Metabole acidose. Bob Zietse 15 december 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Metabole acidose. Bob Zietse 15 december 2016"

Transcriptie

1 Metabole acidose Bob Zietse 15 december 2016

2 ACID-BASE BALANCE

3 langzaam volledig Metabole verstoring Compensatie renaal ph = pk + 10 log [HCO3-] 0.03 * pco 2 Respiratoire verstoring Compensatie ventilatie snel niet volledig

4 Compensatie DuBose Jr., Brenner & Rector s The Kidney, 9 th ed., 2012

5 The kidney likes a challenge 1. Reabsorbtion of filtered bicarbonate Amount: 24 (mmol/l) x 180 (l/day) = 4320 mmol/day (~98%) Where? - PT : 80% - TAL: 15% - DT + CCD: 5% 2. Excretion of daily acid load in the urine Amount: ~ mmol/day (~2%) Net acid excretion (NAE) NAE = V urine x [NH 4+ ] + [titratable acid] - [HCO 3- ] 3 x [Citrate] urine 40 mmol/d 30 mmol/d <1 mmol/d 2-5 mmol/d

6 Ammoniogenese

7 Daily Acid Excretion 120 Acid excretion (mmol H + /day) NH Bic TA Acid load (mmol H + /day)

8 62-jarige vrouw DM II met forse proteïnurie Reflux oesofagitis Habitueel alcohol misbruik Presentatie met misselijkheid en braken

9 Bloed Bloedgas Natrium Chloor Kalium Albumine Fosfaat Kreatinine 140 mmol/l 112 mmol/l 5.2 mmol/l 30 g/l 1.1 mmol/l 110 μmol/l ph 7.00 pco 2 21 mmhg Bicarbonaat 5 mmol/l Uw oordeel?

10 Differentiatie metabole acidose Metabole acidose Hoge anion gap Normale anion gap Renale tubulaire acidose Diarree Hyperkaliëmie Hypokaliëmie Distaal Proximaal

11 Anion gap De normale AG bij dit serum albumin is 12 x 3/4 = 9 mmol/l AG is dus mmol/l (23)

12 Oorzaken metabole acidose met hoge anion gap G O L D M A R K Glycolen (ethyleenglycol, isopropylalcohol) Oxoproline (pyroglutamaat) L-lactaat D-lactaat Methanol Acetylsalicylzuur Renaal Ketonen Mehta et al., Lancet 2008

13 Medicatie Atorvastatine Metformine Omeprazol Paracetamol Canagliflozine Lisinopril Uw oordeel?

14 Urine Glucose 2+ Ketonen 3+ Eiwit 3+ Uw oordeel?

15 Normoglycemische ketoacidose

16

17 Ketonen Ketonen zijn de brandstof voor het brein als de glucose op is Vorming wordt gestimuleerd door Glucagon Lipolyse levert vrije vetzuren Door toegenomen gluconeogenese kan Acetyl-CoA niet binden aan oxaloacetaat en worden keten geproduceerd Treedt op in de lever (en nier?)

18 Alcoholische ketoacidose

19 Lactation-induced ketoacidosis

20 SGLT2-inhibitor induced ketoacidosis

21

22 egfr in de EMPA-REG outcome trial Wanner, N Engl J Med 2016

23 61-jarige vrouw Pernicieuze anemie Presentatie met spierzwakte en dysartrie

24 Bloed Natrium Chloor Kalium 140 mmol/l 119 mmol/l 1.3 mmol/l Bloedgas ph 7.14 pco 2 31 mmhg Bicarbonaat 9 mmol/l Magnesium 0.9 mmol/l Calcium 2.2 mmol/l Urine Geen glucose of eiwit Albumine 40 g/l ph 6.0 Fosfaat 1.0 mmol/l Natrium 54 mmol/l Urinezuur 0.28 mmol/l Kalium 20 mmol/l Kreatinine 60 μmol/l Chloor 53 mmol/l Uw oordeel?

25 Urine anion gap Urine AG = Na + + K + - Cl - Normale respons nier op metabole acidose (meestal diarree) is de excretie van NH4+ -> negutive Abnormale respons nier: positief Nadeel: Ongemeten anionen

26 Urine elektrogram Urine Urea 200 Osmolality 360 Cations Anions NH 4 + K HCO 3 - of UAs Na + 54 Cl - 53

27

28 Urine acidificatie testen Walsh et al., Kidney Int 2007

29 Samenvatting Hyperchloremische metabole acidose Urine ph Hoog Urine citraat excretie Laag Forse hypokaliemie Geen stenen Distaal acidificatie defect!

30 Oorzaken distale RTA Erfelijk (AE1, V-ATPase) Auto-immuun (Sjögren, PBC, SLE) Medicatie: ifosfamide, lithium, amfotericine B Fabry, Wilson Obstructieve uropathie

31 Vervolg Naar IC voor kaliumsuppletie Gestoorde acidificatietest (urine ph > 5.3) Auto-immuun serologie: ANA, SS-A, SS-B, ANCA, en RF afwezig Antistoffen tegen pariëtale cellen and thyroïd peroxidase sterk positief Nierbiopsie

32 Zuur-base transport in de verzamelbuis Seifert, N Engl J Med 2014

33 Directe immunofluorescentie: verlies van AE1+ cellen! Positieve controle Patiënt Van den Wildenberg et al., Am J Kidney Dis 2015

34 Indirecte immuunfluorescentie: antistoffen tegen AE1! Positieve controle Serum patiënt Van den Wildenberg et al., Am J Kidney Dis 2015

35 Diagnose Distale renale tubulaire acidose door auto-antistoffen tegen de zuur-base transporter AE1 als onderdeel van bredere auto-immuniteit

36

37 Complicaties renale tubulaire acidose Hypokaliëmie Nefrolithiasis (hypercalciurie & hypocitraturie) Osteoporose Nefrocalcinose Hypokaliëmische nefropathie? Effecten acidose op nierfunctie?

