Armoede en schulden zijn geen technisch

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Armoede en schulden zijn geen technisch"

Transcriptie

1 1 van :46 Sociale Vraagstukken [Wetenschappers en denkers in debat over maatschappelijke kwesties] Armoede en schulden zijn geen technisch probleem Marc Rakers 12 februari 2013 Armoede en schulden worden vooral benaderd als technische en juridische problemen. Hulp- en dienstverleners werken langs elkaar heen en overheden voeren een nietsontziend incassobeleid. Gevolg: de mensen die ermee kampen verschuilen zich vol schaamte achter de dichte gordijnen. Tijd voor verandering. Voor het eerst sinds jaren was ik weer eens aanwezig bij een congres over armoede en schulden. 1 Na afloop keerde ik licht verbijsterd huiswaarts. Waar het brede sociaal werk al geruime tijd experimenteert met nieuwe verbindende en activerende werkvormen, gaat dit aan de schuldhulpindustrie en materiële dienstverlening nog grotendeels voorbij. Het einde van de doorgeschoten verjuridisering en vertechnocratisering van de materiële hulp- en dienstverlening lijkt nog lang niet in zicht. Doel van mijn aanwezigheid was het verzorgen van een workshop over het voorkomen van huisuitzettingen en de inzet van Eigen Kracht Conferenties hierbij. Een groot deel van de bijna dertig workshopdeelnemers (veel beleidsambtenaren van gemeenten) bleek nog nooit van het fenomeen Eigen Kracht Conferenties gehoord te hebben. Ondanks het feit dat er in Nederland inmiddels zo n 7000 Eigen Kracht Conferenties zijn uitgevoerd is dit onder professionals die zich al dan niet beleidsmatig met materiële hulp- en dienstverlening bezighouden blijkbaar nog niet echt doorgedrongen. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat we materiële problemen steeds minder ook als sociale problemen zijn gaan bekijken. Een sprekende illustratie hiervan zijn de nieuwsgroepen op Linkedin; in de groepen die aan schuldenproblematiek of sociale zekerheid zijn gewijd gaat de uitwisseling vrijwel altijd over heel technische en juridisch gedetailleerde vraagstukken. Enorm relevant voor de specialisten die zich hiermee bezighouden uiteraard, maar het valt op dat de sociale problemen waarmee armoede en ernstige schulden meestal gepaard gaan zelden onderwerp van gesprek zijn. De afstand tussen materieel en sociaal is groter dan ooit. De ene dienst weet niet wat de andere doet Nog geen twee decennia geleden ontstond de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening. Er kwamen zoveel vraagstukken met juridische en/of materiële achtergonden op de bordjes van maatschappelijk werkers terecht, dat men hier een apart vakgebied van maakte. Parallel hieraan nam de verregaande juridisering van de sociale zekerheid en schuldhulpverlening flink toe. Vooral na de invoering van de

2 2 van :46 WSNP (Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen, red.) in 1998 sloeg de juridisering van dit vakgebied helemaal op hol. De handboeken schuldhulpverlening zijn bijna wetboeken op zichzelf; wie van juridische haarkloverijen houdt kan zijn lol op. Van integrale schuldhulpverlening zoals bedoeld door de commissie Boorsma (1994), is in de dagelijkse praktijk nauwelijks meer sprake. Tegelijk met de professionals heeft ook de overheid de onderwerpen sociaal en materieel van elkaar weg georganiseerd. Sociale hulp- en dienstverlening valt onder zorg en welzijn, materiële hulp- en dienstverlening hoort bij sociale zaken. En in geval van huisuitzettingen wegens schulden kan ook de afdeling volkshuisvesting betrokken zijn. We herkennen allemaal het beeld van de tien of meer hulp- en dienstverleners die zich met een gezin bezighouden zonder dit van elkaar te weten, maar dit doet zich ook voor aan de kant van de opdrachtgevende overheden. De ene dienst weet niet wat de andere doet, laat staan dat de werkprocessen op elkaar worden afgestemd of dat men zich er van bewust is dat een relatief kleine investering binnen het ene beleidsterrein leidt tot een grote besparing op het andere beleidsterrein. Het incassobeleid van de overheid leidt tot uitzichtloze situaties Dat de overheid bij de incasso van schulden de vergelijking met deurwaarder Dreverhave uit Karakter (Bordewijk 1938) inmiddels glansrijk kan doorstaan (zie ook: In het krijt bij de overheid, Nationale ombudsman 2013) is een serieus probleem. Door de ruime incassobevoegdheden in bijvoorbeeld de sociale zekerheid, bij achterstallige zorgpremies en ingevolge de invorderingswet, raken mensen heel snel in uitzichtloze schuldsituaties. Situaties die als vanzelf tot grote sociale problemen leiden. Gezinnen vallen uit elkaar na een huisuitzetting, kinderen worden door jeugdzorg uit huis gehaald omdat er geen adequate huisvesting meer is, sociale netwerken en structuren raken ernstig verstoord of gezinnen leven maandenlang alleen van voedselbankpaketten omdat de uitkering voor straf is gestopt. Zo komt er van de samenleving waarin burgers samen hun sociale problemen aanpakken en met elkaar voor sociale en maatschappelijke participatie zorgen niet veel terecht. We spannen het paard achter de wagen. Help mensen bij het verstandiger omgaan met hun afnemende inkomsten De sociale schade die ontstaat door de ernstige materiële problematiek waarmee ongeveer een tiende deel van de Nederlandse bevolking kampt, is enorm. Daarom is het op z n minst vreemd dat we het gat tussen sociale hulp- en dienstverlening en materiële hulp- en dienstverlening zo groot hebben laten worden. De manier om dit gat weer te verkleinen, is het meetrekken van de materiële hulp- en dienstverlening in de beweging die het sociaal werk op dit moment maakt naar een meer generalistische benadering. Omdat het niet aannemelijk is dat de zo doorgeschoten wet- en regelgeving op korte termijn zal verdwijnen, is het terugdringen van de materiële hulp- en dienstverlening naar de tweede lijn een goede tussenstap. Daardoor moeten de sociaal generalisten ( huisartsen van het sociale ) van de frontlijnteams: de Samen Doen teams, of buurtcoaches of hoe ze ook heten mogen, hun positie in de eerste lijn nog flink verstevigen.van daaruit kunnen zij ondersteunend zijn aan de gespecialiseerde materiële dienstverleners, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat mensen de juiste gegevens en paperassen aanleveren. Zo worden de specialisten ook verlost van hun tijdrovende directe klantcontacten en kunnen ze zich helemaal wijden aan het technisch en juridisch verwerken van dossiers. Terwijl hun sociaal generalistische collega s in de eerste lijn zich kunnen concentreren op het ondersteunen en versterken van sociale structuren en netwerken. En mensen in armoede elkaar kunnen bijstaan in het beter omgaan met hun afnemende inkomsten.samen Doen teams Armoede en schulden zijn steeds meer de centrale vraagstukken binnen het sociaal werk. Het is niet voor

