Veilig ambulant en alleenwerken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Veilig ambulant en alleenwerken"

Transcriptie

1 Veilig ambulant en alleenwerken Door veranderingen in de zorg komt het steeds vaker voor dat je als (jeugd)zorgmedewerker ambulant of alleenwerkt. Daarmee is ook de kans op lastige situaties tijdens je werk groter, zonder dat er collega s in de buurt zijn. Maar hoe ga je hiermee om? En met welke dilemma s krijg je te maken als je ambulant of alleenwerkt? Op 13 december 2016 gingen ruim 30 professionals uit de (jeugd)zorg, welzijn en maatschappelijke dienstverlening in Emmeloord in gesprek over risico s, oplossingen en hulpmiddelen rondom veilig ambulant en alleenwerken. Ook op de website vind je talloze nuttige tips, hulpmiddelen en informatie over het thema agressie. Sociale veiligheid en agressiepreventie De bijeenkomst in Emmeloord wordt geleid door Rob van den Biggelaar. Rob is werkzaam bij Habilis-AgressiePrevent en werkt al jarenlang vanuit arbowetgeving aan sociale veiligheid en agressiepreventie. Aan de deelnemers vraagt hij of ze wel eens te maken hebben gehad met een vorm van agressie. Veel handen gaan de lucht in. En met fysieke agressie?, vraagt Rob, waarop meer dan de helft van de deelnemers de hand opsteekt. Rob haakt meteen in op de opvolging van incidenten: Wie heeft er een melding gemaakt na een agressie-incident? Een deelnemer reageert met een ervaring uit de praktijk: Toen ik een incident meemaakte tijdens mijn werk, was er onmiddellijk een leidinggevende in de buurt om me te helpen. Wij hebben een schriftelijke meldingsprocedure en dus werd het incident ook opgevolgd. Rob vraagt: Ben je op de hoogte van de agressieprocedure in jouw organisatie?, waarop iemand reageert: Ik maakte een incident mee tijdens mijn stage. Deels omdat het goed afliep dacht ik laat maar zitten, maar daarnaast wist ik ook niet wat de procedure was. Rob reageert: Maar ook als de procedure duidelijk is kan het zijn dat je de ernst van de situatie niet inziet en al snel denkt het stelt niks voor. Kijk voor meer informatie over opvolging van incidenten op Risico s Een deelnemer reageert vanuit haar eigen ervaring: Ik ben zelf betrokken geraakt bij een incident waarna een moeizame afwikkeling volgde. Door zulke situaties ontstaat er veel krampachtigheid bij het werken. Iemand anders in de zaal herkent dit: Ik werk met mensen met niet-aangeboren hersenletsel en dat brengt bij zowel cliënt als zorgprofessional veel spanningen met zich mee. Want hoe kalmeer je iemand die aan het steigeren is? Als reactie hierop vraagt Rob aan de deelnemers: Wat zijn nou risico s waar je tegenaan loopt in de praktijk? Een deelnemer werkt in de forensische psychiatrie met cliënten die bedreigend overkomen en heeft dagelijks te maken met risico s: Als een cliënt drugs gebruikt, brengt dat risico s met zich mee. Maar ook als er tijdens een huisbezoek onverwachts andere mensen het huis in komen, kan dat bedreigend overkomen, klinkt er uit de zaal. Een ander voorbeeld uit de praktijk: Ik werk met psychotische cliënten en bij deze doelgroep zorgt overprikkeling

