SBI (Strategisch Beleidsinstrument) WALS-gebruikersdag 13 sepotember 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SBI (Strategisch Beleidsinstrument) WALS-gebruikersdag 13 sepotember 2011"

Transcriptie

1 SBI (Strategisch Beleidsinstrument) WALS-gebruikersdag g 13 sepotember 2011

2 Ontstaan van SBI Strategisch portefeuillesturing eu es u bij corporaties: - afdeling Vastgoed maakt plannen - afdeling Financiën maakt de doorrekeningen (Wals) - Moeizaam, tijdrovend proces SBI als nieuwe tool om daadwerkelijk d strategisch t te sturen 2

3 Inhoud Noodzaak om strategisch te sturen Nieuwe visie op strategisch sturen SBI; het Strategische Beleidsinstrument Ervaringen bij gebruik Discussiepunten 3

4 Toenemende noodzaak Veel verandering en onzekerheid e e in de omgeving: - veranderende wet- en regelgeving, - grotere druk om prestaties te leveren, - krimpende financiële mogelijkheden (WSW & CFV), - coalitieakkoord, waaronder heffing Conclusie: toenemende noodzaak om betrouwbaar te communiceren over haalbare activiteiten it it binnen de financiële iël randvoorwaarden, incl. de risico s daarbij. 4

5 Nieuwe visie op strategisch sturen Strategisch sturen: - maatschappelijke doelstellingen (outcome) vertalen naar portefeuilledoelstellingen (output), resulterend in wensportefeuille, - geïntegreerde aanpak (wonen, vastgoed en financiën), - gericht op de (middel)lange termijn, - kaderstellend voor taktisch beleid (KPI s). 5

6 Kenmerken SBI Strategische e invalshoek: as - op hoofdlijnen - gericht op de middel(lange) termijn Ondersteunt optimalisering van het beleid - realiseren doelstellingen - binnen financiële restricties - rekening houdend met onzekerheden Integrale benadering - wonen, vastgoed, financiën - bestaande portefeuille - aanpassing van de portefeuille 6

7 Schema 1: bepaling wensportefeuille 7

8 Schema 2: optimalisatie huur- en lastenbeleid l 8

9 Schema 3: keuze investeringsprogramma s 9

10 Bouwstenen Marktspiegel Financiële doorrekening Optimaliseringsoptie Kanteling risico s s 10

11 Marktspiegel Optimalisering huur- en lastenbeleid e bestaand bezit Kasstroom-, waarde- of rendementssturing via aanpassen: - verschil tussen maximaal/ normatief en feitelijk huurniveau, - verschil tussen feitelijke lasten en minimale / normatieve lasten. 11

12 Marktspiegel 12

13 Financiële restricties (1) Maatschappelijke appe e doelstellingen e staan saa voorop op met de vertaling daarvan naar de wensportefeuille. Geen financiële doelstellingen, wel financiële restricties. Verschillende financiële restricties mogelijk. Rendementsverloop op vastgoed (direct/indirect) is een uitkomst t van SBI. 13

14 Financiële restricties (2) De SBI geeft inzicht in het verloop van de relevante financiële restricties, bijv.: - Rentedekkingsgraad. - Solvabiliteit op basis van exploitatiewaarde. - Verhouding leningen / marktwaarde (loan to value). Opgegeven bandbreedtes begrenzen de financiële mogelijkheden om prestaties te leveren (wordt op jaarbasis bezien). 14

15 Optimaliseringsoptie Twee mogelijkheden ede om de maatregelen e vast te stellen waarmee de corporatie zo dicht mogelijk bij de wensportefeuille kan komen: 1. Interactief: de gebruiker maakt een selectie uit de vooraf vastgestelde set van mogelijke maatregelen en zoekt zo de beste set. 2. Gerestricteerde variant: het programma schaalt de maatregelen terug op basis van prioriteiten. it it Resultaat: t een set maatregelen binnen financiële restricties 15