3 3 van :46 niets dat de klassieke dak- en thuislozenzorg, waar mijn eigen wortels liggen, de slogan Bad, Bed en Brood hanteerde. Eerst voldoen aan de basale levensbehoeften, daarna kan er aandacht zijn voor de rest. Mensen die chronisch worstelen met materiële problemen zijn niet in staat om goed aandacht te hebben voor hun sociale omgeving. Laat staan dat zij daarin actief participeren of constructieve initiatieven nemen die tot meer samenredzaamheid leiden. Zij verschuilen zich achter hun gesloten gordijnen en schamen zich voor de armoede die hen in zijn greep heeft. Het is vooral aan de generalistisch sociaal werkers om dit te signaleren en hier door het bevorderen en ondersteunen van sociale samenhang en sociale actie iets aan te doen. Marc Räkers werkt voor de stichting Eropaf! en voor het lectoraat outreachend werken en innoveren van het kenniscentrum Maatschappij en recht van de Hogeschool van Amsterdam. Noot Jaarcongres Armoede en Schulden, georganiseerd door Stimulansz, 31 januari 2013 Like 118 Tweet Deel met anderen Reageer of laat een trackback achter. «Liever een politics check dan een fact check Geef huurders, patiënten, leerlingen en ouders weer een stem» 2 reacties PJ Geplaatst 12 februari 2013 bij 11:28 Permalink Van een carriere en modaal verdienen naar een uitzichtloze armoede, het kan in een paar jaar tijd. Hoe? Baan kwijtraken, spaargeld opeten, en te maken krijgen met starre bureaucratie, onkunde en loopholes in regelingen. Pas op met schuldhulpverlening. De meest slechte adviezen van MW, stadsbank èn gemeente zorgden ervoor dat een relatief kleine betalingsachterstand uitgroeide tot tientallen duizenden Euro s problematische schuld. Gevolg: maximale beslagen, kortingen, inhoudingen, een maandelijkse boete wanbetaler zorgpremie. Je wordt een eindeloos traject ingezogen waarbij niemand echt snapt hoe het werkt. Men draait draaiboeken af. Jouw situatie interesseert niemand, je bent een nummertje dat geld oplevert of gaat opleveren. Situatie te moeilijk: doorverwijzing, dossier gesloten. Of de problemen worden opgelost als je nòg verder het traject in gaat kan niemand garanderen. Je mag in de WSNP bijvoorbeeld geen nieuwe schulden maken. Iets wat vrij moeilijk lijkt met een beoogde 25,- per week handgeld en een overheid die zomaar kan bepalen dat je best weer wat extra kunt missen zoals een fors hoger eigen risico, hogere BTW en niet te vergeten incasso-afdelingen die staan te popelen om extra kosten in rekening te brengen. Normale leven is kapot. Je hebt 0 slagkracht, 0 privacy. Een etentje of avond uit is onbetaalbaar en je kunt niet op rondjes van anderen blijven teren. Kun je niet maken. OV is onbetaalbaar, feestjes zeg je af. Langzaam verdwijnen vrienden en oud-collega s uit je leven. Normaal werk -als het er al was- is te duur. Representatieve kleding, reiskosten voorschieten: onmogelijk. Een werkgever zou ook direct een trojka deurwaarders op bezoek krijgen, financiele stabiliteit ver te zoeken. Kansloos. Dus wat nu? Je krijgt als hoger opgeleide strenge brieven over dingen als dozen inpakken, want kennelijk ben je eigenlijk te lui. Je mag dus vrijwillig hersenloze robot spelen tegen behoud van een minimaal zakgeld, hopelijk op loopafstand, terwijl het facturen kan blijven regenen en de overheid er ook nog even vanuitgaat dat je een