2 voor veel frustraties. Rob concludeert dat de risico s enerzijds zitten in middelengebruik en anderzijds in persoonlijkheid van de cliënt. Praktijkverhaal Aan de hand van een praktijkverhaal deelt Rob een tip: Aan twee jonge zorgverleners werd gevraagd of zij thuis bij een cliënt medicijnen wilden afleveren. Ze gingen het huis binnen en zetten de medicijnen op het aanrecht. Maar zodra ze weer wilden vertrekken stond de man in de gang, waar hij de voordeur blokkeerde. Bleek de cliënt psychotisch te zijn. Het duurde lang voordat er hulp kwam, maar het liep gelukkig goed af. Juist daarom is het belangrijk om als ambulant en alleenwerkende zorgprofessional vooraf je risico s in te schatten. En dus moeten we het niet alleen hebben over interventies, maar ook over preventie en haalbaarheid. Ken je cliënt, zijn omgeving en situatie, stelt een deelnemer. Rob vult aan: En ken je risico s! Als je niet naar binnen gaat bij iemand thuis, hoef je niet naar buiten en loop je dus minder risico. Dan volgt een conclusie van een deelnemer: Bewaak je eigen veiligheid, en die van de cliënt. Dilemma s in de praktijk Welke dilemma s ontstaan nu bij ambulant en alleenwerken? Rob behandelt een aantal dilemma s, te beginnen met: Agressie is een vaardigheidsprobleem van de medewerker. Niet helemaal waar, vindt een deelnemer. Wij werken niet in een team, maken onze eigen afspraken en weten dus vaak niet waar onze collega s zich bevinden. Soms zie ik mijn collega s maar één keer per maand en stel dat ik dan twee meldingen maak, dan krijg ik te horen: wat doe jij dan waardoor die agressie ontstaat? Rob reageert: Als omgaan met agressie niet meer direct gelinkt is aan vaardigheden, dan betrekken medewerkers het minder snel op zichzelf en anderen. En wordt er ook sneller gemeld. Besef dat je elkaar nodig hebt en elkaar helpt door het samen op te lossen. Maak het bespreekbaar! De AgressieWijzer Het tweede dilemma is Agressie is het probleem van de organisatie. Rob vertelt: Dit gaat veel meer over er is een probleem en we moeten het oplossen. De oplossing zit dan vaak in de vertaling van het beleid naar de praktijk. Want vaak is er wel een beleid geschreven, maar is het totaal onbekend op de werkvloer. De laatste stelling luidt: Agressie is een probleem in de interactie tussen cliënt en organisatie. Rob: Kijk allereerst naar de interactiesfeer: wie zijn erbij betrokken? En is het probleem van jou, van de organisatie of van de veroorzaker? Is het een probleem tussen jou en de cliënt, probeer dit dan te bespreken met de cliënt. Het is in feite pro-actie: je begint in een heel vroeg stadium. Als je namelijk stuurt op gewenst gedrag, dan volgt vanzelf minder ongewenst gedrag. Met de AgressieWijzer bespreek je samen met je team in drie sessies jullie ervaringen met gewenst gedrag ( groen gedrag ), emotioneel gedrag ( oranje gedrag ) en agressief gedrag ( rood gedrag ) op jullie werkvloer. Wanneer je duidelijke afspraken hebt gemaakt, is het ook makkelijker om verantwoordelijkheid te nemen én om die bij je collega s neer te leggen. Een mooi middel om bewustwording in gang te zetten, maar

3 vooral om duidelijkheid te scheppen, stelt Rob. En duidelijke afspraken zorgen voor meer veiligheid in het team. Kijk voor meer informatie over de AgressieWijzer op Je kunt de AgressieWijzer daar ook direct downloaden. Reflectie Rob zet de sessie voort met een aantal stellingen, waarmee de deelnemers in groepen aan de slag gaan. De eerste stelling: Het probleem van agressie bij ambulant en alleenwerken wordt enigszins overdreven. Er zijn andere problemen die dringender onze tijd, geld en aandacht vragen. Als je aan de slag wilt gaan met het aanpakken van agressie in je organisatie, zal dit altijd concurreren met andere belangrijke zaken, stelt Rob. Bespreken lukt wel, maar acties eraan koppelen die geld, tijd en aandacht vragen blijft lastig, reageert een deelnemer. En als je ambulant werkt ben je gewend om het alleen op te lossen. Dan denk je al gauw: laat maar gaan, ik zie volgende week wel verder. Rob vraagt: Is er dan ook onvoldoende urgentie bij jezelf?, waarop de deelnemer zegt: Ja, wij bagatelliseren omdat het spannend is om te melden, maar vanuit het management wordt er zeker ook te weinig mee gedaan. Dit roept veel herkenning op in de zaal. Praten is in, maar het blijft op de oppervlakte. Pas als je écht urgentie voelt en dus bespreekbaar maakt wat er allemaal speelt tijdens je werk, kom je tot de kern en kun je samen wat bereiken, vindt een deelnemer. En dan moet je het onderwerp op de agenda houden, ook dat is lastig. Rob: Niemand vindt het leuk om agressie-incidenten te bespreken. Maar als er aandacht voor is kun je ervan leren en kan agressie in het vervolg misschien wel voorkomen worden. Hij vervolgt zijn verhaal met een tip: Wat altijd werkt als je iets op de agenda wilt zetten, is om er een thema aan te koppelen dat populair is bij het management. Neem bijvoorbeeld kostenbesparing; een belangrijk onderwerp voor veel organisaties. Koppel dit onderwerp aan het thema agressie door bijvoorbeeld te laten zien hoe jij denkt kosten te kunnen besparen met agressiepreventie. De Business Case van Wees duidelijk over agressie geeft een kosten-batenanalyse van agressie in jouw organisatie. De Business Case is een handige tool voor inzicht en besluitvorming, met name voor medewerkers binnen zorg- en jeugdzorgorganisaties die verantwoordelijk zijn voor budget/investeringen in agressiebeleid. Vak zijn dit HRM- of arboverantwoordelijken, managers of OR-leden. Kijk op Geef aan wat wel/niet werkt Stelling 2: Het vinden van een antwoord op het vraagstuk van agressie en geweld tijdens ambulant en alleenwerken is vooral een taak van het management. De aanpak van agressie hangt altijd samen met taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, begint Rob. De deelnemers delen de uitkomsten van de discussie. In elke organisatie werken mensen met verschillende disciplines. Daarom is het de taak van het management om een basis te scheppen, zodat medewerkers weten wat de mogelijkheden zijn binnen het werk, vindt iemand in de zaal. Ieder team maakt zijn eigen afspraken binnen de kaders die door het management worden

