Deze eeuw vraagt om procesgericht en kindgericht cultuuronderwijs

Save this PDF as:
Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deze eeuw vraagt om procesgericht en kindgericht cultuuronderwijs"

Transcriptie

1 Deze eeuw vraagt om procesgericht en kindgericht cultuuronderwijs DEEL 3 HOE BEOORDEEL JE DE CULTURELE ONTWIKKELING VAN DE LEERLINGEN? KIM HARSTA (CULTUURMIJ OOST) Robinson is een digitaal leerlingontwikkelsysteem met ingebouwde portfoliofunctie, en is in ontwikkeld door Cultuurmij Oost in samenwerking met Bright Alley en Bureau Dwars. Doel van het systeem is het stimuleren, volgen, meten en inzichtelijk maken van groei in culturele competenties, individueel en op groepsniveau. Voor scholen is het een middel om 21-eeuws competentiegericht onderwijs vorm te geven, voor schoolbesturen geldt dat zij het kunnen inzetten binnen hun kwaliteitszorg. Werking Robinson heeft als doel het onderwijs (de leerling en leerkracht) te ondersteunen bij het uitdagen en zichtbaar maken van de opbrengst van kunst en cultuureducatie op het individueel leerlingniveau. Daarbij is het uitgangspunt dat de leerling eigenaar is van zijn ontwikkeling. Robinson is een e-learningsysteem dat de leerling verleidt om zich te ontwikkelen. Verder ondersteunt het de leerling om te reflecteren op die ontwikkeling. De leerling kan uit de set van culturele competenties zelf aangeven welke competentie hij gaat ontwikkelen en welke onderwijsactiviteiten hij hiervoor gaat inzetten. Dit heet in Robinson de uitdaging. Hij kan de resultaten van het werken aan zijn competenties uploaden in een portfolio. Hij kan zijn ontwikkeling waarderen door twee reflectievragen te beantwoorden. De competentiegroei wordt in een spin weergegeven, waarbij helder in beeld komt aan welke competentie is gewerkt. Ook de leerkracht doet dit. Het verschil in het beeld van hun beider spinnenweb geeft gericht aanleiding tot reflectie. Gamification Om de leerlingen uit te dagen Robinson te gebruiken is er een game-element toegevoegd aan Robinson: de leerling kan zijn eigen kamer inrichten met items. Deze kan hij kopen in een winkel met de coins die hij verdiend heeft met het realiseren van zijn uitdaging en het ontvangen en geven van feedback. De leerkracht kan in Robinson de leerlingen van zijn groep volgen, de uploads en de voortgang bekijken en de resultaten van de uitdagingen waarderen. Doelen Robinson beoogt het volgende: Kwaliteit van cultuuronderwijs vergroten; Ontwikkeling van competenties zichtbaar maken; Voortgang op competenties meten; Meten zonder harde cijfers ; Ontwikkeling van leerlingen tonen en inzichtelijk maken; 93

2 Bewustwording van leren tot stand brengen (met als doel diep leren); Structurele en gerichte reflectie faciliteren; Kunst en cultuur in de brede context van leren plaatsen. Daarbij zijn we uitgegaan van de volgende aannames: Eigenaarschap vergroot de leeropbrengst; Reflecteren vergroot de kwaliteit van leren; Culturele competenties zijn onmisbaar voor de ontwikkeling van een creatieve en ondernemende leerling; De leerkracht is faciliterend aan het proces van de leerling. 94 Beoordelen De manier waarop Robinson beoordeelt, is formatief: toetsing die het leerproces verder vormgeeft. Robinson is ontworpen naar onderwijskundige inzichten van John Hattie. 112 Het gaat uit van eigenaarschap van het leerproces van de leerling, en is gericht op feedback en reflectie als sterke leerimpuls. Robinson biedt doelbewust een alternatief voor het geven van cijfers. Hattie betoogt dat het geven van cijfers het ontvangen van feedback in de weg zit: als leerlingen een cijfer krijgen, zijn zij veel minder tot niet meer geïnteresseerd in de feedback die bij dat cijfer zou kunnen horen. Het cijfer werkt daarmee een fixed mindset in de hand, in tegenstelling tot een growth mindset. 113 De (formatieve) beoordeling is niet ingericht om een benchmark (van de klas) te maken maar om groei van de leerling in de tijd in beeld te brengen, afgezet tegen het beeld dat de leerkracht heeft van deze competentiegroei. Hierbij wordt de uitdaging niet als gelukt of mislukt gewaardeerd, maar naar analogie van de theorie van de growth mindset, gewaardeerd naar inzet en gerichte mogelijkheden voor groei. Feedback John Hattie getuigt dat effectieve feedback de grootste impuls voor leren is. 114 Het Kenniscentrum Cultuureducatie Rotterdam merkte tijdens zijn programma Denken Voelen Doen dat kinderen gemotiveerder zijn, beter weten wat zij leren en trotser zijn op hun resultaat als zij weten dat zij op reguliere basis een reflectiegesprek krijgen met hun (kunstvak)docent. Het werkelijke leren verbetert door de structurele feedback en de wetenschap gezien te (zullen) worden. De manieren van feedback en reflectie die worden gefaciliteerd door Robinson zijn die door de leerling zelf, door de leerkracht en/of vakdocent, door medeleerlingen (peers), en indien gewenst door ouders en een expert. Feedback is het meest effectief als deze aanwijzingen geeft voor de taakuitvoering. De leerling bepaalt zelf tot maximaal vijf taken bij de gekozen gedragsindicator DE (FORMATIEVE) BEOORDELING IS BEDOELD OM GROEI VAN DE LEERLING IN DE TIJD IN BEELD TE BRENGEN, EEN KLEURRIJKE BASIS 112 Hattie, J. (2013). Leren zichtbaar maken. Rotterdam: Bazalt Educatie Uitgeverij. Hattie, J. (2012). Visible Learning for Teachers. Maximizing Impact on Learning. London: Routledge. 113 Dweck, C. (2006). Mindset: The New Psychology of Succes. New York: Random House. 114 Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of Feedback. Review of Educational Research, 77(1),