4 4 van :46 mobieltje, een PC en internet hebt. Sorry? Je mag dankbaar zijn dat je niet op straat hoeft te leven, dat je niet hoeft te verhongeren en dat je iets terug mag doen voor al die liefdadigheid waarvoor je 15 jaar hebt betaald. Nou, bedankt. Crisis is geen gebrek aan geld, crisis is als je het mensen structureel onmogelijk maakt normaal te functioneren. Dat doet de overheid. Kansloze mensen vervolgens dwingen gesubsidieerd dozen in te pakken terwijl je ze blijft uitkleden is geen structurele oplossing en verzwakt de arbeidsmarkt aan de onderkant. Hogere kennis en vaardigheden gaan naar het grof vuil. Er moet een absoluut bestaansminimum komen. Een concreet bestaansminimum en geen fictieve die met allerlei regeltjes en uitzonderingen en kaasschaafjes tot het bot is ingekort. Kunnen reizen en je normaal kunnen kleden is anno 2013 net zozeer een eerste levensbehoefte als een gezonde maaltijd. Of we moeten besluiten dat we de klok helemaal 300 jaar terugzetten. Dan kunnen we ook kappen met verplichte verzekeringen, premies en torenhoge belastingen. Geertien Pols Geplaatst 12 februari 2013 bij 17:51 Permalink Als maatschappelijk werker heb ik veel schulden gesaneerd tegelijk met andere zaken die er speelden. In 1986 was ik heel blij met een gemeentelijk beleid met een project schuldsanering. Daar was oog voor wat mensen zelf konden en moesten doen en die zaken zoals PJ hier boven beschrijft konden dieper onderzocht worden in een goede samenwerking tussen een maatschappelijk werkteam en de het schuldsaneringsproject bij de sociale dienst. In de zorg voor daklozen merkte ik 10 jaar later dat schulden en uithuiszettingen soms niet voorkomen konden worden en dat wat er daarna moest gebeuren altijd veel duurder was. Het pleidooi om schulden en psycho sociale problemen gekoppeld te doen is voor mij terug naar een goede vorm van samenwerking uit Maar dat werkte wel! In alle sores zonder geld zie je vaak ook heel goede inventieve oplossingen om het zonder of met heel weinig geld wel te doen. In afwachting van veel mensen op straat en op het spreekuur bij de wethouder alvast een tip: De jumbo is verplicht net als alle andere supermarkten artikelen van over de datum uit de schappen te halen. Zij laten deze kwaliteitsinspectie over aan de klanten. Dus als je goedkoop eten zoekt, moet je daar de schappen afzoeken naar datum aanduiding. Is het op of over de datum, dan ga je daarmee naar de klantenservice en krijg je het gratis mee. Deze en andere tips moet je weer uit gaan wisselen. Dagopvangen die nu gesloten worden kunnen weer beter open gesteld worden zodat men overdag warm en droog kan zitten. s Nachts weer mensen eropuit sturen om buitenslapers op te zoeken, te tellen en dat door te geven aan de wethouder. Kijk of je een kleurige tentjes te pakken kunt krijgen en sla de tenten op in het park dichtbij het gemeentehuis, met mensen zonder huis daarin. Zo is in Frankrijk het probleem enkele jaren geleden onder de aandacht gebracht.

5 5 van :46 Vooral goed data bijhouden en doorgeven. Dat werkt. Eén trackback Door Armoede en schulden zijn geen technisch probleem Armoede en Schulden op 13 februari 2013 bij 09:56 [...] verhaal op socialevraagstukken.nl. Share this:twitterfacebookvind ik leuk:likewees de eerste die dit leuk vindt. Posted on februari [...] is een initiatief van: TSS tijdschrift voor sociale vraagstukken Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit van Tilburg Instituties van de Open Samenleving (IOS) van de Universiteit Utrecht Kenniscentrum Sociale Innovatie van de Hogeschool Utrecht MOVISIE

Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers?

Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers? Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers? 7 praktische tips voor werkgevers Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers? Tip 1: Herken het probleem tijdig Door financiële problemen bij werknemers vroegtijdig

Nadere informatie

Gevangen in Schuld. over de uitzichtloze schuldsituaties van cliënten van de verslavingsreclassering. door Marc Anderson

Gevangen in Schuld. over de uitzichtloze schuldsituaties van cliënten van de verslavingsreclassering. door Marc Anderson Gevangen in Schuld over de uitzichtloze schuldsituaties van cliënten van de verslavingsreclassering door Marc Anderson Hoe vorm te geven aan een sluitende aanpak van problematische schulden bij cliënten

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Schulden, hoe kom ik ervan af? Ik kan de rekeningen niet meer betalen. Wat nu? Wat kan ik zelf doen aan mijn schulden?

Inhoudsopgave. Schulden, hoe kom ik ervan af? Ik kan de rekeningen niet meer betalen. Wat nu? Wat kan ik zelf doen aan mijn schulden? met schulden Inhoudsopgave 3 Schulden, hoe kom ik ervan af? 4 5 6 7 8 10 11 12 13 14 Ik kan de rekeningen niet meer betalen. Wat nu? Wat kan ik zelf doen aan mijn schulden? Bij wie kan ik terecht voor

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen

Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen Voorkomen van huurachterstand & huisuitzettingen Onderzoeksteam: Marieke Holl, Dorieke Wewerinke, Sara Al Shamma, Linda van den Dries en Judith Wolf 29 oktober 2013 Studie naar huisuitzetting (Omz ZonMw)

Nadere informatie

Jaarverslag. schulddienstverlening 2013. Een goede start

Jaarverslag. schulddienstverlening 2013. Een goede start Jaarverslag schulddienstverlening 2013 Een goede start 1. Aanleiding In 2012 heeft u het beleidsplan schulddienstverlening: De kanteling van schuldhulpverlening naar schulddienstverlening vastgesteld.