16 Kanteling risico s: reden Bij jcopoaes corporaties zijn as als verplichtingen epc aee alleen de leningen gewaardeerd; niet de maatschappelijke opgave (vgl met de pensioentoezeggingen) Bij slecht weer zal de maatschappelijke opgave naar de toekomst verschoven of verminderd worden; de solvabiliteit kan in principe p binnen vastgestelde grenzen blijven. Conclusie: risico heeft niet primair betrekking op solvabiliteit, maar op het wel/niet/eerder/later realiseren van de voorgenomen maatschappelijke opgave 16

17 Kanteling risico s: resultaat Resultaat: kansverdeling dat de wensportefeuille (of onderdelen daarvan) wel/niet zal worden gerealiseerd. Methode: - Groot aantal mogelijke economische scenario s (zoals WALS). - Invloed op de financiële positie van de corporatie. - Vanwege harde financiële restricties doorvertaling naar consequenties voor de realisatie van de wensportefeuille. 17

18 Toepassing binnen SBI Over(onder)schrijding grenswaarde financiële restricties leidt tot vertraging, respectievelijk versnelling van voorgenomen maatregelen. Mogelijkheid om vooraf prioriteit aan te geven voor de keuze e van de maatregelen, waarmee de volgorde wordt bepaald wat betreft vertraging of versnelling. 18

19 Gebruik SBI Stappenplan: p a 1. definiëren vastgoedkenmerken 2. segmenteren huidige portefeuille 3. definiëren wensportefeuille 4. definiëren financiële randvoorwaarden 5. definiëren maatregelen 6. invoeren verplichtingen 7. doorrekenen beleidsvarianten 8. strategisch plan 19

20 1. definiëring vastgoedkenmerken Welke kenmerken zijn van strategisch belang dat daarop wordt gestuurd? - relatie met (maatschappelijke) doelstellingen van de corporatie - focus op beperkt aantal kenmerken van belang Welke categorieën worden per kenmerk onderscheiden? 20

21 Voorbeeld strategische vastgoedkenmerken Prijsklasse: Vrije sector Goedkoop, Betaalbaar, Duur, Woningtype: EGW MGW zonder lift, MGW met lift, Energielabel: Rood, Oranje, Groen Oppervlakte: >100m2 <40m2, 40-70m2, m2, 21

22 2. segmenteren huidige portefeuille woningen => maximaal 144 segmenten van vergelijkbare woningen Segment Huurklasse Woningtype Energielabel Oppervlakte Aantal Huur Potentiele Restant WOZwaarde huur levensduur Mutatiegraad 1 Goedkoop MGW met lift Rood m % 2 Betaalbaar MGW met lift Oranje m % 3 Duur EGW Groen m % 4 Vrije sector EGW Groen >100 m % 22

23 3. definiëren wensportefeuille Portefeuille eu e ambities over 10 jaar Portefeuilleomvang Huidig Minimaal Maximaal Aantal huurwoningen Aantal koopwoningen Portefeuillekenmerken Huidig Minimaal Maximaal Energielabel rood 12% 1% Energielabel groen 40% 80% Woningtype MGW zonder lift 12% 7% Woningtype EGW 52% 50% Huurklasse Goedkoop, Betaalbaar, Duur 98% 90% Oppervlakte >70 m2 33% 45% 23

24 4. definiëren financiële randvoorwaarden Interestdekkingsgraad es (ICR) (C Solvabiliteit (o.b.v. CFV bedrijfswaarde) Leningen / Marktwaarde (Loan to Value) Ondergrens en bovengrens kunnen worden gedefinieerd: Financieel kengetal Ondergrens Bovengrens Rentedekkingsgraad 1,3 2,0 Solvabiliteit 15% 30% Leningen / Marktwaarde 0% 40% 24

25 5. definiëren maatregelen Categorieën eë maatregelen: e verkoop, sloop, investering, nieuwbouw huur, nieuwbouw koop Maatregelen Categorie Maatregel Investering Opbrengst Huur Restant levensduur Verkoop Regulier 100% WOZwaarde Verkoop Verkoop Marktwaarde 70% WOZwaarde Verkoop Koopgarant 75% WOZwaarde Sloop Sloop Energiemaatregel Klein Investering Energiemaatregel Groot Renovatie Klein Renovatie Groot Nieuwbouw MGW Duur Nieuwbouw huur Nieuwbouw MGW Vrije sector Nieuwbouw EGW Duur Nieuwbouw EGW Vrije sector Nieuwbouw koop Nieuwbouw Koop Nieuwbouw Koopgarant

