Bontepietenpad. Bijenkorf

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bontepietenpad. Bijenkorf"

Transcriptie

1 Bijenkorf Bontepietenpad Onderbouw De wereld om je heen verkennen met je zintuigen. Natuurpaden en ander lesmateriaal voor natuurbeleving in de klas of in de buurt van je school voor leerlingen van. Poppenkastspel 'Zoem de bij' is de startactiviteit bij het lesmateriaal dat verpakt zit in een echte bijenkorf. Met een bijenpad voor buiten en les ideeën met werkbladen voor het werken over bijen in de klas. m.b.v. (natuur)ouders Dit pad bestaat uit 10 opdrachten die op het strand, in het leefgebied van Bonte Piet de scholekster worden uitgezet. Vooraf kan op school het verhaal van Bonte Piet worden verteld. In de opdrachtjes komen behalve de scholekster ook aan bod: het verschil tussen zout en zoet water, wieren en het landschap. In de huisstijl van Nationaal Park Oosterschelde. m.b.v. (natuur)ouders

2 Boompje groot Jop vindt een veer Door zelf te kijken, te onderzoeken en materialen te verzamelen, ontdekken de leerlingen van alles over het leven van een boom. Ze leren dat een boom er in elk seizoen anders uitziet. Met de leskist Boompje groot kun je zowel binnen als buiten aan de slag. Jop vindt in de tuin van de buurvrouw een veertje. Van wie is die? Dat is de aanleiding voor leuke verschillende opdrachten over het thema vogels in je eigen omgeving. In de leskist zijn allerlei materialen te vinden; zoals een vogelnestje met eieren, zandstempels om pootafdrukken te maken, een voederhuisje, een vogelgeluiden-cd en nog veel meer... periode geheel jaar groep 1 t/m 3 extra leskist in de uitleen.

3 Koekist Lieveheersbeestjes De koe en andere boerderijdieren, daar gaat deze leskist over. De leerlingen komen te weten wat een koe eet en waar haar melk naar toe gaat. Verpakt in een kistje in de vorm van een koe, dus een leuke binnenkomer in de klas! Lieveheersbeestjes, wie is er niet verliefd op deze rode kevertjes? Een eerste kennismaking voor kleuters met natuurbeleving waarbij dit rode diertje de leidraad is. Boekjes, puzzels, domino en memorie allemaal met het onderwerp lieveheersbeestje. periode heel jaar groep 1

4 Paddenstoelen Pieter de Pier groep 1 periode najaar Óp een grote paddenstoel, rood met witte stippen Kleuters leren de wereld van paddenstoelen kennen en ontdekken waar ze paddenstoelen kunnen vinden. Met puzzels, houten bordjes voor een opdrachtenpad, vormpjes, knuffels en boekjes. Dit schooljaar leveren we er een gratis paddenstoelenkweekpakket bij! periode najaar In de klas maar vooral ook buiten kennis maken met Pieter de Pier en zijn vriendjes de bodemdiertjes, zoals pissebed, duizendpoot en slak. Met de sokpop Pieter ontdekken de kinderen wat een worm wel en niet lust of eigenlijk: wat hoort in de natuur en wat niet!

5 Slakken Vlinderpad Rupsje Nooitgenoeg Slakken sloom? Helemaal niet! Met deze leskist maken de leerlingen kennis met het leven van de slak. Hoe zien ze eruit? Hoe bewegen ze zich eigenlijk voort? Laten ze sporen achter? Waar wonen ze? En hoe maak je een logeerhuisje voor een slak? Een leskist over vlinders voor de onderbouw met Rupsje Nooitgenoeg. Ideeën en tips om met de klas naar buiten te gaan, werkbladen, de vlindertuin en informatie over het houden van koolwitjes in de klas! groep 1 t/m 3, najaar periode voorjaar

Bijenpad. groep 1 t/m 4. uitvoering door leerkracht m.b.v. (natuur)ouders. uitleentermijn 3 weken. periode voorjaar, zomer

Bijenpad. groep 1 t/m 4. uitvoering door leerkracht m.b.v. (natuur)ouders. uitleentermijn 3 weken. periode voorjaar, zomer Bijenpad Poppenspel 'Zoem de bij' is de startactiviteit bij het lesmateriaal dat verpakt zit in een echte bijenkorf. Met een bijenpad voor buiten en les ideeën met werkbladen voor het werken over bijen

Nadere informatie

Leskisten Natuur. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl

Leskisten Natuur. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl Leskisten Natuur &Milieu Educatie 2013-2014 adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl info Nicole Vermorken bereikbaar dinsdag en vrijdag tussen 9-17 uur reserveren nvermorken@terramaris.nl