Nadere informatie

Congres Sociale zekerheid in beweging

Congres Sociale zekerheid in beweging Kluwerschulinck.nl Congres Sociale zekerheid in beweging De werkwijze en succesvolle aanpak van de Kredietbank Groningen 2 1 Groningse Kredietbank (GKB) Onderdeel van de dienst Sociale Zaken en Werk van

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

We hebben een aantal voorstellen als aanvulling op het bestaande armoedebeleid in Rotterdam.

We hebben een aantal voorstellen als aanvulling op het bestaande armoedebeleid in Rotterdam. Rotterdam Armoedevrije stad Perspectief en eigen regie Rotterdam, 28 juni 2013 De gemeente Rotterdam verklaart geregeld dat niemand door de bodem mag zakken. Ook wij omarmen dit principe van harte. Helaas

Nadere informatie

Informatiebrochure bewindvoering, budgetbeheer, budgetcoaching, mentorschap en curatele

Informatiebrochure bewindvoering, budgetbeheer, budgetcoaching, mentorschap en curatele Informatiebrochure bewindvoering, budgetbeheer, budgetcoaching, mentorschap en curatele Is de financiële balans ver te zoeken? Ligt u s nachts wakker, en piekert u over uw financiële situatie. Komt u er

Nadere informatie

Huurachterstand Wat nu?

Huurachterstand Wat nu? Huurachterstand Wat nu? Huurachterstand Wat nu? Zayaz helpt u hier graag bij Huurachterstand voorkomen 3 Betalingsregeling 4 Hulp bij langdurige huurschulden 4 Een plotselinge daling van het inkomen 5

Nadere informatie

Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa

Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa Generalistisch werken- Hoe hoort het? Eelke Pruim Onderzoeker/Docent Viaa Opbouw Generalistisch werken wat is het? Generalistisch werken lukt het? Generalistisch werken wat is het verschil? Generalistisch

Nadere informatie

Afgelopen jaren. Onderzoeksmethoden. Onderzoeksvraag

Afgelopen jaren. Onderzoeksmethoden. Onderzoeksvraag NADJA JUNGMANN ERIK LEMS FIENEKE VOGELPOEL GERCOLINE VAN BEEK PETER WESDORP 1 Incasso- en deurwaarderssymposium 19 november 2014 Nadja Jungmann Onoplosbare schuldsituaties Afgelopen jaren Toename aantal

Nadere informatie

Samenvatting eindrapport fase twee project Gedragswerk (schooljaar 2006 2007)

Samenvatting eindrapport fase twee project Gedragswerk (schooljaar 2006 2007) Samenvatting eindrapport fase twee project Gedragswerk (schooljaar 2006 2007) 1. Voorwoord Deze samenvattende rapportage van fase twee van Gedragswerk beschrijft achtereenvolgens werkwijze en uitgangspunten,

Nadere informatie

Integrale Dienstverlening. Johan van der Waal. Manager CP-ICT Inwonerszaken

Integrale Dienstverlening. Johan van der Waal. Manager CP-ICT Inwonerszaken Integrale Dienstverlening Johan van der Waal Manager CP-ICT Inwonerszaken CP-ICT Inwonerszaken Ontrafelt, schakelt en verbindt Onderdeel van Divosa en de VNG Onze producten en diensten: Voor álle gemeenten

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Het topje van de ijsberg. Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse

Het topje van de ijsberg. Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse Het topje van de ijsberg Maatschappelijke kosten-batenanalyse schuldhulpverlening Spijkenisse datum 24 november 2009 versie definitief Auteur(s) P. van der Wekken Integraal Inwonersbeleid en Processen,

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

1 Achtergronden van problematische schulden 15

1 Achtergronden van problematische schulden 15 Inhoud Studiewijzer 11 1 Achtergronden van problematische schulden 15 1.1 Schulden en de huidige samenleving 16 1.2 Trends en tendensen in de samenleving 22 1.3 Disfunctionerende (overheids)instanties

Nadere informatie

Effectieve schuldhulp, een stand van zaken

Effectieve schuldhulp, een stand van zaken Seminariereeks sociaal werk de toekomst in! Effectieve schuldhulp, een stand van zaken Dr. Nadja Jungmann Een organisatie van de Master in het sociaal werk en sociaal beleid (KU Leuven i.s.m. hogescholen)

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

Aanvullende notitie op het Beleidsplan schuldhulpverlening gemeente Menterwolde

Aanvullende notitie op het Beleidsplan schuldhulpverlening gemeente Menterwolde Aanvullende notitie op het Beleidsplan schuldhulpverlening gemeente Menterwolde Inleiding Met de invoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zijn de minnelijke schuldsanering en de wettelijke