26 6. invoeren harde verplichtingen Bestaande leningen Harde projecten (projecten die niet meer ter discussie staan) 26

27 7. doorrekenen beleidsvarianten Invoer beleidsvariant: e a Huurbeleid Lastenbeleid (onderhoud en beheer) Aantallen maatregelen Resultaten beleidsvariant: Mate van realisatie wensportefeuille Verloop financiële kengetallen Hoogte haalbaarheidsscores 27

28 8. strategisch plan Vastlegging van de invoer en de resultaten van de gekozen optimale beleidsvariant in een document: Strategisch Plan Dit Strategisch Plan moet vervolgens verder worden uitgewerkt naar complexmaatregelen (tactische ti uitwerking) en deze complexmaatregelen moeten worden uitgevoerd door de organisatie (operationele uitvoering). 28

29 29

30 30

31 Ervaringen bij gebruik Pilottraject 1 e helft 2011; succesvol afgerond Vanaf juli 2011 is SBI1.0 beschikbaar Bij 10 corporaties daadwerkelijk toegepast bij portefeuillesturing; ring verschillende corporaties hebben belangstelling Enthousiasme; voldoet aan verwachtingen 31

32 Werking SBI Structurerend: ucuee - logische en consistente relatie tussen maatschappelijke doelstellingen, financiële middelen en beleidskeuzes Disciplinerend: - vereist concretisering van wensportefeuille, financiële restricties en prioritering - maakt consequenties van keuzes zichtbaar Efficiënt: - stelt in staat om relatief snel beleidsvarianten te ontwikkelen, te vergelijken en keuzes te maken 32

33 The Netherlands, Rotterdam Max Euwelaan 78, 3062 MA Rotterdam Postbus 4074, 3006 AB Rotterdam Tel.: +31 (0) Fax: +31 (0) Web: com The Netherlands, Amsterdam Barajasweg 10, 1043 CP Amsterdam Tel.: +31 (0) Fax: +31 (0) Web: United Kingdom, London 23 Austin Friars, London EC2N 2QP Tel.: +44 (0) Web: Switzerland, Pfäffikon Rosslimatte 7, 8808 Pfäffikon SZ Tel.: +41 (0) Fax: +41 (0) Web:

SBI. Hulpmiddel bij strategische portefeuillesturing

SBI. Hulpmiddel bij strategische portefeuillesturing SBI Hulpmiddel bij strategische portefeuillesturing Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Maatschappelijke doelstellingen... 4 2 Wensportefeuille... 4 3 Financiële kaders... 5 4 Beleidsmaatregelen... 5 5 Risicoanalyse...

Nadere informatie

WALS gebruikersdag 2013

WALS gebruikersdag 2013 WALS gebruikersdag 2013 Marktwaarde Frank Vermeij Inhoud Vragen Nieuwtjes Theorie Waarderen Rendement Simuleren WALS-TMS Ortec Finance helpt 2 Vragen Wie waardeert al het vastgoed al op marktwaarde? Wie

Nadere informatie

Ortec Finance. Tips & Trucs Gebruikersdag 19 juni 2012

Ortec Finance. Tips & Trucs Gebruikersdag 19 juni 2012 Ortec Finance Tips & Trucs Gebruikersdag 19 juni 2012 Tips en trucs Algemene tips - Werkmethode - Status - Afschermen gebruik - Sneltoetsen Inhoudelijke tips - Gebruik - Rapporten - Vastgoed - Balans 2

Nadere informatie

Verhuurderheffing en corporaties Een financiële analyse. Johan Conijn & Wolter Achterveld

Verhuurderheffing en corporaties Een financiële analyse. Johan Conijn & Wolter Achterveld Verhuurderheffing en corporaties Een financiële analyse Johan Conijn & Wolter Achterveld 7 november 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 SBI en de inrichting daarvan... 4 2.1 Inrichting van SBI... 4 3

Nadere informatie

De waarde van Koopgarant. Bert Kramer Research Center

De waarde van Koopgarant. Bert Kramer Research Center De waarde van Koopgarant Bert Kramer Research Center Overzicht presentatie De waarde van Koopgarant Impact advies herziening Fair Value parameters Het risico van Koopgarant Effect van Koopgarant op waardeontwikkeling

Nadere informatie

WALS gebruikersdag 2013

WALS gebruikersdag 2013 WALS gebruikersdag 2013 Actualiteiten Wolter Achterveld Corporaties in het nieuws 2 Inhoud CFV / WSW Woonakkoord Accountantscontrole Economische uitgangspunten DAEB / niet-daeb DrieKamerModel / Portefeuillesturing

Nadere informatie

Enquête uitslag: Professionalisering portefeuillesturing bij woningcorporaties April 2014

Enquête uitslag: Professionalisering portefeuillesturing bij woningcorporaties April 2014 Enquête uitslag: Professionalisering portefeuillesturing bij woningcorporaties April 2014 Enquête uitslag: Professionalisering portefeuillesturing bij woningcorporaties Het professionaliseren van portefeuillesturing

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0278 Zaanstad Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële kengetallen

Nadere informatie

DrieKamerModel. Johan Conijn

DrieKamerModel. Johan Conijn DrieKamerModel Johan Conijn 18 september 2012 DrieKamerModel Het DrieKamerModel is een integraal, strategisch sturingsconcept voor een corporatie. Het is een antwoord in de al langlopende discussie over

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2011 Corporatie in Perspectief L0151 Eindhoven Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0565 Alphen aan den Rijn CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0565 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2009 Corporatie in Perspectief L2108 Eindhoven Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In toenemende mate is er behoefte om met behulp van kengetallen inzicht te krijgen

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1909 Utrecht CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1909 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 in Perspectief L0339 Woningbouwvereniging 't Goede Woonhuys Hilversum CFV 2009 in Perspectief L0339 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0837 Nieuwegein CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0837 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

revolving fund ten einde?

revolving fund ten einde? Corporatiesector als revolving fund ten einde? Johan Conijn Bijzonder hoogleraar Woningmarkt Universiteit van Amsterdam en directeur Ortec Finance Tussen Scylla en Charybdis De Vernieuwde Stad 23 juni

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1548 Amstelveen CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1548 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Nieuwe functionaliteiten WALS ontwikkelingen

Nieuwe functionaliteiten WALS ontwikkelingen Nieuwe functionaliteiten WALS 6.11 + ontwikkelingen WALS 6.11 en ontwikkelingen Nieuwe functionaliteiten WALS 6.11 Toekomstige ontwikkelingen WALS ( road map ) Agenda dienstverlening komende periode 2

Nadere informatie

Verhuurderheffing en corporaties Alternatieve scenario s

Verhuurderheffing en corporaties Alternatieve scenario s Verhuurderheffing en corporaties Alternatieve scenario s Johan Conijn en Wolter Achterveld 8 februari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Beleidsalternatieven... 3 2.1 Basis... 3 2.2 Beleidsalternatieven...

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0669 Roermond CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0669 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Verhuurderheffing en effecten investeringsfaciliteit

Verhuurderheffing en effecten investeringsfaciliteit Verhuurderheffing en effecten investeringsfaciliteit Johan Conijn & Wolter Achterveld 30 mei 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Gevolgen verhuurderheffing... 3 3 Gevolgen nieuwe investeringsfaciliteit,

Nadere informatie

Corporatiesturing. Beeldbepalend. Johan Conijn. SOM, 26 september 2012

Corporatiesturing. Beeldbepalend. Johan Conijn. SOM, 26 september 2012 Corporatiesturing Johan Conijn SOM, 26 september 2012 Beeldbepalend 2 Existentieel probleem Mismanagement, fraude. Maar aan incidenten liggen onderliggende factoren ten grondslag: 1) Vermogen in de dode