3 en is hiermee eigenaar van het leerproces; de leerkracht geeft feedback die betrekking heeft op de geformuleerde taken en de gekozen gedragsindicatoren. DEEL 3 HOE BEOORDEEL JE DE CULTURELE ONTWIKKELING VAN DE LEERLINGEN? DUIDELIJKHEID VAN FEEDBACK DRAAGT BIJ AAN DE EFFECTIVITEIT ERVAN. Rubric Robinson is gemaakt voor formatieve beoordeling van het proces (inclusief de presentatie). De rubric of de inhoudslijnen waarlangs beoordeeld wordt, is C-zicht, 115 de set culturele competenties en bijbehorende gedragsindicatoren ontwikkeld door EDU-ART (nu Cultuurmij Oost). C-zicht is afgestemd op het model voor creativiteit van Lucas, Glaxton en Spencer 116 en Cultuur in de Spiegel. 117 C-zicht is een set van zes competenties (creëren, reflecteren, onderzoeken, samenwerken, zelfstandig werken en presenteren) met elk zes tot acht gedragsindicatoren. Samen definiëren deze culturele competenties cultureel bewust gedrag, met aandacht voor het creatieve proces. C-zicht beschrijft concreet gedrag en daardoor worden competenties zichtbaar en beoordeelbaar. Duidelijkheid van feedback draagt bij aan de effectiviteit ervan. De gedragsindicatoren van C-zicht zijn in Robinson vertaald naar voor kinderen begrijpelijke gedragsindicatoren. Dat maakt de test eerlijk (je weet van tevoren waarop je wordt beoordeeld) en geeft de leerkracht en de medeleerling handvatten voor duidelijke en daarmee effectieve feedback. De maatvoering van de rubric wordt bepaald door uitslag van de schuif op de twee vragen Hoe vond je dat het ging? en Hoe vind je dat je het nu kunt? Kindgericht Robinson helpt om onderwijs procesgericht en kindgericht in te richten. Het kind kiest zelf een of twee van de gedragsindicatoren per uitdaging als leerfocus. Door zich een gericht leerdoel te stellen en bijbehorende focus te kiezen, overziet de leerling de volgende uitdaging en kan hij de feedback verinnerlijken. Het biedt de leerkracht de mogelijkheid om gericht de ontwikkeling te stimuleren en een volgende culturele activiteit en uitdaging aan te bieden. Belangrijk is hierbij de uitdaging te helpen kiezen die de leerling noodzaakt om iets met de feedback te doen, anders dan het aanhoren en naast zich neer te (kunnen) leggen. Uitgangspunt is diversiteit van leerlingen. Door het eigenaarschap van het leerproces bij de leerling te leggen, biedt het systeem handvatten voor positieve interventie (anders dan defensieve interventie). Robinson maakt gebruik van gamification om de leerling te stimuleren terug te blikken op zijn leerproces door hem een eigen kamer in te laten richten met coins die hij kan verdienen met het realiseren van een volgende uitdaging en het geven van feedback. Het proces dat de leerling en de leerkracht samen doorlopen via Robinson is cyclisch en doorloopt de volgende fases: C-zicht, Cultuurmij Oost Lucas, B., Claxton, G., & Spencer, E. (2013). Progression in Student Creativity in School: First Steps Towards New Forms of Formative Assessments. (OECD Education Working Papers, 86). Parijs: OECD Publishing. 117 Heusden, B. van (2010). Cultuur in de spiegel: naar een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs. Groningen: RUG.