Nadere informatie

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1

SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 SCHULDHULPVERLENING september 2013 1 2 Inhoudsopgave Als schulden een probleem worden... 4 Hoe vraag ik schuldhulpverlening aan? 5 Wanneer kom ik in aanmerking voor schuldhulpverlening? 5 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Naam en telefoon. Sille Dohmen 5772 Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Sille Dohmen 5772 Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Nieuw beleidskader Schuldhulpverlening Datum 23 februari 2016 Naam en telefoon Sille Dohmen 5772 Afdeling SMM Portefeuillehouder Kees van Geffen Schuldhulpverlening: het ondersteunen bij het

Nadere informatie

Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6 december 2012. verlening

Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6 december 2012. verlening Cliëntenraad Assen WWB / WSW p/a Gemeente Assen Noordersingel 33 9401 JW ASSEN Het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 30018 9400 RA Assen. Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6

Nadere informatie

Portretten. Peter Nieuwenhuizen. Samenwerken om problemen tijdig te signaleren

Portretten. Peter Nieuwenhuizen. Samenwerken om problemen tijdig te signaleren 3 Portretten van mensen die vertellen over de nieuwe, socialere benadering van huurders met een betalingsachterstand. Peter Nieuwenhuizen Afdelingshoofd Debiteurenbeheer Eigen Haard Het huidige huurincassobeleid

Nadere informatie

behandeld door Mevr. J.A. Beerens e-mail sbeerens@waalwijk.nl

behandeld door Mevr. J.A. Beerens e-mail sbeerens@waalwijk.nl SGP-fractie Zuidhollandsedijk 44 5161 HL SPRANG-CAPELLE ons kenmerk Z14-011266 uw schrijven behandeld door Mevr. J.A. Beerens e-mail sbeerens@waalwijk.nl uw kenmerk telefoonnummer 0416 683593 verzonden

Nadere informatie

Uitgevoerde Activiteiten 2014 Stichting Hulpdienst In-Zicht

Uitgevoerde Activiteiten 2014 Stichting Hulpdienst In-Zicht Uitgevoerde Activiteiten 2014 Stichting Hulpdienst In-Zicht Veenendaal 31 december 2014 Stichting Hulpdienst In-Zicht Markt 10-3901 DN Veenendaal (06) 38255710 - www.hulpdienstinzicht.nl - info@hulpdienstinzicht.nl

Nadere informatie

HET Loket in TEN BOER. Van bureau naar keukentafel

HET Loket in TEN BOER. Van bureau naar keukentafel HET Loket in TEN BOER Van bureau naar keukentafel Maatschappelijke veranderingen Van verzorgingstaat naar participatiesamenleving Van politiek naar sociaal burgerschap WMO; participeren en eigen verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Wat zijn mijn rechten en plichten bij een WAO/WIA/ WAZ/ Wajong-uitkering? Wat als u zich niet aan de regels houdt?

Wat zijn mijn rechten en plichten bij een WAO/WIA/ WAZ/ Wajong-uitkering? Wat als u zich niet aan de regels houdt? Wat zijn mijn rechten en plichten bij een WAO/WIA/ WAZ/ Wajong-uitkering? Wat als u zich niet aan de regels houdt? VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen

Nadere informatie

waarbij het advies om de sociale wijkteams te betrekken bij het project vroegsignalering wordt overgenomen;

waarbij het advies om de sociale wijkteams te betrekken bij het project vroegsignalering wordt overgenomen; B en W-nummer 15.0533; besluit d.d. 9-6-2015 Onderwerp Preventieplan Schuldhulpverlening Besluiten: 1. Het preventieplan schuldverlening vast te stellen met daarin maatregelen voor schuldpreventie rond

Nadere informatie

Wat weet u na vanavond?

Wat weet u na vanavond? ROADSHOW Wijkzorg Wat weet u na vanavond?.wat er nu eigenlijk verandert en waarom Hoe bestaande samenwerking goed kan worden benut als basis voor Wijkzorg.Wat kansen zijn om welzijn en informele zorg aan

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Foto: ANP/ Lex van Lieshout

Foto: ANP/ Lex van Lieshout Hulp bij schulden Foto: ANP/ Lex van Lieshout Hulp bij schulden In Nederland hebben veel huishoudens te kampen met problematische schulden. Behoort ook ú daartoe en vindt u het vervelend om hulp te vragen

Nadere informatie

U kunt deze brief zelf aanpassen: vragen toevoegen, vragen weglaten, vragen wijzigen.

U kunt deze brief zelf aanpassen: vragen toevoegen, vragen weglaten, vragen wijzigen. Voorbeeldbrief t.b.v. leden van de gemeenteraden Beste raadsleden Dit is een voorbeeldbrief die u in uw gemeente kunt gebruiken om informatie te krijgen over het armoedebeleid dat in uw gemeente wordt

Nadere informatie

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn:

Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: 2013 Goed u allen met zovelen te zien, ook dat is betrokkenheid. Thema s die landelijk het afgelopen jaar belangrijk waren, en in 2013 blijven spelen zijn: Europa en de financiën! Europees werken we samen:

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Juristnet reintegraties en sociale innovaties Maliebaan 45 3581 CD Utrecht telefoon 030 2731433 Email juristnetsolutions@aol.com

Juristnet reintegraties en sociale innovaties Maliebaan 45 3581 CD Utrecht telefoon 030 2731433 Email juristnetsolutions@aol.com Juristnet reintegratie dienstverlening inclusief Leer en werk trajecten 2014 En inclusief innovatieve reintegratie dienstverlening c.q. 12 XR en LT reintegratie trajecten 1 Juristnet reintegraties inleiding.