Nadere informatie

NME Leskisten. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl

NME Leskisten. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl NME Leskisten 2014-2015 adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl info Nicole Vermorken bereikbaar dinsdag en vrijdag tussen 9-16 uur reserveren nvermorken@terramaris.nl halen

Nadere informatie

2015-2016 2015. NME Leskisten. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl

2015-2016 2015. NME Leskisten. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl NME Leskisten 2015-2016 2015 adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl info Nicole Vermorken bereikbaar dinsdag en vrijdag tussen 9-16 uur reserveren nvermorken@terramaris.nl

Nadere informatie

NME Leskisten. NME Walcheren. adres Duinvlietweg ND Oostkapelle

NME Leskisten. NME Walcheren. adres Duinvlietweg ND Oostkapelle NME Leskisten 2016-2017 adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl info Nicole Vermorken bereikbaar maandag en dinsdag tussen 9-16 uur reserveren nvermorken@terramaris.nl halen

Nadere informatie

De Boer op! Bodemdiertjes

De Boer op! Bodemdiertjes Bodemdiertjes De Boer op! Middenbouw Op ontdekking in de natuur en opdrachtjes uitvoeren in de klas of in de buurt van de school. Je kunt direct aan de slag met het materiaal uit deze leskisten. De leskist,

Nadere informatie

Bodemdiertjes. groep 5 en 6 uitvoering door leerkracht uitleentermijn 3 weken periode najaar

Bodemdiertjes. groep 5 en 6 uitvoering door leerkracht uitleentermijn 3 weken periode najaar Bodemdiertjes groep 5 en 6 periode najaar In de natuur gaat niets verloren en er is geen afval. In deze leskist ontdekken leerlingen de bodemdiertjes, de opruimers in de natuur. Richt de wormenbak en het

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Doelgroep: Groep 6,7 en 8 Leerstofgebied: Natuur en techniek Werkvorm: Buiten in groepjes van 3 leerlingen Duur: 45 minuten buiten + 30 minuten nabespreken in

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 6 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes

Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes Boek van de week: 1; Rupsje Nooitgenoeg 2; Eentje Geentje het lieveheersbeestje 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat

Nadere informatie

Mogelijk voor alle groepen

Mogelijk voor alle groepen IVN VERENIGING VOOR NATUUR EN MILIEUEDUCATIE AFDELING ASTEN/SOMEREN Schoolprojecten Asten Someren Project omschrijving doelgroep Tijd/seizoen Beestjesproject: Beestjes vangen op allerlei manieren (witte

Nadere informatie

Van eitje tot vlinder

Van eitje tot vlinder Werkblad Van eitje tot vlinder Wat is de goede volgorde van de plaatjes? Begin bij plaatje : de vlinder legt eieren. Schrijf de letter a in hokje. Welk plaatje is de volgende? Zet de letter ervan in hokje

Nadere informatie

DE HERFST: KLEURRIJK SEIZOEN

DE HERFST: KLEURRIJK SEIZOEN DE HERFST DE HERFST: KLEURRIJK SEIZOEN vanaf 2de graad lager onderwijs. x vak: muzische vorming x duur: halve dag GRIEZELBOS HET KLEINE VIEZE BEESTJES- ONDERZOEK! verloop: x verdeel de klas in verschillende

Nadere informatie

Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2013 / 2014

Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2013 / 2014 Stichting Natuur & Landschap Zwijndrechtse Waard (SN&LZW) zet zich in voor behoud en verbetering en duurzaamheid van Natuur en Landschap in de Zwijndrechtse Waard. De IVN-schoolgidsen verzorgen natuur-

Nadere informatie

Aanbod NME voorjaar 2014

Aanbod NME voorjaar 2014 Aanbod NME voorjaar 2014 Natuur- en milieueducatie (NME) Heemtuin Muntendam biedt een aanvulling op het reguliere schoolprogramma. We richten ons in de lessen vooral op zaken die in de klas minder snel

Nadere informatie

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2015/2016 Inhoud Algemeen Extra aandachtspunten Natuuractiviteiten 2015/2016 Slecht weer beslissing Dagdelen natuuractiviteiten

Nadere informatie

NME-leerroute Onderkruipsels in het Westerpark 2

NME-leerroute Onderkruipsels in het Westerpark 2 NME-leerroute Onderkruipsels in het Westerpark 2 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Hallo allemaal! Wat fijn dat jullie straks naar het Westerpark gaan! Mijn naam is Rupsje Nooitgenoeg

Nadere informatie

KRIEBELENDE KRUIPERTJES

KRIEBELENDE KRUIPERTJES KRIEBELENDE KRUIPERTJES Een insectenwandeling over het dreuzelpad door natuurtuin 't Loo voor kinderen van groep 1-4 onder leiding van een volwassene. 2 Een insectentocht over het dreuzelpad door natuurtuin