4 meegegeven. Het is aan de mensen die ambulant en alleenwerken om aan te geven wat wel en niet werkt en wat er in de organisatie speelt, reageert een andere deelnemer. Een tip uit de zaal: Het kan werken om een coördinator aan te stellen; iemand die er verantwoordelijk voor is om het onderwerp op de agenda te houden. Ontdek samen wat er verbeterd kan worden en bedenk wat nodig is zodat cliënten gewenst gedrag vertonen. Kijk voor meer informatie over de het aanstellen van een coördinator op Maak het bespreekbaar Stelling 3: Reageren op en sanctioneren van agressie vanuit de patiënt of cliënt gaat ten koste van de (zorg)relatie en is daarom geen oplossing. Op een gegeven moment bereik je als zorgverlener een grens: tot hier en niet verder, vindt een deelnemer. Maar waar ligt die grens dan? En wat is dan de sanctie?, vraagt Rob. Verplaats je in de cliënt. Bedenk wat past bij deze persoon en zijn situatie en geef dan duidelijk je grenzen aan, volgt als reactie. Doordat je het gedrag bespreekbaar maakt, voorkom je dat er situaties ontstaan waarbij collega s zeggen bij mij doet hij dat nooit, of mij maakt het niet meer zo uit. Als je het niet bespreekt ontstaan er impliciete verwachtingen. En door een gebrek aan duidelijkheid ga je al gauw invullen voor een ander. Wanneer de verwachtingen duidelijk zijn kun je collega s ook aanspreken op verantwoordelijkheid. En die gesprekken zijn belangrijk. Als een incident voorbij is, haalt vaak iedereen opgelucht adem. Maar er moet een terugkoppeling zijn, stelt Rob. Hij vervolgt: Stel dat je op huisbezoek met een mes bedreigd wordt. Dan is het na afloop belangrijk dat je nagaat hoe je handelde. Heb je zelf iets verkeerd gedaan? Was er een hulpteam in de buurt? Wat kan ik de volgende keer beter doen? Allemaal zaken om rekening mee te houden, zodat een incident in de toekomst misschien wel voorkomen kan worden. Om nog beter voorbereid op huisbezoek te gaan, is de nieuwe app Veilig Huisbezoek gelanceerd waarmee je vooraf aan een huisbezoek de risico s op agressie kunt inschatten en voorzorgsmaatregelen kunt treffen. Kijk voor meer informatie over en direct downloaden van de app Veilig Huisbezoek op Aan de slag met de aanpak van agressie Dan maakt Rob opnieuw een link naar de AgressieWijzer. Waarmee moet je rekening houden als je de AgressieWijzer wilt inzetten in jouw organisatie?, vraagt hij. Allereerst moet je weten met wat voor situaties jij en jouw collega s te maken hebben, vindt een deelnemer. Ik werkte in een organisatie waar ik het grootste deel van de dag geconfronteerd werd met grensoverschrijdend gedrag van cliënten. Toen heb ik in de personeelskantine een lijst neergelegd waarop mijn collega s dagelijks konden noteren wat voor agressie ze meemaakten. Daarna zijn we in gesprek gegaan, omdat we met dezelfde situaties te maken hadden. Samen we kwamen we tot de conclusie: er moet iets veranderen. Een deelnemer reageert: Je moet het vanaf het begin goed aanpakken. Als je vraagstelling bijvoorbeeld niet concreet is, kom je ook niet samen tot een werkbare conclusie. Rob is het