Nadere informatie

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter?

Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Samen op zoek naar verandering of Hoe maak ik het contact met de cliënt efficiënter? Inleiding In deze notitie staan de tips en adviezen uit het project Samen op zoek naar verandering. Ze zijn het resultaat

Nadere informatie

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009 Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel ChanceArt 10 december 2009 Inhoud 1. De naakte cijfers 2. Decenniumdoelstellingen 3. Armoedebarometers 4. Armoede en cultuurparticipatie 5. Pleidooi

Nadere informatie

Methodiekbeschrijving Bureau Frontlijn EIF-project Activiteit 2 hulp aan derdelanders/nauw verwante gezinnen

Methodiekbeschrijving Bureau Frontlijn EIF-project Activiteit 2 hulp aan derdelanders/nauw verwante gezinnen Methodiekbeschrijving Bureau Frontlijn EIF-project Activiteit 2 hulp aan derdelanders/nauw verwante gezinnen Introductie acute crisis In de acute crisis probeer je zo snel mogelijk inzicht en overzicht

Nadere informatie

Wouter Snel en Hugo de Haan

Wouter Snel en Hugo de Haan Wie zijn wij? Wouter Snel en Hugo de Haan 11 wijkteams Momenteel zijn er 11 wijkteams, per januari 2015 is één wijkteam gesplitst in twee wijkteams. 5 Jeugdteams Er 5 jeugdteams in de gemeente Zaanstad.

Nadere informatie

Convenant Iedereen financieel fit! 4 december 2014 tot 1 januari 2016

Convenant Iedereen financieel fit! 4 december 2014 tot 1 januari 2016 Convenant Iedereen financieel fit! 4 december 2014 tot 1 januari 2016 Met de ondertekening van dit convenant verplichten partijen zich tot een gezamenlijke inspanning en verantwoordelijkheid met betrekking

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. Status: besluitvormend. Agendapunt: * Instelling Jongerenraad. Datum: 22 juni 2015. Decosnummer: 361

Initiatiefvoorstel. Status: besluitvormend. Agendapunt: * Instelling Jongerenraad. Datum: 22 juni 2015. Decosnummer: 361 Initiatiefvoorstel Status: besluitvormend Agendapunt: * Onderwerp: Instelling Jongerenraad Datum: 22 juni 2015 Portefeuillehouder: drs. H.C.P. Noten Decosnummer: 361 Informant: Jan Rooijakkers j.rooijakkers@dalfsen.nl

Nadere informatie

Beleidsregels Schuldhulpverlening gemeente Renkum 2012 e.v.

Beleidsregels Schuldhulpverlening gemeente Renkum 2012 e.v. Beleidsregels Schuldhulpverlening gemeente Renkum 2012 e.v. Artikel 1. Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a. college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente

Nadere informatie

Het voorgesprek. Welkom

Het voorgesprek. Welkom Het voorgesprek Welkom U heeft zicht aangemeld bij de gemeente voor Schuldhulpverlening, omdat u vindt dat u geen controle hebt over uw geld en uw uitgaven. Of u hebt van iemand gehoord dat u hulp kunt

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Welzijn Ouderen. Blut?! Thuisadministratie. Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u!

Welzijn Ouderen. Blut?! Thuisadministratie. Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Welzijn Ouderen Thuisadministratie Blut?! Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Blut?! Mijn telefoonabonnement is afgesloten. Wat nu?

Nadere informatie

Meetellen en Meedoen

Meetellen en Meedoen Vrijdag 23 november, 13.00-17.00 uur, RASA, Pauwstraat 13a, Utrecht Meetellen en Meedoen Debat over sociale uitsluiting, armoede en diversiteit in Nederland MOVISIE organiseert een publiek debat met experts

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 24 515 Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting Nr. 186 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Juristnet reintegraties en sociale innovaties Maliebaan 45 3581 CD Utrecht telefoon 030 2731433 Email juristnetsolutions@aol.com

Juristnet reintegraties en sociale innovaties Maliebaan 45 3581 CD Utrecht telefoon 030 2731433 Email juristnetsolutions@aol.com Juristnet reintegratie dienstverlening inclusief Leer en werk trajecten 2014 En inclusief innovatieve reintegratie dienstverlening c.q. 12 XR en LT reintegratie trajecten 1 Juristnet reintegraties inleiding.

Nadere informatie

Armoedeconferentie Hengelo BUDGETALERT. Werkwijze casemanager. Samenwerkingspartners. Aanmelding en intake. Aanvullende informatie

Armoedeconferentie Hengelo BUDGETALERT. Werkwijze casemanager. Samenwerkingspartners. Aanmelding en intake. Aanvullende informatie Armoedeconferentie Hengelo BUDGETALERT Werkwijze casemanager Doelstelling van BudgetAlert is cliënten met schuldenproblematiek te begeleiden en de regie te voeren over een schuldentraject en/of het financieel

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

Welzijn Ouderen. Schuldhulpverlening. Thuisadministratie. Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u!