Nadere informatie

KRIEBELENDE KRUIPERTJES

KRIEBELENDE KRUIPERTJES 13 Plattegrond dreuzelpad KRIEBELENDE KRUIPERTJES Dit boekje is onderdeel van het eindproject van de IVN natuurgidsencursus van Henriëtte Beers, Fred van Hoof en Afke Schoo. Maart 2003. IVN afd. Bergeijk-Eersel

Nadere informatie

Een bovenbouwproject van IVN Veldhoven Eindhoven Vessem voorjaar 2015

Een bovenbouwproject van IVN Veldhoven Eindhoven Vessem voorjaar 2015 Een bovenbouwproject van IVN Veldhoven Eindhoven Vessem voorjaar 015 Doelgroep: groepen 5 t/m 8 Plaats: Rond de school, in de wijk, in een park, vlindertuin bij d n Aard, Ariespad 5, 550 EZ Veldhoven.

Nadere informatie

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013 uitgave januari 2013 Winterslaap Met filmpjes, werkblad en puzzels groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers

Nadere informatie

Ideeën voor leerkrachten ter voorbereiding op de insectenwandeling door de Natuurtuin 't Loo

Ideeën voor leerkrachten ter voorbereiding op de insectenwandeling door de Natuurtuin 't Loo Ideeën voor leerkrachten ter voorbereiding op de insectenwandeling door de Natuurtuin 't Loo Om kinderen te interesseren voor kleine kriebelbeestjes is het doen van eigen waarnemingen zeer geschikt. Omdat

Nadere informatie

handleiding voor de leerkracht bij de leskist:

handleiding voor de leerkracht bij de leskist: handleiding voor de leerkracht bij de leskist: 1. Inhoud van de leskist Map met: - Handleiding voor de leerkracht van OeroeBoeroe, educatieve projecten - Submap Introductieles met: Verhaal Jop vindt een

Nadere informatie

NME-leerroute Onderkruipsels in de Drijflanen 2

NME-leerroute Onderkruipsels in de Drijflanen 2 NME-leerroute Onderkruipsels in de Drijflanen 2 Groep 1 Tilburg, BS Wandelbos Inleiding Kinderen meer in contact brengen met de natuur, dat is de doelstelling van het project Brede scholen als groen netwerk

Nadere informatie

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat?

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Je valt in een diepe slaap en wordt in maart pas weer

Nadere informatie

Winterslaap. groep 5/6

Winterslaap. groep 5/6 Winterslaap groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers 8 Werkblad winterslaap 15 Schrijf je eigen e-boek 16

Nadere informatie

Rode bosmier SOORTEN MIEREN

Rode bosmier SOORTEN MIEREN Rode bosmier De rode bosmier ontdek je soms al snel. Als je bijvoorbeeld in het bos loopt en dan ergens gaat zitten. Opeens zitten ze overal. In je broekspijpen, op je arm, tot in je sokken aan toe! En

Nadere informatie

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Handleiding Naam opdracht Rupsen en andere insecten op bomen Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec zeer geschikt ongeschikt Benodigde materialen opdrachtblad pen en

Nadere informatie

Maand van het Bos. 24 september 26 oktober 2007

Maand van het Bos. 24 september 26 oktober 2007 Maand van het Bos Ieper Heuvelland Poperinge Zonnebeke Mesen - Vleteren 24 september 26 oktober 2007 Speciaal voor de lagere scholen van Ieper wordt in de herfstperiode een Maand van het Bos PROGRAMMA

Nadere informatie

De Blijde Wei. Leskisten 2015-2016. Omschrijving van de leskisten

De Blijde Wei. Leskisten 2015-2016. Omschrijving van de leskisten Leskisten 2015-2016 De Blijde Wei Deze kisten met boeken, dvd s, cd-roms, achtergrondinformatie en les- en/of onderzoeksmateriaal, kunnen gebruikt worden in of buiten de school om uw natuuronderwijslessen

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: spechten Groepje 2: muizen Groepje 3: vossen Groepje 4: eekhoorns Groepje 5: egels Kleine beestjes + voedselketens

Nadere informatie

Verwerkingsles biodiversiteit onderbouw

Verwerkingsles biodiversiteit onderbouw Verwerkingsles biodiversiteit onderbouw Doelen: Kinderen weten dat sommige dieren, zoals kikkers en vlinders, gedaanteverwisselingen doormaken tijdens hun leven Kinderen ontdekken dat rupsen en vlinders

Nadere informatie

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam.