4 culturele activiteit; waarnemen gedrag (leerling zelf en leerkracht); waarderen van de leerling op competenties; analyseren van de gegevens (individueel of op klasniveau); reflectiegesprek en uitdaging formuleren; keuzeactiviteit op basis van uitdaging. Portfolio De portfoliofunctie werkt als een digitale etalage voor de leerling en voor de hele klas/groep. Hij is gemaakt om het resultaat of een verslag van het proces digitaal te delen en helpt feedback te geven en te ontvangen. Voor de leerkracht kan dit in woorden; voor ouders, medeleerlingen en experts kan dit met behulp van zeven verschillende pictogrammen die alle een positieve feedbackmogelijkheid bieden. Essentieel bij de portfoliofunctie van Robinson is dat hij plek biedt voor feedback, maar bovenal real-life reflectie en feedback stimuleert. 96 Culturele activiteit C-zicht en Robinson helpen om meer te halen uit de interactie met de culturele omgeving en eigen (schoolse) culturele activiteiten. Vast onderdeel van de culturele competentiecirkel is de culturele activiteit. Voor de goede orde: deze culturele activiteit vindt plaats buiten Robinson. De kwaliteit van de culturele activiteit is erg belangrijk. Hierin zullen ook elementen als verbeeldingskracht, verlangen, de kracht van het verhaal dat je met kunst vertelt, een plek moeten krijgen. De kracht van leren met Robinson hangt dus ook samen met de keuze voor de culturele leeromgeving of activiteit, het cultureel kapitaal van de leerkracht, de artistieke kwaliteit van de activiteit en de inhoud van een creatief partnerschap. Robinson helpt bij het realiseren van de kerndoelen en sluit aan bij het leerplankader van SLO. Op dit moment zijn er plannen om C-zicht breder te formuleren opdat Robinson en C-zicht geschikt zijn voor 21e-eeuws competentiegericht onderwijs breed. Dat sluit aan bij het hoofdlijnenadvies van Platform Onderwijs2032, waarin creativiteit en nieuwsgierigheid gestimuleerd worden, vakoverstijgend gewerkt wordt, en het onderwijs werkt aan de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen. EEN KLEURRIJKE BASIS Professionalisering Feedback geven aan leerlingen kost niet meer tijd dan andere soorten van doceren, maar vergt vaak wel professionalisering van de leerkracht. Cultuurmij Oost biedt deze aan onder de naam Toolbox C-zicht. Voor buiten Gelderland wordt hiervoor momenteel een train-de-trainer ontwikkeld. Robinson is nu geschikt van groep 5 tot en met 8 van het primair onderwijs, maar voor de lagere groepen en het voortgezet onderwijs wordt doorontwikkeling voorbereid.

5 DEEL 3 HOE BEOORDEEL JE DE CULTURELE ONTWIKKELING VAN DE LEERLINGEN? Afbeelding 12. De competentiecirkel geeft het begeleidingsproces weer 97

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren Marjo Berendsen 14 februari 2017 Programma en doelen Voorkennis en verwachtingen WAT evalueren? Verkenning diverse vormen met tips Formatief evalueren:

Nadere informatie

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school?

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Assessment as learning Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Formatieve assessment, waarom zou je dat gebruiken? In John

Nadere informatie

Fabel Positieve feedback in het schrijfschrift zorgt ervoor dat kinderen leesbaar leren schrijven.

Fabel Positieve feedback in het schrijfschrift zorgt ervoor dat kinderen leesbaar leren schrijven. Fabel of feit? Auteurs: Annelies de Hoop & Johannes Noordstar Goed zo! Kinderen leren leesbaar schrijven door positieve feedback. Kerndoel van het schrijfonderwijs is dat leerlingen gedurende de basisschool

Nadere informatie

Welkom! Peer feedback in online onderwijs. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 9 oktober

Welkom! Peer feedback in online onderwijs. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 9 oktober 9 oktober 2017 Welkom! Peer feedback in online onderwijs Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Bijdrage seminar peer feedback en peer assessment in online onderwijs SURF Utrecht Dominique

Nadere informatie

KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE

KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE Fonds Cultuureducatie Zwolle en kwaliteit cultuuronderwijs De gemeente Zwolle wil dat alle basisschoolleerlingen een stevige culturele basis krijgen. Hiervoor

Nadere informatie

OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN

OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN BESCHRIJVING OPDRACHT In deze opdracht leer je hoe je door meer en beter formatief te evalueren toetsen onderdeel van het leerproces kan maken,

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING

IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING 2 www.dalton.nl 3 DALTON IS AN INFLUENCE, A WAY OF LIFE Helen Huss Parkhurst (January 3, 1887 June 1, 1973) 4 eigenaarschap persoonlijke ontwikkeling betrokkenheid van

Nadere informatie

Krachtlijnen voor een sterk basisonderwijs Praktijkvoorbeeld

Krachtlijnen voor een sterk basisonderwijs Praktijkvoorbeeld Een onderzoek in kader van de opleiding Bachelor in het onderwijs: Kleuteronderwijs Departement Onderwijs en Pedagogie Krachtlijnen voor een sterk basisonderwijs Praktijkvoorbeeld Kenniscentrum Urban Coaching

Nadere informatie

Verslag Netwerk- en intervisiebijeenkomst cultuurcoaches

Verslag Netwerk- en intervisiebijeenkomst cultuurcoaches Verslag Netwerk- en intervisiebijeenkomst cultuurcoaches 8 oktober 2015, De Haagse Hogeschool Den Haag 1 Welkom door Marian van Miert (LKCA) Twee onderwerpen staan centraal: Beoordelen van kunst- en cultuureducatie

Nadere informatie

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen WORKSHOP LEERLIJNEN Welkom en inleiding Wat is een leerlijn? Voorbeelden en achtergronden van leerlijnen cultuuronderwijs Leerlijnen in Flevoland: KIDD en De Culturele Haven Hoe bouw je een leerlijn? WORKSHOP