38 Landelijk expertisecentrum renale tubulaire stoornissen

Interpretatie van stoornissen base-evenwichtevenwicht

Interpretatie van stoornissen base-evenwichtevenwicht Interpretatie van stoornissen in het zuur-base base-evenwichtevenwicht Brevet Acute Geneeskunde, 11 mei 2004 Dr Erwin Dhondt Urgentiegeneeskunde en DGH Universitaire Ziekenhuizen Leuven KULeuven Centraal

Nadere informatie

Interpretatie van stoornissen in het zuur-base-evenwicht

Interpretatie van stoornissen in het zuur-base-evenwicht Interpretatie van stoornissen in het zuur-base-evenwicht Brevet Acute Geneeskunde, 11 mei 2004 en DGH KULeuven Centraal Hospitaal van de Basis-Koningin Astrid Defensie De fysiologie moet haar onderzoek

Nadere informatie

Zuur-base evenwicht Intoxicaties. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen

Zuur-base evenwicht Intoxicaties. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen Zuur-base evenwicht Intoxicaties J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen 1 Casus Vrouw 21 jaar - recente diagnose leukemie Opname koorts, dyspneu en hypotensie T 41 0 C - pols 135 - RR 80/40 - AF

Nadere informatie

bloedgassen Snelle interpretatie

bloedgassen Snelle interpretatie bloedgassen Snelle interpretatie Wat is de Ph Het aantal waterstofionen (H+) geteld per ml water. Hoeveel waterstofionen komen er bij een reactie vrij of gaan er verloren en/of hoeveel waterstofionen worden

Nadere informatie

Zuur Base evenwicht en interpretatie van de bloedgassen. Dr Rudi Beckers Spoedgevallendienst

Zuur Base evenwicht en interpretatie van de bloedgassen. Dr Rudi Beckers Spoedgevallendienst Zuur Base evenwicht en interpretatie van de bloedgassen Dr Rudi Beckers Spoedgevallendienst Zuur-Base balans Essentieel voor een correcte stofwisseling Onevenwicht door uitval van vitale functies ph =

Nadere informatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie Bloedgasanalyse Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht Doelstelling De student kan de 4 stoornissen in het zuurbase evenwicht benoemen. De student kan compensatiemechanismen herkennen en benoemen. De

Nadere informatie

ZUURBASE. Praktisch bekeken

ZUURBASE. Praktisch bekeken ZUURBASE Praktisch bekeken Bloedgasafwijkingen en Electrolytstoornissen Enerzijds handteken van ziekte (hulp in diagnose) Anderzijds mogelijk (urgente) pathologie op zich (? nood aan behandeling) BEHANDELING

Nadere informatie

Hyperglycemie Keto-acidose

Hyperglycemie Keto-acidose Hyperglycemie Keto-acidose Klinische les Marco van Meer SJG 20 06 2007 (acute) ontregeling van diabetes Doel Op het einde van mijn presentatie is jullie kennis over glucose huishouding en ketoacidose weer

Nadere informatie

Nierinsufficiëntie bij DM en CVRM

Nierinsufficiëntie bij DM en CVRM Nierinsufficiëntie bij DM en CVRM Dr. Tom Geers, internist - nefroloog en opleider St. Antonius ziekenhuis Nieuwegein Nierfunctie beloop met de leeftijd 1 Hoge sterfte bij dialyse patiënten Prevalentie

Nadere informatie

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com Zuurbase evenwicht 1 Zuren 2 Base 3 4 5 6 7 oxygenatie / ventilatie 8 9 Arteriële bloedgaswaarden Oxygenatie PaO2: 80-100mmH2O SaO2: 95-100% Ventilatie: PaCO2: 35-45mmHg Zuur-base status ph: 7.35-7.45

Nadere informatie

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015 Chronische nierschade A. van Tellingen Smeerolie voor de poli 2015 Wie dient verwezen te worden? 52-jarige vrouw met diabetische nefropathie: MDRD 62 ml/min/1.73m 2 en albuminurie 28 mg/l? 68-jarige man:

Nadere informatie

Bij een metabole acidose is er een daling van de ph en het bicarbonaatgehalte. Compensatoir kan het CO2 gehalte in het bloed dalen.

Bij een metabole acidose is er een daling van de ph en het bicarbonaatgehalte. Compensatoir kan het CO2 gehalte in het bloed dalen. ZUUR BASE EVENWICHT Afwijkingen in het zuur base evenwicht worden onderverdeeld in respiratoire en metabole acidose, respiratoire en metabole alkalose en gemengde aandoeningen. 1.1 Respiratoire acidose

Nadere informatie

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010

Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis. 30 september 2010 Transmurale Afspraak Nierfunctiestoornis 30 september 2010 Onderwerpen 1. Definitie 2. Prevalentie 3. Richtlijnen 4. Diagnostiek 5. Preventie nierfunctieverlies 6. Behandeling metabole complicaties 7.