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam. Opdracht 1. Gebruik je ogen goed. In het bos kun je van alles ontdekken! Komen er onder de bomen verschillende soorten insecten en of bodemdiertjes voor? Het beste bos 1. Materiaal tas 1: zoekraam, 1 schepje,

Nadere informatie

Lespakket Strandvondsten

Lespakket Strandvondsten Lespakket Strandvondsten Instructieblad groep 1 & 2 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op www.rotterdam.nl/lesmateriaalnatuuronderwijs - Instructieblad groep 1 & 2 - Materialen van het pakket:

Nadere informatie

COMPOSTEREN MET KINDEREN WERKBLAD 24. Duizendpoot in bed

COMPOSTEREN MET KINDEREN WERKBLAD 24. Duizendpoot in bed COMPOSTEREN MET KINDEREN WERKBLAD 24 Duizendpoot in bed COMPOSTEREN MET KINDEREN WERKBLAD 25 Twaalf groepen dieren COMPOSTEREN MET KINDEREN WERKBLAD 26 Instructieblad Jerom knutselen sok stokje prop papier

Nadere informatie

Jaarprogramma Natuur, milieu, duurzaamheid schooljaar 2015/2016

Jaarprogramma Natuur, milieu, duurzaamheid schooljaar 2015/2016 Jaarprogramma Natuur, milieu, duurzaamheid schooljaar 2015/2016 Gemeente Delft in samenwerking met Stichting Duurzaamheidscentrum De Papaver Duurzaamheids centrum De Papaver Natuur- en milieucentrum De

Nadere informatie

Oele de uil en zijn vriendjes de weidevogels

Oele de uil en zijn vriendjes de weidevogels Hier zien jullie alweer de tweede uitgave van ons jeugdblad. Zoals jullie weten kozen we voor de uil. Niet alleen omdat hij heel wijs is, maar met zijn gespitste oortjes kan hij ook goed horen. We hebben

Nadere informatie

Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Kiki in het park. Kiki in het Park. voor ouders. Kansen in kinderen

Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Kiki in het park. Kiki in het Park. voor ouders. Kansen in kinderen Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Kiki in het Park voor ouders Inleiding Het thema gaat over wat er in het park te zien en te beleven is. De dieren, insecten en de mooie natuur. De bomen en de grasveldjes

Nadere informatie

Lieveheersbeestjes. Tijdstip: april, mei als bijv. een kind met een lieveheersbeestje binnenkomt

Lieveheersbeestjes. Tijdstip: april, mei als bijv. een kind met een lieveheersbeestje binnenkomt KB1 Tijdsinvestering: 30 minuten 1/2 3/4 5/6 7/8 lente zomer herfst winter Tijdstip: april, mei als bijv. een kind met een lieveheersbeestje binnenkomt 1. Inleiding Kleuters hebben iets met lieveheersbeestjes.

Nadere informatie

AANBOD SCHOOLJAAR 2008-2009 NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE VOOR HET BASISONDERWIJS IN DEVENTER. Uitgave: Stichting De Ulebelt, Deventer

AANBOD SCHOOLJAAR 2008-2009 NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE VOOR HET BASISONDERWIJS IN DEVENTER. Uitgave: Stichting De Ulebelt, Deventer AANBOD NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE VOOR HET BASISONDERWIJS IN DEVENTER SCHOOLJAAR 2008-2009 Uitgave: Stichting De Ulebelt, Deventer Even voorstellen Voor u ligt het aanbod natuur- en milieueducatie (NME)

Nadere informatie

Les groep aug. sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli

Les groep aug. sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Lesaanbod 2015-2016 De Blijde Wei Les groep aug. sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Alles voor een pannenkoek* 1/2 X X X Wauw, het leeft** 1/2 X X X Ganzenspel* 1/2 X X X Froeteltuin 1/2 LF!

Nadere informatie

2016/2017 NME Nissewaard

2016/2017 NME Nissewaard Aanbod lesactiviteiten NME 2016-2017 n e t i e t i v i t c a s e l d o b Aan 2016/2017 NME Nissewaard LESKISTEN Thema Groepen Periode Bijen NIEUW! Bodemkist 5 t/m 8 Bomenkist 5 t/m 8 Dierenkoffer VERNIEUWD!

Nadere informatie

Meneer en mevrouw bunzing zoeken een huis voor de winter

Meneer en mevrouw bunzing zoeken een huis voor de winter Meneer en mevrouw bunzing zoeken een huis voor de winter Dierenpaspoort maken Leerdoel: De leerlingen kennen in hun omgeving twee verschillende biotopen en kunnen enkele hierin veel voorkomende organismen

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 1 & 2

Lessuggesties voor groep 1 & 2 Lessuggesties voor groep 1 & 2 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 1 & 2 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

NME- leerroute Kleine dieren in Meerendonk

NME- leerroute Kleine dieren in Meerendonk NME- leerroute Kleine dieren in Meerendonk s-hertogenbosch, BBS Nieuw-Zuid - groep 3 - Voorwoord Wat een mooi initiatief van scholen om de natuur, de wijk en de kinderen van een basisschool met elkaar

Nadere informatie

Stripverhaal.. De vlinder.. De vleugels van een vlinder... De levenscyclus.. Vlinderlied en dans. Verstopte vlinders.. Opvallen of niet..