Nadere informatie

Doel van de workshop

Doel van de workshop Praten over gedrag Doel van de workshop In deze workshop leer je waarom praten met kinderen zo belangrijk is! In deze workshop krijg je ideeën aangereikt voor het voeren van gesprekken met het kind over

Nadere informatie

Het verhaal achter de foto

Het verhaal achter de foto Het verhaal achter de foto drs. Ad Kappen (onderwijsadviseur / orthopedagoog) adkappen@kpnmail.nl 06-21627633 Een van de belangrijkste pijler bij het opbrengstgericht werken is het werken met data. Opbrengstgericht

Nadere informatie

Leren zichtbaar maken

Leren zichtbaar maken Leren zichtbaar maken Deze presentatie: De theorie: leren zichtbaar maken formatieve assessment De praktijk op Bader Primary School Hoe verder op Unit scholen? Leren zichtbaar maken met het Formatieve

Nadere informatie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie FEEDBACK FORMULEREN & STRUCTUREREN Andries Vroegrijk 6 juni 2014 Programma Introductie Oefening feedback geven Video Overleg Feedback Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

NEDERLANDSE DALTON VERENIGING

NEDERLANDSE DALTON VERENIGING IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING www.dalton.nl Bezuidenhoutseweg 251-253 2594 AM Den Haag T. 070-331 52 81 E. bestuursbureau@dalton.nl www.dalton.nl 1 2 eigenaarschap persoonlijke ontwikkeling DALTON

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING

IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING IDee NEDERLANDSE DALTON VERENIGING 1 1 www.dalton.nl 2 21/01/2018 19:29 3 3 DALTON IS AN INFLUENCE, A WAY OF LIFE Helen Parkhurst (8 maart 1886-1 juni 1973) 4 eigenaarschap persoonlijke ontwikkeling betrokkenheid

Nadere informatie

Formatief evalueren: succescriteria, het ontwikkelen van een neus voor kwaliteit. Bas Trimbos Gerdineke van Silfhout

Formatief evalueren: succescriteria, het ontwikkelen van een neus voor kwaliteit. Bas Trimbos Gerdineke van Silfhout Formatief evalueren: succescriteria, het ontwikkelen van een neus voor kwaliteit Bas Trimbos Gerdineke van Silfhout Stand van zaken Formatief evalueren vanuit SLO Ontzettend veel aandacht FE (facebook,

Nadere informatie

Werkplan vakverdieping kunstvakken

Werkplan vakverdieping kunstvakken Werkplan vakverdieping kunstvakken 2012-2013 algemene gegevens Naam: Klas: Nanda ten Have VR3C Gekozen vakverdieping: Beeldend onderwijs Persoonlijke leerdoel gekoppeld aan de vakcompetenties of gericht

Nadere informatie

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool In dit beroepsproduct ontwerp je onderwijs op het gebied van Wetenschap en technologie voor de basisschool. Uitgangspunt bij je onderwijsontwerp

Nadere informatie

Werken aan vaardigheden van de 21 ste eeuw. 23 maart 2016

Werken aan vaardigheden van de 21 ste eeuw. 23 maart 2016 Werken aan vaardigheden van de 21 ste eeuw 23 maart 2016 Even voorstellen Frank Studulski Senior adviseur Sardes en extern procesregisseur kenniskring Vaardigheden van de 21 ste eeuw INOS Desiree van den

Nadere informatie

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Kwaliteit van feedback Auteur: Pepijn Dousi Digitale leermiddelen hebben een grote toegevoegde waarde in het basisonderwijs. Kinderen vinden

Nadere informatie

Stimulerend signaleren

Stimulerend signaleren Stimulerend signaleren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Desirée Houkema /thema/stimulerend signaleren Talenten worden zichtbaar als ze gestimuleerd worden productief Dabrowski: overexcitabilities

Nadere informatie

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord!

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord! De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs Joanneke Prenger CPS 13 oktober 2016 Welkom aan boord! 1 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing

Nadere informatie

Reactieformulier tussenproduct Curriculum.nu Kunst en Cultuur reactie conceptvisie

Reactieformulier tussenproduct Curriculum.nu Kunst en Cultuur reactie conceptvisie Reactieformulier tussenproduct Curriculum.nu Kunst en Cultuur reactie conceptvisie Negen ontwikkelteams, leraren en schoolleiders werken aan de actualisatie van het curriculum voor alle leerlingen in het

Nadere informatie

PostHBO CultuurBegeleider

PostHBO CultuurBegeleider PostHBO CultuurBegeleider Vervolg op ICC en CQ / ICQ; Functiemix: 2014: 40% LB schaal; Doorlopende lijn professionalisering leraren: bachelor Post HBO master Verbinding kunst- en cultuurinstellingen en

Nadere informatie

Springstof. trainingen in verbeeldingskracht. Aanbod 2017/2018. SPRINGSTOF trainingen in verbeeldingskracht.