5 ermee eens: Hoe concreter je de vraag maakt, hoe minder moeilijk hij te beantwoorden is. En concrete antwoorden zijn makkelijker te communiceren. Hij vervolgt: Bedenk wie belang heeft bij de aanpak van agressie en betrek juist die mensen. Degenen die geen belang hebben dragen minder bij. Veiligheidsbeleving Rob vervolgt de sessie met de vraag: Welke tips kun je bedenken om het ambulant of alleenwerken veiliger te maken? De reacties die volgen: samenwerken in duo s, proberen het zo veilig mogelijk te maken voor jezelf én voor de cliënt, ken je grenzen en geef je grenzen duidelijk aan. Een deelnemer reageert: En lef hebben om in je team te delen waar je tegenaan loopt. Rob: Veilig werken begint tenslotte bij veiligheid in je team. Welk aspect is nog meer van groot belang in jouw veiligheidsbeleving?, vraagt Rob. De deelnemers zijn het er over eens: Afstand, klinkt het eenduidig in de zaal. Als je op huisbezoek bent en je staat té dichtbij een cliënt, dan kun je je niet onttrekken aan de situatie. Daarnaast kun je dan niet goed inschatten hoe veilig het is. Terwijl je veel beter toegang hebt tot je gevoel als je een stap terug zet. Mocht je gevoel zeggen dit is niet goed, dan is het makkelijker om te zeggen: ik ga nu weg. Dan leg je uit dat je niet kunt blijven en dat je volgende week terugkomt voor een nieuwe afspraak. Er volgt een vraag uit de zaal: Als je tegen een collega zegt ik ga zo naar meneer Janssen en die collega reageert met naar meneer Janssen?! Nou, liever jij dan ik! Wat doe je dan? De tip van Rob: In ieder geval weet je collega waar je heen gaat, dat is stap één. Wat je verder kunt doen: voor het huisbezoek je auto om de hoek van de straat parkeren. En met de neus in de goede richting, zodat je snel weg kunt mocht dat nodig zijn. Bel dan voordat je uitstapt naar meneer Janssen en peil of je geen gekke dingen signaleert. Is dat wel het geval, zeg dan: Sorry meneer, het komt vandaag niet zo goed uit. Ik bel u later voor een nieuwe afspraak. Zorg dat jij niet ook een grens over gaat, om te voorkomen dat straks twee mensen de weg kwijt zijn. Tips voor veilig ambulant en alleenwerken Rob bespreekt in de zaal nog enkele tips om weg te gaan bij een huisbezoek als je je onveilig voelt: Probeer met oogcontact en vanuit je eigen gevoel het risico in te schatten; Zeg pas dat je weggaat tijdens een huisbezoek, als je voelt dat het ook echt kan; Als je weggaat, blijf dan oogcontact maken terwijl je richting de deur loopt; En keer een cliënt nooit de rug toe. In de bijlage van de vind je een handout met nog meer nuttige tips van AgressiePrevent. Een van de deelnemers deelt een laatste waardevolle tip: Denk voordat je bij iemand naar binnen gaat hoe je je voelt. Oftewel: Met welk gevoel stap ik zo binnen? Dit kan namelijk veel invloed hebben op het gedrag van de cliënt. Rob sluit af: Het allerbelangrijkste: denk na, schat risico s in, acteer op je gevoel en maak het concreet.

6 *** Meer informatie De RegioSessies zijn onderdeel van de campagne Wees duidelijk over agressie van sociale partners uit de zorg en jeugdzorg in het kader van het actieplan Veilig Werken in de Zorg. Initiatiefnemers zijn ActiZ, BTN, CNV Zorg & Welzijn, FBZ, FNV, GGZ Nederland, Jeugdzorg Nederland, NFU, NU 91, NVZ en VGN, met ondersteuning van het ministerie van VWS. Op vind je o.a. hulpmiddelen, campagnematerialen en good practices. Je leest daar ook hoe in jouw branche wordt omgegaan met het (tijdelijk) stoppen van de zorg- of dienstverlening na agressie van patiënt of cliënt. Op vind je slimme animatiefilmpjes en handige downloads over de opvolging van incidenten. Kijk op voor o.a. leermaterialen over agressie.

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Incident? Actie! 1 e bijeenkomst 1 oktober 2015 Sander Flight Deel I Introductie over het Actieplan Veilig Werken in de Zorg Door Miriam Kop Zorgbranches

Nadere informatie

Onze AgressieWijzer. Werkboek van: Veilig werken. Voor duidelijke afspraken op onze werkvloer

Onze AgressieWijzer. Werkboek van: Veilig werken. Voor duidelijke afspraken op onze werkvloer Veilig werken Onze AgressieWijzer Voor duidelijke afspraken op onze werkvloer Werkboek van: Werkboek Welkom bij de AgressieWijzer De AgressieWijzer is een handig hulpmiddel om samen met je collega s duidelijke

Nadere informatie

Zorg, politie en OM: kennis delen én maken

Zorg, politie en OM: kennis delen én maken Zorg, politie en OM: kennis delen én maken Verslag bijeenkomsten Samenwerken met politie en OM, november-december 2016 Jullie mogen mijn collega s best coachen als ze niet precies weten wat de afspraken

Nadere informatie

De AgressieWijzer. Instructie voor de procesleider. Veilig werken. Voor duidelijke afspraken op de werkvloer

De AgressieWijzer. Instructie voor de procesleider. Veilig werken. Voor duidelijke afspraken op de werkvloer Veilig werken De AgressieWijzer Voor duidelijke afspraken op de werkvloer Instructie voor de procesleider Instructie Welkom bij de AgressieWijzer De AgressieWijzer is een handig hulpmiddel om samen met