Stripverhaal.. De vlinder.. De vleugels van een vlinder... De levenscyclus.. Vlinderlied en dans. Verstopte vlinders.. Opvallen of niet.. Lesbrief groep 3 4 Inhoudsopgave Stripverhaal.. De vlinder.. De vleugels van een vlinder... De levenscyclus.. Vlinderlied en dans Verstopte vlinders.. Opvallen of niet.. Het koolwitje Zo maak je een vlinder

Nadere informatie

Dwaaltochten groep 6. NME-centrum Midden-Betuwe

Dwaaltochten groep 6. NME-centrum Midden-Betuwe NME-centrum Midden-Betuwe Veel nieuws van het NME: dwaaltochten voor groep 6 project energie?zuinig! de waterwachter in de klas boerderij-educatie Rivierenland nieuwe leskisten, o.a. over techniek zwerfvuilactie,

Nadere informatie

Buitenspel! Reader over natuur in de kinderopvang (en voor andere begeleiders).

Buitenspel! Reader over natuur in de kinderopvang (en voor andere begeleiders). Buitenspel! Reader over natuur in de kinderopvang (en voor andere begeleiders). Bart de Koning, specialist Natuur- en Milieu educatie, www.natuureducatie.com Dit bestand is een voorproefje van de reader

Nadere informatie

AANBOD NME CENTRUM TIEL

AANBOD NME CENTRUM TIEL AANBOD NME CENTRUM TIEL Stichting Duurzaam Rivierenland Stichting Duurzaam Rivierenland (SDR) is sinds 2003 het centrum voor natuur- en milieu-educatie in Tiel en omgeving. SDR heeft als doel het draagvlak

Nadere informatie

Jaaroverzicht activiteiten voor basisscholen. Nijenburgerweg LT Alkmaar Tel.: (072)

Jaaroverzicht activiteiten voor basisscholen. Nijenburgerweg LT Alkmaar Tel.: (072) Jaaroverzicht activiteiten 2011-2012 voor basisscholen Nijenburgerweg 7 1812 LT Alkmaar Tel.: (072) 52 06 577 Aan de leerkrachten en directies van basisscholen, Voor u ligt de brochure van de Stichting

Nadere informatie

Aan de slag in de vlindertuin

Aan de slag in de vlindertuin Aan de slag in de vlindertuin In dit schema kun je zien welke ideeën voor activiteiten je verder nog kunt vinden op www.vlindertuinen.nl. In dit document geven we voorbeelden van activiteiten in de vlindertuin

Nadere informatie

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen In en rondom is veel water te vinden, zoals slootjes, weteringen maar ook het Zwarte Water en de Millingerplas. In het thema water gaan de kleuters onderzoeken welke dieren er in en rondom het water bij

Nadere informatie

INSECTEN. werkboekje

INSECTEN. werkboekje INSECTEN werkboekje 20 maart 2009 Dag lieve kleine vlinder Waar vlieg je toch naartoe? Breng jij misschien de eitjes weg, ben jij nu al moe? Jouw eitjes worden rupsjes. die groeien heel erg vlug. ook krijgen

Nadere informatie

DOE-MEE-DAGEN-KINDERBOERDERIJ

DOE-MEE-DAGEN-KINDERBOERDERIJ DOE-MEE-DAGEN-KINDERBOERDERIJ Keuze mogelijkheid per thema: per thema wordt 1 activiteit uitgekozen! THEMA ACTIVITEIT Educatie spel :spel producten en eten Op een actieve manier komen de kinderen te weten

Nadere informatie

Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar

Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar Benodigde materialen Knuffels of plaatjes van: een vos een konijn een eekhoorn een egel 4 etensborden 4 (linnen) tasjes

Nadere informatie

Doel: De kinderen kunnen de verschillende kleine beestjes benoemen en kunnen aangeven hoe deze dieren leven.

Doel: De kinderen kunnen de verschillende kleine beestjes benoemen en kunnen aangeven hoe deze dieren leven. Doel: De kinderen kunnen de verschillende kleine beestjes benoemen en kunnen aangeven hoe deze dieren leven. Achtergrondinformatie: Insecten hebben altijd 6 poten en een lijf wat is opgebouwd uit 3 delen:

Nadere informatie

OVERZICHT THEMA'S. Ik ben een kunstenaar K2 Kriebelbeestjes K1. 23 maart 09 27 maart 09 11 mei 09 15 mei 09

OVERZICHT THEMA'S. Ik ben een kunstenaar K2 Kriebelbeestjes K1. 23 maart 09 27 maart 09 11 mei 09 15 mei 09 OVERZICHT THEMA'S Thema + klas Ik ben een kunstenaar K2 Kriebelbeestjes K1 Begin- einddatum 23 maart 09 27 maart 09 11 mei 09 15 mei 09 1 THEMA: Kriebelbeestjes Leerplandoelstellingen (leergebied + domein)

Nadere informatie

Expeditie. Middeleeuwen

Expeditie. Middeleeuwen Expeditie Middeleeuwen Het mottekasteel van Terra Maris is een reconstructie van een middeleeuwse verdedigingstoren. Tegen dit decor gaan de leerlingen het Zeeuwse boerenleven van de 12 e eeuw ervaren.

