeposito s 56,2 Gereglementeerde spaardeposito s 233,7 Vastrentende effecten 81,4 Aandelen en andere participaties 224,9 Deelbewijzen beleggingsfondsen 144,7 Verzekeringsproducten 275,7 Diversen 100,5 TOTAAL: 1146,6 Bron: NBB Balans & Vooruitzichten Algemene context 13

14 ALGEMENE CONTEXT Omdat cijfers niet alles zeggen, is het even essentieel te weten hoe de Belg zijn spaarinspanningen verdeelt. Traditiegetrouw publiceert de Nationale Bank ieder kwartaal een overzicht van het financiële vermogen van de Belgische huishoudens, met specifieke aandacht voor de verzekeringsgerelateerde spaarinspanningen. Voortaan maakt ze daarbij een onderscheid naargelang het gaat om levensverzekeringen, pensioenrechten (met inbegrip van de groepsverzekering) of provisies van schadeverzekeringen. De verzekering vertegenwoordigt ongeveer 14 % van de stijging van de financiële activa van de huishoudens. Op jaarbasis betekent die stijging ongeveer 90 miljard euro en komen deze activa in de herfst van 2014 uit op 1.146,6 miljard. Kanttekening daarbij is dat hoewel de verzekering vooruitgang boekt, de progressie kleiner is dan die van spaarboekjes, beleggingsfondsen en aandelen. Voor die twee laatste categorieën is de stijging toe te schrijven aan het gunstige beursklimaat. Reputatie Assuralia heeft in 2014 opnieuw aangeknoopt met een lange traditie en organiseerde een enquête over de perceptie van de verzekeringen en de verzekeraars bij particulieren, zelfstandigen en kmo-leiders. Zij geeft aan dat de houding van de ondervraagde personen ten aanzien van de verzekering bepaald wordt naargelang voor de consument het belangrijkste element van een verzekering veiligheid (28 % van de respondenten), gemoedsrust (24 %), doeltreffendheid en dienstverlening op maat (17 %) of, ten slotte, autonomie is. Die laatste groep, tevens ook de grootste (31 %), onderscheidt zich van de andere in de zin dat ze graag alleen hun plan trekken en daarvoor graag alle mogelijke informatie en faciliteiten willen ontvangen, hetgeen soms minder evident blijkt... Tegenover deze uiteenlopende houdingen ten aanzien van de verzekeringen staat de constante dat de grote meerderheid van de consumenten nood heeft aan vereenvoudiging en interactie. Andere logische vaststelling is dat het internetgebruik almaar belangrijker wordt in de zoektocht naar informatie. Anderzijds verlopen transacties en de follow-up van de relaties tussen verzekeraar (hiermee bedoelen we zowel tussenpersonen als verzekeringsondernemingen) en verzekerde ook steeds vaker via het internet. Een vrij algemene en weerkerende vaststelling is dat het concept verzekering geassocieerd wordt met sterke waarden waar een stevig draagvlak voor bestaat, zoals veiligheid, verantwoordelijkheid en bescherming. Bij het begrip solidariteit hoort dan weer een stevig korreltje zout: de respondenten vragen niet liever dan dat de verzekering sympathiek is voor iedereen, maar dat mag natuurlijk niet gepaard gaan met een bijkomende premie. Anderzijds is de aanvullende rol van de verzekering op de sociale zekerheid algemeen erkend en onthalen de respondenten de voorstellen van Assuralia inzake aanvullende pensioenen positief. Ze zijn best bereid tot een inspanning als dit binnen een voordelig kader kan. Zelfs de zorgverzekering wordt vanuit dat standpunt als nuttig beschouwd voor wie de werking ervan begrepen heeft. De manier waarop het grote verzekeringsidee in de praktijk georganiseerd is, wekt daarentegen wrevel. De complexiteit, de afstand en de verkregen return zijn evenveel factoren die bijdragen tot een vaal imago van de verzekering. Assuralia heeft de conclusies bestudeerd en heeft bekeken hoe het kon inspelen op de vraag naar een beter begrip van de verzekering en om een stand van zaken op te maken van de portefeuille van de huishoudens of ondernemingen op aansturen van de cliënt. Het taalgebruik in polissen en formulieren, de toegang tot persoonlijke dossiers via het internet, het begrip van sommige, voor heel wat mensen nog altijd abstracte producten, maar ook de aanwezigheid van de verzekeraars in de grote debatten van onze tijd, vormen daarin serieuze aandachtspunten. Net hetzelfde om de werking van de verzekering uit te leggen: de cliënt moet een resultaat krijgen dat overeenstemt met zijn verwachtingen en zeker niet gefrustreerd achterblijven. Allemaal vaststellingen die de sector motiveren om zijn inspanningen inzake financiële educatie voort te zetten, onder andere 14 Balans & Vooruitzichten Algemene context