Welzijn Ouderen. Schuldhulpverlening. Thuisadministratie. Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Welzijn Ouderen Thuisadministratie Schuldhulpverlening Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Schuldhulpverlening Ik geef maandelijks

Nadere informatie

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Financiële problemen op de werkvloer Micha Aarts Nibud Nibud is een onafhankelijk kenniscentrum Doelstellingen: Verhogen zelfredzaamheid consument Voorkomen

Nadere informatie

Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer. Tijd voor nieuwe HR-inzichten

Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer. Tijd voor nieuwe HR-inzichten Kraak de code naar meer goesting en plezier op de werkvloer Tijd voor nieuwe HR-inzichten I. Opzet van het onderzoek Enquête bij 4.000 Belgen: face-to-face decision en opinion makers Representatieve quota-steekproef

Nadere informatie

Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt

Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt (voor de bovenbouw) Hier willen we je op weg helpen bij het maken van een spreekbeurt. Je hebt ervoor gekozen om je spreekbeurt te houden over daklozen, of

Nadere informatie

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Januari 2014 Centraal kantoor Groningen Koeriersterweg 26a 9727 AC Groningen Postbus 1346 9701 BH Groningen T 050-527 45 00 E

Nadere informatie

Financiële problemen op de werkvloer

Financiële problemen op de werkvloer Financiële problemen op de werkvloer Gemeente Zoetermeer Nibud, 2012 Auteurs Daisy van der Burg Tamara Madern Inhoud 1 INLEIDING... 2 2 ONTWIKKELING FINANCIËLE PROBLEMEN... 3 3 OORZAKEN, SIGNALEN EN GEVOLGEN...

Nadere informatie

Privacy. Organisatie voor Vitaliteit, Activering en Loopbaan Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde

Privacy. Organisatie voor Vitaliteit, Activering en Loopbaan Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde Privacy www.oval.nl www.nvab-online.nl Organisatie voor Vitaliteit, Activering en Loopbaan Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde Privacy Informatie voor werknemers Het gebeurt iedereen

Nadere informatie

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk?

Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Maatschappelijk werk is dood. Leve maatschappelijk werk? Nieuwjaarsbijeenkomst NVMW, 16 januari 2012 Margot Scholte, lector maatschappelijk werk INHolland / senior medewerker Effectiviteit en Vakmanschap

Nadere informatie

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière

Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Eigen Kracht 2013 2014 van barrière naar carrière Projectplan Eigen Kracht - Van barrière naar carrière LEVgroep Penningstraat 55 5701 MZ Helmond Projectperiode 2013 2014 1 1 Inleiding Eigen Kracht is

Nadere informatie

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid Geef inhoud aan gemeentelijk beleid met kennis, advies en trainingen van MOVISIE Decentralisatie van de jeugdzorg, de overheveling van de functie- begeleiding uit de AWBZ, de komst van de Wet Werken naar

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com

Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com Inhoud Waarom aandacht voor armoede en schulden in wijkteam Samenstelling wijkteam Ervaringen

Nadere informatie

Het ondertekende verzoek tot onderzoek van 20 november 2009 is op 24 november 2009 binnengekomen bij het secretariaat van de Overijsselse Ombudsman.

Het ondertekende verzoek tot onderzoek van 20 november 2009 is op 24 november 2009 binnengekomen bij het secretariaat van de Overijsselse Ombudsman. Dossiernummer 73-2009 Oordeel Verzoekster Mevrouw V.R. te Zwolle. Datum verzoekschrift Het ondertekende verzoek tot onderzoek van 20 november 2009 is op 24 november 2009 binnengekomen bij het secretariaat

Nadere informatie

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Rekenkamer Gouda - CONCEPT EN VERTROUWELIJK - Versie d.d. 12 mei 2012 Inhoudsopgave 1. Onderzoekskader schuldhulpverlening in Gouda

Nadere informatie

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz Gemeentelijk armoedebeleid Martijn Schut Adviseur Stimulansz Armoede Armoede is een complex verschijnsel met veelal samenhangende dimensies zoals inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau,

Nadere informatie

Wasstraat. Schulden. Heeft uw medewerker schulden?

Wasstraat. Schulden. Heeft uw medewerker schulden? Heeft uw medewerker schulden? De Schuldenwasstraat helpt. Niet door uw medewerker de verantwoordelijkheid te ontnemen, maar door samen te werken aan een oplossing. Niet op de stroperige manier van traditionele

Nadere informatie

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen Bijlage 2 Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen 1. Wat is het aandeel feitelijke huisuitzettingen? 0,8% 0,7% 0,6% 0,5%

Nadere informatie

ONOPLOSBARE SCHULDSITUATIES

ONOPLOSBARE SCHULDSITUATIES ONOPLOSBARE SCHULDSITUATIES over de toegankelijkheid van het huidige systeem van schuldhulpverlening door Gercoline van Beek en Marc Anderson (HU) Agenda Aard en omvang schuldenproblema?ek in Nederland

Nadere informatie

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Collega s, Voorzitter, Armoede is moeilijk te bestrijden. Ook de collega s van de oppositie zullen dat moeten toegeven. Zo is mevrouw Lieten 5 jaar

Nadere informatie

Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg

Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg Project in het kader van de voorbereiding op de transformatie jeugdzorg Projectpartners: 1e lijns praktijk voor psychologie Infano Diepenheim 1 e lijns praktijk voor psychologie Pedagogisch perspectief

Nadere informatie

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Geachte heer Commissaris Andor, Geachte mensen van De Link, mensen van de Europese partnerorganisaties,

Nadere informatie

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Gemeente Den Haag Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Den Haag werkt aan betere aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt Bedrijfsleven, onderwijs en bestuurders in de regio Den Haag slaan

Nadere informatie

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie!