Nadere informatie

Winterboek. Met filmpjes, werkblad en puzzels. Groep 3/4. uitgave januari 2013

Winterboek. Met filmpjes, werkblad en puzzels. Groep 3/4. uitgave januari 2013 Winterboek uitgave januari 2013 Met filmpjes, werkblad en puzzels Groep 3/4 inhoud blz. Winter 3 1. Slaap 4 2. Glad 5 3. Geheime plekjes 6 4. Dikke jas 7 5. Dikke vacht 8 6. Vogels voeren 9 7. Broeden

Nadere informatie

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes Bodemgespuis en kriebeldiertjes Overal vind je kriebeldiertjes, als je maar goed kijkt. Zullen we eens samen gaan kijken of er hier ook diertjes zijn? Als je een diertje gevonden hebt, mag je roepen. Dan

Nadere informatie

Aanbod Maand van het bos 2009

Aanbod Maand van het bos 2009 Aanbod Maand van het bos 2009 van 21 september tot 30 oktober voor het lager onderwijs IN DE KIJKER Bos vol geheimen. 4 tot 7 jaar van september t.e.m. december Hé Watt-je! 3 graad van december 2009 t.e.m.

Nadere informatie

Ontdek de eekhoorn. Ontdek de eekhoorn!

Ontdek de eekhoorn. Ontdek de eekhoorn! Rode Eekhoorn foto: Maaike Plomp Ontdek de eekhoorn! Ontdek de eekhoorn bestaat uit verschillende onderdelen. Deze zijn ook los van elkaar te gebruiken in de klas, de Buitenschoolse Opvang of elders. De

Nadere informatie

Poekie is verdrietig. Want zijn papa en mama gaan scheiden. Geschreven door. Mariska van der Made. Illustraties van. Dick Rink

Poekie is verdrietig. Want zijn papa en mama gaan scheiden. Geschreven door. Mariska van der Made. Illustraties van. Dick Rink Poekie is verdrietig Want zijn papa en mama gaan scheiden Geschreven door Mariska van der Made Illustraties van Dick Rink Poekie is een lief klein monstertje van vijf jaar oud. Hij woont samen met zijn

Nadere informatie

Groep: 1-2 Lesduur: ± 1 uur Periode: september - oktober (Heksenpad) en april - juni Dora- en Diegopad

Groep: 1-2 Lesduur: ± 1 uur Periode: september - oktober (Heksenpad) en april - juni Dora- en Diegopad OMSCHRIJVING LESSEN Dora- en Diegopad / Heksenpad Groep: 1-2 Lesduur: ± 1 uur Periode: september - oktober (Heksenpad) en april - juni Dora- en Diegopad In het voorjaar en de zomer wijzen Dora en Diego

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

bijlage 1 kriebelkrabbelbeestjes vlieg

bijlage 1 kriebelkrabbelbeestjes vlieg bijlage 1 kriebelkrabbelbeestjes vlieg groep 3 en 4 kleine en grote dieren mug www.rekenweb.nl Grote Rekendag 2012 spin groep 3 en 4 kleine en grote dieren pissebed www.rekenweb.nl Grote Rekendag 2012

Nadere informatie

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN

KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN KRUISWOORDRAADSEL 1: WILDE DIEREN Vul de benamingen van onderstaande dieren in rooster 1 in. 10 3 6 18 16 12 8 23 21 22 19 5 9 17 4 15 14 20 27 1 7 2 13 26 24 25 11 KRUISWOORDRAADSEL

Nadere informatie

Wilgenhof. Lesaanbod

Wilgenhof. Lesaanbod Lesaanbod 2016-2017 Wilgenhof Les groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Alles voor een pannenkoek 1/2 X X Beestenboel 1/2 X X X Melk 3/4 X X In de sloot, uit de sloot 3/4 X X X Amfibieën

Nadere informatie

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013 Nieuwsbrief Waalwijk centrum Juli 2013 De bladeren zijn weer aan het vallen: de herfst is begonnen. We genieten nog van een paar mooie zonnige najaarsdagen. Buiten valt er weer genoeg te ontdekken en beleven.