15 *Cijfer dat aan de dienstverlening wordt toegekend, waarbij 100 staat voor het maximum. Bron: DG Sanco, Europese Commissie, juni 2014 Consumer Scoreboard - Market Performance Indicator* Woningverzekering Verenigd Koninkrijk 80,3 Luxemburg 79,7 België 78,4 Duitsland 78,1 Nederland 77,7 Frankrijk 77,3 Voertuigverzekering Luxemburg 82,6 Duitsland 81,1 Verenigd Koninkrijk 80,6 België 78,9 Nederland 78,3 Frankrijk 77,2 Levensverzekering Luxemburg 80,4 Duitsland 78,6 België 76,8 Frankrijk 76,6 Verenigd Koninkrijk 76,5 Nederland 70,4 via brochures, de website partnerships met de media en samenwerking met de onderwijswereld. Dit engagement van de sector heeft niets schijnheiligs: het is een ernstige verbintenis geïnspireerd op miskleunen uit het buitenland, waar verzekeraars de belangen van hun cliënten op een bepaald ogenblik naar het achterplan hadden geschoven, met onvermijdelijk pijnlijke en al even dure gevolgen. In het Consumer Scoreboard 2014 van de Europese Commissie scoort de Belgische verzekering voor wat betreft haar relatie met de consument beter dan het Europese gemiddelde, vooral dan in de levensverzekering. Ook in vergelijking met andere dienstensectoren op de Belgische markt doet de verzekering het goed, anders dan de rubriek pensioenen en beleggingen. Die prestatiegraadmeter is een aanwijzing voor de tevredenheid die rekening houdt met de diversiteit en vergelijkbaarheid van het aanbod, de vertrouwensgraad, de mate waarin de ontvangen dienstverlening beantwoordt aan de verwachtingen en het gevoel gehoord te worden in geval van klacht. De vaststellingen van het Consumer Scoreboard bevestigen eigenlijk de resultaten van de studie die Assuralia besteld heeft, en bieden zowel de individuele ondernemingen als de sector in zijn geheel, en zelfs de overheden, een houvast in de vaststelling van hun prioriteiten. Het doet met andere woorden plezier vast te stellen dat de Belgische verzekering niet ergens onderaan de ladder bengelt noch behoort tot die diensten waarvan de kwaliteit erop achteruitgaat. Ook Jonathan Hill, de nieuwe Europese commissaris belast met de financiële diensten, verwijst naar het Consumer Scoreboard en voegt er nog een dimensie aan toe: die van de eenheidsmarkt. Hij wil onderzoeken hoe grensoverschrijdende uitwisselingen in de verzekering op te drijven. Het moet bijvoorbeeld mogelijk zijn dat wie naar het buitenland verhuist, ook daar nog in orde is met zijn ziekte kostenverzekering. Iets wat vandaag niet voor de hand ligt aangezien iedere lidstaat zijn eigen regels en nuances in deze materie heeft. De Com- Balans & Vooruitzichten Algemene context 15

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE De jaarlijkse enquête over de marktaandelen van de verschillende distributiekanalen in het Belgisch verzekeringswezen,

Nadere informatie

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

Persconferentie 3 maart 2015. Jaaroverzicht 2014 Zoom op schadeverzekeringen en natuurrampen De groepsverzekering in de lagerente-omgeving

Persconferentie 3 maart 2015. Jaaroverzicht 2014 Zoom op schadeverzekeringen en natuurrampen De groepsverzekering in de lagerente-omgeving Persconferentie 3 maart 2015 Jaaroverzicht 2014 Zoom op schadeverzekeringen en natuurrampen De groepsverzekering in de lagerente-omgeving 1 03/03/2015 Agenda Resultaten en markante feiten 2014 Antonio

Nadere informatie

VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA)

VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA) VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA) VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! Assuralia publiceerde onlangs haar jaarlijkse enquête over de marktaandelen

Nadere informatie

Financiële Informatiefiche voor fiscale levensverzekering

Financiële Informatiefiche voor fiscale levensverzekering Financiële Informatiefiche voor fiscale levensverzekering Geldig vanaf 6/2/2015 DL Strategy Type Levensverzekering Levensverzekering met intrestvoet gewaarborgd door de verzekeringsmaatschappij (Tak 21).