Nadere informatie

Welkom op de RegioSessie: Ambulant en alleenwerken

Welkom op de RegioSessie: Ambulant en alleenwerken Welkom op de RegioSessie: Ambulant en alleenwerken Peter de Jonker William Bertrand Esmeralda Berends Actieplan Veilig Werken in de Zorg u Implementa)e an)- agressiebeleid versterken u Van sociale partners

Nadere informatie

Aan de slag met agressie 5x duidelijk

Aan de slag met agressie 5x duidelijk Hulpmiddelen Aan de slag met agressie 5x duidelijk Aan de slag met agressie In je dagelijkse werk kun je als (jeugd)zorgprofessional te maken hebben met agressief gedrag van cliënten, patiënten of anderen.

Nadere informatie

Startopdracht. Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk.

Startopdracht. Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk. Agressiespel Startopdracht Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk. Hoe vaak heb jij te maken met agressie op het werk, op een schaal van 0 (helemaal nooit) tot

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg Inleiding: Ongewenst gedrag, zoals in dit document beschreven wordt, is een veel voorkomend verschijnsel geworden in onze samenleving. Het veroorzaakt in het algemeen gevoelens van onveiligheid en machteloosheid.

Nadere informatie

Met 3 afspraken. Veilig werken. Altijd melden, Altijd bespreken, Altijd handelen. A6 boekje altijd melden 1 16-08-13 13:22

Met 3 afspraken. Veilig werken. Altijd melden, Altijd bespreken, Altijd handelen. A6 boekje altijd melden 1 16-08-13 13:22 Veilig werken Met 3 afspraken meer duidelijkheid over agressie Altijd melden, Altijd bespreken, Altijd handelen A6 boekje altijd melden 1 16-08-13 13:22 Agressie hoort er nou eenmaal bij EENS A6 boekje

Nadere informatie

Meedenksessie Agressieonderwijs 8 september2015. Agressiepreventie en hantering in Onderwijs & Opleiding

Meedenksessie Agressieonderwijs 8 september2015. Agressiepreventie en hantering in Onderwijs & Opleiding Meedenksessie Agressieonderwijs 8 september2015 Agressiepreventie en hantering in Onderwijs & Opleiding Welkom bij de 2 e meedenksessie over agressie onderwijs! Wil je voordat we echt gaan starten op de

Nadere informatie

AGRESSIE OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER!

AGRESSIE OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER! AGRESSIE OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER! Voel je je veilig? Heb je wel eens te maken met agressie? Hoe ga je ermee om? En wat doe je zoal om agressie te voorkomen of de gevolgen ervan te beperken? Voel

Nadere informatie

De AgressieWijzer. Instructie voor de procesleider. Veilig werken. Voor duidelijke afspraken op de werkvloer

De AgressieWijzer. Instructie voor de procesleider. Veilig werken. Voor duidelijke afspraken op de werkvloer Veilig werken De AgressieWijzer Voor duidelijke afspraken op de werkvloer Instructie voor de procesleider Instructie Welkom bij de AgressieWijzer De AgressieWijzer is een handig hulpmiddel om samen met

Nadere informatie

Als je zelf klachten hebt over werk of een werksituatie, dan kun je een beroep doen op de Werknemersklachtenregeling.

Als je zelf klachten hebt over werk of een werksituatie, dan kun je een beroep doen op de Werknemersklachtenregeling. Een klacht, wat nu? Voorwoord Alle medewerkers in ons ziekenhuis zetten zich steeds zo goed mogelijk in voor een goede zorg- en dienstverlening. Desondanks kan het voorkomen dat patiënten of bezoekers

Nadere informatie

VOOR COACHES EN BEGELEIDERS DAVERENDE DILEMMA S. Francine ten Hoedt & Philine Spruijt

VOOR COACHES EN BEGELEIDERS DAVERENDE DILEMMA S. Francine ten Hoedt & Philine Spruijt 33 DAVERENDE DILEMMA S Francine ten Hoedt & Philine Spruijt VOOR COACHES EN BEGELEIDERS Beste coach, Een van de basisvereisten om coach te zijn is, volgens ons, willen ontwikkelen en willen leren. Hoe

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Congres Informatie voor exposanten. Exposanten. Wees duidelijk over agressie. Initiatiefnemers:

Congres Informatie voor exposanten. Exposanten. Wees duidelijk over agressie. Initiatiefnemers: Congres 2016 Wees duidelijk over agressie Informatie voor exposanten Initiatiefnemers: 1 www.duidelijkoveragressie.nl/congres2016 Presenteer uw organisatie aan 500 zorgprofessionals Op maandag 28 november