Nadere informatie

AANBODBROCHURE. Materialen, leskisten & activiteiten

AANBODBROCHURE. Materialen, leskisten & activiteiten AANBODBROCHURE 2011 Materialen, leskisten & activiteiten 2 Inhoud Voorwoord...4 Uitleen lesmaterialen en -kisten...6 Natuur-Nabij...7 Overzicht van de leskisten en ander materiaal...8 Dieren...12 Omgeving...23

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

Klaskrantje van groep 1.

Klaskrantje van groep 1. Klaskrantje van groep 1. Week : 7 Maandag 10 oktober. Vandaag is Tino kapitein. Het is mooi weer, maar heel veel wind. Na het zingen van onze goeiemorgen lied, beginnen we met de praatronde. Zakia heeft

Nadere informatie

Ontdek meer over bodemhelden

Ontdek meer over bodemhelden Ontdek meer over bodemhelden kleuters en 1 ste graad basisonderwijs DEPARTEMENT LEEFMILIEU NATUUR & ENERGIE www.bodemhelden.be ONTDEK MEER OVER BODEMHELDEN: kleuters en 1 ste graad basisonderwijs Extra

Nadere informatie

KLASNIEUWS 29 & 30. ma di wo do vr za zo

KLASNIEUWS 29 & 30. ma di wo do vr za zo ma di wo do vr za zo 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 MEI 2016 JUNI 2016 ma di wo do vr za zo 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22

Nadere informatie

Strand-Lab. Museum. Reizigers

Strand-Lab. Museum. Reizigers Museum Reizigers Strand-Lab Middenbouw Spelenderwijs, zelf ontdekken, doen, museum, landschapstuin, strand, bos en duinen; dit zijn de sleutelwoorden van de activiteiten bij Terra Maris voor de groepen

Nadere informatie

De Tuin van Zip. Handleiding voor de leerkracht

De Tuin van Zip. Handleiding voor de leerkracht De Tuin van Zip Handleiding voor de leerkracht 2 Inhoud Inleiding 3 Aandachtspunten, doelen en opdrachten 4 Opwarmer in de klas: seizoenen herkennen 5 Het bezoek aan de tuin van Zip 6 12 Aankomst en kennismaken

Nadere informatie

Bronnen. Begeleidingsinstrument: Concrete tips en activiteiten. Boogmans, J. (2010). Rupsen horen poepen, praktijkgids natuurbeleving. Zeist : KNNV.

Bronnen. Begeleidingsinstrument: Concrete tips en activiteiten. Boogmans, J. (2010). Rupsen horen poepen, praktijkgids natuurbeleving. Zeist : KNNV. Bronnen Begeleidingsinstrument: Concrete tips en activiteiten Boogmans, J. (2010). Rupsen horen poepen, praktijkgids natuurbeleving. Zeist : KNNV. Cornell, J.B. (1986). Beleef de natuur met kinderen. Rijswijk

Nadere informatie

hier is pier voor eerste lezers

hier is pier voor eerste lezers voor eerste lezers hier is pier Deze les hoort bij het leeskoffertje hier is pier geschreven door Rian Visser met tekeningen van Leo Timmers. Het koffertje bevat 6 boekjes met oplopend Avi-niveau. Doel:

Nadere informatie

Rivierenhof. Handleiding. Opgesteld door de domeinwachters. >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar. Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst

Rivierenhof. Handleiding. Opgesteld door de domeinwachters. >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar. Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst Rivierenhof Handleiding Opgesteld door de domeinwachters >> Ontdekkingstocht voor het 4, 5 en 6 leerjaar Tjakkie de specht Ontdekt de Herfst INLEIDING Het zelf -doe pakket bestaat uit een bewegwijzerde

Nadere informatie

Les groep sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli

Les groep sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Lesaanbod 2015-2016 De Enk Les groep sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Monkie * 1-2 X X Kabouterpad * 1-2 X X X X Froeteltuin 1-2 LF! X Kleine Beestjespad * 4-5 X X X X X X X X X X X Schooltuinieren

Nadere informatie

seizoenskleuren Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de

seizoenskleuren Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de Marlies Huijzer seizoenskleuren elk seizoen zijn kleur Kijk eens naar buiten! Hoe kun je zien welk seizoen het is? Aan de bomen, aan de bloemen, aan het weer, aan de kleren van de kinderen, én aan de kleuren

Nadere informatie

EDITIE 2011-2012. Excursies, lessen, doe-het-zelf

EDITIE 2011-2012. Excursies, lessen, doe-het-zelf ULE-POST Nieuwsbrief Natuur- en milieueducatie voor het Basisonderwijs in de gemeente Deventer; Uitgave van Stichting De Ulebelt Special over NME-aanbod - juni 2011 Redactie: Maike Nelissen Speciale Ulepost

Nadere informatie

Het wordt Zomer in het Kabouterbos

Het wordt Zomer in het Kabouterbos Het wordt Zomer in het Kabouterbos docentenhandleiding illustraties: Merlijn Tukker Inhoudsopgave 1 Omschrijving Het wordt Zomer in het Kaboutebos... 1 2 Lessuggesties Het wordt Zomer in het Kabouterbos...