Nadere informatie

Een pensioenspaarplan op UW maat

Een pensioenspaarplan op UW maat VIVIUM Managed Funds Het product De risico s De kosten De opbrengst Een pensioenspaarplan op UW maat Denkt u aan pensioensparen, langetermijnsparen of niet-fiscaal sparen? Of aan een individuele pensioentoezegging

Nadere informatie

1 Een verzekeringsovereenkomst?? 1.1 De verzekeraar?? 1.2 De verzekeringstussenpersoon??

1 Een verzekeringsovereenkomst?? 1.1 De verzekeraar?? 1.2 De verzekeringstussenpersoon?? inhoud over de auteurs?? hoofdstuk 1. maatschappelijk en economisch belang van verzekeringen?? 1 Verzekeren van risico s?? 1.1 Fasen in riskmanagement?? 1.2 Tussenkomst van de overheid?? 2 De verzekeringsmarkt

Nadere informatie

Managed Funds Balanced Fund 1

Managed Funds Balanced Fund 1 Managed Funds Balanced Fund 1 PENSIOENSPAREN, LANGE TERMIJNSPAREN EN NIET-FISCAAL SPAREN Type levensverzekering Levensverzekering met een rendement dat gekoppeld is aan beleggingsfondsen (tak 23). Waarborgen

Nadere informatie

De premies die de tijdelijke handelsvennootschap (THV) DIB-Ethias Lokale Contractanten ontvangt, worden op verscheidene manieren beschermd:

De premies die de tijdelijke handelsvennootschap (THV) DIB-Ethias Lokale Contractanten ontvangt, worden op verscheidene manieren beschermd: Welke zekerheden en garanties werden er ingebouwd in de groepsverzekering van de tweede pijler voor de contractuele personeelsleden van de lokale besturen? De premies die de tijdelijke handelsvennootschap

Nadere informatie

VIVIUM Langetermijnsparen

VIVIUM Langetermijnsparen VIVIUM Langetermijnsparen Sparen voor de toekomst met fiscale korting Gewaarborgd rendement Jaarlijkse winstdeelname Fiscaal voordeel Financiële zekerheid voor uw nabestaanden Moet u straks rondkomen met

Nadere informatie

HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW?

HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW? HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW? De hervorming van de aanvullende pensioenen die werd aangekondigd in aansluiting op de hervorming van de 1 ste pijler van de pensioenen

Nadere informatie

Kerncijfers en voornaamste resultaten van de Belgische verzekeringsmarkt in 2013

Kerncijfers en voornaamste resultaten van de Belgische verzekeringsmarkt in 2013 Nr. 38 Weekblad van 6 november 2014 Kerncijfers en voornaamste resultaten van de Belgische verzekeringsmarkt in 2013 1. Inleiding: levensverzekering krijgt klappen 2 2. Premie-inkomsten en marktaandelen

Nadere informatie

Informatie MIFID (Twin Peaks II)

Informatie MIFID (Twin Peaks II) Informatie MIFID (Twin Peaks II) Sinds 30 april 2014 is de Mifid wetgeving, ook gekend als de Twin Peaks II regelgeving, van toepassing op de verzekeringssector in België. Deze wetgeving legt bijkomende

Nadere informatie

Informatiebrochure voor de verzekeringsnemer

Informatiebrochure voor de verzekeringsnemer Informatiebrochure voor de verzekeringsnemer Uw bescherming wanneer u een verzekeringscontract afsluit in overeenstemming met de deontologische MiFiD-regels. Welkom bij Arces Arces is de beste verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

Ons kantoor. Groep NBA verzekeringsmakelaars - handelsnaam. Feys, Renard, Bossuyt & Sinnesael NV officiële benaming Kennedypark 24/1 8500 Kortrijk

Ons kantoor. Groep NBA verzekeringsmakelaars - handelsnaam. Feys, Renard, Bossuyt & Sinnesael NV officiële benaming Kennedypark 24/1 8500 Kortrijk Ons kantoor Groep NBA verzekeringsmakelaars - handelsnaam Feys, Renard, Bossuyt & Sinnesael NV officiële benaming Kennedypark 24/1 8500 Kortrijk RPR 413645216 Telefoon: 056 231 870 Fax: 056/ 223 541 E-mail:

Nadere informatie

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2012

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2012 Nr. 6 Weekblad van 13 februari 2014 Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2012 Inleiding: Mano a mano 2 1. Doelstelling, methodologie en definities 4 2. Studieresultaten 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2010

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2010 Nr. 6 Weekblad van 16 februari 2012 Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2010 Inleiding 2 1. Doelstelling, methodologie en definities 3 2. Studieresultaten 2.1 Representativiteit en betrouwbaarheid

Nadere informatie

Leuven, 7 oktober 2009. Marcia DE WACHTER

Leuven, 7 oktober 2009. Marcia DE WACHTER De bescherming van de consument van financiële diensten Leuven, 7 oktober 2009 Marcia DE WACHTER Een enquête van Ivox midden februari 2009 88,6 % heeft geen vertrouwen meer in de aandelenbeurzen 41,5 %

Nadere informatie

VIVIUM Managed Funds. Tak 23-fonds met een mooi rendement. Professioneel portefeuillebeheer