Nadere informatie

Met 3 afspraken. meer duidelijkheid over agressie. Veilig werken. Altijd melden, Altijd bespreken, Altijd handelen

Met 3 afspraken. meer duidelijkheid over agressie. Veilig werken. Altijd melden, Altijd bespreken, Altijd handelen Veilig werken Met 3 afspraken meer duidelijkheid over agressie Altijd melden, Altijd bespreken, Altijd handelen Agressie hoort er nou eenmaal bij EENS ONEENS Agressie tegen medewerkers komt nog te vaak

Nadere informatie

11 Omgaan met verbale agressie

11 Omgaan met verbale agressie 11 Omgaan met verbale agressie AGRESSIE Praktijkinformatie Welke vormen zijn er? Hoe buig je opkomende verbale agressie om? Hoe en wanneer stel je je grens? EN Omgaan met verbale agressie Tip 1 Herken

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Time-management Help! Ik houd tijd over

Time-management Help! Ik houd tijd over Time-management Help! Ik houd tijd over Heb jij ook te maken met tijdgebrek? Wil jij overzicht in je werk? Wil jij meer structuur? Wil je meer rust en een meer voldaan gevoel over je werkdag? Leer hoe

Nadere informatie

Meedenksessie Agressieonderwijs 2 juni 2015. Agressiepreventie en hantering in Onderwijs & Opleiding

Meedenksessie Agressieonderwijs 2 juni 2015. Agressiepreventie en hantering in Onderwijs & Opleiding Meedenksessie Agressieonderwijs 2 juni 2015 Agressiepreventie en hantering in Onderwijs & Opleiding Programma 9.30 Opening en toelichting project door Miriam Kop, programma manager 9.40 Toelichting programma

Nadere informatie

Agressiepreventie en -hantering voor onderwijs en opleiding

Agressiepreventie en -hantering voor onderwijs en opleiding Agressiepreventie en -hantering voor onderwijs en opleiding Medewerkers in de (jeugd)zorg kunnen te maken krijgen met agressie. Het actieplan Veilig Werken in de Zorg en de campagne Wees duidelijk over

Nadere informatie

workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen

workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen 1. Om welke reden(en) volg je deze workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen in je werk? 4. Waarin blink jij jjmet betrekking

Nadere informatie

Omgaan met Agressie en Seksuele Intimidatie

Omgaan met Agressie en Seksuele Intimidatie Omgaan met Agressie en Seksuele Intimidatie W A T E R O F R O T S? J A A R C O N G R E S V E I L I G E Z O R G V O O R O U D E R E N 1 1 O K T O B E R 2 0 1 6 M A T H I L D E B O S R N M S C Florence Nightingale

Nadere informatie

Samenvatting, informatie en verwijzingen

Samenvatting, informatie en verwijzingen HAND-OUT Samenvatting, informatie en verwijzingen In deze handout vatten we de belangrijkste informatie uit de bijeenkomst over veilig jeugdwerk samen. Deze handout is niet uitputtend en in veel gevallen

Nadere informatie

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON

7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON 7.5 HANDELINGSINSTRUCTIES AGRESSIE AAN DE TELEFOON Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinator agressie en geweld, leidinggevenden en medewerkers

Nadere informatie

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Door Robbert Raas www.stop-jaloezie.com Voorwoord Dit compacte e-book is geschreven als hulp bij de eerste stap naar een leven zonder vervelende jaloezie. Op stop-jaloezie.com

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

ZELF AAN DE SLAG MET LIFEGUARDS [SCHOOL] - LESPAKKET

ZELF AAN DE SLAG MET LIFEGUARDS [SCHOOL] - LESPAKKET ZELF AAN DE SLAG MET LIFEGUARDS [SCHOOL] - LESPAKKET Het project Lifeguards is uitgevoerd door CNV Jongeren en mogelijk gemaakt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Lifeguards is uitgevoerd

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Meedenksessie Onderwijs over agressie

Meedenksessie Onderwijs over agressie Meedenksessie Onderwijs over agressie Opening (Gitta v/d Berg) Welkom Doel van deze bijeenkomst Programma 15.00u Opening 15.15u Inleiding Door Gitta v/d Berg (Trainer omgaan met agressie) Door Barbara

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Agressie als thema in zorgopleidingen Ondersteuning door een onderwijskundige

Agressie als thema in zorgopleidingen Ondersteuning door een onderwijskundige Bijlage 2 Agressie als thema in zorgopleidingen Ondersteuning door een onderwijskundige Scholing Praktijk vraagt om aandacht voor agressie in zorgopleidingen In hun dagelijkse werk kunnen (jeugd) zorgprofessionals

Nadere informatie

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden.

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden. Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut www.huiselijkgeweldhollandsmidden.nl Huiselijk geweld stopt nooit vanzelf Misschien wil je

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Wat te doen als een leerling verbaal agressief of handtastelijk wordt tegen een leerkracht?