Springstof. trainingen in verbeeldingskracht. Aanbod 2017/2018. SPRINGSTOF trainingen in verbeeldingskracht. Springstof trainingen in verbeeldingskracht Aanbod 2017/2018 Inleiding 'Every child is an artist, the problem is to stay one when you grow up' - PABLO PICASSO - Kinderen zijn van nature creatief. Door

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Kiezen van werkvormen voor docentprofessionalisering:

Kiezen van werkvormen voor docentprofessionalisering: Kiezen van werkvormen voor docentprofessionalisering: evidence-based en nieuwe ontwikkelingen NVMO werkgroep docentprofessionalisering Programma Inzichten in gebruik en effect van methoden voor docentprofessionalisering

Nadere informatie

creativiteit bevorderen Dick van der Wateren

creativiteit bevorderen Dick van der Wateren creativiteit bevorderen Dick van der Wateren bio leraar aardrijkskunde geoloog Spitsbergen, Antarctica, Afrika, Europa leraar natuurkunde, nl&t, maker+klas digitaal lesmateriaal edublogger auteur onderwijsbladen,

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom je

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

De workshop Elevator pitch wordt incompany gegeven en op maat aangeboden.

De workshop Elevator pitch wordt incompany gegeven en op maat aangeboden. Workshop Elevator pitch Elevator pitch, laat van je horen Hoe vertel jij krachtig over jezelf in zestig seconden? Sta jij te haperen op een netwerkborrel? Spring je van de hak op de tak tijdens een zakenlunch?

Nadere informatie

Wetenschap en technologie in het basisonderwijs

Wetenschap en technologie in het basisonderwijs Wetenschap en technologie in het basisonderwijs Hoe dan? Makkelijker gezegd dan gedaan. Anna Hotze, Hogeschool ipabo Amsterdam PO congres, 10 oktober 2018 Fascinatie 2 Deze en toekomstige problemen Vragen

Nadere informatie

BEOORDELEN CMK PLECHELMUSSCHOOL,... Totaal aantal vragen: 10

BEOORDELEN CMK PLECHELMUSSCHOOL,... Totaal aantal vragen: 10 10/24/2016 BEOORDELEN CMK PLECHELMUSSCHOOL,... Totaal aantal vragen: 10 De meeste juiste antwoorden: #9 Minste Juiste antwoorden: #8 1. Waarom wordt er beoordeeld? Om de leerlingen te kunnen volgen om

Nadere informatie

Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren

Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Nationaal Congres Engels Ede, 17 maart 2017 Daniela Fasoglio & Bas Trimbos

Nadere informatie

Nakijkwerk in uitvoering

Nakijkwerk in uitvoering Feedback Evaluatie Correctie Nakijkwerk in uitvoering 2 FEED de BACK Een grote stapel schriften ligt te wachten op uw rode pen. Elke dag weer. i n Team klas Voelt u zich wel eens schuldig, als u werk van

Nadere informatie

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren Ada van Dalen Wat is W&T? W&T is je eigen leven W&T: geen vak maar een benadering De commissie wil onderstrepen dat wetenschap en technologie in haar ogen géén

Nadere informatie

CKV EEN KWALITEITSIMPULS

CKV EEN KWALITEITSIMPULS CKV EEN KWALITEITSIMPULS M.T.A. van de Kamp MA, MSc ILO-UvA/ Expertisecentrum Kunsttheorie VOORGESCHIEDENIS Zowel de Raad voor Cultuur als de Verkenningscommissie Kunstvakken, hebben benadrukt dat het

Nadere informatie

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat?

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? GP goes OGW Met OGW willen we de ontwikkeling van leerlingen zo goed mogelijk stimuleren. Dat vraagt van de docent én school

Nadere informatie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Kariene Mittendorff, lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Studieloopbaanbegeleiding Binnen scholen wordt op verschillende manieren gewerkt aan

Nadere informatie

Formatief evalueren in het primair onderwijs

Formatief evalueren in het primair onderwijs Formatief evalueren in het primair onderwijs SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Studiedag Sardes, Nijkerk 10 oktober 2018 Contact? a.noteboom@slo.nl Ik ontvang graag ervaringen en voorbeelden

Nadere informatie

Christel Wolterinck (Marianum en Universiteit Twente), Kim Schildkamp (Universiteit Twente), Wilma Kippers (Universiteit Twente)

Christel Wolterinck (Marianum en Universiteit Twente), Kim Schildkamp (Universiteit Twente), Wilma Kippers (Universiteit Twente) Vragenlijst formatief toetsen - Docent Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente op basis van bestaande vragenlijsten* en heeft als doel te onderzoeken in welke mate de docenten en leerlingen

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL

Nadere informatie

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Janneke Sleenhof & Larissa Rutten, St-Joriscollege Formatief evalueren: wat is dat? 1 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen...