VIVIUM Managed Funds. Tak 23-fonds met een mooi rendement. Professioneel portefeuillebeheer VIVIUM Managed Funds Tak 23-fonds met een mooi rendement Professioneel portefeuillebeheer door experts Interessante fiscale voordelen Een belegging aangepast aan uw profiel Verdient u meer dan wat u vandaag

Nadere informatie

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1 Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie Financial Forum Gent, 29 mei 1 Agenda 19.00u. Welkomstwoord 19.15u. Presentatie door Michel Vermaerke, Gedelegeerd Bestuurder Febelfin

Nadere informatie

De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden

De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden Jean-Michel Kupper Bestuurder Directeur AG Employee Benefits & HC De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden 1 29/04/2015 Agenda De uitdagingen van het wettelijke pensioen De uitdagingen van

Nadere informatie

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen?

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? MeDirect Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? Goeiedag Bij MeDirect zijn wij ervan overtuigd dat iedereen

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1 Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

Balans & V ooruitzichten 2013-2014

Balans & V ooruitzichten 2013-2014 Balans & V ooruitzichten 2013-2014 INHOUD Inleiding door Bart De Smet Voorzitter 3 Voorwoord door Philippe Colle Gedelegeerd Bestuurder 6 Algemene context 8 Persoonsverzekeringen 22 Schadeverzekeringen

Nadere informatie

MiFID Brochure. ERGO Life, merk van ERGO Insurance NV

MiFID Brochure. ERGO Life, merk van ERGO Insurance NV MiFID Brochure ERGO Life, merk van ERGO Insurance NV 30 april 2014 Uw bescherming bij het afsluiten van een verzekeringsovereenkomst conform de MIFID-gedragsregels 1. Inleiding De bescherming van afnemers

Nadere informatie

DE GROEPSVERZEKERING EEN MUST, OOK VOOR KMO S. 10 veelgestelde vragen over de groepsverzekering

DE GROEPSVERZEKERING EEN MUST, OOK VOOR KMO S. 10 veelgestelde vragen over de groepsverzekering DE GROEPSVERZEKERING EEN MUST, OOK VOOR KMO S 10 veelgestelde vragen over de groepsverzekering Aanvullende pensioenen in de lift Het gemiddelde wettelijke pensioen van een Belgische werknemer bedraagt

Nadere informatie

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Een vaste gewaarborgde rentevoet gedurende 8 jaar Met Safe Return+ kiest u voor de absolute zekerheid van een aantrekkelijk rendement op

Nadere informatie

3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen

3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen Integrale versie 3. Herziening van de methodologie met betrekking tot de sector van de verzekeringsinstellingen Om tegemoet te komen aan de voorschriften van het ESR 1995, werd de op de verzekeringsinstellingen

Nadere informatie

GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR

GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR Versie juni 2014 GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR VOORWOORD Deze gedragscode legt de regels vast die de rechtsbijstandsverzekeraars ten aanzien van de consument in acht zullen nemen. De

Nadere informatie

VIVIUM Langetermijnsparen

VIVIUM Langetermijnsparen VIVIUM Langetermijnsparen Sparen voor de toekomst met fiscale korting Gewaarborgd rendement Jaarlijkse winstdeelname Fiscaal voordeel Financiële zekerheid voor uw nabestaanden Moet u straks rondkomen met

Nadere informatie

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt IP/97/507 Brussel, 10 juni 1997 Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Groenboek over aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Top-Hat Plus Plan Managed Funds Aggressive Fund 1

Top-Hat Plus Plan Managed Funds Aggressive Fund 1 Top-Hat Plus Plan Managed Funds Aggressive Fund 1 INDIVIDUELE PENSIOENTOEZEGGING (tak 23) Type levensverzekering Levensverzekering met een rendement dat gekoppeld is aan beleggingsfondsen (tak 23). Er

Nadere informatie

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES over EEN ONTWERP VAN WET INZAKE HET STATUUT VAN EN HET TOEZICHT OP DE ONAFHANKELIJK FINANCIËLE PLANNERS EN INZAKE HET VERSTREKKEN

Nadere informatie

STANDPUNT VERZEKERINGEN

STANDPUNT VERZEKERINGEN Illustratie 1 logo vrouwenraad STANDPUNT VERZEKERINGEN De Richtlijn 2004/113/EG verbiedt discriminatie op grond van geslacht bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten. Er mag dus geen gebruikgemaakt

Nadere informatie

CAPI 23 1. Type levensverzekering. Waarborgen

CAPI 23 1. Type levensverzekering. Waarborgen CAPI 23 1 Type levensverzekering Waarborgen Levensverzekering met gewaarborgde rentevoet (Tak 21). Met betrekking tot de winstdeelname wordt dit gecombineerd met een rendement gekoppeld aan beleggingsfondsen

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Ons kantoor. Jean Nelissen NV Laagdorp 5 3570 Alken