Nadere informatie

Natuurouders. Wat kunnen wij doen voor uw school?

Natuurouders. Wat kunnen wij doen voor uw school? Natuurouders Wat kunnen wij doen voor uw school? In 2012 hebben een 10-tal vrijwilligers van de gemeente Kruibeke een opleiding gevolgd en het diploma behaald van natuurouder. De bedoeling is dat de natuurouders

Nadere informatie

Leren hoe het werkt (begrijpen)

Leren hoe het werkt (begrijpen) Afval (inhoudelijke focus) () Kleine beestjes Angst wegnemen Afval sorteren Cirkels Paddenstoelen Afvalgedrag waarnemen Kleine beestjes en wat eten ze? Afvalgedrag Afvalscheiding Wat leeft er in de composthoop?

Nadere informatie

ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD. Najaar 2012 (september & oktober) Voor groepen kinderen va 4-12 jaar

ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD. Najaar 2012 (september & oktober) Voor groepen kinderen va 4-12 jaar ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD Voor groepen kinderen va 4-12 jaar Najaar 2012 (september & oktober) INTRODUCTIE: WAT IS TUININDESTAD? Tuinindestad richt zich op de liefhebbers in de stad. Mensen die

Nadere informatie

Aanbod NME Makelaar Per 2013

Aanbod NME Makelaar Per 2013 titel Aanbod Per 2013 1. Begeleide natuuractiviteiten 1.1. Dag(deel) activiteiten Dagactiviteit duurt in totaal 5 uur is van 10:00 15:00. Dagdeel activiteit duurt ca. 2,5 uur o Aanvang ochtend vanaf 9:30

Nadere informatie

Lente. groep 3, 4 en 5

Lente. groep 3, 4 en 5 Lente groep 3, 4 en 5 Inhoud Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad lente 14

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

Lente. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Lente. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur DigilessenPO Laatst gewijzigd 05 November 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/50334 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2

Leskist THEMA-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 Dit is een

Nadere informatie

Kleine beestjes Tijdstip: Deze activiteit kan in de lente, zomer of herfst en door alle groepen gedaan worden.

Kleine beestjes Tijdstip: Deze activiteit kan in de lente, zomer of herfst en door alle groepen gedaan worden. KB0 Tijdsinvestering: 60 minuten Kleine beestjes Tijdstip: Deze activiteit kan in de lente, zomer of herfst en door alle groepen gedaan worden. 1. Inleiding Kleine beestjes vinden kun je overal en in elk

Nadere informatie

Werkstuk groep 7 Een dier

Werkstuk groep 7 Een dier Werkstuk groep 7 Een dier Alle informatie over je werkstuk kun je hier vinden. Mocht je na het lezen van de informatie nog vragen hebben dan kun je altijd even langskomen! Hulpblad bij het maken van een

Nadere informatie

Wandelroute Heerenduinen Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Wandelroute Heerenduinen Nationaal Park Zuid-Kennemerland Wandelroute Heerenduinen Nationaal Park Zuid-Kennemerland 4.5 km wandelen Hoge duintoppen met fantastisch uitzicht, bossen met eeuwenoude eiken en zingende nachtegalen in het voorjaar. Dat is landgoed

Nadere informatie

Lang leve de buitenkids!

Lang leve de buitenkids! Contact Bezoekerscentrum Oisterwijk Natuurmonumenten Van Tienhovenlaan 4 5062 SK Oisterwijk Tel. (013) 591 5000 @ bc.oisterwijk@natuurmonumenten.nl i www.natuurmonumenten.nl facebook.com/natuurmonumenten

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

Opening van het thema op vrijdag 5 november.

Opening van het thema op vrijdag 5 november. Grote Klus Thema : Lekker Fit Als je 5 opdrachten maakt en laat aftekenen, mag je meedoen met een leuke en gezonde activiteit in het restaurant. Als je de grote klus met een groepje maakt, moet je meer

Nadere informatie

De Veluwe Opdrachten en Overzichten voor begeleiders

De Veluwe Opdrachten en Overzichten voor begeleiders De Opdrachten en Overzichten voor begeleiders Inhoud van de map ALGEMEEN Over Woordvoerders van de natuur Over de opdrachten en voorbereiding Praktisch: 2 vormen van begeleiden Overzicht opdrachten per

Nadere informatie

Beleidsplan natuur- en milieueducatie

Beleidsplan natuur- en milieueducatie Beleidsplan natuur- en milieueducatie gemeente Houten maart 2007 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Beleidskader... 3 1.4 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2 Visie,

Nadere informatie