Nadere informatie

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Kim Schildkamp, Bernard Veldkamp, Maaike Heitink, Fabienne van der Kleij, Anne Dijkstra, Inge Hoogland, Wilma Kippers Het gebruik van toetsresultaten Review

Nadere informatie

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1 Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio 4 Formatief toetsen van schrijfvaardigheid in de les Nederlands Toets om te leren: taalvaardigheid op een

Nadere informatie

Formatief evalueren met leesgesprekken

Formatief evalueren met leesgesprekken Formatief evalueren met leesgesprekken Joanneke Prenger Stichting Lezen 10 november 2016 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing passend bij

Nadere informatie

HOE HET WERK VAN PROF. JOHN HATTIE HET HANDELINGSGERICHT WERKEN OP UW SCHOOL KAN VERDIEPEN

HOE HET WERK VAN PROF. JOHN HATTIE HET HANDELINGSGERICHT WERKEN OP UW SCHOOL KAN VERDIEPEN HOE HET WERK VAN PROF. JOHN HATTIE HET HANDELINGSGERICHT WERKEN OP UW SCHOOL KAN VERDIEPEN SCHOLEN DIE WERKEN VANUIT DE UITGANGSPUNTEN VAN HANDELINGSGERICHT WERKEN (HGW), STEMMEN HUN AANPAK EN AANBOD AF

Nadere informatie

5 november 2015 RAI Amsterdam

5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet onderzoek

Nadere informatie

Autonomie Ik kan veel zelf

Autonomie Ik kan veel zelf Competentie Ik kan veel Autonomie Ik kan veel zelf Relatie Ik wil samenwerken Leiding geven aan je eigen leven Plezier in leren Gezien worden Programma AVONDSTART Journaal Planning Bijzonderheden 1 WORKSHOP

Nadere informatie

Doelgericht met vaardigheden aan de slag

Doelgericht met vaardigheden aan de slag Doelgericht met vaardigheden aan de slag SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 16 april 2015 Allen van harte welkom! Nora Steenbergen-Penterman productief Dabrowski: overexcitabilities gevoelig

Nadere informatie

Leren zichtbaar maken. Saskia Slot

Leren zichtbaar maken. Saskia Slot Leren zichtbaar maken Saskia Slot Doelen Je hebt kennisgemaakt met het gedachtengoed van John Hattie Je weet welke ingrepen van de leerkracht volgens Hattie veel effect hebben op het leergedrag van leerlingen

Nadere informatie

Portfolio en betekenisvol leren

Portfolio en betekenisvol leren Portfolio en betekenisvol leren Opbrengsgericht werken- gericht op harde data Economische visie: Harde data verzamelen Data interpreteren Daarop sturen Deze visie heeft de pretentie dat harde data zekerheid

Nadere informatie

MEMO DIGITAAL INZIEN TENTAMEN

MEMO DIGITAAL INZIEN TENTAMEN MEMO DIGITAAL INZIEN TENTAMEN Digitaal inzien tentamens 1. Introductie Al lange tijd is digitalisering een belangrijk onderwerp binnen het academisch onderwijs. Op het gebied van digitalisering zijn er

Nadere informatie

Evaluatiewijzer didactisch coachen Versie 1.1, juli 2016

Evaluatiewijzer didactisch coachen Versie 1.1, juli 2016 Evaluatiewijzer didactisch coachen Versie 1.1, juli 2016 Voor je ligt de evaluatiewijzer didactisch coachen in de lesgebonden situatie. Deze evaluatie is ontwikkeld in opdracht van het project Leerling

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be 1. Stavaza van CIS Nederland 2. Emiel Copini (14-18jaar) en Theisje van Dorsten (4-10 jaar) 3. Astrid Rass

Nadere informatie

Leerplankader kunstzinnige oriëntatie

Leerplankader kunstzinnige oriëntatie Leerplankader kunstzinnige oriëntatie Op weg naar een toekomstbestendig leerplan SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Stéfanie van Tuinen 18 november 2014, 2012 Leerplankader kunstzinnige

Nadere informatie

Nieuwe ogen. kijken naar De Cultuur Loper. } auteur Ria Timmermans, KPC Groep

Nieuwe ogen. kijken naar De Cultuur Loper. } auteur Ria Timmermans, KPC Groep nieuwe ogen Hoe kijken scholen, aanbieders en gemeenten die niet met De Cultuur Loper werken naar de effecten van het programma? Eind 2016, begin 2017 hebben niet-deelnemers een blik geworpen op wat De

Nadere informatie

Creativiteit stimuleren, hoe doe je dat?

Creativiteit stimuleren, hoe doe je dat? Karin Hoogeveen, Sardes Opvattingen van leraren Creativiteit stimuleren, hoe doe je dat? Wat is creativiteit? En hoe kunnen leraren de creativiteit van leerlingen bevorderen? De literatuur geeft verschillende

Nadere informatie

Tabel Competenties docentopleiders/-trainers

Tabel Competenties docentopleiders/-trainers Tabel Competenties docentopleiders/-trainers In deze tabel zijn de competenties van de docentopleider/trainer (1) opgenomen. Deze zijn verder geconcretiseerd in bekwaamheidseisen of indicatoren en uitgewerkt

Nadere informatie

Feedback conceptvisie KUNST & CULTUUR

Feedback conceptvisie KUNST & CULTUUR Feedback conceptvisie KUNST & CULTUUR Reactieformulier Curriculum.nu visie Negen ontwikkelteams, leraren en schoolleiders werken aan de actualisatie van het curriculum voor alle leerlingen in het primair

Nadere informatie

Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo. de school die kansen biedt

Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo. de school die kansen biedt Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo de school die kansen biedt Stelling Als een arts elke patiënt dezelfde medicijnen zou voorschrijven ongeacht de kwaal, zou hij zijn baan kwijtraken Stelling

Nadere informatie

De complexe wereld van toetsing

De complexe wereld van toetsing maar boeiende! De complexe wereld van toetsing Bijdrage SLO 19 maart 2012 Dominique Sluijsmans Vooraf.. Als ik nadenk over toetsen en beoordelen binnen Fontys is mijn wens dat... Dit heb ik te bieden om

Nadere informatie

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte Visible Learning - John Hattie Wat maakt de school tot een succes? Daar is veel onderzoek naar gedaan. Maar wat werkt nu echt? In het baanbrekende boek Visible Learning verwerkt John Hattie de resultaten

Nadere informatie

21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs. Maaike Rodenboog, SLO

21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs. Maaike Rodenboog, SLO 21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs Maaike Rodenboog, SLO m.rodenboog@slo.nl SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Onafhankelijke, niet-commerciële positie als

Nadere informatie

Feedback, Adaptiviteit & Scaffolding

Feedback, Adaptiviteit & Scaffolding Feedback, Adaptiviteit & Scaffolding Frans Prins (ism Renske de Kleijn en Janneke van de Pol) Onderwijsadvies en Training - Educatie 21 september 2015 Presenterswall (tussentijds open laten staan) 1 #1

Nadere informatie

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017 2 juni 2017 Welkom! Formatief toetsen is teamwerk Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Themasessie Platform Leren van Toetsen Hogeschool Rotterdam Eric Entken Hogeschool Rotterdam Dominique

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen SWOT-ANALYSE Met een SWOT-analyse breng ik mijn sterke en zwakke punten in kaart. Deze punten heb ik vervolgens in verband gebracht met de competenties van en leraar en heb ik beschreven wat dit betekent

Nadere informatie

ZUYD HOGESCHOOL

ZUYD HOGESCHOOL ZUYD HOGESCHOOL 2018-2019 Beschrijving leertraject Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB), inclusief de Basis Kwalificatie Examinering (BKE) Klik op een van onderstaande linken om direct naar

Nadere informatie

Het huis van JBC. Stap 1 op weg naar een gezamenlijke beleving van het nieuwe schoolgebouw

Het huis van JBC. Stap 1 op weg naar een gezamenlijke beleving van het nieuwe schoolgebouw Het huis van JBC Stap 1 op weg naar een gezamenlijke beleving van het nieuwe schoolgebouw Van schoolvisie naar gezamenlijke beleving van het nieuwe gebouw Met leerlingen, school, ouders en architect aan

Nadere informatie

Training KED-Coach Basis

Training KED-Coach Basis Training KED-Coach Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016

De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016 De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016 Petra Meirink-Chatah, RKBS Beekbrug Pieter de Kool, Onderwijsadvies p.dekool@onderwijsadvies.nl Take away

Nadere informatie

DURVEN, ZIEN, ERVAREN & DELEN HET CREATIEF PROCES IN HET BASISONDERWIJS

DURVEN, ZIEN, ERVAREN & DELEN HET CREATIEF PROCES IN HET BASISONDERWIJS DURVEN, ZIEN, ERVAREN & DELEN HET CREATIEF PROCES IN HET BASISONDERWIJS PROCESGERICHTE DIDACTIEK leerkracht wie bepaalt het eindresultaat? leerling AMBACHTELIJKE DIDACTIEK PROCESGERICHTE DIDACTIEK VRIJE

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Appendix A Checklist voor visible learning inside *

Appendix A Checklist voor visible learning inside * Appendix A Checklist voor visible learning inside * * Op www.bazalt.nl/lerenzichtbaarmaken kunt u dit formulier downloaden en vervolgens printen. Het is belangrijk dat de medewerkers van de school deze

Nadere informatie

Feedbacktool. Feestelijke lancering op het SOK-congres. De theorie. Nijverheidsstraat 10 > 1000 Brussel T >

Feedbacktool. Feestelijke lancering op het SOK-congres. De theorie. Nijverheidsstraat 10 > 1000 Brussel T > Feedbacktool Feestelijke lancering op het SOK-congres Nijverheidsstraat 10 > 1000 Brussel T 02 894 74 70 > www.scholierenkoepel.be De theorie > 1 Onderzoek 1: leerkrachten zijn de sleutel Invloed op schoolprestaties

Nadere informatie

Autonomie & Eigenaarschap. Jij & Ik leren van elkaar.

Autonomie & Eigenaarschap. Jij & Ik leren van elkaar. Autonomie & Eigenaarschap Jij & Ik leren van elkaar. workshop Autonomie & eigenaarschap m.b.v. Peer Learning in de klas Door Mike Nikkels Programma workshop Why? II Mindset onderzoek II Peer Learning toepassen

Nadere informatie

DE VISIE DIE TEN GRONDSLAG LIGT AAN HET INSTRUMENT MEVOLUTION

DE VISIE DIE TEN GRONDSLAG LIGT AAN HET INSTRUMENT MEVOLUTION DE VISIE DIE TEN GRONDSLAG LIGT AAN HET INSTRUMENT MEVOLUTION In het model van De Vitale Ruimte, worden de voorwaarden vervuld voor het leren van onderwijsprofessionals, binnen een Professionele Leergemeenschap.