Ons kantoor. Jean Nelissen NV Laagdorp 5 3570 Alken Ons kantoor Jean Nelissen NV Laagdorp 5 3570 Alken RPR 0434.221.686 Telefoon: 011 590 790 Fax: 011 590 791 E-mail: info@nelissenverzekeringen.be FSMA nr: 017920A Erkend als Verzekeringsmakelaar Toezichthoudende

Nadere informatie

Uitrol van MiFID naar de verzekeringssector VMVM-ACAM

Uitrol van MiFID naar de verzekeringssector VMVM-ACAM Uitrol van MiFID naar de verzekeringssector VMVM-ACAM 20 maart 2014 Uitbreiding van de MiFID gedragsregels naar de verzekeringssector A. Reglementaire teksten B. Toepassingsgebied C. MiFID thema's die

Nadere informatie

CAPI 23 1 PENSIOENSPAREN, LANGE TERMIJNSPAREN EN NIET-FISCAAL SPAREN

CAPI 23 1 PENSIOENSPAREN, LANGE TERMIJNSPAREN EN NIET-FISCAAL SPAREN CAPI 23 1 PENSIOENSPAREN, LANGE TERMIJNSPAREN EN NIET-FISCAAL SPAREN Type levensverzekering Levensverzekering met gewaarborgde rentevoet op de premies gestort in het tak 21-gedeelte van het contract (Tak

Nadere informatie

3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1. Top Rendement Invest. Pluk de vruchten van uw belegging!

3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1. Top Rendement Invest. Pluk de vruchten van uw belegging! 3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1 Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Uw nettopremie is steeds volledig beschermd Uw belegging is volledig veilig. U kunt uw nettopremie (= gestorte

Nadere informatie

Hoe uw onderneming via het Top-Hat Plus Plan uw pensioen mee betaalt!

Hoe uw onderneming via het Top-Hat Plus Plan uw pensioen mee betaalt! Zeker van elkaar. VIVIUM zekerheid voor uw pensioen p.2 Inleiding p.2 Een nieuw struikelblok : de Wijninckx-bijdrage p.3 Het antwoord van VIVIUM: TOP-HAT PLUS PLAN p.4 Waarom VIVIUM? p.5 Besluit Hoe uw

Nadere informatie

Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) :

Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) : Beleggersprofiel - Vragenlijst voor de klant(en) : Naam persoon 1 :.Voornaam :.. Naam persoon 2 :.Voornaam :.. Adres :. Heeft u een partner? : ja / neen Aantal kinderen ten laste + hun leeftijd :. Voor

Nadere informatie

VIJF VOORSTELLEN OM DE GEVOLGEN VAN DE VERGRIJZING OP TE VANGEN AANVULLENDE PENSIOENEN VAST EN ZEKER MAKEN

VIJF VOORSTELLEN OM DE GEVOLGEN VAN DE VERGRIJZING OP TE VANGEN AANVULLENDE PENSIOENEN VAST EN ZEKER MAKEN VIJF VOORSTELLEN OM DE GEVOLGEN VAN DE VERGRIJZING OP TE VANGEN De vergrijzing van de bevolking stelt de overheid voor een grote uitdaging. Binnen een smalle budgettaire marge komt het er op aan het inkomen

Nadere informatie

Memorandum. Verkiezingen 2014 Assuralia

Memorandum. Verkiezingen 2014 Assuralia Memorandum Verkiezingen 2014 Assuralia VERZEKERAARS, professionals in risicobeheer De verzekeringssector speelt een belangrijke aanvullende rol in de sociale zekerheid en draagt bij tot de overheidsfinanciën

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN FIRST FISCAAL FIRST PENSIOENSPAREN

ALGEMENE VOORWAARDEN FIRST FISCAAL FIRST PENSIOENSPAREN ALGEMENE VOORWAARDEN FIRST FISCAAL FIRST PENSIOENSPAREN Inhoudstafel Blz. Artikel 1 : Definities 4 Artikel 2 : Doel van het contract - Algemene beschrijving 4 Artikel 3 : Ingangsdatum van het contract

Nadere informatie

INDICATIEVE STUDIE OPGESTELD DOOR

INDICATIEVE STUDIE OPGESTELD DOOR 13/01/2015 13:31.54 1 / 8 VERTROUWELIJK INDICATIEVE STUDIE OPGESTELD DOOR VOOR MYSAVINGS STATIONSSTRAAT 92 1930 ZAVENTEM Tel.: 023181550 GSM: E-Mail: info@mysavings.be Fax: De heer Voorbeeld MYSAVINGS

Nadere informatie

Informatie over ons kantoor

Informatie over ons kantoor Informatie over ons kantoor NV Verzekeringen P. Geeurickx & Co info@geeurickx.be Leopoldlaan 85 bus 1 9300 Aalst Tel. 053 78 74 75 Fax 053 78 73 61 e-mail : info@geeurickx.be RPR: 0422.714.221 Verzekeringsmakelaar