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0249 Helmond CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0249 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2011 Corporatie in Perspectief L1691 Apeldoorn CFV 2011 Corporatie in Perspectief L1691 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

WALS Gebruikersdag 2012 Ontwikkelingen in de sector

WALS Gebruikersdag 2012 Ontwikkelingen in de sector WALS Gebruikersdag 2012 Ontwikkelingen in de sector In het nieuws 2 Agenda Toezicht Financiering Voorjaarsnota Woningmarkt DAEB / niet-daeb Update richtlijn Sturen op kengetallen 3 Toezicht CFV beoordeling

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1879 Bergen op Zoom CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1879 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1061 Stichting Woningcorporatie Plicht Getrouw Ede CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1061 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag-

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0305 Langedijk Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële kengetallen van een corporatie

Nadere informatie

Huurinkomsten van corporaties, De gevolgen van het regeerakkoord

Huurinkomsten van corporaties, De gevolgen van het regeerakkoord Huurinkomsten van corporaties, 2012 2021. De gevolgen van het regeerakkoord Johan Conijn & Wolter Achterveld Inleiding Op verzoek van Aedes heeft Ortec Finance de financiële gevolgen van het regeerakkoord

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief CFV 213 Corporatie in Perspectief L42 Bouwvereniging "Huis en Hof" voor de gemeente Nijmegen Nijmegen Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L2103 Amsterdam CFV 2009 Corporatie in Perspectief L2103 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1979 Rotterdam CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1979 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L0079 Rotterdam CFV 2009 Corporatie in Perspectief L0079 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1910 Oldenzaal CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1910 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Stichting De Leeuw van Putten L1896

Stichting De Leeuw van Putten L1896 Stichting De Leeuw van Putten L1896 Versie 214-1, december verslagjaar 213 Colofon Versie 214-I Verslagjaar 213 Den Haag, december 214 Benchmark Centrum Foto omslag: Chris Pennarts Achtergrond in Perspectief

Nadere informatie

Wonen Noordwest Friesland L0003

Wonen Noordwest Friesland L0003 Wonen Noordwest Friesland L3 Versie IV, april 215 verslagjaar 213 Colofon Versie 214-IV, april 215 Verslagjaar 213 Den Haag, december 214 Benchmark Centrum Foto omslag: Chris Pennarts Achtergrond in Perspectief

Nadere informatie

Woningbouwvereniging Bergopwaarts L1226

Woningbouwvereniging Bergopwaarts L1226 Woningbouwvereniging Bergopwaarts L1226 Versie I, januari 217 verslagjaar Colofon Versie I, januari 217 Verslagjaar Den Haag, januari 217 Foto omslag: Chris Pennarts Achtergrond in Perspectief (CiP) is

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L0108 Amsterdam CFV 2009 Corporatie in Perspectief L0108 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L0160 Aalten CFV 2009 Corporatie in Perspectief L0160 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering van

Nadere informatie

Consultatiedocument Scheiding DAEB en niet-daeb Stichting Viveste

Consultatiedocument Scheiding DAEB en niet-daeb Stichting Viveste Consultatiedocument Scheiding DAEB en niet-daeb Stichting Viveste 27 oktober 2016 1 Inhoudsopgave 1 Aanleiding... 4 2 Consultatieproces... 4 3 Keuze administratieve scheiding of juridische splitsing...

Nadere informatie

Het effect van het regeerakkoord voor individuele corporaties. Johan Conijn en François Claessens

Het effect van het regeerakkoord voor individuele corporaties. Johan Conijn en François Claessens Het effect van het regeerakkoord voor individuele corporaties Johan Conijn en François Claessens 1 februari 2013 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Werkwijze... 5 2.1 Datavergaring en analyse... 5 2.2

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1217 Sittard-Geleen CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1217 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Financieel Statuut. Woonstichting SSW

Financieel Statuut. Woonstichting SSW Financieel Statuut Woonstichting SSW Vastgesteld: RvC 21 januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Interne sturing SSW... 3 3 Financiële kaders SSW... 4 4 Vertaling van de financiële kaders naar de