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie! Armoedebeleid Welkom bij deze presentatie! Algemeen Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

Vluchtelingen(asielzoekers) overspoelen ons land, en zetten eigen leven daarbij op het spel.

Vluchtelingen(asielzoekers) overspoelen ons land, en zetten eigen leven daarbij op het spel. Vluchtelingen(asielzoekers) overspoelen ons land, en zetten eigen leven daarbij op het spel. Het kon niet uitblijven dat er reuring ontstaat over de komst van duizenden asielzoekers (vluchtelingen) die

Nadere informatie

Samen leven is samen doen

Samen leven is samen doen Samen leven is samen doen Nu Erwin van het CJG langs komt, begrijpt mijn moeder mij beter. Lucas * Hogere rekening De economie draait stroef. Ook de gemeente Heerenveen moet de broekriem aanhalen. De belangrijkste

Nadere informatie

Het zingende paard 4 Elgraphic - Vlaardingen 15-07-15 12:33

Het zingende paard 4 Elgraphic - Vlaardingen 15-07-15 12:33 2015 Jeroen Geurts en Harm van der Gaag Omslagontwerp cmrb Illustratie omslag istock Foto auteurs Anneke Hymmen Zetwerk: Elgraphic bv, Vlaardingen www.prometheusbertbakker.nl isbn 978 90 351 4335 7 Het

Nadere informatie

redenen om voor Sociaal Werkers te kiezen.

redenen om voor Sociaal Werkers te kiezen. 10 redenen om voor te kiezen. ociaal Werkers hebben een uiterst belangrijke rol in de participatiesamenleving. De effecten van het werk van deze professionals zijn niet voor iedereen even zichtbaar. Wel

Nadere informatie

Strategieplan Happie. Happie met elkaar!

Strategieplan Happie. Happie met elkaar! Strategieplan Happie Happie met elkaar! Tilburg 30-10-2012 Inhoud Inleiding...3 Visie...3 Missie...5 Tijdsgeest en timing...5 Zorg voor onze bezoekers...5 Journalistieke relevantie...6 Taal en content...6

Nadere informatie

Bijlage bij Gekantelde schuldhulpverlening Beleidsnotitie 2013-2016 : uitkomsten inventarisatie Sociaal Team

Bijlage bij Gekantelde schuldhulpverlening Beleidsnotitie 2013-2016 : uitkomsten inventarisatie Sociaal Team 201305354 Bijlage bij Gekantelde schuldhulpverlening Beleidsnotitie 20132016 : uitkomsten inventarisatie Sociaal Team Kredietbank Nederland Woningstichting Weststellingwerf gebied van Ja, wij zijn betrokken

Nadere informatie

De bestuursrechtelijke zorgverzekeringspremie

De bestuursrechtelijke zorgverzekeringspremie De bestuursrechtelijke zorgverzekeringspremie Informatie voor werkgevers en uitkeringsinstanties De regeling in negen stappen 1 2 Een verzekerde heeft een betalingsachterstand ter hoogte van zes maandpremies

Nadere informatie

STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte heer/mevrouw,

STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL. Geachte heer/mevrouw, STAGEINSTELLINGEN ONDERZOEK HJO-JURISTEN ZUYD HOGESCHOOL Geachte heer/mevrouw, De Hogere Juridische Opleiding (HJO) is ontstaan vanuit de voormalige opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening (SJD).

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage W&B/B&K/03/74179

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage W&B/B&K/03/74179 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Werk en Bijstand Afdeling Beleidsinnovatie en Ketenprocessen Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage

Nadere informatie

Aanbod opleidingen & trainingen voor bewindvoerders najaar 2014

Aanbod opleidingen & trainingen voor bewindvoerders najaar 2014 Aanbod opleidingen & trainingen voor bewindvoerders najaar 2014 Onderstaande opleidingen en trainingen zijn speciaal ontwikkeld om te volgen op 1 dag. Op die manier bent u in korte tijd op de hoogte van

Nadere informatie

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Een geslaagde transformatie & transitie? Vanaf januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor het preventieve en curatieve jeugdbeleid. Hieronder

Nadere informatie

Zelfhulp: vat op eigen zorgen. Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo

Zelfhulp: vat op eigen zorgen. Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo Zelfhulp: vat op eigen zorgen Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo Zelfredzaamheid en eigen regie van burgers. Dat is het credo van de nieuwe Wmo. In zelfhulpgroepen helpen kwetsbare burgers

Nadere informatie

Maatjesproject schuldpreventie

Maatjesproject schuldpreventie Maatjesproject schuldpreventie Gemeente Ede Werk Inkomen en Zorg Gemeente Ede September 2004 Projectplan Maatjesproject schuldpreventie gemeente Ede september 2004 1 Maatjesproject schuldpreventie Hoofdthema

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Wijzigingen voorbehouden, alleen de uitgesproken tekst geldt!

Wijzigingen voorbehouden, alleen de uitgesproken tekst geldt! Directie Voorlichting en Communicatie van de minister voor Jeugd en Gezin, André Rouvoet, ter gelegenheid van de studiedag Jeugdzorg: succesvolle voorbeelden op 19 juni 2008, te Utrecht. Wijzigingen voorbehouden,

Nadere informatie