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N Handelspraktijken Voorv. Prod. A03 Brussel, 23.09.2008 MH/AB/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT TOT OMZETTING VAN DE RICHTLIJN 2007/45/EG

Nadere informatie

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 15 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18-02-1998-De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944

medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18-02-1998-De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944 AMMA VERZEKERINGEN 18.02.1998 De Huisarts BUITENBEENTJE AMMA VERZEKERINGEN medische verzekeringen sinds 1944 onderlinge verzekeringsonderneming toegelaten door de Controledienst voor de Verzekeringen onder

Nadere informatie

KBC-Life Alternative Selector

KBC-Life Alternative Selector KBC-Life Alternative Investments KBC-Life Alternative Selector KBC-Life Alternative Investments 1 is een tak23-levensverzekering, waarvan het rendement verbonden is met beleggingsfondsen. Type levensverzekering

Nadere informatie

Aansluitingsformulier voor de verzekering BEROEPSAANSPRAKELIJKHEID voor BZB-leden

Aansluitingsformulier voor de verzekering BEROEPSAANSPRAKELIJKHEID voor BZB-leden Aansluitingsformulier voor de verzekering BEROEPSAANSPRAKELIJKHEID voor BZB-leden Als er onvoldoende ruimte is voorzien voor het beantwoorden van een vraag, schrijf dan zie bijvoegsel en schrijf het nummer

Nadere informatie

Agenda. 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? Besluit Questions & Answers

Agenda. 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? Besluit Questions & Answers 1 Persontmoeting 28 maart 2012 Agenda 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? 1 ste pijler waarborgen 2 de pijler verder uitbouwen 3 de pijler stimuleren Besluit Questions & Answers 2 Persontmoeting

Nadere informatie

CertiFlex: drie veilige en slimme spaarformules.

CertiFlex: drie veilige en slimme spaarformules. CertiFlex: drie veilige en slimme spaarformules. Uw Ethias-adviseur helpt u de formule te kiezen die het best bij u past. CERTIFLEX-8 CERTIFLEX PENSIOEN CERTIFLEX FISCAAL Integrale gvk Verzekeraar Ethias

Nadere informatie

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2013

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2013 Nr. 4 Weekblad van 5 februari 2015 Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2013 Inleiding: bankverzekering betaalt de tol voor terugval levensverzekering 2 1. Doelstelling, methodologie en definities

Nadere informatie

Kerncijfers en voornaamste resultaten van de Belgische verzekeringsmarkt in 2014

Kerncijfers en voornaamste resultaten van de Belgische verzekeringsmarkt in 2014 Nr. 33 Weekblad van 29 oktober 2015 Kerncijfers en voornaamste resultaten van de Belgische verzekeringsmarkt in 2014 1. Inleiding: Van hagelstormen en financieel spookweer 2 2. Premie-inkomsten en marktaandelen

Nadere informatie

Gekantonneerd Fonds. 1 29/09/2014 Infosessie Mercer Marsh Benefits

Gekantonneerd Fonds. 1 29/09/2014 Infosessie Mercer Marsh Benefits 1 29/09/2014 Infosessie Mercer Marsh Benefits Inhoud Gekantonneerd fonds Korte beschrijving Samenstelling 31/12/2013 Even terug in de tijd naar het jaar 2011 en 2012 Knipperlichtreserve Communicatie NBB

Nadere informatie

Deontologische code - Commissie Projectsourcing

Deontologische code - Commissie Projectsourcing Deontologische code - Commissie Projectsourcing 1. Algemene bepalingen 1.1. Doel van deze gedragscode is het bepalen van de regels waartoe de leden zich verbinden ze na te leven. Ze moet bijdragen tot

Nadere informatie

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Inhoud 1. Cargo: België blijft in top 15... 2 2. CMR blijft uit het rood... 3 3. Binnenvaart... 4 4. Zeevaart... 5 5. Conclusie... 5 Net voor

Nadere informatie

GEDRAGSREGELS VAN DE VERZEKERINGSONDERNEMING

GEDRAGSREGELS VAN DE VERZEKERINGSONDERNEMING GEDRAGSREGELS VAN DE VERZEKERINGSONDERNEMING 3 VOORWOORD Deze gedragscode bevat de regels die de verzekeringsondernemingen willen naleven ten aanzien van hun vele gesprekspartners, namelijk de verbruikers,

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1!

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV

BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV Verzekeringsbemiddelingsdiensten moeten altijd het belang van verzekerden respecteren. Euromex NV heeft een jarenlange ervaring als onafhankelijke rechtsbijstandsverzekeraar

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014

De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014 De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014 FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369

Nadere informatie

Cijfers. Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 2009 30.754 2007 21.486 2002 11.873 2011 36.949 2003 13.309 2004 14.030 2008 24.407 2005 15.