Nadere informatie

Woningstichting SWZ L0093

Woningstichting SWZ L0093 Woningstichting SWZ L93 Versie III, januari 216 verslagjaar Colofon Versie III, januari 216 Verslagjaar Den Haag, januari 216 Benchmark Centrum Foto omslag: Chris Pennarts Achtergrond in Perspectief (CiP)

Nadere informatie

Woonstichting Centrada L1888

Woonstichting Centrada L1888 Woonstichting Centrada L1888 Versie I, januari 216 verslagjaar 214 Colofon Versie I, januari 216 Verslagjaar 214 Den Haag, januari 216 Benchmark Centrum Foto omslag: Chris Pennarts Achtergrond in Perspectief

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1926 Rotterdam CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1926 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Frank Vermeij Augustus 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Aanpak... 3 3 Juridische scheiding... 3 3.1 Aannames... 3 3.2 Resultaten... 4 4 Administratieve scheiding...

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0582 Hardinxveld-Giessendam CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0582 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1836 Utrechtse Heuvelrug CFV 2013 Corporatie in Perspectief L1836 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0676 Gaasterlân-Sleat CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0676 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Prestaties, vastgoed en vermogen. Johan Conijn

Prestaties, vastgoed en vermogen. Johan Conijn Prestaties, vastgoed en vermogen Johan Conijn NCCW, 25 september 2012 Ongemakkelijke confrontatie 2 Existentieel probleem Mismanagement, fraude. Maar aan incidenten liggen onderliggende factoren ten grondslag:

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0921 Almelo CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0921 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1986 Stichting Huisvesting Bejaarden Oosterhout Oosterhout CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1986 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0692 Haarlem CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0692 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0740 Menterwolde CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0740 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015 Eindhoven Natasja Georgius-van Dijk Adviseur BNG Advies 30 september 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L2067 Wooncentrum voor Ouderen St. Zuidrandflat Gouda CFV 2013 Corporatie in Perspectief L2067 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling

Nadere informatie

Vastgoedsturing bij Ymere.

Vastgoedsturing bij Ymere. Ymere Vastgoedsturing bij Ymere. Pablo van der Laan strategisch adviseur Kennisochtend NVDO Kwaliteitsborging en vastgoedsturing Utrecht, 18 september 2015 Groot stedelijke corporatie in Metropool Regio

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0689 Ridderkerk CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0689 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L1962 Eindhoven CFV 2012 Corporatie in Perspectief L1962 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S

VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S VERDIEPING FINANCIAL RISK - UITLEG EN BEREKENING FINANCIËLE RATIO S 1 Risico Beoordelingsmodel WSW Risico Management Model WSW baseert zijn risicobeoordeling op het bedrijfsmodel van een corporatie WSW

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L1560 Texel CFV 2012 Corporatie in Perspectief L1560 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Ervaringen met TMS. van Mozaïek Wonen. Ortec Finance Case Study

Ervaringen met TMS. van Mozaïek Wonen. Ortec Finance Case Study Ervaringen met TMS van Mozaïek Wonen Andre Mimpen: De grootste toegevoegde waarde tot op heden is meer inzicht. In waarde, in rendement en in informatie. Mozaïek Wonen is een middelgrote woningstichting

Nadere informatie

Een eigen(wijze) kijk op financiële sturing. Aedes Corporatiedag 2012. - Welkomst dia bij binnenkomst.

Een eigen(wijze) kijk op financiële sturing. Aedes Corporatiedag 2012. - Welkomst dia bij binnenkomst. Een eigen(wijze) kijk op financiële sturing. Aedes Corporatiedag 2012 - Welkomst dia bij binnenkomst. 1 Een eigen(wijze) kijk op financiële sturing Thom Wolters Gert Boels 2 Introductie Aanleiding Introductie

Nadere informatie

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij (des)investeringen, financiering, risico s Het resultaat van onze dienstverlening is

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2011 Corporatie in Perspectief L0249 Helmond CFV 2011 Corporatie in Perspectief L0249 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2011 Corporatie in Perspectief L0762 Hardenberg CFV 2011 Corporatie in Perspectief L0762 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Evalueren van beleid onder huidige marktomstandigheden

Evalueren van beleid onder huidige marktomstandigheden Evalueren van beleid onder huidige marktomstandigheden Introductie Veel pensioenfondsen zullen in de eerste maanden van 2016 een significante daling in de dekkingsgraad hebben ondervonden, die te wijten

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0817 Zwijndrecht CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0817 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1879 Bergen op Zoom CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1879 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Een financiële analyse van mogelijke gevolgen van de DAEB-splitsing. Johan Conijn & Frank Vermeij

Een financiële analyse van mogelijke gevolgen van de DAEB-splitsing. Johan Conijn & Frank Vermeij Een financiële analyse van mogelijke gevolgen van de DAEB-splitsing Johan Conijn & Frank Vermeij Februari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De hoofdlijnen van het DAEB-model... 4 2.1 De startpositie...

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1990 Huizen CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1990 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie fysieke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0672 Wijk bij Duurstede CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0672 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit:

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0079 Rotterdam CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0079 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1910 Oldenzaal CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1910 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1839 Beesel CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1839 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie fysieke

Nadere informatie

DrieKamerModel. Johan Conijn

DrieKamerModel. Johan Conijn DrieKamerModel Johan Conijn Rondetafelbijeenkomst, 31 okt 2012 Besturingsprobleem corporaties Legitimiteitprobeem: - effectiviteit: worden de goede activiteiten gedaan? - efficiëntie: niet meer dan noodzakelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0928 Tilburg CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0928 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1777 Moerdijk CFV 2010 Corporatie in Perspectief L1777 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L2070 Amsterdam CFV 2010 Corporatie in Perspectief L2070 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

15 november 2012. Investeringsstatuut Maasvallei

15 november 2012. Investeringsstatuut Maasvallei 15 november 2012 Investeringsstatuut Maasvallei Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Beleid en strategie 3 3 Processen 4 4 Strategische samenwerking en verbindingen 4 5 Risicobeheersing 5 6 Financiën 5 6.1 Financieel

Nadere informatie

Woningwet op weg: Workshop corporatiefinanciën 17 september 2015. Zwolle

Woningwet op weg: Workshop corporatiefinanciën 17 september 2015. Zwolle Woningwet op weg: Workshop corporatiefinanciën 17 september 2015 Zwolle Gabriël de Groot Senior adviseur BNG Advies 17 september 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij

Nadere informatie

De woningcorporatiesector in beeld 2016

De woningcorporatiesector in beeld 2016 De woningcorporatiesector in beeld 1 De Autoriteit woningcorporaties (Aw) brengt jaarlijks de financiële positie en prestaties van de woningcorporatiesector in beeld. Dit gebeurt op basis van de cijfers

Nadere informatie

De toekomst van corporaties Johan Conijn Dennis Berkeveld

De toekomst van corporaties Johan Conijn Dennis Berkeveld De toekomst van corporaties Johan Conijn Dennis Berkeveld Hervorming woningmarkt Diverse hervormingsvoorstellen: - werkgroep Wonen onderdeel Heroverwegingen (2010) - Rapport CSED van de SER (2010) - Wonen

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0124 Amsterdam CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0124 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders

Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders Sectorgroep Woningcorporaties Stichting Futura Impact Europadossier t.b.v. toezichthouders PwC Agenda Waar gaat het om? Financiële gevolgen Onderwerpen voor nadere uitwerking Conclusies Slide 2 Waar gaat

Nadere informatie

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn Woningmarkt en corporatiesector Johan Conijn Ruimteconferentie PBL 21 mei 2013 Inhoud Woningmarktdebat Positie woningcorporatie Regeer- en woonakkoord DrieKamerModel 2 Woningmarkt Overmatige subsidiering

Nadere informatie

-11 VOLKSHUISVESTING

-11 VOLKSHUISVESTING c~ CENTRAAL FONDS -11 VOLKSHUISVESTING L0093 Woningstichting SWZ t.a.v. het bestuur Postbus 40040 8004 DA ZWOLLE Huizerstraatweg 117-A Postbus 5075 1410AB Naarden Telefoon 035-6954070 Telefax 035-69 54080

Nadere informatie

Trendanalyse WSW 2015

Trendanalyse WSW 2015 Trendanalyse WSW 2015 Inhoud 2 Samenvatting 3 1. Financiële positie corporaties 6 2. Beschikbaarheid van betaalbare woningen 10 3. Veroudering vastgoed 16 4. Risico s 18 5. Verantwoording 21 6. Bijlage

Nadere informatie

Woningcorporaties en gemeenten. Samenwerking in het licht van de Borg April 2014

Woningcorporaties en gemeenten. Samenwerking in het licht van de Borg April 2014 Woningcorporaties en gemeenten Samenwerking in het licht van de Borg April 2014 WSW en het borgstelsel Statutair: Het doel van de stichting is te bevorderen dat toegelaten instellingen geld kunnen lenen

Nadere informatie

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid Werk in uitvoering Vastgesteld door de Bestuurder op 17-06-2014 Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 26-03-2015 INHOUD INVESTERINGSSTATUUT INLEIDING...

Nadere informatie

Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren?

Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren? Financieringsmodel EnergieSprong Is nul-op-de-meter te financieren? Ugchelen, Oktober 2013 Agenda 1. Verwachtingen en uitgangspunten 2. Voorbeelden uit de praktijk: a. Project A (240 meergezinswoningen)

Nadere informatie

Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud

Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud BouwLokalen 1 oktober 2015 Klantgericht bouwen door gericht vakmanschap Thomas Chaulet Introductie Missie Smits Vastgoedzorg richt zich op het voorspelbaar

Nadere informatie

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur,

Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009. Geacht bestuur, L0117 Stichting Portaal t.a.v. het bestuur Postbus 375 3900 AJ VEENENDAAL Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl Datum 27 november 2009 Betreft Oordeelsbrief 2009 Geacht bestuur, Ieder

Nadere informatie

Investerings- en financieel statuut

Investerings- en financieel statuut Investerings- en financieel statuut Inleiding Het belang van financiële sturing is in de afgelopen jaren toegenomen. Wijzigingen in de wettelijke regels, waaronder de scheiding van DAEB en niet-daeb activiteiten

Nadere informatie

Alumni event MRE TIAS 29 oktober 2014

Alumni event MRE TIAS 29 oktober 2014 Alumni event MRE TIAS 29 oktober 2014 Nieuwe aanbesteding- samenwerkingsvormen heeft een aanbod van zo n 13.500 huurwoningen; Actief is zorg (5% van de totale portefeuille); Beperkte BOG portefeuille;

Nadere informatie

Ortec Finance Private Wealth Management Maart 2015

Ortec Finance Private Wealth Management Maart 2015 Ortec Finance Private Wealth Management Maart 2015 Introductie en doel Praktische vertaling van de handreiking inzake beleggingsbeleid Inbedden van het beleggingsbeleid in gehele beleggings(advies)proces

Nadere informatie

Herziene Woningwet. Stappenplan implementatie Mei Datum Juni 2015

Herziene Woningwet. Stappenplan implementatie Mei Datum Juni 2015 Herziene Woningwet Stappenplan implementatie Mei 2015 Datum Juni 2015 Postbus 1086 2302 BB LEIDEN Witte Singel 93 2311 BR LEIDEN T. (071) 572 75 55 www.hofmeier.nl Inleiding Woningcorporaties moeten zich

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers

Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers Ontwikkelingen in het huurbeleid: kansen voor beleggers Renske Jongsma en Martijn Schut Directie Woningmarkt Woningvoorraad Woningtype mln % Koopwoningen Corporatie huurwoningen Corporatie huurwoningen

Nadere informatie

Bijlage: Financiële paragraaf

Bijlage: Financiële paragraaf Bijlage: Financiële paragraaf Disclaimer Het bod is onder voorbehoud van wijziging in wet- Ã regelgeving en veranderende marktsituatie. Havensteder werkt volgens het credo 'eerst verdienen, dan uitgeven'.

Nadere informatie