Nadere informatie

Zure Kinderen? Scheikunde Les aan Bed

Zure Kinderen? Scheikunde Les aan Bed Hoe goed begrijpen we Zure Kinderen? Scheikunde Les aan Bed Dr. Piet Leroy MD, PhD Kinderarts-Intensivist Bijscholing Intensieve Neonatale Zorg Antwerpen 15 & 23 Februari 2016 Casus: Neonaat Day 1 postoperatief

Nadere informatie

DOORBELGRENZEN KCL. Test. : Albumine (HP) per: Man. Vrouw. Test : APTT (CP) per: Man. Vrouw. Test : Blasten (EB) per:

DOORBELGRENZEN KCL. Test. : Albumine (HP) per: Man. Vrouw. Test : APTT (CP) per: Man. Vrouw. Test : Blasten (EB) per: : Albumine (HP) g/l Tot leeftijd: AD < 20 < 20 : APTT (CP) sec Tot leeftijd: AD > 100 > 100 : Blasten (EB) % per: 19-3-2013 Tot leeftijd: AD > 0 > 0 : Carbamazepine (SE) Tot leeftijd: AD > 12 > 12 : Calcium

Nadere informatie

Nierfunctievervangende therapie op de IC NIVAZ 2013

Nierfunctievervangende therapie op de IC NIVAZ 2013 Nierfunctievervangende therapie op de IC NIVAZ 2013 Casus (1) Een 22- jarige jongen van 68 kg, wordt thuis door zijn vriendin liggend op de vloer van de badkamer aangetroffen. Zij heeft hem ruim 24 uur

Nadere informatie

Een ernstige metformine intoxicatie

Een ernstige metformine intoxicatie 1 Een ernstige metformine intoxicatie M. Olde Bekkink & A. Esselink AIOS Interne geneeskunde 12 april 2013 2 Casus 43 jarige patiënte RvO/ Metformine intoxicatie Voorgeschiedenis Diabetes mellitus type

Nadere informatie

Diabe&sche ketoacidose. Diana Jansen, ANIOS IC 6 maart 2015

Diabe&sche ketoacidose. Diana Jansen, ANIOS IC 6 maart 2015 Diabe&sche ketoacidose Diana Jansen, ANIOS IC 6 maart 2015 Casus 38- jarige man VG: blanco Buiten bewustzijn aangetroffen, onduidelijk of hij voordien klachten had Bij verdenking hypoglycemie in ambulance

Nadere informatie

Referentiewaarden. 1/11 Documentnummer 314, versie 44

Referentiewaarden. 1/11 Documentnummer 314, versie 44 A AAT 0,9-2,0 g/l ALAT m < 45 U/l v < 34 Albumine 35-50 g/l Albumine/kreatinine ratio m < 2,5 v < 3,5 Alkalische fosfatase 0-14 d < 248 U/l 15 d - 1 j < 470 1-10 j < 335 10-13 j < 417 m 13-15 j < 468 m

Nadere informatie

De (vergiftigde) patiënt in shock. Prof.dr. Jan Meulenbelt 24 juni 2011 UMC Utrecht

De (vergiftigde) patiënt in shock. Prof.dr. Jan Meulenbelt 24 juni 2011 UMC Utrecht De (vergiftigde) patiënt in shock Prof.dr. Jan Meulenbelt 24 juni 2011 UMC Utrecht Hypotensie Shock Komt veel voor bij vergiftigingen Herken hypotensie lage bloeddruk en polsdruk capillary refill afgenomen

Nadere informatie

ph pco 2 po 2 BE SaO2

ph pco 2 po 2 BE SaO2 ph pco 2 po 2 HCO BE SaO2 zuurgraad bloed maat voor partiële koolzuurspanning (H 2 CO ) partiële zuurstofspanning bicarbonaat base excess arteriële zuurstofsaturatie (O 2 verzadiging van Hb) Birgit Nienhaus

Nadere informatie

hypoxemie toont de pco2 afwijking naar 21/11/15 interpretatie van arteriele bloedgassen ZUURBASE EVENWICHT EN ABG ANALYSE

hypoxemie toont de pco2 afwijking naar 21/11/15 interpretatie van arteriele bloedgassen ZUURBASE EVENWICHT EN ABG ANALYSE ZUURBASE EVENWICHT EN ABG ANALYSE interpretatie van arteriele bloedgassen 1.heeft de patient hypoxemie? 2.pH 3.toont de pco2 afwijking naar acidose of alkalose? 4.toont de HCO3- (metabole) afwijking naar

Nadere informatie

Ketoacidose: caveats en pitfalls

Ketoacidose: caveats en pitfalls Ketoacidose: caveats en pitfalls Katelijn Decochez, Karlien Francois, Brigitte velkeniers 3 december 2010 Definitie Hyperketonemie + Metabole acidose + Hyperglycemie Epidemiologie Mortaliteit 5 à 10% in

Nadere informatie

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Workshop chronische nierschade Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Mevr. Muis 73 jaar Voorgeschiedenis: diabetes mellitus type 2 hartfalen regelmatig urineweginfecties, 2x pyelonefritis aspecifieke

Nadere informatie

Hartfalen dubieus. Hartfalen onwaarschijnlijk

Hartfalen dubieus. Hartfalen onwaarschijnlijk Referentiewaarden Klinische Chemie Datum: 01-07-2012 BLOED Naam Referentiewaarde Eenheid 1-Antitrypsine 0,80 2,00 g/l 1-Foetoproteïne (AFP) < 6,0 ku/l ACE 0 2 jaar 8 109 IU/L 3 7 jaar 12 99 IU/L 8 14 jaar

Nadere informatie

Nierinsufficiëntie 24/04/2013. Nierinsufficiëntie. Functies van de nieren Universitair

Nierinsufficiëntie 24/04/2013. Nierinsufficiëntie. Functies van de nieren Universitair Nierinsufficiëntie Stand van zaken Behandeling Vroegbegeleiding Impact op arbeidsongeschiktheid Nierinsufficiëntie Definitie van chronisch nierlijden (CKD) CKD en co-morbiditeit Hoe de evolutie van CKD

Nadere informatie

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek Bloedgassen Homeostase Ronald Broek Verstoring Homeostase Ziekte/Trauma/vergiftiging. Geeft zuur-base en bloedgasstoornissen. Oorzaken zuur-base verschuiving Longemfyseem. Nierinsufficientie Grote chirurgische