Cijfers. Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 2009 30.754 2007 21.486 2002 11.873 2011 36.949 2003 13.309 2004 14.030 2008 24.407 2005 15. Cijfers Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 4 35 3 25 2 15 1 5 22 11.873 23 13.39 24 14.3 25 15.712 19.727 27 21.486 28 24.47 29 3.754 21 34.726 211 36.949 38.763 Evolutie verzekeringscontracten

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2011 Nederlandse verzekeraars hebben in 2010: een premieomzet van 78 miljard euro, 70 miljard euro aan personen en bedrijven uitgekeerd, een winst geboekt

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

SCHADEREGELING I.TOELICHTING

SCHADEREGELING I.TOELICHTING 14 02 07 SCHADEREGELING I.TOELICHTING Uit de Assuralia-enquête (vroeger BVVO) over het imago van de verzekering (Meta Qualitative Research/Significant, 2000) blijkt dat maatregelen die de consument een

Nadere informatie

02/02/2001. 1. Aanwijzing van Belgacom Mobile NV als operator met een sterke marktpositie

02/02/2001. 1. Aanwijzing van Belgacom Mobile NV als operator met een sterke marktpositie ADVIES VAN HET BIPT OVER DE AANWIJZING VAN BELGACOM MOBILE NV ALS OPERATOR MET EEN STERKE POSITIE OP DE MARKT VOOR OPENBARE MOBIELE TELECOMMUNICATIENETWERKEN EN OP DE NATIONALE MARKT VOOR INTERCONNECTIE

Nadere informatie

Persmededeling vanwege de Argenta Groep

Persmededeling vanwege de Argenta Groep Persmededeling vanwege de Argenta Groep Ook in 2008 hebben 100.000 nieuwe cliënten voor Argenta gekozen Datum 27-03-2009 Tijdstip 10:30uur Bericht Pers 2009/01 Argenta Bank- & Verzekeringsgroep nv Belgiëlei

Nadere informatie

Gedragsregels voor klachtenmanagement in de verzekeringsondernemingen

Gedragsregels voor klachtenmanagement in de verzekeringsondernemingen 13 05 08 Gedragsregels voor klachtenmanagement in de verzekeringsondernemingen I. TOELICHTING Verzekeringsondernemingen dragen de klantvriendelijkheid hoog in het vaandel. Klachten zijn in deze context

Nadere informatie

De pensioenspaarders hebben recht op zekerheid en fiscale stabiliteit zodat het beleggersvertrouwen behouden wordt.

De pensioenspaarders hebben recht op zekerheid en fiscale stabiliteit zodat het beleggersvertrouwen behouden wordt. Persbericht Pensioensparen: een noodzaak Brussel, 9 december 2014 Summary BEAMA is voorstander van het drie pijler pensioensysteem dat een evenwichtig en complementair geheel vormt om de uitdaging van

Nadere informatie

Richtsnoeren inzake de methoden voor de bepaling van de marktaandelen met het oog op rapportage

Richtsnoeren inzake de methoden voor de bepaling van de marktaandelen met het oog op rapportage EIOPA-BoS-15/106 NL Richtsnoeren inzake de methoden voor de bepaling van de marktaandelen met het oog op rapportage EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20;

Nadere informatie

SCHADEREGELING I.TOELICHTING

SCHADEREGELING I.TOELICHTING Afspraken bij schade II.doc SCHADEREGELING I.TOELICHTING Uit de Assuralia-enquête (vroeger BVVO) over het imago van de verzekering (Meta Qualitative Research/Significant, 2000) blijkt dat maatregelen die

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie

3. Tweede pijler : algemeenheden

3. Tweede pijler : algemeenheden 3. Tweede pijler : algemeenheden 15 Wat is het belang van een aanvullend pensioen? Het is de bedoeling om het wettelijk pensioen aan te vullen en, in het bijzonder voor de kaderleden, de levensstandaard

Nadere informatie

KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen.

KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen. KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen. U weet het zelf maar al te goed: als zelfstandige krijgt u een erg beperkt wettelijk pensioen.

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2014 In 2013 hebben Nederlandse verzekeraars: dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven; 75 miljard euro aan premies ontvangen;

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen

ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen zelfstandigen ik zorg voor mijn klanten stars for life zorgt voor mijn pensioen stars for life het pensioenplan wat doet u met uw vrije tijd? Als zelfstandige trekt u vast een wenkbrauw op wanneer iemand

Nadere informatie

Top-Hat Plus Plan Managed Funds Dynamic Fund 1

Top-Hat Plus Plan Managed Funds Dynamic Fund 1 Top-Hat Plus Plan Managed Funds Dynamic Fund 1 INDIVIDUELE PENSIOENTOEZEGGING (tak 23) Type levensverzekering Levensverzekering met een rendement dat gekoppeld is aan beleggingsfondsen (tak 23). Er kunnen

Nadere informatie

Fidea Flexinvest. Bij overlijden door ongeval: met een extra uitkering van één of tweemaal de uitkering overlijden

Fidea Flexinvest. Bij overlijden door ongeval: met een extra uitkering van één of tweemaal de uitkering overlijden Fidea Flexinvest Type levensverzekering Fidea Flexinvest 1 is een tak23-levensverzekering zonder gewaarborgd rendement, waarvan het rendement verbonden is met beleggings. Meer concreet heeft men de keuze

Nadere informatie

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2009

Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2009 Nr.5 Weekblad van 10 februari 2011 Distributiekanalen van de verzekering - Cijfers 2009 1. Inleiding 2 2. Doelstelling, methodologie en definities 4 3. Studieresultaten 3.1 Representativiteit en betrouwbaarheid

Nadere informatie

Bereid uw pensioen voor met pensioensparen

Bereid uw pensioen voor met pensioensparen VIVIUM Pensioensparen Het product De risico s De kosten De opbrengst Bereid uw pensioen voor met pensioensparen Tijdens uw pensioen wilt u die dingen doen waarvoor u vroeger nooit de tijd vond. Maar dan

Nadere informatie

TREVI-VASTGOEDINDEX OP 30/06/2014: 108,70. Correctie of daling van de prijzen, tijd om te kopen!

TREVI-VASTGOEDINDEX OP 30/06/2014: 108,70. Correctie of daling van de prijzen, tijd om te kopen! PERSBERICHT 01 juli 2014 TREVI Group J. Hazardstraat 35 1180 Brussel Tel. +32 2 343 22 40 / Fax +32 2 343 67 02 TREVI-VASTGOEDINDEX OP 30/06/2014: 108,70 Correctie of daling van de prijzen, tijd om te

Nadere informatie

Een pensioenspaarplan op UW maat. VIVIUM Managed Funds. Het product. De risico s. De kosten. De opbrengst

Een pensioenspaarplan op UW maat. VIVIUM Managed Funds. Het product. De risico s. De kosten. De opbrengst VIVIUM Managed Funds Het product De risico s De kosten De opbrengst Een pensioenspaarplan op UW maat Denkt u aan pensioensparen, langetermijnsparen of niet-fiscaal sparen? Of aan een individuele pensioentoezegging

Nadere informatie

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst!

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! GROEPSVERZEKERING Brochure werknemer Pension@work Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! 2 Gefeliciteerd! Uw werkgever biedt u de groepsverzekering Pension@work aan. Daarmee bouwt hij voor u

Nadere informatie

Betreft : ACTIE - Aanvraag van de incasso s 2012 en certificeringverslag welke uiterlijk op 30 juni 2013 aan de vzw TRIP moeten bezorgd worden.

Betreft : ACTIE - Aanvraag van de incasso s 2012 en certificeringverslag welke uiterlijk op 30 juni 2013 aan de vzw TRIP moeten bezorgd worden. Ter attentie van de leden van TRIP VZW TRIP de Meeûssquare 29 B- 1000 BRUSSEL Tel. +32 2 547 56 11 marc.dierckx@trip- vzw.be md 130410 Aanvraag premie-incasso 2012 en certificeringverslag Brussel, 10 april

Nadere informatie

Welkom. Finance Day 1 juni 2013. Christophe REGOUT

Welkom. Finance Day 1 juni 2013. Christophe REGOUT Welkom Finance Day 1 juni 2013 Christophe REGOUT Wegens de dalende rentes, bestaat er nog een belegging die uw spaargeld in alle veiligheid laat opgroeien? AFER Europe AFER Europe Bestaat sinds 37 jaar

Nadere informatie

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor.

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor. Uw KBC-verzekeringsagent, altijd een stapje voor. We nemen uw verzekeringen serieus. Bij KBC vinden we verzekeringen voor particulieren en ondernemers zó belangrijk dat we er een apart netwerk voor hebben

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N KMO beleid - BVBA Starter A04 Brussel, 22.10.2009 MH/MG/JDH ADVIES OP EIGEN INITIATIEF over EEN WETSONTWERP TOT WIJZIGING VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 15.2.2008 WERKDOCUMENT betreffende het initiatiefverslag over bepaalde kwesties in verband met motorrijtuigenverzekering Commissie

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Boekhouding OFP / IBP

Boekhouding OFP / IBP Boekhouding OFP / IBP 27 maart 2014 Harold François Agenda Algemene boekhouding Boekhouding OFP/IBP 2 Agenda Algemene boekhouding Boekhouding OFP/IBP 3 Boekhoudkundige verplichtingen Wet dd. 17/07/1975

Nadere informatie