Wat te doen als een leerling verbaal agressief of handtastelijk wordt tegen een leerkracht? Inleiding: De school dient aandacht te schenken aan en beleid te ontwikkelen op het gebied van veiligheid tegen agressie en geweld op school. Dit moet resulteren in een plan welk bedoeld is om de veiligheid

Nadere informatie

Focussen: 2 x 2 vragen

Focussen: 2 x 2 vragen Focussen: 2 x 2 vragen Waar kun je het voor gebruiken? Als je iets wilt bereiken en daarvoor het nodige te doen hebt, dan is het van belang dat je wéét wat je doet. De 2x2-vragen helpen je bij het bedenken

Nadere informatie

Workshop Evenwicht, je leven in Balans Werkboek bijeenkomst 1

Workshop Evenwicht, je leven in Balans Werkboek bijeenkomst 1 Workshop Evenwicht, je leven in Balans Werkboek bijeenkomst 1 Evenwicht 2004 Dit product is met toestemming overgenomen en is ontwikkeld binnen het Europese project Evenwicht, werk en privé in balans dat

Nadere informatie

Workshop Up to date agressiebeleid

Workshop Up to date agressiebeleid 1 Workshop Up to date agressiebeleid Van beleid naar praktijk 27 mei 2015 William Bertrand w.bertrand@radarvertige.nl Programma Introductie Feiten en cijfers enquête Knelpunten uit de praktijk Kijk op

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

5 Assertiviteit. 1 Inleiding

5 Assertiviteit. 1 Inleiding DC 5 Assertiviteit 1 Inleiding Als SAW er zul je regelmatig in situaties terecht komen waarin je duidelijk moeten maken wat je wel of niet wilt. Bijvoorbeeld omdat een cliënt op een activiteitenafdeling

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

Intervisie. Helpende Z&W versnelde leerroute. ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden

Intervisie. Helpende Z&W versnelde leerroute. ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Intervisie Helpende Z&W versnelde leerroute ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Reflecteren Eén van de definities van reflecteren: Reflecteren is het terugblikken op je handelen, nadenken

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger!

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Vooraf Problemen. Iedereen heeft ze wel eens. Je zit de hele dag te piekeren en slaapt slecht. Gelukkig lossen veel problemen zich vanzelf op. En hoeft je

Nadere informatie

Training Omgaan met Agressie en Geweld

Training Omgaan met Agressie en Geweld Training Omgaan met Agressie en Geweld 2011 Inleiding In veel beroepen worden werknemers geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag, waaronder agressie. Agressie wordt door medewerkers over het algemeen

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

Opleidingscyclus Winkelveiligheid 2014 Workshop 1 Diefstal door collega s: hoe stel je het vast en hoe ga je ermee om?

Opleidingscyclus Winkelveiligheid 2014 Workshop 1 Diefstal door collega s: hoe stel je het vast en hoe ga je ermee om? Opleidingscyclus Winkelveiligheid 2014 Workshop 1 Diefstal door collega s: hoe stel je het vast en hoe ga je ermee om? Hoe omgaan met moeilijke situaties? Hoe pak ik conflicten en agressie aan? David De

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 3. Algemene gegevens... 4. Gevoel van veiligheid... 5. De mate waarin agressie voorkomt... 7. Omgaan met agressie...

Inhoud. Inleiding... 3. Algemene gegevens... 4. Gevoel van veiligheid... 5. De mate waarin agressie voorkomt... 7. Omgaan met agressie... Inhoud Inleiding... 3 Algemene gegevens... 4 Gevoel van veiligheid... 5 De mate waarin agressie voorkomt... 7 Omgaan met agressie... 8 Ontwikkeling van agressie... 11 Kwalitatieve analyse... 11 Conclusies...

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU DEEL 1 1 BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze BOUWSTEEN 5 Eigen Keuze 2 Inhoud Introductie bouwsteen 5: Eigen Keuze 3 ANDERS denken 4 Waar kies je voor? Wist je dat? 5 Nieuwe kansen 12 Van toen naar nu 13 Nieuwe

Nadere informatie

In gesprek over digitale zorg

In gesprek over digitale zorg In gesprek over digitale zorg Ervaringen en meningen van cliënten en zorgprofessionals met digitale zorg. 2 oktober 2015 Programma Welkom Brengen en halen Wat weten we al? Wat vind jij? Nagesprek 2 cliënten

Nadere informatie

3 Pesten is geen lolletje

3 Pesten is geen lolletje Na deze les kun je: het verschil tussen plagen en pesten noemen; jouw ervaringen met pesten vertellen; uitleggen hoe je pesten kunt stoppen; afspraken maken over pesten. 3 Pesten is geen lolletje Pesten

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ!