Nadere informatie

Topics in Chronic Disease. Chronische Nierschade en de huisarts

Topics in Chronic Disease. Chronische Nierschade en de huisarts Topics in Chronic Disease Chronische Nierschade en de huisarts Toets Nierinsufficiëntie Casus Metabole stoornissen Vervolg casus Nabespreking toets Nierinsufficiëntie komt bij ruim 10% van de Nederlandse

Nadere informatie

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring MDRD vs kreatinine klaring Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine Dr. Wim JC de Grauw Huisarts Afd. Eerstelijnsgeneeskunde UMC St. Radboud Nijmegen Diabetes Huisartsen Adviesgroep (DiHAG) Lid

Nadere informatie

DIABETISCHE NEFROPATHIE

DIABETISCHE NEFROPATHIE DIABETISCHE NEFROPATHIE Onderdeel van de micro-angiopathie bij diabetes mellitus. Insuline-afhankelijke DM 30% vd ptn krijgt nefropathie Niet-insuline-dependente DM 5% vd ptn Pathogenese: Meerdere factoren

Nadere informatie

Stoornissen van zuur-basenevenwicht, kalium, water en natrium huishouding

Stoornissen van zuur-basenevenwicht, kalium, water en natrium huishouding Stoornissen van zuur-basenevenwicht, kalium, water en natrium huishouding Prof. Christian Tielemans Dienst Nefrologie UZ Brussel ctielema@uzbrussel.be Stoornissen van zuur-basen evenwicht ph = 6.1 + log

Nadere informatie

Referentiewaarden Klinische Chemie Eenheid Hond Kat Eiwitten Eenheid Hond Kat Pancreas Darm Eenheid Hond Kat Bloedgassen Eenheid Hond Kat

Referentiewaarden Klinische Chemie Eenheid Hond Kat Eiwitten Eenheid Hond Kat Pancreas Darm Eenheid Hond Kat Bloedgassen Eenheid Hond Kat Klinische Chemie Eenheid Hond Kat Ureum mmol/l 3,0 12,5 6,1 12,8 Ureum (nuchter) mmol/l 2,1 8,4 Kreatinine µmol/l 50 129 (70+0,7xL,gew,) 76 164 Glucose (nuchter) mmol/l 4,2 5,8 3,4 5,7 Fructosamine µmol/l

Nadere informatie

Bloedgassen en Zuur-Base Evenwicht. M.J. Nouwen anesthesioloog i.o. St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein

Bloedgassen en Zuur-Base Evenwicht. M.J. Nouwen anesthesioloog i.o. St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein Bloedgassen en Zuur-Base Evenwicht M.J. Nouwen anesthesioloog i.o. St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein Inhoud Componenten bloedgas Belang zuur-base evenwicht Scheikunde Fysiologie Oefenstof Componenten

Nadere informatie

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Nierschade: erger voorkomen.... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Inleiding Begrippen Indeling en voorkomen van chronische nierschade (CNS) Proteinurie en GFR als risicofactoren voor progressie nierschade

Nadere informatie

Arteriële bloedgasanalyse. PCO 2 4,5-6,0 kpa (34 45 mmhg) ph 7,35-7,45 PO 2. 10,6-13,3 kpa (79 100 mmhg) bicarbonaat 22-26 mmol/l

Arteriële bloedgasanalyse. PCO 2 4,5-6,0 kpa (34 45 mmhg) ph 7,35-7,45 PO 2. 10,6-13,3 kpa (79 100 mmhg) bicarbonaat 22-26 mmol/l Normaalwaarden volwassenen in veneus plasma kreatinine 60-110 µmol/l (mannen) kreatinine 50-90 µmol/l (vrouwen) kreatinine 30-90 µmol/l (kinderen) ureum 3,0-7,0 mmol/l natrium 137-144 mmol/l kalium 3,4-4,6

Nadere informatie

Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED NIERSTEENKLINIEK. Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED (site ST/ER) Biochemie

Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED NIERSTEENKLINIEK. Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED (site ST/ER) Biochemie Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED NIERSTEENKLINIEK ZEER (mits motivatie laboverantwoordelijke) Biochemie BATTERIJ: 630 Sg1 103 Ureum Sg1 104 Creatinine Sg1 105 Urinezuur Sg1 106 Natrium

Nadere informatie

Citraat, meer dan een anticoagulans. Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc

Citraat, meer dan een anticoagulans. Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc Citraat, meer dan een anticoagulans Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc Citraat Stolling citrate Zuur-base Brandstof Biocompatibiliteit Anti-oxidant Gebruiken jullie citraat? Citraat als

Nadere informatie

Refeedingsyndroom in de Oncologie Marleen Ariëns en Esther Heijkoop Diëtisten

Refeedingsyndroom in de Oncologie Marleen Ariëns en Esther Heijkoop Diëtisten Refeedingsyndroom in de Oncologie Marleen Ariëns en Esther Heijkoop Diëtisten 2015 Agenda Historie Ondervoeding en oncologie Refeeding Casus tijdens de presentatie 1ste lijn Refeeding? Historie Belegeringen

Nadere informatie

Chronische nierschade (CNS)

Chronische nierschade (CNS) Chronische nierschade (CNS) Wilbert Jellema Internist-nefroloog, St Antonius Ziekenhuis Chronische nierschade (CNS) Outline: 1. Waarom zoveel aandacht voor CNS? 2. Hoe screenen? 3. Hoe verdere achteruitgang

Nadere informatie

Chronische nierschade

Chronische nierschade Chronische nierschade Pauline Heijstee Kaderhuisarts diabetes Nierfunctie n Afvalstoffen klaren n Vochtbalans handhaven n Electrolytenbalans handhaven Nierschade n Verlies van stoffen die we niet willen

Nadere informatie

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Tips en trics voor de nefrologie anno 2015 Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Disclosures Dr. I.C. van Riemsdijk None Drs. M. Wabbijn None Inleiding Algemeen: wat is nierfunctie

Nadere informatie

Chronische Nierschade

Chronische Nierschade RCH15.331 Chronische Nierschade Chronische Nierschade Leonie Tromp Huisarts te Tilburg Kaderarts Hart- en Vaatziekten Kernboodschap Nierfunctiestoornissen en albuminurie Hart- en vaatziekten Tijdige behandeling

Nadere informatie

Natriumwaterstofcarbonaat 8,4%, infusievloeistof 84 g/l.

Natriumwaterstofcarbonaat 8,4%, infusievloeistof 84 g/l. 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Natriumwaterstofcarbonaat 8,4%, infusievloeistof 84 g/l. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 1000 ml infusievloeistof bevat: Natriumwaterstofcarbonaat 84,0 g Elektrolyten:

Nadere informatie

Predilutie Citraat-CVVH S. Azam Nurmohamed

Predilutie Citraat-CVVH S. Azam Nurmohamed Predilutie Citraat-CVVH S. Azam Nurmohamed Internist-nefroloog Vrije Universiteit medisch centrum Criteria voor nierfunctievervanging op de ICU Oligurie Anurie Ernstige metabole acidose Uremie Hyperkaliëmie

Nadere informatie

Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA

Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA A. Doel en achtergrondinformatie Doel Patiënten met chronische nierschade in een vroege fase diagnosticeren en het juiste behandeltraject inzetten om

Nadere informatie

Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine onderzoek bij katten

Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine onderzoek bij katten Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine bij katten Methode en interpretatie van de resultaten Ontwikkeld in samenwerking met Tjerk Bosje, Specialist Interne Geneeskunde Inleiding Chronische

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Catharijne Onderwijs Interne Geneeskunde Regio Utrecht

Interne Geneeskunde Catharijne Onderwijs Interne Geneeskunde Regio Utrecht Interne Geneeskunde Catharijne Onderwijs Interne Geneeskunde Regio Utrecht Module Nefrologie II 2015 Zuur-Base & Nierinsufficiëntie Documentkenmerken COIG Moduleboek COIG: Nefrologie II Datum: Donderdag

Nadere informatie

Referentiewaarden Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium

Referentiewaarden Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium Referentiewaarden Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium Zuyderland Medisch Centrum Locatie Heerlen Datum: 12-07-2016 BLOED Naam Referentiewaarde Eenheid α1-antitrypsine 0,80 2,00 g/l α1-foetoproteïne

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker Individualisering van dialysevloeistof voor hemodialyse. Nierinsufficientie. Nierinsufficientie

Disclosure belangen spreker Individualisering van dialysevloeistof voor hemodialyse. Nierinsufficientie. Nierinsufficientie Disclosure belangen spreker Individualisering van dialysevloeistof voor hemodialyse (potentiële) belangenverstrengeling Geen Ton Luik, nefroloog VieCuri MC NND Veldhoven 22 maart 2016 Voor bijeenkomst

Nadere informatie

BSD september 2014. Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler

BSD september 2014. Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler BSD september 2014 Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler Casuïstiek chronische nierschade Wat kan de huisarts Wanneer consultatie nefroloog Wanneer verwijzing

Nadere informatie

Elektrolytstoornis tijdens ALS. samenstelling: Pim Keurlings, arts SEH

Elektrolytstoornis tijdens ALS. samenstelling: Pim Keurlings, arts SEH Elektrolytstoornis tijdens ALS samenstelling: Pim Keurlings, arts SEH Inhoudsopgave Doelstelling Context: 4 H s en 4 T s Kalium Hyperkaliëmie Hypokaliëmie Samenvatting Vragen/discussie Doelstelling Inzicht

Nadere informatie

Nierfalen bij ouderen

Nierfalen bij ouderen Nierfalen bij ouderen Dr. Yvo Sijpkens, internist-nefroloog (ysijp @ twitter) Bronovo, Den Haag Mariette Makkink, huisarts, Den Haag Leerdoelen nierfalen bij ouderen Zorgverlener kent de definitie en epidemiologie

Nadere informatie

Methanol intoxicatie. Published on Medics4medics.com (http://www.medicsformedics.nl) Home > Toxicologie > Methanol. Methanol intoxicatie

Methanol intoxicatie. Published on Medics4medics.com (http://www.medicsformedics.nl) Home > Toxicologie > Methanol. Methanol intoxicatie Published on Medics4medics.com (http://www.medicsformedics.nl) Home > Toxicologie > Methanol Methanol intoxicatie Methanol intoxicatie Image not found Active http://www.medics4medics.com/sites/default/files/resize/wysiwyg/methanol-310x146.gif

Nadere informatie

Centrum voor Thuisbeademing UMC Utrecht Blad 1

Centrum voor Thuisbeademing UMC Utrecht Blad 1 Aanbevolen literatuur Martin L. All you really need to know to interpret arterial blood gases,, 2 nd ed. 1999. ISBN 0-6830 683-30604-9. Rose BD. Clinical physiology of acid-base and electrolyte disorders.

Nadere informatie

Chronische nierinsufficiëntie

Chronische nierinsufficiëntie Chronische nierinsufficiëntie 15 april 2013 Sadie van Esch, internist-nefroloog St. Elisabeth ziekenhuis, Tilburg Consequenties late verwijzing nefroloog Verschil in overleving tussen vroeg en laat naar

Nadere informatie

Regeling extreme uitslagen

Regeling extreme uitslagen Doorbelgrenzen extreme uitslagen Certe-KCL voor MCL, Noorderbreedte, Tjongerschans, huisartsen en verloskundigen geldig per 1 oktober 2013. Deze lijst wordt gehanteerd door het Certe-KCL en is goedgekeurd

Nadere informatie

Vulling. Hoeveel water heeft een mens en waar zit het?

Vulling. Hoeveel water heeft een mens en waar zit het? Vulling Hoeveel water heeft een mens en waar zit het? Vulling Lichaamswater Bij mannen 60%; vrouwen 50% ECV: iets minder dan de helft ICV: iets meer dan de helft Intravasculair (plasma): onderdeel van

Nadere informatie

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing Luister en leer Marlies Van Hoef, MD, PhD, MBA Multiple Myeloom Ziekte van Kahler werd aanvankelijk gediagnostiseerd in 1848 Kwaardaardige abnormaliteit van plasmacellen;

Nadere informatie

Chemie. Materiaalcodes:

Chemie. Materiaalcodes: Chemie Materiaalcodes: BAL = broncho-alveolaire lavage Bs = stolbloed Bc = citraatbloed Be = EDTA-bloed Bh = heparinebloed Bm = beenmerg F = feces L = liquor Lu = uitademingslucht N = navelstrengbloed

Nadere informatie

Algemene Klinische Chemie

Algemene Klinische Chemie b. Het kind heeft een ernstige anemie, welke normocytair is gezien de leeftijd van de patiënt. Een licht ijzergebrek kan deze anemie niet verklaren. De respons van het beenmerg op de anemie is onvoldoende,

Nadere informatie

Reis door het Nephron. Hilde de Geus

Reis door het Nephron. Hilde de Geus Reis door het Nephron Hilde de Geus Anatomie De nier Het nephron Het nephron Wat is nierfunctie? Vermogen om bloed te zuiveren referentie stof volume bloed per tijdseenheid (ml-min) Bloeddruk regulatie

Nadere informatie

CVVH, hoe doen we het nu. Heleen Oudemans-van Straaten Intensive Care

CVVH, hoe doen we het nu. Heleen Oudemans-van Straaten Intensive Care CVVH, hoe doen we het nu Heleen Oudemans-van Straaten Intensive Care CVVH Dosis Antistolling Wat is de dosis van CVVH? Wat is de aanbevolen dosis? CVVH dosering Hoeveelheid ultrafiltraat CVVH dosering

Nadere informatie

Medische aanpak van nefrolithiasis(ckd)

Medische aanpak van nefrolithiasis(ckd) Medische aanpak van nefrolithiasis(ckd) Sara Ombelet Nefrologie AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Consulent in AZ Damiaan Programma 1. Epidemiologie 2. Mechanisme van steenvorming 3. Rol van de nefroloog

Nadere informatie

Diabetes Mellitus en Nierfunctie

Diabetes Mellitus en Nierfunctie Dr. M.P. Brugts, internist endocrinoloog Diabetes Mellitus en Nierfunctie SYMPOSIUM Renale Fysiologie Primair: Regulatie water en electrolyten balans homeostase Handhaving intravasculaire volume Regulatie

Nadere informatie

Normaal- en streefwaarden, formules

Normaal- en streefwaarden, formules Achtergrond richtlijn chronische nierinsufficiëntie Normaal- en streefwaarden, formules Inhoud 1. Normaalwaarden bloedparameters 2. Normaalwaarden urineparameters 3. Indeling stadia nierschade 4. Streefwaarden

Nadere informatie

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen.

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen. 0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen 0 Struviet steen 0 Urinezuurstenen 0 Cystinestenen 6 8 9 10 12 1 2 Bij u zijn nierstenen vastgesteld.

Nadere informatie

Het nefrotisch syndroom Oorzaken en gevolgen. prof. J. Wetzels Radboud UMC Nijmegen

Het nefrotisch syndroom Oorzaken en gevolgen. prof. J. Wetzels Radboud UMC Nijmegen Het Oorzaken en gevolgen prof. J. Wetzels Radboud UMC Nijmegen Opbouw presentatie 1. Hoe werken de nieren? 2. Het klachten en verschijnselen oorzaken behandeling bij volwassenen 3. Dr. Bouts: kinderen

Nadere informatie

28-10-2010. Leefregels en voorlichting bij chronische nierschade. Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade

28-10-2010. Leefregels en voorlichting bij chronische nierschade. Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade Kathy Schoenmakers, nursepractitioner Hagaziekenhuis Anneke Boon, diabetesverpleegkundige SHG Annick Linders, huisarts SHG Leefregels

Nadere informatie

Zuur/base evenwicht. Zuren en basen. Wat is een base. Wat is een zuur. Evenwicht. Longfysiologie Nan

Zuur/base evenwicht. Zuren en basen. Wat is een base. Wat is een zuur. Evenwicht. Longfysiologie Nan 152015 Zuur/base evenwicht Nancy Adelaar IC vpk divisie Vitale Functies UMCU Nan Zuren en basen Een zuur is een H+ donor Z H Z + H + Een base is een H+ acceptor B + H + B H Wat is een zuur Een zuur is

Nadere informatie

VUmc Basispresentatie

VUmc Basispresentatie Samenwerking waarover? Richtlijnen en zorgstandaarden Cardiovasculair risicomanagement (zorgstandaard) Samenwerking e en e lijn Prof dr Piet ter Wee Afdeling Nefrologie Hypertensie Diabetes mellitus (zorgstandaard)

Nadere informatie

Consequenties voor de voeding

Consequenties voor de voeding Alleen Diabetes? Chronische Nierschade Diabetes Mellitustype 2 wat betekent dat voor de voeding? DieGo, diëtisten Gooi en Omstreken Mariëtte Hoogers, diëtist te Hilversum Bron: DieGo Caresharing Nevendiagnoses

Nadere informatie

Hoe werken de nieren en wat als de nieren niet meer werken?

Hoe werken de nieren en wat als de nieren niet meer werken? Hoe werken de nieren en wat als de nieren niet meer werken? Nierfunctie en nierfunctievervangende therapie J. Lips, nefroloog 27-4-2011 1 27-4-2011 2 Inhoud Anatomie normale nieren Functie nieren Wat als

Nadere informatie

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen.

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen. 0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen 0 Struviet steen 2 3 0 Urinezuurstenen 0 Cystinestenen 4 5 7 8 9 10 1 2 Bij u zijn nierstenen vastgesteld.

Nadere informatie

Medicatie Risico bij Nierschade. Nictiz symposium 15 november 2016 Chris Hagen nefroloog

Medicatie Risico bij Nierschade. Nictiz symposium 15 november 2016 Chris Hagen nefroloog Medicatie Risico bij Nierschade Nictiz symposium 15 november 2016 Chris Hagen nefroloog Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met

Nadere informatie

Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt

Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt ... Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt Gijs Van Pottelbergh Huisarts te Leuven Onderzoeker aan het ACHG (KULeuven) en departement gezondheidzorg en technologie (UC Leuven en Limburg) 1

Nadere informatie

Bloedgas: effect luchtbel

Bloedgas: effect luchtbel Blok 1: pre-analyse Bloedgas: effect luchtbel po2 bloed: 13,3 kpa (100 mm Hg) lucht (atmosfeer): 20,7 kpa (155 mm Hg) pco2 bloed: 5,3 kpa (40 mm Hg) lucht: 0,03 kpa (0,25 mm Hg) pco2 bloed diffundeert

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Natriumwaterstofcarbonaat 1,4% g/v, oplossing voor infusie 14 g/l. Waterstofcarbonaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Natriumwaterstofcarbonaat 1,4% g/v, oplossing voor infusie 14 g/l. Waterstofcarbonaat Natriumwaterstofcarbonaat 1,4% g/v, oplossing voor infusie 14 g/l Waterstofcarbonaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

Schakels in de zorg14 en 31 oktober 2013 Medicatietoediening op Intensive Care

Schakels in de zorg14 en 31 oktober 2013 Medicatietoediening op Intensive Care Schakels in de zorg14 en 31 oktober 2013 Medicatietoediening op Intensive Care Dr. Nicole Hunfeld ziekenhuisapotheker Intensive Care Volwassenen De keerzijde? 1250 doden per jaar door geneesmiddelen voorgeschreven

Nadere informatie

Reticulocyten 070716 3,43 2,87 74625 Hemoglobine (Hb) 070702 1,82 1,71

Reticulocyten 070716 3,43 2,87 74625 Hemoglobine (Hb) 070702 1,82 1,71 PROBLEEMGEORIËNTEERDE ONDERZOEKEN Onderstaand vindt u de tarieven. Het kan zijn dat het tarief voor uw onderzoek lager is dan vermeld op onze website (dit is afhankelijk van uw verzekeraar). Tarieven onder

Nadere informatie

Levensbedreigende hyponatriëmie. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen

Levensbedreigende hyponatriëmie. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen Levensbedreigende hyponatriëmie J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen 1 U meet een lage plasma [Na + ] - waarom? Concentratie = Totaal Na + in extracellulaire ruimte 2 U meet een lage plasma [Na

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Dieetadvies bij niersteenpatiënten

PATIËNTEN INFORMATIE. Dieetadvies bij niersteenpatiënten PATIËNTEN INFORMATIE Dieetadvies bij niersteenpatiënten Inhoud Welke soort steen heeft u?... 3 Algemene richtlijnen die voor alle nierstenen patiënten gelden... 3 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet)...

Nadere informatie

Protocol vochtbeleid kinderen < 40 kg IC kinderen

Protocol vochtbeleid kinderen < 40 kg IC kinderen Protocol vochtbeleid kinderen < 40 kg IC kinderen Datum vaststelling: 15 okt 2015 Auteurs Kinder IC Versie: 1.1 Datum revisie: 15 okt 2018 Verantwoording: Medische protocollencommissie Kinder IC Brondocument:

Nadere informatie

Verder bordurend op bovenstaande. Je koos optie 2 en herhaalde de tensie en MDRD na 3 maand: MDRD nog steeds 50 ml/min; RR 140/85.

Verder bordurend op bovenstaande. Je koos optie 2 en herhaalde de tensie en MDRD na 3 maand: MDRD nog steeds 50 ml/min; RR 140/85. Casusschets 1 De heer. H. is 55 jaar. Hij is bekend met DM type 2, goed gereguleerd met metformine en tolbutamide. De bloeddruk heb je recent een paar keer achter elkaar gemeten en bedroeg gemiddeld 150/90.

Nadere informatie

Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II. Geachte collegae,

Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II. Geachte collegae, Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II Geachte collegae, Op 27 september is de ROIG over nefrologie gepland. Bij deze ontvangt u het programma. Het is de bedoeling dat een AIOS uit het

Nadere informatie

Sandra Stapel & Segun Ayodeji Azam Nurmohamed Fellow onderwijs 21 april RRT: More or less Min of meer n.v.t.

Sandra Stapel & Segun Ayodeji Azam Nurmohamed Fellow onderwijs 21 april RRT: More or less Min of meer n.v.t. Sandra Stapel & Segun Ayodeji Azam Nurmohamed Fellow onderwijs 21 april 2011 RRT: More or less Min of meer n.v.t. Achtergrond: Willem Kolff 2 Definitie N.V.T. Wat is nierfunctie? Vocht balans Elektrolyt

Nadere informatie

KLINISCHE CHEMIE. REFER002 Referentiewaarde Overzicht intern Klinische Chemie /H.v.I./Versie1. referentie waarden.

KLINISCHE CHEMIE. REFER002 Referentiewaarde Overzicht intern Klinische Chemie /H.v.I./Versie1. referentie waarden. REFER002 Referentiewaarde Overzicht intern Klinische Chemie KLINISCHE CHEMIE 03012012/H.v.I./Versie1 waarden bronvermelding natrium mmol/l 135-145 NVKC consensus kalium (plasma!) mmol/l 3.5-4.8 Diagnostisch

Nadere informatie

Algemene Klinische Chemie 2008

Algemene Klinische Chemie 2008 Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2009; 34: 115-122 Algemene Klinische Chemie 2008 Vraag 1 Een 35-jarige vrouw presenteert zich bij de huisarts met sinds een viertal uren bestaande retrosternale pijn op

Nadere informatie

14-3-2012. Aanpassing dosering bij NFS. NHG standaard en metformine. In het algemeen geldt: totale klaring = extrarenale klaring + renale klaring

14-3-2012. Aanpassing dosering bij NFS. NHG standaard en metformine. In het algemeen geldt: totale klaring = extrarenale klaring + renale klaring Farmacotherapie bij chronische nierinsufficientie Pretest: 5 minuten Carla van Eijzeren, diabetesverpleegkundige EADV Paul Leurs, internist nefroloog 13 maart 2012, Ede Farmacokinetiek Definitie: beschrijft

Nadere informatie

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2016

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2016 Tarieven Laboratorium diagnostiek 2016 De hieronder vermelde tarieven zijn door de NZA vastgestelde maximum tarieven. Er kan een korting gelden op dit tarief, welke per zorgverzekeraar kan variëren. Disclaimer

Nadere informatie

Versie: 038 Geldig vanaf: 23/10/2015. Referentiewaarden O.5.08/01a

Versie: 038 Geldig vanaf: 23/10/2015. Referentiewaarden O.5.08/01a a1-antitrip. Volw. 0,9 2 0,9 2 g/l 3-5 ACE Angiotensine conv.enzyme Volw. 20 70 20 70 U/l 3-5 ALAT Volw. 5 45 5 35 IU/l 0-3 Alatop Inhalatiescreening neg neg 0-3 Albumine/kreat ratio urine Volw. 0 2,5

Nadere informatie

Chronische nierinsufficiëntie Wat doet de nefroloog?

Chronische nierinsufficiëntie Wat doet de nefroloog? Chronische nierinsufficiëntie Wat doet de nefroloog? 23 april 2015 Sadie van Esch, internist-nefroloog St. Elisabeth ziekenhuis, Tilburg Fusie TSZ en EZ TSZ: vasculair geneeskundigen EZ: nefrologen Toekomst:

Nadere informatie

Referentiewaarden. Klinische Chemie, Hematologie en Endocrinologie

Referentiewaarden. Klinische Chemie, Hematologie en Endocrinologie Klinische Chemie, Hematologie en Endocrinologie Afdeling Klinische Chemie Afdeling Inwendige Geneeskunde: Diagnostisch Laboratorium Endocrinologie Chemie 2 Klinische chemie: blz 29 t/m 43 Hematologie:

Nadere informatie

Nierschade. Kernboodschap. Nierfunctiestoornissen en albuminurie. Hart- en vaatziekten. Tijdige behandeling kan dit risico verminderen!

Nierschade. Kernboodschap. Nierfunctiestoornissen en albuminurie. Hart- en vaatziekten. Tijdige behandeling kan dit risico verminderen! Nierschade April 2013 Leonie Tromp huisarts te Tilburg Kaderarts Hart- en Vaatziekten Kernboodschap Nierfunctiestoornissen en albuminurie Hart- en vaatziekten Tijdige behandeling kan dit risico verminderen!

Nadere informatie

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2015

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2015 Tarieven Laboratorium diagnostiek 2015 De hieronder vermelde tarieven zijn door de NZA vastgestelde maximum tarieven. Er kan een korting gelden op dit tarief, welke per zorgverzekeraar kan variëren. Disclaimer

Nadere informatie

Nefrolithiasis. Stijn Konings Internist-Nefroloog Catharina Ziekenhuis Eindhoven ASN Review 2010 Zeist 20 1 11

Nefrolithiasis. Stijn Konings Internist-Nefroloog Catharina Ziekenhuis Eindhoven ASN Review 2010 Zeist 20 1 11 Nefrolithiasis Stijn Konings Internist-Nefroloog Catharina Ziekenhuis Eindhoven ASN Review 2010 Zeist 20 1 11 Definitie Pre test quiz Inleiding Pathofysiologie Gewijzigde epidemiologie Relatie stenen en

Nadere informatie

Deze procedure beschrijft de medische aanpak bij het optreden van diabetische ketoacidose of hyperglycemische hyperosmolaire ontregeling.

Deze procedure beschrijft de medische aanpak bij het optreden van diabetische ketoacidose of hyperglycemische hyperosmolaire ontregeling. 1. Samenvatting Deze medische procedure beschrijft de evaluatie, behandeling en opvolging bij diabetische ketoacidose of hyperglycemische hyperosmolaire ontregeling bij volwassen patiënten. 2. Inleiding/doel

Nadere informatie

Orgaanschade bij DM. Microvasculair. Macrovasculair. Neurologisch. Retinopathie, nefropathie. Hartinfarct, perifeer vaatlijden, CVA

Orgaanschade bij DM. Microvasculair. Macrovasculair. Neurologisch. Retinopathie, nefropathie. Hartinfarct, perifeer vaatlijden, CVA Microvasculair Orgaanschade bij DM Retinopathie, nefropathie Macrovasculair Hartinfarct, perifeer vaatlijden, CVA Neurologisch Neuropathie: perifeer, autonoom Cerebraal Neuropathie Sensorisch Gevoelszenuwen

Nadere informatie