Nadere informatie

Over doorgaande leerlijnen en talentontwikkeling binnen kunst en cultuur Bureau BABEL, 's-hertogenbosch

Over doorgaande leerlijnen en talentontwikkeling binnen kunst en cultuur Bureau BABEL, 's-hertogenbosch Over doorgaande leerlijnen en talentontwikkeling binnen kunst en cultuur Bureau BABEL, 's-hertogenbosch Beschrijving van het arrangement voor talentontwikkeling Bureau Babel is een intermediair tussen

Nadere informatie

Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden

Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Allen van harte welkom! Nora Steenbergen-Penterman Opdracht leren 1 Wat zou jij nu willen leren? 2A Voor

Nadere informatie

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES Kim Schildkamp Wilma Kippers Christel Wolterinck Fer Coenders 1 IN DEZE WORKSHOP: 1. 2. 3. 4. 5. LEERDOELEN THEORIE VRAGENLIJST

Nadere informatie

Leergangen Algemene informatie

Leergangen Algemene informatie Leergangen Algemene informatie www.bntonderwijs.nl INHOUD I 5 Trainingsschema II 6 Algemene Informatie III 8 Onze Trainers L1 10 Formatieve Evaluatie L2 12 Action Research IV 14 Maatwerk b&t Leergangen

Nadere informatie

Jan Coppieters. PVOC Oost-Vlaanderen

Jan Coppieters. PVOC Oost-Vlaanderen Jan Coppieters PVOC Oost-Vlaanderen Ik weet hoe ik leerbereidheid van leerlingen kan beïnvloeden Ik kan de verwachtingen van leerlingen over het eigen presteren gunstig beïnvloeden Ik kan een gunstige

Nadere informatie

Gerreke Gierveld - Berbel Vervat

Gerreke Gierveld - Berbel Vervat Gerreke Gierveld - Berbel Vervat Doelen Je weet waarom het stellen vragen zo belangrijk is. Welke vragen zijn dan de juiste op welke moment? Daardoor stimuleren jullie een betrokken, ondernemende en nieuwsgierige

Nadere informatie

Basisschool de Drijfveer

Basisschool de Drijfveer Basisschool de Drijfveer Schooljaarverslag 2017-2018 De volgende items willen we in het verslag verder toelichten Een goed pedagogisch klimaat (5) Kinderen vinden het fijn op school, accepteren en respecteren

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Werken met instructieblokken

Werken met instructieblokken Werken met instructieblokken Inleiding Op De Appelgaard is bewust gekozen voor het onderwijsmodel werken met instructieblokken. Dit model past bij onze onderwijsvisie, zoals beschreven in het schoolplan

Nadere informatie

Werken met leerwerktaken

Werken met leerwerktaken Werken met leerwerktaken Naar een natuurlijke integratie van theorie en praktijk Kwaliteitsreeks opleidingsscholen Praktijk in zicht STEUNPUNT OPLEIDINGSSCHOLEN PO-R A AD VO-R A AD Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Leerling volgen in hun ontwikkeling vanaf groep 1

Leerling volgen in hun ontwikkeling vanaf groep 1 Leerling volgen in hun ontwikkeling vanaf groep 1 SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Middagconferentie 25 mei Versnellen & Verrijken Yvonne Janssen Doelen workshop Bewustwording van complexiteit

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Zelfregulatie in het basisonderwijs; de rol van de docent

Zelfregulatie in het basisonderwijs; de rol van de docent Move to make a difference Zelfregulatie in het basisonderwijs; de rol van de docent Alien van der Sluis en Arjan Pruim Introductie Quiz(je) Beetje theorie Praktijk Gesprek Rondje la Rondje langs de velden

Nadere informatie

Beeldbegeleiding als opleidingsdidactiek. Vincent Klabbers Hogeschool de Kempel

Beeldbegeleiding als opleidingsdidactiek. Vincent Klabbers Hogeschool de Kempel Beeldbegeleiding als opleidingsdidactiek Vincent Klabbers Hogeschool de Kempel Context Keuzetraject rekenen-wiskunde voor vierdejaars studenten Opleidingsonderwijs K3-fase Accenten 1. Keuzetraject rekenen-wiskunde

Nadere informatie

HOE STEM OPTIMAAL INZETTEN IN DE LERARENOPLEIDING?

HOE STEM OPTIMAAL INZETTEN IN DE LERARENOPLEIDING? HOE STEM OPTIMAAL INZETTEN IN DE LERARENOPLEIDING? INSPIRATIE OP BASIS VAN DE LEERGEMEENSCHAP STEM VOOR DE BASIS EN STEM+ VLOR-Studiedag Krachtlijnen voor een sterk basisonderwijs: de lerarenopleidingen

Nadere informatie

Training Creatief denken

Training Creatief denken Training Creatief denken Creatief denken: een oplossing voor elk probleem Creatief denken is vandaag de dag een must. De markt verandert razendsnel en als je niet innovatief bent, loop je achter de feiten

Nadere informatie