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Niet alleen toevoegen maar ook opruimen Een handleiding van de Opruimdienst als hulpmiddel voor jouw team Handleiding

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

Beter leven, meer plezier

Beter leven, meer plezier Rob van Ginkel Training en Coaching Beter leven, meer plezier NLP strategieën voor een leven met plezier Inhoudsopgave Wat is NLP...3 De logica van angst...3 Vrijkomen van angst...3 Negatieve gevoelens

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie Nota BOPZ eenvoudige versie Zonder toestemming Ben je soms boos? Ben je soms boos en ben je dan wel eens gevaarlijk voor jezelf of anderen? Of doe je wel eens dingen die niet mogen? Soms moeten begeleiders

Nadere informatie

DE BESTE SCORE

DE BESTE SCORE 1 Voorwoord Voordat je straks dit rapport leest met de tactiek die hierin verwerkt is willen we je graag bedanken voor het downloaden van dit rapport. Dit betekent dat jij actie onderneemt en er echt voor

Nadere informatie

Communicatie in het horecabedrijf. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Wat is communicatie?

Communicatie in het horecabedrijf. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Wat is communicatie? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over communicatie in het horecabedrijf. In de horeca ga je om met gasten en communiceer je met ze. Je gaat als medewerker ook om met je collega s en je zult het

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 9: februari 2015 Thema 6: De last van het verleden

Deel het leven Johannes 9: februari 2015 Thema 6: De last van het verleden Preek Gemeente van Christus, Het is een vreemde vraag, die de discipelen stellen: Heeft hij zelf gezondigd of zijn ouders? Ze zien iemand aan de kant van de weg zitten. Iemand die al vanaf zijn geboorte

Nadere informatie

]Zelf oplossingen bedenken

]Zelf oplossingen bedenken Bianca E. Boyer, Marije Kuin, Saskia van der Oord ]Zelf oplossingen bedenken WERKBOEK Dit werkboek is van:... D/2014/45/276 978 94 014 1840 9 nur 770 Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Leerproject assertiviteit omgaan met agressie Mol

Leerproject assertiviteit omgaan met agressie Mol Leerproject assertiviteit omgaan met agressie Mol Individuele- en groepsvorming in het kader van gerechtelijk alternatieve maatregelen. Doorverwijzingen vanuit het justitiehuis in Turnhout (bemiddeling

Nadere informatie

Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging

Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging Info@piresearch.nl www.piresearch.nl Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging Een beloningskaart helpt ouders gericht aandacht te besteden aan gewenst gedrag van hun

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Leer & werkomgeving De Ervaring

Leer & werkomgeving De Ervaring Leer & werkomgeving De Ervaring Ik leer hier veel meer IN T KORT Linda Grimbergen, leerling Tijdens de introductieweek hingen we zelf in de tillift. Als je zo hangt, besef je dat het voor deelnemers belangrijk

Nadere informatie

Omgaan met emotioneel en agressief gedrag

Omgaan met emotioneel en agressief gedrag Omgaan met emotioneel en agressief gedrag RadarVertige training & opleiding Emotie mag, agressie niet! Dit boekje bevat informatie, tips en aandachtspunten uit de training Omgaan met emotioneel en/of agressief

Nadere informatie

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK Een onmisbare handleiding voor eerstelijnspraktijken die de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling gaan implementeren. 4 INTRODUCTIE DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK 6 8 12

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk!

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Hoe werk je met een spreekbeurtwerkplan? Het eerste deel bestaat uit vragen. Met een moeilijk woord noemen we dat theoretisch onderzoek. In het tweede deel vind

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Workshop agressie. Omgaan met agressie Een integrale aanpak. RadarVertige Training & Opleiding

Workshop agressie. Omgaan met agressie Een integrale aanpak. RadarVertige Training & Opleiding Workshop agressie Omgaan met agressie Een integrale aanpak RadarVertige Training & Opleiding maandag 14 oktober 2013 Wie spreekt hier Bart Verhagen (Directeur RadarVertige) Bureau voor sociale vraagstukken

Nadere informatie

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten Marian van der Klein Judith Schöne Pim & Ethan Oranje Fonds Dé grote meerwaarde van mentoring is dat mentoren

Nadere informatie

Persoonlijk opleidingsplan. Hulpmiddelen voor de werknemer

Persoonlijk opleidingsplan. Hulpmiddelen voor de werknemer Persoonlijk opleidingsplan Hulpmiddelen voor de werknemer Elk bedrijf heeft bepaalde doelstellingen. Maar ook de werknemers van een bedrijf, jij en je collega s, hebben eigen doelen. Zoals: beter worden

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Als je verliefd op iemand bent is dat vaak een fijn gevoel. Als de ander dan ook verliefd op jou is, wordt dit gevoel alleen maar sterker. Het is echter niet altijd

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie