Frankrijk Route du succès

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Frankrijk Route du succès"

Transcriptie

1 Frankrijk Route du succès Praktijkverhalen over internationaal ondernemen

2 Inhoudsopgave Woord vooraf 3 Kennismaking met Frankrijk 6 Piet Mosterd, AWL-Techniek B.V. 38 Martin Doornbos, Ultimate Mik s 42 Edward van Herpen, Europe Steel Center 46 Ruud Derks, Derks Bedrijfswagens 50 Johan van de Scheur, Albert van de Scheur Hijs- en Transportspecialist B.V. 54 André Geurtsen en Fränzi Hirschi, Plexwood B.V. 58 Nuttige adressen 62 1

3 2

4 Woord vooraf vooraf Frankrijk vakantieland! Zo kennen de meeste Nederlanders Frankrijk. Wie is er niet al dan niet met eigen caravan achter de auto al eens over de route du soleil zuidwaarts gereden. Op zoek naar de zon, het goede leven op het Franse platteland of aan één van de aansprekende kusten, de mooie Franse wijnen en heerlijke gerechten. Als volleerde Frankrijkgangers mijden we zwarte zaterdag, weten we de mooiste huizen te bemachtigen als tweede optrekje en kennen we Frankrijk als onze broekzak. Maar hoe staat het met onze zakelijke kennis van Frankrijk? Die is helemaal zo slecht nog niet, weten we uit ervaring en blijkt ook uit de verhalen van de ondernemers uit dit boekje. In dit boekje komen, naast ervaren Frankrijkgangers, ook echte starters op de Franse markt aan het woord. Eén-voor-één zijn ze erg te spreken over de mentaliteit van de Franse zakenpartners. Het is volgens hen plezierig zakendoen met de Fransen. De hobbels die er zijn, zoals de taal, het soms moeizame traject om de eerste contacten te leggen en ook het verkennen van de enorme Franse markt, hebben deze ondernemers ieder op hun eigen passende wijze weten te nemen. Voor hen waren de hobbels geen reden om de Franse markt links te laten liggen. Zij zagen het juist als een uitdaging, om als Nederlandse ondernemer hier voet aan de grond te krijgen. We hopen dat dit voor u ook het geval zal zijn. Frankrijk is de vierde grote klant van Nederland en de zesde grote leverancier aan ons land. De handelsbetrekkingen tussen onze beide landen zijn heel intens en ook op politiek, wetenschappelijk en sociaal-economisch vlak worden veel bilaterale activiteiten ontplooid om de wederzijdse relatie goed te houden en verder uit te bouwen. De ruzietjes over ons drugsbeleid en ander Nederlands liberaal beleid liggen alweer een tijdje achter ons. Er liggen volop kansen voor Nederlandse ondernemers, op een groot aantal terreinen. Maar Frankrijk is ook een erg grote markt, die niet eenvoudig is om geheel alleen te bewerken. Goede ondersteuning bij uw marktentree is ook in dit land onontbeerlijk en gelukkig volop voorhanden. Zowel door MKB-Nederland, ABN AMRO Bank NV als de NL EVD Internationaal, uw brancheorganisatie en door de diverse in Frankrijk gevestigde NBSO s (Netherlands Business Support Offices, steunpunten opgezet door de ministeries van buitenlandse zaken en economische zaken) wordt actief ondersteuning geboden bij het verkennen, benaderen en betreden van de Franse markt. 3

5 Met dit boekje zetten wij de zakelijke deur naar Frankrijk voor u op een kier. Het is aan u om deze verder te openen en vervolgens uw eigen route du succès te bewandelen. Wij zijn ervan overtuigd dat dit gaat lukken. De ervaring leert immers dat als de eerste stap op de Franse markt eenmaal is gezet, het daarna vrij snel kan gaan. Het succespercentage voor Nederlandse ondernemers ligt in Frankrijk zelfs hoger dan in ons buurland Duitsland. Ons advies: bereid u goed voor en laat u hierin ondersteunen, leer de Franse taal spreken en toon vooral ook lef. Dat laatste heeft ons Nederlanders al ver gebracht. Wij staan tenslotte niet voor niets bekend om onze handelsgeest! Loek Hermans Voorzitter MKB-Nederland Bernadette Langius Algemeen Directeur Bedrijven ABN AMRO Bank NV Frankrijk Route du succès (2e druk februari 2010) maakt deel uit van een reeks boekjes over internationaal ondernemen in het mkb. De boekjes worden uitgegeven door MKB-Nederland en ABN AMRO Bank NV in samenwerking met de NL EVD Internationaal (voorheen EVD), divisie van het Agentschap NL van het ministerie van economische zaken. Wilt u weten welke publicaties er in deze reeks verschenen zijn en bent u geïnteresseerd in één van de andere publicaties, dan kunt u deze bestellen via of downloaden via de website van ABN AMRO Bank NV, 4

6 Nord/ Pas-de-Calais HauteNormandië Picardie Basse-Normandië Ile-de-France Champagne Lorraine Elzas Bretagne Pays de la Loire Centre Bourgogne FrancheComté Poitou-Charentes Limousin Auvergne Rhône-Alpes Aquitaine LanguedocRoussillon Midi-Pyrénées Provence-Alpes-Côte d Azur Corse 5

7 Een kennismaking kennismaking met Frankrijk met De Franse economie Frankrijk Frankrijk heeft - na de Verenigde Staten, Japan, China en Duitsland - de vijfde grootste economie van de wereld. Het totale handelsvolume bedroeg in 2008 circa 1,9 miljard euro. De staat speelt een vrij grote rol in het land, wat lange tijd heeft gezorgd voor belemmeringen in het concurrerende vermogen en de economische ontwikkeling van de Franse regio s. Maar de Franse economie is sterk aan het veranderen. Door decentralisatie krijgen regio s veel meer invloed op de eigen economische ontwikkeling. Ook twee privatiseringsgolven, mede ingegeven door druk vanuit de EU, hebben hun effect gehad op de Franse economie. De staat speelt nog wel een leidende rol in de gezondheidszorg, het onderwijs, de telecommunicatie en het vervoer (spoorwegen). De genoemde ontwikkelingen bieden nieuwe economische mogelijkheden voor internationale samenwerking, waar ook buitenlandse investeerders en bedrijven op kunnen inspringen. De Franse economie is uitzonderlijk divers. Ook al draagt de landbouwsector slechts voor twee procent bij aan het Franse bruto binnenlands product (bbp 2008), Frankrijk is de belangrijkste landbouwproducent en -exporteur van Europa. Belangrijkste landbouwproducten zijn graan, fruit, olijven en druiven voor de productie van wijn. De productie van wijn is voor een groot deel bestemd voor de binnenlandse markt, maar er worden ook grote hoeveelheden wijn geëxporteerd. Frankrijk is een van de grootste wijnexporteurs ter wereld en wisselt de toppositie regelmatig af met Italië. De laatste jaren strijden ook relatief nieuwe wijnlanden als Australië en Zuid-Afrika om een plaatsje op het erepodium. Frankrijk heeft ook een belangrijke veeteeltsector. De Franse boeren leveren het meeste rundvlees, kalfsvlees en pluimvee van West-Europa. De industriële sector droeg in 2008 circa 13 procent bij aan het Franse bbp, de dienstensector ongeveer 50 procent en de overheidssector zo n 25 procent. De dienstensector drukt met het aandeel van 50 procent een grote stempel op de Franse economie en wordt gedomineerd door het toerisme (vooral de gastronomie). Volgens het Franse bureau van de statistiek INSEE houdt de industrie zich hoofdzakelijk bezig met de productie van consumptiegoederen, transportmiddelen, duurzame productiegoederen en halffabricaten. Kenmerkend voor de Franse industrie is verder het hoge gehalte aan toeleveranciers. In 2008 besteedden Franse fabrikanten voor maar liefst 77 miljard euro aan productie uit aan toeleveranciers. Na Duitsland is de industriële toeleveringsmarkt in 6

8 Frankrijk hiermee de grootste van Europa. Driekwart van de totale Franse export betreft producten uit de verwerkende industrie, vooral op het gebied van staal, aluminium, chemicaliën, farmaceutica, motorvoertuigen, spoorwegmaterieel, burger- en defensieluchtvaart en telecommunicatiegoederen. Hardnekkig tekort op de handelsbalans Kende Frankrijk in 2002 nog een handelsoverschot van 5,2 miljard euro, sinds 2003 kampt het land met een handelstekort. Dat bedroeg eind ,4 miljard euro. De neerwaartse trend is deels te verklaren door de stijgende olieprijzen sinds 2003, de stijging van de waarde van de euro ten opzichte van de dollar en de verplaatsing van Franse productiecapaciteit naar het buitenland. Het Conseil d Analyse Economique, een adviesorgaan van de Franse regering over het economisch beleid, wijdt het handelstekort ook aan het in het buitenland zwak presterende Franse midden- en kleinbedrijf. Het Franse mkb kent door de grote interne markt onvoldoende concurrentie en wordt hierdoor onvoldoende gestimuleerd om ook in het buitenland actief te zijn. De 35-urige werkweek (in 2008 versoepeld), het ontbreken van een Franse small business act, waarmee het mkb makkelijker toegang heeft tot overheidsaanbestedingen, en het gebrek aan beschikbaar kapitaal voor startende bedrijven dragen eveneens bij aan het probleem. Vergroening, duurzaamheid en innovatie De Franse overheid investeert de komende jaren miljarden euro s extra in duurzaamheid en innovatie. Met deze grote lening van 35 miljard euro (de Grand Emprunt) wil de overheid de economie voorbereiden op de toekomst. Er wordt extra geïnvesteerd in onderwijs en onderzoek, het innovatiever maken van het mkb, de ontwikkeling van CO 2 -vriendelijke energiesectoren en de ontwikkeling van de digitale economie. De overheid verwacht dat private partijen in het kader van deze projecten aanvullend 25 miljard euro in de Franse R&D-sector zullen investeren. Verder worden alle zeilen bijgezet voor de uitvoering van de Grenelle de l Environnement, een ambitieus nationaal duurzaamheidplan, dat eind 2007 is opgesteld. Na een breed maatschappelijk debat hebben de staat, overige overheden, het maatschappelijk middenveld, opiniemakers en wetenschap afgesproken om de maatschappij groener en de economie innovatiever te maken. De in Grenelle I wettelijk vastgelegde principeafspraken zijn in een kort tijdbestek omgezet in concrete acties, waaronder 150 nieuwe wetten op allerlei beleidsterreinen 7

9 onder de naam Grenelle II. Met de acties wil Frankrijk opkomende markten als China en India en alle ontwikkelingen die hieruit volgen het hoofd bieden. De Franse hoofdstructuur wordt hier geleidelijk op ingericht en hierbij wordt elke beleidsmaatregel door een groene bril bekeken. Een van de concrete maatregelen is dat Frankrijk miljarden euro s investeert in onderzoek en innovatie gericht op emissiereductie van het wegverkeer en energiebesparing in de gebouwde omgeving. Belangrijkste investeringsgebieden zijn het reduceren van de CO 2 - uitstoot met 20 procent in de komende tien jaar, het verder ontwikkelen van de kernenergiesector en het uitbreiden en ontwikkelen van het TGV-netwerk, evenals de metro- en tramverbindingen. Ook gaat geld naar het verder ontwikkelen van milieuvriendelijke auto s en vliegtuigen en het uitbreiden van het aantal zonnepanelen. In 2020/2025 moet nieuwbouw energieneutraal of zelfs energieopleverend worden. De grote aandacht van de overheid voor het vergroenen van het land heeft de komende decennia ingrijpende gevolgen voor veel economische sectoren en activiteiten. Vooral de transportsector en bouwsector zullen dit gaan merken. De nieuwe koers biedt veel kansen voor Nederlandse ondernemers (zie ook kansrijke sectoren verderop in dit boekje). Niet alleen voor technologieontwikkelaars, ook voor de advieswereld. Met veel technologieën die Frankrijk nu wil gaan toepassen, voortvloeiend uit de Grenelle de l Environnement (energiezuiniger woningen, energiezuinige zakenwijken, energiezuinig produceren, duurzame energievormen zoals PV-zonnepanelen, wind, groen gas, aardwarmte) heeft Nederland al ervaring. Ter illustratie: een Franse woning verbruikt gemiddeld tweemaal zo veel energie als een Nederlandse. Voor meer actuele informatie over de Grenelle l Environnement kunt u terecht op de site van de Technisch Wetenschappelijke Attaché (TWA) van de Nederlandse ambassade in Parijs: Kijk voor informatie over de Grant Emprunt ook op de site van NL EVD Internationaal -> dossier Frankrijk. Franse deelregio s Frankrijk is verdeeld in 22 regio s en 95 departementen. Daarnaast maakt een aantal overzeese gebieden deel uit van de republiek. De regio Île-de-France is veruit de rijkste regio van Frankrijk. Ongeveer een kwart van het nationaal inkomen wordt in deze regio verdiend. Het noorden van Frankrijk is over het 8

10 algemeen dichter bevolkt en vooral gericht op industrie. Het zuiden is meer gericht op toerisme en landbouw. Een tweede scheidslijn is te zien tussen oost en west, waarbij het oosten welvarender is dan het westen. Toch moet u zich hier bij het benaderen van de Franse markt niet door laten leiden. Veel Fransen hebben namelijk een tweede huis op het platteland en brengen daar ook vaak hun pensioenjaren door. We nemen de belangrijkste regio s nader onder de loep. Île-de-France Deze regio ligt in het hart van Frankrijk en is een van de belangrijkste handels- en financiële centra van Europa. Ile-de-France is tevens het centrum van techniek en wetenschap wereldwijd en het politieke centrum van Frankrijk. Er liggen volop afzetkansen voor Nederlandse bedrijven. Feiten Hoofdstad: Parijs Oppervlakte: km 2 Inwoners: circa (2009) Luchthavens: Roissy, Charles de Gaulle, Orly Havens: Port Autonome de Paris Import uit Nederland: 3,5 miljard euro (3,3% van de totale import/2009). Nederland staat hiermee op de 9e plaats van importlanden Export naar Nederland: 1,1 miljard euro (2,1% van de totale export/2009) Rhône-Alpes Rhône-Alpes is een van de belangrijkste economische regio s van Europa en de tweede economische regio van Frankrijk. Door de gunstige ligging op een belangrijke as tussen Noord- en Zuid-Europa heeft de regio - met drie grote luchthavens, een uitgebreid TGV-netwerk en het meest uitgebreide wegennet van Europa zich ontwikkeld tot een Europees verkeersknooppunt. De regio trekt veel buitenlandse investeerders aan, vooral uit de informatie- en communicatietechnologie (VS en Verenigd Koninkrijk) en machinebouw (VS en Duitsland). Het merendeel (58 procent) van de bevolking werkt in de dienstensector, gevolgd door industrie en handel. 9

11 Feiten: Hoofdstad: Lyon Oppervlakte: km2 Inwoners: (2009) Luchthavens: Lyon, Chambéry, Grenoble en Saint-Étienne, Annecy en Roanne Import uit Nederland: 1,3 miljard euro. Nederland neemt hiermee de 9e plaats in als belangrijke toeleverancier Export naar Nederland: 1,3 miljard euro. Nederland is hiermee het 8e exportland Top 5 exportsectoren naar Nederland: chemie, plastic en rubber, mechanische onderdelen, autoindustrie, elektrische en elektronische uitrusting en onderdelen Top 5 importsectoren uit Nederland: chemie, plastic en rubber, voedingsmiddelen industrie, mechanische uitrusting, autoindustrie, metaal en metaalproducten Bovengenoemde im- en exportproducten en sectoren zijn goed voor 70 procent van de omzet in de internationale handel tussen Rhône-Alpes en Nederland. In 2008 steeg de export vanuit deze regio naar Nederland zelfs met 11 procent. Dat werd vooral veroorzaakt door een enorme toename (300 procent) van de import van brandstof vanuit Nederland. Elzas Vooral vanwege de gunstige centrale ligging en internationale handelsrelaties is de Elzas een van Frankrijks meest dynamische regio s. De regio is ook de op één na rijkste van Frankrijk (naar bbp), na Île-de-France. Grote motor van de regionale economie is de tertiaire sector, gevolgd door de industrie. De regio beschikt over een overvloed aan energiebronnen, wat haar uniek maakt binnen Europa. De Elzas is heel internationaal georiënteerd. De regio ligt in het noordoosten van Frankrijk en grenst aan Duitsland en Zwitserland. Binnen een straal van 800 km bevindt zich 60 procent van de Europese bevolking en 75 procent van de Europese koopkracht. Feiten: Hoofdstad: Straatsburg Oppervlakte: km2 Inwoners: circa (2009) 10

12 Luchthavens: Import uit Nederland: Export naar Nederland: Straatsburg en Euro Airport Bazel/ Mulhouse/ Freiburg Port Autonome de Strasbourg, Port de Colmar-Centre- Alsace en Port de Mulhouse-Rhin 983 miljoen euro (4,1% van de totale import/2009). Nederland neemt hiermee plaats 7 van importlanden in 2,5 miljard euro(10,5 procent van de totale export/2009) Nederland is het 2e exportland voor deze regio Midi-Pyrénées Midi-Pyrénées is qua oppervlakte de grootste Franse regio. Deze zuidelijke regio fungeert als as tussen het Iberisch schiereiland en landen verder zuidwaarts, en regio s in Centraal en Noord-Europa. De dienstensector neemt met 43 procent van het totaal aantal ondernemingen een belangrijke plaats in. De sector draagt voor meer dan de helft bij aan de regionale inkomsten. Qua infrastructuur geniet de regio bekendheid door het in 2004 geopende viaduct Millau, het hoogste viaduct ter wereld. Met dit viaduct is een directe verbinding tussen Parijs en Montpellier ontstaan. Het grootste complex van de civiele luchtvaart, het hoofdkantoor van Airbus, bevindt zich eveneens in Midi-Pyrénées (Toulouse). Feiten: Hoofdstad: Toulouse Oppervlakte: km2 Inwoners: circa (2009) Luchthavens: Toulouse-Blagnac, Tarbes-Lourdes- Pyrénées, Castres-Mazamet en Rodez-Marcillac Nord/Pas-de-Calais Het noordelijke Nord/Pas-de-Calais grenst aan het Kanaal en België. De regio is vanuit Amsterdam per TGV in minder dan vier uur te bereiken. Het is de derde economische regio van Frankrijk, ook op het gebied van internationale handel. De regio staat aan kop wat betreft buitenlandse investeringen. Nord/Pas-de-Calais staat bekend als een regio met een Noord-Europese mentaliteit, die wat betreft ondernemingscultuur aansluit bij de Nederlandse. De regio loopt in Europa op kop op het gebied van postorderactiviteiten. 11

13 Feiten: Hoofdstad: Lille Oppervlakte: km 2 Inwoners: circa (2009) Luchthavens: Lille-Lesquin en in de nabijheid de luchthavens Paris-Charles de Gaulle (53 minuten met de TGV) en Brussel- Zaventem (1 uur) (Zee)havens: Boulogne sur Mer, Calais, Dunkerque en de binnenhaven Port de Lille Provence-Alpes-Côte d Azur De dichtbevolkte regio Provence-Alpes-Côte d Azur wordt vanwege de ligging en infrastructurele voorzieningen gezien als de opstap voor Zuid-Europa, Noord- Afrika en het nabije Midden-Oosten. De haven van Marseille is de grootste haven van Frankrijk en na Rotterdam, Hamburg en Antwerpen de vierde van Europa. Feiten: Hoofdstad: Marseille Oppervlakte: km 2 Inwoners: circa (2009) Luchthavens: Marseille Havens: Port Autonome de Marseille Export naar Nederland: 407 miljoen euro (11% van de totale export/2009) Import uit Nederland: 791 miljoen euro (3,3% procent van de totale import/2009) Aquitaine Aquitaine wil het Californië van Europa worden. Dat wil zeggen; een regio met een new economy ofwel schone industrie op een hoog technologisch niveau, zoals de optische (laser) industrie en de biotechnologie. Met diverse subsidieprogramma s voor investeerders wil Aquitaine deze ambitie waarmaken. De regio beschikt over een groot aantal universiteiten, hogescholen en onderzoekscentra. Aquitaine vormt samen met Midi-Pyrénées op Europees niveau een van de belangrijkste aeronautiekregio s en vertegenwoordigt meer dan de helft van de ruimtevaartactiviteiten in Frankrijk. 12

14 Feiten: Hoofdstad: Bordeaux Oppervlakte: km 2 Inwoners: circa (2009) Luchthavens: Bordeaux-Merignac, Bergerac Havens: Port autonome de Bordeaux en Port de Bayonne Import uit Nederland: 436 miljoen euro (4,4% van de totale import/2009) Export naar Nederland: 372 miljoen euro (3% van de totale export/2009) Languedoc-Roussillon Deze zuidfranse regio, met als stedelijk centrum Montpellier, kenmerkt zich door een vrij jonge bevolking (de helft is jonger dan 30 jaar) en het feit dat er voor Franse begrippen relatief veel en goed Engels gesproken wordt. De regio kent weinig industrie. De matière grise - de hersenen - worden gezien als de beste grondstof van de regio. Belangrijke sectoren zijn de voedingssector en de geneeskunde, maar ook kennisindustrieën als ict en biotechnologie ontwikkelen zich snel. Kansen voor Nederlandse ondernemers liggen er vooral in de voedingssector (agro-food), jachtbouw, bouwsector (met name isolatieen klimaatbeheersingssystemen) en samenwerking in zogenaamde pôles de compétitivité (samenwerkingsverbanden van bedrijven en publieke onderzoeksen onderwijsinstellingen op het gebied van innovatie), waarvoor expliciete buitenlandse deelname wordt gevraagd (zie voor meer informatie Feiten: Hoofdstad: Montpellier Oppervlakte: km 2 Inwoners: circa (2009) Luchthavens: Carcassonne (Salvaza), Nîmes-Arles- Camargue, Montpellier-Mediterranean, Perpignan-Rivesaltes International, Béziers-Agde-Vias Havens: Met 27 havens lijkt Languedoc-Roussillon wel één grote poort tot de Middellandse Zee 13

15 Import uit Nederland: Export naar Nederland: 15 miljoen euro (2,3% van de totale import/2009) 28 miljoen euro (4,9% van de totale export/2009) Kansrijke sectoren in Frankrijk NL EVD Internationaal benoemt jaarlijks, samen met de Nederlandse ambassade in Frankrijk, een aantal kansrijke sectoren voor het Nederlandse bedrijfsleven in Frankrijk. De selectie is gebaseerd op onder andere de omvang en ontwikkeling van de Franse markt en op mogelijkheden voor import of investeringen vanuit Nederland. Kansrijke sectoren voor Nederlandse ondernemers in Frankrijk zijn: nieuwe media en gaming; zonne-energie; meubelindustrie; automobielen; medische hulpmiddelen; duurzame bouw. Wij geven u een beknopte omschrijving van enkele kansrijke sectoren. Voor uitgebreide informatie op dit punt kunt u terecht op de website van NL EVD internationaal op de pagina voor Frankrijk: Zonne-energie Kansen liggen vooral in de regio Rhône-Alpes en Poitou-Charentes en in de zuidelijke zonrijke regio s, Provence-Alpes-Côte d Azur, Languedoc-Rousillon, Midi-Pyrenées en Aquitaine. In de regio Rhône-Alpes is het recent opgerichte INES (Institut National pour l Energie Solaire) gevestigd, een van de Europese instituten op het gebied van zonne-energieonderzoek, omdat in de Savoie en Haute-Savoie een groot potentieel is aan zonne-uren. De meeste buitenlandse bedrijven met interesse in deze markt vestigen zich in deze regio. De regio Poitou-Charentes (West-Frankrijk) presenteerde begin 2009 een ambitieus PV-plan voor de regio met als doel om voor m 2 PV-zonnepanelen geplaatst te hebben. Daarbij worden innovatieve financiële instrumenten ingezet. De regio wil in het kader van het PV-plan ook een call for tenders ter waarde van 1 miljoen euro uitschrijven voor het aantrekken van producenten van PV-panelen in Poitou-Charentes. 14

16 Medische hulpmiddelen De Franse markt voor medische hulpmiddelen biedt kansen op het terrein van nieuw ontwikkelde gebieden als non-invasive-chirurgie, orthopedie, medische wegwerpartikelen en de ontwikkeling van de thuiszorg. Ook op het gebied van nieuwe technologieën als de télémédecine (doktersconsult op afstand via internet) biedt de Franse markt mogelijkheden. Automobielindustrie De automobielindustrie is in Frankrijk zowel in economisch als sociaal opzicht erg belangrijk. Een op de tien werknemers in Frankrijk is werkzaam in deze sector. De automobielindustrie realiseert bijna 10 procent van het Franse bbp. Ook is de sector goed voor 15 procent van alle investeringen die in Frankrijk worden gedaan, en voor 13 procent van de Franse de export. De automobielindustrie is de belangrijkste branche wat betreft uitgaven aan R&D. De Franse autofabrikanten zijn: PSA (Peugeot-Citroën) en Renault, (Renault-Dacia-Samsung Motors). De Franse productie van personenauto s daalde in 2008 met 7,5 procent. Renault en PSA Peugeot Citroën kenden een productiedaling van respectievelijk 9,5 en 6,1 procent. De Franse automobielindustrie is voornamelijk geconcentreerd in de regio s Nord/Pas-de-Calais en Île-de-France. Ondanks de zware tijden voor de autobranche wereldwijd, is de Franse auto- en automotivemarkt een interessante sector voor het Nederlandse bedrijfsleven. Een op de vijf in West-Europa verkochte personenauto s en een op de drie bedrijfswagens worden door een Franse autofabrikant geproduceerd. Frankrijk loopt wereldwijd voorop wat betreft de productie van auto s met een lage CO 2 - uitstoot. De aandacht voor duurzame technologie biedt kansen voor Nederlandse bedrijven die zijn gespecialiseerd in de toelevering van kwalitatief geavanceerde producten. Producten op het gebied van veiligheid, milieuvriendelijkheid, intelligent driving en brandstofvermindering zijn interessant voor de Franse markt. Duurzame bouw In Frankrijk is duurzaam bouwen in opkomst. Het land telt 30,7 miljoen woningen waarvan tweederde vóór 1975 is gebouwd. Vooral bij deze woningen ligt veel energiebesparingpotentieel. Onderzoek heeft uitgewezen dat deze woningen 43 procent van het totale energieverbruik vertegenwoordigen en 25 procent van de totale Franse CO 2 -uitstoot (123 miljoen ton) genereren. Het energieverbruik komt neer op gemiddeld ongeveer 400 kwh per verwarmde m 2. Franse huiseigenaren zijn op zoek naar milieuverantwoorde oplossingen. 15

17 Het gebruik van zonne-energie door particulieren neemt gestaag toe. Als gevolg van de droogte van de afgelopen jaren wordt er veel geïnvesteerd in regenwateropvangsystemen. Ook houtverwarming, geothermische warmtepompen en plantaardig isolatiemateriaal zijn sterk in opkomst. Circa 12 procent van de Franse huishoudens investeert in energiebesparing. De Franse overheid stelt belastingvoordelen ter beschikking voor duurzame energieinstallaties om dit percentage voor 2050 te verdubbelen of zelfs verdrievoudigen. Zakelijke cultuur Wederzijdse vooroordelen Nederland en Frankrijk zijn twee aparte werelden, ook op zakelijk vlak. Ons land oefent een grote aantrekkingskracht uit op de Fransen. Niet omdat we zo liberaal zijn (drugsbeleid en abortus), maar vooral omdat we in de ogen van de Fransen een modern land zijn met een grote, internationale handelsgeest. Veel Franse ondernemers zien Nederland als de ideale opstap voor hun internationale expansie. Maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn in de ogen van de Fransen. Nederlanders staan ook te boek als een materialistisch, ultraliberaal volk, wars van formaliteiten, te direct en altijd uit op consensus binnen het bedrijf. Ook Nederlanders hebben zo hun vooroordelen over de Fransen. In hun ogen gedragen de Fransen zich slecht in het verkeer, spreken ze hun talen slecht, zijn ze gesloten en wordt er bij het minste geringste gestaakt; je moet goed tussen de regels doorlezen wat ze echt bedoelen en de baas zijn wil is wet. De verschillen in bedrijfscultuur, omgangsnormen en stijl van leidinggeven zijn enorm. Je bewust zijn van deze verschillen draagt zeker bij aan de slagingskansen in Frankrijk. Regelmatig organiseren diverse instanties, waaronder de ABN AMRO Bank, de Franse ambassade en het Parijse Institut Néerlandais seminars over zakendoen in Frankrijk en daarmee ook over zakelijke cultuurverschillen. Voor meer informatie over dit soort seminars kunt u contact opnemen met de Franse ambassade in Nederland of kijk op Belangrijkste verschillen Nederlanders zijn op overleg en consensus gericht. Ze polderen wat af en de baas luistert naar de werkvloer. Dat is een vrij onbekend fenomeen bij de Fransen. Een Frans bedrijf is bijna altijd centralistisch en bureaucratisch georganiseerd. Als de baas iets zegt, dan gebeurt dat ook. Besluitvorming gaat bij Franse bedrijven over 16

18 vele lagen en duurt vaak langer dan bij een Nederlands bedrijf. Veel betrokkenen praten mee, maar aan het eind neemt de baas de beslissing. Nederlanders zijn expliciet, ze zeggen waar het op staat en zijn nogal overtuigd van hun eigen gelijk. De Fransman praat iets wolliger; verpakt zijn boodschap in fraaie bewoordingen. Hij zal zijn gelijk niet eisen, dekt zich een beetje in en houdt de deur graag op een kier. Het directe van de Nederlanders wordt door een Fransman dan ook niet altijd gewaardeerd. Voor Nederlanders is een afspraak een afspraak. Vergaderen om 2 uur s middags, is ook écht beginnen om 2 uur s middags. Aan het Franse kwartiertje vaak een half uur later kunnen Nederlanders maar moeilijk wennen. En dan is er nog de Franse zakenlunch. Die duurt lang en over zaken wordt pas gesproken na een goed gesprek over de geserveerde lunch en de bijbehorende wijnen, over hobby s en gezin. Laat u vooral niet afschrikken door de verschillen in zakelijke cultuur, want er zijn volop mogelijkheden om tot elkaar te komen. Ondanks de vooroordelen is het imago van de Nederlandse zakenman in Frankrijk vrij goed. Zie kansen en laat u hierin ook adviseren door de NL EVD Internationaal (voorheen EVD) of de Kamer van Koophandel, de Nederlandse ambassade in Frankrijk of specialisten op specifieke terreinen. Als u de stap eenmaal heeft gezet, gaat het vaak ook goed, is de ervaring van ondernemers die u voorgingen. Zakelijke gedragscodes Noem bij het voorstellen uw naam en geef uw visitekaartje af. Geef ook uw plek binnen uw bedrijf aan, zodat duidelijk is welke beslissingsbevoegdheid u hebt. Onderhandelingen kunnen vaak langer duren dan noodzakelijk, als u een te laag geplaatste en niet beslissingsbevoegde medewerker spreekt. U kunt het best informeren naar de positie van uw gesprekspartner binnen de organisatie. Geef bij het weggaan een hand aan iedereen aan wie u bent voorgesteld. De Fransman is formeler. Wees hoffelijk in het taalgebruik en blijf ook in een meer vertrouwde omgeving vousvoyeren. Voer een gesprek het liefst in het Frans. Hoewel steeds meer Franse jongeren steeds beter Engels spreken, is het nog steeds een absolute pre als u de Franse taal beheerst. Dit geldt vooral voor sectoren waarvoor binnen Frankrijk een omvangrijke internationale markt bestaat. In sterk internationaal georiënteerde sectoren of moderne sectoren als ict wordt meer Engels gesproken. In Frankrijk is het gebruikelijk om elkaar persoonlijk en individueel te begroeten. Franse collega s zullen zich beledigd voelen als ze niet persoonlijk bij naam worden begroet. 17

19 Indien u thuis wordt uitgenodigd voor een maaltijd, neem dan geen (Nederlandse) wijn mee, maar bijvoorbeeld chocolade of een dessert. Probeer niet te snel tot zaken te komen. Het opbouwen van een goede vertrouwensrelatie en een goed persoonlijk contact is belangrijk en kost ook tijd. Roer tijdens zakelijke gesprekken en vooral ook zakenlunches onderwerpen als hobby s, cultuur, gastronomie, enzovoorts aan. De zakelijke lunch neemt in het Franse bedrijfsleven een prominente plaats in en hoort echt bij de onderhandelingen. Stuur na de lunch of een bezoek een bedankbriefje aan uw gastheer. Trek niet te snel de champagnefles open! Fransen nemen echt tijd voor hun zakelijke beslissingen. Frequent telefonisch contact wordt gewaardeerd, maar afspraken dienen schriftelijk, in het Frans, te worden vastgelegd. Ook documenten, overeenkomsten, productinformatie en reclameboodschappen stelt u bij voorkeur in het Frans op. Financiële zaken Welke betalingsinstrumenten? In Frankrijk betalen bedrijven met cheques, bankoverboekingen, wissels en promessen. Hoewel steeds vaker met bankoverboekingen wordt betaald, maken veel Franse bedrijven nog steeds gebruik van cheques, ook voor grote betalingen. Banken stimuleren het gebruik van de bankoverboeking en het automatische incasso omdat de verwerking ervan een stuk sneller en goedkoper is dan van de cheque. Frankrijk is bezig de nationale betalingssystemen voor overboekingen, automatische afschrijvingen en betalingen met bankpasjes aan te passen aan de eisen van het Europese protocol Single European Payments Area (SEPA). In 2011 moet deze operatie zijn voltooid. Binnen een aantal jaren bestaat er dan geen verschil meer tussen binnenlandse en grensoverschrijdende betalingen in de Eurozone als gevolg van SEPA. SEPA omvat in eerste instantie de landen die de euro hebben ingevoerd. In deze landen kunt u over enige tijd met dezelfde overschrijvingen, incasso s en betaalpassen betalen. Ter voorbereiding hierop is al in 2008 de Europese overschrijving ingevoerd. Het accreditief (de L/C) wordt bij transacties binnen de Europese Unie nog maar weinig gebruikt. 18

20 Cheque De cheque is in Frankrijk nog steeds het belangrijkste niet-chartale betaalmiddel (gemeten in bedragen), vooral onder particulieren. Sinds 2002 worden alle cheques via elektronische gegevens gecleared. Alle originele cheques vanaf euro worden via een centraal verwerkingssysteem in Parijs ter controle naar de bank van de betaler gezonden. Cheques zijn doorgaans niet overdraagbaar (chèques barrés of gekruiste cheques) en kunnen uitsluitend door de begunstigde op de eigen bankrekening worden geïnd. Een cheque kan in Frankrijk uitgeschreven worden voor een ongelimiteerd bedrag. Het voordeel van cheques is dat u vrij zeker bent van betaling. Indien u zelf per cheque betaalt, is het een voordeel dat het bedrag later van uw rekening wordt afgeschreven (gedebiteerd) dan het geval zou zijn met een bankoverboeking. Chequeboekjes zijn gratis. De kosten voor de aangetekende verzending worden vaak wel in rekening gebracht. Het uitschrijven van ongedekte cheques is strafbaar, maar komt helaas nog voor. Een Franse bank die besluit om cheques van eigen klanten niet te honoreren is verplicht dit te melden bij de Banque de France. Indien de Banque de France daarna niet binnen 30 dagen het bewijs heeft dat de betaling alsnog is voldaan, wordt de wanbetaler op een zwarte lijst geplaatst en voor vijf jaar uitgesloten van het gebruik van cheques. Ook strafrechtelijke vervolging is mogelijk, omdat de afgifte van ongedekte cheques gelijk wordt gesteld aan oplichting. Wissel Een wissel (ook wel promesse genoemd, betalingsbelofte) is een verplichting om op een bepaald moment een bepaald bedrag te betalen. Deze betalingsvorm heet Billet à ordre Relevé (BOR- promesse) of Lettre de Change Relevée (LCR genormaliseerde handelswissel). De wissel wordt nog vrij veel gebruikt in Frankrijk, vaak als de leverancier een krediettermijn met zijn afnemer overeenkomt. Een termijn van 60 tot 90 dagen is daarbij niet ongebruikelijk. Het weigeren van een LCR/BOR is niet strafbaar maar leidt vaak tot de registratie van een betalingsincident bij de Banque de France. Dit kan de door de Banque de France opgestelde creditscoring van de weigeraar nadelig beïnvloeden, waardoor leveranciers kunnen overwegen om niet meer op krediet te leveren. Om de doorgaans lange betalingstermijn te omzeilen en snel over liquide middelen te beschikken kan de leverancier de door zijn afnemers geaccepteerde wissels verdisconteren. Het verdisconteren van wissels wegens leveranties is de meest voorkomende vorm van debiteurenfinanciering. De wissel wordt aan de bank overgedragen. Deze schiet de wissel volledig voor, onder aftrek van de rente over de nog niet verstreken looptijd en gecrediteerd in rekening courant. 19

TIPS. Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) www.hlb-van-daal.nl

TIPS. Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) www.hlb-van-daal.nl TIPS Internationaal zaken doen en BTW (deel 2) Handel en BTW In dit memo worden aspecten van BTW behandeld, die van toepassing kunnen zijn bij internationale handel. Het is geen volledig overzicht, maar

Nadere informatie

mr. T. (Ton) Verveer 4/15/2010

mr. T. (Ton) Verveer 4/15/2010 Btw en transport per 1 januari 2010 mr. C.F.C. C (Frank) Resseler mr. T. (Ton) Verveer 1 Btw in perspectief Btw en transport INHOUD Btw en met transport samenhangende diensten Bemiddeling Verhuur vrachtwagens

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

Kent, een geweldige plek om zaken te doen

Kent, een geweldige plek om zaken te doen Kent, een geweldige plek om zaken te doen Kent is de beste plek om zaken te doen in het Verenigd Koninkrijk. Gelegen in Zuidoost-Engeland is Kent de regio die het dichtst bij het vasteland van Europa ligt.

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

KROATIË BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders

KROATIË BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders KROATIË BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders - Gewaarmerkte kopie Eurovergunning voor grensoverschrijdend vervoer. - Voor het vervoer naar, van

Nadere informatie

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend 08 Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend Laurens Cazander Publicatiedatum CBS-website: 3 februari 2009 Den Haag/Heerlen, 2009 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x =

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

TURKIJE BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders

TURKIJE BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders TURKIJE BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders - Gewaarmerkte kopie Eurovergunning voor grensoverschrijdend vervoer. - Voor het vervoer naar, van

Nadere informatie

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september De praktijk van vergroenen van belastingen Milieunetwerk GroenLinks, 16 september CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

RUSLAND BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders

RUSLAND BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN. 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders RUSLAND BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders - Gewaarmerkte kopie Eurovergunning voor grensoverschrijdend vervoer. - Voor het vervoer naar, van

Nadere informatie

BELANGRIJK: De consulaire afdeling is geopend op maandag, woensdag en donderdag van 10.00 tot 12.00 uur.

BELANGRIJK: De consulaire afdeling is geopend op maandag, woensdag en donderdag van 10.00 tot 12.00 uur. BELANGRIJK: 1). Cheques worden niet geaccepteerd 2). Vergeet niet het betalingsbewijs bij uw aanvraag in te dienen 3). Dien visumaanvragen van 3 maanden of langer (iedere categorie) op tijd in aangezien

Nadere informatie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie Bron: Agentschap NL Spanje: Toelevering automobielindustrie De Spaanse automobielfabrieken De automotive sector in Spanje is van groot belang voor de Spaanse economie. Het biedt werk aan een groot aantal

Nadere informatie

Vergroening van belastingen Concrete handvaten

Vergroening van belastingen Concrete handvaten Vergroening van belastingen Concrete handvaten Frans Rooijers & Martijn Blom 2 1 Vergroening belastingen Van arbeid naar milieubelastende factoren 1. Regulerend >> afname milieueffecten 2. Inkomsten voor

Nadere informatie

ontvangstverklaring 0% btw Duitsland

ontvangstverklaring 0% btw Duitsland Gelangenbestätigung ontvangstverklaring 0% btw Duitsland Doet u regelmatig zaken met Duitse leveranciers of levert u vanuit Duitsland goederen aan Europese afnemers? Dan bepaalt Duitse regelgeving dat

Nadere informatie

Over op IBAN en SEPA Wat betekent dat voor uw organisatie? Wij zijn uw bank.

Over op IBAN en SEPA Wat betekent dat voor uw organisatie? Wij zijn uw bank. Over op IBAN en SEPA Wat betekent dat voor uw organisatie? Wij zijn uw bank. 1 Over op IBAN en SEPA Op dezelfde manier betalen in heel Europa, dat is het doel van SEPA (Single Euro Payments Area). Vanaf

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

ABN AMRO Voorwaarden SEPA Incasso

ABN AMRO Voorwaarden SEPA Incasso ABN AMRO Voorwaarden SEPA Incasso December 2013 Inhoudsopgave Voorwaarden SEPA Incasso Begrippenlijst 1. Onderwerp en toepasselijke voorwaarden 2. Gebruik SEPA Incasso 3. De eisen van de bank 4. Machtiging

Nadere informatie

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad)

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad) China Grootste land ter wereld 1 van de BRIC-landen 1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Shanghai Delta rijkste van China Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.)

Nadere informatie

Incassodiensten. Wuite Recherche en Incasso. De Factorij 47F 1689 AK ZWAAG T 0229 24 7758 F 0229 29 9277

Incassodiensten. Wuite Recherche en Incasso. De Factorij 47F 1689 AK ZWAAG T 0229 24 7758 F 0229 29 9277 Wuite Recherche en Incasso De Factorij 47F 1689 AK ZWAAG T 0229 24 7758 F 0229 29 9277 E info@wuitereni.nl I www.wuiterechercheenincasso.nl Incassodiensten Versie 5.1 8 januari 2013 Wuite Recherche en

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Cliëntenbrief Nieuwe factureringsregels vanaf 1 januari 2013: alle wijzigingen op een rij

Cliëntenbrief Nieuwe factureringsregels vanaf 1 januari 2013: alle wijzigingen op een rij Cliëntenbrief Nieuwe factureringsregels vanaf 1 januari 2013: alle wijzigingen op een rij Onderwerp: nieuwe factureringsregels per 1 januari 2013 Doel: informeren en adviseren Bestemd voor: alle ondernemers

Nadere informatie

Special wijziging BTW- factureringsregels Per 1 januari 2013

Special wijziging BTW- factureringsregels Per 1 januari 2013 Special wijziging BTW- factureringsregels Per 1 januari 2013 Audit І Tax І Advisory Belangrijke wijzigingen in de btw facturerings regels per 1 januari 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Wanneer moet

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

PERSNOTA. Het fiscaal resultaat zal worden vastgesteld op basis van een percentage (0,55%) op de omzet die werd behaald uit de diamanthandel.

PERSNOTA. Het fiscaal resultaat zal worden vastgesteld op basis van een percentage (0,55%) op de omzet die werd behaald uit de diamanthandel. Kabinet Minister van Financiën PERSNOTA Onderwerp Fiscale maatregelen Programmawet Datum Ministerraad 21.05.2015 Bankentaks Onze samenleving heeft de voorbije jaren heel wat inspanningen gedaan om de financiële

Nadere informatie

Nord-Pas de Calais. Een geweldige plek om zaken te doen

Nord-Pas de Calais. Een geweldige plek om zaken te doen Nord-Pas de Calais Een geweldige plek om zaken te doen Photo : Michaël Lachant /Conseil Régional Nord-Pas de Calais Photo : Michaël Lachant /Conseil Régional Nord-Pas de Calais Photo : Emmanuel Watteau

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

voorwaarden November 2015 Informatie Beleggen SEPA Incasso november 2011 ABN AMRO

voorwaarden November 2015 Informatie Beleggen SEPA Incasso november 2011 ABN AMRO Informatie Beleggen SEPA Incasso november 2011 ABN AMRO voorwaarden November 2015 Inhoudsopgave Voorwaarden SEPA Incasso Begrippenlijst 1. Onderwerp en toepasselijke voorwaarden 2. Gebruik SEPA Incasso

Nadere informatie

Volkswagen Bedrijfswagensplan

Volkswagen Bedrijfswagensplan Fiscaal vriendelijk investeren Bij de aanschaf van een nieuwe bedrijfswagen kunnen interessante fiscale voordelen van toepassing zijn. Zo geldt naast de investeringsaftrek (KIA) de mogelijkheid om versneld

Nadere informatie

Wat verandert er in 2014?

Wat verandert er in 2014? Wat verandert er in 2014? In 2014 veranderen een aantal belastingregels en zijn er veranderingen voor toeslagen. Zo kunt u nog maar 1 rekeningnummer gebruiken voor de meeste belastingteruggaven en toeslagen.

Nadere informatie

Buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen

Buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen Publicatiedatum CBS-website: 24 juli 2007 Buitenlandse vrachtwagens op de Nederlandse wegen Wegsstromen in relatie tot Nederlands grondgebied voor 2005 Pascal Ramaekers, Mathijs Jacobs en Marcel Seip Centraal

Nadere informatie

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance Zicht op Zaken Het vermogen om te ondernemen Succesvol ondernemen is niet het resultaat van een spontane ontbranding. Als ondernemer zet u zich dagelijks

Nadere informatie

Als u vragen heeft over dit onderwerp of over de intrekking van mededeling 26, dan kunt u uiteraard contact opnemen

Als u vragen heeft over dit onderwerp of over de intrekking van mededeling 26, dan kunt u uiteraard contact opnemen BTW-nieuwtjes 5/2010 van vilsteren BTW advies bv Heidesteinlaan 2a, 6866 AG Heelsum E-mail: info@btwadvies.com Website: www.btwadvies.com Telefoon: 026-7071710 KvK Arnhem 09136209 De pro rata en het mogen

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Gesubsidieerd zaken doen in Duitsland. Effecten van NIOF subsidies en een nadere analyse van het vermarkten van producten binnen dat kader

Gesubsidieerd zaken doen in Duitsland. Effecten van NIOF subsidies en een nadere analyse van het vermarkten van producten binnen dat kader Gesubsidieerd zaken doen in Duitsland Effecten van NIOF subsidies en een nadere analyse van het vermarkten van producten binnen dat kader Inhoudsopgave 1. Inleiding 3. Analyse 3 3. Inzicht in Noord-Nederlandse

Nadere informatie

FISCAL EINDEJAARTIPS VOOR HET FAMIILEBEDRIJF(2014)

FISCAL EINDEJAARTIPS VOOR HET FAMIILEBEDRIJF(2014) FISCAL EINDEJAARTIPS VOOR HET FAMIILEBEDRIJF(2014) Het einde van het jaar is weer in zicht. Bedrijfsopvolging.nl heeft wat fiscale tips voor familiebedrijven op een rij gezet. Schenken Ieder jaar kunt

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Betalen in het eurogebied: nog niet alle wensen vervuld

Betalen in het eurogebied: nog niet alle wensen vervuld ers zijn over het algemeen positief over de bestaande betaalmogelijkheden, maar toch betaalt men in of naar het buitenland niet altijd zoals men zou willen. Zo is de tevredenheid over de acceptatie van

Nadere informatie

Fiscale eindejaarstips 2009 en wijzigingen 2010

Fiscale eindejaarstips 2009 en wijzigingen 2010 Fiscale eindejaarstips 2009 en wijzigingen 2010 IB ONDERNEMER Uitstellen van winst Het uitstellen van winst is voor een IB-ondernemer fiscaal voordelig, want in 2010 is de MKB-winstvrijstelling verhoogd

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Uitgangspunt

1. Inleiding. 2. Uitgangspunt 1. Inleiding In het geval u overweegt een vakantiewoning aan te kopen gelegen in Parc Les Etoiles wilt u wellicht meer weten over de mogelijke gevolgen voor de belastingheffing met betrekking tot de aankoop

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

17-4-2014. Onderwerpen: Wet op de inkomstenbelasting 2001

17-4-2014. Onderwerpen: Wet op de inkomstenbelasting 2001 Onderwerpen: Korte uitleg heffingssysteem inkomstenbelasting Korte uitleg heffingssysteem vennootschapsbelasting Vrijstellingen en heffingskortingen Aflossen eigenwoningschuld Familielening eigen woning

Nadere informatie

138 De Pensioenwereld in 2014

138 De Pensioenwereld in 2014 17 138 De Pensioenwereld in 2014 Beleggingen 139 EU-claims: geen grijs gedraaide plaat Auteurs: Susan Groot Koerkamp en Erwin Nijkeuter In de meeste Europese landen worden of werden buitenlandse pensioenfondsen

Nadere informatie

Veluwestraat 66 6813 ED Arnhem. info@brugman-admin.nl 026-3813038 06 38429093 1

Veluwestraat 66 6813 ED Arnhem. info@brugman-admin.nl 026-3813038 06 38429093 1 Veluwestraat 66 6813 ED Arnhem info@brugman-admin.nl 026-3813038 06 38429093 1 ONDERWERPEN ADMINISTRATIE GEBRUIK AUTO KLEINE ONDERNEMERSREGELING ONDERNEMERSAFTREK INVESTERINGSAFTREK OUDEDAGSRESERVE MIDDELING

Nadere informatie

Grensoversch rijdend zakendoen in de EU wordt steeds eenvoudiger

Grensoversch rijdend zakendoen in de EU wordt steeds eenvoudiger Grensoversch rijdend zakendoen in de EU wordt steeds eenvoudiger ONTDEK DE EU- MAATREGELEN DIE UW BEDRIJF HELPEN ACTIEF TE ZIJN OP DE INTERNE MARKT EN DIE GRENSOVERSCHRIJDENDE INNING VAN SCHULDEN VEREENVOUDIGEN

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 Een systematiek voor het oplossen van btw-problemen

HOOFDSTUK 1 Een systematiek voor het oplossen van btw-problemen HOOFDSTUK 1 Een systematiek voor het oplossen van btw-problemen De wijze waarop internationale transacties in de heffing van btw worden betrokken, wordt bepaald door de systematiek van de btw-wetgeving.

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR NIEUWE EUROVERGUNNINGHOUDERS

INFORMATIE VOOR NIEUWE EUROVERGUNNINGHOUDERS Deze brochure bevat informatie over: 1 van 6 1. Wat is een NIWO-codenummer? 2. Gebruik maken van mijnniwo 3. Bestellen van extra Eurovergunningbewijzen 4. De Eurovergunning en -bewijzen 5. Algemene gegevens

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Vragen en antwoorden verhoging btw-tarief

Vragen en antwoorden verhoging btw-tarief Vragen en antwoorden verhoging btw-tarief Onlangs is een wetswijziging aangenomen waardoor het algemene btw-tarief in Nederland van 19% naar 21% zal worden verhoogd. In de praktijk leidt dit tot verschillende

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

Art. 39 Algemene wet inzake rijksbelastingen In de gevallen waarin het volkenrecht, dan wel naar het oordeel van Onze Minister het internationale

Art. 39 Algemene wet inzake rijksbelastingen In de gevallen waarin het volkenrecht, dan wel naar het oordeel van Onze Minister het internationale Art. 39 Algemene wet inzake rijksbelastingen In de gevallen waarin het volkenrecht, dan wel naar het oordeel van Onze Minister het internationale gebruik, daartoe noopt, wordt vrijstelling van belasting

Nadere informatie

De regeling is al goedgekeurd voor 2013. Voor 2014 maakt deze deel uit van het Belastingplan, wat nog moet worden goedgekeurd.

De regeling is al goedgekeurd voor 2013. Voor 2014 maakt deze deel uit van het Belastingplan, wat nog moet worden goedgekeurd. Particulier Toeslagen op tijd aanvragen Zorg ervoor dat de toeslagen op tijd worden aangevraagd. Als de deadline gepasseerd is heeft u geen recht meer op uitbetaling. Als u bij ons op de uitstellijst staat

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743 Om als bedrijf concurrerend te blijven is het van belang voortdurend te ontwikkelen. Hierbij is het betreden van nieuwe markten, samenwerken met andere bedrijven en investeren vaak noodzakelijk. Dergelijke

Nadere informatie

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË

KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË KUNSTSTOF- EN RUBBERINDUSTRIE BELGIË ECONOMISCH JAARRAPPORT 27 Federplast.be Vereniging van Producenten van Kunststof- en Rubberartikelen VZW Association des Producteurs d Articles en Matières Plastiques

Nadere informatie

Om te zorgen dat afvalstoffen zo min mogelijk schade toebrengen aan het milieu wordt een voorkeursvolgorde gehanteerd.

Om te zorgen dat afvalstoffen zo min mogelijk schade toebrengen aan het milieu wordt een voorkeursvolgorde gehanteerd. Voorbeeldvragen Ondernemersexamens website Afvalstoffen Om te zorgen dat afvalstoffen zo min mogelijk schade toebrengen aan het milieu wordt een voorkeursvolgorde gehanteerd. Wat is de juiste voorkeursvolgorde?

Nadere informatie

BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN

BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN WIT-RUSLAND BENODIGDE TRANSPORTVERGUNNINGEN 1. Benodigde transportvergunningen voor Nederlandse vervoerders a. Gewaarmerkte kopie Eurovergunning voor grensoverschrijdend vervoer. b. Voor het vervoer naar,

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

FISCALE ASPECTEN OMZETBELASTING EN INKOMSTENBELASTING OMZETBELASTING ASPECTEN PARTICULIER WORDT TIJDELIJK ( QUASI ) ONDERNEMER VOOR DE OMZETBELASTING FORMULIER INVULLEN OPGAAF STARTENDE ONDERNEMING BEOORDELING

Nadere informatie

Informatie voor ondernemers

Informatie voor ondernemers Informatie voor ondernemers Factuurvereisten en regels Vrijwel elke ondernemer heeft te maken met btw. Btw is de belasting die u als ondernemer verschuldigd bent over uw omzet. Daar staat tegenover dat

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. November 2006

NIEUWSBRIEF. November 2006 NIEUWSBRIEF November 2006 BTW voor privé- gebruik bestelauto s Een bestelauto die doorlopend wisselend wordt gebruikt door twee of meer van uw werknemers, dan hoeft u voor de BTW-correctie wegens privé-gebruik

Nadere informatie

De fiscale aspecten van een onroerende recreatiewoning

De fiscale aspecten van een onroerende recreatiewoning De fiscale aspecten van een onroerende recreatiewoning Hieronder wordt ingegaan op de fiscale consequenties van de aankoop en het bezit van een recreatiewoning die zodanig met de (onder)grond is verbonden

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Brussel, 20 januari 2016 Uit een studie van de FOD Economie over de Belgische agrovoedingsindustrie blijkt dat de handel tussen 2000 en 2014 binnen de Europese

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

Masterclass 5 Administratie & verzekeringen: een goede basis voor ondernemen in Duitsland

Masterclass 5 Administratie & verzekeringen: een goede basis voor ondernemen in Duitsland Welkom! Masterclass 5 Administratie & verzekeringen: een goede basis voor ondernemen in Duitsland Uw gastheren: Peter Veldhuis en Cees van t Veer Oostwerk Henk-Jan Morsink Gothaer versicherungen Oostwerk

Nadere informatie

Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen

Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen SEPA: betalingsverkeer zonder grenzen In een groot deel van Europa worden de grenzen voor het betalingsverkeer afgeschaft. Er komt één grote Europese

Nadere informatie

2014 -- Omzetbelasting II -- Deel 3

2014 -- Omzetbelasting II -- Deel 3 Omzetbelasting II les 5 programma Intracommunautaire prestaties goederen: de intracommunautaire transacties diensten: de intracommunautaire diensten 1 Invoer Jim is ondernemer in Zuid-Korea. Hij levert

Nadere informatie

Fiscaal optimaal van start. P.M. (Marijn) Bremmer LL.M.

Fiscaal optimaal van start. P.M. (Marijn) Bremmer LL.M. Fiscaal optimaal van start P.M. (Marijn) Bremmer LL.M. Het MKBTR-verhaal 4 pijlers Visie & strategie Organisatie Rapportage Wet- en regelgeving Het MKBTR-verhaal 3 kernwaarden Eerlijk Eenvoudig Effectief

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Zodat u efficiënt kunt ondernemen. Financial Lease dat is onze specialiteit

Zodat u efficiënt kunt ondernemen. Financial Lease dat is onze specialiteit Zodat u efficiënt kunt ondernemen Financial Lease dat is onze specialiteit Inhoud Alpha Credit Nederland. Dé autofinancierder van Nederland. Wilt u meer weten over de mogelijkheden van Financial Lease

Nadere informatie

FISCALE VERPLICHTINGEN. 16 februari 2013

FISCALE VERPLICHTINGEN. 16 februari 2013 FISCALE VERPLICHTINGEN IN PORTUGAL 16 februari 2013 Fiscaal resident U heeft een Portugees fiscaal nummer (NIF of Número de Contribuinte) U woont in Portugal U bent uitgeschreven uit het Nederlandse bevolkingsregister

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Speaking Notes. e-invoicing: Juridisch luik

Speaking Notes. e-invoicing: Juridisch luik Speaking Notes e-invoicing: Juridisch luik 1 Op 1 januari 2013 treden er in België nieuwe factureringsregels in werking in verband met de belasting over de toegevoegde waarde. Deze wijzigingen werden aangebracht

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Datum: 02/12/2000 Lead Tijd: 15:54:28 Aanvrager: JV 1-Z9003 OEFENING 1/3.24 (30/11/1998-31/12/1998)

Datum: 02/12/2000 Lead Tijd: 15:54:28 Aanvrager: JV 1-Z9003 OEFENING 1/3.24 (30/11/1998-31/12/1998) OPENINGSJOURNAAL Datum: 02/12/2000 Lead Tijd: 15:54:28 Aanvrager: JV 1-Z9003 OEFENING 1/3.24 (30/11/1998-31/12/1998) De Deyne, Verhoeye Accountants en Belastingconsulenten Adres: Kort Eindeken 25 9920

Nadere informatie

C3: Commercial Credit Circuit. Instrument om liquiditeitspositie MKB bedrijfsleven te verbeteren

C3: Commercial Credit Circuit. Instrument om liquiditeitspositie MKB bedrijfsleven te verbeteren C3: Commercial Credit Circuit Instrument om liquiditeitspositie MKB bedrijfsleven te verbeteren Social Trade Organisation NGO Opgericht: 1970 Hoofdkantoor: Oude gracht, Utrecht Kantoren in Brazilië, Uruguay

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

LEASE OF FINANCIER UW BMW

LEASE OF FINANCIER UW BMW BMW Financial Services Leasing Financiering Verzekering BMW maakt rijden geweldig LEASE OF FINANCIER UW BMW OP EEN MANIER DIE BIJ Ú PAST. BMW FINANCIAL SERVICES Leasing. Financiering. Verzekering. INHOUD.

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering

Ondernemingsfinanciering Een beknopt overzicht van de financieringsmogelijkheden die de overheid u kan bieden. Ondernemingsfinanciering Introductie Als ondernemer moet u snel en eenvoudig kunnen zien hoe de overheid kan helpen

Nadere informatie

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia

Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Bilaterale handel Vlaanderen - Colombia Handelsbalans Vlaanderen - Colombia Onze handel met Colombia is steevast in een handelstekort geëindigd. Dat tekort was op zijn hoogst in 2008: zowat een half miljard

Nadere informatie

MEER WETEN OVER BELASTINGEN

MEER WETEN OVER BELASTINGEN www.damd.nl Meer weten over Belastingen De belangrijkste belastingen waarmee je als zzp er te maken hebt zijn de inkomsten- en de omzetbelasting. De eerste belastingsoort is voor jou van belang, omdat

Nadere informatie

Een stand van zaken van ICT in België in 2012

Een stand van zaken van ICT in België in 2012 Een stand van zaken van ICT in België in 2012 Brussel, 20 november 2012 De FOD Economie geeft elk jaar een globale barometer van de informatie- en telecommunicatiemaatschappij uit. Dit persbericht geeft

Nadere informatie

commercial factors Factoring voor het MKB Voor ondernemers met ambitie

commercial factors Factoring voor het MKB Voor ondernemers met ambitie commercial factors Factoring voor het MKB Voor ondernemers met ambitie : ruimte voor zakendoen Als ondernemer wilt u verder. Kansen benutten. Groeien als dat kan. Een interessante transactie niet laten

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Colofon Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Contactpersoon: NBSO Chengdu Chief Representative : Bertrille Snoeijer

Nadere informatie

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016.

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en btw. Wie de belastingen rondom mobiliteit een beetje wil volgen, heeft er bijna

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

Kerstpakket & belasting

Kerstpakket & belasting Kerstpakket & belasting 2014 Wegwijzer voor het belastingdoolhof Whitepaper Kerstpakket en belasting 2014 Het is makkelijk om verdwaald te raken in het doolhof van belastingregels rondom het kerstpakket

Nadere informatie